Verbruikersake: Die regte prys om te betaalArgieffoto (Foto: beeki, Pixabay) Sedert die Wet op Verbruikersbeskerming in 2011 van krag geword het, weet baie verbruikers (en handelaars) steeds nie wat jou regte is as verbruiker met betrekking tot die pryse van produkte en dienste nie. As die prys op die rak en by die kassier verskil, kry jy dit mos gratis, nie waar nie? En dieselfde geld mos wanneer produkte nie verkoop word teen die prys waarvoor dit geadverteer is nie? Nee, dis nie so eenvoudig nie. Ina Opperman verduidelik wat jou regte is wanneer pryse verskil. Twee artikels in die Wet op Verbruikersbeskerming maak voorsiening vir jou regte as verbruiker oor pryse wanneer jy iets koop: artikels 23 en 29. Die bekendmaking van die prys van goedere of dienste word in artikel 23 bepaal en hier beteken “prys” ook eenheidsprys. Volgens hierdie artikel is kleinhandelaars nie verplig om ’n prys aan te bring op goedere wat hoofsaaklik as ’n vorm van reklame uitgestal word of wat uitgestal word in ’n deel van die winkel waartoe die publiek nie gewoonlik toegang het nie, soos ŉ winkelvenster. ’n Kleinhandelaar mag egter nie goedere as te koop uitstal sonder om aan te dui wat die prys is nie. Pryse moet skriftelik op produkte aangedui word in rand en sent. Die prys kan aan- of vasgeheg word, geskryf, gedruk, gestempel of geplaas word, of andersins aangebring word op ’n band, kaartjie, bedekking, etiket, verpakking, rol of rak. Jy moet redelikerwys kan aflei dat die prys van toepassing is op die betrokke goedere of dienste. ’n Katalogus, brosjure, omsendbrief of ander publikasie waarin goedere en dienste beskikbaar gestel word, moet aandui tot wanneer die prys wat aangedui word, geldig is, of dit moet ŉ datum hê sodat jy kan sien of dit ŉ ou prys is. ŉ Winkel mag nie van jou verwag om ’n prys vir goedere of dienste te betaal wat hoër is as die prys wat aangedui word nie, of wat hoër is as die laer of laagste prys wat aangedui word as meer as een prys gelyktydig uitgestal word nie. As jy dus by die kassier ŉ hoër prys moet betaal as wat op die rak aangedui word, kan jy daarop aandring om die laer prys te betaal, maar binne perke. Jy kan byvoorbeeld nie daarop aandring om R5 vir ŉ televisiestel te betaal as dit op die verkeerde rak beland waar die rakprys R5 is nie. ŉ Redelike verbruiker sal weet mens kan nie ŉ televisiestel vir R5 koop nie. Dit is egter nie van toepassing op goedere of dienste waarvan die prys deur openbare regulasie vasgestel word nie, soos die prys van brandstof. Wanneer ŉ prysplakker bo-oor ŉ ander een gepak is, word die prys op die boonste plakker beskou as die korrekte prys. Wanneer ’n prys duidelik ’n onopsetlike en ooglopende fout is, word die winkel nie daardeur gebind nie, maar net indien die fout reggestel is en die winkel redelike stappe gedoen het om jou oor die fout en die korrekte prys in te lig. Winkels word ook nie gebind deur pryse wat deur ongemagtigde persone verander, geskend, bedek, verwyder of verberg word nie. Wanneer ŉ winkel pryse geadverteer het wat laer is as gewoonlik, moet die prys die gewone prys wees minus die afslag wat in geldelike of persentasiewaarde aangedui kan word, tensy die winkel twee of meer pryse op die produk aangebring het. Dan moet die verskil tussen die hoogste en laer of laagste prys gelyk wees aan die geadverteerde prysvermindering. Hierdie artikel is nie van toepassing wanneer iemand klaar vir jou ŉ kosteberaming gegee het nie of jy afstand gedoen het daarvan nie. Die artikel is ook nie van toepassing op goed wat jy koop wat onderworpe is aan artikel 43 van die Wet op Elektroniese Kommunikasies en Transaksies nie. ŉ Deel van artikel 29 bepaal dat niemand goedere of dienste mag bemark op ’n wyse wat enigsins misleidend, bedrieglik of oneerlik is nie – die prys ingesluit. Die winkel mag jou ook nie mislei of bedrieg oor die pryse wat sy mededingers vir dieselfde produk vra nie. Dit beteken winkels mag nie iets adverteer as byvoorbeeld “die goedkoopste in die land” as dit nie inderdaad die geval is nie.