Ndingaqinisekisa Njani Ukuba Inkqubo Yophuhliso Lwezakhoni Isebenza Ngokwezicwangciso?
Kufuneka uqale ngokufikelela kwisigqibo sokuba zeziphi na ezi zakhono zidingekayo kwanokuba uqeqesho olufunekayo lungafumaneka na kuloo nkqubo yophuhliso lwezakhono uceba ukuyivusa. Uluhlu lweenkqubo zophuhliso lwezakhono esele zikho luyafumaneka kwiwebsite yeSebe Lemicimbi Yabasebenzi. Uluhlu lweenkqubo zophuhliso lwezakhono luyafumaneka kuwo onke amaziko amaziko emicimbi yabasebenzi okanye ke angafumaneka kwiCandelo Elinikezela Inkonzo Yenkxaso Kwiinkqubo Zophuhliso Lwezakhono elikwiSebe Lemicimbi Yabasebenzi. Khumbula ke - ungakhetha nayiphi enye kwezi nkqubo zophuhliso lwezakhono nokuba ize okanye ibhaliswe yeyiphi na iSETA.
Ngaphezu kwama-60% eerhafu, enokufakelwa ibango lesicangciso senkqubo yopguhliso lwezakhono zempangelo kwakunye nengxelo yokuvuswa kwayo (ezi nkqubo zophuhliso lwezakhono yindlela entle yokunikezela ngoqeqesho) usenokufaka isicelo senkxaso-mali sokuphumeza le nkqubo yophuhliso lwezakhono xa sele ungene kwisivumelwano sokuphuhlisa izakhono.
Qinisekisa ke ukuba wenza isibhambathiso sengqesho esiza kumelana nexesha lale nkqubo yoqeqesho esihambelanayo nomgaqo wokuzinikela okhutshwe nguMphathiswa Wemicimbi Yabasebenzi. Uxwebhu lokuzinikela kule nkqubo yokuxhobisa ngezakhono iyafumaneka kwiwebsite, yeSebe Lemicimbi Yabasebenzi kodwa ke ungayifumana ikopi kulo naliphi na iziko lemicmbi yabasebenzi okanye kwi-ofisi Yenkonzo Enikezela Ngenkxaso Kwiinkqubo Zokuxhobisa Ngezakhono.
Isivumelwano sokungena kwinkqubo yokuxhobisa ngezakhono kufuneka ityikitywe ngumqeshi, umfundi kwanomqeqeshi. Fumana ke iikopi zobume besi sivumelwano sale nkqubo kwiiSETA, kwiziko lemicimbi yabasebenzi elikufutshane nawe okanye kwi-ofisi Yenkonzo Enikezela Ngenkxaso Kwinkqubo Yokuxhobisa Ngezakhono.
Chonga umntu oza kuba ngumcebisi wabafundisi kwalapho kwinkampani leyo yakho. Lo mntu ke uya kunikezela umkhomba-ndlela kubafundi ze abancede bamelane nayiphi na ingxaki abathi bahlangane nayo kwisithuba sale nkqubo.
Thabatha isigqibo sokuba ngubani oza kunikezela ngecandelo lezifundo zencwadi kolu qeqesho. Qinisekisa ke ukuba umqeqeshi omkhethayo uyaziwa yaye uthenjiwe yiSETA. Ukuba udinga uncedo ekukhetheni lo mqeqeshi, qhagamshelana neSETA yakho.
Ungakhetha umntu njengoko uchazile umthetho iSkills Development Act kwisahluko 18 : "umfundi obengaphangeli: ukuba umfundi ebengekho phantsi komqeshi lo njengomqeshi wakhe ngexesha lokutyikitywa kwesivumelwano sokungena kule nkqubo yophuhliso lwezakhono, umqeshi nomfundi kufuneka batyikitye isivumelwano sengqesho."
Kumfundi obekuphangelela kakade, uya kuqhubekeka nesivumelwano sesibhambathiso sengqesho ze utyikitye nje ke isivumelwano sokuphuhlisa izakhon zakhe. Kumfundi obengaphangeli, kuya kufuneka utyikitye isivumelwano sokuphuhlisa izakhon zakhe kwanesengqesho. Zikwahluka ke izibonelelo zenkxaso-mali nezerhafu njengoko kuthiwe thaca ngentla apha.
Ukuba uza kuqwalasela isicelo sonmfundi ongaphangeliyo, iziko lemicimbi yabasebenzi elikufutshane nawe lingakunceda ekuchongeni nasekugatyeni oyena mntu uyilungeleyo le nkqubo. Liyafumaneka ke iphetshana elilodwa elinikezela ngengcaciso ngenkonzo yeli Sebe yokuchonga nokugaya neendlela elinokuncedisa ngayo ekugayeni abantu abangaphangeliyo ukuze kuphuhliswe izakhono zabo.
Abaqeshi abanikezela ngoqeqesho kwakunye namava engqesho ngokuthi baqalise ngale nkqubo yokuphuhlisa izakhono kubantu abagaphangeliyo abanyanzelekanga ukuba banike abafundi ababaqeqeshe ngempumelelo ingqesho esisigxina emva kwale nkqubo yoqeqesho. Likho ke kodwa ithemba lokuba abaqeshi aba baya kuba nakho noko ukugaya abanye baba bafundi babaqeqeshileyo, kodwa ke nokuba abakwazanga, abafundi abo bona sele beqoshelise izifundo noqeqesho yaye banamava okusebenza.
Isivumelwano sengqesho a Isivumelwano sokungena kwinkqubo yophuhliso lwezakhono sisibhambathiso esisemthethweni esityikitywa ngumqeshi, umfundi okanye abazali nabantu abajongene nomfundi lowo ukuba uselula kakhulu kwakunye nomqeqeshi.
Iinjongo zenkqubo leyo yoqeqesho, umzekelo, isiqinisekiso sezifundo aya kusifumana kwakunye nezakhono aya kuba nazo umfundi lowo emva kokuba eqoshelise ngempumelelo loo nkqubo yoqeqesho.
b Kuya kufuneka ke utyikitye nesivumelwano sengqesho ukuba uthabatha umfundi obengaphangeli ngaphambili 182.
Isivumelwano esisebenza njengesikhokelo sesivumelwano sale nkqubo yophuhliso lwezakhono ndawonye nezinyer iinkcukacha ngokungena nokutyikitya izibhambathiso ziyafumaneka kwiSETA, kwi-ofisi yemicimbi yabasebenzi okanye kwicandelo Elinikezela Ngenkonzo Yenkxaso Kwiinkqubo Zophuhliso Lwezakhono.
Xa la malungiselelo angentla apha sele eqoshelisiwe, lungaqala ke uqeqesho.
Amaqumrhu Ajongene Nokuqeshwa Nophuhliso Lwezakhono iSebe Lemicimbi Yabasebenzi liya kungena kwinkqubo yokuvavanyela la maqumrhu eli phulo kwisithuba seminyaka emithathu, nkqubo leyo iya kuqala ekupheleni konyaka u-2003. Le nkqubo yokuvavanyela i-ESDA ijolise ekuncediseni ekufakweni kwabafundi kule nkqubo yophuhliso lwezakhono kwicandelo lamashishini asakhasayo, akhulayo nalawo sele ephakamile noko.
Ii-ESDA ezi ziya kusekwa yaye ziya kusebenza njengomqeshi waba bafundi. Ezi ESDAs ke ziya kwenza yonke imisebenzi yomqeshi, kodwa ke aziwanikezeli amava engqesho kolu qeqesho. I-ESDA ke yona ijongana nokufaka abafundi kwizithuba zemisebenzi kwabo baqeshi/kubaqeshi engqeshweni kwakunye kwanakubaqeqeshi ababhalisiweyo.
Inkqubo yokuvavanya eli phulo lijoliswe ekunikeni amathuba ophuhliso lwezakhono abantu abasebatsha (abangaphantsi kwama-35 eminyaka ubudala).
I-ESDA ke yenza uthotho lwemisebenzi esoloko iluxanduva lomqeshi.
Ukunikezela iingcebiso kwanokusombulula iingxaki zabasebenzi nezabafundi.
Ngokombono womqeshi, ukuba nakho ukuthabatha inxaxheba kule nkqubo yoqeqesho ngaphandle koxanduva lwemicimbi yolawulo esoloko isayanyaniswa nezi nkqubo zoqeqesho yeyona nto ibabika umdla abaqeshi.