PressReader - Kuier: 2018-01-24 - JOU KIND: Han­teer só na­re kin­der­siek­tes
JOU KIND: Han­teer só na­re kin­der­siek­tes
Dis se­ker nog ou­kei vir jou om oor jou kind se ver­koue te praat. Maar lui­se of pin­keye? Nooit nie! Lees hier wat jy nie vir an­der wil vra nie.
Geen ou­er hou daar­van as hul kin­ders siek is nie. Daar is al­tyd daai vrees dat iets erns­tigs fout is, maar soms er­vaar jy ’n an­der e­mo­sie ook – ’n in­ten­se wal­ging, want som­mi­ge toe­stan­de kan nog­al gril­le­rig, ver­ne­de­rend, baie on­ge­leë en na­tuur­lik hoogs aan­stee­lik wees.
Nie­mand wil ook reg­tig daar­oor praat as hul kind een of an­der na­re siek­te soos pin­keye, om­lo­pe, koors­bla­re, lui­se, wurms en bek-en-klou­seer het nie.
R­ho­na Wy­ers (32) van Centurion in Gau­teng pro­beer om haar sin vir hu­mor te be­hou wan­neer haar kin­ders met een van dié toe­stan­de suk­kel.“Ek pro­beer om nie uit te f­re­ak nie of te oor­re­a­geer nie, want ek wil nie hê my kin­ders moet be­kom­merd wees nie!”
Die mees­te ou­ers be­gin som­mer hul kop­pe krap wan­neer hul­le net die woord “lui­se”hoor. Al is dit walg­li­ke klein mon­ster­tjies, is dit nie no­dig om jou kop in skaam­te te laat sak as jou kin­ders hier­mee huis toe kom nie. Dit het blyk­baar niks te doen met hi­gi­ë­ne of die toe­stand van jou huis nie – lui­se is nie kies­keu­rig nie. Daar is geen ma­nier om dit te ver­my nie.
Hoe weet jy jou kind huis­ves ’n paar? ’n Aan­hou­den­de ge­krap van die kop as ge­volg van die in­ten­se jeuk, se­re op die kop­vel en ge­swol­le limf­klie­re in jou kind se nek kan aan­dui dat iets op hul­le teer.
Dr. Jon­da Ker­ner, pe­di­a­ter van Pa­no­ra­ma in die Wes-Kaap, waar­sku ’n mens kan selfs lui­se in jou oog- en lyf­ha­re ook kry.
Die mees­te sko­le se be­leid is dat kin­ders met lui­se of luis­ei­ers by die huis moet bly tot hul­le daar­van ont­slae ge­raak het.
As jy dink jou kind het gog­gas, ver­se­ker hul­le tog maar dat hul­le niks ver­keerd ge­doen het of vuil is nie. Vol­gens Ker­ner is dit die mak­lik­ste om die ge­dier­tes op die nek of by die haar­lyn bo die ore te sien.
As jy ’n gog­ga of neet op­spoor, kry on­mid­del­lik luissjam­poe. Pro­beer die lui­se eers met ’n fyn­tand­kam ver­wy­der. Was daar­na met die luissjam­poe (volg die in­struk­sies woord vir woord). Selfs al lyk dit of die be­han­de­ling ge­werk het, is dit al­tyd be­ter om 10 dae la­ter weer met die sjam­poe te was, net om 100% se­ker te maak jy is ont­slae van al die ne­te ook.
Moet on­der geen om­stan­dig­he­de pe­trol of pa­raf­fien op jou kind se kop ge­bruik nie. Dis vlam­baar en baie ge­vaar­lik.
Hoe­wel jy tien-teen-een jou he­le huis gaan wil ont­smet, is dit on­no­dig. Kop­lui­se kan nie baie lank leef son­der ’n gas­heer om op te teer nie. Was net jou kind se bed­de­goed, pa­ja­mas en hand­doe­ke en stof­suig jou kar­sit­plek­ke. Ont­hou, dis waar­skyn­lik er­ger vir jou kind as vir jou, so wees maar sen­si­tief en lief­de­vol oor die he­le saak.
E­li­za­beth Be­a­von, ’n ge­re­gis­treer­de ver­pleeg­sus­ter en ge­sond­heids­ad­vi­seur van Fa­mi­ly He­alth Mat­ters in Jo­han­nes­burg, sê lui­se hou van lang, skoon mei­sie­ha­re eer­der as kort seun­ha­re. Ver­der is mei­sies ge­neig om met hul kop­pe na aan me­kaar te speel en me­kaar ge­reeld druk­kies gee, so hul­le maak dit baie mak­lik vir hier­die gril­le­ri­ge gog­gas. Ver­min­der die ri­si­ko deur jou dog­ter se ha­re in ’n sty­we po­nie­stert of vleg­sel vas te bind.
Kon­junk­ti­vi­tis ( Pin­keye)
Wan­neer jou kind wak­ker word met ’n oog wat nie wil oop nie, ge­se­ël met ’n kor­rel­ri­ge slym, is dit tien teen een pin­keye.
Ker­ner ver­dui­de­lik pin­keye is ’n in­fek­sie van die kon­junk­ti­va of­te­wel die wit deel van jou oog. Soms be­gin dit met ’n loop-
neus, hoes en lae koors. Dit kan vrees­lik jeuk en brand.
Dis al­tyd be­ter om jou kli­niek­sus­ter of dok­ter te be­soek so­dra jou kind ’n oog­in­fek­sie het. Die kan­se is baie goed dat jy dit ook sal kry. Ker­ner sê pin­keye is hoogs aan­steek­lik, so dit is be­ter dat jou kind nie s­kool toe gaan nie, ver­al as die oog traan.
E­li­za­beth be­veel aan dat jy die o­gies skoon­hou met wat­te wat jy on­mid­del­lik weg­gooi om te keer dat an­der aan­steek.
As jy ’n was­lap ge­bruik, was eers die ge­son­de oog en dan die siek o­gie met warm wa­ter. Was jou eie han­de ge­reeld en moe­nie aan jou eie oë vat nie.
Om­lo­pe het eint­lik niks met wurms te doen nie. Ker­ner sê dis ’n swamin­fek­sie op die vel wat ’n ring­vor­mi­ge uit­slag ver­oor­saak. Kin­ders kry dit ge­woon­lik by an­der kin­ders, die­re of grond. Jou kli­niek­sus­ter of dok­ter kan ’n to­pi­ka­le room voor­skryf of ’n oor-die-toon­bank een voor­stel. As die om­loop op jou kind se kop­vel voor­kom, sal dit met me­di­ka­sie be­han­del moet word. Dit sal haar­ver­lies en jeu­ke­ri­ge kol­le ver­oor­saak. Die in­fek­sie het niks te doen met hi­gi­ë­ne nie en is werk­lik niks om oor skaam te kry nie. Leer jou kin­ders om nie hoe­de, bor­sels of an­der per­soon­li­ke i­tems soos hand­doe­ke te deel nie en al­tyd han­de te was.
’n Her­pes-vi­rus (HSV-1) ver­oor­saak hier­die bla­sies, ti­pies rond­om jou lip­pe, in jou mond en keel, sê Ker­ner. Sy ver­dui­de­lik dat am­per al­mal teen die ou­der­dom van twee al die HSV-1-vi­rus on­der le­de ge­had het. Pro­beer jou kind aan­moe­dig om nie te krap en kar­ring nie.
As die seer­plek druip (ooze), plak ’n klein pleis­ter daar­oor.
Dit laat kin­ders kwyl, want hul­le wil nie sluk nie. Hul­le wei­er ook om te eet en drink want dis so seer. Maak se­ker jou kind de­hi­dreer nie, want dan sal hul­le dalk hos­pi­taal toe moet gaan vir ’n paar dae.
In erns­ti­ge ge­val­le sal ’n dok­ter me­di­ka­sie voor­skryf, maar meest­al is tyd die e­nig­ste be­han­de­ling wat werk. Be­derf jou kind met sag­te, koue kos soos jo­gurt, ei­ers en jel­lie met cus­tard.
Jy kan ook pyn­me­di­ka­sie gee in­dien no­dig. Dit klaar ge­woon­lik ná ’n week op. Koors­bla­re is baie aan­steek­lik deur spoeg. Ou­er kin­ders kan maar s­kool toe gaan as hul­le ver­staan hul­le mag nie hul­le kos en bot­tels deel nie.
Ker­ner sê hier­die ta­me­le­tjie word ver­sprei deur lig­gaams­vloei­stow­we en is hoogs aan­steek­lik.
Dit be­gin met ver­koue-simp­to­me, sleg­te eet­lus en ’n seer keel. Dan kry ’n mens ’n on­ge­mak­li­ke ge­voel in jou han­de en voe­te.
Dit be­gin nie nood­wen­dig met ’n uit­slag nie, maar pyn­li­ke klein rooi bla­sies op jou hand­palms, so­le en mond is on­ver­my­de­lik.
Dit be­te­ken al­les is seer, om te loop is mar­te­ling, om te eet is aak­lig en selfs speel is nie meer lek­ker nie. Die bla­sies kan lan­ger as ’n week lank pla en jou kind mag nie s­kool toe gaan ten­sy die uit­slag op­ge­klaar het nie.
Ker­ner waar­sku ver­der jy moet se­ker maak jou kind drink baie vloei­stow­we en jy kan pyn­me­di­ka­sie gee.
Room­ys en y­s­ies kan ver­lig­ting bring vir seer ke­le. Hou die bla­sies skoon, maar moe­nie dit met pleis­ters of ver­ban­de toe- maak nie. Dis meer al­ge­meen in kin­ders on­der tien, maar e­nig­ie­mand kan dit kry.
Hier­die kri­oe­len­de boos­wig­te is werk­lik walg­lik. Die kans is goed dat jou kind nie simp­to­me sal toon nie, maar al­ge­me­ne simp­to­me sluit in bleek­heid, swel­ling om die oë, sleg­te a­sem en win­de, geen eet­lus, tam­heid, naar­heid, rus­te­loos­heid, sleg­te slaap, di­ar­ree, bloed in die bol­lie. Daar is selfs ’n kans dat jy die wurms uit jou kind se mond, neus of a­nus kan sien kruip ter­wyl hul­le slaap.
Kin­ders kry dit ge­woon­lik deur hul han­de of vin­gers in hul mon­de te druk na­dat hul­le aan iets ge­raak het wat be­smet is. Die vrou­li­ke wurms kruip uit jou ag­ter­ste­we om hul ei­er­tjies te lê. Dit jeuk er­ger as wat dit ver­ne­de­rend is. Wan­neer kin­ders dan krap, kry hul­le mak­lik ei­er­tjies on­der hul vin­ger­na­els. Die ei­ers kan tot drie we­ke lank oor­leef. Dit be­te­ken jou kind ver­sprei en be­smet so­ver hy of sy gaan. Daar is me­di­sy­ne wat ont­slae raak van die pa­ra­sie­te, maar die vrees sal jou vir al­tyd by­bly.