Bloedstraat kry sy naam oor onskuldige seun gewond is – Afrikanergeskiedenis
Bronsplaat: Die Suid-Afrikaanse Nasionale Konvensie, Poskantoor
Waar kry Pretoria se Bloedstraat sy naam? Die bloed wat daar gevloei het, was dié van 'n onskuldige seun wat deur sy ma gestuur is om 'n boodskap na haar vriendin te neem. Dit was in die 1860's se burgeroorlog en dié vriendin se man was aan die voorpunt van die opstandigheid.
Dit was 'n stormagtige Sondag op 14 September 1862 toe Jacobus Francois du Toit, die seun van landdros Andries du Toit, tussen die lui van die eerste en tweede kerkklokke op pad na Elsie Maria Aletta Schoeman was. Sy was die derde vrou van die opstandige kommandant-generaal Stephanus Schoeman en het nog voorskoolse kinders in die huis gehad.
Andries du Toit by sy vrou en dogter, wie se name ongelukkig nie by die foto verskaf is nie.
Op die Sondag van die skietvoorval het Jacobus vanaf die Du Toits se huis aan die wesoewer van die Apiesrivier, naby Leeuwdrift vertrek. Sy pa, Andries Francois du Toit, het die gesin teen die einde van 1856 met 'n ossewa Pretoria toe getrek ná hy deur MW Pretorius genooi is om plase in Voortrekkergebiede op te meet.
Hy was die een wat munisipale regulasies opgetrek het en het 'n belangrike rol gespeel in die veldtog om Pretoria die hoofstad te maak. Andries het op 31 Desember 1859 in die ouderdom van 45 jaar bedank en het 'n stuk grond van die president gekry, glo as 'n goue handdruk vir al die dienste wat hy aan die jong dorp gelewer het.
Die stuk grond, wat Andries Arcadia genoem het, het van Du Toitstraat, wat na Andries vernoem is, tot op Meintjeskop gestrek. Arcadia was 'n gedeelte van die ou plaas Elandsfontein, maar Andries het die deel rondom die Uniegebou uit Gerrit Bronkhorst se boedel gekoop. Hy het Arcadia in 82 erwe begin uitlê en het sy deel van Elandspoort drie jaar ná die insident in Bloedstraat, op 7 April 1865, verkoop. Bloedstraat was toe nog deel van Klein Schoemansdal.
Dié plaas se eienaar, Stephanus Schoeman, was nie 'n maklike man nie. Sy rooi hare, vurige temperament en hewige dispute met ander Boereleiers het hom die bynaam 'Stormvogel van die Noorde' besorg.
Die ZAR-volksraad het hom ses maande afgegee om sy amp in die Vrystaat te aanvaar. Tog, toe dié tydperk verby is, wou die volksraad hom nie toelaat om sy voormalige amp as president van die ZAR te hervat terwyl hy ook president van die Vrystaat was nie.
President Willem Cornelis Janse van Rensburg se vrou, Elisabeth Maria Jacoba, 'n nooi Du Plessis
Op 5 Januarie 1864 was daar 'n skermutseling by Silkaatsnek.
Die boom waaronder die finale onderhandelings gehou is, die Vredesboom, het lankal doodgegaan. Nie ver weg nie was 'n kareeboom waar Jan Viljoen sy kamp opgeslaan het en aanvanklike onderhandelings gehou is. Dié groot koelteboom op die plaas Uitkoms was 'n landmerk langs die pad na Silkaatsnek en is later jare dikwels as 'n ontmoetingsplek gebruik. Hy het die naam 'Wagboom' gekry.
By die bome is 'n monumentjie wat deur die Lenteskool van Brits opgerig is en op 5 Julie 1961 onthul is. Daar staan: "Nadat die Burgerstryd in Transvaal met die Krokodilrivierslag in hierdie omgewing op 5 Januarie 1864 beëindig is, het die voormanne van die 'Staatsleger' en die 'Volksleger' van 9 tot 15 Januarie 1864 onder hierdie boom samesprekings gevoer wat tot die herstel van vrede en eensgesindheid gelei het."
Ná die beëindiging van die broederstryd is Stephanus Schoeman se vonnis opgehef en hy kon huis toe gaan. Hyhet Klein Schoemansdal later aan Johannes Francois Celliers, stigter van 'De Volkstem', verkoop. Die plaas is na Rus in Urbe herdoop. Die staat het die plaas in 1895 uit Johannes se boedel aangekoop om 'n dieretuin te begin.
Die Jameson-inval van 1895/96 het dié planne in die wiele gery. Die ou opstal het leeg gestaan en die direkteur van onderwys het die huis as 'n koshuis vir Staatsgimnasium-leerlinge, begin gebruik. Die res van die plaas is aan 'n kwekery verhuur.
In 1899 is die seuns wat in die plaasopstal gebly het Engelse Oorlog toe en die opstal het leeg gestaan. Dr. Jan Boudewyn Gunning, eerste direkteur van die dieretuin, het sy diere op 21 Oktober 1899 soontoe geskuif.