Die mooiste sprokies van Grimm in Afrikaans en ander legendes vir die kleinspan | Huisgenoot
Marita van der Vyver het self 40 van haar Grimm-gunstelinge uit Duits vertaal en Piet Grobler het dit pragtig illustreer. Daar is ook 21 lekkerlees legendes, ware verhale & staaltjies vir die kleinspan.
'n Keur deur Marita van der Vyver; illustrasies deur Piet Grobler (Human & Rousseau, R309*)
Die mooiste sprokies van Grimm het die eerste keer in 2010 verskyn en hier is die tweede uitgawe nou in 'n nuttige slapbandvorm.
Marita van der Vyver het 40 sprokies wat haar gunstelinge is uit Duits vertaal en afgestof en gepoets om 'n nuwe generasie aan ou gunstelinge bekend te stel soos Rooikappie, Die wolf en die sewe bokkies, Die musikante van Bremen, Klein Duimpie, Die Paddaprins, Raponsie en Sneeuwitjie.
Ook minder bekende sprokies soos Die ganswagtertjie, Beervel, Die goue voël en Ysterhans is ingesluit.
Marita vertel hierdie uitgawe is te danke aan die aktrise Cintaine Schutte wat tydens die ­covid-inperking eendag moedeloos in die Kaapse biblioteek ingestap het op soek na iets om te lees.
"Sy wou iets hê vir 'n oggendprogram op RSG, nie noodwendig vir kinders nie, en het so op my en Piet Grobler se boek afgekom. Ek sê altyd vir mense sprokies is nie kinderstories nie. Dis die TV-sepies van eeue gelede en bied vermaak vir die hele gesin."
Met hierdie voorlesings wat soggens in die program Alhoebekker gehoor kan word, is nuwe belangstelling in die 11 jaar oue boek geskep en het NB Uitgewers besluit om dit weer uit te gee, maar dié keer in sagteband om dit meer bekostigbaar te maak.
Die Grimm-sprokies is die eerste keer in die 1950's deur Helene de Villiers uit Duits na Afrikaans vertaal en in die 1980's het die uitgewer Leon Rousseau Marita gevra om 200 sprokies uit Duits te vertaal. Vir die keur hieruit wat in 2010 verskyn het, wou Marita hê Piet, die internasionaal bekroonde kunstenaar, moes die illustrasies doen.
Marita van der Vyver. Foto: Ifeatu Nnaobi
"So 'n opdrag is seker soos 'n akteur wat Hamlet moet speel – soveel kunstenaars oor die wêreld het al die sprokies geïllus­treer en vir Piet sou dit 'n wonderlike uitdaging wees om dit op sy manier te doen."
Die eindresultaat was die onweerstaanbare tekeninge wat bygedra het om van hierdie boek 'n versamelstuk te maak.
"Die doel van sprokies vir almal is soos iemand nou die dag oor die radio in 'n bespreking oor sprokies gesê het nie om ons te leer dat daar drake is nie," sê Marita. "Ons weet daar is drake. Sprokies leer ons hoe om die drake te hanteer. Sprokies leer ons oeroue lesse oor reg doen en nie reg doen nie. En dat jy gestraf word vir boosheid en beloon word vir goedheid."
Marita se gunstelingsprokie is Hansie en Grietjie, want dis die rede waarom sy destyds haar eerste volwasse roman Griet skryf 'n sprokie genoem het.
"Ek dink die sprokie moes eintlik Grietjie en Hansie gewees het, want sy is die enigste heldin wat ek in al die sprokies kon vind wat nie net in 'n kis of op 'n bed gelê het of in 'n toring gesit en wag het dat 'n prins haar kom red nie.
"Sy het nie net haarself gered deur die heks in die oond te stamp nie; sy het ook haar boetie bevry. Tot aan die einde van die sprokie is sy die een wat slim genoeg is om te sê hulle moet een-een op 'n gans se rug terugvlieg terug na hul pa se huis toe.
"Die sprokie eindig nie met 'n prins op die ­horison nie en lesers kan self besluit wat van Grietjie geword het."
Sylvester, ramkat van die ­Groot-Karoo – 21 lekkerlees legendes, ware verhale & staaltjies
Saamgestel deur Wendy Maartens; illus­trasies deur Linki Brand (Lapa, R315*)
Ontmoet van die karakters wat hoofrolle vertolk in hierdie lekker storiebundel (party is regtig en party is uit die duim gesuig):
Sylvester is 'n groot, sterk mannetjiesleeu wat in 2012 in die Karoo Nasionale Park naby Beaufort-Wes gebore is.
Eendag ontsnap hy uit die park, maar saam met sy vryheid kom probleme: "Die diere wat hy vang, behoort aan mense. Die grond waaroor hy swerf, behoort aan mense. Boere is kwaad omdat hy twee dosyn skape en 'n koedoe vang.
Troeteldiereienaars is vies omdat hulle skielik hul paddas en platannas moet toesluit. Ouers is vies omdat hulle hul kinders nou ekstramooi moet oppas."
Die leeu het 24 dae lank tussen Beaufort-­Wes en Fraserburg geswerf voor hy in die Nuweveldberge gevang is. Toe hy 'n tweede keer ontsnap, besluit Sanparke die "stoute leeu" moet van kant gemaak word, maar daarvan het Suid-Afrikaners net mooi niks gehou nie en #SaveSylvester het duisende ondersteuners gelok.
"In die Nasionale Militêre Museum in Johannesburg is 'n skildery van 'n man wat stip in die verte kyk.
Onderaan staan: Job Maseko – mili­têre medalje. Jare lank het niemand behalwe soldate uit die Tweede Wêreldoorlog geweet wie hy is nie. Nog minder het hulle geweet dat hy manalleen 'n vyandige skip tydens die oorlog opgeblaas en 'n medalje vir sy merkwaar­dige heldedaad ontvang het."
Lees hoe hierdie bode by 'n plofstoffabriek in Springs as lid van die Militêre Naturellekorps in Noord-Afrika gaan veg het en van sy wil om te oorleef en die vyand te help stuit.
Kimberley se 'waterwoef'
Gigi, "Kimberley se waterwoef", wat in die Groot Gat geval het, "vertel" hoe bang hy was en hoe hy ná 'n week gered is deur die dapper adjudant-offisier John Seeley en lede van ER24. Hy het tot so ver as Brittanje en Japan die koerantvoorblaaie gehaal en duisende mense het agterna aangebied om die hond aan te neem.
Maar daar was net een mens saam met wie Gigi eindelik wou huis toe gaan . . .
Sulke ware verhale word afgewissel met legendes en staaltjies – almal heerlike slaaptydstories vir voorlees of selflees.