Die arbeidsverhoudinge-bedeling ná Covid-19Gideon du Plessis. As ŉ pandemie het Covid-19 wêreldwyd ŉ impak op die wêreld van werk, en die virus sal ook wêreldwyd ŉ invloed op die arbeidsverhoudinge-bedeling ná Covid-19 hê. Die verskil is net dat Suid-Afrika reeds voor die Covid-19-pandemie met abnormale arbeidsverhoudinge-uitdagings gekonfronteer is wat ons herstelfase gaan bemoeilik. Die bykomende arbeidsverhoudinge-uitdagings is veral die Eskom-kragkrisis, regulatoriese onsekerheid, ŉ verswakkende staat en rommelstatus – uitdagings wat die ander lande waarmee ons op ekonomiese terrein meeding, nie gaan ondervind nie. Post-Covid-19 en werkverliese Trae ekonomiese herstel en ŉ “beleggerstaking” gaan vir ŉ geruime tyd steeds hoë werkverliese beteken. Die gevolg van voortdurende afleggingsprosesse is verhoogde spanning en konflik binne die arbeidsverhoudinge-veld. Wat die spanning verder verhoog, is Covid-19 wat aan die vierde nywerheidsrevolusie (4NR) momentum gegee het. Aan die positiewe kant bied ŉ 4NR-werkomgewing verhoogde vergoeding en werksekerheid vir vaardige werknemers, maar daarteenoor beteken meganisering, outomatisering en die daarstelling van ŉ virtuele werkplek ’n laer indiensname en werkverliese vir semi- en ongeskoolde werknemers. Omrede regstellende aksie nie toegepas kan word in omstandighede waar spesialisvaardighede benodig word nie, sal politieke weerstand vanuit regeringskringe en populistiese vakbonde tot gevolg hê dat die 4NR se momentum sal afneem, met die gevolg dat die vervaardiging- en mynbousektore se internasionale markaandeel ŉ knou gaan kry, wat verdere werkverliese tot gevolg kan hê. Post-Covid-19 se negatiewe en positiewe verwikkelinge Met voorgenoemde ter agtergrond behoort die arbeidsverhoudinge-bedeling in die post-Covid-19-tyd aanvanklik deur ŉ negatiewe fase te beweeg, wat deur ŉ meer positiewe fase gevolg sal word. Negatiewe fase: Positiewe-fase: Die uitdagings van die rolspelers in arbeidsverhoudinge Laastens sal die vier arbeidsverhoudinge-rolspelers die volgende uitdagings in die post-Covid-19-fase die hoof moet bied: Regering: Daar sal baie druk op die regering wees vir die liberalisering van arbeidswetgewing en belegger-onvriendelike regulasies. Die regering sal ook, soos die geval met Russiese president Wladimir Poetin tydens sy bewindsoorname in 2000, tot die besef moet kom dat slegs markekonomie-beginsels ’n land se ekonomie van totale ineenstorting kan red. Enige toegewings sal tot konflik binne die drieparty-alliansie lei, wat die skeuring van die alliansie tot gevolg kan hê. Werkgewers: Werkgewers sal meer kragdadig moet optree om hul volhoubaarheid te verseker, dus sal hulle minder toegewend teenoor vakbonde se eise moet wees. Hulle behoort ook ŉ teenprestasie te eis in ruil vir ŉ salarisverhoging wat toegestaan word. Werknemers: Dit gaan ŉ ongemaklike tyd vir die meeste werknemers wees en vrees, onsekerheid en woede sal die emosies wees waaraan werknemers geken word, maar daar sal ook gevalle wees waar werknemers hul werkplek positief sal beleef. Vakbonde en Solidariteit se Werkherstelprogram: Vakbonde se ideologiese begronding gaan bepaal hoe daar op voorgenoemde emosies en ingesteldheid van werknemers gereageer gaan word en watter suksesse daaruit gaan voortspruit. Solidariteit se Werkherstelprogram wat pas van stapel gestuur is, is ŉ bloudruk om op voorgenoemde behoeftes van werknemers te reageer. Verder sal die relevansie en effektiwiteit van vakbonde binne die nuwe arbeidsverhoudinge-bedeling bepaal word deur die wyse waarop vakbonde die oorgang na die sogenaamde gemeenskapsvakbondwese-model kan maak. Hiervolgens word werknemerkwessies deur die gemeenskap waaruit hul afkomstig is, gesteun, terwyl die gemeenskapskwessies ook as werknemerkwessies geag word. Solidariteit funksioneer reeds as ’n gemeenskapsvakbond en sy Werkherstelprogram sal ook hierdie beginsel verder versterk.