PressReader - SA Jagter Hunter: 2018-11-01 - IS HER­LAAI REG­TIG GOED­KO­PER AS OM AM­MU­NI­SIE TE KOOP?
IS HER­LAAI REG­TIG GOED­KO­PER AS OM AM­MU­NI­SIE TE KOOP?
Hier­die vraag word al­tyd deur voor­ne­men­de her­laai­ers ge­vra en die ant­woord is ge­woon­lik ja, maar her­laai­ers voeg dan ook by dat dit nie die e­nig­ste re­de is waar­om hul­le her­laai nie.
Hou in ge­dag­te dat dit nie net die kom­po­nen­te soos dop­pe, kruit, slag­dop­pe en koe­ëls is waar­voor daar voor­sie­ning ge­maak moet word nie. Daar word ook ’n klomp toe­rus­ting be­no­dig en dis hier­die ka­pi­taal­uit­leg wat jou laat won­der of dit reg­tig goed­ko­per is om te her­laai.
Die aan­loop vir die skryf van hier­die artikel het be­gin by ’n ge­weer­win­kel waar ek wou slag­dop­pe koop. Ek moet by­voeg dat se­dert ek my eer­ste jag­ge­weer in 1998 ge­koop het, ek nog nie ’n en­ke­le fa­brieks­pa­troon vir e­ni­ge van my twee jag­ge­we­re ge­koop het nie. Ek het nog al­tyd her­laai. Die e­nig­ste am­mu­ni­sie wat ek ge­koop het, was ha­el­pa­tro­ne en .22LR­am­mu­ni­sie. Ek was op daar­die sta­di­um sa­lig on­be­wus van die kos­te van am­mu­ni­sie.
Te­rug by die ge­weer­win­kel... ’n Kli­ënt langs my vra die ver­koops­man vir .30-06-am­mu­ni­sie, waar­na die ver­koops­man te­rug­keer met twee pak­kies van 20 elk. Tot my ver­ba­sing sê die ver­koops­man die goed­ko­per am­mu­ni­sie “is om die ge­weer op die pa­pier te kry” waar­na die duur­der am­mu­ni­sie dan ge­bruik moet word om die ge­weer fyn in te stel en mee te jag.
So met ’n hal­we oor hoor ek dat dié 40 pa­tro­ne meer as R1 200 kos. Ek won­der wat dit mý kos, dink ek toe... dit moet goed­ko­per wees. Ek het eg­ter ’n he­le paar ver­skil­len­de soor­te koe­ëls, kruit en dop­pe by die huis en dit was nie vir my toe no­dig om ver­der oor hier­die vraag te dink nie.
Ge­du­ren­de die­self­de week gaan ek saam met ’n kol­le­ga om hand­wa­pen-am­mu­ni­sie te koop – ek weet ook nie wat dít kos nie, want ek her­laai ook my eie. Daar is ’n spe­si­a­le aan­bod by Zim­bi en ons is daar­heen – die 9mmP-pa­tro­ne kos R5 stuk. La­ter stop ons by ’n an­der win­kel waar ons na pro­gres­sie­we her­laai­stel­le vir hand­wa­pens kyk; dit kos on­ge­veer R8 000 vir ’n sis­teem wat ba­sies ’n skaal, ’n her­laai­hand­lei­ding, dops­meer­mid­del en ’n ver­nier-pas­ser kort.
Een­dag wil my pa, wat nie skiet nie, weet wat kos am­mu­ni­sie, ter­wyl hy my her­laai­pro­ses ga­de­slaan. Ek trek toe maar die in­ter­net na­der om na ’n ant­woord te soek en be­sluit om te kyk na fa­brieks­ge­laai­de am­mu-
ni­sie wat ek kan ver­ge­lyk met die kom­po­nen­te en ka­li­bers wat ek op my rak het. Ek het ’n paar jaar ge­le­de 300gr S­wift A-Fra­me­koe­ëls ge­koop vir die .375 Hol­land & Hol­land Mag­num en dus soek ek toe fa­brieks­ge­laai­de am­mu­ni­sie vir dié koe­ël. Sa­ko laai sul­kes en dit kos R980 vir 10 of ’n ste­wi­ge R98 per s­koot.
Ek maak ’n vin­ni­ge som, ek het des­tyds ’n al­le­min­ti­ge R10 per koe­ël be­taal, wat my na my a­sem laat snak het. Daar is nog on­ge­bruik­te Nos­ler-dop­pe wat ek des­tyds ge­koop het teen R560 vir 25, die prys is nog op die pak­kie, dus R22.40 per dop, en kruit kos se­ker so R3 per s­koot, skat ek, ter­wyl slag­dop­pe on­ge­veer R1 stuk is. Die vin­ni­ge som­me­tjie se to­taal is dus R36.70 vir die .375 Hol­land & Hol­land Mag­num, ’n be­spa­ring van R61,30 per s­koot.
My som­me­tjie maak na­tuur­lik nie voor­sie­ning vir in­fla­sie en die hoe­veel­heid ren­te wat ek ver­loor het, sou ek die geld be­lê het nie. Per­so­ne wat wil her­laai, moet dus al­le fak­to­re in aan­mer­king neem en kyk na die re­a­lis­tie­se be­spa­ring al­vo­rens hul­le be­gin her­laai.
Kom ons kyk na die toe­rus­ting wat be­no­dig word. Daar is ’n ver­skei­den­heid pro­duk­te be­skik­baar – ek het by her­laai­stel­le be­gin. Hor­na­dy se Lock-a-Lo­ad Klas­sie­ke Her­laai­stel en die RCBS Rock C­huc­ker is twee goeie pro­duk­te waar­van die pryse met R200 ver­skil het.
Dié her­laai­stel­le be­staan uit ’n her­laai­pers, ’n hand- pri­ming tool, ’n balk­skaal, treg­ter, her­laai­hand­lei­ding, ’n po­w­der trickler, kruit­me­ter, laai­blok en de­bur­ring tool. RCBS gooi ook dops­meer­mid­del en ’n lu­be pad by. Die Hor­na­dy-her­laai­stel kos R7 595 en die RCBS R7 795.
Saam met die her­laai­stel be­no­dig jy na­tuur­lik ook ma­try­se. Sou ek vir my 7x57 ma­try­se wou koop, is die prys R1 191** vir ’n stel Red­dings. Ek is se­ker dat ’n mens goed­ko­per sal kan weg­kom deur an­der han­dels­na­me te oor­weeg, maar vir die artikel se doel­ein­de gaan ek by een han­dels­naam hou. Red­ding­ma­try­se vir die .375 Hol­land & Hol­land Mag­num kos R1 160**.
Jy kort ook ’n Som­chem-her­laai­hand­lei­ding teen R120**, ’n dop­sny­er teen R707** vir ’n Sin­clair (een van Lee kos on­ge­veer R300 wat die sny­er, gids en die dop­hou­er in­sluit). Ek het nog al­tyd Lee se dop­sny­ers ge­bruik, so ek sal vir laas­ge­noem­de op­sie gaan. Laas­tens het ’n mens een of an­der ma­nier no­dig om die ge­vuur­de dop­pe skoon te maak – ge­woon­lik deur dit in ’n ca­se tum­bler te gooi of dalk ’n so­nie­se skoon­ma­ker. ’n Ly­mantui­me­laar kos R1 329** en me­dia wat jy daar­in ge­bruik so R354** vir 4.75lbs. Jy moet ook ’n ver­nier hê om jou dop­pe en pa­troon­leng­tes te meet – nog R565.
Vir die her­laai­de pa­tro­ne het jy pa­troon­hou­ers no­dig. MTM Ca­se Gard-kas­sies kos so R115** vir een wat 50 7x57-pa­tro­ne hou en R345** vir die een wat die­self­de hoe­veel­heid .375 H&H­pa­tro­ne hou. Dit bring die to­ta­le kos­te van die toe­rus­ting tot dus­ver ge­noem op R11 769. Die e­nig­ste an­der stuk­kie toe­rus­ting wat ek sou koop, as ek dit nie reeds ge­had het nie, is ’n her­laai­ba­re bat­te­ryskroe­we­draai­er teen so R610. Die to­taal is dus R12 379.
VOEG OOK KOM­PO­NEN­TE BY
Son­der kom­po­nen­te sal ons ook nie kan her­laai nie, so voeg nou ook die prys daar­van by. Vir die 7x57 het ek die vol­gen­de kom­po­nen­te ge­prys: Nu­we Nor­ma-dop­pe, R1 736 vir 100; CCI 200-slag­dop­pe, R700** »
» vir 1 000; Som­chem S365­kruit teen R350 vir 500g; 140gr Nos­ler AccuBond-koe­ëls teen R686 vir 50.
Ek kry tus­sen 171 en 192 la­dings uit ’n 500g-blik S365, af­han­gen­de van my la­ding. Kom ons werk op ’n ge­mid­deld van 181 per blik. Een dop kos dus R17.36; een slag­dop R0.70; dryf­mid­del/kruit R1.94 en die koe­ël R13.72. Die prys vir een 7x57­pa­troon ge­laai met hier­die kom­po­nen­te is dus R33.72.
Die prys vir 20, 7x57 Nos­ler Trop­hy Gra­de-fa­brieks­pa­tro­ne ge­laai met 140gr Nos­ler AccuBond-koe­ëls is R1 231**, dus R61.55 per rond­te. Dus is die her­laai­de am­mu­ni­sie R27.38 per pa­troon goed­ko­per as die fa­briek­s­am­mu­ni­sie, ’n be­spa­ring van on­ge­veer 44.5%.
Maar daar is nou die ka­pi­taal­uit­ga­we wat in be­re­ke­ning ge­bring moet word en vol­gens my uit­een­set­ting hier­bo was dit R12 379. Om die ka­pi­ta­le uit­leg te reg­ver­dig moet ’n her­laai­er, as hy el­ke keer nu­we dop­pe ge­bruik, on­ge­veer 452 7x57-pa­tro­ne her­laai voor­dat daar e­ni­ge voor­deel vir hom is.
Ek weet eg­ter nie van e­ni­ge her­laai­ers wat el­ke keer as hy of sy her­laai, nu­we dop­pe ge­bruik nie. Dit is juis die doel van her­laai, om die dop­pe her­haal­de ma­le te ge­bruik. Die be­spa­ring word ook pro­gres­sief gro­ter soos wat ’n mens die dop­pe meer ke­re ge­bruik. Die dop is die en­ke­le groot­ste uit­ga­we, kom­po­nent­ge­wys. As ek al 100 die dop­pe op ’n slag her­laai, sal ek be­gin ge­lyk breek so teen die vier­de ge­bruik­slag.
As ’n spe­si­fie­ke dop twee keer her­laai word, hal­veer die prys daar­van en die twee­de keer wat jy daar­die dop ge­bruik, daal die prys van die pa­troon na R25.04, ’n be­spa­ring van R36.51. As die dop ’n der­de keer ge­bruik word, is die be­spa­ring steeds gro­ter – die pa­troon kos dan R22.15. Na die vier­de keer kos die pa­troon R20.70, ’n be­spa­ring van R41. Jy be­hoort met ge­mak e­ni­ge goeie dop ten min­ste vyf keer te kan her­laai – ek be­sit dop­pe wat reeds se­we keer her­laai is.
Na 326 sko­te met jou her­laai­de am­mu­ni­sie het jy die be­drag aan ka­pi­ta­le uit­leg te­rug, aan­ge­sien die her­laai­de am­mu­ni­sie jou R12 395 min­der ge­kos het as fa­briek­s­am­mu­ni­sie, teen­oor die R12 379 wat jy aan her­laai­toe­rus­ting span­deer het.
Ek skiet ge­mid­deld 50 sko­te op ’n dag by die skiet­baan uit. Dit neem dus nie eens se­we be­soe­ke aan die skiet­baan nie en my her­laai­toe­rus­ting is be­taal uit die be­spa­ring. Ek het hier­die jaar teen ein­de Ju­nie al­reeds ten min­ste 200 pa­tro­ne her­laai en 200 sko­te met die 7x57 op die skiet­baan uit­ge­skiet. Vir die deur­snee­skut/jag­ter be­te­ken dit dat jy die kos­te van die her­laai­stel bin­ne een jaar kan ver­haal. Die groot be­spa­ring kom na­tuur­lik in wan­neer ’n mens vir meer as een ka­li­ber her­laai aan­ge­sien jy reeds die ba­sie­se toe­rus­ting het, en jy net die ka­li­ber­spe­si­fie­ke toe­rus­ting be­no­dig soos ma­try­se en dop­sny­ers.
Die voor­deel van her­laai lê eg­ter daar­in dat jy nie te­vre­de hoef te wees met die koe­ël­ge­wig­te of die soor­te en fa­bri­ka­te koe­ëls wat in fa­briek­s­am­mu­ni­sie aan­ge­bied word nie. Jy kan na har­te­lus eks­pe­ri­men­teer met ver­skil­len­de kom­bi­na­sies. My 7x57 is ak­ku­raat met 130gr S­peer BTSP, teen 2 994vps vir spring­bok­jag, ter­wyl ek 175gr Nos­ler Par­ti­ti­ons ge­bruik vir e­nig­iets tot en met blou­wil­de­bees­te in die Bos­veld. Dus is dit dui­de­lik dat jy met her­laai ’n ak­ku­ra­te kom­bi­na­sie vir jou ge­weer of ge­we­re kan vind wat nie al­tyd moont­lik is as jy fa­briek­s­am­mu­ni­sie ge­bruik nie.
My .375 Hol­land & Hol­land Mag­num is weer lief vir 300gr S­wift A-Fra­me-koe­ëls en aan­ge­sien ek reeds se­dert on­ge­veer 1998 her­laai, is my her­laai­toe­rus­ting lank­al be­taal. Ek het ook kom­po­nen­te soos koe­ëls en dop­pe wat ek reeds ge­koop het toe ek die ge­weer aan­ge­skaf het. So, die 20 sko­te wat ek die af­ge­lo­pe Sa­ter­dag op die skiet­baan ge­skiet het, het my R1 226 ge­spaar, al am­per die prys van die ma­try­se en die dop­sny­er. As ek van­dag R980 vir 10 .375 H&H Mag­num-pa­tro­ne moes be­taal, sou ek se­ker nie eers vyf sko­te ge­skiet het nie.
“On­ly accu­ra­te rifles are in­te­res­ting” het die be­ken­de ko­lo­nel To­wn­send W­he­len ge­sê. Deur te her­laai, kan jy ook jou ge­weer in­te­res­sant maak son­der om jou bank­ba­lans te erg te knou.
** Die pryse hier­bo ge­noem was kor­rek op 30 Ju­nie 2018.
Deur kom­po­nen­te aan te koop en self te laai kan jy be­spaar op am­mu­ni­sie.
LINKS EN BO: Voor jy kan her­laai, moet jy na­tuur­lik eers ’n klomp toe­rus­ting aan­koop en af­han­gend van hoe erns­tig jy is oor her­laai, kan die ka­pi­ta­le uit­leg nog­al ’n aan­sien­li­ke een wees. Skiet jy eg­ter ge­reeld, raak her­laai die moei­te werd.
.375 H&amp;H Mag­num – vyf sko­te, 300gr S­wift A-Fra­me, 100 me­ter, groep 25.71mm.
7x57 – vyf sko­te met 175gr Sier­ra Ga­meKing. Af­stand 100 me­ter, groep 15mm.
NO­VEM­BER 2018 Fa­briek­s­am­mu­ni­sie vir ver­al groot­ka­li­ber­ge­we­re is baie duur. Deur self te laai vir ka­li­bers soos die .416 Rig­by, .450 Rig­by en die .505 Gibbs, by­voor­beeld, kan en­toe­si­as­te heel­wat geld spaar.