Maar die begin van die rassisme lê nie slegs hier nie. Die meeste vooroordele vind hul oorsprong in vrees vir die vreemde, gepaard met die vrees om ’n mens by ander bevolkingsgroepe te moet aanpas.
Apartheid in sy breër sin was natuurlik nooit net beperk tot Suid-Afrika nie. In die geskiedenis is rassediskriminasie in verskeie ander lande in wette vasgelê—byvoorbeeld in Nazi-Duitsland met sy die diskriminasie teen Jode. Selfs in Amerika is die verskil tussen wit en gekleurd lank deur wetgewing gereël. (Daarom was dit in 2008 so ’n epogmakende gebeurtenis toe Barack Obama, die seun van ’n blanke Amerikaanse vrou en ’n swartman uit Kenia, tot Amerikaanse president verkies is.)
Ook die destydse verbod op Indiërs om in die Vrystaat te woon, of selfs sonder ’n permit deur die provinsie te reis, is ’n voorbeeld van flagrante diskriminasie.
Só ’n onderskeid word in Suid-Afrika ontmoedig—en ook van owerheidsweë sterk teengestaan, soos blyk uit die aanstelling van verskillende vroue in hoë regeringsposte.
Op baie terreine van die sameling geniet vroueregte egter nog lank nie die nodige erkenning nie. Daar heers steeds in verskeie gemeenskappe die opvatting dat die vrou die man se ondergeskikte is, ook in die huwelik. Sy moet na haar heer en meester se pype dans en net sorg dat hy gelukkig is. Die idee dat ’n huwelik ’n band van liefde tussen gelyke vennote moet wees, het beslis nog nie oral ingang gevind nie.
Daar is weliswaar ’n groter beweging in die sakewêreld om vroue in verantwoordelike bestuurposte aan te stel. Gelyke betaling vir gelyke werk raak ook al hoe meer die aanvaarde norm. Dit gebeur ook elders ter wêreld. Selfs die bevelvoerder van die onlangse uitvaart van die pendeltuig Discovery is ’n vrou—die veteraan Eileen Collins.
Soos een waarnemer dit stel: Dit beteken nie dat die vrou haar vroulikheid moet prysgee en die wêreld soos ’n gespierde Amasone moet regeer nie, maar bloot dat sy haar plekkie in die son gegun moet word as die gewaardeerde vennoot en hulp van die man.
In die nuwe Suid-Afrika stry ons Kommissie vir Menseregte weer vir die ontwikkeling van ’n kultuur van menseregte in ons land. Die Kommissie vir Geslagsgelykheid hanteer klagtes oor diskriminasie op grond van geslag en die Kommissie vir Versoening, Mediasie en Arbitrasie hanteer gevalle van onregverdige arbeidspraktyke.
Om ’n kultuur van menseregte te bou is dit verder nodig dat elke burger moet weet wat sy regte is en dat hy sy verantwoordelikhede sal verstaan.
Die Handves vir Menseregte, soos vervat in ons Grondwet, bevat talle riglyne wat ons moet ken sodat ons sal weet hoe om onregverdighede soos ’n diskriminerende denke uit ons lewensuitkyk te weer.