Die nuwe wetsontwerp op skuldverligting: Hoe raak dit jou? - Jy en die RegJy en die Reg
Tuis › Artikels › Die nuwe wetsontwerp op skuldverligting: Hoe raak dit jou?
Die nuwe wetsontwerp op skuldverligting: Hoe raak dit jou?
Die nuwe wetsontwerp op skuldverligting wat in Augustus deur president Cyril Ramaphosa onderteken is, is daarop gemik om lae-inkomsteverdieners te beskerm. Kenners waarsku egter dat dit ʼn finansiële risiko vir die ekonomie en verbruikers kan inhou.
Terwyl die basiese beginsel om skuldverligting aan arm Suid-Afrikaners te bied, verwelkom word, reken Cas Coovadia, die besturende direkteur van die Bankassosiasie (Basa), dat die regering moes gekyk het na ʼn inklusiewer manier waarop verligting aangebied kan word.
Coovadia meen die wysigings aan die Nasionale Kredietwet kan nie ʼn volhoubare maatstaf vir die verligting van skuld wees nie omdat dit nie ʼn balans handhaaf tussen die regte van verbruikers en kredietverskaffers nie. Die tesourie beraam egter dat die nuwe wet miljarde rande se skuldverligting gaan meebring.
Die nuwe wetsontwerp gee die nasionale kredietreguleerder (NCR) die reg om onversekerde skuld ter waarde van R50 000 af te skryf indien bevind word dat verbruikers met kritieke skuld nie meer as R7 500 per maand verdien nie.
Werkloses en mense wat die voorafgaande ses maande minder as R7 500 per maand verdien het, mag aansoek doen om die afskrywing van korttermynskuld van R50 000 of minder.
Die wet laat die minister van handel, nywerheid en mededinging ook toe om verligting te soek vir sektore wat onder natuur- of ekonomiese rampe deurgeloop het. Dit teiken spesifiek ook verligting vir huishoudings waar kinders aan die hoof van die huis staan, gestremdes en vroue.
Die wet laat verbruikers wat diep in die skuld is (en wat geregtig is op die skuldverligting), toe om aansoek te doen om skuldverligting om:
indien dit nie moontlik is nie, hul betalings op te skort vir 12 tot 24 maande, met gereelde hersiening van die situasie;
die skuld uit te wis of ʼn persentasie daarvan na twee jaar uit te wis as die verbruiker steeds nie in staat is om die skuld te betaal nie; en
landdroste te bemagtig om ʼn rentekoers tot selfs 0% te verlaag.
Hierdie ingrypings sal eers moontlik wees sodra alle bestaande skuldverligtingsopsies uitgeput is. Verbruikers moet ook besef ​​dat hulle, sodra hulle sulke ingrypings aanvaar, vir ʼn sekere tydperk nie vir verdere krediet in aanmerking kan kom nie.
Basa se ekonomiese-impakstudie (wat die departement van handel en nywerheid, wat aan die spits van die wetsontwerp staan, betrek het), het bevind dat banke óf vir hoër risiko’s sal moet voorsiening maak óf lenings aan lae-inkomstekliënte sal moet vermy.
“Dis banke se plig om die spaargeld en beleggings van deposante, werkers en ondernemings te beskerm. Banke benut deposante se geld om uit te leen en kan nie mense se geld uitleen as hulle nie seker is dat die lenings terugbetaal kan word nie,” sê Coovadia.
Dit kan verbruikersbesteding verwurg, met ʼn verwoestende uitwerking op ons reeds haglike ekonomie. Volgens Coovadia het Basa se versoekskrif aan pres. Ramaphosa om nie die wet in sy huidige vorm te onderteken nie, egter op dowe ore geval.
Die wetsontwerp is ook teengestaan deur klerekleinhandelaars wat krediet verleen omdat dit die swak gedrag van leners kan aanmoedig, Die DA-woordvoerder oor handel en nywerheid, Dean Macpherson, waarsku dit kan die aptyt onder lae-inkomsteverdieners verhoog om meer skuld aan te gaan sonder die voorneme om dit ooit terug te betaal ─ solank dit binne die wetlike drempel van skuld bly. Dit kan ʼn massiewe morele gevaar skep.
Sedert die wetgewers in 2016 begin het om die skuldvrystelling te ondersoek, het korttermynkrediet, die soort krediet waarop die armste leners die algemeenste staatmaak, van 3,64 miljard rand in die laaste kwartaal van 2015 tot 2,27 miljard rand in die tweede kwartaal van hierdie jaar gedaal. Dít blyk uit die data van die Suid-Afrikaanse Nasionale Kredietreguleerder (NCR).
Dit kan ernstige probleme beteken vir sommige gesinne in ʼn land waar die werkloosheidsyfer byna 30% is te midde van trae ekonomiese groei, stygende lewenskoste en miljoene mense wat nie genoeg het om van te lewe nie.. Volgens die finansiële-insluitingorganisasie FinMark Trust vertrou ongeveer een derde van die bevolking op lenings vir benodigdhede soos voedsel.
Leningshaaie gaan floreer
Met die nuwe wetgewing ontstaan die gevaar dat sommige hulle na die informele sektor sal wend ─ ʼn sektor wat oorheers word deur ʼn groot netwerk onwettige leningshaaie (loan sharks), bekend as mashonisas. Dis die mening van Coovadia asook bankbestuurders en sommige skuldberaders.
Die betaaldaglener Wonga se navorsing toon dat mashonisas reeds wyd gebruik word, en dat dit naïef sou wees om te dink dat verbruikers wat kontant nodig het nie daarheen sal gaan nie. Mashonisas, wat oor die algemeen rentekoerse tot so hoog as 50% hef en soms geweld gebruik om hul geld terug te kry, gaan floreer in ʼn uitleenomgewing soos dié.
Die verskil tussen ’n skikking en ’n hofbevel