Doodstraf deel 1 | SkalkSkryf
Wagters op die mure »
Doodstraf deel 1
Augustus 4, 2009 deur Louwie
Daar is sekerlik geen maklike antwoord op die vraag of die doodstraf regverdig is of nie. In die geval van passiemoorde en op die ingewing van die oomblik moorde, kan daar `n groot mate van simpatie vir die oortreder wees, en die moontlikheid van rehabilitasie deur bv. woedebeheer en insigterapie is groot. Maar vir koelbloedige moord, hetsy gedurende rooftogte, veral waar dit gepaard gaan met sadisme, of in die geval van verkragting en moord, vind ek nêrens in my sisteem `n greintjie simpatie vir die moordenaar nie.
Ek self is `n redelik ywerige tuinier. Mede tuiniers sal weet watter stryd dit is om die onkruid/vuilgoed in toom te hou. Ek skoffel en trek uit en kap af. As jy vir een oomblik laat slap lê dan is jou tuin oorgroei en kan jy maar die handdoek ingooi. Dit help nie om die vuilgoed na `n hoekie van my tuin te verban nie want vandaar oorspoel hulle net weer my tuin. Om ernstig met hulle te praat help ook nie. Hulle moet vernietig word. Kyk maar hoe lyk dit in Mexico, Colombia en hier by ons, en dit net deur slap lê.
Ek roei vuilgoed uit, nie omdat ek die vuilgoed haat nie, maar omdat ek so lief is vir die mooi goed wat ek geplant het. Ek wil hulle die beste kans gee wat ek kan sodat hulle die mooiste blomme produseer wat hulle kan.
In die samelewing is dit nie anders nie, maar `n samelewing wat op die beginsel van vergelding werk, is `n primitiewe samelewing. In `n meer ontwikkelde, rasionele samelewing behoort die doel suiwer te wees om die moordenaar deur middel van die dood permanent uit die samelewing te verwyder om sodoende die samelewing veiliger te maak sodat dit die beste vrug kan dra wat dit moontlik kan. Om dus te reken dat, om die moordenaar dood te maak, hy nie gestraf word nie, behoort nie `n oorweging te wees nie.
As jy glo in `n lewe na die dood sal jy weet dat sy straf nou eers in alle erns begin. As jy nie aan `n hemel en hel glo nie, maar dalk in reïnkarnasie, dan glo jy dalk dat hy dalk nou voor die "Counsel of Elders" gaan staan wat hom op sy vergrype sal wys en hom dadelik gaan terug stuur om te gaan regmaak wat hy verbrou het, om sy karma te gaan afwerk. En as jy reken dis nie straf om hierheen terug gestuur te word nie, dan het jy nog nie geleef nie.
As jy glo daar is niks na hierdie lewe nie, dan is dit logies dat die wens vir vergelding in die vorm van erge lyding toegedien aan die skuldige in hierdie lewe, nou en hier, `n sterk oorweging sal wees, veral as die slagoffer `n vriend of geliefde was.
Maar, soos ek hier bo gesê het, vergelding behoort nie in `n beskaafde mens se gedagtes te figureer nie. Die wens moet suiwer wees om ander mense dieselfde lot aan die hand van die moordenaar te spaar deur hom permanent uit die samelewing te verwyder soos jy onkruid uit jou tuin verwyder.
Die argument dat een mens wat onskuldig die doodstraf opgelê word te `n hoë prys is om te betaal, is `n irrasionele, emosionele oor reaksie. Op die landerye skoffel die boer sy landerye dat die stof so staan, en hier en daar bly `n mielieplant in die slag, maar hy produseer genoeg kos vir baie mense. Moet hy nou ophou skoffel, of net hier pik-pik en daar pik-pik soos die "tradisionele" boere en dieselfde power oes lewer? Ek is seker dat meeste van ons uiteindelik sal kan berusting vind dat, sou ons onskuldig met ons lewens boet, die sisteem steeds sorg dat `n duisend of meer moordenaars uit die samelewing verwyder word sodat my kind en duisende ander kinders en geliefdes, (hier by ons tussen 20 en 30 duisend mense per jaar!) nie verkrag en vermoor sal word nie.
Ons tronke is 200% vol, dit wil dus voorkom asof tronkstraf nie misdadigers afskrik om misdaad te pleeg nie. En daar is gevalle waar mense onskuldig in die tronk beland net soos daar mense is wat onskuldig ter dood veroordeel woord. Moet tronkstraf dan nou ook afgeskaf word of versag word terwille van hierdie enkelinge?
As alle lewe heilig is, waar trek ons die streep om dood te maak of nie dood te maak nie. Wat gee ons die reg om miljoene diere op `n brutale, onmenslike manier dood te maak? (en as jy onder die wan-indruk verkeer dat diere by `n slagpale mooi netjies en "menslik" vermoor word moet jy volgende keer saam met my kom dan wys ek jou hoe lyk "menslik" en hoe huil en bees.)
"Does the punishment fit the crime?" die vraag behoort te wees: "Does the punishment fit the psychological development of the perpetrator?"
In `n samelewing (soos hier by ons) waar die meeste mense op `n magies-mitologiese vlak van ontwikkeling opereer, (en waar `n groot deel van daardie groep nog vanuit, wat iemand nou eendag `n "hunter gatherer mind-set" genoem het, opereer), geld ander sosiale wette as in `n samelewing waar die meerderheid reeds op `n wetenskaplik-rasionele of selfs relativisties-pluralistiese vlak van ontwikkeling verkeer. (En moet tog nou nie weer gaan staan en kwaadwilliglik kleur aan die "mind-set" te koppel nie. Die moroniese vier-bokke-met-een-skoot-morsdood-geskiet brigade onder ons bewys dat agtergeblewenheid `n reënboog tint het.)
In relativisties-pluralistiese fase word reg en verkeerd, goed en sleg grootliks as intrinsiek aan sigself gereken. Jy doen die goeie omdat dit reg is, jy waardeer die mooi omdat dit mooi is, nie omdat iemand anders vir jou sê hoe mooi lyk nie. Jy moor nie want dit is verkeerd, punt. Beloning of straf van buite kom nie in die prentjie nie.
In die magies-mitologiese samelewing word goed en sleg, reg en verkeerd, mooi en lelik ekstrinsiek gedryf. Jy mag nie steel nie want die wet sê jy mag nie steel nie. Jy mag nie moor en verkrag nie want die wet verbied jou om dit te doen, en as jy gevang word SAL jy gestraf word in ooreenstemming met jou oortreding. Dieselfde geld om goed te doen. Beloning sal van buite kom. Of dit die regering is wat straf of beloon, of jou medemens of `n god is maak nie saak nie. Dit is hoe dit is, dit is die "wet van die natuur". Onse Prez JZ weet dit werk so, daarom bring hy `n eenheid op die been om mense wat onrus stook oor swak diens met traangas en gewere in toom te hou, eerder as om `n eenheid op die been te bring om onbevoegde, lui, korrupte amptenare van die soustrein af te gooi.
As wet nie konsekwent toegepas word nie, as ek goed doen en dit bring my niks in die sak nie, dan hou ek op daarmee. En as ek aanhoudend wegkom met steel of moor of verkrag, of ek kan my los koop, of die straf is so lig dat die oortreding my meer in die sak bring as die straf, dan hou ek aan daarmee. Dwelmhandel bewys dit. Toenemende moord en doodslag en verkragting by ons bewys dit.
Een vrot appel in die mandjie maak uiteindelik almal vrot. Die vrot appel moet verwyder word, maar die slim boer sal altyd `n preserveermiddel gebruik om te probeer voorkom dat `n appel iewers langs die pad vrot word.
Die voorkomende aspek moet nooit agterweë gelaat word nie, nie op die plaas nie en ook nie in die samelewing nie. Maar as die korrel aan die druiwetros verrot, dan moet dit klinies verwyder en vernietig word, sonder haat of wroeging, of blydskap.
Posted in Louwie | Tagged doodstraf | 19 Kommentaar
op Augustus 4, 2009 at 10:47 nm boendoe
Baie goed geskryf. EN baie stof tot nadenke.
op Augustus 5, 2009 at 7:54 vm Andrew
Insigewend. Louwie, indien jou seun of dogter onskuldig tereg gestel sou word sal dit jou opinie moontlik verander?
Diegene wat onskuldig tot lewenslange tronkstraf gevonnis word staan nog 'n kaans om hul onskuld te bewys deur gebruik te maak van meer moderne forensiese wetenskap metodes. Tot hede was hierdie wetenskap dikwels gebruik deur nie-wetenskaplikes wat op niks meer as algemene kennis staat gemaak het nie. Programme soos CSI op televisie skep 'n verwronge beeld van wat regtig vermag kan word met hierdie wetenskap. Ek sluit RNS bewyse uit. In die VSA het die National Academy of Sciences (NAS) gese^ daar is "serious deficiencies" in die forensiese sisteem in die land en hervorming voorgestel. Soos die mens sy kennis uitbrei raak die kaanse van vonnise wat verkeerdelik opgele^ word al hoe skraaler.
op Augustus 5, 2009 at 3:53 nm Die piesangverkoper
Louwie, ek stem saam.
op Augustus 5, 2009 at 5:03 nm Andrew
Mag ek net gou 'n gat grawe vir my eie argument. Ek lees onlangs 'n berig op News24 van 'n inbreker wat dood geskiet is deur die broer van 'n ou wat doodgeskiet is deur die inbreker. Toe ek dit lees toe dink ek, ja jou bliksem net soos dit in die Bybel staan, 'n oog vir 'n oog. 'n Paar uur later was dit die mees geleesde berig op die nuusblad.
op Augustus 5, 2009 at 7:17 nm Joh
Baie goeie standpunt: ek stem saam.
Diegene wat so erg daarop hammer dat 'n klein aantal onskuldige mense moontlik ter dood veroordeel kan word, vermy geheel en al die feit dat ALLE slagoffers onskuldig was. As die moordenaars en verkragters nie deur die doodstraf permanent uit die samelewing verwyder word nie, verhoog die kanse dat daar nog meer onskuldige slagoffers in die toekoms gaan wees, veral in ons land waar kwytskelding so maklik plaasvind.
'n Anner punt is dat indien 'n krimineel lewenslank in die tronk gehou moet word, die skade wat hy/sy die samelewing aandoen onbepaald voort geset word in dat so 'n aangehoudende geen bydrae tot die samelewing lewer nie, maar aanhou om ten volle op die samelewing te teer. So word parasiete gekweek en vet gevoer.
op Augustus 5, 2009 at 8:12 nm Andrew
O donner hier gaan ek vanaand sneuwel, ek gee 'n finger en dan word ek met die nat kant van 'n warm arm deur die gesig gesmee. Okay … kom ons praat oor "collateral damage". Is dit redelik om die bewustheid van die mens te vergelyk met die plantjies analogie waar die ongewenste eintjies uitgetrek word met 'n "oops … sorry daai een is eintlik 'n mooi plantjie, hoe kak voel ek nou"? Ons kan darem beter doen as dit. Ons erken tog dat ons nie altyd reg is nie deurdat ons 'n rofweg 10 jaar grasie periode verskaf voordat ons iemand finaal teregstel. Hoekom nie langer nie? Ja ons betaal deur belasting invordering daarvoor maar nog steeds so what? Dit kan ons kind wees.
op Augustus 5, 2009 at 9:16 nm Louwie
Andrew, jou hipotetiese vraag hier bo oor hoe ek sou voel as dit my kind is wat onskuldig ter dood veroordeel sou word is presies die soort humanistiese benadering wat reeds ons Westerse regstaat ontman het. Dit is nou besig om dit totaal te verlam met elke regter of jurie wat wroeg oor is die ou nie dalk, net dalk onskuldig nie en dan gebeur wat onlangs regtig hier by ons gebeur het.
`n Man verkrag en vermoor `n kind. Hy word gevang maar net omdat hy dalk onskuldig mag wees, word hy op borgtog vry gelaat. Terwyl hy losgelaat word, verkrag en vermoor hy weer `n kind. Die keer gaan hy tronk toe. Na `n tyd ontsnap hy en verkrag en vermoor nog `n kind.
Nou kan ek aan jou die hipotetiese vraag stel: Sê dit was jou kind wat hy vermoor het die eerste maal, en toe hy losgelaat word omdat hy dalk onskuldig mag wees, gaan hy terug na jou huis toe en vermoor en verkrag nog een van jou kinders. Toe hy ontsnap gaan hy reguit terug na jou huis toe en vekrag en vermoor nog `n kind van jou.
Geen sisteem is, of sal ooit perfek wees nie. Daar moet altyd gepoog word om so seker as moontlik te maak dat onskuldige mense nie gestraf word nie, maar ook dat skuldige mense nie wegkom met moord nie. By ons is daar baie meer van laasgenoemde en dit is skrikwekkend.
op Augustus 5, 2009 at 9:43 nm Joh
Andrew, die doodstraf is 'n bloedige kwessie, en die ongeveer 30 000 onskuldiges wat elke jaar in SA vermoor word weet presies waaroor dit gaan. Ons kind het 'n baie groter kans om een van hulle te wees as om die doodstraf te kry. Ek hoor jou nie kla oor daardie feit nie.
Soos Louwie sê, die redenasie van onskuldiges wat tereggestel kan word spruit voort uit 'n oordrewe emosionele uitgangspunt. Dit sou insiggewend wees om data te hê van hoeveel ouers wie se kind skuldig bevind is, regtig sodanige uitspraak aanvaar. Ek het 'n idee dat die oorgrote meerderheid ouers nooit regtig sal aanvaar dat hulle kind skuldig is nie.
Een argument teen die doodstraf is dat dit nie werklik 'n afskrikmiddel is om moord en geweld in die samelewing te verminder nie. Op individuele vlak kan dit so wees – enige krimineel sal altyd voel dat hy/sy vervolging kan vermy. Ek dink egter die idee van doodstraf het 'n wyer invloed op ons kollektiewe bewussyn – die preserveermiddel wat verhoed dat anner apples ook vrot word. As die normale lede van 'n samelewing sien dat moordadige optrede tot teregstelling lei, bring dit juis by hulle tuis, as deel van hulle ontwikkelingsproses, dat ons beter kan doen as om geweld te pleeg.
op Augustus 5, 2009 at 10:27 nm piesangverkoper.co.za
Die argument dat onskuldige mense gevonnis kan word, is nie 'n argument teen die toepassing van straf nie, dit is bloot 'n argument teen die ontoepaslike toepassing van straf. Wat ek bedoel: As jy uitvind onskuldige mense word die doodstraf opgele^, is die antwoord nie om die doodstraf te staak nie, maar eerder om op te hou om mense skuldig te bevind voordat jy dit bo alle redelike twyfel bewys het. Insgelyks indien daar bevind word onskuldige mense word tronkstraf, boetes, etc opgele^.
op Augustus 6, 2009 at 6:18 vm Joh
Net so, PV!
op Augustus 6, 2009 at 8:43 vm Rustig
Wonderlik gestel. Nou voel ek ook nie meer skuldig oor die doodstraf nie. Tog is dit iets wat nie ligtelik gedoen moet word nie.
op Augustus 6, 2009 at 12:05 nm boerinballingskap
Ek stem saam met jou argument, Louwie. "Horses for courses" – dws die regstelsel moet aangepas word by die omstandigehede. Mens kan nie 'n Westerse liberale regsbeskouing handhaaf in 'n samelewing wat leef volgens die Kain-en-Abel beginsel nie.
Maar soos ek vroeer genoem het, is my voorbehoud die kwaliteit en effektiwiteit van die SA regstelsel. Ek's bevrees die kanse dat onskuldige mense redelik gereeld skuldig bevind sal word, redelik groot.
op Augustus 6, 2009 at 1:56 nm Emil
PV, onskuldige mense word nietemin tronk toe gestuur, or tereggestel. Die veronderstellling is juis dat die feite hiervoor en bewyslas deur 'n jurie of regter aanvaar is, bo verdenking. Daar is talle gevalle waar daar eers agterna 'n kritieke stukkie bewyslas gevind is wat die onskuld bewys, soos byv. die onlangse ontwikkelinge in forensiese navording in terme van DNA ens.
Ek dink dit is ewe-eens emosioneel, hetsy die verweer oor onskuldiges wat tereggestel word, of die aandrang op vergelding in die tereggstelling van die moordenaars van onskuldiges. Hoe kan ons in die een asem heeltemal beroerd raak oor die storie van die vark, of oor die bobbejaan in Hermanus, maar in die ander dieselfde "reg tot lewe" beginsel verwerp. In laasgenoemde geval praat ons tog ook, volgens 'n siening, van die verwydering van onkruid.
Ek hou van dié oorweging: Does the punishment fit the psychological development of the perpetrator? Daar is iets hierin wat aantreklik voorkom, maar ek dit nog in my denke moet uitklaar.
Waar ons verwys na die "humane mousetrap," wat ten doel het bestryding van 'n sekere plaag (of onkruid) met die uitwissing van die hindernis ten volle as hoofdoel, sou ons dan ook kan praat van "humane execution?"
Ek dink nog oor retribusie.
op Augustus 6, 2009 at 3:48 nm Die piesangverkoper
Ek sien glad nie waar die idee vandaan kom dat elkeen 'n reg op lewe het nie. Hoe so? Wie het dit besluit? Emil?
My filosofie is dat ons 'n verpligting het om deernis te bewys aan diegene wat aan ons genade oorgelewer is. Die deernis kan nie net sentimenteel wees nie, dikwels behels dit ook dat ons dinge moet uitroei wat die welsyn van die onskuldiges bedreig. As ek gevra sou word by wie my simpatie lê, 'n onskuldige vark in 'n fabrieksplaas of 'n kinderverkragter, dan gaan ek nie eens twee sekondes daaroor hoef te dink nie. En dit het weinig te doen met die feit dat ek 'n bunny hugger is.
Uiteindelik kan die gesprek oor die doodstraf nie net in abstraksie gevoer word nie, mens moet praat oor konkrete mense in konkrete situasies. Sou jy bereid wees om persoon X in die oë te kyk en dan self die knoppie te druk om hom tereg te stel? moet jy vra. In sommige gevalle sou ek. Onlangs is 'n ou in Kaapstad vasgetrek, hy het met breipenne 'n aborsie op sy girlfiend se 10-jarige dogtertjie probeer uitvoer omdat hy gedink het sy is swanger nadat hy haar maande lank gereeld verkrag het. Sy het na aanleiding van die "operasie" doodgebloei en gesterf. Sy girlfriend het getuig dat sy hom dit sien doen het en hy het erken dat hy dit gedoen het. Sy DNA was boonop oral oor haar lyk. Gee vir my een enkele rede hoekom hy nie doodgemaak moet word nie? En as jy enigste rede iets is soos "ons verraai ons eie menslikheid", dan is ek nie die een wat van oordrewe sentimentaliteit beskuldig moet word omdat ek 'n vark of 'n bobbejaan of 'n rot van pyn gespaar wil hê nie. Ons verraai juis ons eie menslikheid deur so iemand soos vermelde verkrag-moordenaar aan die lewe te hou.
op Augustus 6, 2009 at 11:21 nm Emil
En net daar, in jou laaste sin, PV, bederf jy die argument. Die reg op lewe? Volgens wie? Seker niemand nie, maar die reg om dit te onteien? Volgens wie?
op Augustus 7, 2009 at 9:03 vm Die piesangverkoper
Ek weet nie hoekom jy vashak by die begrip van "regte" nie. Regte is 'n abstraksie wat bloot as deel van 'n gemene akkoord bestaan. Jy kan nie net sommer aanneem dat die maatskaplike kontrak wat ons vrywilig onderskryf êrens aan die hemel geskryf is en sodoende enige rasionele or utilitêre argumente opskort nie.
op Augustus 7, 2009 at 3:28 nm Emil
Wel, sien dit kwessie oor regte as 'n kompromie. As ons dan so intens relatief daaroor wil wees, wie sê dan iemand het nie die reg om iemand anders te dood nie 😉
op Augustus 7, 2009 at 3:44 nm Die piesangverkoper
Jy kan nie 'n positief vanuit 'n negatief postuleer nie. Tensy jy moedswillig is. En jy kan nie bykomende regte aflei uit die feit dat daar nie objektiewe regte is nie.
Emil, ons gaan nie saamstem nie. Maar ek sal nogtans vir jou bid. ;-D
op Augustus 7, 2009 at 10:14 nm Emil
Daai laaste sin is die snaakste ding wat ek vandag gelees het. In daardie geval dan, vriend PV, wederom 😉