Die reis van verlede Sondag word vandag ingekleur deur 'n insident wat op pad plaasvind, naamlik God wat water uit die rots gee om die ontstelde gemoedere van dors reisigers te kalmeer. Dit herinner ons ook aan die insident in Johannes 4 waar Jesus getuig dat Hy "lewende water" te gee. In Psalm 95 maan die Gees ons om God se grootheid te bly erken sonder om opstandig te raak as dinge nie uitwerk nie. Die "dors" van swaarkry het immers met Christus se sterwe te doen, want dit is presies waar versoening met God 'n werlikheid word (Rom 5). Die liturgie versterk ons omgang met ongemaklike situasies en met ons diepste dors na God.
Eksodus 17_1-7.doc (2005)
Eksodus 17_1-7.htm (1999)
Aanvangswoord: Psalm 95
Sang: Lied 100 "Juig almal tot Gods lof en eer (2e melodie) vs 1,2,3"
Wet: (ahv die Psalmdigter se verwyt aan die volk van ongehoorsaamheid)
Vryspraak: Romeine 5
Lofprysing: Psalm 95
Die Onse Vader (OAV) as belydenis van afhanklikheid
Matteus 6:9-13 ()
Loflied 577 "Die Heer my herder sorg vir my 1,2,3,4,5"
Wegsending: Lied 390 "Ons kniel hier aan U voete neer 1,2,3,4"
Seën: (ahv Romeine 5)
Antwoord :Lied 312/313/314/315/ of
Ons reis in Lydenstyd bring ons vandag voor Jesus wat verklaar dat Hy die lewende water aan mense gee terwyl Hy uiteindelik self uitroep: "Ek het dors." Sy goddelike lig val vandag op oomblikke wanneer ons, innerlik ontsteld oor die onvolmaaktheid van die lewe, 'n diep dors na God ervaar. Laat ons Hom aanbid wat self die Water is wat lewe gee.
God ons Vader en die Here Jesus Christus gee aan julle almal genade en vrede.
5 God het ons dan nou vrygespreek deurdat ons glo. Daarom is daar nou vrede tussen ons en God deur ons Here Jesus Christus. 2Deur Hom het ons in die geloof ook die vrye toegang verkry tot hierdie genade waarin ons nou vasstaan.
11Maar dit is nie al nie. Ons verheug ons ook in God deur ons Here Jesus Christus, deur wie ons nou die versoening ontvang het.
Die Onse Vader (OAV) as belydenis van afhanklikheid:>Matteus 6:9-13 ()
dit is vandag ons diepste dors: dat U ons dors met lewende water sal les.
Die water wat U gee, sal in ons 'n fontein word met water wat opborrel
en die ewige lewe gee.
Ons aanbid U in Gees en in waarheid.
Ons hoor U sê: "Dit is Ek. Ek wat met jou praat"
(uit Joh 4:10, 14, 23, 26).
Lees die fokusteks uit 'n kindervriendelike Bybel (indien moontlik)…
Dramatiseer die volgende storie van 'n vorige bydrae…
Ek het ook `n volbloed woestynstorie:
Hoe ons `n jaar lank uitgesien het na 'n gesinsvakansie saam met vriende in Namibië.
Die kar en sleepwa was so gelaai met proviand vir die drie weke lange tog, dat daar `n gat in die petroltenk oopgeskeur is vanweë die wrywing van klippers op die grondpaaie.
Nadat ek dit laat herstel het, wou ek verlore tyd inhaal om weer by my gesin en vriende aan te sluit wat in die woestyn met tente staan. In my haas het my kar gerol. Ek was gelukkig ongedeerd, maar die kar is afgeskryf en ek moes terugreis Wellington toe om `n ander kar te kry, sodat ek my vrou en kinders wat in die woestyn wag, kan terugbring na die beskawing.
Hulle wagtyd is egter verder verleng. Ook hierdie tweede motor het meganiese probleme opgedoen. Hulle verblyf is ook bemoeilik deurdat hulle alleen (want die toergroep moes voortgaan), stofstorms, sprinkaanplae en verveling moes trotseer. In daardie soort omstandighede begin jy ook soos die Israeliete dink: Is die Here by ons of nie? Want in so `n krisis maak mense nie net rusie met mekaar en met die leier van die ekspedisie nie. God se voorsienigheid kom ook onder skoot.
`n Legende (opsioneel) oor hierdie rots wat water verskaf, het by Horeb rondom die einde van die Ou-Testamentiese periode bestaan: Dat dit by sy voetstuk afgebreek en agter Israel aan gerol het, soos die volk getrek het. Dit het gestop waar die volk stop, altyd regoor Moses se tent. En dat daar dan twaalf stroompies uitgevloei het, een vir elke stam. Paulus gebruik ook die legende in 1 Korintiërs 10:3-4.
Boodskap: In die middel van hierdie verhaal staan die getroue, magtige God. Hy is die spilpunt van menslike drama wat nood omswaai na geluk – van honger na versadiging, van dors na water, van blindheid na sig, van melaatsheid na heelheid, van armoede na welsyn en uiteindelik van dood na lewe.
Groot dele van ons land is in 'n knellende droogte. In die Karoo en omliggende gebiede het baie dorpies en distrikte reeds Dag Zero wat watervoorsiening betref, bereik.
Adelaide, 'n gemeenskap iewers tussen Port Elizabeth, Cradock en Grahamstad, is 'n voorbeeld. Die droogte word as die ergste in 100 jaar beskryf. Die dorpsdam is leeg. Kwotawater uit die Visrivier wat vir Bedford bestem is, moet nou met Adelaide gedeel word, wat beteken die dorp kry baie min water, en dit bereik nooit die hoogliggende gedeeltes (meestal die arm woonbuurte) nie. [Kyk gerus na hierdie foto's van die droogte in die Oos-Kaap, geneem op 'n manier wat die mense respekteer. Kopiereg op die webtuiste aangedui.]
Die meeste van Adelaide se woonbuurte is prakties afhanklik van water wat aangery word.
By die skryf hiervan kan Adelaide juig oor 60mm wat in Januarie 2020 geval het, maar die dorpsdam het steeds net 'n modderpoel in die middel van sy droë vloer. Die dam se grondwal is in 1977 laas verhoog. Intussen het die dorp vier keer meer mense as toe.
Talle van Adelaide se inwoners, veral die armes, moet kilometers per dag loop vir water. Baie publieke instansies, soos kerke, skole, kleuterskole, outehuise is veral lamgelê deur die watertekort.
Op plase is die toestande haglik.
'n Tekort aan water is geen grap vir mens en dier, plant en veld nie.
Die versugting is ons teks, waar is daar water om te drink, is vir baie maar te bekend.
'n Rots is 'n geleentheid
Teoloog Christina Landman sê oor die boodskap van hierdie teks: Wanneer jy saam met die Here loop, is elke rots 'n geleentheid.
As ons na oud-Israel se geskiedenis kyk, vertel die geleerdes ons is daar veral twee dinge wat hulle ganse geskiedenis kenmerk: eenvoud en eenheid.
Wat eenvoud betref, kan die argeoloë wat opgrawings in Israel doen jou vertel dat al die gebruiksgoedere van oud-Israel eenvoudig was. Hulle vase, die kruike waarin hulle goed geberg het, alles spreek van eenvoud, anders as die Grieke en die Romeine van die outyd wat al hulle vase en kruike en wat hulle ook al gebruik het, oordadig versier het.
En dan die eenheid. Israel moes saamstaan om teen die vyand te oorwin. Maar hulle moes nie net in oorlog saamstaan nie, hulle het ook in groepe huise en dorpe gebly waar hulle moes saamstaan, saam kook en saam glo om aan die lewe te bly.
Maar hier in Eksodus 17 lees ons van onenigheid. Die Israeliete is in die woestyn. Water is alles. En daar is niks. Mens en dier is besig om dood te gaan van die dors – en hulle verkwalik vir Moses. En wat doen Moses? Hy praat met God daaroor. Hy bid. Hy sê: "Here, help my, want die mense gaan my doodmaak."
En wat gebeur dan? Die Here gee hom 'n eenvoudige ding om te doen. Niks ingewikkelds nie. 'n Rots. Sy staf waarmee hy die Rooisee (hier Nyl genoem) laat oopgaan het. 'n Hou teen die rots. En water. Sodat die volk hierdie eenvoudige vraag weer kan antwoord: "Is die Here by ons of nie?" (Eks 17:7).
Tot die dood toe dors
En so het hierdie verhaal van Moses en die rots waaruit water kom, vir ons ook 'n eenvoudige boodskap: Elke rots is 'n geleentheid – as ons die pad saam met God stap.
Mense wat tot die dood toe dors is en vir wie God dan water voorsien om sy sorg en teenwoordigheid te bevestig, is 'n bekende tema in die Ou Testament wat deurgaans voorkom. Wat so wonderlik aan hierdie verhale is, is dat God nie net water voorsien nie, maar dat die dors en water telkens 'n geleentheid word vir die persone betrokke om te groei en sterker te word. Die rots van dors wees, word telkens 'n geleentheid.
Kom ons kyk na drie sulke verhale.
Die eerste is die verhaal van Hagar. Hagar is 'n Egiptiese slavin wat die farao vir Abraham gegee het toe die farao vir Sara begeer het en Abraham gesê het sy is sy suster. Toe die farao uitvind Sara is Abraham se vrou, gee hy haar terug aan Abraham, sowel as die slavin Hagar. Toe Sara nie kon kinders hê nie, gee sy Hagar vir Abraham om vir hulle 'n kind in die wêreld te bring. Hagar bring 'n kind in die wêreld en begin haar wat te verbeel. Sara vererg haar en behandel Hagar só sleg dat sy wegloop. Maar die Here vir wie Hagar nie ken nie, beveel haar om terug te gaan.
Hagar leer die ware God nou ken. Omdat Hy haar in haar ellende – en veral haar dors in die woestyn –raaksien, noem sy hom "Die Een wat my sien". Sara kry intussen haar eie seun en dring by Abraham aan om Hagar en haar kind weg te jaag omdat dit haar kind bedreig. En so kry ons vir Hagar in die woestyn, mét haar kind. En hulle is besig om van die dors om te kom. En dan lees ons in Genesis 21:19-20: "Toe het God Hagar se oë oopgemaak en sy het 'n put met water gesien. Sy het die velsak vol water gaan maak en vir die kind water gegee. God was by die kind en hy het groot geword. Hy het in die woestyn gewoon en het handig geword met die pyl en boog."
So, wat sien ons nou hier? Nie net bevestig God sy teenwoordigheid aan die een wat dors het nie. Die dors self word 'n geleentheid. Die woestyn self word 'n ruimte vir oorlewing en groei. Hulle woon nou in die woestyn, en die seun word handig met die pyl en boog.
Tweedens is daar die verhaal van Simson wat tot die dood toe dors geword het nadat hy 'n 1 000 Filistyne met 'n kakebeen doodgeslaan het. So lees ons in Rigters 15:18-19: "Simson was baie dors en toe roep hy tot die Here: 'U het hierdie groot oorwinning deur my moontlik gemaak. Moet ek nou van dors sterf en in die hande van die heidene val?' Toe het God die holte by Legi oopgebreek en daar het water uitgekom en Simson het gedrink en weer nuwe krag gekry. Daarom word die fontein in Legi nou nog Roepersfontein genoem."
Hier gebeur weereens iets wonderliks met iemand wat tot die dood toe dors is: God breek vir hom 'n rots oop sodat daar water uitkom. God bevestig dat Hy teenwoordig is. God sorg. Maar God gaan verder. Hy gebruik die geleentheid dat Simson nuwe krag kry en die plek 'n naam wat ons vir altyd aan die verhouding tussen ons en God herinner: "Ons roep, en God voorsien." As ons God se teenwoordigheid erken, is Hy daar om te sorg. En ons selfs nog verder te neem, met nuwe krag die toekoms binne.
Uit die koningstyd
Die derde verhaal is minder bekend. Ons lees daarvan in 2 Konings 3:4-27. Die koninkryk van Dawid en Salomo het in die Noordryk en Suidryk uiteengeval. En dat diegene wat voorheen aan Salomo belasting betaal het, dit nie meer hoef te doen nie, soos die Moabiete. So trek die koning van die Noordryk en die koning van die Suidryk saam met die koning van Edom op teen die Moabiete wat nie hulle belasting wil betaal nie. Op pad kom hulle byna van dors om.
Hulle roep die profeet Elisa om namens hulle met die Here te praat. Elisa vertel vir hulle die Here sê: "Môre sal daar damme en damme water in hierdie vallei staan. Ja, dit is wat die Here sê: Julle sal nie wind of reën sien nie, en tog sal hierdie vallei vol water word, sodat julle en julle slagvee en julle pakdiere kan drink. Vir die Here is dit maar iets gerings om te doen. Hy sal ook vir Moab in julle hand gee" (OAV).
En inderdaad, die volgende môre het daar onverwags water uit die rigting van Edom gekom en die hele gebied het vol water geloop. Die water was rooi (miskien was daar baie rooigrond in die gebied) en Moab dog dit is die bloed van Israeliete wat onder mekaar baklei, en hy sit af soontoe – en word verslaan.
Nou ja, wat het hier gebeur?! Dors word 'n geleentheid om die vyand te verslaan. Ons hou nie vandag daarvan om van soveel oorloë en doodmaak te lees nie. Maar kom ons wees tog bly oor die boodskap van hierdie geleentheid. Mense is dors. Deur die profeet roep hulle tot God. God wys Hy is teenwoordig. God les nie net hulle dors nie, maar gee aan hulle die oorwinning.
Wat sê hierdie teks vandag vir ons?
In die droogte
Miskien is u vandag in die woestyn. Miskien dors u na uitkoms. In Eksodus lees ons van 'n rots wat water gee. God sê: Glo net dat Ek by julle is, en dan sal die rots die geleentheid vir water word.
Van die Karooboere en die mense in droë dorpe sê hulle het geleer om vrede in God se teenwoordigheid te vind. Terwyl hulle bid vir reën, dank hulle God wat by hulle is in die droogte. En dank hulle die Here vir weldoeners wat water skenk, tenke installeer en kospakkies stuur.
Ons sit almal met rotse in ons lewe. Dit lê voor ons in die pad, dit lê bo-op ons. Ons moet onsself herposisioneer ten opsigte van die rotse. Meer nog, met God kan ons dit in 'n geleentheid omskep om nuwe krag te kry.
God is in die dors
Wanneer Jesus aan die kruis sê: "Ek is dors!", roep dit al hierdie beelde uit die Ou Testament op waarna ons hier bo verwys het. Dit is 'n belydenis van God se teenwoordigheid, van God se sorg. Soos Hagar, Simson en die manne van die drie konings, is Jesus sterwend van die dors. Maar God is teenwoordig. Vir Jesus wag die opstanding soos daar nuwe lewe was vir Hagar, Simson en die soldate. Vir Jesus was daar die ewige opstanding. Ook ons kan hoop, nie net op die ewige opstanding na die dood nie, maar op die daaglikse opstanding, uit ons fisiese behoeftes sowel as uit ons spirituele dors.
Toe die mense by Jesus se graf kom, vind hulle dat die klip weggerol is. Die rots was weggerol. En daar was nuwe lewe.
En dit is waarom ons in Lydenstyd weer die verhaal van Moses en die rots lees. Die mense in die woestyn toets God. Hulle is dors. God wys 'n rots aan waaruit daar water sal kom. God is teenwoordig. Moses neem die mense kwalik dat hulle ooit getwyfel het dat God teenwoordig is.
Aan die kruis, terwyl Hy verskriklike pyn ly, sê Jesus: "Ek is dors!" Daarmee bely Hy God se teenwoordigheid in jou diepste pyn.
Dit alles het gebeur sodat ons nie hoef te twyfel waar God is nie. In ons diepste pyn, voor die grootste rots wat in ons pad lê, is God nie net teenwoordig nie – Hy maak van elke rots, elke kruis, 'n geleentheid.