Uit wat hierbo geskryf is, blyk dit duidelik dat daar groot ooreenkomste is tussen die poëson-gedagte en CBT.
Die poëson is egter ook iets anders as hierbo beskyf, dit is spesifiek ‘n hoofelement in ‘n gedig wat konstruktiewe funksies het in die literêre kunswerk en wat as sulks nagespoor kan word in die gedig. Dit “versmelt” (blend) die talle elemente waaruit ‘n gedig bestaan tot ‘n sinvolle geheel.
Hoe hou ‘n digter hierdie komplekse idees in sy of haar kop met die skryf van ‘n gedig? Antwoord: die digter hanteer poësons nie op ‘n bewustelike manier nie.
die poëson word grootliks op die vlak van die onbewuste geskep. Hoe dit gebeur, is nie vir my bewuste denke begrypbaar nie. Die onbewuste het bykbaar die vermoë om ‘n komplekse stelsel soos ‘n poëson tot stand te bring – iets wat die bewuste denke nie kan doen nie.
Die digter “konnekteer” die poësons wat geskep is met ‘n bewuste komposisie-proses, d.w.s. die uitdrukking van die poësons ‘n ‘n taalvorm wat vir ‘n leser verstaanbaar sal wees.
Ten slotte kan ek net sê dat elke digter op sy of haar manier die gemoedstoestand bereik wat ‘n gedig suksesvol kan laat ontstaan. Daar is geen enkele “regte” metode of werkswyse nie. Elke digter moet sy of haar eie oplossing kry.
Die eerste reël in die gedig bevat reeds die kiem van die poëson wat ons in die tweede reël aantref. Daar is ’n storm en in sulke weer is daar gewoonlik bewolkte lug en dowwe lig. In die tweede reël kom dit volledig na vore: “donkerte van die nag”.
Die poësom word verder gevoer in die vierde reël, wat ook die begin van ’n ander poëson bevat: “Die gryshaai se buik is jou dowwe lamp”. Die “dowwe lamp” gee min lig en bied ’n ander dimensie aan “donkerte. Dit is asof mens onder water is en die dowwe witterigheid van die haai se buik sien. En daar is die begin van die ander poëson: die haai lei na die “dieptes van die see”.
In die tweede reël lees ons dat die meul “niks” maal. Ten spyte van die geweld van die storm en wild-draaiende vlerke kom daar nie iet tasbaars ba vore nie. Dit lei ons weer eens na een van die kernbegrippe van die gedig, “vormlose herinneringe” in die eerste reël van die tweede strofe. Die herinneringe bestaan eintlik nie, hulle is in wese niks omdat ’n herinering wat “vormloos” is, eintlik geen bestaan het nie.
Weer kry hierdie poëson ’n raakpunt met die vorige een en ons lees weer van “dieptes”. ’n “Diepte” is uiteraard vormloos. Dit geld ook vir “groen”. In die derde laaste en tweede laaste reëls lees ek dat “jou kruk die groen van alge is” en nie dat jou kruk vol groen alge geword het nie. “Groen is ’n kleur en het ook geen vorm nie. Hierdie poëson maak die leser op ’n ander manier bewus van die spreker se “ontstelde meditering” oor die vreesaanjaende “Niks” van die onverstaanbare groot heelal waarin ons ons bevind.
Is die digter bewus van hierdie subtiele verwikkeldhede en “onsigbare” werkinge van die poësons wat hy skep? Na my mening is die digter heeltemal onbewus daarvan. Die essensiële gedig word geskep op ’n manier wat grootliks ooreenkom met die gedrag van verwikkelde kwanta.
Ten spyte van al die eeue se “dink oor dink”, weet ons eintlik nog maar min van hierdie fenomeen. Af en toe loop ons ’n leidraad raak en kry ons ’n effense insig in hoe denke werk. Die skepping van poësie is ’n besondere tipe denke en digters soek altyd na maniere hoe om hulle vaardighede te verbeter. Dalk sal insigte in kwantumfisika ook nuwe insigte bring op die gebied van poësie.
Jou vertaling van die Engelse gedig is noukeurig. Ek dink die leser kan in die Afrikaanse weergawe baie dieselfde ervaring kry as wat jy in Engels kry.
As jy die artikel verder lees sal jy sien daar is nogal ‘n uitvoerige uiteensetting van wat ‘n poëson nou eintlik is.
Ek waardeer die bykomende inligting wat jy gee oor die chemiese prosesse wat in die brein voorkom. Ek wou nie te tegnies raak in my essay nie en dus is ek bly dat jy aanvul.
Ek is regtig bly jy het die essay geniet, Fransi. Ek het nogal hard gewerk daaraan en dit is dus vir my aangenaam om te weet dat dit vir iemand anders iets werd kan wees.