Ekonomiese kenners: ‘Nou begin die regte werk’Die ekonomiese kluster van die pres. Cyril Ramaphosa bestaan uit Tito Mboweni, Pravin Gordhan, Ebrahim Patel en Gwede Mantashe. Foto: Saamgestel van Gov.za, Twitter en ANA. Kenners in die ekonomie en sakesektor sê dit gaan nie eintlik vir hulle oor wie in die kabinet aangestel is nie, maar eerder of daar goeie ekonomiese beleid ingestel word wat Suid-Afrika in die rigting van ŉ gunstiger sake-omgewing sal stuur. Pres. Cyril Ramaphosa het Woensdagaand, ŉ uur later as beplan, sy nuwe kabinet aangekondig. Die sakesektor het oor die algemeen die behou van Tito Mboweni, as minister van finansies, verwelkom. Pravin Gordhan het ook sy pos as minister van openbare ondernemings behou. Die departement van minerale bronne en energie is gekombineer en Gwede Mantashe sal hier aan die stuur van sake by die nuwe departement staan. Ebrahim Patel is nou die minister van ŉ departement wat ŉ samestelling tussen handel en nywerheid en ekonomiese ontwikkeling is. “Die werk moet nou begin maar gaan dit die regte soort werk wees? ŉ Mens kan sien Ramaphosa het definitief besin oor sy kabinet. Hy het probeer om gerespekteerde aanstellings te maak en ek dink hy wil regtig die land op ŉ pad van ekonomiese herstel plaas,” het Gerhard van Onselen, senior navorser van Sakeliga, gesê. Van Onselen meen die kabinet is nie net ŉ 50/50‑kabinet volgens verteenwoordiging nie, maar op ŉ dieper vlak het die kabinet ook ŉ 50%‑kans om Suid-Afrika op die regte pad te plaas, of ekonomies net verder te laat verval. “Bestaande ekonomiese beleide is onvriendelik teenoor die mark en Suid-Afrika sukkel met ekonomiese traagheid en korrupsie. Sakeliga is steeds besorg oor watter beleidsrigting nou gevolg sal word. “Ek dink hier byvoorbeeld aan die departement van ekonomiese ontwikkeling en nywerheid wat nou saamgesmelt het en onder die stuurmanskap van minister Patel staan. Patel was verantwoordelik vir die strenger mededingingswet en die vraag is of hy meer hiervan en selfs ŉ strenger swart ekonomiese bemagtigsbeleid sal volg. “Suid-Afrika het beslis markvriendelike beleide nodig. Ramaphosa het egter in sy toespraak tydens die kabinetaankondiging gesê die regerende party bly verbind tot sy manifes en sal dit uitvoer. Ons by Sakeliga kan nie help om te wonder na watter verbintenisse hier presies verwys word nie en of dit iets soos grondonteiening sonder vergoeding sal insluit.” Roland Henwood, politieke ontleder aan die Universiteit van Pretoria, het op sy beurt gesê hy het ernstige vrae oor die departement van kleinsakeontwikkeling. “Hierdie departement het nog min resultate gelewer; inteendeel, die aantal kleinsakeondernemings het in die laaste paar jaar afgeneem. Dit kan natuurlik toegeskryf word aan die swak ekonomie en burokratiese rompslomp om ŉ onderneming te begin en uit te bou. Dié departement is nie verantwoordelik vir hierdie omstandighede nie maar dit is wel sy werk om dit te bestuur. “Dit is ook natuurlik ŉ ope vraag of ŉ regerende party met ŉ ideologie teen besighede die sake van kleinsakeondernemings kan bevorder, maar ek dink die sakesektor moet krities teen dié departement staan en druk in die toekoms uitoefen dat hier veel beter resultate gelewer word.” Kenners is dit ook eens dat daar sterk druk op die ekonomiese kluster van die kabinet is om onmiddellik resultate te lewer. Prof. Raymond Parsons, ekonoom van die Noordwes-Universiteit se sakeskool, het gesê die oorhoofse ekonomiese boodskap wat aan die markte gestuur is, was ŉ positiewe een. “Ramaphosa se behoud van ministers in die departemente van finansies, openbare ondernemings, handel en nywerheid, asook minerale bronne wys hy is ernstig daaroor om die ekonomie om te swaai. “Die onus rus nou op dié ministers om meer duidelikheid rondom beleidsrigting te verskaf en beleidsekerheid te skep sodat die ekonomie kan groei.” Parsons het dit benadruk dat Suid-Afrika moet ophou om te baklei oor die ekonomie en eerder moet saamwerk om dit te herstel sodat die land so gou as moontlik uit die trae ekonomiese groeitrajek kan ontsnap.