As jy jou met pik besmeer … | LitNet
As jy jou met pik besmeer …
Hendrik Theys 2012-03-14
Die polemiek rondom die Bosma-sage laat my onwillekeurig aan 'n klomp uitdrukkings dink, soos bostaande. 'n Mens sou ook kon dink aan ander, soos "sê Sjibbolet" van Rigters 5, of "meng jou met die semels ...", "een swaeltjie", ens.
Dis egter nie so eenvoudig nie. Ons is op die oomblik gewikkel in 'n stryd om die vestiging van Afrikaans as 'n legitieme inheemse Afrikataal wat net so bestaansreg het as al die ander sogenaamde inheemse tale. Ons stry teen die doelbewuste marginalisering van 'n taal wat die moedertaal van die Voortrekkers, die afstammelinge van die eertydse slawe en later moedertaal van die Khoi- en San-afstammelinge geword het. Daarom is hulp uit enige oord te verwelkom, sou 'n mens kon dink.
Maar teen watter prys? Martin Bosma verteenwoordig 'n bepaalde politieke en ideologiese groepering binne Nederland. Hulle verteenwoordig 'n konserwatiewe minderheid wat etniese suiwerheid en selfs rassisme voorstaan. Is dit dan die moeite werd om jou reputasie te taan deur met sulke groepe saam te werk? Dit is waar dat hy ook in 'n portefeuljekomitee vir tale dien, maar so ook verteenwoordigers van die groter politieke partye wat ook dieselfde, indien nie groter nie, trefwydte het. Ons kan die doel van ons stryd oneindige skade berokken as ons geassosieer word met groeperinge in 'n land wat 'n negatiewe geskiedenis het. Ons mag nie sommer in die bed spring met enigiemand net omdat hy/sy oor een ding met ons saamstem nie.
Die Nederlandse samelewing het 'n trotse geskiedenis van betrokkenheid by die bevrydingstryd van Suid-Afrika. Organisasies soos die regse partye, en selfs ook die NZAV, was die groeperinge wat die behoud van die ou regime in Suid-Afrika voorgestaan het en aktief teen persone en organisasies gewerk het wat in die bevrydingstryd betrokke was. Ek was self een van die persone wat deurgeloop het onder daardie "teenoffensiewe" van die regse groeperinge toe ek student aldaar was. Is ons bereid om deur die res van die Nederlandse samelewing gestigmatiseer word omdat ons wil teruggryp na die verlede? Ons het meer vriende as wat ons dink. Ons vriende wat ons op die oomblik in Nederland kies, mag dalk later teen ons boemerang. Ek wil nie hê dat ons die groter saak van Afrikaans skade berokken en miskien vriende in die Nederlande antagoniseer met ons optrede wat op die lange duur vir ons duur te staan mag kom nie. Ons kan nouer bande smee met die Nederlandse regering en sy verteenwoordigers wat ons saak miskien op 'n meer effektiewe manier kan bevorder.
Ek kry die indruk dat ons op die oomblik groter samewerking met kleiner groepe bekom en die groter prentjie miskyk. Laat ons ernstig besin oor die organisasies in die Nederlande waarmee ons nouer bande wil smee, sodat ons groter druk op die regering kan uitoefen om te herbesin oor die Talewet.
Ons het groter druk nodig as Bosma en sy simpatisante. Ek glo eerlik dat hy later vir ons 'n groot verleentheid sal wees, veral as ons ander meer effektiewe drukgroepe se steun soek. Ek is bekommerd oor die agenda van sommige van ons eie organisasies, en ek is bevrees dat die eenheid waarvoor ons reeds lank al stry, dalk in die slag kan bly.