Mexiko 1968 - Daarbenewens - 2021
Tydens die Olimpiese Spele in Mexiko van 1968 het Afrika-Amerikaanse betogings 'n wêreldwye gehoor bereik toe twee swart atlete 'n medaljeseremonie vir die 200 meter gebruik het om te protesteer oor die gebrek aan regte burgerregte in Amerika.
Een van die grootste naellopers ter wêreld in 1968 was Tommy Smith. Aan die einde van sy atletiekloopbaan het Smith dertien wêreldrekords geëwenaar of gebreek. John Carlos was agter hom op die ranglys. Albei was spanmaats aan die San Jose State College. In die aanloop tot die wedstryde is alle Afro-Amerikaanse atlete versoek om die wedstryde te boikot deur die Olimpiese projek vir menseregte (OPHR). Harry Edwards, 'n lid van OPHR, was 'n vriend van beide naellopers en het Smith en Carlos beïnvloed nog voor die Mexiko-wedstryde. Alhoewel 'n boikot nooit gerealiseer het nie, het beide Smith en Carlos ooreengekom op 'n protesoptog tydens die medaljeseremonie vir die 200 meter waarna albei na verwagting ook sou wees.
'Dit ('n protesoptog) was die hele jaar in my kop. Ons het eers probeer om 'n boikot te hê (van die speletjies), maar nie almal was van plan om dit te doen nie. Baie atlete het gedink dat die wen van medaljes hulle teen rassisme sou oortref of beskerm. Maar selfs as u die medalje gewen het, gaan dit nie u mamma red nie. Dit gaan nie u suster of kinders red nie. Dit kan u vyftien minute roem gee, maar wat van die res van u lewe? Ek sê nie dat hulle nie die reg gehad het om hul drome na te kom nie, maar vir my was die medalje niks anders as die wortel op 'n kerfstok nie. 'John Carlos
In die 200 meter-eindstryd het Smith die goue medalje verower en Carlos die bronsmedalje. Smith se tyd van 19,8 sekondes het die wêreldrekord gelykgestel. Toe albei mans op die medalje-podium klim, word dit duidelik dat hulle een swart handskoene aangehad het; Smith aan sy regterhand, Carlos aan sy linkerkant. Smith het later gesê dat sy regshandse betoging bedoel was om Black Power in Amerika te verteenwoordig. Die linkse demo van Carlos was bedoel om eenheid in Swart Amerika te verteenwoordig. Die boog wat hul opgehewe arms geskep het, was bedoel om swart mag en eenheid in Amerika te verteenwoordig. Die swart sokkies wat albei (en geen skoene gedra het nie) verteenwoordig swart armoede in Amerika. Albei mans het ook krale tydens die plegtigheid gedra.
'Ons wou hê dat die wêreld moet weet dat mense in Mississippi, Alabama, Tennessee, Suid-Sentraal Los Angeles, Chicago, steeds in armoede heen en weer loop sonder om die nodige klere aan te trek.Die krale was vir individue wat lynneer of doodgemaak is waarvoor niemand 'n gebed gesê het nie, wat gehang en geteer is. Dit was vir diegene wat van die kant van die bote af in die middelste gang gegooi is. Ons het probeer om die land wakker te maak en die wêreld wakker te maak. "
Hul gebaar is gesien as 'n Black Power-saluut - en is deur miljoene mense wêreldwyd dopgehou. Dit het daartoe gelei dat albei mans uit die Olimpiese dorp geskors is en deur die Amerikaanse Olimpiese Komitee geskors is en beveel is om Mexico-stad te verlaat. Hul 'amptelike' misdaad was om politieke kwessies op 'n onpolitieke manier te bewerkstellig.
"Die basiese beginsel van die Olimpiese Spele is dat politiek hoegenaamd nie daarin speel nie. Amerikaanse atlete het hierdie universeel aanvaarde beginsel oortree ... om binnelandse politieke sienings te adverteer. "IOC-verklaring ná die protes
Ironies genoeg - en deur baie destyds gemis - het die man wat die silwermedalje gewen het (Peter Norman van Australië) die OPHR-kenteken op sy sweetpak gedra.
Toe die twee mans na Amerika terugkeer, is hulle deur die Afro-Amerikaanse gemeenskap as helde begroet en deur ander mense as onpatriotiese moeilikheidmakers. In werklikheid het albei mans hul lewens bedreig. Die standpunt wat hulle ingeneem het, is egter oor die hele wêreld bekend gemaak. Ondersoeke het aangedui dat hul demonstrasie die 6de onvergeetlikste byeenkoms van die C20ste was - 'n verstommende prestasie vir atlete van watter aard ook al. In 1998 is albei mans vereer vir hul houding in 1998.
Dertig jaar na die byeenkoms het Steve Holman, 'n Olimpiese atleet op die Spele in 1992 en Amerika se vinnigste meisie van die era 1990-95, hulde gebring aan wat albei mans in 1968 gedoen het en wat dit vir hom beteken. Dit is die moeite werd om te lees en kan gevind word op: