Sharemax-skema se bates vir eers veiligDié gebou aan die ooste van Pretoria is nooit klaar gebou ná die probleme by Sharemax nie. (Foto: Google) Die Nasionale Vervolgingsgesag (NVG) het besluit om nie op die Nova-eiendomsgroep, ŉ voortsetting van die eiendomsindikasiemaatskappy Sharemax, se bates beslag te lê nie. Dié besluit is gegrond op ŉ verslag wat deur ŉ senior advokaat van die NVG opgestel is, maar die burgerregteorganisasie AfriForum se privaatvervolgingseenheid meen dit is nietemin ŉ irrasionele besluit. Die NVG tree gereeld namens beleggers in soortgelyke beleggingskemas op, maar het in hierdie geval besluit om nié teen die skema op te tree nie. AfriForum beplan nou om die NVG se besluit op hersiening te neem, aangesien dit “tot verdere nadeel van die slagoffers is, wat enorme finansiële verliese gely het”. In ŉ brief aan adv. Ouma Rabaji-Rasethaba, adjunk- nasionale direkteur van openbare vervolging en hoof van die Batebeslagleggingseenheid (AFU), het AfriForum versoek om die regsopinie, waarop die besluit gegrond is, onder oë te kry. Dit is om te verseker dat alle kanale uitgeput is voordat die hof genader word. “Ons wil die verslag [wat die besluit regverdig] sien omdat die NVG – ná meer as ŉ dekade – versuim het om vervolging in te stel, en daar steeds geen terugbetaling van die oorspronklike belegging of dividende aan beleggers plaasgevind het nie,” sê adv. Gerrie Nel, hoof van AfriForum se privaatvervolgingseenheid. AfriForum het reeds in Junie 2020 ŉ bewaringsbevel opgestel en aan die NVG gestuur. Daarin word geëis dat die saak voor ŉ hof gebring word. Daar het skynbaar dadels hiervan gekom. AfriForum voer steeds aan dat die Nova/Sharemax-bates met die opbrengs van ŉ misdaad bekom is en dus strafregtelik vervolg moet word. Volgens Nel word die aandrang op die bewaringsbevel versterk deur die feit dat die direksie van die Nova-maatskappy op 20 Januarie 2022 – die sperdatum vir die terugbetaling van skuldbriewe – geweier het om enige terugbetalings te doen. AfriForum het juis destyds ŉ bewaringsbevel opgestel om te verhoed dat die Nova-eiendomsgroep sy eiendomme teen pryse ver onder die markwaarde verkoop. Een van die direkte gevolge van die bewaringsbevel is dat niemand met die eiendom ter sprake mag handel totdat die hof ŉ finale bevel gegee het dat dit verkoop of aan die regmatige eienaars teruggegee moet word nie. Sharemax is destyds daarvan beskuldig dat hy ŉ piramideskema bedryf het, nadat meer as 34 000 beleggers meer as R4,5 miljard daarin belê het. Talle ouer mense het hul pensioene en spaargeld in een van Sharemax se byna 40 sindikasiemaatskappye belê. Daar is aan diegene belowe dat hul rente of dividende meer sal wees as wat hulle by ŉ bank sou kry. Die Reserwebank het egter in Mei 2010 bevind dat Sharemax die Bankwet oortree het en dus die meeste van die beleggings onwettig verkry het. Sharemax is toe aangesê om beleggers terug te betaal. Sharemax het die beskuldiging ontken, maar beleggings het kort daarna begin opdroog en Sharemax het opgehou om maandelikse dividende aan beleggers in twee van sy grootste sindikasies te betaal. Maroela Media het vroeër berig dat sommige beleggers hul eie lewe geneem het weens die finansiële druk waarin die Sharemax-skema hulle gedompel het. “Ons het reeds by meer as een geleentheid die NVG dringend versoek om bloot sy plig te doen, maar die volgehoue weiering om op te tree, sal ons noop om ŉ hersieningsaansoek te bring,” sê Nel.