PressReader - Kuier: 2015-09-23 - Kin­ders het óók reg­te!
Kin­ders het óók reg­te!
Net soos e­ni­ge mens, het kin­ders ook die reg tot mens­waar­dig­heid – om lief­ge­hê en ver­sorg te word. Sorg dus dat jy die ba­sie­se reg­te van kin­ders in ons land ken.
Kuier - 2015-09-23 - KRIE­TER - Deur Ro­we­na Hen­dricks
Vol­gens die Suid-A­fri­kaan­se Grond­wet het al­le kin­ders (per­so­ne jon­ger as 18 jaar) die reg tot ba­sie­se ver­sor­ging deur hul ou­ers en /of voog­de en ver­sor­gers, op­voe­ding en ge­sond­heid­sorg, be­sker­ming en spe­si­a­le sorg as hul­le ge­stremd is.
Kin­ders het ook die reg tot ver­sor­ging wan­neer hul ou­ers skei en bei­de ou­ers is ver­ant­woor­de­lik om in al die kind se ba­sie­se be­hoef­tes soos skool­gel­de, kos, kle­re en ge­sond­heid­sorg te voor­sien tot­dat sy 18 is. Kin­ders het ook die reg om ver­de­dig te word en dus bied S­cor­pi­on Le­gal Pro­tecti­on regs­dek­king vir die hoof­lid, hul ga­de en kin­ders jon­ger as 21 jaar wat regs­ad­vies en /of regs­ver­de­di­ging be­no­dig.
Vol­gens Ar­ti­kel 28 van die Grond­wet het el­ke kind die reg op ’n naam en na­si­o­na­li­teit van­af ge­boor­te; ge­sin­sorg of ou­er­li­ke sorg, of ge­pas­te al­ter­na­tie­we sorg wan­neer die kind uit die ge­sins­om­ge­wing weg­ge­neem word; ba­sie­se voe­ding en skui­ling; ba­sie­se ge­sond­heid­sorg- en maat­skap­li­ke diens­te; en om teen mis­han­de­ling, ver­waar­lo­sing, mis­bruik of ver­ne­de­ring as­ook uit­bui­ten­de ar­beids­prak­ty­ke be­skerm te word, want dit wat in die kind se be­lang is, is al­tyd pri­o­ri­teit.
Die wet meld dat min­der­ja­ri­ges on­der die ou­der­dom van 10, nie in heg­te­nis ge­neem mag word nie. As ’n kind ’n mis­daad ge­pleeg het, word die ou­ers of ver­sor­gers ’n waar­sku­wing en soms ’n dag­vaar­ding uit­ge­reik om in die kin­der­hof te ver­skyn. Die kind word dan in hul sorg vry­ge­laat.
Vol­gens wet mag geen kind lyf­straf toe­ge­dien word nie – het­sy by die skool of by die huis. Dit kan selfs as ’n kri­mi­ne­le oor­tre­ding be­skou word as jy jou kind ’n raps op sy bou­de gee, om­dat dit as sek­su­e­le aan­ran­ding be­skou kan word en dit die kind siel­kun­di­ge ska­de kan aan­doen. Dié wet is tans ’n voor­ge­stel­de wet.
reg tot op­voe­ding
Ar­ti­kel 29 van die Grond­wet meld elk­een het die reg tot ba­sie­se on­der­wys. Vol­gens die sko­le­wet van 1996 het leer­ders in o­pen­ba­re sko­le die reg tot toe­la­ting en mag geen kind ge­wei­er word nie, ten­sy die ou­er nie die skool­geld kan be­taal nie.
As die ou­ers nie die skool­geld kan be­kos­tig nie, moet hul­le by die skool se be­heer­lig­gaam aan­soek doen om kwyt­skel­ding. S­cor­pi­on Le­gal Pro­tecti­on bied hier goeie regs­ad­vies en die diens­te van ’n taw­we regs­per­soon, in­dien jy dit sou no­dig kry.
Ver­der meld dié wet ook dat geen leer­der weer­hou mag word van e­ni­ge skool­ak­ti­wi­tei­te nie, ten­sy die ou­ers nie skool­geld be­taal nie.
Leer­ders mag ook nie teen ge­dis­kri­mi­neer word deur skor­sing van die skool of klas­se, ver­ba­le mis­han­de­ling, of die weer­hou van ’n rap­port of ver­trek­kaart nie. Hoe­wel die­self­de vir pri­vaat­sko­le geld, mag ’n kon­trak wel ge­kan­sel­leer word in­dien die ou­ers ver­suim om skool­geld – soos oor­een­ge­kom – te be­taal.
Wan­neer ou­ers skei, moet daar ’n oor­een­koms be­reik word met die kwes­sies van on­der­houd, toe­sig en kon­tak met be­trek­king tot die kin­ders ty­dens hul eg­skei­ding. Vol­gens wet is al­bei ou­ers ver­ant­woor­de­lik vir hul kind(ers) se op­voe­ding, ver­sor­ging en be­sker­ming. Die kind het ook die reg om al­bei ou­ers te sien en kon­tak te be­hou. Toe­sig en on­der­houd vir die kin­ders is twee van die be­lang­rik­ste kwes­sies wat ty­dens ’n eg­skei­ding be­spreek moet word. ’n S­kik­king en skei kan net be­reik word as dié kwes­sies af­ge­han­del en oor be­sluit is.
’n Fa­mi­lie-ad­vo­kaat word dus be­trek om ’n fi­na­le oor­een­koms oor die kin­ders en hul wel­stand te be­reik. Hul­le kyk ge­woon­lik na guar­di­ans­hip en toe­gang oor die kin­ders en wat in hul bes­te be­lang is. Wan­neer ’n kind 18 jaar oud word, is on­der­houd nie meer ver­plig­tend nie, maar kan sy dan in haar eie ka­pa­si­teit on­der­houd eis.
Vol­gens die nu­we Reis­wet moet min­der­ja­ri­ges van­af 1 Ju­nie 2015 ’n gel­di­ge pas­poort, as­ook ’n vol­le­di­ge ge­boor­te­ser­ti­fi­kaat en ge­skre­we toe­stem­mings­brief van al­bei ou­ers of voog­de hê om te kan reis. Dit geld ook vir wan­neer die kind al­leen bin­ne­lands of selfs saam met al­bei ou­ers reis, om kin­der­han­del en ont­voe­rings te stuit. In­dien jou S­cor­pi­on Le­gal Pro­tecti­on-po­lis nie al die as­pek­te ter spra­ke dek nie, bied hul­le steeds ’n 24-uur diens aan al­le le­de.