Adjunkminister bots met stadsrade oor munisipale geldbestuur(Argieffoto) Die adjunkminister van finansies, dr. David Masondo, het Dinsdag in die parlement gestaan by sy oortuiging dat dit onverantwoordelik sou wees om nog meer geld te bewillig vir munisipaliteite wat reeds nie daartoe in staat is om hul huidige begrotings te bestee nie. Die geleentheid was ŉ interaksie tussen die kabinet, stadsrade en die Nasionale Raad van Provinsies as deel van die parlement se fokusweek op plaaslike regering. In sy inset het Masondo dit betreur dat soveel stadsrade nie daarin slaag om skuld in te vorder van inwoners nie. Hy het toegegee dat die nasionale en provinsiale regerings, sowel as staatsbeheerde ondernemings, stadsrade miljarde skuld, maar het gesê die onvermoë om skuld oor die algemeen in te vorder, is ŉ groot terughoudende faktor vir stadsrade oor die algemeen. Verskeie verteenwoordigers van ANC-beheerde stadsrade, insluitend Polokwane, het Masondo behoorlik ingevlieg. Sommige beweer stadsrade kry nie genoeg erkenning vir die werk wat hulle onder moeilike omstandighede doen nie, en meen die regering moet selfs meer geld vir hulle gee om dienste mee te lewer. “Die munisipale inkomstetoelae (MIG) is byvoorbeeld onvoldoende. Dit word bestee op nuwe projekte, met die gevolg dat instandhouding van infrastruktuur agterweë bly,” het een afgevaardigde aangevoer. Masondo het egter vasgeskop en gesê die omvang van munisipale skuld wys op tekortkominge in die betrokke munisipaliteite se besture en strukture. “Dit verskaf maar dun ys vir die toestaan van verdere geld aan sulke munisipaliteite,” het die adjunkminister gesê. Die minister van samewerkende regering, dr. Nkosazana Dlamini-Zuma, het in haar terugvoer indirek by Masondo aangesluit deur te sê as instandhouding binne die MIG so ŉ uitdaging is, moet instandhoudingsgeld dalk vooraf daarvan afgetrek en afsonderlik toegewys word. Dlamini-Zuma het in haar toespraak gesê skuld aan munisipaliteite beloop R181,3 miljard, waarvan R28,9 miljard geskuld word deur sake-ondernemings, en R18,1 miljard deur die staat. Munisipaliteite skuld op hul beurt R11,3 miljard aan Eskom en R6,4 miljard aan waterrade. Onderbesteding is, ironies genoeg, die ergste in gebiede waar die grootste armoede heers. Volgens Dlamini-Zuma is 46 van die land se 257 munisipaliteite tans onder administrasie, en moet die huidige finansieringsmodel vir munisipaliteite heroorweeg word met die vraag of dit werklik beantwoord aan die doel. Sowat 91% van munisipaliteite het die afgelope finansiële jaar die tersaaklike regulasies oortree, soos om tot vyf keer meer as die gangbare markprys te betaal vir beskermende mediese drag tydens die grendelstaat. As oplossing doen die regering die distriksgebaseerde bestuursmodel aan die hand, met die distriksrade OR Tambo (die sentrale en suidelike dele van die Transkei) en Waterberg, sowel as die Ethekwini-metro in Durban wat as proefkonyne gebruik word.