Môre vier hy sy 80ste verjaardag, en daarmee saam ’n leeftyd as krytkant-waarnemer van meer as ses dekades van totale omwentelinge, van die politiek tot mediategnologie. Maar as swaargewigjoernalis en -medialeier was hy nie net “getuie van groot tye” nie (na die bundel deur sy mentor Schalk Pienaar), maar ook iemand wat groot dinge laat gebéúr het – en in die proses ook ’n mokerhou of twee gekry het.
hoërskool het hy vir die plaaslike Engelse koerant geskryf. Hul eerste span, van wie hy lid was, het met 5-8 teen Muir College verloor. Die opskrif, “Muir triumphs over Brandwag”, het vanselfsprekend gelei tot ’n uittrap voor die hele span. Natuurlik was dit nie hy wat die opskrif geskryf het nie – maar hoe sou dit help om die afrigter se ego te troos?
Daar was nog baie lesse – lesse wat hy geleer het, en lesse wat hy ander geleer het. En almal op die Ton-manier: oorwoë en ordentlik, al was sommige onaangenaam.
Waar begin die kartering van die nalatenskap van dié swaargewig in ons mediabedryf? Onder sy leiding het Naspers immers van ’n Afrikanermaatskappy ontwikkel in ’n globale reus met ondernemings in meer as 130 lande.
’n Sleutel lê onder meer in die Harvard-jaar wat Vosloo in 1970-’71 as Nieman-genoot deurgebring het. Dit was ’n katalisatortyd vir die jong joernalis, en het enersyds gelei tot ’n ander siening van die politieke landskap, en andersyds die besef van die moontlikhede van mediategnologie tuisgebring. Die Amerikaanse mediategnologie­veelvoud – anders as die verstarde Suid-Afrikaanse landskap onder die apartheidsregering – het vir hom ’n vingerspitsgevoel vir vernuwing gegee.
Wat betref sy vernuwende politieke denke uit sy Harvard-tyd: As hervormingsjoernalis het Vosloo reeds in Januarie 1981 geskryf dis onvermydelik dat die NP saam met die ANC om ’n tafel sal sit. Dit was revolusionêre woorde vir hul tyd. Hy is verguis; was persona non grata in Afrikanerpolitiek. Maar met die finesse van ’n fyntrap-swaargewig het Vosloo sterker – en met meer invloed – anderkant uit gekom, sodat hy onder meer in 1982 kon sê: “ ’n Primêre rol van die pers is om riskant te lewe, om sake aan te sny, oop te krap en om te roer.”
Om ál sy prestasies te lys, klink soos ’n litanie vir ’n eredoktorsgraad (waarvan hy drie het): instrumenteel in die stig van M-Net, waaruit verskeie “M-maatskappye” gevolg het, soos Multichoice, MTN, MWEB en Supersport, en onder sy leiding is na die res van Afrika, Europa, die Midde-Ooste, Asië en Amerika uitgebrei. In die proses is Naspers van Afrikanerpersmaatskappy omvorm tot vandag se globale internet- en vermaakgroep en een van die grootste tegnologie­beleggers ter wêreld. Vosloo self het die koms van die internet beskryf as die belangrikste innovering sedert Gutenberg se drukpers in die 15de eeu.
Ook buite die mediawêreld was hy ’n swaargewig. Hy was nie­uitvoerende voorsitter van Sanlam, ook voorsitter van die Wêreld­Natuurfonds (WWF) SA en 11 jaar lank raadslid van die Nasionale Parke – wat sy liefde vir die natuur weerspieël. Sy voorsitterskap van die Kaapse Filharmonie weerspieël sy liefde vir kultuur, ook sy rol in byvoorbeeld kunstefeeste. Vosloo was ook president van die Druk­mediavereniging van Suid-Afrika. In 1992 het hy as president van die Nuusblad-Persunie die Suid-Afrikaanse afvaardiging gelei na die World Association of Newspapers in Praag, waar Suid-Afrika weer as lid toegelaat is.
En die ink in die are – of dan die digitale stroombane – vloei steeds. In Junie 2014, met sy uittrede uit die Media24-direksie, het hy gesê hy sal nie sy plig nakom as hy nie die gevare vir mediavryheid en die demokrasie uitwys nie: “Moet nooit skiet gee op vryheid van spraak, die selfstandige regbank, die menslike drang om uiting te gee aan sy talente in ’n vrye samelewing nie; moet nooit ons verworwe vryheid gemeet aan ons tot dusver onaangetaste Grondwet versaak nie.”
Met Vosloo se 70ste verjaardag in 2007 is ’n feesbundel met die titel Ton van ’n man aan hom opgedra. Almal wat met dié inspirerende, beskeie mens saamgewerk het, sal byvoeg: Ton van ’n mensch.