Jacob Zuma: Dit is tydAdj.pres. Cyril Ramaphosa by die Nelson Mandela-eeufeesvieringe. Foto: ANA Adj.pres. Cyril Ramaphosa het bevestig die ANC se nasionale uitvoerende komitee (NUK) gaan Maandagmiddag in Irene, Centurion, ŉ noodvergadering belê om pres. Jacob Zuma se toekoms te bespreek. Ramaphosa het Sondag by Kaapstad se stadsaal gepraat as deel van die viering van oudpres. Nelson Mandela se 100ste geboortejaar. Ramaphosa se toespraak het op presies dieselfde tyd afgeskop as Mandela se toespraak 28 jaar gelede toe hy op 11 Februarie 1990 vrygelaat is. Dit was sy eerste openbare optrede sedert “geheime gesprekke” verlede week begin het om Zuma se toekoms te bepaal. Ramaphosa het hulde aan Mandela gebring en gesê die Nelson Mandela-eeufees bied die ANC die geleentheid om van nuuts af te begin. Sedert Ramaphosa die ANC se leierskap in Desember gewen het, het hy onder druk gekom om sy voorganger as die hoof van die staat te herroep. Zuma, wie se presidensie deur talle skandale gekenmerk is, weier om uit te tree. Ná die week se gesprekke tussen Ramaphosa en Zuma oor die verandering van leierskap, is Suid-Afrikaners onseker gelos oor die pad vorentoe. Die groot vraag is: wanneer gaan Zuma gaan? Die onrustigheid is verskerp toe die jaarlikse staatsrede vir Donderdag onbepaald uitgestel is. Hoewel Zuma se ampstermyn volgende jaar tot ŉ einde kom, het omstredenheid oor sy regsgedinge sy leierskap van die ANC onaanvaarbaar gemaak. Ramaphosa het Sondag gesê onderhandelinge oor Zuma se toekoms gaan voort en moet “versigtig hanteer word” – dieselfde strategie hoe die ontslape staatsman “moeilike sake” hanteer het. “In dié stadium van ons geskiedenis word ons herinner aan Madiba se buitengewone wysheid, insig en leierskapgehalte wat hom voorberei het om die land op ŉ pad van demokrasie te lei,” het Ramaphosa gesê. “Dit is dié eienskappe wat ons moet verstaan, waardeer en toepas op ons pad van eenheid en vernuwing. Dit is Madiba se voorbeeld wat ons moet benader in die take wat ons moet onderneem.” Hy het gesê die ANC se leierskap voer tans gesprekke oor “die oorgang na ŉ nuwe administrasie” en spesifiek om die “kwessie van die posisie van die president van die republiek te bepaal”. “Die belang van Suid-Afrika moet eerste gestel word. Dit is die belang van julle, ons mense, wat eerste geplaas moet word, niemand anders nie,” het hy bygevoeg. Sondagkoerante het Sondag breedvoerig oor Zuma se uittrede bespiegel. The Sunday Times berig Ramaphosa probeer om Zuma se samewerking in die staatkapingsondersoek te verseker deur ŉ moontlike pleitooreenkoms ter tafel te lê. Die koerant berig as deel van geheime gesprekke om Zuma se bedanking te verseker wil Ramaphosa hê Zuma moet die polisie en vervolgingsowerhede bystaan om die primêre staatskapingsbegunstigdes, die Gupta-familie, aan die pen te laat ry. “Zuma wil na bewering hê die staat moet sy regskoste betaal, sou hy vervolg word, maar Ramaphosa is huiwerig om hiertoe in te stem sonder die onderneming van die president om dié wat vir die staatskaping verantwoordelik is, vas te vat,” lui die berig. City Press berig Ramaphosa “slaan vure dood” in sy party aangesien medeleiers, partystrukture en lede van die publiek ongeduldig raak met die tempo van die gesprekke oor Zuma se uittrede. Die koerant berig die kansellering van Woensdag se spesiale NUK-vergadering, wat Zuma die rooikaart kon toedien, het nie byklank gevind by die senior leiers nie. Terwyl sommige van die ANC se top-ses glo ontstoke is met ŉ “veglustige” en “oneerbiedige” Zuma, het Ramaphosa aan die onderhandelingsnoodlyn vasgeklou as die beste manier om ŉ “lelike en verdeelde oorgang” te vermy. Volgens diegene na aan die gesprekvoering is van Zuma se voorwaardes om uit te tree sy veiligheid en dié van sy familie, dat voorsiening vir sy veiligheid op die huidige vlak voortgesit word en dat die staat sy regskoste betaal vir die huidige en ŉ toekomstige regstryd wat gekoppel word aan sy ampstermyn. Ramaphosa het Sondag bevestig die ANC se nasionale uitvoerende komitee vergader Maandag om kwessies rakende Zuma af te handel. “Ons gaan die kwessies bespreek, want ons mense wil dit afhandel. Die uitvoerende komitee sal dit doen. Ons weet die saak moet afgehandel word, ons weet julle soek afsluiting.” Die waterskeidingvergadering begin vanmiddag om 14:00. Intussen dreig opposisiepartye en die burgerlike samelewing met ŉ massa-optrede Maandag in Pretoria se middestad om teen Zuma te betoog. Sr.supt. Isaac Mahamba, woordvoerder van die Tshwane-metropolisie, het gesê die betogings sal onwettig wees, maar die metropolisie is slaggereed om die situasie te hanteer. Die ANC en Suid-Afrikaanse Kommunisteparty het hulself van die optrede gedistansieer.