Is daar hoop vir Suid-Afrika? | Die Goeie Tyding
← Wat het Tamar, Ragab en Rut in gemeen?
Johannes Calvyn: Geneve en Strassbourg →
In Suid-Afrika is gay huwelike gewettig. Amerika het dit onlangs aanvaar. Ateïste sê Christenskap het ’n negatiewe effek op die wêreld. ‘Ons sal beter wees daarsonder,’ sê hulle. In die afgelope 20 jaar – vandat ons ‘vryheid’ verkry het – het die moraliteit in Suid-Afrika drasties verval. Ons is nie net meer immoreel nie, maar sterk oppad om a-moreel (geen moraliteit nie) te word. Vandat aborsie gewettig is, het die westerse samelewing meer mense vermoor as Hitler en Stalin saam.
Die Suid-Afrikaanse regering het vir hulleself ’n tiener grootgemaak wat nou groter en sterker is as hulle; ’n tiener wat hulle nie kan beheer nie. Die tragedie is dat hulle aanhou om vir die rebelse tiener wapens in die hand te stop, deurdat hulle sonde wettig maak. Nog erger, een van ons land se grootste kerke het vir die wêreld ogies begin maak.
Mt.5:13-16 is Jesus se beroep op ware gelowiges om nie deur die wêreld beïnvloed te word nie, maar om die wêreld te beïnvloed. Ons kan nie ons boodskap en waardes versag, omdat ons die wêreld wil wen nie. Die manier om die wêreld te wen is nie om soos húlle te word nie, maar om sout en lig te wees.
Ons het onlangs Trompie op YouTube ontdek. Dit verskil opmerklik van moderne TV-programme. In moderne stories praat kinders terug met hulle ouers, is die pa ’n slap idioot, is die pa en ma geskei, is die ma ’n professionele vrou vir wie geld belangriker is as haar kinders, en spring tieners saam in die bed.
In 1974 was dit anders. Trompie het respek vir sy pa en praat nie terug nie. Sy pa is die leier in hulle huis, sy ma sorg vir haar gesin, en Trompie en sy maats doen onskuldige kattekwaad. Hierdie vergelyking weerspieël die verskil tussen ’n sameweling met Christelike waardes en een daarsonder.
Die wêreld sal ’n effek hê op Christene (v.10-12), maar ’n Christen wat v.3-9 doen sal ook ’n effek hê op die wêreld (v.13). Sout gee smaak (Job 6:6), is ’n anti-septiese middel (Esg.16:4, vandag nog gorrel mense met lou soutwater), en het gedien as ’n preserveermiddel in ’n leefwêreld sonder vrieskaste. Die wêreld is sleg, maar sou slegter gewees het sonder die kerk se invloed.
Let op die verskil tussen kulture waar die kerk ’n sterk invloed het, en kulture daarsonder:
In die eerste soort werk mense hard; hulle is nie lui nie. Mense is eerlik en nie skelm nie. Die samelewing is basies moreel en nie a-moreel nie. Mense is higiënies, nie sieklik nie. Woonbuurtes en strate is skoon en nie vol rommel nie. Mense het maniere en is nie barbaars nie. Mense is geletterd en het ’n algemene kennis. Die land is ekonomies sterk en het ’n lae werkloosheidsyfer. Die owerhede en landsburgers hou dinge in stand en breek dit nie af nie. Mense neem inisiatief en dink verder, sonder dat hulle in detail instruksies hoef te kry. Mense is stiptelik en lewer goeie diens. Mense neem ander in ag en daar is wet en orde op die pad. Die land bevorder navorsing. Die regering beskerm babas en die huwelik. Die samelewing is teen gay huwelike, aborsies en egskeiding. Die misdaadsyfer is laag. Die doodstraf word toegepas. Misdadigers is bang vir die gereg. Daar is goeie sorg vir siekes in hospitale. Daar is dissipline in huise en skole. Jong mense is ordentlik en goed-gemanierd.
In die 1980’s het Peter Hammond ’n brief geskryf oor die gevare wat hy in Suid-Afrika sien. Die brief se titel was ‘Wake up, South Africans’. Daarin het hy verwys na die res van die wêreld wat van Suid-Afrika praat as Puriteins, outyds, en Victoriaans, omdat homoseksualiteit ’n misdaad was, ons nie pornografiese films en sekere musiek toegelaat het nie, ons teen aborsie is, en drankwinkels en flieks toe was op Sondae.
Hammond het gewaarsku dat gebed in die parlement sou wegval, eksplisiete Christen-wette geskrap sou word, die Bybel en gebed uit weermag-parades en skole sou wegval, jóú belastinggeld vir aborsies sou betaal, pornografie in winkels verkoop sou word, evolusie en ateïsme die opvoedingsisteem sou domineer, tegniese punte in die wet die misdadiger sou beskerm, terwyl wetsgehoorsame burgers wat hulleself wou verdedig, gestraf sou word, en die geskiedenis herskryf sou word uit ’n Marxistiese oogpunt.
Hierdie dinge het presies so gebeur. Hoekom? Want die kerk het haar invloed in die samelewing verloor. Die sout het laf geword (v.13). Suiwer sout kan nie laf word nie, maar die sout by die Dooie See raak besmet met gips [Eng. gypsum] en ander minerale. Dit smaak laf en is oneffektief om verrotting te keer. Die Dooie See se sout help nie eers vir die mishoop of jou tuin nie (Lk.14:34-35), want dit maak die plante dood (Dt.29:23, Jer.17:6). Dit help net vir die voetpaadjie waar mense loop, sodat die gras en bossies nie daar kan groei nie (v.13). ’n Samelewing waar die kerk só is, sal Bybelse waardes versaak en binne ’n paar geslagte soos ongesoute biltong verrot. Kyk maar hoe vervalle lande is waar Bybelse Christenskap sy stem verloor het, waar Moslems, ateïste (kommuniste), en Hindoes regeer.
Toe ek in graad 7 was, het ons ’n veldskool bygewoon op Amsterdam. Ek was die eerste aand laat vir die opening. Ek het na die groep toe gehardloop en nie die pale met kabels tussen-in gesien nie – dit was te donker. Ek het oor die kabels geval en my skene stukkend geskaaf. As daar genoeg lig was, sou ek die kabels gesien het, en nie so seergekry het nie. Christene is lig vir die wêreld om hoop, rigting, en verligting te bring (v.14-16).
Iemand wat v.3-12 (die saligsprekinge) leef, sal soos ’n lig skyn in die donker wêreld (v.14, Ef.5:8). Net soos jy nie ’n stad op ’n berg kan wegsteek nie, kan ’n ware Christen nie sy getuienis wegsteek nie – almal kan sien hy is anders (v.14). Lig is gegee om op ’n staander te wees, sodat die hele huis lig het (onthou dat huise in die eerste eeu maar klein was, sodat ’n enkele lamp die hele huis kon verlig). ’n Mens is nie veronderstel om ’n lig onder ’n mandjie weg te steek nie (v.15).
Moet dan nie skaam wees dat jy ’n Christen is, en stilbly nie. Laat die lig van jou goeie werke skyn, sodat mense daardeur getrek word en vrae begin vra (v.16, 1 Pt.3:15). Moenie net heilig léwe, sonder om met jou mond van die Here te getuig nie. Moet ook nie met jou mond getuig, maar daarna toelaat jou dade jou getuienis weerspreek nie. Getuig én lewe.
Moenie die lig van jou goeie werke in ’n klooster of agter tralies in jou huis laat skyn nie. Skyn jou goeie werke vóór mense (v.16). So sal hulle sien dat jy ’n goeie Vader het, en hulle sal Hom verheerlik (v.16, 1 Pt.2:12). Selfs as hulle nie Christene is nie, sal hulle op grond van ons lewens móét erken dat Jesus en Sy volgelinge die ware Jakob is.
Hoe kan ons prakties hierdie bose samelewing beïnvloed? Jy hoef nie uit jou pad te gaan om dit te doen nie. Jy hoef nie betrokke te raak in geörganiseerde projekte om kos en komberse vir armes te gee voordat jy sout en lig kan wees nie. Wees net heilig en gehoorsaam die Skrif, en jy sal ’n invloed hê. Dit kan nie anders nie. Martyn Lloyd-Jones het gesê: ‘Christians, by being Christian, influence society almost automatically.’
Jy sal ’n effek hê as jy:
bedagsaam is met jou werkers.
jou tong in toom hou en mooi praat (Kol.4:6).
nie op kantoor ‘flirt’ nie.
hulpvaardig is met kliënte op ’n Vrydag.
nie oor die regering kla nie, maar praat oor die voorregte wat God vir ons gee (Fil.2:14-15).
goed doen aan jou vyande (Rm.12:20).
nie geïrriteerd is met jou kinders nie, maar tyd saam met hulle deurbring.
onderdanig is aan jou man (1 Pt.3:1-2, Tit.2:5).
mooi praat van en met jou vrou, en haar liefhet.
dadelik luister na jou ouers.
Selfs net ’n bietjie sout kan ’n groot verskil maak, hetsy vir smaak, as ’n anti-septiese middel, of vir preservering. Net so kan ’n individu of ’n klein groep Christene ’n groot invloed hê (Hd.17:6). Moet daarom nie moed verloor omdat die ABK klein is, jou gemeente klein is, of omdat jy die enigste Christen is in jou gesin, familie, woonbuurt, klas, of werkplek nie.
Wil jy jou lig laat skyn en die samelewing beïnvloed? Jy is soos die maan wat die son se lig weerkaats. Jesus is soos die son, die bron van alle lig (Jh.8:12). Leef naby Hom, sodat jy Sý lig weerkaats. As jy soos die wêreld in sonde leef, sal jou getuienis geen effek hê nie. Ons kan dan nie saam met sommige NG-gemeentes gay huwelike goedkeur nie. Anders sal jy wees soos sout wat nie ’n invloed het nie, maar deur gips en ander minerale beïnvloed en besmet word (v.13). Jy probeer die onmoontlike regkry: jy wil donker uitdryf met donker. Die Skrif sê: “En word nie aan hierdie wêreld gelykvormig nie, maar word verander deur die vernuwing van julle gemoed.” (Rm.12:2).
Laat skyn die lig van Jesus op ’n donker wêreld. Verwag dat mense gered sal word, maar verwag ook dat sommige die lig sal haat en dit wil uitdoof (v.10-12, Jh.3:19-21). Duisternis kan egter nie die lig uitdoof nie. In 1555 het Bloody Mary vir Hugh Latimer en Nicholas Ridley rug aan rug vasgebind om hulle te verbrand. Die 80-jarige Latimer het deur die vlamme na Ridley geroep: ‘Be of good comfort, Master Ridley, and play the man; we shall this day light such a candle, by God’s grace, in England, as I trust shall never be put out.’
Hoekom moet jy die samelewing met sout en lig beïnvloed? As jy nie anders lyk as die wêreld nie, is jy deel van hulle. ’n Kerk wat soos die wêreld lyk, beteken niks vir God, Sy Koninkryk, en verlore sondaars nie. Jy kan net sowel deel wees van ’n kerk wat in die geheim vergader in ’n grot. En wat is dit anders as om jou lig weg te steek onder ’n maatemmer (v.15)?
In die mid-1500’s het Johannes Calvyn in Genève, Switserland gepreek. Hy het geen politieke posisie beklee nie, maar het bloot die evangelie gepreek. Sy prediking het Genève omgekeer. Mettertyd het die stadsraad wette ingebring teen egbreuk, dans, prostitusie, pornografie, dronkenskap, dobbel, lastertaal, ongehoorsaamheid aan jou ouers, ens.
Na drie jaar in Genève het die Skotse hervormer, John Knox, gesê hy het nog nooit so iets in sy lewe gesien nie. In 1610 (46 jaar na Calvyn se dood) het ’n Duitse Lutheraanse pastor genaamd Valentine Andreae, die stad besoek. Volgens Andreae se getuienis het Genève die pefekte regering en ’n pragtige moraliteit gehad. Die stad het kleiner oortredings soos twis en leuens gestraf. Groter oortredings het skaars voorgekom. Die huis waar Andreae gebly het, is gekenmerk deur daaglikse huisgodsdiens, ’n vrees vir God in woord en daad, en matigheid in kos, drank, en kleredrag.
Calvyn se invloed het nie net sy eie stad, land, en era beïnvloed nie. Amerika, Engeland, Suid-Afrika, en baie ander lande is deur hom beïnvloed; soveel dat TIME Magazine in 2009 gesê het Calvinisme is onder die top 10 mees invloedryke ‘idees’ in Amerika. Sal ons nie dieselfde beteken vir Suid-Afrika, die wêreld, en die geslagte wat kom, as ons Mt.5:13-16 ernstig opneem nie?
 Hierdie artikel is effens verkort en aangepas uit ‘n onlangse preek oor die onderwerp.
 Alvin Schmidt, How Christianity Changed the World
 The Battle for South Africa, Reformation Society, pp.4-5
 The Sermon on the Mount: vol.1, p.156
 Michael Reeves, The Unquenchable Flame, p.138
 N.R. Needham, 2000 Years of Christ’s Power: vol.3, pp.221-224
This entry was posted in Evangelisasie, Kultuur, Praktiese Christenskap. Bookmark the permalink.