Afrikaans: Groot hoeveelhede koolstof verbrandingsreste (as) en vloeibare aflope word gelyktydig in die steenkool prosesserings-fasiliteite van die Suid-Afrikaanse semistaatsinstellings, Eskom en Sasol, gevorm. Die hantering en wegdoening van hoë southoudende aflope is 'n moeilike en komplekse probleem. Die praktyke wat tans aangewend word deur hierdie instellings, behels die gelyktydige vrylating van die afvalstowwe en as in die stortingsterreine, wat as die “as-damme” bekend staan. Alhoewel hierdie praktyk na 'n potensieel aanloklike benadering lyk, ten minste uit die oogpunt van die vervaardigers van die as-afvalstof en die afvloei, kan dit sekere nagevolge vir die omgewing in en om die stortingsterrein inhou. Hierdie is veral van toepassing op die toksiese en beskadigende elemente teenwoordig in die as wat in die atmosfeer, grond, oppervlakte- en grondwater vrygelaat word. Die nagevolge is nie slegs beperk tot die omgewingsgebruike en grondgebruik probleme nie, maar hou ook nadelige gevolge vir die gesondheid van organismes binne die omliggende ekosisteem in. Die vraag ontstaan dus hoe Eskom en Sasol hul as-damme beter kan beheer, om nie net die wetlike verpligtinge en enige moontlike druk van sosiaalbewuste groepe te hanteer nie, maar belangriker nog, die besoedeling van die natuurlike omgewing te verhoed of, ten minste te beperk. Die ondersoek wat tans onderneem word, het ontstaan op versoek van Eskom en Sasol. Die versoek behels 'n indiepte voorstel met die doel om ‘n raamwerk daar te stel om die vermoëns van dié twee organisasies te verhoog ten einde die bestuur van die wegdoening van die as en soutwater, asook die verspreiding van kennis met betrekking tot die impakte van die afvalstowwe op die stortingsterreine, te bevorder. Twee terreine is deur die organisasie vir hierdie doeleindes gekies, naamlik die Tutuka Kragstasieterrein en die Secunda Sintetiese Brandstof Aanlegterrein. Die aanwending van geo-hidrografiese modelle om die gedrag van 'n stortingsterrein te bepaal, is op 'n historiese grondslag gesien as 'n poging om die toekomstige gedrag van die betrokke terrein te voorspel. Alhoewel hierdie benadering inligting sou benodig aangaande verwante parameters en bekende interaksies, sou gedragspatrone ver in die toekoms strek wat natuurlik nie met sekerheid bepaal kan word nie. 'n Geo-hidrografiese model moet dus nooit gesien word as 'n poging om die toekomstige gedrag te voorspel van 'n gegewe stortingsterrein nie, maar verkieslik as 'n hulpmiddel vir die bepaling van die effektiwiteit van die beheer en kontrole van die terrein wat toegepas word. Die beste manier om dit te verkry is om die stortingsterrein sistematies te ondersoek, verkieslik deur die aanwending van reeds gevestigde en aanvaarde internasionale metodologieë. Tans bestaan daar geen dokument wat so 'n metodologie beskryf, of die implikasies en stappe aantoon om dit aan te wend in die praktyk op so 'n manier dat die beginsels ook verstaan kan word deur belangstellende lede van die publiek nie. 'n Twee-dimensionele oorgangsmodel vir die vloei deur 'n versadigde/onversadigde poreuse stortingsterrein media is al reeds voorheen ontwikkel. Hierdie model los die hoogs nielineêre oorheersend parsiële differensiale vergelykings numeries op. Die model kode gebruik kwadrilaterale eindige elemente vir die geometriese samestelling: die biliniêre Galerkin interpolasie vir die ruimtelike integrasie en die Gaussiese eliminasie vir die oplossing van die gevolglike matriks-vergelykings. Bykomend tot die gewone konstante vloei en konstante drukhoogte grenstoestande, is die kode in staat daartoe om druk-afhanklike grenstoestande toe te pas op die heersende toestand van die grondoppervlakte. Sodoende word infiltrasie na of die sypeling vanaf hierdie oppervlakte gesimuleer. Verskillende materiaal-eienskappe kan aan elke element toegeken word wat die ondersoek van gelaagde geologiese formasies sal toelaat. Die resultate wat bespreek word in hierdie verhandeling is almal baseer op gevolgtrekkings wat afgelei is uit 'n generiese model vir die Tutuka asstortingsterreine. Terwyl só 'n model waardevolle insig kan bied in die fisiese gedrag van die studieterrein, kan dit nooit veld waarnemings vervang nie. Veld waarnemings en modellering moet mekaar komplimenteer. 'n Poging is ook aangewend om riglyne te voorsien vir die ontwikkeling van 'n terreinspesifieke data ondersoek-metodologie wat gebaseer is op die “ISAM Safety Assessment Methodologies for Near Surface Disposal Facilities.”