Versindaba resensie10 : Versindaba
Die Burger 3.9.07
Interessante, vars 'Versindaba' verskaf peiling van nuwe Afrikaanse gedigte
VERSINDABA 2007, saamgestel deur Marlise Joubert. Protea Boekhuis, Pretoria, 2007. (Sagteband, 59 bladsye, ISBN 9 781 86919 210 5.)
DIE bundel Versindaba 2007 het pas ­verskyn om saam te val met die Stellenbosse Vers­indaba van 2007. Die versameling is weer saamgestel deur Marlise ­Joubert, weer met die nuttige indeling in "gevestigde" en "opkomende" digters.
Die gevestigde digters is T.T. Cloete, Hans du Plessis, Louis Esterhuizen, ­Gil­bert Gibson, Jeanne Goosen, Joan Hambidge, Joubert, H.J. Pieterse, Dolf van Niekerk, Cas Vos, M.M. Walters en George Weideman. En die opkomende digters is Willem Fransman jr., Charlton Lee ­George en Bernard Odendaal.
Die twee gedigte wat daarop volg, van Hans du Plessis, is van die aanpassing-van-die­By­bel-soort én in die "volkstaal" (vulgaat/Kaaps), soos deur Adam Small begin is. Sy poëtiese benadering is anders en nuut: Hy her­skryf byna letterlik Bybeltekste. Soos die bekende Psalm 2 ("waar­om woel die nasies, en bedink die volke nietige din­ge?"):
"Repos Ailleurs" (Louis Esterhuizen) beskryf in metafore: "Wellington ­iewers / agter die horison en opgedamde lig / verwater". En ook idillies – tot by die droom: "asof jy Piet Retief is, kompleet / met skaaf en tuig en waens wat wag. Om noordwaarts te trek, of waar die rus is". Die volgende gedig van hom – dink ek – raak te lank.
Die gebruik van herhaling kom nogal dikwels in die bundel voor. Soms weet ek nie of dit nodig is nie. Soos by Jeanne ­Goosen se "My Mamma is Bossies". Joan Hambidge, daarenteen, is meer gestruktureer in haar herhalings. In "Rondeau" berei die betekenis van die titel voor vir die herhaling van "Nou dat jy weg is " Hoewel dit ritmies werk soos die hoefslae van perde, is die gedig van Marlise ­Joubert ("sleursange") te lank.
Pieterse se vertaling van een van Rilke se "Duineser Elegien" is sekerlik goed, maar dit sal
die leser tog 'n bietjie in die duister laat.
van dorings ?
"Fragment VI / 'n Klaaglied", gebaseer op die Gilgamesj-epos, deur Cas Vos, is weer buite die kennis- of ervaringswêreld van die gewone leser en dus obskuur. 'n Ander gedig van Vos is tipies nostalgies ("Middelkraal") en vol droefheid. Daar is nogal 'n paar gedigte met dieselfde tema.
'n Verrassing is die twee gedigte van M.M. Walters. 'n Mens hoor nie meer ­dik­wels van
hom nie, en dis jammer. Sy satiriese aard is duidelik in "Die Boerekerk is aan die Kwyn":
Dan is daar ook die moralistiese aard van die satirikus:
iewers moet 'n sterreweg loop
Willem Fransman jr. skryf "virrie taal, innie taal . . . Ná al die geskree oor alles verby is, / skryf dan 'n gedig innie taal. / Wéér om die taal te red!?" Sy ander gedig, "Ek Likes Democracy", is 'n grap, maar dis te uitgerek om snaaks te wees.
Die nostalgiese gedigte word voortgesit in die nostalgie oor die verdwyning van die idille van die plaas in Bernard ­Oden­daal se gedigte, met frases soos ­"plasies op die rand van die niet". Hier is ook – die eerste? – plaasmoord-gedig, met die skrynende titel – 'n gesegde van die vriend wat vermoor is: "Hoeka so iets van daardie aard". Net jammer van die on­nodige slot­strofe (dink ek).
Al is daar minder digters in dié ­ver­sa­me­ling, bly Versindaba een van die enigste peilings van die nuwe Afrikaanse poësie. Daarvoor moet 'n mens dankbaar wees – net soos vir die viering van gedigte op Stellenbosch. .