Cumuluswolke vorm deur atmosferiese stroming – die gevolg van lug wat styg nadat dit deur die oppervlakte verhit is. Cumuluswolke het in die reël ’n kenmerkende basis—die atmosferiese vlak waar water kondenseer— waarvandaan hulle boontoe uitgolf. Namate die vogtige lug saampak, bereik die wolke ’n atmosferiese vlak waar hulle uitsprei en ’n kenmerkende aambeeld-vorm aanneem, soos op die foto. Wanneer die lug styg, val die temperatuur (dit volg op die afnametempo) en dit veroorsaak dat die relatiewe humiditeit (RH) styg. Die oomblik wat die RH honderd persent bereik, begin die "nat adiabatiese" fase. Op hierdie punt vind is die RH bo 100%, waterdamp kondenseer en dit stel hitte vry wat die lug verwarm en verdere konveksie aanhelp.
In hierdie fase kondenseer die waterdamp op verskillende nukleï wat in die lug teenwoordig is en dit vorm 'n cumuluswolk. Die kenmerkende vorm van hierdie wolke kan beskryf word as opgestapelde stukke watte met 'n plat bodem. Die grootte van die wolk hang af van die temperatuur in die atmosfeer en die teenwoordigheid van enige metereologiese omkering. Reën vorm in 'n cumuluswolk deur middel van 'n proses wat twee fases behels. Die twee fases kan nie geskei word nie. Die eerste fase is nadat die druppels in die verskillende nukleï saamvloei. Langmuir skryf dat oppervlakspanning in die waterdruppels 'n effens verhoogde drukking op die waterdruppel veroorsaak en dit lig die dampdruk in 'n geringe mate. Die verhoogde druk veroorsaak dat die waterdamp op die groter druppels kondenseer. Omdat die verdampende waterdruppels so piepklein is, is hierdie proses eintlik nutteloos nadat die groter druppels tot 20 tot 30 mikrometer gegroei het en die tweede fase oorneem. In die aangroeifase begin die reëndruppels te val en ander druppeltjies bots daarteen en kombineer daarmee om die reëndruppels groter te maak.
Cumuluswolke kan lyne vorm wat oor 480 kilometer strek en dit word wolkstrate genoem. Hierdie wolkstrate dek groot areas en kan onderbroke of deurlopend wees. Dit word gevorm wanneer die windgradiënt horisontale sirkulasie in die atmosfeer veroorsaak en lang, buisvormige wolkstrate vorm. Gewoonlik vorm dit in hoë-druk stelsels, soos die wat voorkom na 'n koue front.
Cumuluswolke kan ook suurreën veroorsaak of soms 'n tornado. Die hoë suurvlakke word grootliks gevorm deur die oksidasie van swaweldioksied, 'n aansurende gas. Die vernaamste oksiderende verbindings is waterstofperoksied en osoon. Verskeie stikstof-oksiede kan ook reageer met hidroksied-ione om te sure te vorm.