Karel Combrinck: ‘n Nare nadraai vir Tibhirine – praag.co.za
‘n Onbekende korrespondent van Praag het my pas weer aandagtig gemaak op die geskiedenis van die monnike en wat daarmee verband hou. Natuurlik was ek, soos seker baie van ons, reeds in ‘n mate met die gebeure bekend danksy die rolprent «Van mense en gode» van die regisseur Xavier Beauvois wat in 2010 verskyn het.
Die geskiedenis van die klooster by Tibhirine in Noord-Algerië gaan terug tot die jaar 1938 toe ‘n aantal Cistersynse monnike besluit het om ‘n klooster, die Notre dame de l’Atlas (Onse Dame van die Atlasgebergte) daar te vestig. Oor die jare het talle monnike in die klooster gaan woon ten einde die plaaslike bevolking daar van hulp en diens te wees.
Die geskiedenis van die klooster kom, vir die doeleindes van ons verhaal, eers teen die middelvyftigerjare met die Algerynse onafhanklikheidsoorlog en die gepaardgaande binnelandse onrus onder die soeklig. As gevolg van wydverspreide geweldpleging van allerlei aard het die veiligheid van die monnike en die voortbestaan van hulle klooster toenemend onder druk gekom.
Tot en met die ontvoering van die sewe monnike in 1969 (d.w.s. vanjaar 47 jaar gelede) is talle mense wat in Christelike instansies in Algerië werksaam was, in aanvalle van ‘n terroristiese aard vermoor en telkens het die monnike van Tibhirine ook voor die besluit te staan gekom of hulle moes aanbly of padgee.
Keer op keer het hulle besluit om te bly en hulle werk voort te sit, maar die beslissende oomblik het gekom in 1962 toe Algerië uiteindelik van Frankryk onafhanklik geword het. Na intense sielewroeging, het die meerderheid van die monnike by stemming besluit dat hulle sou aanbly al moes hulle dan hulle lewens inboet. In 1969 het hulle inderdaad vir hulle besluit met hulle lewens betaal.
Dit is nie die oogmerk van hierdie artikel om te probeer oordeel of hulle besluit reg of verkeerd was nie. Feit is dat hulle oortuig was van hulle roeping en plig en dat hulle bereid was om ter wille daarvan te sterf.
Die dood van die monnike was nog nie die einde van hulle verhaal nie. Hulle wedervaringe was al erg genoeg, maar daar was ook nog ‘n nadraai. Dit bring ons dan by wat ons kan noem, die nare nadraai.
Sommige van die monnike het voor hulle vertrek na die Tibhirine-klooster in die Atlasgebergte in ‘n buurt (La Guillotière) van die stad Lyon gewoon en gewerk. Een van hulle het hom as geneesheer aan die universiteit van Lyon bekwaam. Hierdie feite het die kerkowerhede van Lyon laat besluit om ná die moord op die monnike ‘n groep van sewe standbeelde (deur die beeldhouer Anne Deltour) op ‘n openbare plein in die buurt La Guillotière te plaas ter herinnering aan die monnike wat voor hul vertrek na Tibhirine daar gewoon het.
Heel gou was die aangeleentheid in politiek korrekte walglikheid gehul. Die buurt la Guillotière is naamlik geleë in ‘n gebied met ‘n groot Algerynse bevolking en daar moes natuurlik ten alle koste en in belang van politieke korrektheid verhoed word dat die Algeryne se “gevoelens” seergemaak word. Vergeet maar van die gevoelens van Christene wat reeds sedert die tweede eeu in Lyon teenwoordig is.
Spoedig was almal op die politiek korrekte wa: Die kerk, die burgemeester, die Algerynse Konsulaat, noem maar op.
Die gevolg was dat die standbeelde van plek na plek geskuif is totdat dit uiteindelik in ‘n kerkkompleks buite sig van die algemene publiek beland het waar dit aan niemand en bowenal nie aan Moslem immigrante aanstoot kon gee nie. In ‘n stadium is die “probleem” van die staanplek vir die beelde oor en weer verwys van die burgemeester na die kardinaal en weer terug, so eg op die ou Kajafas-na-Pilatus-patroon.
Onder die redes wat vir die verskuiwings aangevoer is, was huigelagtighede soos dat daar ‘n gevaar was dat die beelde onthoof sou word soos met die monnikke gebeur het. Die burgemeester het aangevoer dat by een van die posisies waar die beelde geplaas moes word, dit skade sou aanrig aan die bome op die perseel.
Die “Christengemeenskap” het ook geen beswaar aangeteken oor die verskuiwing van die beeldegroep nie ten einde hulle Moslembroers nie te ontstig nie. Die Biskop van Oran in Algerië het die kroon gespan met die standpunt dat die plasing van die beelde as ‘n “provokasie” deur die Algerynse owerheid gesien sou word. In die jongste poging om die beelde gevestig te kry, is aangevoer dat die datum sou bots met die Algerynse onanfhanklikheidsvierings!
Die groot ironie in die aangeleentheid is dat die monnikke, met groot agting, dankbaarheid en liefde bejeën is deur die Algerynse gemeenskap van Tibhirine waaronder hulle gewerk het. Die soort werk wat hulle gedoen het, was meesal gerig op die gesondheidswelsyn van die gemeenskap, maar hulle het ook gehelp met landbou en voedselproduksie. Daar was geen doelbewuste poging van die monnikke om Moslems na die Christelike geloof oor te haal nie (asof dit ‘n sonde sou wees) en die mediese en ander hulp is sonder aansien des persoons aan alle lede van die gemeenskap, insluitend die verskillende strydende groepe, verleen.
Nog ‘n wrange ironie is dat geen Christelike bouwerk of ander sigbare teken van Christelike teenwoordigheid in Moslemlande geduld word nie. Die klooster by Tibhirine was ‘n soort uitsondering aangesien dit voor die onafhanklikheid van Algerië reeds bestaan het. Daarenteen staan daar tien moskees in Lyon, benewens ‘n menigte ander Moslem-instellings. ‘n Salafistiese moskee staan trouens ‘n klipgooi van die plek waar die beelde in La Guillotière opgerig sou word. Volgens statistieke was daar in 2012 ‘n totaal van 2 449 moskees in Frankryk en daar word nou beplan om die getal te verdubbel. Desnieteenstaande word die oprigting van sewe beelde van Christenmartelare as ‘n “provokasie” beskou!
Die moord op die monnikke is nooit beslissend opgeklaar nie. Aanvanklik is gemeen dat dit die werk was van ‘n Moslem-ekstremistegroep, maar mettertyd het ‘n vermoede ontstaan dat die Algerynse geheimediens betrokke was. (Waar daar iets onderduims en smerigs iewers in die wêreld gebeur, is daar altyd ‘n goeie kans dat ‘n geheimediens betrokke is). Een van die redes waarom daar vermoed word dat die Algerynse geheimediens betrokke was, is die feit dat die Algerynse owerhede sedert die moord alle pogings om die aangeleentheid te ondersoek, stelselmatig ondergrawe en bemoeilik. Die aanleiding tot die moord was waarskynlik juis dat die monnike hulp aan almal verleen het, dus asook aan faksies waarmee die Algerynse regering oorhoops was.
In die nag van 27 Maart 1969 daag ‘n geheimsinnige groep gewapendes by die klooster by Tibhirine op en begin die monnike aan te keer. Twee van hulle slaag daarin om te ontsnap, maar sewe ander word afgemarsjeer die berge in en is nooit weer lewend gesien nie. Op 30 Mei word hulle liggaamlose koppe langs ‘n pad in Algerië gevind.
‘n Meer skrille kontras as dié tussen die standvastigheid en moed van die monnike van Tibhirine wat hulle lewens ter wille van hulle geloofsoortuigings op die spel geplaas het en die lafhartige ruggraatloosheid van die stadsvaders van Lyon, wat hulle doodskrik vir ‘n Algerynse konsul, is moeilik voor te stel.
Aan die onbekende vriend wat my attent gemaak het op die twisgeskil oor die beelde het ek min of meer soos volg geantwoord :
«Ek het onlangs weer die rolprent, Van mense en gode gesien en is opnuut diep ontroer deur die suiwer skoonheid en opregte menslikheid daarvan. Dit is onvoorstelbaar dat iemand die geringe eerbetuiging wat die beelde moes bied aan hierdie edel en eenvoudige wesens van hulle wil weerhou. Hoe die oprigting van sewe beelde die Algerynse bevolking kon affronteer, is onverstaanbaar in die lig daarvan dat hierdie monnike deur die Algerynse gemeenskap aan wie hulle naastediens gelewer het, nie net aanvaar is nie, maar met liefde bejeën is. Op ‘n tydstip dat alles wat Frankryk in die verlede verkeerd sou gedoen het, daagliks in herinnering geroep word, hoop ons dat hierdie ware skande vir altyd op die kollektiewe geheue van die Franse gegrafeer sal bly.»
Lesers mag vra wat dit alles met ons te make het. Wat dit met ons te make het, is dat dit deel is van die groot skema om die wit ras en die Westerse kultuur en godsdiens van die aardbol te verwyder. Ons in Suid-Afrika is nie die enigste wat hieraan blootgestel is nie. Dat die Westerse mens so fanaties aan hierdie selfvernietigingsveltog meedoen, soos die verhaal van die monnike van Tibhrine treffend illustreer, bly steeds ‘n raaisel waarop ons geen afdoende antwoord het nie. Een verklaring is dat die Franse bv. groot geld verdien uit wapenverkope, veral aan Moslemlande en dus niks wil doen wat die Moslemlande mag ontstel nie. Maar meer nog is dit miskien omdat ons beskawing as geheel oud en moeg en dekadent geword het – ‘n ou sterwende beskawing wat in sy doodsnikke darem vir oulaas nog ‘n bietjie wins wil maak.
Skrywer Karel CombrinckGepubliseer op 14 Julie 2016 15 Julie 2016 Kategorieë Karel Combrinck, RubriekeSleutelwoord Algerië, monnike, standbeelde, Tibhirine
Vorige Vorige artikel: Raad beslis dat Wilgehof-skoolhoof weer aangestel word
Volgende Volgende artikel: Koel matige weer vir groot dele voorspel