Erediens "Everybody Hurts" tot "Lig op die Horison!" - Lynnwood Gemeente
Erediens "Everybody Hurts" tot "Lig op die Horison!"
Gepubliseer deur Immanuel van tonder op 1 Oktober 2016 om 21:00
LITURGIE 2 Oktober 2016 9:00
1 Sam 1 Van "Everybody Hurts" tot "Lig op die Horison!"
Hy bly vir altyd getrou
en laat nie die werk van sy hande vaar nie!
Genade vir julle en vrede van God ons Skepper en die Here Jesus Christus!
Die Here is hier by ons en het aan ons die Heilige Gees gestuur:
om ons Helper en Gids te wees
Eer aan die Vader, die Bron van alle Lewe!
Eer aan die Seun, ons Verlosser en Bevryder!
Eer aan die Gees ons Krag en Inspirasie! AMEN
Gebed om verligting deur die HG: Gebed van Augustinus (bl45)
daar kom dae wanneer die laste wat ek dra my skouers skaaf en my neerdruk;
wanneer die pad vorentoe droewig en eindeloos lyk, die lug vaal, troosteloos en dreigend;
dae wanneer die lied uit my lewe verdwyn en my hart eensaam en my siel moedeloos word.
Laat dan U lig op my pad skyn;
rig my oë op die hemele van U belofte;
snaar my hart vir U lied;
skenk my die gemeenskap van die heiliges en van die geloofshelde van die eeue;
en sterk so my gees om ook ander, wat die pad saam met my bewandel,
te onderskraag tot U eer en verheerliking!
LB 442:1,2 Gees van God wat in my Woon
Skriflesing: 1 Sam 1
Dit gaan nie goed met Israel nie. Dit is die tyd van die rigters. Israel is verdeeld en verskeie volke val Israel gedurig aan. Toe dié gedeelte geskryf is was Simson die rigter. Julle sal moontlik onthou hoe deurmekaar alles was in daardie tyd. Polities was daar chaos en van die groot belofte van die Here aan Abraham was daar maar min te sien. Israel se situasie het maar beroerd gelyk.
2 GEBOORTEVERHAAL SE FUNKSIE
Dan lees ons die geboorteverhaal wat 'n baie spesiale funksie verrig in die konteks van die tyd. Dit is 'n verhaal hoop te midde van uitsiglose toestand . Waar daar hoop is, is daar lewe!
Die skrywer (wat die Deuteronomis genome word) skryf 1 Sam as deel van groter verhaal wat by Deuteronomium begin en by die Konings eindig. Dit gaan oor die pad wat Jahwe met Israel geloop het. Na die gemors van Rigters is daar 'n beweging na die hoogtepunt onder Dawid. Jahwe is die een wat hierdie beweging moontlik maak. Samuel se geboorteverhaal is dus die simboliese inleiding waarin die beweging van laagtepunt na hoogtepunt tot uitdrukking kom.
Die verhaal begin waar die karakters aan ons voorgestel word: Elkana, die man van twee vroue. Sy een vrou is Peninia. Sy het 'n paar seuns en dogters in die wêreld gebring... Hanna, sy ander vrou wat hy besonder baie liefgehad het, was egter kinderloos.
Kinderloosheid in antieke wêreld was iets baie ingrypend. As jy nie kinders gehad het nie was jy in die samelewing se oë waardeloos en nutteloos. 'n Vrou se hoof rol was maar hoofsaaklik gesien om kinders te baar.
3.1 Hierdie situasie was vir Hanna persoonlik baie moeilik. Elke deel van haar menswees word hierdeur aangetas. Dit het haar met 'n diep depressies en hartseer vervul. Elkana verwoord selfs die effek daarvan op haar lyf as hy oor haar eetversteuring praat. Die situasie het 'n effek op al haar verhoudinge gehad… selfs haar verhouding met die Here.
3.2 Of dit nie erge genoeg is nie het Penina haar baie gespot! Dit het jaar in en jaar uit gebeur.
Penina beteken, waardevolle gesteente soos koraal of 'n pêrel. Sy was dus mooi maar koud en hard. Hierdie koue hoogmoedige houding het 'n intens pynlike effek op Hanna gehad. Die bespotting was soos dolke in Hanna se hart.
Dit lyk of Penina die sitasie so misbruik het dat sy uit die feit dat sy kinders het, en Hanna nie, haarself as geestelike hoër vlak, meer geseënd, as Hanna gesien het. Soos die verteller dit beskryf, dat die Here Hanna kinderloos gehou het. Penina se godsdiens is 'n tipiese welvaartsteologie waar die wat voorspoedig is outomaties gesien is geliefd by God. En dié met wie dit sleg gaan, as deur God gestraf. Dit sien ons ook in Job se verhaal. En ook in die NT 'n paar keer soos in Joh 9 waar mense outomaties dink omdat mense blind is was dit straf van God. Selfs vandag nog hang mense die welvaartsteologie aan… Soos op Loftus tos Angus hier was wat hy al die paartjies wat kinderloos laat opstaan het, en aan hulle geprofeteer het dat hulle kinders sal kry. Die Here sal hulle seën en dié boere moet net vasbyt die welvaart sal kom. Die onderliggende gedagte is dat die Here gehoorsaamheid met sukses beloon.
3.3 Selfs Elkana wat 'n gerekende man was, was sonder begrip vir Hanna. Hy kan nie verstaan dat sy so hartseer nie. Hy kan nie verstaan hoekom sy nie eet nie.. Ek hoe is daai vir 'n troos: " Is ek nie meer werd as 10 seuns nie." Ongelukkig is Hanna se reaksie nie opgeteken nie... Maar ek kan aan paar baie goeie reaksies dink. Maar dis te erg om in die Bybel opgeteken te word J. Ten minste was Elkana lief vir haar. Maar hy kon nie verstaan dat hy genoeg is om Hanna gelukkig te maak nie.
Dis nogal algemeen in gesinne waar iemand depressie het. Dis uiters moeilik vir die ander mense om dit werklik te verstaan.. Hulle wil die persoon met depressie so graag regkry, maar daar is meestal min begrip. Meestal is daar maar net 'n "kom oor dit"-houding.
3.4 Buiten dat Hanna persoonlik ly, ly sy ag van Penina en haar man en dan nog die priester Eli ook nog. Eli sit op sy stoeltjie en hou haar dop om die deurkosyn. Hy hou haar lippe dop en dit lyk vir hom of sy dronk is! Jy kan net aanvoel hoe vies hy vir haar is toe hy aflei dat sy dronk is. Hy stap na haar toe en trap haar goed uit en wil haar net uit die tempel verjaag: "Hoe lank wil jy dronk bly? Loop word eers nugter!"… Dit alles omdat hy haar so op die uiterlike af beoordeel… tog vreemd dat hy wat geestelike leier is so maklik op die uiterlike alleen beoordeel.
Gelukkig gee die Bybel wel Hanna se reaksie weer: "Nee, Meneer, ek is maar net 'n vrou wat diep terneergedruk is. Ek het nie wyn of bier gedrink nie. Ek het my hart uitgestort voor die Here. Moet tog nie dink ek is 'n slegte vrou nie. Dis oor my groot smart en leed dat ek so lank bly praat het." - 1 Sam 1:16
Hanna se eie pyn word vererger deur mense om haar wat selfs nog hulle vuil vingers in die wond te druk!
4 Hanna het Pyn, maar as jy mooi lees sien jy dat eintlik het almal 'n vorm van Pyn:
Penina se pyn in heel moontlik omdat sy nie die eerste vrou is nie. Uit die manier waarop die teks hier geskryf is, kan mens aflei dat Hanna die eerste vrou was en Penina ondergeskik. Daar staan ook dat Elkana haar so liefgehad het. Net 'n maand gelede het 'n artikel verskyn oor die sosiale en persoonlike impak van poligamie op die vrou. Jy kan net dink hoe afbrekend dit kan wees. In Penina se geval is dit heel moontlik dat sy die uitdrukking bevestig het: "Those who hurt, hurts." Of "Pain not transformed is transmitted." Dié met pyn veroorsaak ook pyn, projekteer hulle pyn op ander. Eers as pyn getransformeer is, word dit nie meer oorgedra nie.
Elkana se pyn oor sy vrou se depressie.
Eli se pyn word in hoofstuk 2:12 verwoord: "Maar Eli se seuns was slegte mense; hulle het nie met die Here rekening gehou nie."
Daarmee saam het julle ook gehoor dat Israel in pyn verkeer...
Johannes Kerkorrel verwoord die pyn in die Lied Hillbrow met 'n "helse lot pyn in hierdie land". Hy verwys na kaalvoet kinders, ou mense in die Wimpy Bar, junkies, 'n meisie wat roep en sy eie pyn.
En vandag hier sit ons almal maar verskillende vorme en vlakke van pyn. Pyn uit die verlede wat nog knaag en verskeie dele van ons menswees opvreet. Pyn in die hede oor verskeie fasette van menswees.
REM verwoord hierdie gedeelde pyn met die lied "Everybody hurts..." https://youtu.be/ijZRCIrTgQc
(Tydens die lied bewus van jou eie pyn en van mense naby jou, ook hier in die gemeente vanoggend)
5 HOE HANNA HAAR PYN?
5.1 Hanna huil
Kyk hoe eerlik erken sy haar pyn: Sy steek dit nie weg nie. Sy ontken dit nie. Sy projekteer dit nie op ander nie. Sy het seker van almal die meeste rede om verbitterd te wees en ander sleg te behandel. Sy spot en maak nie terug seer nie, ook nie teenoor haar stiefkinders nie.
Jare en jare lank leef sy daarmee saam, saam met die Here. Jare lank gaan sy steeds na tempel en stort haar hart eerlik uit. Sy gee nie voor dat sy die sterk onaantasbare persoon is nie. Sy erken haar depressie en terneergedruktheid.
5.2 Hanna bid
Hanna gaan na die Here toe met haar pyn. Steeds gaan sy getrou na die tempel toe. Voor die Here stort sy jaar na jaar haar hart voor die Here uit. Sy bid eerlik, nie met godsdienstige rympies nie. Dit maak nie eers saak hoe sy lyk voor ander nie. Al dink hulle dalk selfs dat sy dronk is, stort sy net eerlik haar menswees voor die Here uit. Haar gebroke drome, haar teleurstelling en haar pyn.
In swaarkry tyd is die versoeking baie sterk om net van die Here af weg te draai. Sy het egter getrou gebly en aan die Here se liefde bly vashou.
5.3 Hanna vertrou
Hanna stel haar volle vertroue in die Here alleen.
Sy vertrou Sy mag en liefde en bystand. Dit laat haar volledig op die Here vertrou en laat haar haarself aan Hom toewy. Sy erken die Here as Een wat hoop kan gee in tye van hopeloosheid.
Hanna geloofsvoorbeeld is juis besonders daarin dat sy nie sien nie en tog steeds vertrou en hoop! Dit is die dieptepunt van geloof, om steeds te glo al sien jy nie.
Die effek van haar houding op Eli: Hy sien haar eerlike seer hart en haar skone toewyding aan die Here. En verwoord hoe die Here oor haar voel en dat Here steeds sal seën!
6 BEWEGING VAN HUIL na LAG!
In een kort sin in vers 20 draai die verhaal.
"Die Here het aan haar gedink". Die Here hoor. Hy is in haar seer teenwoordig. Daar gee Hy sy genade. Die Here maak die verskil!
God gryp in om hoop te bring waar daar nie uitsig is nie. Wys waar dat God hoor en die moedelose situasie aanspreek.
God is in die huil en die lag en daar is die beweging van huil na lag. Dis amper soos die gesegde…
Na lekker huil kom lekker lag.
Skielik is daar trane van vreugde ipv trane van hartseer. Samuel word gebore! Samuel se naam , Shema –El, beteken 'God het gehoor' (Hannah's prayer)
Hannah se naam beteken 'God het my begenadig'
Beskrywing van haar hartseer staan in skerp kontras met die blydskap van hoofstuk 2.
Daarna het Hanna nog 3 seuns en twee dogters gehad. Dus ses kinders in totaal.
Hierdie beweging van huil na lag kom nie altyd in oogwink nie. Soms na jare te trane. Maar daar is hoop
Verandering vind plaas, vernuwing is moontlik: vir Hanna, vir Elkana, selfs Eli en die volk!!
7 HANNA LOFSANG EN GELOFTE
Hanna se vreugde ontplof in 'n lofsang van dankbaarheid teenoor die HERE! So word gebed en sang een van die vernaamste maniere om haar dankbaarheid te bewys.
Hierdie lied van Hanna word die basis van die lied van Maria wat sy sing as sy hoor dat sy Jesus Christus se ma gaan wees. Die sg Magnificat.
Sy het ook drie bulle geoffer as deel van die dankbaarheid!
DANKIE MAAND in Oktober bied ook geleentheid vir jou dankie te sê!
Hanna het haar gelofte aan die Here na gekom deur Samuel op 3 jarige ouderdom na die tempel te neem!
Dit is ook nie die einde van die storie nie. Die Bybel vertel hoe Hanna elke jaar by haar seun gaan kuier het en dan vir hom 'n spesiaal linne kleed gegee het. Dit het Samuel se priesterlike status bevestig.
8 ELKANA >>> Elkana beteken 'behoort aan God'
Daar is iets opvallend oor die geslagsregister van Elkana. Elkana was uit die stam Efraim. Maar volgens 1 Kronieke was hy 'n Leviet! Maar wat natuurlik gebeur het was dat Samuel as kind aan die priesters gegee is deur Hanna. Hy het as Leviet groot geword. Daarom word selfs na sy pa Elkana verwys as 'n Leviet! Dit is asof Elkana ingeënt is op die stam van die Leviete deur sy seun wat 'n priester geword het.
So word ons ook eiendom van God (Elkana), as ons deur Christus deel word van sy nuwe volk! As ons die eiendom van God word.
Deur die verhaal van broosheid en pyn van Hanna breek daar lig deur vir Elkana, Hanna, Samuel, Eli en die hele volk. 'n Nuwe tydperk van hoop breek as Samuel die eerste koning salf.