Saintsi maduvha ano ndi tshiitwa tsha llifhasi lothe. na ikonomi dzo bvelaho phanda (sa dzheremane na Canada), vhadivhi vha zwa phoisi vha na mbilaelo ya uri vhorasantsi makone vha khou kokodzelwa kha sisieme ya Amerika ire nthesa. U lingedza u fhenya izwi mashango a khou kwameaho akhou lingedza u dzhenelela nga ndila dzo fhambanaho. Sa tsumbo Canada lo vhetshela thungo masheleni a u sika zwidzulo zwa zwigidi yunivesithi na kha saintsi na inzhiniere kha miwaha mitanu Idaho. Vhuvhili u hao mashango aya France na Dzheremane vha kha kuitele kwa shandukisa milayo na u phuromotha vhukwamani ha saintsi na mishumo na Amerika nga mulayo wa Bayh-Dole. Afrika Tshipembe ngudo dzo itwaho hu si kale dzi sumbedza uri tshiimo tsha vhathu vhane vha khou litsha ndi hanefha kha 11% nga nwaha kha aborathari dza muvhuso na 15% nga waha kha vha thodisiso dza Univesithi.kha a vho vha litshaho mushumo, vha 5% ndi vhorasaintsi na 22% ya vho ra akhademi vhane vha khou pfulutshela mashangoni a nna?