Soos die ortografie van Afrikaans wat vir formele doeleindes gebruik word, verander het in ooreenstemming met die standaardisering daarvan in die land as geheel, het die Nederlandse eienskappe van die kitaabs, wat begin beskou is as argaïes, plek gemaak vir 'n ortografie wat meer in ooreenstemming was met die standaardtaal, maar tog die belangrikste eienskappe van Kaapse Moesliemafrikaans behou het. 'n Teks wat eers in 1915/16 (Da Kaa Ikol Agbaar) deur sjeg Abdurarib geskryf en in 1948 deur sjeg Abdullah Ta Ha Gamieldien herskryf is, is 'n voorbeeld van 'n "gestandaardiseerde" weergawe van die oorspronklike. Davids beskryf die verskil tussen die oorspronklike en die herskrewe weergawes as "a complete metamorphosis . (of) the gemixte taal". Die publikasie van (verskillende) tekste in beide Arabies- en Romeins-Afrikaanse formaat, wat gedurende die 1930's 'n hoogtepunt bereik het, het in 1957 tot 'n einde gekom, toe die laaste Arabies-Afrikaanse titel deur sjeg Achmad Behardien verskyn het. Voortaan sou Islamitiese literatuur slegs in Romeinse skrif verskyn, iets wat toegeskryf kan word aan die feit dat Kaapse Moesliems nou meestal 'n sekulêre opvoeding ontvang het voor enige bykomende studies.
Om 'n werk van hierdie omvang te redigeer en persklaar te maak, verg veel noukeurigheid. Ongelukkig is daar 'n aantal lastige redaksionele onakkuraathede in die teks, beide wat betref formulering en klaarblyklike tegniese foute wat voorkom kon gewees het deur die betrokkenheid van 'n bedrewe taalkundige of taalpraktisyn. Ek sal nie afbreuk doen aan die waarde van die bydrae deur die soeklig daarop te laat val nie, maar dit sou van waarde kon wees indien sodanige kundigheid by 'n volgende uitgawe betrek word. Op die keper beskou, kan die oorkoepelende belangrikheid van 'n publikasie soos dié nie oorbeklemtoon word nie - dit is 'n waardige huldeblyk aan 'n kollega wat 'n blywende nalatenskap van groot waarde aan toekomstige navorsers beskikbaar gestel het.
Daar was in die negentiende eeu 'n hele aantal persone wat 'n betekenisvolle invloed op die ontwikkeling van Suid-Afrika gehad het en meesal as belangrike historiese figure beskou word: Shaka, Andries Pretorius, Paul Kruger, Cecil John Rhodes en vele ander. Wat die sewentiende eeu betref, is veral die name van Jan van Riebeeck en Simon van der Stel bekend, maar geen agtiendeeeuse historiese figure het groter algemene bekendheid verkry as hierdie twee stigters van die Kaapkolonie nie. Onder die persone wat 'n belangrike rol in die geskiedenis van die agtiende eeu gespeel het, is goewerneur Rijk Tulbagh miskien die bekendste. Gedurende byna die hele eeu het die Kaapkolonie, wat in hierdie periode geleidelik uitgebrei het in die gebiede ten noorde en ten ooste van die Boland, onder die gesag gestaan van die Nederlandse Oos-Indiese Kompanjie. Oor die ontwikkelinge in die gebiede buite die Kaapkolonie is daar, wat hierdie periode betref, maar min bekend. In oorsigwerke oor die Suid-Afrikaanse geskiedenis word dan ook deurgaans baie minder aandag aan die agtiende eeu as aan die negentiende eeu gegee. Die getal gespesialiseerde geskiedwerke oor onderwerpe uit die agtiende-eeuse geskiedenis is ook nie baie groot nie. Teen hierdie agtergrond gesien, is die verskyning van 'n omvangryke werk deur 'n ervare en gerespekteerde historikus oor persone uit die agtiende-eeuse geskiedenis van groot belang. Die boek bevat 'n hele aantal biografiese studies wat gedeeltelik op Schoeman se vroeëre publikasies gegrond is, maar gedeeltelik ook op (nog) ongepubliseerde manuskripte en bied beslis 'n belangrike aanvulling tot ons kennis van hierdie periode.
Die boek is ingedeel in sewentien hoofstukke, waarvan sommiges oor meer as een persoon handel. Die figure oor wie hy skryf, sluit persone in soos Tulbagh, die sendeling Georg Schmidt en die kompanjiesamptenaar en ontdekkingsreisiger Robert Gordon, wat as belangrike rolspelers in die geskiedenis beskou kan word, maar ook mense wat moontlik selfs aan spesialiste oor hierdie afdeling van die geskiedenis onbekend sal wees en wie se lewensbeskrywings in die eerste plek as voorbeelde dien om 'n beeld van die agtiende-eeuse samelewing in die Kaapkolonie te gee. Die meeste van hierdie persone is kompanjiesamptenare en koloniste, onder wie 'n aantal boere van die Boland en van die verdere binneland (sowel mans as vroue), maar daar word ook oor die lewe van 'n slaaf (Titus van Bengalen) en van 'n Xhosakaptein (Rharhabe) geskryf. Verskeie koloniste oor wie Schoeman handel was gedeeltelik van slawe- en Khoi-afkoms en het 'n eenvoudige bestaan gevoer.
Na die baanbrekerswerk van P. J. van der Merwe, wie se studies oor die trekboere reeds voor 1940 verskyn het, bied hierdie boek, naas die resente studies van Nigel Penn en Laura Mitchell, een van die duidelikste beskrywings van die leefwyse van die agtiende-eeuse veeboere. Schoeman bespreek nie alle aspekte van hul sosio-ekonomiese omstandighede op 'n sistematiese wyse soos Van der Merwe nie, maar uit die behandeling van die lewe van 'n aantal individue en families kom uiteindelik 'n geheelbeeld van die leefwyse van 'n hele gemeenskap na vore. In hierdie werk is biografiese beskrywing dus hoofsaaklik 'n metode om 'n aantal aspekte van die sosiale en kulturele geskiedenis van die Kaapkolonie in die agtiende eeu te behandel. Uit die konkrete besonderhede oor die lewe van 'n enkele persoon kan soms meer afgelei word oor die kenmerke van 'n bepaalde samelewing as uit meer abstrakte ontledings van samelewingstrukture. Die nadeel van die metode is egter dat soms baie gegewens verskaf word wat net indirek met die besondere persoon te make het ten einde die lewe binne 'n wyer konteks te kan beskryf en dat die inligting wat direk oor hom of haar handel uiteindelik net 'n klein deel uitmaak van en daarom selfs byna verlore gaan in die feite wat in die biografie verskaf word. Dit is 'n algemene kenmerk van Schoeman se biografiese studies. Ook in hierdie boek vul hy die karige gegewens wat daar oor die meeste van die figure wat hy behandel bestaan met baie agtergrondsinligting aan. Hoewel hy heelwat meer skryf oor die koloniste as oor die slawe en die inboorlinge, verskaf hy 'n baie duideliker perspektief op die verhouding tussen die boere en die ander bevolkingsgroepe as Van der Merwe. Die vloeibaarheid van rasseverhoudinge in die agtiende eeu word veral goed na vore gebring.
Soos in sy ander werke gebruik Schoeman hoofsaaklik gepubliseerde materiaal, wat werke van ander historici insluit en ook bronne soos reisbeskrywings, maar dit is verbasend hoeveel inligting oor die lewens van spesifieke mense van oor die hele spektrum van die samelewing hy uit hierdie bronne verkry. Daar is ook beperkte argiefnavorsing gedoen. Hy gebruik geen voetnote nie en verskaf slegs 'n oorsig van sy bronne aan die einde van die boek. Dit blyk egter oral uit die werk dat hy baie krities en met groot begrip met die bronne omgaan.
Schoeman het in die afgelope jare 'n groot aantal lywige boeke oor die vroeë Kaapse geskiedenis gepubliseer en daar is blykbaar nog manuskripte wat op publikasie wag. Dit is tans nog te vroeg om 'n oordeel oor die blywende waarde van sy werk uit te spreek. Hoewel Schoeman beklemtoon dat hierdie boek eerstens vir die gewone leser en nie vir akademici bedoel is nie, is dit tog 'n sintesewerk van heelwat wetenskaplike waarde. Hopelik sal die feit dat die boek in Engels verskyn, meebring dat dit 'n wyer leserskring verkry as sy Afrikaanse geskiedwerke.