Nag van hel ná riool in huis opstootDie rioolwater het aanvanklik uit die toilette begin opstoot. (Foto: Amanda Loggenberg) ŉ Ma van Pretoria het ŉ slapelose nag deurgemaak nadat riool in die huis waarin sy en haar twee jong kinders woon, se dreine begin opstoot en die huis oorspoel het. Dit was so erg dat die gesin deurnag naar was van die reuk en boonop nie die badkamers kon gebruik nie. Rioolwater het kort voor 12:00 Sondag uit dreine en toilette in dele van Jan Niemand Park begin opstoot, buite inwoners se huise opgedam en in die strate afgeloop. Die probleem is glo deur ŉ verstopte rioolnetwerk veroorsaak. Amanda Loggenberg se huis is die ergste getref en die riool het vanuit haar badkamers die sitkamer en slaapkamers ingestroom. “Die reuk was walglik. Ons kon dit skaars verdra,” vertel Loggenberg aan Maroela Media. Sy huur ŉ huis in die gebied en woon daar saam met haar vyf- en agtjarige kinders. “Ek wou ŉ middagslapie geniet toe die krag 12:00 afgaan. Ek het die idee egter vinnig laat vaar toe ek sien dat rioolwater uit die dreine begin opstoot,” sê sy. “Ek het dit probeer keer, maar daar was min wat ek daaraan kon doen.” Die gesin het nêrens anders om heen te gaan nie en Loggenberg, die eienaar van die huis wat sy huur en ŉ plaaslike raadslid het gespook om werkers by die Tshwane-metro in die hande te kry om te help. “Dit was omtrent ŉ storie. Ons het soveel nommers en e-posadresse gekry, want die een persoon verwys ons heeltyd na die volgende een toe. Niemand het ŉ oplossing gehad nie.” Hulle kon eindelik daarin slaag om ŉ verwysingsnommer te kry vir die klagte en dit is wyd op WhatsApp-groepe gestuur in ŉ poging om so gou moontlik hulp te ontbied. “Ons het ons bes gedoen om munisipale werkers by ons uit te kry, maar daar was geen reaksie op ons oproepe en e-posse nie,” sê sy. Sy het selfs loodgieters ontbied, maar dié het gesê daar is niks wat hulle in daardie stadium kon doen om die situasie te beredder nie, aangesien dit die munisipaliteit se verantwoordelikheid is. Intussen het rioolwater aangehou om uit die dreine te stroom. So vinnig soos wat Loggenberg die gemors kon skoonmaak, het meer water uitgestort. “Die reuk het naderhand in die lug gehang en aan alles geklou. Ons het begin naar word daarvan.” Loggenberg sê sy en haar kinders moes die aand met die walglike reuk en nat meubels opgeskeep sit en het kort-kort naar geword weens die stank. Die gesin kon boonop nie van die badkamers gebruik maak nie. “Ek het omtrent ŉ uur se slaap ingekry, want ons kon nie die deure of vensters vir te lank toe hou nie. Ons almal se mae voel snaaks oor die konstante stank.” Van Loggenberg se meubels is deur die deurlopende stroom van rioolwater beskadig. Een van die kamers in die huis is boonop van pleisterbord gemaak en dit het ook nou waterskade opgedoen. ‘Met mense se lewens gespeel’ Loggenberg sê sy is ontsteld dat die Tshwane-metro nie ŉ noodspan kon uitstuur om die situasie aan te pak nie. “Die munisipaliteit het met mense se gesondheid en lewens gespeel.” Daar is glo ŉ gesondheidsfasiliteit oorkant haar huis en sy was naderhand bekommerd dat die riool wat in die strate loop ŉ uitwerking op die pasiënte se welstand sal hê. “My twee kinders moes ook in ŉ huis wees wat hulle konstant siek gemaak het, want ons kon nêrens anders heen gaan nie. Dit is onaanvaarbaar.” Lindela Mashigo, woordvoerder van die Tshwane-metro, het by navraag aan Maroela Media gesê dat die voorval eers laat Sondagaand amptelik aangeteken is, daarom dat ŉ span eers Maandagoggend uitgestuur is om die probleem op te los. “Daar was vreemde voorwerpe in die rioolverbinding gevind wat die verstopping veroorsaak het. Goed soos klere en nie-bioafbreekbare materiale is aangetref,” sê hy. “Die verstopping is intussen skoongemaak.” Een van Loggenberg se buitedreine is egter nog verstop en sy is glo aangesê om ŉ loodgieter te ontbied omdat die probleem van binne afkomstig is. Dié moedelose ma is nou besig om haar huis van hoek tot kant skoon te maak, maar sê al die bleikmiddels in die wêreld sal moontlik steeds nie die reuk kan uitkry nie. Die meubels is beskadig en die plaveisel aan die buitekant van haar huis is ook oorspoel. “Ons het tans waterbeperkings en ek kan aangegee word of hulle sal summier my water afskakel as ek dit probeer afspuit.” Tog is Loggenberg verlig dat sy en haar gesin nie vir nog ŉ aand die stank moet verduur nie.