Hoekom nie ek nie? - Die Hervormer
In een van die vele toesprake wat prof Johan Buitendag, dekaan van die Fakulteit, in hierdie feesjaar moes maak, vertel hy van die beslissende oomblik in Jürgen Moltmann se lewe toe hy tydens die Tweede Wêreldoorlog op ’n werklik groot eksistensiële manier gekonfronteer is met die werklikheid van God. Moltmann het nie, soos die meeste van ons, in ’n Christenhuis grootgeword nie. Tydens die Tweede Wêreldoorlog, in Julie 1943, in Hamburg, gebeur iets wat sy lewe vir altyd sou verander. Terwyl die stad gebombardeer word, word sy vriend wat langs hom staan deur ’n bom uitmekaar geruk terwyl Moltmann ongedeerd is.
Daardie aand begin sy geloofstog toe hy homself afvra: Hoekom nie ek nie? Hoekom my vriend langs my en hoekom nie ek nie?
Ja, hoekom nie ek nie? Ons vra tog eerder te gereeld: Hoekom ek? Want ons leef in ’n wêreld waarin alles oor die eie ek gaan. Hoekom moet ek al die bekommernis van die lewe beleef? Hoekom moet ek die een wees wie se begroting nie klop nie? Hoekom moet ek ongelukkig wees? Hoekom ek? Hoekom ek? Ja, altyd hoekom ek?
Dit is twee dae voor Goeie Vrydag waar ek hier sit en skryf, en die vraag waarmee ek op hierdie oomblik gekonfronteer word, is ook soos met Moltmann: Hoekom nie ek nie? Hoekom moes my Here aan die kruis hang en nie ek nie? Ja, hoekom nie ek nie?
Gekonfronteer met hierdie vraag kyk ’n mens anders na die lewe, besef ’n mens meer hoe groot die genade is wat God aan my en jou bewys het toe Jesus aan die kruis vir ons gesterf het. Besef ’n mens hoe gelukkig ek en jy is, dat God sulke groot genade aan ondankbare sondaarmense soos ons bewys het. Besef ’n mens dat die oomblik wat my en jou lewe altyd sou verander, onveranderlik sou verander, die oomblik was toe Christus Jesus, ons Here, vir ons gesterf en opgestaan het.
En op daardie oomblik verander die Hoekom nie ek nie? wel in ’n Hoekom ek? Hoekom moes Hy sterf, vir my sterf? Hoekom ek?
Maar ek sit ook vandag, 12 April 2017, en skryf terwyl duisende mense vir die tweede keer in ’n week op Kerkplein bymekaar kom omdat hulle ongelukkig is oor wat in ons land aangaan en hoe die land regeer word. Die Kerk kan nie stilsit en wegkyk van die onreg wat aan die gebeur is nie. Ons kan nie maak asof dit ons nie raak nie. Daarom plaas ons op bladsy 7 ’n verklaring wat die Tussenkerklike Raad (TKR) uitgereik het. Die TKR bestaan uit afgevaardigdes van die Nederduitsch Hervormde Kerk, die Nederduitse Gereformeerde Kerk en die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika. In hierdie verklaring spreek die drie Kerke hulself baie sterk uit teen pres Jacob Zuma en wys hulle hom op waarskuwings wat al ’n tyd gelede deur die Kerke met hom gedeel is en waarop hy eenvoudig nie ag geslaan het nie.
In hierdie verklaring sê die TKR onder andere: Alhoewel kerke geen voorneme het om by die regering van die land betrokke te raak nie, het ons ’n morele verantwoordelikheid. Alle mense is na die beeld van God geskep, en die Bybel leer ons dat ons inderdaad wel ons broers se hoeders is. En soos die profete van ouds, is ons geroepe om te getuig teenoor diegene in magsposisies, of dit nou ’n koning of president of kabinet is. Elke persoon wat gesag uitoefen, doen dit in verantwoordelikheid teenoor die almagtige God, en sal voor Hom verantwoordelik staan oor die manier waarop hy/sy hierdie mag tot voor- of nadeel van God se mense uitgeoefen het.
Ja, hoewel die kerk nie by die regering van die land betrokke moet wees nie, het ons as kerk ’n morele verantwoordelikheid. Daarom is ek baie bly dat die kerk, ons Kerk en ons susterkerke, haar stem laat hoor, dat ons as kerk nie spreekwoordelike volstruispolitiek beoefen nie, maar dat ons laat hoor hoe ons die huidige situasie beleef. Ons bede bly steeds dat die Here sal gee dat die situasie in ons land sal verbeter.
Ons is saam met die oudste gemeente van ons Kerk, Gemeente Potchefstroom, wat hierdie jaar 175 jaar oud is, bly oor God se genade. Ons gelukwense aan die gemeente, en ons bede is dat die Here julle, as gemeente, sal bewaar en seën. Gemeente Potchefstroom bly vir ons Kerk die moeder, die gemeente wat vir ons almal ’n voorbeeld is van hoe God ons Kerk, deur goeie en slegte tye, beskerm het, hoe Hy voorsien, selfs op maniere wat ’n mens glad nie verwag nie.
Hoekom ek, Here? Hoekom het U so baie genade aan my, aan ons, bewys?