5 Maart 1871
Zamość, Russiese Ryk (tans Pole)
15 Januarie 1919
Berlyn, Republiek van Weimar (tans Duitsland)
Sosiaal-Demokratiese Party van die Koninkryk van Pole en Litaue
Sosiaal-Demokratiese Party van Duitsland
Onafhanklike Sosiaal-Demokratiese Party
Kommunistiese Party van Duitsland
Judaïsme, later Ateïsme
Rosa Luxemburg (regs) en Clara Zetkin in 1910
Rosa Luxemburg, 1895
Rosa Luxemburg (wat volgens haar geboortesertifikaat op 5 Maart 1871 as Rosalia Luksenburg in Zamość, Pole gebore is; sy is van Joodse afkoms) was een van die belangrike leiers van die Europese arbeidersbeweging en 'n vasbeslote voorstander van die proletariese internasionalisme.
Sy lewer veral in die Poolse en Duitse sosiaal-demokratiese beweging 'n groot bydrae tot die Marxistiese teorie en tree as 'n baie aktiewe antimilitariste op. As 'n protes teen die Duitse deelname in die Eerste Wêreldoorlog stig sy in 1914 die Gruppe Internationale en word saam met Karl Liebknecht leier van die latere Spartakusbund, wat as opvolger van die Gruppe Internationale optree.
As politieke skrywer gee sy 'n groot aantal essays, wat die beleid van haar tydperk kritiseer, en ekonomiese analises uit. Sy word later mede-uitgewer van die linkse koerant Die Rote Fahne.
Teen die einde van die jaar 1918 is sy een van die stigters van die Kommunistiese Party van Duitsland (KPD) en stel sy partyprogram saam. Na die mislukte Spartakus-opstand van 1919 is Rosa Luxemburg saam met Karl Liebknecht op 15 Januarie deur anti-republikeinse Freikorpslede in Berlyn vermoor. Die presiese omstandighede van hierdie politieke moord is nie bekend nie.
Rosa Luxemburg se teoretiese en praktiese werk vir die sosialistiese beweging en die internasionale solidariteit van die arbeidersklas en haar optrede teen militarisme en oorlog maak van haar een van die belangrikste politici van die vroeë 20ste eeu, wat ook buite haar party en Duitsland groot erkenning geniet.
Die jaarlikse herdenking van die moord op Rosa Luxemburg en Karl Liebknecht, wat op die tweede Sondag van Januarie in Berlyn plaasvind, is nog steeds een van die grootste politieke betogings van Duitsland. Sedert die hereniging van Duitsland het dit egter afgeneem. Op 13 Januarie 2008 byvoorbeeld het 'n LLL-demonstrasie volgens die pers 10 000 en volgens die Duitse outoriteite net 3 500 deelnemers gehad.
Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Rosa Luxemburg.
Feliks Tych: Luksemburg (Rosalia). In: Polski Slownik Biograficzny. T. III/1. Wroclaw. 1973 (pl)
I. Jashborowskaja, J. Jewserow: Rosa Luxemburg. Biographische Skizze. Moskou. 1974 (ru)
Gilbert Badia: Rosa Luxemburg. Journaliste, Polémiste, Révolutionaire. Parys. 1975 (fr)
Aleksander Kochanski: Róza Luksemburg. Warskou. 1976 (pl)
Richard Abraham: Rosa Luxemburg. A life for the International. Oxford, Engeland. 1989 (en)
Elzbieta Ettinger: Rosa Luxemburg. Ein Leben. (de)
Norman Geras: Rosa Luxemburg. Kämpferin für einen emanzipatorischen Sozialismus. Londen. 1976 (de)
Donald E. Shepardson: Rosa Luxemburg and the Noble Dream. Peter Lang Publications. New York. 1996. ISBN 0-8204-2739-X (en)
↑ Gedenken an Rosa Luxemburg und Karl Liebknecht – ein Traditionselement des deutschen Linksextremismus Bundesamt für Verfassungsschutz. (de)
Ontsluit van "https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Rosa_Luxemburg&oldid=1618281"
Die bladsy is laas op 19 November 2017 om 04:06 bygewerk.