Maar pappa, tussen die hand en die mond val die wet op die grond. Daar’s ’n dik buffer regsgeleerdes wat die eenvoudigste kwessies in nagmerries kan verander.
Hier’s dus die heelal se allerbelangrikste les: Lewe jou lewe sodat jy nooit ooit ’n prokureur benodig nie.
Dis hoog. Renault bemark hoeka die kleine wa as ’n intreevlak-lewenstylertjie. Dit nou vir teikenmarkte soos Indië, waar die karretjie sedert 2015 in Chennai aanmekaargetimmer word.
Maar kwit, kan Renault nie maar ABS-remme installeer nie? Hou die waentjie se hoë gravitasiepunt in gedagte en jy kan vir jouself dink hoe onveilig dit is, sulke neusmanewales wat voel soos ’n judomeester wat een skouer intrek as hy val, sodat hy vinnig oor homself kan rol om weer op sy voete te kom.
Die wet is ter beskerming van die volk. So, waar’s die wet – soos in Brasilië – wat vier lugsakke maar veral ABS verpligtend vir nuwe voertuie maak? Die regering kan selfs subsidies aanbied op karretjies wat vir ’n gegewe periode vir minder as ’n sekere prysplafon verkoop.
Sedert 2016 het die Kwid nou al in drie NCAP-toetse (met die jongste toets net meer as ’n maand gelede) ’n groot ronde nul vir die beskerming van volwasse insittendes behaal.
Met ander woorde: Roteer die stuur met die nodige om in te draai . . . en as jy ophou om sterk wring toe te pas – soos wanneer jy weer reguit begin mik – sal die Kwid se stuur, nes die Suzuki Ignis s’n, eenvoudig aanhou om teen dieselfde hoek voort te ploeter, asof die stuurkolom in daai spesifieke draaiposisie vasgegom is.
In ’n reguit lyn is die Kwid boonop so vaag soos Donald Trump se antwoorde oor sjoesgeld, wat beteken dat jy die karretjie voltyds aktief moet stuur, selfs al ry jy doodluiters reguit noord.
Daar’s ook geen voetrus vir die linkervoet nie en dekades lank lei Renault-ratkaste al aan skuifskok. Jy kan aan die vorentoe-en-agtertoe hik van die handratkaskierie voel hoe die dryfsamestel op sy monterings beweeg soos die koppelaar getrap en gelos word of, dienooreenkomstig, hoe enjinwring verlig en opwen as jy die versneller tydens kierieskuiwe los en weer trap.
En ja, die Kwid se stuurkolom is onverstelbaar, terwyl agterinsittendes maklik onder die voorpaneel inkyk om die stuurstang se koppelboute te sien.
Hy dwing en stu, hierdie “trippeltjie”, met ’n klanklaag van vaal meganiese geraas bo-oor die tipiese onewe klop van ’n driesilinder, totdat ’n gespanne geween aankondig dat die toerplafon bereik is.
In kruipverkeer lei kru versnelkleptoleransies ook tot die haltende, stotterende soort progressie eie aan intreevlakvoertuie – die karretjie spring effe na vore as jy die versneller roer, voordat die versnelklep skielik weer toevou om die enjintjie terug na luier te wurg as jy die versneller los.
Die Kwid se ware hoogtepunt is egter moderne elektroniese toerusting. Daar’s slingers vir die agtervensters, maar die voorstes rol met krag op en af.
Die deure, wielboë, misligte en onderneus spog voorts met swart skermstroke, die wiele met ’n sportiewe ontwerp en die rooster en lugdam met ’n geruite hardekwasterigheid.
Ditto vir die kajuit, waar klavierswarte plastiek op die middelkonsole asook oranje kontoere en aksente oorheers, voordat geruite sitplekpatrone en ’n lekker stuurwiel die aantreklike binneprentjie afrond.
Hiervoor kry jy ’n kort, hoë, nou lyfie met vier deure en ’n luik plus redelike ruimte vir so ’n pikkie. Die handratmodel se dryflyn is rudimentêr maar innemend, die rit heel goed, stilering nogals oulik en verbruik uitstekend – om nie van pryse te praat nie, veral as jy moderne elektroniese toerusting in ag neem.
Patetiese remme sonder ABS is egter ’n skande, die stuur is primitief en vaag en in noodsituasies kan jy op onstabiliteit – plus ’n enkele lugsak – reken. Bloot as ’n ryding beskou, is die Kwid heel aanvaarbaar vir sy prys; as veilig­heids­tuig is hy, Climber of te not, hopeloos.
So, as jy daarvan oortuig is dat jy ten minste vir die motortjie se lewensduur sonder enige ongelukke sou kon voortklop, bied die Kwid baie vir min.
Nou weet ons egter hoe dinge werk. Om te lewe sonder dat jy ooit regslui of geneeshere sou benodig, is tot ’n mate nog in eie hande. Maar ’n gevaarsituasie op die pad kan uit die bloute opdoem, en dan het jy die allerbeste aktiewe en passiewe veiligheidsbeskerming nodig.
Dis ’n goeie rede om versigtig vir die Kwid en ander onstabiele klein motortjies met swak remme te wees, spesifiek diesulkes sonder ABS.
Nie almal kan kies en keur nie. Verreweg die oorgrote meerderheid van siele op hierdie planeet kan maar net oor nuwe wiele droom. Vir die meeste van die res is Derdewêreldse outjies – soos ’n Kwid of Etios uit Indië – die enigste antwoord.
Waar die wet dus nié genoegsaam ter beskerming van die volk intree nie – soos in Suid-Afrika – moet jy die volgende dalk as derde belangrikste les van jou lewe aanvaar: Koop ABS as jy wiele aanskaf.
Ons het dié kameelperdkoei wie se kakebeen uit lit is, op die S52-Red Rocks-pad naby Shingwedzi in die Kruger gewaar. Hoewel dit ongemaklik lyk, was sy in ’n goeie kondisie. Sy was saam met ander kameelperde, maar het nie gevreet nie.
Ons het aangeneem dit het onlangs gebeur omdat sy so gesond lyk. Dit moet sekerlik moeilik wees om te vreet of suip – hoe lank kan sy so oorleef? Is dit ’n besering of het iets gebeur toe sy klein was?
Die kakebeen is nie uit lit uit nie. Dis waarskynlik ’n geboortedefek of sy het ’n besering met of kort ná geboorte opgedoen. Ek vermoed ek het al foto’s van dié koei gesien, die eerste keer in 2009. Sy is al verskeie kere oor die jare in die Pretoriuskop- en Stolsnek-omgewing afgeneem. Neil het haar afgeneem by Shingwedzi, sowat 300 km verder!
Klits die eiers en melk goed saam en geur met die sout en peper. Giet oor die macaroni. Sprinkel die kaas oor en pak die salamiskyfies bo-op. Bak 40 minute tot die eiervla gestol het.