Ek en die kind vra mekaar dié vraag byna gelyktydig af. Om ons op die eetkamertafel lê stapels boeke tussen die soutpot en servette, oorblyfsels van vroeër se uitgerekte ete.
Eerste was daar Hermann Giliomee se Die Afrikaners: ’n Biografie. Voorin is daar ’n aanhaling van NP van Wyk Louw: “Die hele lewe leef in ons: om onsself te ken [. . .] moet ons al die gestaltes ken wat in ons aanwesig is.” Dit word die trant van ons eie nagtelike soektog, die soveelste probeerslag, om ons land onder woorde te bring.
Die verre verlede is ’n ander land, allermins ’n Eden, maar veiliger om deur te waad en ’n mening oor te vorm met die voordeel van terugskouing uit verskillende en uitlopende bronne. Maar dit is wanneer ons langsamerhand vorder tot die meer onlangse geskiedenis en ek wegtrek met mý oorwoë menings dat die kind aandring: Lúister na my.
Tellings tevore het sy juis ’n tersyde opmerking gemaak: “Soms dink ek aan ons generasie as die ‘stil generasie’. En ek weet ons het onder meer die ganse spektrum van sosiale media tot ons beskikking, maar dis ’n mynveld. As jy jou nek uitsteek met ’n opinie . . . iemand gaan jou uithaal. Veiliger om ’n foto van jou hond te post . . .”