Só moet grondwetlike SA-talewet lykDie regering is klaarblyklik vasbeslote om voort te gaan met sy huidige optrede ten opsigte van die Wetsontwerp op Suid-Afrikaanse Tale wat, vir alle praktiese doeleindes, Afrikaans as ‘n amptelike taal sal uitskakel. Die Wetsontwerp, in sy huidige formaat, vereis van die regering om drie amptelike tale te gebruik, waarvan twee inheemse swart tale moet wees en die ander een van die “voorheen bevoordeelde tale”, Engels of Afrikaans. Omdat Engels die algemeen aanvaarde gebruiktaal is, sal Afrikaans onvermydelik in onbruik verval, soos die outeure van die wetsontwerp wel bewus is en duidelik beoog. Lid van die Parlement en Portefeuljekomitee oor Kuns en Kultuur voorsitter, Thandile Sunduza Protestering deur regeringsamptenare dat hulle geen bedoeling het om Afrikaans “dood te maak nie” klink eenvoudig nie opreg nie. Die outeure van die wetsontwerp weet presies waarmee hulle besig is en dit is moeilik om tot die slotsom te kom dat hulle optrede nie tot ‘n mate deur kwade bedoelings gemotiveer is nie. Die Komitee Voorsitter, Thandile Sunduza, het saamgestem dat indien ‘n taal vernietig word, die volk wat dit praat, ook vernietig sal word. Sy het ook voortgegaan om die totaal ongegronde aantyging te maak dat “dit is wat apartheid gedoen het. Dit het begin deur ons mense se name te vernietig en om hulle Westerse name te gee. Dit is hoe ‘n mens ‘n nasie vernietig.” Dit is nie net Afrikaans wat onregverdig behandel sal word nie, maar ook sewe van die nege inheemse swart tale wat klaarblyklik ook nie vir amptelike doeleindes gebruik sal word nie. Die Grondwet is duidelik oor die kriteria wat gevolg moet word wanneer besluite geneem word oor welke amptelike tale gebruik behoort te word op nasionale en provinsiale vlakke. Artikel 6(3) bepaal dat Daarbenewens is daar ‘n oorkoepelende vereiste in terme van Artikel 6(4) dat alle amptelike tale gelyke aansien moet geniet en gelyk behandel moet word. Die huidige weergawe van die Wetsontwerp op Suid-Afrikaanse Tale voldoen duidelik nie aan hierdie vereistes nie, in die wyse waarop dit handel met Afrikaans en die sewe swart inheemse tale wat nie amptelike status sal geniet nie. Daar is geen twyfel nie dat in terme van gebruik, praktiese oorwegings, koste, streeksomstandighede, en die balans tussen die behoeftes en voorkeure van die bevolkings in die Wes-Kaap, die Noord-Kaap en Gauteng, Afrikaans een van die amptelike tale in daardie provinsies vir beide provinsiale en nasionale departemente behoort te wees. Insgelyks, sal dit geen sin maak vir nasionale departemente in die Noord-Wes Provinsie om Engels, Zulu en Sepedi te gebruik in ‘n streek wat Setswana praat nie. Dit was om hierdie rede dat die Stigting in sy voorlegging aan die Parlementêre Portefeuljekomitee vir Kuns en Kultuur die volgende benadering voorgestel het: A. Elke regeringsdepartement behoort, op nasionale vlak, twee amptelike tale vir regeringsdoeleindes op die volgende basis te aanvaar B. Elke nasionale regeringsdepartement behoort, by sy kantore op provinsiale vlak, twee amptelike tale vir regeringsdoeleindes op die volgende basis aan te neem C. Elke provinsiale departement behoort ten minste twee amptelike tale aan te neem vir regeringsdoeleindes op die volgende basis D. Elke munisipaliteit behoort ‘n taalbeleid te aanvaar wat op die taalgebruik en voorkeure van die inwoners gegrond is. Die Wetsontwerp op Suid-Afrikaanse Tale in sy huidige formaat, voldoen nie naastenby aan die duidelike vereistes van artikel 6 van die Grondwet nie. Nog erger, daar is ‘n sweempie van rassistiese seëviering in die wyse waarop die wetsontwerp opgestel is en deur die Parlement geloods word. Daar is ook ‘n gevaarlike persepsie dat die meerderheid in die Parlement glo dat hulle kan maak soos hulle goeddink deur hul wil af te dwing tot nadeel van kulturele- en taalminderhede. Dit is nie alleen ongrondwetlik nie, maar uiters verdelend en gevaarlik in ons multi-kulturele gemeenskap. Die ANC moet dringend sy posisie hersien en in goeder trou met verteenwoordigers van al ons taalgroepe beraadslaag om ‘n wetsontwerp te skep wat aan die vereistes van die Grondwet en nasionale eenheid voldoen. *Verklaring uitgereik deur die FW de Klerk Stigting op 5 Maart 2012.