Mylpale: Baba moet dít kan doen
JY LEES NOU Mylpale: Baba moet dít kan doen
Mylpaalgids: Wat om in jou baba se eerste drie jaar van sy ontwikkeling te verwag (en wanneer).
Dis baie opwindend om te sien hoe jou baba van ’n hulpelose bondeltjie in ’n onafhanklike individu met sy eie persoonlikheid verander. Onthou net dat elke baba teen sy eie pas ontwikkel en dat ’n effens traer ontwikkeling nie ’n teken van sy toekomstige vermoëns is nie.
Baie ouers is bekommerd dat hul kind nie genoeg vordering teen die verwagte tyd maak nie, maar die beste manier om seker te maak dat jou baba se mylpale op datum is, is om hom gereeld deur die pediater of klinieksuster te laat ondersoek. Hulle gaan baba se fisieke ontwikkeling na deur hom te weeg, te meet en fyn te bekyk.
Gesels oor sy vordering en wat jy kan doen om dit aan te help, soos om hom gesond te laat eet wanneer dit tyd vir vaste kos word. Hou altyd in gedagte dat jou baba se ontwikkeling by sy kop begin en in ’n spesifieke volgorde ondertoe beweeg. Hy sal dus nie ’n vaardigheid aanleer voor hy nie die spierbeheer en denkpatrone ontwikkel het wat vir daardie vaardigheid nodig is nie.
Jy kan jou baba gerus stimuleer, maar moenie druk op hom plaas om ’n vaardigheid te leer waarvoor hy nog nie gereed is nie. Dink eerder aan kreatiewe maniere om met hom te speel en te kommunikeer deur te praat en luister.
Lees vir hom, sing liedjies, sê babarympies op en sorg dat jou huis babaveilig is sodat hy met vryheid kan verken. Raak ook aan jou baba, gee hom drukkies, kielie en masseer hom.
Onthou, jou baba is ’n individu wat sommige mylpale dalk ’n bietjie vroeër en ander effens later onder die knie kan kry. Die ontwikkelingsmylpaalgids in dié artikel is net ’n riglyn.
As jou baba se mylpale egter aanhoudend laat is, moet jy met jou dokter gesels. Daar kan onderliggende redes wees en hoe vinniger julle die oorsaak uitken, hoe vinniger kan julle optree. Geniet jou kleinding in hierdie belangrike, vroeë maande.
Die tyd gaan vinnig verby en wanneer hy die eerste keer skool toe gaan, sal jy verwonderd wees oor hoe vinnig die tyd verbygevlieg het.
Pasgeborene tot drie maande
Pasgeborenes slaap baie – ’n gemiddeld van 18 tot 20 uur per dag.
Hulle het primitiewe pasgeborenereflekse en geen kopbeheer nie.
Wanneer jy jou baba neerlê, sal sy op haar rug met haar kop na die een kant lê.
Sy kan 20 tot 25 cm ver sien, wat ideaal vir borsvoeding is.
Teen ses weke kan sy haar kop vir kort rukke regop hou as sy op haar magie lê.
Teen hierdie tyd draai sy haar kop in die rigting van bekende stemme.
Sy kan haar kop en bors lig wanneer jy haar op haar maag neerlê.
Sy kan haar visie beter beheer en sal na bewegende voorwerpe kyk.
Sy kan haar kop regop hou en haar ruggie reguit maak wanneer sy tot in ’n sittende posisie getrek word.
Teen drie maande sal sy aan ’n voorwerp kan raak wat geplaas word sodat sy dit kan sien.
Jou pasgebore baba hou op huil wanneer jy in sagte woorde met haar praat. Veral Ma se stem bring haar tot bedaring.
Sy kyk aandagtig na Ma se gesig wanneer sy borsvoed.
Harde geluide en stemme ontstel haar.
Sy geniet vel-teen-vel-aanraking en oogkontak.
Sy is gek daaroor om jou te sien, ruik, hoor en jou liefdevolle aanraking te voel.
Sy kommunikeer deur te huil – dit is hoe sy jou laat weet dat sy honger, moeg of ongelukkig is.
Sy glimlag teen ongeveer ses weke – dit is ’n teken dat sy sosiaal wil verkeer – en lag spontaan.
Teen drie maande wys sy plesier wanneer jy vir haar sing, haar kielie en haar armpies waai.
Sy herken haar gesin en belangrike versorgers.
Teen drie maande huil sy ook al minder.
Drie tot ses maande
Jou baba kan teen vyf of ses maande twee keer so ver sien as aan die begin.
Tandekry-simptome kan teen drie maande begin kop uitsteek, selfs al sien jy nog geen teken van ’n tand nie.
Sy kan nie net ’n speelding of ratel vashou nie, maar kan dit ook liggies skud sodat dit ’n geraas maak.
Teen omtrent drie maande oud buig haar knieë wanneer jy haar in ’n staande posisie vashou.
Teen ses maande kan sy op jou been wip wanneer sy ferm in ’n staande posisie vasgehou word.
Teen ses maande kan sy na voorwerpe uitreik en dit in haar mond sit. Sy kan ’n speelding ook van een hand na die ander aangee.
Sy kan haar kop, skouers en bors teen ses maande van die vloer af opdruk wanneer sy op haar magie lê, van haar maag na haar rug omrol en met die hulp van kussings regop sit.
Sy kan teen ses maande vir kort rukkies met haar hande vir ondersteuning voor haar sit en vir langer tye met ondersteuning sit.
Teen ses maande kan sy rol van haar maag na haar rug en dan weer terug na haar magie.
Jou baba word teen drie maande gefassineer deur gesigte.
Sy reageer met haar eie gorrelgeluide wanneer jy praat.
Sy begin om rituele soos badtyd en voedingstyd te verwag en reageer met ’n gekoer, glimlaggies en gewriemel.
Sy wys plesier met ’n gelag en gilletjies, en ergenis deur te huil.
Sy is sensitief vir emosies.
Haar geheue is besig om te ontwikkel en sy begin mense onthou.
Sy oefen om op haar eie te gesels en maak meer en meer verskillende geluide.
Teen ses maande draai sy na jou stem en geniet mense en ander babas.
Sy sê konsonant-klanke soos “ba”, “da” en “ka”.
Ses tot 12 maande
Teen so ses maande kan sy haar optrek as sy aan iets vashou of as jy haar help optrek.
Teen nege maande kan sy sonder ondersteuning sit, wriemel en selfs begin kruip.
Sy kan haar teen nege maande in ’n staande posisie optrek met ondersteuning, en kan selfs ’n eerste tree gee terwyl jy haar hande vashou.
Haar gehoor het verbeter en sal ’n kamer deurkyk om te sien waar ’n stem of geluid vandaan kom.
Teen 12 maande kan sy vinnig kruip.
Sy trek haar nou in ’n staande posisie op en kan aan meubels of jou hand vashou terwyl sy stap – of sy kan selfs sonder enige hulp begin stap.
Sy wys na dit wat sy wil hê en kan klein voorwerpe met haar duim en wysvinger optel.
Haar geheue is aan die ontwikkel en sy begin mense onthou.
Sy herken haarself in die spieël of op ’n foto.
Van sewe tot agt maande maak sy baie konsonant- geluide met dubbellettergrepe soos “ba-ba” en “la-la”.
Teen nege maande kan sy moontlik skrikkerig wees vir vreemdelinge en aan jou vasklou – skeidingsangs is baie normaal op hierdie ouderdom.
Teen nege maande sal sy gereeld om aandag skree en seker basiese woorde verstaan (“nee” en “baai-baai”)
Sy sal ook teen nege maande van ’n speelding onthou wat sy laat val het.
Teen 12 maande sal sy steeds naby jou wil wees, maar meer sosiaal begin word.
Sy vorm sterk bande met ander belangrike versorgers.
Sy ken en reageer op haar naam.
Hy trek hom teen 12 maande in ’n staande posisie op en kan nou stap terwyl hy aan meubels vashou.
Dit is nou die tyd om te sorg dat jou huis babaveilig is – as jy dit nie alreeds gedoen het nie!
Hy kan op sy maag lê en van daar af in ’n sitposisie kom.
Hy kan wys na wat Hy wil hê en klein voorwerpe met sy duim en wysvinger optel.
Teen 12 maande kan hy verskeie voorwerpe in elke hand vashou.
Teen 15 maande kan hy teen trappe opkruip.
Teen 18 maande kan hy goed stap en selfs begin hardloop (miskien nie baie standvastig nie).
Teen 18 maande kan hy ook sy neus, oë, ore en party ander liggaamsdele uitwys.
Hy kan ’n toring van drie blokke bou en met ’n kryt op papier krap.
Hy dra groot, ligte voorwerpe.
Hy kruip agteruit van trappe af.
Hy kan twee items in een hand vashou.
Teen 24 maande kan hy gemaklik hardloop en ook agtertoe loop.
Hy klouter op meubels en weer af.
Teen 24 maande kan hy ’n bal oorhands gooi en skop.
Hy begin een hand bo die ander een verkies.
Hy babbel nou deur die ritmes van spraak te gebruik.
Hy wys liefde deur te glimlag en drukkies uit te deel.
Hy boots jou na en kan besitlik wees.
Hy “praat” nou hard en kan ’n paar woorde begin sê (“mamma”, “pappa”)
Hy luister fyn na jou en verstaan eenvoudige opdragte.
Hy laat val of gooi dinge en kyk hoe dit val.
Teen 18 maande word hy angstig as hy van jou of van bekende volwassenes geskei word – dis weer ’n bietjie skeidingsangs wat kop uitsteek.
Hy geniet prenteboeke en stories en probeer om self om te blaai.
Hy help jou om hom aan te trek deur byvoorbeeld sy arms te lig as jy sy hempie wil aantrek.
Hy kan ontsteld en gefrustreerd raak as hy iets nie kan regkry of beheer nie.
Teen 18 maande behoort hy ongeveer 20 woorde te kan sê, maar hy verstaan baie meer as dit.
Hy kan eenvoudige tweewoord-frases gebruik om sy behoeftes te kommunikeer (“nog sap”).
Hy kan baie eenvoudige opdragte verstaan.
Teen 24 maande is jy steeds die een met wie sy die belangrikste verhouding het, maar sy begin om meer belangstelling in ander kinders van haar ouderdom te wys.
Hy geniet die geselskap van ander kinders, maar speel naby aan jou en langs eerder as met hulle.
Hy begin meer onafhanklik word, maar begin soms gefrustreerd raak, wat tot vloerstuipe kan lei.
Teen 24 maande gebruik hy tussen 50 en 300 woorde en vorm twee- of drie-woordsinne.
Teen 24 maande kan sy op ’n plastiekmotorfietsie sit en haar met haar voete begin wegstoot.
Sy kan ’n toring van ses blokke bou en geniet eenvoudige legkaarte.
Sy geniet nou een dagslapie in die middae.
Teen 30 maande is sy vier keer haar geboortegewig en haar brein is 90 persent van sy grootmensgrootte.
Sy kan met trappe opstap, spring, bal skop en ’n leer klim.
Teen 36 maande kan sy met trappe opstap deur haar voete af te wissel, maar stap steeds met trappe af deur albei voete op ’n trap te sit. Sy kan ook nou op ’n klein klimraam klim.
Sy kan haar eie hande was en jou help wanneer sy aan- en uitgetrek word.
Sy bou ’n toring van nege of meer blokke.
Sy teken figure met ’n kop en sommige eienskappe. Sy kan ’n vertikale streep, horisontale streep, sirkel en kruis teken, wat belangrike vorms is vir prente van byvoorbeeld ’n mens.
Sy kan groot krale ryg en met skêre sny.
Sy sal moontlik haar dagslapie iewers hierdie jaar laat staan.
Sy sing en sê rympies saam met jou op. Sy vra wat sekere voorwerpe genoem word en speel eenvoudige verbeeldingspeletjies.
Teen 30 maande is sy meer sosiaal.
Sy sien steeds dinge uit haar oogpunt.
Sy gebruik 200 woorde en begin woorde soos “ek” en “jy” reg gebruik.
Sy vra “wat” en “hoekom”?
Sy ken eenvoudige liedjies, rympies en speletjies.
Teen 42 maande speel sy met ander kinders en nie net by hulle nie.
Sy geniet dit om jou met take te help en begin empatie hê met ’n speelmaat wat seer gekry het.
Sy ken nou meer as 800 woorde en kan ’n eenvoudige gesprek voer.
Sy ken seker vorms en kleure en ook eenvoudige konsepte van grootte, nommers en tyd.
Meer oor: mylpale| mylpaalgids| baba| babas| mylpaal