Op pad werk toe: Gulu, Uganda - Diverse
Op pad werk toe: Gulu, Uganda
Boda-bestuurders, die jong mans met tenks, wat Gulu se honderde motorfietstaxi's bestuur, het oë soos valke. Terwyl hulle ry, skandeer hulle die mense wat langs die pad loop en soek na 'n vinger, 'n stel wenkbroue, 'n knik - iets wat 'n aanduiding is dat dit belangstel in 'n rit. Die meeste oggende, van die skouer van die hoofweg af wat by my huis loop, begin ek pendel om met 'n knik of 'n golf te werk.
Sodra hulle hul sein opgemerk het, sal boda-bestuurders gewoonlik op hul remme klap, 'n gevaarlike U-draai in aankomende verkeer trek en na jou toe jaag; op 'n plek waar strate vol geluide van mededingende taxi's is, word geen tarief gewaarborg totdat 'n klant agterop jou fiets geplant is nie. Nadat ons aangenaames uitgeruil het, glip ons in die vroeë oggendkoel in 'n stroom motorfietse en fietse op pad stad toe.
Op pad werk toe ry ek verby winkeleienaars in die middestad. Gepluk, vee hulle die stoepe voor hul winkels met kort rietbesems uit. Oranje stofwolke skil van hulle af weg en dryf af in die breë geute wat langs die straat lê. Stof waai elke aand die stad in en maak die stoepe leeg, maar elke oggend klim dit weer op met die vinnige besems.
Op pad werk toe slaag ek pakkies studente in helder pers uniforms wat skool toe stap. Seuns en meisies het geskeerde koppe. Sommige dra skoene of sandale; ander, dié met mollige, geharde voete, loop kaalvoet. As die jonger kinders 'n blik op my sien flits, sal hulle Muno uitskree! of Muzungu! —woorde in onderskeidelik Luo en Swahili wat 'wit' en 'vreemdeling' beteken.
Op pad werk toe ry ek verby die hoofmark. Blier-oogverkopers sit elke oggend hul stalletjies op en rangskik 'n magdom funksionele goed op hul laaghout-rakke - gebruikte skoene, bokse tandepasta en seep, ou radio's, elektriese koorde, spykers, gordels met hologram-gespe, wasbakke, plastiekstoele. Elke oggend vul die vakante stalletjies met goed; elke aand leeg hulle.
Op pad werk toe slaag ek fietsryers van elke verskeidenheid. 'N Spesifieke man in kniehoogte rubber-tandvleis ry met 'n kaverneuse houtkissie wat teen 'n rek bo sy agterwiel vasgeslaan is. Die boks is tot op die randjie gevul met die bene van verskillende soorte diere - koei, bok, lam en vark. Die vleis is rooi en snipperig, helder teen die wit verf van die boks. Daar drup bloed in 'n vet bloedrooi druppels uit die hoek van die boks en vlek elke slagter se roete straat toe. 'N Ander man stop by die mark met 'n paar dosyn lewende hoenders aan sy fiets vasgemaak. 'N Paar dosyn. Die voëls hang in pare en met hul voete gebind in stilte onderstebo van sy stuur, onbewus van die lot wat op hulle wag. Ek ry verby vaders wat hul kinders skool toe ry, fietsry-taxi's neem mense werk toe, en koeldrankafleweringsmense wat oor die hobbelrige grondpad klouter met kiste met glaskoeldrankbottels.
Op pad werk toe ry ek verby die fietsherstelwinkels wat die fietsryers aan die gang hou. In die middel van 'n plas verspreide werktuie, gaan hulle met altyd vetterige hande speke vervang en woonstelle langs die pad regmaak.
Op pad werk toe slaag ek moeders verby. Party het babas aan hul rug vasgemaak, 'n klein paar bene van die kind wat om hul heupe hang. Sommige, op pad na die waterpomp, het geel kersiesblikke in hul hande. Ander balanseer 'n ronde mandjie klere of 'n skink vol piesangs bo-op hulle koppe: lywige krone van huislikheid.
Op pad werk toe stap ek verby 'n raserige riethut wat 'n klein kragopwekker huisves. Binne betaal mense 'n ou man met 'n string arms 500 sjieling [$ 0,25 VS] om hul selfone te laai.
Op pad werk toe ry ek verby stapels modderstene - oonde van die produk wat hulle afbrand - ongeveer drie of vier meter hoog. Langs die stapels is daar gewoonlik gate in die grond: gate waar die baksteenmakers hul modder versamel het. Lang houtblokke, brandstof vir die vure wat die bakstene bak, word in oonde gevoer by die basisse van die stapels. Rook sweef bo die oonde soos wispelturige grys hare wat in die wind vasgevang is.
Op pad werk toe slaag ek digte mangobome wat onder die gewig van hul swellende vrugte sak.
As ons Pece Stadium bereik, die grootste buitensportveld in die noorde van Uganda, kan ek 'n blik op my kantoor aan die einde van die straat kry. Ons ry verby Save the Children se kantoor, verby sommige van die ou baksteenhuise met metaaldakke wat 'n halfeeu gelede gebou is toe Uganda nog 'n Britse protektoraat was, en verby die vrou op haar stoep wat chapatti verkoop en altyd vir my golwe.
Tien minute nadat die rit begin het, haal ek 'n duisend sjielingsnota [$ 0,50 US] uit my beursie uit by die hek na ons kantoorkomponent en bied aan die boda-bestuurder die gebruiklike afskeid van die rit: Apwoyo. Dankie.
Wat gebeur op pad werk toe? Wat sien jy? Hoe reis jy? Dompel ons in hierdie kort deel van u dag. Stuur voorleggings na [email protected] met "Op my pad om te werk" in die onderwerpreël.