3 Oktober 2021 - 'n Verhaal van twee stede (Gerhard van der Merwe) - 'N GEMEENTE IN AFRIKA VIR DIE HELE WÊRELD
3 Oktober 2021 - 'n Verhaal van twee stede (Gerhard van der Merwe)
43 Die volgende dag het Jesus besluit om na Galilea toe te gaan. Hy kry toe vir Filippus en sê vir hom: "Volg My!"
44 Filippus was van Betsaida afkomstig, van dieselfde dorp as Andreas en Petrus.
45 Filippus kry toe vir Natanael en sê vir hom: "Ons het Hom gekry van wie Moses in die wet geskrywe het en van wie die profete ook geskrywe het. Dit is Jesus van Nasaret, die seun van Josef."
46 Maar Natanael sê vir hom: "Kan daar uit Nasaret iets goeds kom?"
47 Toe Jesus vir Natanael na Hom toe sien aankom, sê Hy van hom: "Hier is 'n ware Israeliet, 'n man in wie daar geen bedrog is nie."
48 Natanael vra Hom toe: "Waarvandaan ken U my?"
49 Toe roep Natanael uit: "Rabbi, U is die Seun van God; U is die Koning van Israel!"
50 Daarop sê Jesus vir hom: "Glo jy omdat Ek vir jou gesê het dat Ek jou onder die vyeboom gesien het? Jy sal nog groter dinge as dit sien."
51 Verder sê Jesus vir hom: "Dit verseker Ek julle: Julle sal die hemel oop sien en julle sal die engele van God sien op- en afklim na die Seun van die mens toe."
Ons begin vandag 'n reeks oor die stories agter die stories. Vir twee Sondae gaan ons fokus om iets te verstaan van die Midde Oosterse wereld. Wat ons met n Westerse uitkyk lees, en wat in Jesus se tyd in n Midde Oosterse manier geskryf is, is dikwels twee verskillende goed. As ons verstaan hoe die skrywer dit gesien het, en die eerste luisteraars na die brief dit gehoor het, sal ons waarskynlik meer raaklees. So vandag se preek begin by twee stede. Die eerste stad is 'n stad wat deur Herodus Antipas gebou was. Waarskynlik het jy nog nooit daarvan gehoor nie. Die afgelope klompie jare word opgrawings gedoen wat ontdek is as die stad Sephorus.
Herodus Antipas was as 12 jarige seun deur sy pa Herodus die Grote na Rome gestuur om daar te studeer. Keiser Augustus was ook 'n bouer. Daar word in die anale geskryf dat toe Augustus na Rome gekyk het het hy bakstene gesien en nadat hy met dit klaar was het hy marmer gesien. Augustus het geweet hoe om 'n monument op te rig wat jou laat leef in die koninkryk van rykdom en mag. En Herodus Antipus het by Augustus geleer en nadat hy die heerser oor Galilea geword het, het hy besluit om ook 'n stad oor te bou. Die manier hoe Romeinse stede gebou was, was 'n groot straat wat van oos na wes geloop het en een van Noord na Suid. Hoe belangriker jy was, hoe nader aan hierdie middelpunt het jy gebly. Herodus het 'n enorme paleis vir homself gebou, 'n groot gimnasium, baie baddens, 'n groot tempel vir die Romeinse gode en 'n amfiteater wat 5000 mense kon neem. En die meeste hiervan wat van marmer of met marmer oorgetrek. Dit is nogal duur. So waar kry 'n sogenaamde koning dit? Deur belastings. Daar was tempel belasting, grondbelasting op die grootte van hul oes, almal tussen 12 en 40 moet ook belasting betaal net omdat jy lewe, belastings op invoere en om paaie te gebruik, die tolhekke. Tot 70% van die gewone mense se inkomste was deur die Romeinse owerhede opgeslurp. Dit was 'n groot onderwerp in Jesus se tyd. Herodus Antipas was so ryk as gevolg van hierdie belastings dat geskiedkundiges beweer dat hy tot 2 3des van Galilea besit het. Dis Sephorus, 'Hulle het die stad genoem: Die stad wat nie weggesteek kan word nie. Dis 'n stad wat op 'n berg gebou was en oor die Jisreëlvlakte uitgekyk het. 'n Stad gebou in Galilea.
Die ander stad waarvan ek wil praat is Nasaret. Deur argeologiese deurbrake kan ons nogal baie uitvind oor die Nasaret van Jesus se tyd. Daar was ongeveer 200 mense. Dit was dus eintlik maar 'n paar uitgebreide gesinne wat daar saam was. Kom ek vertel jou hoe onbelangrik Nasaret was. Die geskiedskrywer Josephus (hy was 'n generaal in Galilea van daardie tyd) het oor ongeveer 45 dorpe in Galilea geskryf. Hy het Nasaret nie eens een keer genoem nie. In die godsdienstige geskrifte van daardie tyd word van 63 dorpe gepraat, nie een keer van Nasaret nie. Die hele Nasaret sal op 1 hektaar kon pas. Daar was geen hoofstraat nie. Geen geplaveide paaie nie. Geen sewerage sisteem nie. Menslike afval was in slote uitgegooi. Dit het op sy beurt 'n gesondheidskrisis veroorsaak. Geen goue muntstukke is hier gevind nie, geen silwer nie. Bietjie brons. Die huise waarin mense gewoon het het geen teel dakke gehad nie, geen klipvloere gehad nie. Geen estetiese beelde en monumente om dit mooi te maak nie. Dikwels was die huise gebou in 'n grot. Arm mense. Uit geraamtes wat opgegrawe is kon afgelei word dat hierdie mense n baie swak dieet gehad het. Te min proteïene en yster. 'n Griep of 'n abses in die tand was dikwels fataal. Helfte van die inwoners het as babas by geboorte gesterf. Hul lewensverwagting was 30 jaar. Hulle was arm mense.
Die wet bepaal dat jy vir jou eersgebore kind 'n lam moes bring as brandoffer. En as jy dit nie kon bekostig nie, het jy 2 duiwe gebring. Josef en Maria het 2 duiwe gebring. Jesus was 'n Joodse armlastige. En arm mense kon nie uit hierdie gat kom nie. Belastings het hulle daar gehou. Jesus spandeer 90% van sy lewe in Nasaret. Matteus 8:20 vertel Jesus dat voëls het 'n nes, jakkalse het gate, maar die Seun van die mens het geen plek om Sy kop by neer te lê nie. Ons sou dit waarskynlik n Boemelaar noem. Toe hulle in Matteus 17 sy belasting kom haal het hy niks gehad om te gee nie. Hy het nie eens 'n graf gehad om in begrawe te word nie. Hy moes in 'n ander persoon se graf begrawe word.
Die twee dorpe was 3-4 kilometer van mekaar. Herodus het in die teater wat hy gebou het van vakmanne gebruik gemaak om die klip te kap en die ryk mense se name op die klippe uit te graveer. Jesus en Josef wat sulke vakmanne. Die mense wat met hout gewerk het het in daardie tye ook met klip gewerk. Die kanse is baie goed dat Jesus elke dag as kind saam met sy pa die 3-4 km geloop het en daar gewerk het en dan weer terug gegaan het om op die grond te gaan slaap.
Nataniël se reaksie is daarom nie so snaaks nie. Hy kom van Kana en sou Nasaret darem geken het, maar soos almal sou hulle Nasaret as veragtelik beskou. As daar iemand belangrik sou kom, dan sekerlik van Sephorus. So as Jesus dan met Nataniël praat en sê dat hy hom onder die vyeboom gesien het, dan moet ons iets hiervan verstaan. Mense het dikwels onder vyebome gaan sit om te bid. Een van die Rabbi's het geskryf dat hy wat nie bid vir die koms van die Messias nie, het nog nie gebid nie. So dit is ook moontlik dat Nataniël onder die vyeboom gesit en bid het vir die koms van die Messias. Daarom sê Jesus eintlik: Ek weet waar jy was en wat jy daar gebid het. En natuurlik kon net God weet wat hy daar gebid het. Dis hoekom Nataniël reageer met: Rabbi – U is die Seun van God, U is die Koning van Israel. Jesus se reaksie is interressant: Jy glo omdat ek gesê het ek het jou onder die vyeboom gesien. Jy gaan groter dinge as dit sien. Jy gaan die hemel oop sien en engele wat op en afklim na My die Seun van die mens. Dit verwys natuurlik weer na Genesis 28. Jakob kom by Bet-El en die engele klim op en af met die leer uit die hemel. Jakob se reaksie. Ek het nie geweet God is hier nie. Dit is Bet-El. Dit is die poort van die hemel. En wat Jakob in 'n droom sien sien Nataniël in vlees en bloed. En die koninkryk van God het nou waar geword. En dis nie meer 'n droom nie. Dis nie 'n visioen nie. Dis die volle realiteit. Vlees en bloed staan voor jou. En dit kom van Nasaret.
En Jesus het 'n plan vir Sy volgelinge. Kyk gou na Matteus 5:14 Julle is die lig vir die wêreld. 'n Stad wat bo-op 'n berg is kan mos nie weggesteek word nie. Jesus verwys na sy kinderjare as hy vanuit Nasaret opkyk na hierdie ryk stad wat nie weggesteek kon word nie. Heel waarskynlik in verwondering oor die grootsheid daarvan. Hy wat eerste is sal laaste wees. Die verwondering gaan nie meer wees oor 'n stad met marmer rykdomme nie, maar die verwondering gaan wees as jy opkyk na 'n man aan 'n kruis. 'n man verhoog sodat hy nie weggesteek kan word nie. Vir almal om te sien. Vir elke knie om te buig en elke mens om te erken – Hy is die Seun van God. Hy is die Messias. Hy is die Poort na die hemel. Hy is my Verlosser en my koning.
In watter stad wil jy wees. Sephorus of Nasaret. In Matteus 6:25 sê Jesus.... Moenie worry oor kos en klere nie. In watse koninkryk wil jy wees: Herodus se marmerpaleis van rykdom wat eendag deur mot en roes verniel gaan word of die koninkryk van God wat ewig staan. Vers 33: Soek allereers die koninkryk van God. Belê allereers in die dinge wat in God se koninkryk waarde sal hê.