Basta bygelowig | Mossel Bay Advertiser
Cornelle Carstens | 12 March 2020
Daar is siele wat vandag verkies om tuis te bly. Alhoewel 'n mens te midde van die Covid-19-virus en die wêreldwye oproep vir self-isolasie sou kon dink dat dit 'n offervaardige, verantwoordelike gebaar is, bly diesulkes agter geslote deure vir 'n gans ander rede.
Want húlle, is bang vir Vrydag die 13e.
Om Vrydag die 13de te vrees, is paraskevidekatriafobie of friggatriskaidekafobie. Dié woorde genoeg kan jou hoendervleis gee.
Bygelowe oor dié dag is uiteenlopend en daar is verskillende teorieë oor die ontstaan daarvan. Gaan lees self op as jy nuuskierig van geaardheid is. Onthou net die gesegde – van nuuskierigheid is die kerke leeg en die tronke vol. En natuurlik die Engelse ekwivalent, hoeka gepas op so 'n gewraakte Vrydag – curiosity killed the cat…
Katte, veral swartes, dra natuurlik net so swaar aan die bygeloofblaam.
Domastrant of dalk tog die ou heks waarvoor my tienerseun my aansien, maar my swart kat is my sieraad. Waar ek my bevind, is 'n uil nooit ver nie. Ek reken as jy my Koekemoer-man vra, sal hy stilletjies sê ek kort nog net 'n besem om die prentjie af te rond. Na so 'n waagmoedige uitspraak, sal hy dalk meer as gewoonlik vir sy lewe vrees.
'n Bang en bygelowige mens is ek nie. Dalk omdat ek kleintyd mak gemaak is met die familiekerkhof wat knap teen die familieplaas in die Karoo se opstal lê. Voeg hierby dat my ma as slaaptydstories vir my gru-gedigte soos Die Ruiter van Skimmelperdpan gelees het en jy het 'n wenresep vir senus van staal.
Die gehoor tydens Sandersville se skoolkonsert het dit nie so gelukkig soos ek getref nie. Terwyl ek rondkuier in vanmelewe se dae, staan die spook van dié spektakel in my geheue op.
Tydens 'n fondsinsamelingskonsert, besluit die personeel insluitend my ma, om ook 'n item te lewer. Hulle keuse vir 'n mimiek is Die Spook, soos gesing die Al Debbo. Die hele besigheid is in groot geheimhouding beplan en gerepeteer. Al die akteurs sou swart dra wat hulle op 'n donker verhoog onsigbaar sou maak. Voor op hul klere, is beendere met onsigbare verf aangebring wat, indien ultravioletligte daarop skyn, die menslike skelet sigbaar sou vorm.
Die aand van die konsert, is die saal stampvol. Alles verloop vlot. Toe die onnies se item begin, word die verhoog en helfte van die saal se ligte afgesit. 'n Geruis gaan deur die gehoor, want g'n mens kan sien wat op die verhoog aangaan nie. Maar toe die musiek begin speel en die "geraamtes" begin beweeg, toe begin die poppe dans.
Soos die noodlot dit wou hê, sit een van die kwajongens die saal se laaste paar ligte ook af nét op toe die onnies, volgens hulle choreografie van die verhoog sou afspring.
En toe, breek pandemonium los. Dit gil, vloek en bid tegelykertyd soos die gehoor probeer wegkom van die spoke af. Die spoke verloor mekaar in die harwar en later is dit elke spook vir hom- of haarself net om 'n veilige wegkruipplek te kry terwyl van die dapperes in die gehoor die geeste probeer onder bedwang kry. Toe die ligte weer aankom, kan jy jou die chaos voorstel. Van die onnies is vasgepen op die vloer. Ander kruip handeviervoet onder tafels in, terwyl iemand hul aan die voete probeer gryp. Die ouderling het die onderhoof in 'n wurggreep beet. Sowat van bloukolle het jy nog nooit aan 'n geraamte gewaar nie.