Gereformeerde kerk Frankfort - Wikipedia
Sluit in Cornelia
Huidige predikant(e) O.J. (Ockie) Struwig
Belydende lidmate 253
Adres Viljoenstraat 25
Stigtingsdatum 1911 (Kerk onder die Kruis)
1913 (aangesluit by GKSA)
Afgestig van Oorspronklike gemeente
Eerste predikant J.H. Boneschans (1917–'19)
Die eerste Gereformeerde kerk Frankfort, in gebruik van 1913 tot 1963. Die argitek was William Henry Ford. Mev. Anna Aucamp se ouers se getuienis oor hoekom hulle by die Gereformeerde Kerke onder die Kruis aangesluit het, is onder die hoeksteen ingemessel.
Ds. Jan Hendrik Boneschans, Frankfort-kombinasie se leraar van 1917 tot 1919.
Ds. C.W.M. du Toit, leraar van 1920 tot 1925. Sy vader was ds. S.J. du Toit en sy halfbroer Totius. Ds. C.M.W. du Toit was lid van die volksraad van 1929 tot 1943.
Ds. Jan Viljoen Coetzee, die leraar van 1925 tot 1930.
Ds. H.B. van der Walt as student in 1961. Hy was die leraar alhier van 1971 tot 1980.
Ds. Dirk Postma, leraar van 1996 tot 1999, sy laaste gemeente. Hy is in 2004 oorlede.
Die Gereformeerde kerk Frankfort is 'n gemeente in die GKSA se Klassis Oos-Vrystaat. Met 'n sieletal van 348 einde 2014 was dit toe die grootste gemeente in dié klassis. Twee jaar later, einde 2016, het die sieletal toegeneem tot 349. In die eeufeesjaar van die GKSA (1959), toe die klassis bekendgestaan het as Ladybrand, het Frankfort 'n sieletal van 465 gehad, destyds ook die meeste van die gemeentes in die Oos-Vrystaat. Soos die naam aandui, is die gemeente se middelpunt op die dorp Frankfort.
2 Stigting van die Kerk onder die Kruis
3 Inlywing by die Gereformeerde Kerk
5 Tweede kerkgebou
6 Derde kerkgebou
Uit die Gereformeerde Kerke onder die Kruis op Ceres en Clanwilliam, wat in 1902 ontstaan het weens die ontevredenheid van NG lidmate met hul kerk, het 'n aantal lidmate verhuis na die distrik Hoopstad. Op hulle versoek het ds. S.J. du Toit hulle daar kom besoek en dienste gehou. Hierdie dienste is ook bygewoon deur lidmate van die NG Kerk. As gevolg hiervan het die predikant van die NG gemeente Hoopstad, ds. T.C. Dönges, ds. Du Toit aangekla by die waarnemende moderator van die Vrystaatse Kerk, sodat die geval deur die Sinode behandel is en ds. Du Toit se optrede veroordeel en die gemeentes van die Vrystaat teen hom gewaarsku is.
Hierdie optrede van die Sinode het presies die teenoorgestelde uitwerking gehad as wat blykbaar die bedoeling daarmee was, want 'n dankadres is onderteken deur meer as 200 lidmate van die gemeentes Fouriesburg, Lindley, Heilbron, Frankfort en Hoopstad, waarin duidelik verklaar word dat hulle die Here dank vir die optrede van ds. Du Toit en hom uitnooi om by hulle te kom kerk hou. In 1911 is nog twee Kerke onder die Kruis gestig, en wel op Lindley en Frankfort. Nog voor Lindley gestig is, het ds. Du Toit reeds 'n paar keer binne die grense van die NG kerk in hierdie omgewing opgetree.
Stigting van die Kerk onder die Kruis[wysig | wysig bron]
Die tweede Gereformeerde kerk op Frankfort is in 1963 ingewy, maar het in 1986 afgebrand.
Ds. Ockie Struwig, die gemeente se predikant sedert 2014.
Net soos op Lindley, was ds. Du Toit ook voor die stigting van die gemeente onder die Kruis op Frankfort. Daar was ook persone wat in die rigting van die Gereformeerde Kerke onder die Kruis gedink het. Deur die Engelse Oorlog is sake hier ook nog meer vertroebel en was daar spanning tussen twee groepe, naamlik tussen die "bittereinders" wat in die oorlog tot die einde geveg het, en die "hendsoppers", wat liefs gesien het dat die oorlog nooit begin is nie. Reeds op 28 Februarie en 1 Maart 1906 het ds. Du Toit op die plaas van R.J. van Rensburg dienste gehou. Die kerkraad het hiervan geweet maar niks gedoen nie omdat hulle onder die indruk was dat ds. Du Toit bedank het as predikant van die NG Kerk en dat hulle dus niks aan die saak kon doen nie. Twee maande later was ds. Du Toit weer daar en het vir ongeveer 200 mense kerk gehou, en aan die kerkraad is berig dat hulle sekere sake in orde moes bring, anders sou hierdie mense 'n aparte gemeente daar stig. Veral twee manne was daarin gemoeid. Een se saak het reggekom, maar met die ander een, sekere G. Muller, kon sake nie in orde kom nie omdat hy verklaar het dat hy nie uit wraaksug die wapens teen die boere opgeneem het nie maar om sy eiendom te beskerm; daarom is hy vals beskuldig.
Benewens hierdie woelinge was daar ook nog ander wat ontevrede was met die gang van sake in die NG Kerk. Juis in dié tyd het daar 'n aantal gesinne, lidmate van die Kruis-gemeente van Strydenburg, die distrik binnegetrek. Ds. Du Toit het hulle kom besoek en ook Woord en Sakramente aan hulle bedien, waaraan ook lidmate van die NG Kerk deelgeneem het. Nog 'n rede waarom dit uiteindelik tot aparte kerkstigting gekom het, was die eienaardige optrede van die kerkraad teenoor 'n sekere broeder C.M. de Beer, wat as gevolg hiervan vervreemd geraak het van die Kerk en later die leiding geneem het om 'n Gereformeerde Kerk onder die Kruis te stig.
So het daar op 13 Februarie 1911 'n aantal lidmate die Kerk bedank sonder dat die kerkraad enige pogings aangewend het om hulle tot ander insigte te bring. In die brief word die gronde vir hierdie stap aangedui, naamlik dat hulle nie die Kerk van die vaders verlaat nie, maar dat die NG Kerk nie meer die Kerk van die vaders is nie en nie meer die tekens van die ware kerk vertoon nie, maar meer dié van die valse kerk volgens die geloofsbelydenis. Op 23 Februarie 1911 het hulle op die plaas Weltevrede saamgekom en 'n gemeente gestig. Ds. Martinus Postma van Johannesburg, wat kort tevore nog aan Lindley berig het dat die predikante van die Gereformeerde Kerk hulle nie kon help nie, was nou gewillig om die kerkraadslede te kom bevestig. So het die laaste Gereformeerde Kerk onder die Kruis tot stand gekom.
Die derde kerkgebou.
In dieselfde jaar waarin die twee jaar oue gemeente in die Gereformeerde Kerkverband opgeneem is (1913), het die gemeente 'n eie kerkgebou teen 'n koste van £2 770 laat oprig. Die argitek, William Henry Ford, was vir 12 NG kerke verantwoordelik, onder meer dié van die NG gemeente Frankfort die jaar vantevore. H. van Jaarsveld was die bouaannemer en ds. H.P.J. Pasch het die hoeksteen op 6 Desember 1912 gelê. Hy was destyds die gemeente konsulent. Blykbaar is dié kerk opgerig uit die bouval van die NG kerk wat in die Tweede Vryheidsoorlog afgebrand is.
Die tweede kerkgebou is in 1963 opgerig. Dit het gestaan op 'n ander perseel as die oue en is gebou teen 'n koste van R50 000. Die argitek was B. De W Hartman en die bouaannemer J.B. Wolmarans. Muller Orrelbouers was verantwoordelik vir die orrel. Nadat ds. B.J. Lombard die hoeksteen gelê het, is die gebou op 16 Junie 1963 in gebruik geneem, maar 'n brand het dit in 1989 in puin gelê.
Derde kerkgebou[wysig | wysig bron]
Hierna het die gemeente besluit om self 'n nuwe kerkgebou op te rig. Onder ds. J.P.L. van der Walt, Willem Smit van Human en Rosseau Ingenieurs en Johannes Linde se leiding en met die gemeente se samewerking is 'n kerk van 980 vierkante meter gebou. 'n Verdieping van 160 vierkante meter bevat vier katkisasielokale wat op 'n balkon uitloop, bo-op die konsistorie, kerkkantoor en spreekkantoor. Die nuwe gebou het R472 920 gekos, plus R95 000 vir die nuwe orrel in die Barok-styl met 'n Noord-Duitse klank en 14 onafhanklike registers. Dis gebou deur Fehrle en Roeleveld.
Die eerste kerk se hoeksteen, gelê deur ds. Hendrikus Pasch op 6 Desember 1912.
Boneschans, Jan Hendrik, 1917 – 1919 (in kombinasie)
Du Toit, Charl Wynand Markelbach, 1920 – 1925,
Coetzee, Jan Viljoen, Piet Retief, 1925 – 1930
Booysen, James John Herman, 1931 – 1950
Lombard, ds. Barend Jacobs, 1952 – 1966
Mulder, Arnoldus Henderikus, 1967 – 1969
Van der Walt, Hendrik Bernardus, 1971 – 1980
Janse van Rensburg, dr. Johan Jacob, 1981 – 1983
Van der Walt, Johannes Petrus Lodewikus, 1983 – 1989
Cloete, Jacobus Johannes, 1989 – 1995
Postma, Dirk, 1996 – 1999 (aanvaar sy emeritaat)
Botha, Willem Jacobus, 2000 – 2008
Kruger, Leon, 2009 – 2011
Stoker, dr. Hendrik Gerhardus, 2011 – 2012; 2012 – hede (ook professor Teologiese Skool Potchefstroom)
Struwig, Ockert Jacobus, 2013 – hede
(af) Vogel, ds. Willem (red.). 2013. Die Almanak van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika vir die jaar 2014. Potchefstroom: Administratiewe Buro.
Ontsluit van "https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Gereformeerde_kerk_Frankfort&oldid=1798904"