Guadeloupe, 'n beeld in diens van kolonisasie - Verskeie
Guadeloupe, 'n beeld in diens van kolonisasie
Titel: Uitsig op die Bourg de la Guadeloupe
Skrywer: PLUMIER Charles (1646 - 1704)
Skeppingsdatum : 1689 -
Tegniek en ander aanduidings: In: Plante van Martinique en Guadeloupe (…) geteken, ingekleur en beskryf deur Père Plumier.
Prentverwysing: JD-18-FOL - Plante van Martinique en Guadeloupe
Uitsig op die Bourg de la Guadeloupe
Beheer van dokumentêre studies aan die DAC Guadeloupe, afgevaardigde kurator van antieke en kunsvoorwerpe van Guadeloupe
Kolonisering van Guadeloupe
Die geskiedenis van die kolonisering van die Guadeloupe deur die Europeërs begin met die tweede reis van Christophe Colomb na die Amerikas, wat van 1493 tot 1496 onderneem is en waarmee die hele eilandgroep verken kan word. Die werklike besetting van die eiland het egter eers in 1635 plaasgevind, met die ekspedisie onder leiding van die Here van L'Olive. Laasgenoemde is vergesel van 'n Dominikaanse sendeling, vader Breton, wat die twintig jaar van sy verblyf gewy het aan die gee van die eerste fisiese beskrywings, asook om kontak te bewerkstellig met die Amerikaanse bevolking wie se taal hy geleer het.
Na hom het ander godsdienstige sendelinge hierdie beskrywende werk voortgesit, al hoe meer gedetailleerd namate die kolonisasie gevorder het. Vader Charles Plumier (1646-1704) is deel van hierdie reis. Tydens sy reise, die eerste in 1689, die tweede van 1693 tot 1695, het hy hom gewy aan die fisiese beskrywing van al die rykdom van die fauna en flora van die eilande en die versameling van voorwerpe van die natuurgeskiedenis. Sy botaniese plate is baie presies en gaan gepaard met die skepping van honderd nuwe genera. Sy belangstelling lei daartoe dat hy belangstel in 'natuurlike' en hul kennis van die gebruik van plante, maar ook in kartografie en landskap, soos hierin Uitsig op die dorpie Guadeloupe in 1689 gemaak.
Geboorte van die stedelike landskap
Plumier se tekening is 'n kompromis tussen landskap- en kartografiese voorstelling. Deur die perspektief te verdraai, slaag die outeur daarin om die hoofkonstruksies van die dorpie Basse-Terre, geïdentifiseer deur 'n legende in 'n kartouche, op 'n plan te plaas. Die akkuraatheid van die tekening is veral betekenisvol in argitektoniese beskrywings en meer skematies in plantbeskrywings, terwyl dit die identifisering van verbouingsareas moontlik maak. Die vertikale of horisontale lyne stem waarskynlik ooreen met voedselgewasse, die kromlynige lyne tot rietplantasies. Ons identifiseer ook min of meer dig beboste gebiede, hoofsaaklik bladwisselend, maar ook sommige palm- of klapperbome. Die agtergrond word in atmosferiese perspektief behandel, maar die reliëfs is nie baie betekenisvol nie en selfs die silhoeët van die Soufrière is moeilik om te herken.
Die doel van hierdie voorstelling is nie om die wilde natuur voor te stel nie, maar inteendeel om 'n mak geaardheid te toon met sy grense van persele, sy velde, sy gereeld geplantte bome en 'n uiteensetting van die verstedeliking van die hoofstad van die kolonie, wat omstreeks 1650 in 'n stad opgeneem is. Die administratiewe owerheid word verteenwoordig deur die fort (S) en die goewerneur se huis (Z); geestelike gesag gesimboliseer deur verskeie kerke (Karmeliete, Capuchins, Jesuïete); terwyl kommersiële en huishoudelike aktiwiteite deur pakhuise en huise aangedui word.
'N Beskrywing in diens van kolonisasie
Die kartografiese presisie van vader Plumier se tekening illustreer die vordering van die kolonie in die tweede helfte van die 17de eeu.e eeu, byna uitsluitlik in die suide van die eiland, en die belangrikheid van die dorpie Basse-Terre waaromheen ander stedelike sentrums ontwikkel, veral in Baillif en Vieux-Habitants. Die kwaliteit van die geboue, die leesbaarheid van die organisasie van die stedelike ruimte, die gereelde orde van die plantasies gee egter die gevoel van 'n beheerde, mak geaardheid, wat nog lank nie die presiese weerspieëling van die werklikheid is nie.
Fisiese, literêre en geïllustreerde beskrywings van hierdie soort, soos dié van Vader Labat (gepubliseer in 1722), 'n beroemde tydgenoot van Plumier, is noodsaaklik vir die ontwikkeling van kolonisasie. Dit vorm aansporings vir toekomstige setlaars en beklemtoon noodwendig die potensiaal vir die benutting van die natuur. Hulle moet gerusstel en belowe dat hulle 'n toekoms vir hierdie lande sal waarborg wat deur die beginsel van die Exclusive bestuur word. Hierdie merkantiele koloniale stelsel wat die metropool streng verbind met sy kolonies, dwing geleidelik die monokultuur van riet op en bevoordeel groot familieplase, 'suikerhuise', waar werk, min gemeganiseerd, gebaseer is op 'n bedienbare arbeidsmag, en mishandel word.
Jean-Baptiste LABAT, Voyage to the Isles, Adventurous Chronicle of the Caribbean 1693-1705. Parys, Phébus Libretto, 1993, 463 bl. Herdruk van Labat, Nuwe reise na die Franse eilande van Amerika, 1722.
Desmoulins (M.-E.), Bonnissent (D.), Peiré (J.-F.) .- Basse-Terre, erfenis van 'n Wes-Indiese stad. Pointe-à-Pitre: Éditions Jasor, 2006, 251 bl.
Perotin-Dumont (A.), Die stad van eilande. Die stad op die eiland. Basse-Terre en Pointe-à-Pitre, Guadeloupe, 1650-1820. Parys, Karthala, 2000, 990 bl.