Versindaba » Blog Archive Pieter Odendaal. 'n Rap vir die ouer garde - repliek op Heilna du Plooy : Versindaba
Sunday, May 29th, 2011 | Binneblik.
35 Kommentare op "Pieter Odendaal. 'n Rap vir die ouer garde – repliek op Heilna du Plooy"
May 29th, 2011 at 22:01
"Ons sien onsself eerder as wêreldwye handelaars in kennis as outonomiese kontemplatiewe individue. Ons is losgemaak uit ons gelokaliseerde kennis…" O jirrrre!! Pieter, jy moet vir Stellenbosch Universiteit begin infomercials skryf!! Ek verwonder my al klaar aan die retoriek 🙂
Ek dink die hoo-ha oor hyperlinking en sosiale netwerke in "Theory" kringe is 'n bietjie oordrewe. Sommiges probeer selfs voorgee dat dit Facebook, eerder as werklike, tyd- en plekgebonde maatskaplike bewegings is wat die rewolusionere gebeure in Noord-Afrika tot gevolg gehad het… (Kyk hoe magtig is Facebook!!!!) Dis die probleem met 'n alte gemaklike gelykstelling van die genre van advertensies, intellektuele diskoers en letterkunde: mens sal op die ou end enige ding glo. En sou dit nie hoeka nuttig wees vir die "Theory" mongers nie: skielik het hulle weer 'n greep (en 'n soort monopolie!) oor "the social" wat hulle dekades terug al verloor het; skielik is HULLE patrone van interaksie en deelname, hulle sosialiteit, weer die paradigma.
En wat Jack Parow betref: ek het gehou van sy album, en vind hom soms snaaks, maar die intellektuele gewig wat sommiges sy werk gee is vir my vreemd. En onkrities ook; amper tot die absurde toe. Ek sien hy was nou die aand op Top Billing. Ek wonder nogal oor die maklike manier waarop hy deur veral 'n Engelse gehoor "embrace" word. Miskien is dit op die ou end hoe "die Afrikaner" post-apartheid aanvaarbaar gemaak kan word vir bourgeois konsumpsie: vloekend, gemoedelik, effe bar, relatief apolities (behalwe vir 'n feelgood rainbowism) en on-intellektueel?
Of is hy regtig so 'n progressiewe kulturele figuur?
Jy's Mahler, ek's Jack Parrow.
Oraait, as jy wil.
May 30th, 2011 at 01:00
Desmond, ek is self nie 'n vreeslike Jack Parow fan nie, maar ek dink tog dat 'n mens kan sin maak van wat hy besig is om te doen deur in terme van "dozens" daarna te kyk. Ek het juis die woord "prototipe" gebruik omdat ek hoop dat daar binnekort beter weergawes van dieselfde soort ding op die horison gaan verskyn. Het jy al van Olinosterfant gehoor? Hulle bestaan uit 'n DJ, 'n rapper en 'n meisie wat besig is met haar Meesters in opera by UCT. Sy sing byvoorbeeld "Hoor jy my stem?" terwyl die rapper kommentaar lewer oor wat dit is om wit en jonk en Afrikaans te wees.
Ag, en die billboards en gedigte vergelyking was sommer om so 'n bietjie aspris te wees. Ek dink dis belangrik om die idee van poësie as een of ander quasi-godsdiens wat 'n stilte teen die elektroniese, geldgedrewe storms daarbuite kan bied so 'n bietjie te ondermyn.
May 30th, 2011 at 06:14
Pieter, dit was 'n prettige inskrywing, en jy laat 'n mens dink. Ek het gemengde gevoelens: aan die een kant dink ek mens kan te negatief wees oor die brave new hyperlinked world; die oongelooflike kreatiewe ruimtes wat dit oopmaak miskyk. Aan die ander kant dink ek mens kan te opgewonde raak daaroor. Soms dink ek die stadige lees van 'n baie dik boek, die deeglike bemeestering van 'n kennisterrein, is deesdae nogal 'n radikale ding om te doen… (En ek dink daar is 'n groot verskil tussen inligting en kennis.)
Ek probeer maar provokatief wees oor Parow. Ek dink mens kan hom op baie maniere "lees". Wat die "herverbeelding" van Afrikaans betref dink ek David Kramer is na 30 jaar nogsteeds koning.
May 30th, 2011 at 13:57
Genade, maar julle intellektuele kan darem hoogdrawend skryf.
May 31st, 2011 at 12:43
Die digotomie tussen die "brave new hyperlinked world" en "die dik boek" is snert. Teks is teks. Hanlon's razor is eerder hier van toepassing: "Never attribute to malice that which is adequately explained by stupidity."
As jy die Ander van die kuberruim maak, is dit niemand anders as jou eie skuld nie.
May 31st, 2011 at 14:17
Johan Swarts, wat presies bedoel jy? Watter digotomie? Teks? Ek het probeer reageer op 'n meningsverskil tussen Pieter Odendaal en Heilna du Plooy, en ek sien meriete in beide se skrywes. Teks is dalk teks, maar die blote feit dat Pieter gevoel het om te reageer, en dat hy kan verwys na 'n "tydruimtelike kopskuif", beteken dat daar WEL verskille is wat die moeite werd is om te bespreek en krities te evalueer.
Maar moenie worry nie, ek skryf nie jou reaksie hierbo toe aan malice nie.
My reaksie spruit uit frustrasie. Skrywes soos Heilna s'n getuig eenvoudig van onkunde. Onkunde oor die geskiedenis en veral onkunde oor 'n betrokke tegnologie wat dikwels geensins verstaan word nie.
Wanneer 'n mens veralgemenings soos "mense kan nie meer uithou nie, kan nie wag nie want meestal hoef hulle nie te wag nie" moet raaklees, kan jy nie anders as om omgekrap te raak nie. Dis eenvoudig onsin. Maar ek's nie lus om op die internet te baklei nie. Lees tog eerder hierdie stuk uit die New York Times: http://www.nytimes.com/2010/11/21/magazine/21FOB-medium-t.html
May 31st, 2011 at 15:19
Ek dink die hoo-ha oor hyperlinking en sosiale netwerke in "Theory" kringe is 'n bietjie oordrewe.
Spyker op die kop. Dis rudimentêre idees.
May 31st, 2011 at 15:25
Dit verg besondere selfvertroue om eenvoudige onkunde oor die geskiedenis toe te skryf aan iemand wat daarvandaan kom. Dit, terloops, nie tegnologie per se nie, is m.i. die oorsaak van die fenomeen wat Heilna beskryf: 'n industriële opvoedingsisteem met die hoogste doel om goeie selfbeeldjies (verdiend of onverdiend) te kweek. En is dit nie suksesvol nie!
May 31st, 2011 at 19:37
@ Wysneus: Sela. Selfbeeld is alles, daarom is daar (ten minste hier in Kanada) baie jongmense wat graad 12 voltooi en nie kan spel of basiese rekenkunde doen nie. Maar hul selfbeeld is onaantasbaar. 'n Onderwyser kan nie 'n skolier 0 gee vir 'n taak nie, selfs al word daardie taak glad nie ingehandig nie, en niemand mag 'n graad twee keer druip nie – bevorder sal hy bevorder word, kom wat wil. Dalk daarom dat eerste-generasie immigrantekinders soveel beter vaar op skool as gebore Kanadese en waarom hulle so buitensporig verteenwoordig is by universiteite. Dit wil my voorkom asof elke tweede professor in die natuurwetenskappe/medisyne aan 'n Kanadese universiteit vanuit die Ooste afkomstig is, so nie van Indië.
@Desmond: soos jy vind ek meriete in beide Heilna en Pieter se skrywes. Ding met die internet is net dat dit 'n tweesnydende swaard is – mens kan baie informasie daar kry, maar ook baie, waarskynlik meer, disinformasie wat vir soetkoek opgeeet word. MI is die kern van die "probleem" nie oppervlakke kennis nie maar 'n gebrek aan kritiese denke, en dit was nog altyd maar daar, by mense van alle ouderdomme.
May 31st, 2011 at 20:17
Leon en Wysneus), ja, ek stem beslis saam. Ek wil ook net byvoeg, vir Johan, dat as ek verwys na die lees van 'n "dik boek", probeer ek nie die boek teenoor die internet staanmaak nie. Ek bedoel eintlik die tydsame, deeglike, kritiese omgang met kennis — hulle kan my metaforiese "dik boek" maar op die internet ook lees.
Pieter Odendaal sien aspekte van die nuwe "kennisekonomie" (om dit nou so lomp te benoem) raak wat belangrik is. Maar Heilna du Plooy raak insgelyks baie belangrike punte aan. Feit is, en ek dink Pieter en Johan moet dit besef, die meerderheid pas gegradueerdes vandag dink nog soos Mahler, nog soos Pieter Odendaal…
As die studente wat so met hulle Blackberries sit en speel tydens lesings besig was om kopskuiwe te maak en nuwe epistemologiese terreine te verken, sou ek dit beslis verwelkom. Maar eintlik is hulle besig om outydse nonsens te praat in 'n konseptueel verarmde taal!!
Ek veralgemeen natuurlik. Daar is baie uitstekende studente. Hulle is sonder uitsondering mense soos Pieter self: op die bol met nuwe die tegnologie, maar mense wat geleer is om te lees, te skryf, en dus te dink.
May 31st, 2011 at 20:51
Viva, Leon, viva!:
"MI is die kern van die "probleem" nie oppervlakke kennis nie maar 'n gebrek aan kritiese denke, en dit was nog altyd maar daar, by mense van alle ouderdomme."
Ek dink ook dat dit onregverdig is om informasietegnologie af te maak as die bose vervlakker van denke. Daar is nog altyd diskoerse gewees wat 'n veilige hawe bied teen die gevare van berekende denke: dink aan die kerk, kolonialisme, victoriaanse fatsoenlikheid, nasionalistiese regerings.
Wat die internet 'n tweekantige swaard maak, soos Leon tereg opmerk, is dat dit gebruik kan word om ondeurdagte konformisme sowel as die verbreding van horisonne te bevorder. Ek dink dat die internet egter uniek is in die sin dat dit mense binne sekondes toegang bied tot globale perspektiewe op bykans enige onderwerp.
June 1st, 2011 at 08:52
Sou die kinders wat vandag snert praat tydens lesings nie maar 'n paar dekades gelede bloot gedagdroom het nie?
June 1st, 2011 at 08:53
(Snert op die Swart Bessies, natuurlik.)
June 1st, 2011 at 09:02
Insgelyks, as ek 'n oorvloed opeenvolgende kommentaar verskoon mag word – daar was nog altyd 'n oorvloed oppervlakkige kennis beskikbaar. Dr Williams se Pienk Pilletjies het soos soetkoek verkoop lank voor die internet kop uitgesteek het. Jarre gelede, toe ons voorvaders in grotte gewoon het, is daar gate in mense se skedels geboor om hulle gesond te probeer maak.
Die argument oor kritiese denke is natuurlik die oudste een in die boek – en dis 'n strooipop, om die minste te sê. Pseudo-intellektuele, met hul neuse stewig in die lug geplant, bekla jaar in en jaar uit die sogenaamde verlies aan kritiese denke by jong mense. Voor die internet was dit natuurlik die televisie wat hiervoor geblameer is. Voor die televisie? Film (want mense sou nie meer boeke lees nie!)
Gaan krap in die geskiedenis – hierdie patroon herhaal sigself tot naarstenstoe.
Op die keper beskou is die realiteit dat mense meestal nie krities dink om mee te begin nie. Ons was nog altyd maar 'n spul skape. Om aan te dring dat die internet hiervoor verantwoordelik is, is potsierlik en getuig (soos ek reeds genoem het) van uiterse onkunde oor gedesentraliseerde inligtingsnetwerke.
People be st00pid.
June 1st, 2011 at 09:27
Johan, ek dink dit is alles eintlik 'apartheid' se skuld…. 😉
June 1st, 2011 at 12:09
Johan — jy misverstaan my. Ek stem saam: die studente wat voorheen gedagdroom of onder mekaar gefluister het speel nou games op hulle fone of sms. Tegnologie lei net so min na onafwendbare verval en vervlakking as wat dit onafwendbaar lei tot 'n nuwe utopie. Die probleem is nie die internet of die tegnologie nie; en ek is seker baie van die beste, mees opwindende denke gebeur vandag in die konteks van nuwe tegnologiee. Ek dink wel Pieter is te vinnig om mense "oud" te noem, en jy om hulle "dom" te noem!
June 1st, 2011 at 13:19
@ Desmond: Sela.
@ Johan: People be st00pid: sela weereens.
June 1st, 2011 at 14:30
Dankie Desmond nou kon ek darem ook bykom en verstaan effens waarvan julle praat oor die kontemplatiewe en so aan. Ek is net nou nie so seker of ek nou oud of dom is nie.
June 1st, 2011 at 16:21
Lewies, synde 'n Nuwe Stem en 'n gereelde teenwoordigheid op facebook, is jy, so klink dit vir my, beslis jonk en slim. Ek, egter, hou van Mahler EN Jack Parow, so ek vermoed ek is oud, dom, en boonop nog onkrities ook! En om dit erger te maak, vra maar vir Wysneus, is ek nog 'n cuppacino kommunis ook, 'n koffiekroeg revolusioner, en dus reddeloos naief… Ten minste weet ek BB staan nie meer vir Breyten Breytenbach of Bertold Brecht nie, maar vir Blackberrie. Toekoms, hier kom ek!!
June 1st, 2011 at 16:49
Jinne, Desmond, en daar dog ek jy IS die toekoms? 🙂
June 1st, 2011 at 16:53
@Leon: jy sal hierdie artikel in The New Yorker oor die krisis in Amerikaanse ho"er onderwys dalk interessant vind: http://www.newyorker.com/arts/critics/atlarge/2011/06/06/110606crat_atlarge_menand
June 1st, 2011 at 18:17
Ivan, ek is, ek is! Die vraag is net: die toekoms van WAT?
@Desmond: Die krisis in Amerikaanse onderwys blyk aaneenlopend te wees. Hannah Arendt het reeds in 1961 hieroor geskryf, lank voor die Internet en die avatar-generasie wat vandag geblameer word vir oppervlakkige denke. Soos Johan Swarts aandui, in die verlede was daar maar altyd 'n glimmende sondebok wat geblameer is vir die "verval" van volgehoue, kritiese denke. Dalk kan jy vir ons die psigoanalise hiervan uitlê?
June 1st, 2011 at 23:58
Desmond, ek wil net sê dat ek net een keer na ouderdom in my artikel verwys (goed, dis in die titel, maar ek dink in retrospek dat die titel 'n fout was). Ek het dit geensins teen ouderdom nie – dit gaan nie hier om die verskille tussen oud en jonk nie, alhoewel ek tog ook dink dat hierdie sogenaamde generational gap iets is wat ons by moderniteit geëerf het – as daar konstante vernuwing is, verloor ouer mense makliker tred met hoe die wêreld verander het sedert hulle bene begin verbrokkel het en hulle selle nie meer so vinnig en akkuraat repliseer nie. Konstante vernuwing skep gapings tussen mense (en veral tussen generasies).
Ek is eerder opgecharge oor 'n sekere soort onkunde wat mense verabsoluterende stellings laat maak oor "die jeug van vandag" en die gevare van post-Mahleriaanse denke, veral as ek self (miskien naiewelik) juis opgewonde is oor die tipe denke en kommunikasie wat danksy informasietegnologie moontlik is.
Kyk byvoorbeeld hoe ons besig is om 'n virtuele debat oor die beperkinge en moontlikhede van informasietegnologie op hierdie einste webblad te voer. Kyk ook byvoorbeeld na die hoeveelheid gespesialiseerde en insiggewende tekste wat op hierdie webwerf beskikbaar is. En as iemand 'n digter noem wat ek nog nie teëgekom het nie, kan ek bloot 'n nuwe window oopmaak en toegang tot die volgende verkry: 'n volle biografie, joernaalartikels, besprekings, 'n lys gepubliseerde werke (met hyperlinks na van die digter se beste werk), ens.
Die internet word ongelukkig dikwels gebruik om bloot sekere diskoerse te perpetueer, maar ek dink ook dat die internet ingespan kan word om daardie einste diskoerse te ondermyn en te verander.
June 2nd, 2011 at 07:24
@Pieter, jy is reg om opgewonde te wees. Ek dink beslis nie daar is 'n noodwendige verdomming wat deur die internet aangevuur word nie. Die "krisis" waarna ek verwys het meer te make met die feit dat, hier by ons ten minste, so baie studente onvoorbereid op universiteit beland en dat die universiteite self, met ons groot getalle en so aan, maar sukkel om mense ordentlik op te voed / op te lei. Dit het niks met die internet, nuwe moontlikhede van sosialiteit of enige ander tegnologie te doen nie.
Ek stem ook met jou aam dat 'n "jeug van vandag" klaaglied ook nie nuttig, of eens waar is nie. Jong mense skryf in elk geval nog dik, gesofistikeerde romans, soos David Mitchell. Hulle selfs skryf nog Mahleriaanse simfoniee. En terloops, simfonieorkeste, soliste en dirigente word by die jaar al hoe jonger: Mahler self word dus lewendig gehou deur jonger mense (en natuurlik, Mahler is vir ons 'n werklikheid en 'n verwysingspunt grootliks omdat toegang tot sy musiek eers deur die langspeelplaat en later deur CD en downloads moontlik gemaak is… Gister en vandag word nie so maklik geskei nie.)
Ek weet nie of 'n generasiegaping noodwendig is nie; maar ek weet wel dat 'n mens jou tyd onnostalgies in die o"e moet probeer kyk. Miskien is jy reg: dit is dalk makliker vir jonger mense om dit te doen, maar dit is sekerlik nie altyd die geval nie. Maar hoe ook al, ek dink die debat het bietjie ontspoor toe dit oor die internet begin handel het…
Ek dink ook nie die teenstelling hoef so skerp te wees nie. Heilna du Plooy haar stuk op die internet gepubliseer. Jy het het in koherente en paragrawe met haar kon argumenteer. Dit lyk my mens sou verloor as jy moes kies tussen Mahler en hiphop, boeke en die internet, diepskryf en verglyskryf.
June 2nd, 2011 at 07:48
Pieter om aan te sluit by jou hierbo. Hier is nou 'n voorbeeld hoe die nuwe tegnologie ingespan word om poësie in die hande van die boeklose swartbessie generasie (Ouderdom 2 tot 82) te kry. Hier is my antwoorde toe Litnet my gevra het vir raad; Goegel wenke, `n skakel na een van my gunsteling webtuistes, `n skakel na `n gratis toepassing vir jou iPad en iPhone met duisende gedigte (jy kan gedigte soek, lukraak spin, gedigte volgens gemoed, digter ens. Kyk uit vir Ina Roussau se "Eden") Dan het die artikel soos jy noem skakels na my goeters. Ek wonder soms of die tyd nie ryp is vir ons om die bestaande konsep van "gepubliseerde digter" te moet her defineer nie. Is om `n boek van ink en papier uit gegee deur `n "groot" uitgewer nie dalk uitgedien as lidmaatskap tot "Digter wees". Dit is nou in die nuwe wereld van tegnologie. Tot miskien so onlangs as `n jaar gelede was daar twyfel oor die e boek. Die e boek is vinnig besig om papier boeke se verkope verby te steek. Kan ons steeds die groei en liefde vir Poësie net aan die papier uitgewers bedryf oorlaat? Ek voel deesdae baie sterk dat my digterlike ambisie NIE meer is om die spreekwoordelike debuut digbundel die lig te laat sien nie. Ek kry al die bevredigend om my skepsels op die webblaaie van vooraanstaande webtuistes soos Versindaba en Litnet te sien of as ek kon soos Breyten `n gedig op die boekeblok te plaas. Ek bedryf my eie webblad en blog. Ek bereik lesers wat ek nooit anders sou nie, nie eens met `n debuut bundel nie. Toegegee as dit nie was vir die Nuwe Stemme 4 in papier nie was ek nog steeds `n woeste digter in die woestyn, maar is die volgende Nuwe Stemme nie dalk `n e boek nie? Ek oorweg dit om eerder net in e boek te debuteer. Dan kan Desmond se studente my diggies op hul swartbessies lees as die lesings bietjie lank raak en die breine bietjie moeg word. Hiers die Litnet skakel;
June 2nd, 2011 at 08:24
Lewies, ek HOOP my studente sit en lees jou gedigte in die klas!! Ek dink jy's reg: dit gaan al hoe moeiliker word vir 'n samesteller van 'n Groot Verseboek, byvoorbeeld, om papierpublikasie te gebruik as toets om te onderskei tussen digter en nie-digter, of tussen professionele en amateurdigter. Ek self sal waarkynlik altyd verkies om prosawerke in gewone boekformaat te lees, maar gedigte? Ek lees al klaar meer gedigte op die skerm as op die blad. Maar daar is plek vir dit alles. Ek dink nogtans jy moet 'n papierbundel publiseer. Hier's nog plek op my rak.
June 2nd, 2011 at 17:43
Ek verbeel my reeds: Die Groot Verseblog, (kostelik verpak in 'n blikbrein) en moontlik wel weer saamgestel deur Ande P Brink.
Beatice, jy is net so optimisties soos ek: ek glo bv. dat JC Kannemeyer oor so 50 jaar my biografie gaan aanpak.
June 2nd, 2011 at 21:57
Jy moet solank alles wat jou oor 50 jaar in die verleentheid kan stel stelsematig begin verbrand. Mens kan nooit te versigtig wees nie – Kannemeyer is baie deeglik.
June 3rd, 2011 at 06:23
Beatrice, ek was dol op etlike van Kannemeyer se biografiee, maar elke keer as die onderwerp van die biografie 'n boek publiseer sak my hart in my skoene — want dan som Kannemeyer ELKE resensie van daardie boek op!! Dank vader daar gaan by Die Burger, Beeld en Volksblad voortaan net EEN boekeblad wees en nie drie nie… (Maar dink net hoe dik sy JM Coetzee biografie gaan wees! :-))
September 26th, 2012 at 11:19
Anna-Maria Carusi skryf interessant oor die invloed van die internet, e-leer en die kuberruimte op die ontwikkeling van eietydse filosofie. Die internet is nie net 'n filosofie-enjin nie, maar ook 'n poësie-enjin, die mees vrugbare vrye assosiasie-masjien wat daar kan wees vir 'n digter! Sien hier!