Versindaba J.C. Steyn Archives : Versindaba
Joan Hambidge: JC Steyn
Die heengaan van die digter, romanskrywer, taalkundige en biograaf JC Steyn is 'n enorme verlies. In my jongste bundel Konfessies, kaarte en konterfeitsels (Imprimatur, 2021) besing ek sy digterskap. Hierdie gedig is ingegee deur die brand in Bloemfontein se stadsaal in 2017. Die Apophrades dan in die sin wat Harold Bloom dit gebruik, te wete die terugkeer van die dooies in The anxiety of influence (1973).
vir JC Steyn
in die baldakyne van my taal,
In naberou plaas ek treuselend
my aflaat in 'n muntkissie:
– mea culpa, mea maxima culpa –
Wonderskone musiek draal steeds
Steyn se bundel Die grammatika van liefhê is een van die belangrikste bundels in Afrikaans waar die liefde taalkundig ondersoek word en die geskiedenis van ons taal digterlik beskou word. Dit het in 1975 verskyn. In ons Honneursjaar het Opperman hoog opgegee oor hierdie bundel en ons moes dit vanuit verskillende invalshoeke bestudeer.
So klink die begin van 'n gedig in die spel van taal en liefde, die ewige spanning tussen die abstrakte en die onbereikbare liefde ontleed as 'n Chomskiaanse probleem:
Liefhê is 'n tangkonstruksie
is nypend ongrammaties: "*Hê-lief!"
(So 'n sterretjies, ontaalkundiges,
https://spreeksel-blog.tumblr.com/post/8912412896/die-grammatika-van-liefh%C3%AA Besoek 6 September 2021
Elke jaar keer ek terug na hierdie verbluffende bundel met sy taalspel. Ek het as jong student 'n artikel begin skryf oor die Henley-on-Klip-tragedie. Opperman wou meer weet oor waarom die busbestuurder se naam nie vermeld is in die gedig nie! Omdat die naam Koekemoer was en dit sou die gedig banaliseer, was DJO se mening.
Vir my is sy biografie oor NP van Wyk Louw – veral Band I – een van die grootste stukke literatuurgeskiedenis in enige taal en 'n tekening van die lewe en landskap wat die groot digter gevorm het. Dit het in 1998 verskyn.
'n Tuiste in eie taal – Die behoud en bestaan van Afrikaans (1980) beslaan oor die vyfhonderd bladsye en is eweneens geskryf deur 'n gedugte navorser en taalkenner. Dit behoort op elke taalstryder se boekrak te staan.
In hoeke Boerseuns ons was (1991) skryf hy oor sy plattelandse lewe en juis weens sy lewe as plattelandse kind kon hy die lewe van die jong Van Wyk Louw reg inskat.
As jong student skryf ek my MA-verhandeling oor die ek-verteller in die belydenisroman onder leiding van Elize Botha (aan UP) en natuurlik is Dagboek van 'n verraaier (1978) een van die tekste wat ek ondersoek onder die besielende leiding van Botha wat groot respek had vir sy werk.
Deur die jare was daar 'n paar briewe. Korte n kragtig. Immer van my kant af met waardering en enorme bewondering vir sy harde werk op soveel fronte.