PressReader - Beeld: 2017-08-04 - Werk­ver­lie­se by my­ne: ‘Dis Z­wa­ne se skuld’
Werk­ver­lie­se by my­ne: ‘Dis Z­wa­ne se skuld’
Beeld - 2017-08-04 - Nuus - El­vi­ra Wood
Ter­wyl die don­ker wol­ke van werk­ver­lie­se oor die myn­bou­sek­tor saam­pak, lyk dit of die waar­sku­wings oor die ver­nie­ti­gen­de uit­wer­king wat Mo­se­ben­zi Z­wa­ne, mi­nis­ter van mi­ne­ra­le bron­ne, se be­leids­be­slui­te sal hê, be­waar­heid word.
T­wee van Suid-A­fri­ka se groot­ste goud myn­maat­skap­pye het kort ná me­kaar aan­ge­kon­dig dat hul­le dui­sen­de wer­kers uit diens gaan stel.
Si­ba­nye Gold het gis­ter aan­ge­kon­dig dat moont­lik 7 400 wer­kers by sy Be­a­trix-Wes- en Cooke-myn hul werk sal ver­loor.
Ang­loGold As­han­ti het ver­le­de week ge­sê hy wil sy Sa­vu­ka- en Ko­pa­nang-myn sluit en sal in die pro­ses tot 8 500 wer­kers uit diens moet stel.
Al­bei sê die her­struk­tu­re­ring is no­dig om die vol­hou­baar­heid van hul be­dry­wig­he­de op lang ter­myn te be­skerm.
“Die be­sluit om met’ n her­struk­tu­re­ring s pro­ses te be­gin, is nie lig­te­lik ge­neem nie,” sê Ne­al Fro­ne­man, uit­voe­ren­de hoof van Si­ba­nye.
Hoe­wel nie een van die maat­skap­pye spe­si­fiek die vin­ger wys na on­lang­se be­leids­be­slui­te oor die sek­tor nie, pak die Ka­mer van Myn­we­se en som­mi­ge vak­bon­de die skuld vir die werk­ver­lie­se op Z­wa­ne.
Ná Ang­loGold se aan­kon­di­ging het C on­nie Prins­loo, ad­junk­hoof se­kre­ta­ris van So­li­da­ri­teit, ge­sê uit­dien s stel­lings is die myn­be­dryf se voor­land weens die ver­nie­ti­gen­de uit­wer­king van die Myn­bou­hand­ves.
Die der­de weer­ga­we van die hand­ves is op 15 Ju­nie in die S­taats­koe­rant ge­pu­bli­seer.
Dié do­ku­ment het on­mid­del­lik teen­kan­ting uit ver­skil­len­de oor­de ont­vang, selfs van die ANC.
Mxo­li­si M­go­jo, pre­si­dent van die ka­mer, het nie doe­kies om­ge­draai nie: “Hier­die hand­ves gaan nie be­leg­gers lok nie, maar af­skrik.”
Pe­ter Leon, ’n ven­noot by Her­bert S­mith F­ree­hills, het ge­waar­sku: “As men­se nie be­lê nie, gaan die sek­tor nie ont­wik­kel en groei nie en is werk­ver­lie­se die be­dryf se voor­land.”
A­friSa­ke het ná Ang­loGold se aan­kon­di­ging ge­waar­sku dat die hand­ves kan lei tot die uit­tog van be­leg­gings in die myn­be­dryf en dat men­se ge­volg­lik hul werk sal ver­loor.
“As be­leg­gers die hand­ves se doel­wit­te as na­de­lig vir stand­vas­ti­ge en wins­ge­wen­de be­leg­gings be­skou, kan nie­mand hul­le kwa­lik neem as hul­le hul ka­pi­taal el­ders neem nie,” sê Ar­mand G­rey­ling, regs- en be­leids­ont­le­der van A­friSa­ke.
“Die on­af­wend­ba­re uit­koms sal wees dat my­ne óf e­nor­me uit­diens stel­lings sal doen óf in erns­ti­ge ge­val­le selfs sal sluit.”
A­friSa­ke steun die ka­mer se stap­pe om die toe­pas­sing van die hand­ves in die hof te daag.
In­dien die hof­ge­ding nie slaag nie en hy voort­gaan om die hand­ves in te stel, moet Z­wa­ne vol­le ver­ant­woor­de­lik­heid aan­vaar vir die uit­tog van bui­te­land­se en bin­ne­land­se be­leg­gers in die myn­be­dryf.
Die ka­mer het die hoog­ge­regs­hof ge­na­der vir ’n drin­gen­de in­ter­dik teen die in­stel­ling van die hand­ves.
Z­wa­ne het in­tus­sen on­der­neem om nie die hand­ves in te stel nie tot­dat die hof­pro­ses af­ge­han­del is.
Op 19 Ju­lie het hy toe eg­ter ’n ken­nis­ge­wing in die S­taats­koe­rant laat pu­bli­seer vir kom­men­taar op ’n voor­stel van ’n mo­ra­to­ri­um op die uit­rei­king van myn-en pro­spek­teer li­sen­sies.
Die pu­bliek is t­wee we­ke tyd ge­gee om daar­op kom­men­taar te le­wer.
M­go­jo het weer in sterk woor­de op dié ken­nis­ge­wing ge­re­a­geer: “Die mo­ra­to­ri­um sal be­leg­gings ef­fek­tief be­vries en keer dat baie maat­skap­pye kan her­struk­tu­reer. Dit kan selfs tot meer werk­ver­lie­se lei.”
Die ka­mer het by­kans on­mid­del­lik aan­ge­dui dat hy ook die be­plan­de mo­ra­to­ri­um in die hof sal gaan be­veg.
Dié saak word van­dag in die hoog­ge­regs­hof in P­re­to­ria aan­ge­hoor.