Jean de La Fontaine - Wêreldensiklopedie - Ek wil alles weet - 2020
Jean de La Fontaine (8 Julie 1621 - 13 April 1695) was die beroemdste Franse fabulis en waarskynlik die mees geleesde Franse digter van die sewentiende eeu. Volgens Gustave Flaubert was hy die enigste Franse digter wat die tekstuur van die Franse taal voor Hugo verstaan ​​en bemeester het. La Fontaine se fabels is in elke opsig 'n keuse: heeltemal korrek, gebalanseerd, pragtig in rym, natuurlik en maklik, droll, geestig, weet, salie, volkome Frans. Dit was 'n onmiddellike sukses. Baie geslagte Franse studente het hulle op skool geleer en kan die bekendste reëls noem wat deel van die gewone taal geword het. Frankryk het in 1995 'n stel posseëls vir La Fontaine en die fabels uitgereik.
La Fontaine is in Château-Thierry in Champagne, Frankryk, gebore. Sy vader was Charles de La Fontaine, maitre des eaux et forests - 'n soort adjunk-veldwagter en mal van die hertogdom van Chateau-Thierry; sy ma was Francoise Pidoux. Aan beide kante was sy familie van die hoogste provinsiale middelklas, maar was nie edel nie; sy vader was ook redelik ryk.
Jean, die oudste kind, is opgevoed aan die kollege (grammatikaskool) van Reims, en aan die einde van sy skooldae het hy in Mei 1641 in die Oratorium ingegaan en in Oktober dieselfde jaar die kweekskool van Saint-Magloire; maar 'n baie kort vertrek het aan hom bewys dat hy 'n fout begaan het met die keuse van sy beroep. Daarna het hy blykbaar regte gestudeer, en daar word beweer dat hy erken is prokureur, hoewel daar nie 'n werklike bewys hiervan is nie.
Hy was egter 'n bietjie vroeg in die lewe, of dit sou gewees het as dinge sou uitwerk. In 1647 bedank sy vader sy rangorde in sy guns, en reël hy 'n huwelik met Marie Héricart, 'n meisie van sestien, wat vir hom twintigduisend lewens en verwagtinge gebring het. Dit lyk asof sy beide mooi en intelligent was, maar die twee het nie goed gevaar nie. Daar was later 'n paar fluisteringe, maar dit lyk asof daar geen grond is vir die vae skandaal oor haar persoonlike optrede nie, wat meestal later deur skinderbekke of persoonlike vyande van La Fontaine geopper is. Al wat positief teen haar gesê word, is dat sy 'n nalatige huisvrou en 'n onverkwiklike romanleser was; La Fontaine was voortdurend weg van die huis af, en was beslis nie streng op die punt van vertroueling nie. Hy was 'n slegte sakeman dat sy sake hopeloos geraak het, en skeiding de biens het plaasgevind in 1658. Dit was 'n heeltemal vriendelike transaksie tot voordeel van die gesin; volgens grade het die paar egter, sonder enige werklike rusie, opgehou om saam te woon, en vir die grootste deel van die laaste veertig jaar van La Fontaine se lewe het hy in Parys gewoon terwyl sy vrou in Chateau Thierry gewoon het, wat hy nietemin gereeld besoek het . Een seun is in 1653 vir hulle gebore en is deur sy moeder opgevoed en versorg.
Literêre loopbaan in Parys
Selfs in die vroeëre jare van sy huwelik lyk dit asof La Fontaine gereeld in Parys was, maar eers in 1656 het hy die hoofstad besoek. Die pligte van sy kantoor, wat net af en toe was, was versoenbaar met sy nie-verblyfplek. Eers in die dertig het sy literêre loopbaan begin. Dit word gesê dat hy Malherbe gelees het, wek hom eers poëtiese verbeeldingskrag in, maar hy probeer vir 'n geruime tyd niks anders as kleinighede in die mode soos epigramme, ballades en rondeaux nie.
Sy eerste ernstige werk was 'n vertaling of aanpassing van die Eunuchus van Terence (1654). In hierdie tyd was die Maecenas van Franse briewe die Superintendent Fouquet, aan wie La Fontaine voorgestel is deur Jacques Jannart, 'n verbinding van sy vrou. Min mense wat hul hof aan Fouquet betaal het, het met leë hande weggegaan, en La Fontaine het spoedig 'n pensioen van 1000 livres (1659) ontvang, op die maklike voorwaardes van 'n kopie van verse vir elke kwartaal se ontvangs. Hy het ook 'n mengsel van prosa en poësie begin met die titel Le Songe de Vaux, op Vaux-le-Vicomte, die beroemde landhuis van Fouquet.
Dit was ongeveer hierdie tyd dat die eiendom van sy vrou afsonderlik aan haar beveilig moes word, en dit wil voorkom of hy alles van sy eie moes verkoop het; maar omdat hy nooit kragtige en vrygewige beskermhere gehad het nie, was dit vir hom van geringe belang. In dieselfde jaar het hy 'n ballade geskryf, Les Rieurs du Beau-Richard, en dit is gevolg deur baie klein stukke af en toe gedigte wat gerig is aan verskillende persoonlikhede van die koning af.
Fouquet het gou die koninklike misnoeë aangegryp, maar La Fontaine, soos die meeste van sy literêre protégés, was hom nie ontrou nie. Die bekende elegie Pleurez, Nymphes de Vaux, was geensins die enigste bewys van sy toewyding nie. Dit is waarskynlik dat 'n reis na Limoges in 1663 in samewerking met Jannart, opgeteken in 'n rekening wat aan sy vrou geskryf is, nie heeltemal spontaan was nie, want dit was beslis nie van Jannart se kant af nie.
Net op hierdie tydstip het sy sake nie belowend gelyk nie. Hy en sy vader het die titel Esquire aanvaar waarop hulle nie streng gesproke geregtig was nie, en 'n informant het 'n vonnis opgelê teen die digter met 'n boete van 2000 beboet, met 'n aantal ou edikasies oor die onderwerp wat in werking getree het. Hy het egter 'n nuwe beskermer in die hertog gevind en nog meer in die hertogin van Bouillon, sy feodale meerderes by Chateau Thierry, en van die boete is niks meer gesê nie.
Van die lewendigste verse van La Fontaine word gerig aan die hertogin, Anne Mancini, die jongste van sy niggies van Mazarin, en dit is selfs waarskynlik dat die smaak van die hertog en hertogin vir Ariosto iets te make gehad het met die skryf van sy eerste werk van werklike belang. , die eerste boek van die Contes, wat in 1664 verskyn het. Hy was toe drie en veertig jaar oud, en syne
Die jare van roem
Dit was ongeveer hierdie keer dat die kwartet van die Rue du Vieux Colombier, so beroemd in die Franse literatuurgeskiedenis, gevorm is. Dit het bestaan ​​uit La Fontaine, Jean Racine, Boileau en Molière, waarvan die laaste byna dieselfde ouderdom was as La Fontaine, die ander twee aansienlik jonger. Chapelain was ook 'n soort buitestander in die coterie. Daar is baie anekdotes oor hul vergaderings. Die mees kenmerkende is miskien die een wat beweer dat 'n eksemplaar van Chapelain se ongelukkigheid Pucelle lê altyd op die tafel, en die lees van 'n sekere aantal reëls dien as straf vir misdrywe teen die maatskappy. Die coterie het die persoonlikhede van La Fontaine se weergawe van die Cupido en psige verhaal, wat egter saam met Adonis, is eers in 1669 gedruk.
Intussen het die digter voortgegaan om vriende te vind. In 1664 word hy gereeld as heer vir die hertogin-koerier van Orleans in gebruik geneem en in die Luxemburg ingestel. Hy het steeds sy rangorde behou, en in 1666 het ons iets soos 'n berisping van Colbert wat daarop dui dat hy 'n paar wanpraktyke by Chateau Thierry moet ondersoek. In dieselfde jaar verskyn die tweede boek van die Contes, en in 1668 die eerste ses boeke van die fabels, met meer van albei soorte in 1671. Hy was altyd gretig om te behaag en het, ter ondersteuning van die Port-Royalists, as redakteur van 'n bundel heilige poësie opgedra aan die Prins de Conti.
'N Jaar daarna het sy belowende situasie 'n draai gemaak vir die erger. Die hertogin van Orléans is oorlede, en hy moes blykbaar sy rangorde prysgee en dit waarskynlik verkoop om skuld te betaal. Maar daar was altyd voorsiening vir La Fontaine. Madame de la Sablière, 'n vrou van groot skoonheid, met 'n aansienlike intellektuele krag en met 'n hoë karakter, het hom uitgenooi om sy huis in haar huis, waar hy ongeveer twintig jaar woon, te maak. Dit wil voorkom asof hy daarna geen probleme gehad het nie; en kon hom toewy aan sy twee verskillende gedigelyne, sowel as aan die van teaterkomposisie.
Toelating tot die Akademie en aanstaande stryd
In 1682 word hy, op meer as sestig jaar oud, erken as een van die eerste briewe van Frankryk. Madame de Sévigné, een van die klinkendste literêre kritici van die tyd, en geensins die lof gegee vir blote nuwighede nie, het sy tweede versameling van fabels, wat in die winter van 1678 gepubliseer is, as 'n goddelike, 'n algemene mening. Hy het homself voorgestel aan die Académie française, en hoewel die onderwerpe van hom Contes is skaars bereken om daardie pragtige vergadering te bevorder, terwyl sy verbintenis met Fouquet en meer as een verteenwoordiger van die ou Frondeur-party hom aan Colbert en die koning laat vermoed het, was die meeste van die lede sy persoonlike vriende.
Hy is eers in 1682 voorgestel, maar is verwerp ten gunste van Marquis de Dangeau. Die volgende jaar is Colbert oorlede en La Fontaine is weer benoem. Boileau was ook 'n kandidaat, maar die eerste stemming het die fabulist sestien stemme teen slegs sewe vir die kritikus gegee. Die koning, wie se instemming nodig was, nie net vir die verkiesing nie, maar vir 'n tweede stemming in geval van 'n absolute meerderheid, was nie tevrede nie en die verkiesing is hangende. Sommige maande later het 'n ander vakature ontstaan ​​en daarvoor is Boileau verkies. Die koning het hom gehaas om die keuse op 'n effekvolle manier goed te keur en toe te voeg, Vous pouvez incessamment recevoir La Fontaine, il a promis d'etre salie.
Sy toelating was indirek die oorsaak van die enigste ernstige literêre rusie in sy lewe. 'N Dispuut het plaasgevind tussen die Akademie en een van sy lede, Antoine Furetire, oor die onderwerp van laasgenoemde se Franse woordeboek, wat besluit is om 'n skending van die korporatiewe voorregte van die Akademie te wees. Furetire, 'n man van geen bekwaamheid nie, het diegene wat hy as sy vyande beskou het, bitterlik aangeval, en onder hulle La Fontaine, wie se ongelukkigheid Contes het hom besonders kwesbaar gemaak, terwyl sy tweede versameling van hierdie verhale die polisie veroordeel het. Die dood van die skrywer van die Roman Bourgeoismaak egter 'n einde aan hierdie rusie.
Kort daarna het La Fontaine 'n aandeel in 'n nog meer beroemde verhouding, die gevierde rusie van die ouens en die modernes waarin Boileau en Charles Perrault die belangrikste antagoniste was, en waarin La Fontaine (hoewel hy spesiaal deur Perrault uitgesonder is) gunstige vergelyking met Aesop en Phaedrus) het die Antieke kant geneem. Ongeveer dieselfde tyd (1685-1687) maak hy kennis met die laaste van sy vele leërskare en beskermers, Monsieur en Madame d'Hervart, en raak verlief op 'n sekere Madame Ulrich, 'n dame met een of ander posisie maar van twyfelagtige karakter. Hierdie kennismaking het gepaard gegaan met 'n groot vertroudheid met Vendome, Chaulieu en die res van die libertynse koterie van die Tempel; maar hoewel Madame de la Sablière haarself lankal byna geheel en al aan goeie werke en godsdienstige oefeninge toegegee het, het La Fontaine 'n inwoner van haar huis voortgesit tot haar dood in 1693.
Wat hierna gevolg word, word vertel in een van die bekendste van die vele verhale wat op sy kinderlike aard betrekking het. Hervart het na die aanhoor van die dood dadelik begin om La Fontaine te vind. Hy het hom met groot hartseer op straat ontmoet en hom gesmeek om by sy huis te kom woon. J'y allais (Ek sal daarheen gaan) was La Fontaines se antwoord. Hy het die vorige jaar reeds die proses van bekering ondergaan tydens 'n ernstige siekte. 'N Energieke jong priester, M. Poucet, het hom gebring om nie inderdaad te verstaan ​​nie, maar om die onbehoorlikheid van die Contes, en daar word gesê dat die vernietiging van 'n nuwe toneelstuk van een of ander meriete geëis en voorgelê is as bewys van berou.
'N Aangename verhaal word vertel van die jong hertog van Boergondië, die leerling van Fenelon, wat toe net elf jaar oud was, en 50 louise na La Fontaine gestuur het as 'n geskenk uit eie beweging. Maar alhoewel La Fontaine vir die tyd herstel het, is hy deur ouderdom en gebrek gebreek, en sy nuwe leërskare moes eerder verpleeg as om hom te vermaak, wat hulle baie noukeurig en vriendelik gedoen het. Hy het 'n bietjie meer werk gedoen en onder meer sy fabels voltooi; maar hy het Madame de la Sablière nie meer as twee jaar oorleef nie, en het op 13 April 1695 op die ouderdom van drie-en-sewentig oorlede. Toe die Père Lachaise-begraafplaas in Parys geopen is, is die oorblyfsels van Lafontaine daarheen verskuif. Sy vrou het hom byna vyftien jaar oorleef.
Die eienaardige persoonlike karakter van La Fontaine, soos dié van sommige ander briewe, is deur literêre tradisie in 'n soort legende vasgelê. Gédéon Tallemant des Réaux het op 'n vroeë ouderdom sy afwesigheid en onverskilligheid vir sake onderwerp. Sy latere tydgenote het gehelp om die legende, wat die agtiende eeu uiteindelik as outentiek aanvaar het, te verfraai. Die anekdotes, ongetwyfeld apokriewe, bevat verhale wat die geloofwaardigheid belemmer, insluitend oor die ontmoeting met sy seun, en die opmerking daarvan, Ah, ja, ek het gedink ek het hom êrens gesien! nadat hy vertel is wie hy was. In 'n ander verhaal word hy daarop aangedring om 'n tweestryd met 'n veronderstelde bewonderaar van sy vrou te beveg, maar hom daarna gevra om net soos voorheen by sy huis te gaan kuier. Daar was ook meer ernstige oortredings, soos om in die geselskap te gaan met sy kouse aan die verkeerde kant, asook sy ongemak en stilte, indien nie heeltemal onbeskoftheid in die geselskap nie.
Daar moet op gelet word dat die ongunstige beskrywing van hom deur Jean de La Bruyère waarskynlik meer te make gehad het met die noue vriendskap van La Fontaine met Benserade, die hoofliterêre vyand van La Bruyère. Nog een van die belangrikste owerhede vir hierdie anekdotes is Louis Racine, 'n man met intelligensie en morele waarde, en wat hy meer as dertig jaar van sy vader, La Fontaine se verbonde vriend, ontvang het. Miskien is die waardigste weerspieëling een van die Vieux Colombier-kwartette, wat vertel hoe Moliere was, terwyl Racine en Boileau hul gedagtes uitgeoefen het. le bonhomme of le bon (titels waarmee La Fontaine welbekend was), word opgemerk vir 'n omstander, Nos beaux esprits ont beau faire, ils n'effaceront pas le bonhomme.
La Fontaine se werke
Die werke van La Fontaine, waarvan die totale aansienlike waarde aansienlik is, val natuurlik sowel as tradisioneel in drie kategorieë: die fabels, die kontes en die diverse werke. Daarvan kan gesê word dat die eerste universeel algemeen bekend is, die tweede bekend vir alle liefhebbers van Franse letterkunde, die derde met enkele uitsonderings wat amper vergete is.
Agttiende-eeuse illustrasie aan die fabel van La Fontaine Die beeldhouer en die standbeeld van Jupiter.
Die fabels vertoon die veelsydigheid en die fekunditeit van die talent van die skrywer, miskien meer volledig as enige van sy ander werke. La Fontaine het baie voorgangers in die fabel gehad, veral in die dierfabel. Die digter het inspirasie verkry uit Aesop, Horace en antieke Indiese letterkunde, soos die Panchatantra:
"Dit is die tweede boek van fabels wat ek aan die publiek voorlê ... Ek moet erken dat die grootste deel geïnspireer is deur Pilpay, die Indiese salie." ("Je dirai par reconnaissance que j'en dois la plus grande partie à Pilpay sage indien.") - Jean de La Fontaine, Avertissement tot die tweede samestelling van fabels (1678).
Die eerste versameling van 124 Fables-keuses verskyn op 31 Maart 1668, met wysheid toegewy aan "Monseigneur" Louis, die Grand Dauphin, die sesjarige seun van Louis XIV van Frankryk en sy koningin-konsortie Maria Theresa van Spanje. In hierdie eerste uitgawe, wat bestaan ​​uit wat nou die eerste ses boeke genoem word, het La Fontaine 'n mate van nabyheid op die pad van sy voorgangers gehou; maar in die latere versamelings het hy homself baie meer vryheid toegelaat, en dit is in hierdie dele dat sy genie die meeste tot uiting kom.
Die vrymoedigheid van die politiek is net so bedagsaam as die vindingrykheid van die moralisering. Sy intieme kennis van die menslike aard word vertoon in die inhoud van die vertellings, terwyl sy artistieke beheersing in hul vorm vertoon word. Daar is soms beswaar gemaak dat die siening van die menslike karakter wat La Fontaine uitspreek buitensporig donker is en te veel lyk op die van La Rochefoucauld, vir wie die digter beslis 'n diep bewondering gehad het. Daar kan net gesê word dat satire (en La Fontaine uiters 'n satirikus is) noodwendig oor die donkerder gaan, as met die ligter skakerings.
Die beste kritiek wat La Fontaine se fabels ooit opgelewer het, is miskien die van Silvestre de Sacy, wat geïnteresseerd is in die feit dat hulle drie verskillende lekkernye aan drie verskillende ouderdomme lewer: die kind verheug hom oor die varsheid en lewendigheid van die verhaal, die gretige student van letterkunde. in die volkome kuns waarmee dit vertel word, die ervare man van die wêreld in die subtiele besinning oor karakter en lewe wat dit oordra. Niemand het, met die uitsondering van 'n paar paradoksale denkers soos Rousseau of 'n paar sentimentaliste soos Lamartine, ontken dat die morele toon van die geheel net so vars en gesond is as wat die literêre belangstelling daarvan aanskoulik is nie. Die boek dien steeds as 'n standaard Franse leser tuis en in die buiteland.
La Fontaine s'n fabels was 'n model vir daaropvolgende fabuliste, waaronder Pole se Ignacy Krasicki en die Russiese Ivan Krylov.
Hierdie artikel bevat teks uit die Encyclopædia Britannica Elfde Uitgawe, 'n publikasie nou in die openbare domein.
Fumaroli, March en Jean Marie Todd (trans.). Poet and the King: Jean De La Fontaine and His Century. Pub. U. van Notre Dame, 2002. ISBN 0-268-03877-5