Program 65: Die Duiwel (1)
Die koninkryk van die duisternis is 'n werklikheid waarvan elke mens kennis moet neem. Satan en sy demone, die gevalle engele wat weens hulle rebellie uit die hemel gewerp is, is in 'n hewige stryd teen God en sy koninkryk gewikkel. Hulle streef na verering en mag. Satan is by uitstek 'n nabootser wat soos God wil wees omdat hy in die plek van God aanbid wil word en oor die heelal regeer. In 'n poging om die Drie-enige God na te boots, staan Satan se koninkryk onder die hoofleierskap van 'n driemanskap – die duiwel, die Antichris en die valse profeet. Die duiwel stel homself in die plek van God; sy toekomstige wêreldleier, die Antichris, word in die plek van Christus gestel; terwyl die valse profeet die bediening van die Heilige Gees probeer vervang. In die volgende vier programme sal ons kyk wat die Bybel oor dié drie sataniese leiers sê. Hierdie is die eerste van twee programme oor die duiwel self, waarna die Antichris en die valse profeet onder die soeklig sal kom.
Lucifer is as 'n goeie, wyse en wonderskone engel deur God geskape, maar hy het as gevolg van hoogmoed en magsbeheptheid verdorwe geraak. Dit het daartoe gelei dat hy homself met God probeer gelykstel het en het sodoende teen sy gesag in opstand gekom. In Esegiël 28 word sowel die aardse koning van Tirus beskryf, as die duiwel wat hom aangehits het en dus die werklike mag agter hom was. Lucifer was die ware koning van Tirus. Altwee van hulle het as gevolg van hoogmoed tot 'n val gekom. Die Here sê van Lucifer:
"Jy was die seëlring van eweredigheid, vol wysheid en volmaak in skoonheid. Jy was in Eden, die tuin van God; allerhande edelgesteentes was jou bedekking… en van goud was die werk van jou kassies en groewe aan jou; op die dag toe jy geskape is, is hulle berei. Jy was 'n gérub met uitgespreide vlerke wat beskut, en Ek het jou gestel op 'n heilige berg; 'n god was jy; jy het gewandel tussen vurige gesteentes. Jy was volkome in jou weë van die dag af dat jy geskape is, totdat daar ongeregtigheid in jou gevind is… Jy het gesondig; daarom het Ek jou as onheilige van die godeberg afgedrywe, en Ek het jou tussen die vurige gesteentes uit vernietig, o gérub wat beskut! Hoogmoedig het jou hart geword oor jou skoonheid; jy het jou wysheid verderwe weens jou glans. Ek het jou op die grond gewerp" (Eseg. 28:12-17).
Dit is om die volgende vier redes baie duidelik dat in hierdie verse van Lucifer gepraat word, en nie van die koning van Tirus nie: 1. Hy het in die Tuin van Eden verskyn; 2. hy was 'n engel wat beskut; 3. hy het vrye toegang tot God se heilige berg gehad; en 4. hy was sondeloos vanaf die tyd dat hy geskape is totdat hy tot 'n val gekom het. Die engele wat deur Lucifer mislei is deur in sy rebellie te deel en sodoende ook te sondig, is saam met hom uit die hemel gegooi. Hulle ongeregtigheid het hulle ook absoluut verwronge en haatlik gemaak. Ná sy val is Lucifer as Satan beskryf, wat God se teëstander is.
In Jesaja 14 gebruik die Here die val van die koning van Babel om Lucifer, die môrester, se val uit die hemel te beskryf. Hierdie stad is 'n bekende simbool van die koninkryk van Satan op aarde, daarom het Satan tydens die aanvanklike vestiging van Babilon in Nimrod gevaar, hom beïnvloed om 'n geweldenaar te word en in sy selfverheffing 'n stad en 'n toring te bou waarvan die spits tot aan die hemel reik. Só kon die gevalle mens oor die aarde heers, na die hemel opklim en homself met God gelykstel (Gen. 11:4-8). In die latere geskiedenis van Babilon was die stad steeds die simbool van 'n magtige koninkryk wat vyandig teenoor God se koninkryk is, en volgens Openbaring 18 sal dit in die eindtyd weer herbou word en sy goddelose heerskappy oor die nasies van die wêreld voer. Die demoniese konnotasie van Babilon blyk duidelik uit profesieë oor sy finale val: "Geval, geval het die groot Babilon, en dit het geword 'n woonplek van duiwels en 'n versamelplek van allerhande onreine geeste" (Op. 18:2). Lucifer was deur die eeue heen die werklike koning van Babel, ook van die verborge, geestelike Babilon van valse gelowe. Die menslike tiranne wat hier regeer het, was 'n verpersoonliking van hom en het sy rebellie, geweld, godsdienstige selfverheffing en afgodediens tot ongekende uiterstes gevoer. Dit is dus paslik dat Lucifer sal val uit die hemel met die val van die koning van Babel vergelyk word omdat sy koninkryk gedoem is om onder te gaan:
Dit moes 'n dramatiese en skielike gebeurtenis gewees het toe Lucifer en sy engele deur God uitgewerp is. Johannes sê hy het 'n derde van die sterre van die hemel met hom saamgesleep (Op. 12:4), wat daarop dui dat hy aansienlike mag het. Die gevolge van Lucifer se uitwerping uit die hemel was geweldig. Hy het homself voorgeneem om weerwraak op God en sy koninkryk te neem deur sy skeppingswerk oral aan te val en te verwoes. Hierdie oorlogsverklaring het finaal van hom Satan, God se vyand en teëstander, gemaak. Hy wil veral die mens wat na die beeld van God geskape is, in sy mag kry en uiteindelik verwoes, daarom beskryf die Here hom as 'n mensemoordenaar van die begin af (Joh. 8:44).
Satan verder geopenbaar
Dit is belangrik om te let hoedat Satan progressief in die Bybel geopenbaar word, want dit het na 'n hele paar beskrywende name van hom aanleiding gegee. Hierdie name is 'n verdere aanduiding van sy motiewe, werkswyse en bose karakter. Satan en sy demone werk uit mistiese sfere, uit die onderwêreld (Luk. 8:31) of uit die lug bokant die aarde (Ef. 6:12), en verkies om ter wille van groter sosiale aanvaarbaarheid hulle ware identiteit te verberg. Aanvanklik het hulle die identiteit van verskeie afgode, en selfs voorouergeeste, aangeneem om te verseker dat mense hulle onwetend sou aanbid en dien deur aan hulle te offer. Hierdie gebruik het deur die eeue heen groot inslag gevind, en in Nuwe Testamentiese tye is Christene ook ernstig gewaarsku om niks hiermee te doen te hê nie. Paulus het die Korinthiërs hieroor geskryf: "Wat sê ek dan? Dat 'n afgod iets is, of dat 'n afgodsoffer iets is? Nee, maar dat die heidene wat dit offer, aan duiwels offer en nie aan God nie. En ek wil nie hê dat julle met die duiwels gemeenskap moet hou nie… Julle kan nie deel hê aan die tafel van die Here en ook aan die tafel van die duiwels nie" (1 Kor. 10:19-21). Of die heidene dit wil weet of nie: hulle dien die duiwel.
In die Ou Testament het die heidene 'n groot aantal Baäls, Astartes en ook ander afgode aanbid (Rigt. 2:11-13; 1 Sam. 12:10), en Israel is dikwels verlei om hieraan mee te doen. Die afgodediens is ook saam met okkultiese aktiwiteite soos spiritisme, waarsêery, goëlery en towery beoefen, wat alles werke van die duisternis is waarmee die duiwel mense mislei. Israel is ernstig teen hierdie dinge gewaarsku: "Daar mag niemand by jou gevind word wat… met waarsêery, goëlery of met verklarings van voortekens of towery omgaan nie, of wat met besweringe omgaan, of wat 'n gees van 'n afgestorwene vra of 'n gees wat waarsê, of wat die dooies raadpleeg nie. Want elkeen wat hierdie dinge doen, is vir die Here 'n gruwel… Want hierdie nasies wat jy uit hulle besitting verdrywe, luister na goëlaars en waarsêers; maar wat jou aangaan, die Here jou God het jou nie so iets toegelaat nie" (Deut. 18:10-14). Sterrewiggelary word ook saam met ander okkultiese aktiwiteite verbied (Jes. 47:12-14).
Daar is in die Ou Testament ook begrippe wat meer regstreeks met die duiwel en sy demone in verband staan, en selfs voorbeelde van openlike satanisme. Die Hebreeuse woord "sa-ir" beteken "duiwel" en word in Levitikus 17:7 en 2 Kronieke 11:15 as "veldduiwel" vertaal. Die King James-Bybel vertaal dit as "devil". "Sa-ir" kan egter ook as "harige bok" vertaal word. In 'n bekende Hebreeuse woordeboek word "sa-ir" as "hairy demon in shape of he-goat" vertaal (A concise Hebrew and Aramaic lexicon of the Old Testament, deur W.L. Holladay). In die lig hiervan is dit duidelik dat die duiwel ook as 'n harige bokram voorgestel kan word. In satanistekringe word die duiwel as 'n swart bok of 'n menslike wese met die kop van 'n bok uitgebeeld. In sommige voorstellings is hy 'n afskuwelike kreatuur wat menslike én dierlike trekke het, maar altyd met bokhorings op sy kop.
Die Ou Testament gebruik ook die woord "sjed" vir "duiwel" (vgl. Deut. 32:17). In Psalm 106:37-38 word 'n antieke vorm van satanisme beskryf waarin mense hulle kinders aan die duiwels geoffer het: "Bowendien het hulle hul seuns en hul dogters aan die duiwels geoffer en onskuldige bloed vergiet… wat hulle aan die afgode van Kanaän geoffer het." In hierdie geval word afgode en duiwels ook met mekaar gelykgestel.
As 'n baie duidelike en regstreekse openbaring van die Bose kom sy naam, "Satan" ook op enkele plekke in die Ou Testament voor. Dit beteken "Teëstander" of "Vyand" en dui daarop dat hy die groot teëstander, of vyand, van God en die gelowiges is. Twee ander beskrywende name van hom wat ook in die Ou Testament voorkom, is "aanhitser" en "aanklaer." In 1 Kronieke 21:1 lees ons: "Toe het Satan teen Israel opgetree en Dawid aangehits om Israel te tel." In Sagaria 3:1 word gesê dat Satan aan die regterhand van die hoëpriester, Josua, gestaan het om hom aan te kla. Moontlik verwys Leviátan, die seeslang, of monster in die groot water, ook na Satan (Jes. 27:1)
In die Nuwe Testament word beide die name "Satan" en "duiwel" gebruik. "Duiwel" is van die Griekse woord "diabolos" afgelei, wat "lasteraar" beteken. Ander name wat vir die duiwel in die Nuwe Testament gebruik word, is die Bose (Matt. 13:19), Mammon, die geldgod (Luk. 16:13), die engel van die lig (2 Kor. 11:14), die verleier (Op. 12:9), die vader van die leuens (Joh. 8:44), Apóllion, die vernietiger (Op. 9:11), Beëlsebul, die god van die vlieë (Matt. 12:24), Bélial, die nuttelose of hopelose (2 Kor. 6:15), die aanklaer (Op. 12:10), die mensemoordenaar (Joh. 8:44), die owerste van die mag van die lug (Ef. 2:2), die owerste van hierdie wêreld (Joh. 12:31), die versoeker (1 Thess. 3:5), die slang (Op. 12:9), die draak (Op. 12:9), die brullende leeu (1 Pet. 5:8) en die god van hierdie wêreld (2 Kor. 4:4).
Die geestelike magsposisie wat Satan op aarde verkry het, is die gevolg van die sondeval. Alle mense word met 'n sonde-geneigde natuur gebore en rebelleer saam met die duiwels teen God. Hulle is geestelik dood en moreel verdorwe (Rom. 3:10-18). Selfs ná die koms van Jesus Christus verkies die meeste van hulle die duisternis bó die lig omdat hulle werke boos is (Joh. 3:19). Dit is die rede waarom die duiwel die owerste en ook die god van hierdie gevalle, bose wêreld genoem word (Joh. 14:30; 2 Kor. 4:4). Johannes sê dat die hele wêreld in die mag van die Bose lê (1 Joh. 5:19). Sy invloed is dus baie groot. Satan gebruik 'n verskeidenheid metodes om die mensdom geestelik te mislei, waaronder die volgende:
Valse profete In sy mees verbloemde vorm val Satan die kerk van Christus aan deur dit met die bemiddeling van valse profete wat hulleself as gesante van Christus voordoen, binne te dring: "Want sulke mense is valse apostels, bedrieglike arbeiders wat hulleself verander in apostels van Christus. En geen wonder nie! Want die Satan self verander hom in 'n engel van die lig. Dit is dus niks besonders wanneer sy dienaars hulle ook voordoen as dienaars van geregtigheid nie" (2 Kor. 11:13-15; vgl. Matt. 7:15 en 1 Joh. 4:1). Hulle saai verwarring en maak mense van Christus afvallig (2 Kor. 11:2-4).
Okkultiese magte. 'n Verdere werkswyse van Satan is deur okkultiese, bonatuurlike magte. Hy koppel dit steeds nie regstreeks aan sy naam nie, sodat mense makliker mislei kan word om daarby betrokke te raak. Deur aktiwiteite soos towery, spiritisme, astrologie, meditasie, fortuinvertellery, psigiese kragte, astrale projeksie, selfgenesing, suggestopedie, buitesintuiglike waarneming en parapsigologie word Satan se misleidingskrag bemark en eksperimenteer mense goedsmoeds daarmee.
Aan die einde van die duisend jaar sal hy vir 'n kort tydjie losgelaat word om die mense van daardie tyd geestelik te toets. Indien hulle nie waarlik weergebore is en aan die Here behoort nie, sal hulle dadelik in Satan se mag val en saam met hom 'n hernude aanval op die koninkryk van God loods: "En wanneer die duisend jaar voleindig is, sal die Satan uit sy gevangenis ontbind word; en hy sal uitgaan om die nasies te verlei wat in die vier hoeke van die aarde is, die Gog en die Magog, om hulle te versamel vir die oorlog; en hulle getal is soos die sand van die see. En hulle het opgekom oor die breedte van die aarde en die laer van die heiliges en die geliefde stad omsingel, en vuur het van God uit die hemel neergedaal en hulle verslind. En die duiwel wat hulle verlei het, is in die poel van vuur en swawel gewerp waar die dier en die valse profeet is; en hulle sal dag en nag gepynig word tot in alle ewigheid" (Op. 20:7-10). Dit sal die uiteinde van Satan se val en vernedering wees, en hy en sy misleide volgelinge sal vir ewig in die onuitbluslike poel van vuur bly.