Koos Kombuis Biografie
Skool was vir my baie boring, veral omdat ek myself al op drie leer lees het - van die agterkante van cereal-bokse af. Kytie, ons bediende en my grootste maat, het die leerdery aangejaag deur my elke dag te vra om vir haar die strokiesverhale in Die Burger te verduidelik. My vaardighede was egter beperk tot sekere gebiede. Voor die ouderdom van tien het ek reeds 'n dosyn romans getik op my pa se Underwoord-tikmasjien, maar ek kon nog steeds nie my eie skoenveters vasmaak nie. My onderwysers het vas geglo ek is baie dom. In 'n sin was hulle reg, want hoewel ek lief was vir lees en vir musiek, het ek geen ambisie gehad om 'n akademiese loopbaan te volg nie.
Ek was mal oor die army, al was ek useless met 'n geweer. Toe hulle agterkom ek is ook nie goed met die skil van aartappels nie, het hulle my na die brandweer oorgeplaas. Hier het ek my een en enigste naskoolse kwalifikasie verwerf - 'n brandweersertifikaat. Toe al my vriende na 'n jaar in die army Stellenbosch Universiteit toe gaan, het ek begin rondswerf van die een job na die ander. Ek was die meeste van die tyd in Johannesburg. Hierdie jare was baie donker en rigtingloos, maar ek het darem streetwise geword. Ek het my hand aan alles probeer: hoenders braai by KFC, pizzas maak, polisse verkoop, brande blus, klerk-speel in die staatsdiens en sulke goed. Ek het vir 'n ruk selfs my lyf fortuinverteller gehou en vir verveelde huisvroue voorspel wat die geslag van hulle babas sou wees - ek het immers 'n 50% kans op sukses gehad, en ek was meer dikwels reg as verkeerd.
In 1976 het ek terug huis toe gegaan om te probeer vrede maak met my ouers, van wie ek toe al lank vervreem was. Ek het my pa-hulle heeltemal gek gemaak, want ek het hulle oral deur die huis gevolg om my nuutste (meestal swak) gedigte hardop voor te dra. Op my eie aandrang het hulle my na 'n sielkundige geneem, wat my summier in 'n gestig laat opneem het. Ek was 'n jaar lank 'n pasiënt in Saal 6, Weskoppies, tussen drug addicts en skisofrene, voor een van die sielkundiges my ondersoek het en besluit het ek makeer niks nie. Tot my groot ontsteltenis het hy my dadelik ontslaan. Toe moes ek van voor af begin werk soek.
In die laat 80's stem Shifty Records in om my eerste plaat uit te gee - Ver van die Ou Kalahari. Dit word dadelik deur die sensuurraad as "ongewens" gebrandmerk. Ek, Johannes Kerkorrel en Bernoldus Niemand, met die ondersteuning van Shifty Records en Vryeweekblad, en Dagga Dirk Uys in beheer van administratiewe sake, pak in 1986 die Voëlvry Toer aan. Ons het die idealistiese droom gehad om die Apartheid-regime met 'n paar liedjies vol woede, bravade en vloekwoorde omver te werp. Ons speel op kampusse en in obskure sale landwyd en kom gou in die visier van die Veiligheidspolisie en ander Bewakers van Apartheid. Die invloed wat Voëlvry op die politieke bewussyn van die Afrikaanse jeug en latere Afrikaanse musikante gehad het, is al wyd bespreek en bestudeer, maar die persoonlike prys wat ons betaal het was hoog. Vriendskappe en verhoudings het in die slag gebly en die stigma van "alternatiewe musikante" sou vir altyd aan ons loopbane bly kleef soos 'n ou poep.
Vandag het ek meer as tien CD's op my kerfstok. Ek finansier self die opnames en is dus nie afhanklik van 'n platemaatskappy nie. Die musikale produksie van my CD's laat ek in die hande van my goeie vriend Schalk Joubert. Soms is ek nog "alternatief en ongewens", en soms almal se gunstelling Koos. Ek geniet dit om in teaters op te tree, meestal solo, maar ook saam met briljante musikante soos Schalk Joubert, Albert Frost, Melissa van der Spuy, Kevin Gibson, Nicole Holm en Rocco de Villiers (om maar 'n paar te noem). Ek het ook die voorreg gehad om 'n hegte vriendskap en werksverhouding met die Belgiese musikant Stef Bos te smee. Ons het saam twee liedjies geskryf (Het Avondland en Die Duiwel en God) wat op sy CD Van Mpumalanga tot die Kaap gehoor kan word.
In my hart wil ek egter steeds eerder skrywer as musikant wees. In 2000 voltooi ek uiteindelik 'n lank beloofde outiobiografie (Seks en Drugs en Boeremusiek), dit word gevolg deur 'n roman (Hotel Atlantis), 'n satire in Engels (The Complete Secret Diaries of God), 'n riller (Raka, die Roman), 4 versamelings van voorheen gepubliseerde rubrieke (My Mamma is 'n Taal; Afrikaans my Darling, Die Dieper Dors en Die Reuk van Koffie) en 'n na-betragting van my Voëlvry Jare (Die Tyd van die Kombi's, in Engels uitgegee as Short Drive to Freedom). In 2013 verwerk en vertaal ek die Chinese filosofiese geskrif I Ching in Afrikaans - die I Tjieng word deur Penguin Books uitgegee. Ek skryf ook rubrieke en kortverhale vir verskeie publikasies. My groot droom is om 'n science fiction storie te skryf en UITEINDELIK ryk en beroemd te word, watch this space....