Hierdie term word deur Frank C. Maatje (1977) in ŉ oordragtelike sin gebruik n.a.v. die transformasioneel-generatiewe term com­petence, d.w.s. taalvermoë. Naas N. Chomsky se G-model wat ŉ beeld gee van die mens se vermoë om taal te produseer en te begryp (m.a.w. van sy kompetensie), wil Maatje ook ŉ P-(poëtika)model ontwerp wat rekenskap gee van ŉ literêre kom­petensie. In hierdie P-model moet daar van sowel die mens se vermoë om literêre werke voort te bring (wat "aktiewe" of "kreatiewe" literêre kompetensie genoem sou kon word) as sy vermoë om dit te begryp ("reseptiewe" literêre kompetensie) rekenskap gegee word. Die teksgrammatikus stel dan ook die model van literêre kompetensie analoog aan dié van die "gewone kompetensie".