Grondwethof sê oor Gauteng se skooltoelatingsbeleidArgieffoto Die Federasie van Beheerliggame van Suid-Afrikaanse Skole (Fedsas) se appèl, teen ŉ uitspraak van die appèlhof, is vanoggend deur die grondwethof van die hand gewys. Hierdie uitspraak is die uiteinde van ŉ regsgeding wat reeds in 2013 deur Fedsas begin is oor die geldigheid van die Gauteng-onderwysdepartement se omstrede toelatingsregulasies vir openbare skole. Volgens dr. Jaco Deacon, adjunkhoof van Fedsas, beteken die grondwethof se uitspraak dat die provinsiale onderwyshoof, Edward Mosuwe, kan besluit wanneer ŉ skool in Gauteng finaal vol is. “Dit beteken byvoorbeeld ŉ enkelmedium Afrikaanse skool kan plek hê en die onderwyshoof kan besluit om die oop plek te gebruik. Die onderwyshoof gaan spreek dan die beheerliggaam van die skool en hulle moet tot ŉ vergelyk probeer kom. As hulle nie tot ŉ vergelyk kan kom nie, het die onderwyshoof die finale sê.” Volgens Deacon kan die onderwyshoof egter nie die skool se toelatingsbeleid ignoreer nie. “Indien die onderwyshoof die finale besluit moet neem, kom dit op ŉ administratiewe besluit neer en moet die besluit regmatig, redelik en prosedureel billik wees. Die onderwyshoof kan dus nie net maak wat hy wil nie.” Deacon het gesê hoewel hulle teleurgesteld is omdat die uitspraak nie in hul guns was nie, is die hof se uitspraak oor die omstrede 5 km-radius-reël positief. “Die reël het bepaal kinders kan slegs na ŉ skool gaan wat 5 km van hul ouers se werk- of woonadres is. Dit sou byvoorbeeld tot nadeel wees van enkelgeslagskole soos Affies. Die hof het gesê dit is nie prakties nie. Die LUR het nou wel die mag om voedingsareas te bepaal en het 12 maande vir oorlegpleging met belanghebbendes om die nuwe voedingsareas te bepaal.” Deacon het gesê die uitspraak het minstens ook duidelikheid verskaf. “Die voedingsareas-kwessie was vir ons ŉ groot kopseer en daarom is dit ŉ verligting. Die voortdurende kopstampery oor wanneer ŉ skool vol is, is nou ook verby, aangesien die onderwyshoof die finale sê het. Hoewel dit nie heeltemal is wat ons wou hê nie, gee dit duidelikheid en is daar ŉ raamwerk om mee te werk.”