Stel jy belang in filosofie (al is jy dalk nie 'n "professionele" filosoof nie)? Wel, ek het twee heerlike webwerwe ontdek waarop voedsame en smaaklike (hoewel nie noodwendig altyd gesonde nie) "philosophy light", oftewel wegneem-filosofie (of "complexity made simple", soos Desmond Painter onlangs na 'n filosofiese artikel verwys het), geniet kan word.
Die een is die New York Times se blog The Stone, waarop vooraanstaande hedendaagse filosowe soos Peter Singer, Nancy Bauer en J.M. Bernstein op 'n ingeligte en deurdagte dog toeganklike manier (vir lesers wat darem bereid is om te konsentreer) gedagtes wissel. Dis 'n lekker manier om jou breinselle aktief te hou terwyl jy ook op die hoogte van nuwe denkrigtings (weliswaar hoofsaaklik in die Amerikaanse konteks) bly, en ook van tyd tot tyd van ou en nuwe publikasies te hore kom.
Die ander webwerf (waaroor ek juis op bogenoemde blog uitgevind het) is AskPhilosophers.org, waar 'n span filosowe kort antwoorde waag op vrae van die publiek oor 'n magdom onderwerpe, van "sex" en "freedom" tot "death" en "gender". Dis sommer net groot pret om die vrae en antwoorde te lees, en soms selfs insiggewend en informatief.
Dit alles het my laat dink aan daardie Woody Allen-fliek (watter een is dit nou weer?) waarin sy karakter vertel dat hy 'n keer 'n beroemde besoekende rabbi gevra het wat die sin van die lewe is, en dié hom toe geantwoord het – maar in Hebreeus …
Lees gerus ook Allen se Complete Prose, met hoofstukke soos "My Philosophy" en "My Apology".
* Stuur 'n pos met die woord "Ja" in die onderwerpveld na [email protected] om oor nuwe inskrywings op hierdie blog ingelig te word.
Die jeug van vandag?
Vanoggend hoor ek op die radio 'n gesprek met 'n groepie "jong mense" (dis nou volwassenes wat graag nog sekere voordele van kinderskap vir hulself opeis). Soos mens kan verwag, kla hulle oor die feit dat hul "stem nie gehoor word nie", dat politieke leiers nie hul (die "jeug") se belange dien nie, en dat hul sienings en ervarings nie ernstig opgeneem word nie. Hulle praat ook oor die nasionale jeugkommissie wat nie goed werk nie, die party-jeugligas (veral die ANC-jeugliga) wat nie regtig namens hulle praat nie en so meer.
Wag 'n bietjie, dink ek toe. Toe ek laas gehoor het, het die meerderheid stemgeregtigde Suid-Afrikaners (of dan ten minste 'n baie noemenswaardige deel van die kieserskorps – kan iemand dalk met die syfers help?) juis tot die bevolkingsgroep genaamd "jong mense" behoort. Dit beteken dat hierdie einste "jong mense" die huidige regering gekies het – by die stembus. Om uit vrye wil iemand as jou verteenwoordiger aan te wys en dan te kla dat hy of sy jou nie verteenwoordig nie, klink vir my te dik vir 'n daalder. Ja, natuurlik is daar "jong mense" wat nie vir die huidige regerende party gestem het nie, maar die oorgrote meerderheid het wel (of het buite stemming gebly, wat op dieselfde neerkom) – anders sou daardie party nie meer die regerende party gewees het nie, of hoe? Dis so obvious dat dit al 'n cliché geword het: In 'n demokrasie kry die bevolking die regering wat hulle verdien.
Wat meer is: daar is niks wat die klaende "jong mense" daarvan weerhou om self tot die politiek toe te tree nie – hetsy deur by 'n jeugliga aan te sluit of deur in 'n verkiesing te staan. Wat dit betref het die "jeug" geen nadeel teenoor ander Suid-Afrikaners nie. Waarom dan kla? Wat die jeugkommissie betref: dit lyk vir my na 'n volslae mors van geld en energie. Juis so 'n kommissie is in wese neerbuigend en stuur die boodskap uit dat die jeug nie op gelyke vlak met ander landsburgers ernstyig opgeneem kan word nie. Skrap dit en laat die jeug hulself organiseer as hulle regtig wil.
Ek moet ook sê: Die verteenwoordigers van die party-jeugligas wat op die program saamgepraat het, het my nie beïndruk nie. Hulle klink soos lede van 'n junior stadsraad – asof hulle met speel besig is eerder as met regte politiek. Om te dink dat die jeugliga van dekades gelede, toe onderwysgeleenthede baie beperk was, mense soos Nelson Mandela opgelewer het. Daardie "jeug" het die ANC oorgeneem en in 'n nuwe rigting gestuur.
Laastens is in die radiogesprek gereageer op sekere inkomende SMS'e en e-posse (ek belowe dit was nie van my nie!) wat neerhalend na die gespreksdeelnemers as "coconuts" (donker van buite, wit van binne) verwys. Ek keur dié benaming nie goed nie, maar kan ook nie saamstem met die "jong mense" op die program se reaksie daarop nie.
Die kern van die betrokke luisteraars se klag was dat die radiogespreksgroep nie verteenwoordigend van die "jeug" in Suid-Afrika is nie. Vir wie net kleure tel, sou dit na 'n vreemde klag lyk, want daar was swart, wit en bruin deelnemers (die Indiër-"jeug" sou seker wil kla …). Maar kleur is nie alles nie. Al die deelnemers aan die gesprek is uit voormalig wit en meestal privaatskole afkomstig en praat foutlose Engels.
Hul reaksie op die kritiese luisteraars was dat mense nie na hul aksent moet luister nie, maar na wat hulle sê, en dat dit onbillik is om hulle te kritiseer omdat hulle vooruitgekom het in die lewe. Toegegee, maar dit neem niks weg van die eenvoudige feit dat hulle nie verteenwoordigend van die "jeug" in SA is nie. Die oorgrote meerderheid "jong mense" in die land kan nie Engels praat om hul lewe te red nie (letterlik) en is produkte van hopelose township-skole. As die meer bevoorregte jonges van alle rasse (en hulle ís bevoorreg, of hulle dit wil weet of nie) hul "stem wil laat hoor", kan hulle gerus in opstand kom teen 'n diskriminerende onderwysstelsel waarin die meerderheid wit leerlinge en studente in hul moedertaal kan leer, terwyl die meerderheid swart studente nie dié reg gegun word nie en as gevolg daarvan nie hul potensiaal kan vervul nie.
As dosent werk ek daagliks met groot plesier met "jong mense". Wat ek hierbo sê, bedoel ek nie veralgemenend nie. Ek bedoel dit wel teenoor daardie "jong mense" wat alewig kla omdat hulle "nie na geluister word nie", terwyl dit in werklikheid hulle self is wat hulle nie ernstig opneem nie. Hou op kla en doen julle ding!
Julie Claassens oor Dorothy Irene Height en menswaardigheid
Julie Claassens is vandeesmaand se essayis. Sy skryf oor "Menswaardigheid en die peetma van die Civil Rights-beweging in die VSA: Dorothy Irene Height (1912-2010)". Julie is een van daardie voorste akademici wat amper na Amerika afgerokkel is, maar gelukkig nou in Suid-Afrika 'n vaste plek gekry het. Lees gerus wat sy skryf en gesels hier saam daaroor. Julle gaan nog baie van haar hoor!