MRS BALL′S CHUTNEY | Smulweb Blog
24 februari 2004 / suid-afrika / 21 Reacties
Met geheime resep!
Elke huis in Suid-Afrika het wel ′n vles Mrs. Ball′s Chutney in die voorraadkas staan en baie immigrante glo ook nog heilig daarin om dit te he. Ek vra altyd mense wat by my kom kuier uit SA, om die blatjang(chutney in engels), vir my saam te neem uit SA. Dit smaak heerlik met kerrie geregte, cottage pie, steak en self is dit lekker met ′n gebakte ei of met ′n plakkie ham op brood…………
Die geskiedenis van Mrs Ball′s Chutney begin in 1852 toe die SS Quanza op weg vanaf Canada na Australie gestrand het aan die Suid-Afrikaanse oos-kus by Oos-Londen. Kaptein Adkins het toe met sy vrou besluit om in die kontrei van "King William′s Town", te gaan boer. Dit was hier in die Oos-Kaap dat die blatjang vir die eerste keer in SA gemaak is. Dit was ′n geheime resep wat alleen van moeder na dogter deur gegee is. Toe Mrs Adkins se dogter Amelia gebore is in 1852, is die resep weer aan haar deur gegee. later het sy met Mr Ball getrou en het sy die resep met haar saam geneem na Kaapstad.
Gedurende die Eerste Wereldoorlog, het Amelia weer die blantjang begin te maak en het dit uitgedeel aan vriende en die kerk en het die blatjang op kerk bazaars verkoop. Die heerlike pikante en vrugtevolle smaak het baie gewild geraak by die mense wat dit geproe het. So het toe ′n klein produksielyn begin met mevrou Balls wat die blatjan maak en haar man wat dit in die bottels doen en verpak. Die lee bottels het hulle van vriende gekry wat dit opgespaar het.
As sakevrou het mevrou Ball′s natuurlik die kanse gesien wat daar op die mark was met so ′n produk vir hulle om geld te verdien. Amelia het toe en Kaapse sakeman benader, Fred Metter. Met Fred se help het die alombekende fameuse bottel met ag hoeke en ovale etiket met die Ball′s se familiewapen daarop ontwerp verskyn. Fred het besef hoe belangrik dit was dat die blatjang ′n naam kry waarop mense kan vertrou. En toe hy Amelia vra wat die naam moet word van die blatjang, het sy sonder aarseling gese; "Mrs H SBall′s Chutney". Die blatjang was toe deur die hele SA verkoop en selfs ook in Engeland. Soos die bestellings meer geword het, was Amelia gedwing om haar produksie van haar agtertuin na ′n fabriek in Fisch Hoek te verplaas.
Toe Amelia Ball sterf in 1962 op 97 jaar leeftyd, was haar resep alleen bekend by haar seun en kleinseun.
Alhoewel Mrs Ball′s nou deur "the Lipton food group", in Johannesburg gemaak word, word die geheime resep nog ten strengste bewaar. Net soos die vrou wat van daai skipwrak afgeklim het en die resep daarna aan haar dogter gegee het en op haar beurt weer die huis-naam geword het wat elke Suid-Afrikaner ken.
– met die bottel toe, kan dit jare bewaar word en met die oop, kan jy dit so ′n half jaar in yskas(koelkast) bere.
Die toepassing van Mrs Ball′s Chutney in resepte:
– 1kg maer beesmaalvleis
– 2 e olie
– 1 e botter
– 2 uie fyn
– 2 toontjies knoffel fijn
– 1 e vars gemmer fijn
– 2 e kerrie
– 1 vol t borry(kurkuma)
– 2 e Mrs Ball′s blatjang(chutney)
– 3 snye witbrood
– 375ml melk
– 1 e suurlemoen skil gerasper
– 5 e suurlemoensap(citroensap)
– 4 laurierblare
– 2 vol t sout
– 1 t swartpeper
– 1/2 kop rosyntjie
– 8 halve amandels
– sorteer die uie in olie en die botter
– voeg nou die knoffel en gemmer by en sorteer verder
– voeg nou die kerrie en borrie by en bak bietjie
– doen die maalvleis by en bak kruimelrig en bruin
– week brood in melk en druk weer al die melk daaruit en maak brood kruimelrig
– klits die eiers en melk saam
– haal maalvleis van hitte en roer die blatjan, 3/4 van eier/melk mengsel, brood, rosyntjie, suurlemoenskil, zout en peper goed deurmekaar
– doen nou die mengsel in ′n ingevette oondskottel
– steek die laurierblare op hulle rand skuins in die maalvleis(sodat die geur van die laurierblad goed kan versprei deur vleis) en verdeel die amandels oor die bo-kant
– bak 25 min by 180*C
– gooi die laaste melk/eiermengsel daaroor en bak verder tot gaar en goudbruin vir nog 15 min.
Serveertip: lekker met rys en groente as groenboontjies en piesangskywe in klapper(kokos) gerol.
"MONKEY GLAND STEAK"
– vryf die steak′s in met sout en peper
– meng alle ander bestandele en doen die steak my die marinade(bedek die steak goed daarmee
– laat die steak vir ten minste 2 uur marineer
– grill die steak op rooster(BBQ) met vleisbraai…
– ondertussen word marinade sassieg gekook en as steaks klaar is oor die vleis verdeel as dit opgedien word (verdun met water as dit nodig is)
RYS UIT INDIE
– 4 koppies gaar rys
– 3 e Mrs Ball′s Chutney
– 1/2 kop mayonaise
– 1 groen peper(paprika) in klein blokjies
– 1 geskil en fun gesnyde tamatie
– 1 ui fyn
– 1 vol t kerriepoeier
– 2 e suurlemoensap(citroensap)
– 1+1/2 t sout
– 1 t swart peper
– sorteer ui tot goedbruin
– doen die groenpeper en tamatie by en kook vir ′n paar minute
– doen die ander bestandele by en maak baie goed warm
Serveertip: gee met vleisskottels of dien op as ′n koue slaai.
– 2 koppe in blokkies gesnyde geskilde aartappels
– 1/2 blik tamaties fijn
– 3 koppe eiervrug(aubergine)
– 1 kop in blokjies gesny komkommer
– 1 kop uie fyn
– 2 cm vars gemmer ook fyn
– 2 e Mrs Ball′s Chutney
– 1/2 t suiker
– 1 t sout
– 1/2 t peper
– sorteer die uie totdat hulle ligbruin is
– doen die ander bestandele by en voeg net soveel water by dat dit genoeg sous is
– prut die potjie totdat die groente gaar is
Serveertip: lekker met sneeuaartappels(aardappelpuree), of rys.
– 4 e Mrs Ball′s Chutney
– 3 koppies wit asyn
– 1 e kerrie
– 1/2 e sout
– 4 grote uie gekap
– 4 laurierblare geskeur
– 2kg vars witvis
– 1 vol t borrie(geelwortel)
– doen die uie in ′n pan doen voeg die water, kerrie, borrie, sout, peper, asyn en suiker daarby
– kook die mengsel vir 3 min.
– haal van hitte en doen die in stukke gesnyde vis daarby
– kook vis nou vir 10 min. of totdat dit gaar is
– doen die vis nou in ′n diep plastiek houer
– meng die blatjan deur die sous en gooi oor die vis
– laat ten minste ′n dag marineer
Serveertip: word as hoofmaaltyd, koud opgeskep en is lekker met sneeu-aartappels en gekookte worteltjies. Of as brunch met growwe brood met botter.
– 1 Hoender in stukke
– 250 ml Olie
– Bestanddele – Sous: 1 Gekapte Ui – 1 koppie tamatiesous – 2 e Worcestersous – 1+ ? koppie meelblom – 250 ml Mrs Ball′s Chutney – 40 ml Asyn – 140 ml Water
– doen die hoender, meelblom, sout en peper in sakkie en skud goed
– verhit olie in diep pan en braai hoender tot bruin en sag
– verwyder hoender uit pan en gooi olie uit pan totdat daar slegs 25 ml oor is
– voeg uie by olie en braai uie tot bruin
– doen nou al die ander bestanddele en hoender by
– sit deksel op pan en prut tot sous dik is.
(of anders bak jy die mengsel vir 1 uur in oond by 180*C)
– 375g gaar rijst
– 1 rooie en 1 groen peper(paprika), in heel klein blokjes
– 2 2halwe perskes uit blik in blokjes
– 1 e mayonaise
– 65 ml azijn
– 1 e suiker
– 3/4 t zout
– 1 ui fijn
– 1 e Mrs Ball′s chutney(of mango chutney)
– 1 vol t kerrie poeder
– Meng al bestandele en meng goed deur koude rijst. Laat ten minste 3 uur in yskas(koelkast) staan terwyl jy dit soms omroer
Serveertip: lekker met braaivleis(bbq) as bykos.
– 1kg varkribbetjies(spare ribs) in stukken gesny
– 2 uie in skywe(ringe) gesny
– 2 tamaties in plakke gesny
– 2 suurlemoene in skywe gesny
– 1 kop Mrs Ball′s Chutney
– 3/4 kop Worcestersous
– 1 kop tamatiesous(ketchup)
– pak die varkensribbetjies in ′n oondskaal
– doen op elke stukkie ′n skyf ui, dan ′n skyf tamatie en bo-op ′n skyf suurlemoen
– meng die blatjang, Worcestersous en tamatiesous en giet helfte van die sous oor ribbetjies
– doen die ander helf oor tydens die gaarmaak
– bak die ribbetjies by 160*C vir 1+1/2 uur
Serveertip: bedien met rys en vars tamatie.
– 1kg gemaalde vleis(rundergehakt)
– 1/2 t borrie(kurkuma)
– 1/4 t peper
– 2 e appelkooskonfeit
– 2 e Mts Ball′s Chutney
– 1 eier geklits
– 1 kop rou rys
– 1 middelgroot vles tamatiesous
– 60 ml Worcestersous
– meng alle bestandele behalwe rys
– doen die rys nou by en meng goed
– maak frikkedelle en sit hulle in swaar kastrol
– gooi daar kook water oor en laat hulle 50 min. stadig kook
METODE VIR SOUS:
– meng tamatiesous en Worcestersous en giet by die frikkadelle
– haal die frikadelle uit sous en verdik die sous indoen nodig met maizena
– 2 e tamatiesous(ketchup)
– 2 e mayonaise
– 2 e Worcestersous
– 4 suurlemoenblare(citroenbladeren)
– 1+1/2 kop asyn
– 1 e borrie(kurkuma)
– 3 uie in skywe gesny
– meng alle bestanddele behalwe die uie, vleis en sout
– pak vleis (skaapvleis/vark/bief) in bak en verdeel die uie en sous daaroor
– laat ten minste een dag marineer
– ryg vleis om en om aan penne en rooster oor kole
– doen nou sout oor vleis
– verwarm marinade en dien op met geroosterde vleis
Serveertip: lekker met slaai of self op ′n toe-broodjie met vleis van penne gehaal, met van die sous daaroor.
– 112g roomkaas
– 3 e mayonaise
– 1 gerrasperde ui
– 3 e tamatiesous(ketchup)
– 3 sardientjies uit blik fyngedruk
– 1 t peterselie fyn
– meng alles saam totdat dit romerig is
– 3/4 kop mayonaise
– 2 t kerriepoeier
– 2 t mosterd
– meng al die bestanddele baie goed
– 500g maalvleis(rundergehakt)
– 10og spek in blokkies
– 1 blokkie biesekstrak(runderbouillon blokje)
– 40 g tamatiepasta(tomatenpuree)
– 1 blikkie weense worsies(knakworstjes)
– 250g spaghetti, gaar
– 1 t droe basil
– 1 t droe oregano
– 1 t aromat
– klaargemaakte witsous
– paar e parmesaanse kaas
– bak spek uit en sorteer uie to glasig met spekkies
– voeg maalvleis met sout, peper en kruidery by en bak die maalvleis los en bruin
– voeg die gekruimelde blokkie ekstrak by
– laat goed deurkook en roer af en toe(as dit te droog wil word, moet water by gedoen word)
– voeg as laasten weense worsies by en laat nog bietjie verder kook
– pak nou laag vir laag sphagettie en vleismengsel in oondskaal en eindig bo-op met vleismengsel
– gooi die witsous daaroor en strooi die kaas daaroor
– bak in die oond tot dit warm en mooi bruin is bo-op
(′n resep vir 80 porsies)
– 2,5kg meel
– 16 eiers
– 1/2 kop bakpoeier
– 3 e sout
– 2x500g margarien
– 1 kop gerasperde cheddar kaas
– 4+1/2kg maalvleis(rundergehakt), korrelrig gaar gebak
– sif meel, bakpoeier en sout saam en vryf margariene in
– klits eiers met melk en meng deur die meel
– rol deeg uit en smeer die die blatjang daaroor
– strooi die kaas daaroor en doen die gaar maalvleis daaroor
– rol die deeg nou op en bak bruin
– sny in skywe en bedien met ′n jag-sous uit pakkie of self gemaak
Al die resepte is ook te sien op my Smulblad
Waar Suid-Afrikaanse produkte bestel kan word:
Droevrugte, vrugtesappe, biltong, droe- en boerewors, swart driepootpotte,
Mrs. Balls, allerhande lekkers en tjips, Castle Bier, Savanna en ander
drankies en alles wat Suid-Afrikaners mis as hulle die land verlaat. In
Holland is dit alles te koop. Ook cd′s, video′s en allerhande
geskenkartikels. Te veel om te noem! Kan reg oor die wereld gestuur word.
Paula Hoogendam, Bosrand 13, 6718 ZN Ede
Telefoon 0318 619477 of 06 27078 931
Jy mag my naam wel noem(Deon Karsten). Paula weet van my op smulweb…
Dat was mooi om te lezen en interressant van de oorsprong van die chutney,ik heb er een aantal die ik nog ga proberen deze zomer.
LEUK!! Neem ik mee hoor, dank je wel!
Wat leuk dit artikel in het Zuid-Afrikaans. Als je even goed leest is het goed te begrijpen. Ik heb nog nooit chutney`s gemaakt, maar dit ga ik bewaren, net als de peren en de mangochutney. Lieve groet Cecile
9 november 2006 at 12:58
Ik neem dit artikel mee.Heb nu toch tijd om te experimenteren!
Merci en groetjes,Lut.
7 maart 2004 at 15:29
Wat een leuk artikel. Heb je wel veel werk aan gehad. Ik ga hier zeker eens mee aan de gang. Als je rustig leest kom je er wel uit. Ik vind het zo?n leuke taal! Bedankt, Neem je artikel mee. Groetjes, Petra
1 maart 2004 at 12:41
27 februari 2004 at 22:35
Ik ken het product niet, maar ik vind je artikel mooi, en wat een werk al die recepten. Ik neem het mee naar mijn pagina. Groetjes van Leny.
27 februari 2004 at 14:00
Wat weer een leuk artikel.Sommige benamingen vind ik moeilijk,maar neem het mee dan kan ik het wat vaker lezen.
Dank je wel.Suzan.
27 februari 2004 at 11:16
verder lezen….daarom mee naar mijn pagina. dank je wel groetjes viviane
26 februari 2004 at 11:26
Natuurlijk neem ik je artikel mee en ga het rustig op mijn gemakkie lezen.
25 februari 2004 at 15:56
Helaas is het nergens meer te krijgen in de buurt waar ik woon, ik vraag me dan ook af of het nog bestaat. Vond het de lekkerste BBQ saus die ik ken.
24 februari 2004 at 23:34
Leuk artikel en lekkere recepten. Met een beetje nadenken en even 2 keer lezen is er wel uit te komen. ;-)Heb het meegenomen.
24 februari 2004 at 21:47
Wat een mooi artikel Deon!
24 februari 2004 at 20:49
hey deonart,deze neem ik van je mee joh.
24 februari 2004 at 20:27
Wat een werk heb je hier aan gehad Deon!
Ik neem het artikel graag mee.
Moet wel heel erg mijn best doen om de taal te lezen maar het ziet er erg lekker uit voor zover ik het nu heb gelezen, dus het dat zal wel lukken hahaha!
Groetjes en bedankt hoor, Joke.
24 februari 2004 at 18:59
Ja, daar ben ik in eerste instantie ook een beetje bang voor: sommige uitdrukkingen en woorden: om daar de correcte betekenis voor te vinden. Maar ik neem het in ieder geval mee! Heb er toch wel veel lekkers bij zien staan. Bedankt ja! Groetjes, Rens
24 februari 2004 at 17:46
Dat klinkt heerlijk Deon, wat gezellig om zulke oude recepten zo uit te dragen.
Ik begrijp niet helemaal wat er in het recept van dat vlees moet, ik kom wel een keer bij jou eten als je dat goed vindt>LOL
Ik neem het hele artikel mee, heel apart.
lieve groeten en veel genoegen met jouw bezoek deze week.
24 februari 2004 at 17:19
Waar kan ik deze chutney in Nederland kopen?
vele recepten lijken me heerlijk.
24 februari 2004 at 17:02
Gina, jy’s welkom om te vra as jy nie die Afrikaans verstaan nie…
24 februari 2004 at 15:21
Leuk om door te lezen!
Maar de vertaling hier en daar geeft soms nog wel wat problemen :-)!
24 februari 2004 at 14:44
Wat een enig artikel en
Neen die vles heb ik nie
Neem jouw artikel mee
liefs jouw proefkonijn
17e eeuwse koffiehandel inspiratiebron voor nieuwe starbucks by Nadino 1 juni 2012 Starbucks heeft een conceptstore geopend in Amsterdam op de Utrechtsestraat,…
Garnalen, Verhalen en recepten van een belangrijk product… by Reekel 19 september 2012 Garnalen, Verhalen en recepten van een belangrijk product van de…