#SwartMaandag se dubbele standaardeDie Swart Maandag-optog in Port Elizabeth. Foto: Raahil Sain/ANA Deur Connie Mulder Munisipale raadslede in Kwazulu-Natal, jong bruin mans in die Wes-Kaap en boere. Dit is die drie gevaarlikste goed om in Suid-Afrika te wees. Die afgelope #SwartMaandag-betogings is gehou vir een van dié drie groepe. Hierdie dag van optrede het twee belangrike goed vermag: Kritiek op #SwartMaandag het een van twee vorme aangeneem: Kom ons kyk van nader na hierdie twee vorme van kritiek. Eerstens moet ’n mens stel dat alle geweld in Suid-Afrika totaal buite beheer is. Ons moordsyfers vergelyk met dié van Sirië, wat aktief in ŉ oorlog gewikkel is. Daar was geen #SwartMaandag-betoger wat van mening was dat Suid-Afrika se moordsyfer aanvaarbaar is nie. Die boodskap was dat daar in hierdie abnormale misdaadsituasie ŉ gemeenskap is wat ŉ nóg abnormaler moordsyfer beleef. Ongetwyfeld is die kritici se basiese somme korrek. Plaasmoorde maak slegs 0.37% van die totale moorde in Suid-Afrika jaarliks uit. Dit is ook ŉ besonders oneerlike manier om moordsyfers te benader. Moordsyfers word in per capita terme aangegee, juis omdat absolute syfers misleidend is. In 2016 het daar 17 250 moorde in die Verenigde State plaasgevind. Volgens hierdie kritici is die VSA dus net effe veiliger as Suid-Afrika, tot jy in ag neem dat die totale bevolking van die VSA 323 miljoen mense is. Dan word dit duidelik dat die VSA se moordkoers van 5 per 100 000 mense, baie laer is as Suid-Afrika se koers van 34 per 100 000. Dus moet jy nie net die 71 moorde in ag neem nie, maar ook die gemeenskap wat vermoor word. Plaasmoordslagoffers is primêr boere, waarvan slegs 32 000 oor is. Dit laat jou met ŉ moordkoers onder boere van ongeveer 105 per 100 000. Dit is ooglopend dat hier ŉ gemeenskap is wat teen ŉ aansienlik hoër koers as die land se gemiddelde uitgemoor word. Om namens daardie gemeenskap te besluit waaroor hulle mag kwaad wees en betoog, spreek van ŉ ongelooflike arrogansie en vermetelheid. My appeltjie is nie eens met die kritici wat so gebrekkig redeneer te skil nie, dit is met die kritici wat slegs in die geval van plaasmoorde so gebrekkig redeneer. Hierdie selfde mense was doodstil toe daar in Maart vanjaar ŉ optog teen bendegeweld deur die Kaapse middestad gehou is. Geen slim sosialemediaplasings wat maan dat moorde weens bendegeweld tog nie belangriker geag moet word as ander moorde nie. Geen eenvoudige wiskunde wat aantoon dat bendegeweld eintlik ŉ klein persentasie van sterftes in Suid-Afrika is nie en dus nie aandag vereis nie. Inteendeel – ons eie polisieminister het versoek dat die Suid-Afrikaanse weermag ontplooi word om die probleem van bendegeweld hok te slaan. Minister Fikile Mbalula het die gemeenskap van Elsiesrivier, wat gebuk gaan onder bendegeweld, verseker dat hy hulle pleidooie gehoor het, en iets gaan doen aan die saak. Hy het nie vir hulle gesê dat alle moorde belangrik is, en hulle maar moet verstaan dat hy nie besonderse aandag aan bendegeweld kan gee nie. Hy het nie vir Elsiesrivier-inwoners vertel dat hulle tegelykertyd die Ku Klux-Klan, Hitler en die Islamitiese Staat (Isis) is nie. Hy het verstaan dat hier ŉ gemeenskap is wat buitensporig onder misdaad ly. Hulle het die reg om kwaad te wees – en hulle het die reg het om beskerm te word. Dit is nie die enigste gemeenskap se moordkoers wat spesiale aandag van Minister Mbalula ontvang nie. Minister Mbalula beskou politieke moorde in Kwazulu-Natal as ŉ reusebedreiging vir Suid-Afrika se demokrasie. Politieke moorde word in so ’n ernstige lig gesien dat die ANC in Julie 2017 die Moerane-kommissie aangestel het om dit te ondersoek. Die beweegrede vir die kommissie is dat daar vanaf Maart 2014 tot Julie 2017 ongeveer 90 politieke moorde was. In dieselfde tydperk was daar meer as 200 plaasmoorde. Klaarblyklik is monde wat praat belangriker as monde wat eet. “Ek sou julle ondersteun, maar toe daag daar mense op met die ou Suid-Afrikaanse vlag – ek kan dit glad nie ondersteun nie.” Hierdie sentiment is wyd op sosiale media gedeel – deur ervare joernaliste en ander kommentators wat van beter moes weet. In hulle haas om die “rassistiese” betogers by te kom, is enige foto uitgekrap en klakkeloos gedeel. Wanneer uitgewys word dat hulle besig is om oneerlik te wees, was daar geen verskoning nie. Slegs ŉ flou wegredenasie van onetiese en roekelose wanvoorstelling. “Dit was dalk nie waar nie, maar jy weet mos hierdie mense is rassiste.” Al wat ek van hierdie kritici vra, is dat jy jou eie beginsels uitleef. Dit beteken – as jy kies om tydens ŉ betoging die gedrag van een of twee betogers te gebruik om ŉ hele betoging te diskrediteer – doen dit asseblief net met alle betogings. Verskeie kommentators het summier besluit dat een of twee #SwartMaandag-betogers die boodskap van duisende ander ongedaan gemaak het. Hierdie kommentators het dit goedgedink om te laat weet dat hulle nie plaasmoordslagoffers kan ondersteun nie – omdat minder as 1% van betogers ŉ ou landsvlag saamgebring het. Die nuus en sosiale media is oorheers deur ou foto’s uit ander optogte, aangeblaas deur hierdie kommentators se naarstigtelike behoefte om hulleself van plaasmoordslagoffers te distansieer. Tydens die #FeesMustFall en #RhodesMustFall-betogings het studente opgedaag met “1 Settler, 1 Bullet” en “Kill all whites” op hulle baniere en hemde. Hierdie selfde kommentators het hulself nie oombliklik gedistansieer van die ganse betoging nie. Inteendeel – daar is simpatiek oor die betoging geskryf, met die boodskap van klasfooie wat oorheers het, eerder as een van volksmoord. Meer relevant is dat die einste kritici wat uitvaar teen die gebruik van die ou landsvlag, nie ŉ woord gerep het oor die ongelooflike rassistiese reaksie op sosiale media teen die #SwartMaandag optog nie. Ná ŉ trok tussen betogers ingery het op die N4 naby Middelburg, was daar ŉ hele reeks kommentare wat die trokdrywer gelukwens. Wat stel dat hy God se werk gedoen het, en dat die boere dit verdien het. Daar was ook ŉ dawerende stilte van hierdie kommentators. Indien ons dié kritici se beginsels op hulself toepas, moet alle kritiek op #SwartMaandag as rassisties verwerp word, want enkelinge het hulself daaraan skuldig gemaak. Klaarblyklik geld dit net wanneer die enkelinge teen plaasmoorde betoog. Om op te som: Boere in die besonder én die breër gemeenskap het die volste reg om woedend te wees oor plaasmoorde. #SwartMaandag was ŉ roudiens langs duisende grafte. Ons durf nie niks sê oor plaasmoorde nie. Ons durf nie niks doen aan plaasmoorde nie. Ons durf nie toelaat dat wit ridders wat hulle beginsels laat vaar vir polities korrekte lensiesop, aan ons voorskryf waaroor ons mag kwaad wees nie. Genoeg is genoeg.