Nuuskommentaar: Is dit nou die einde van die politiek van die middelvinger?Julius Malema. Foto: ANA Die ingewikkelde proses om koalisies te vorm, het nou veroorsaak dat partye wat enkele dae gelede nog mekaar erg met die teerkwas bygekom het, nou baie versigtig moet trap om nie ŉ toon of twee raak te trap nie. Suid-Afrika kom nou uit ŉ ongekende era van middelvinger-politiek. Dis nie nuut nie, want Julius Malema was voorheen die voorbok, veral voordat hy die trekpas uit die ANC gekry het. Maar sy middelvinger werk steeds gereeld oortyd en enigiets van Zuma tot die wittes is aan die ontvangkant daarvan. Die kabaretster, wyle Wim Kan, het gesê in die Nederlandse politiek moet jy presies weet hoe ver jy te ver kan gaan. Dit geld stellig baie ander lande en ook Suid-Afrika en Julius het met sy anti-wit-uitsprake sy hand telkemale oorspeel. In die jongste verlede was dit egter pres. Jacob Zuma wat self die rassehoed opgesit en telkemale heeltemal te ver gegaan het en selfs Jan van Riebeeck betrek het. In 2012 het die Nederlandse historikus en stigter van Het Debatbureau, Fritz Bloemberg, verklaar dit was toe, in Nederland, die einde van die tydperk van die politiek van die middelvinger. Sy visier was veral op Geert Wilders, leier van die Partij voor Vrijheid (PVV), gerig. Wilders het met sy party se gedoogde steun die Nederlandse koalisieregering van die CDA en VVD moontlik gemaak en oplaas tot ŉ val gebring. Bloemberg het gemeen Wilders het sy tyd oorleef, ŉ dekade waarin die politiek op die probleme gefokus het, eerder as die oplossings. Wilders was te lank die stert wat die hond geswaai het, wat op probleme geteer het, maar toe ingewikkelde probleemoplossings onafwendbaar geword het, was Wilders buite sy element. Hoewel die opposisie en spesifiek die DA, nie oral die EFF as koalisievennoot nodig het om die bewind van verskeie munisipaliteite oor te neem nie, dring die EFF in hierdie stadium op ŉ nasionale ooreenkoms aan. Indien dit die geval bly, gaan die EFF ŉ veel groter faktor wees as wat sy verkiesingsuitslae op die oog af regverdig. Die feit is egter dat die klein partye oor die algemeen nou te klein geword het. Dit kan wees dat hulle ŉ groot deel van hul steun aan die DA afgestaan het, maar dit is ook moontlik die volgehoue propaganda-aanslag, dat kiesers hul stemme op klein partye sou vermors, het daartoe bygedra dat baie van hierdie kiesers, wat nie kans sien vir die beleid van die groter partye nie, eenvoudig van die stembus wegbly. Veral die ondersteuners van nispartye is dikwels baie traag om ander partye te steun, juis omdat dit teen die beginsel van beginselvastheid indruis. Die natuurlike, gewoonlik gematigde “hinterland”, waarop partye in proporsionele demokrasieë kan reken om betroubare koalisies te vorm, is nou selde sterk genoeg om hond-haaraf te maak. Swellendam was selfs die land se top-munisipaliteit onder ŉ DA-ACDP-koalisiebewind, maar die ACDP het nou weggeval en die DA kan alleen regeer. Maar selfs al sou dit geen faktor wees nie, kan dit uiteindelik boemerang as ŉ ander party in die aanloop tot die verkiesing knaend die middelvinger gewys word en daardie einste party se steun na die verkiesing nodig is om ŉ koalisieregering te vorm. Maar selfs in Europa is die vorming van koalisies nie maklik nie. Tussen 13 Junie 2010 en 11 Oktober 2011 het Belgiese partye gespook om ŉ koalisieregering saam te stel. Die onderhandelings het 541 dae geduur en België was 589 dae sonder ŉ verkose regering. Munisipaliteite in Suid-Afrika het egter net 14 dae tyd voor die eerste raadsvergadering byeengeroep moet word en eers ŉ speaker en dan ŉ burgemeester verkies moet word. Wanneer Europese partye koalisies vorm, is een van die eindprodukte ŉ lywige beleidsdokument wat verskillende beleidsaspekte behandel. In Suid-Afrika word nou, tegnies korrek, aangevoer baie uiteenlopende beleidsrigtings behoort nie onoorkombare probleme vir koalisievorming op munisipale vlak in te hou nie, omdat dit op munisipale vlak oor basiese kwessies, soos munisipale dienslewering, gaan. Maar sou die DA en die EFF in die Tshwane-metropool ŉ koalisie vorm, hoe gaan die bestaande krisis oor straatnaamveranderings verder aangepak word en selfs die verandering van die stad se naam? Om die EFF sy sin te gee, kan by ŉ groot deel van die DA se kieserskorps boemerang. Wat as die EFF op die verwydering van standbeelde aandring? Koalisies is die natuurlike produk van die proporsionele kiesstelsel, wat tot dusver in Suid-Afrika selde gerealiseer het weens die oorweldigende steun wat die ANC geniet het. Dit lyk of dit nou aan die verander is en partye sal nou veel meer moet begin let op hoe hulle ander partye behandel. Die middelvinger sal sy plek moet ken en ŉ wag voor die mond moet voltyds aan diens wees.