Gesondheid: Huur eerder as koop - Ministeries - Republikein
Thursday, December 12th, 23:47:53
Gesondheid: Huur eerder as koop
Medisyne bly 'n "kopseer"
02 August 2019 | Ministeries
Die ministerie van gesondheid en maatskaplike dienste (MoHSS) ondersoek die moontlikheid om toerusting eerder by verskaffers te huur omdat daar nie geld is om dit aan te koop nie.
'n Jaar ná hy amptelik as uitvoerende direkteur by die ministerie aangesluit het, het mnr. Ben Nangombe sy personeel in Windhoek toegespreek en erken as die ministerie nie geld het nie kan programme nie geïmplementeer word nie.
'n Gekwalifiseerde oudit van die ministerie, wat met N$6,4 miljard een van die grootste begrotings het, is die afgelope paar jare gedoen.
Nangombe sê menslike hulpbronne is die MoHSS se bloedlyn, maar die neiging is om mekaar en ook pasiënte "minder waardevol" te laat voel.
"Ons het nodig om dit te erken en daaraan te werk."
Hy het gesê die kantoor van die eerste minister is onder meer genader om vakante poste te vul.
Volgens hom is meer as 140 interns reeds uitgeplaas, terwyl daar in die private sektor plek gesoek word vir dié wat nie by openbare geriewe geakkommodeer kan word nie.
Op 'n positiewe noot het hy verwys na die Katutura-gesondheidsentrum wat eersdaags sy deure open en 24 uur 'n dag oop sal wees.
Volgens hom raak die opknap en instandhouding van sekere gesondheidsgeriewe al moeiliker en selfs ­onmoontlik omdat die geriewe te oud is.
Hy het verwys na die kliniek op Maltahöhe wat in 1951 gebou is en gesloop moet word – wat die ministerie nie kan bekostig nie.
Die beskikbaarheid en aankoop van medisyne en toerusting bly 'n kopseer, maar 'n omkeerplan is by die Sentrale Mediese Store (CMS) in werking wat teen die einde van die jaar voltooi sal wees.
Met verwysing na die verspreiding van voorraad het Nangombe gesê dit is dikwels wél by pakhuise in die streke of by CMS in voorraad, maar is nie betyds bestel nie.
Nangombe het verwys na 'n geval waar medikasie in toegevoude koerante by 'n kliniek uitgedeel is omdat pilsakkies glo nie beskikbaar was nie.
Dít terwyl byna twee miljoen sakkies enkele kilometers verder op Oshakati beskikbaar was.
In nog 'n geval het die Robert Mugabe-kliniek beweer hy het nie meer gesondheidspaspoorte nie, terwyl dit wel by CMS beskikbaar was.
"Koördinering moet versterk word. Die basiese dinge moet reg gedoen word. Voor jy iets beweer, bevestig dit eers voor pasiënte op hol gejaag word."
Hy het ook verwys na 'n spesifieke grootte chirurgiese handskoen wat glo nie in voorraad was nie.
"Hoe laat ons toe dat ons by 'n punt kom waar dit nie in voorraad is nie? Ons werk met mense se lewens. Ons blus net heeltyd vure op 'n daaglikse basis en dis nie goed vir ons óf die land nie."
Nangombe het ook verwys na die besparing van tot N$60 miljoen deur tee en koffie van hospitaalspyskaarte te verwyder. Volgens hom het dié items nie veel voedingswaarde nie.
Aankope en tenders is deur hom as die "olifant in die kamer" beskryf en hy het gesê die versoeking bestaan om oneerlik te wees en bedrog te pleeg.
"Ek wil nie hoor van verdagte onderhandelinge nie, die proses moet ten volle deursigtig wees."
Hy het bygevoeg MoHSS adverteer nou tenders op sy webtuiste en maak ook hier bekend aan wie die bod toegestaan is.