Theo de Jager, wêreldleierboer uit die stadDr. Theo de Jager was vanaf 2017 tot 2022 president van die Wêreldlandbou-organisasie. (Foto: Verskaf) Dr. Theo de Jager is ŉ passievolle boer wat met visie, insig en ŉ goed beredeneerde strategie nie skroom om vir die voortbestaan vir familieboere en landbou wêreldwyd te veg nie. Maroela Media het by hom gaan kuier en in die vorige uitgawe vertel hy hoe sy droom om te boer bewaarheid is en sy politieke boerderyloopbaan momentum gekry het. In dié uitgawe vertel hy van die rol wat hy vir boere op die wêreldverhoog gespeel het. Na De Jager se suksesse in die ordelike manier waarop hy die grondrestitusieproses in Suid-Afrika help bestuur het, is hy deur die Suider-Afrikaanse konfederasie van landbou-unies (Sacau) gekoöpteer om op hul grondplatform te dien, waar hy in 2012 president geword het. In 2014 kon hy sy vlerke wyer sprei toe hy president van die Pan-Afrika-boereorganisasie (Pafo), geword het. Tot op hede is hy die enigste president uit Suid-Afrika wat daar gedien het. “Vanuit my kantoor in Addis Abeba het ek die geleentheid gehad om elke uithoek van 44 lande in Afrika te besoek en op plase te kom om met boere te gesels oor hul strewe en vrese. Ek het ŉ wye netwerk met goeie kontakte opgebou, veral met die Algeryne, Tunisiërs en Egiptenare, met wie ek tot vandag baie goeie vriende is.” Ontferm oor Zimbabwe “In 2009 het ons by Agri SA as bestuur gesels oor die toenemende aantal boere wat elders in Afrika begin boer het en bepaal wat die impak daarvan oor 10 tot 15 jaar sal wees. Daar is toe ŉ Afrika-komitee gestig om die boere in daardie lande te verteenwoordig. Dr. Theo de Jager het op verskeie geleenthede en verskeie platforms reg oor die wêreld boere se saak bevorder. (Foto: Verskaf) “Toe het ons na die boere in Zimbabwe uitgereik wie se grond gevat is. Daar was ook ŉ benoudheid dat iets soortgelyks in Suid-Afrika kon gebeur. In 2011 het ek betrokke geraak en ten nouste met die boere begin saamwerk en ŉ groot vergadering in Centurion belê waar AfriForum, Agri SA en die Commercial Farmers Union (CFU) van Zimbabwe teenwoordig was. “Ek en die res van Agri SA se bestuur kon ongelukkig nie eenstemmigheid bereik oor hoe nou ons by die kwessie betrokke moes raak nie. Ek was ŉ sterk voorstander van maksimum betrokkenheid, want ek het besef as die bal verkeerd hop, kan sake ernstig skeefloop, veral in Suid-Afrika. Ons kan ons nie isoleer nie. AfriForum het ook sy tande ingeslaan en met die regsgeding gehelp. “Toe Agri SA besluit om nie nou betrokke te raak nie, het ek as president van Sacau betrokke geraak. Ek het hulle met hul eisprosesse bygestaan en probeer help om toegang tot geld te kry. ŉ Reeks werkswinkels is in Zimbabwe gehou oor onderhandelingsvaardighede en hoe jy druk op ŉ regering toepas om by die punt te kom waar hulle jou vergoed vir dit wat hulle van jou gevat het.” Landbou op die voorpunt Weens sy toegewydheid en uit dankbaarheid het die CFU, as sy mandaatgewende organisasie, hom as president van die Wêreldlandbou-organisasie (WLO) genomineer. Hy is toe in 2017 verkies as die president van die mees gesaghebbende bron wat die boere se saak verteenwoordig. Die eer wat hom te beurt geval het, was egter nie dit wat hy verwag het nie. “Ek wou binne 24 uur nadat ek verkies is, weghardloop. Die organisasie, wat in Rome gesetel is, was bankrot en het nie ŉ plan gehad om al sy skuld, veral sy belastingskuld in Italië, terug te betaal nie. “Daarbenewens was die WLO besig om uitmekaar te skeur, almal het met almal baklei. Die Europeërs het nie veel vir Afrika gevoel nie en Amerika het vir Oseanië gegrom oor handelskwessies, maar Australië en Nieu-Seeland kan nie lewe sonder die uitvoer van vleis, melk en wol na Amerika nie. “Toe ek oorneem was daar nie ŉ enkele formele ooreenkoms met enige van die Verenigde Nasies (VN) se agentskappe nie. Ons kernfokus is juis om internasionale beleid te beïnvloed, juis met die VN se agentskappe. “Ons het ook nie ŉ sitplek om die tafel van die Wêreld‑ Ekonomiese Forum (WEF) gehad nie en hulle is landbou se grootste bedreiging. Daar word besluite deur staatshoofde en die uitvoerende hoofde van die grootste maatskappye in die wêreld geneem en landbou is nêrens te siene nie. “Ek is aangeraai om die organisasie te ontbind, maar ek het ŉ skoot in die donker gewaag en na al ons welvarendste lede, soos die Skandinawiese lande, Italië, Denemarke, Amerika, Frankryk en die Duitsers gegaan om te help. Toe die Duitsers eerste instem, het almal gevolg.” Die verstandhouding met De Jager was eenvoudig: Dit is belangrik om ŉ onafhanklike stem vir landbou in die wêreld te hê. Ons sal jou finansieel ondersteun. De Jager het baie geld bestee om die WLO te herstruktureer en van die ou hout uit te kap. Hy het ook besluit om baie jongmense aan te stel. “As ŉ familieboer pas ek nie regtig in daardie paradigma nie. Ek is juis gekritiseer omdat ek soontoe gaan, maar jy kan nie op die pawiljoen sit en skree hoe die spel gespeel moet word en dink jy maak ŉ verskil nie. Jy moet op die veld wees en jou kop in die skrum steek, jy moet pyn vat om dit te doen. Jy moet hulle in die oë kyk en genoeg asem hê om met hulle stoei,” sê De Jager. Arnold Puech d’Alissac (regs) het in Junie vanjaar by Theo de Jager as president van die WLO oorgeneem. In Junie vanjaar het De Jager uitgetree en Arnold Puech d’Alissac, ŉ Fransman, is in sy plek aangestel. De Jager was die eerste Suid-Afrikaner wat dié pos beklee het en tot dusver die enigste. Hy het ook vir drie termyne na mekaar gedien en was die eerste president wat vir meer as een termyn kon staan. “Vandag is die WLO die grootste onafhanklike stem vir boere wat die wêreld ooit gehad het. Die organisasie verteenwoordig nie al die boere in die wêreld nie, maar niemand verteenwoordig meer boere as hy nie. “Daar is nou ooreenkomste met elke agentskap van die VN gesluit. Sommige is eenvoudig, soos dat hulle nie programme van stapel sal stuur wat ’n invloed op landbou kan hê sonder om ons daarin te ken nie. In ander speel ons ŉ belangrike rol, soos dat ons hulle vennote in programme is wat van stapel gestuur word. Dit sluit ŉ landbougesentreerde program vir klimaatsverandering in.” Leer by oud en jonk De Jager is ook die stigter van Agri All Africa, ŉ maatskappy wat landbou-ontwikkeling in Afrika doen. In 2019 het hy die Suid-Afrikaanse Agri Inisiatief (Saai) gestig wat as ŉ netwerk vir familieboere dien. Hy is onlangs ook genader om op die raad van die Harlequin-rugbyklub in Pretoria te dien, waarin hy self gespeel het. Sedert 1991, toe hy nog in die intelligensiediens was, tot vandag gee hy klas by die Suid-Afrikaanse Verdedigingskollege in konflikhantering. Hy is ook baie lief vir sterrekunde en doen moeite om nuwe spesies voëls na sy tuin te lok. Hy versamel ook palmsade van reg oor die wêreld en plant dit op sy plaas en het ook ŉ passie vir broodbome en varings, “wat die oudste vorms van lewe is wat ons kan naspeur”. Theo glo sy sukses spruit daaruit dat hy moeite doen om met ouer boere, veral na kerk, te gesels. “Daar is ŉ rede waarom dinge in my gebied werk, al het almal al vergeet hoekom dit werk. “Ek is ook baie dankbaar teenoor my uitstekende plaasbestuurders en raadgewers en genoeg kundigheid in my omgewing, wat dit vir my moontlik maak om by georganiseerde landbou betrokke te wees.” As direksievoorsitter van Saai spreek hy die boere tydens die Brendin Horner-moordverhoor by Senekal toe. (Foto: Verskaf) Hy is baie betrokke by Tuks Landbou en sê jongmense in landbou inspireer hom geweldig en hy glo ook dat die volgende 20 jaar baie beter gaan lyk as die afgelope 20 jaar. “Die laaste 20 jaar het ons te doen gehad met ŉ nuwe ideologie, ŉ nuwe sosiale en ekonomiese omgewing waarvan baie min daarvan vriendelik teenoor landbou was. Boere is vandag baie beter georganiseer en baie minder afhanklik van die staat. Tegnologie het ook hand oor hand verander, wat boerderypraktyke deurlopend en aansienlik vergemaklik en meer doeltreffend en vaartbelyn maak.” Hy glo ook dat die mening jeens landbou besig is om te verbeter. “Dit wat die wêreld vir ons warm gemaak het, word ook toenemend gediskrediteer.” Sy pluimpie vir Suid-Afrikaanse boere is eerlik en opreg. “Ek het plase reg oor die wêreld besoek en ek kan met reg sê ons boere is die beste in die wêreld. Ons boere kom met ŉ plan vorendag, lank voor ander boere. Die boer maak ŉ plan slagspreuk is baie meer toepaslik as wat ons dink.”