Gemenebes van Onafhanklike State - Wikipedia
streeksorganisasie wat bestaan uit voormalige republieke van die Sowjetunie
Gemenebes van Onafhanklike State (GOS)
Russiese naam: Содружество Независимых Государств (СНГ)
Tipe organisasie: Statebond
Lidmaatskap: 9 lidstate
Setel: Minsk, Wit-Rusland
Gestig: 21 Desember 1991
Hoof se titel: Uitvoerende sekretaris
Hoof se naam: Sergei Lebedef
Geskatte bevolking: 277 983 490
Jaar van skatting: 2008
Amptelike webtuiste: cis.minsk.by
Die Gemenebes van Onafhanklike State (GOS) (Russies: Содружество Независимых Государств; Sodroezjestwo Nezawisimich Gosoedarstf) is ’n streeksorganisasie wat uit voormalige republieke van die Sowjetunie bestaan.
Die organisasie is op 8 Desember 1991 deur Rusland, Wit-Rusland en Oekraïne gestig toe die leiers van die drie lande ’n ooreenkoms onderteken het oor die ontbinding van die Sowjetunie en die stigting van ’n organisasie wat as opvolger van die USSR kan dien. Op 21 Desember het nog agt voormalige Sowjet-republieke aangesluit: Armenië, Azerbeidjan, Kasakstan, Kirgisië, Moldowa, Turkmenistan, Tadjikistan en Oesbekistan en die ledetal dus op elf te staan gebring. Georgië het twee jaar later aangesluit, in Desember 1993, om die ledetal op twaalf te staan te bring. Die drie Baltiese state – Estland, Letland en Litaue – het besluit om nie aan te sluit nie en groter affiliasie met die Europese Unie na te streef.
Die Stigtingsooreenkoms het die hoof- konstitusienele dokument van die GOS gebly tot in Januarie 1993, toe die GOS-handves aanvaar is. Daarin is bepaal dat lidlande die handves moet bekragtig (sek. 2, art. 7). Oekraïne, een van die stigterslede wat die Stigtingsooreenkoms in Desember 1991 onderteken het, het nooit die GOS-handves bekragtig nie en is dus tot vandag nog nie wetlik ’n lidland nie. Turkmenistan het die status van sy lidmaatskap verander tot newelid vanaf 26 Augustus 2005 vanweë sy VN-erkende status van internasionale neutraliteit. Georgië het die GOS op 18 Augustus 2008 ingelig dat sy parlement eenparig besluit het om sy lidmaatskap te beëindig. Sy onttrekking het ’n jaar later van krag geword.
Die 11 huidige lidlande verskil dus in status: 9 lande het die handves bekragtig en is volle lede, een land (Turkmenistan) is ’n newelid en een land (Oekraïne) is ’n deelnemende en stigterslid, maar nie wetlik ’n lidland nie.
Die GOS is nie ’n superstaat nie, maar ’n losse konfederasie soortgelyk aan die oorspronklike Europese Gemeenskap eerder as die huidige Europese Unie. Dis egter meer as ’n simboliese organisasie, met mag op die gebied van handel, finansies, die reg en sekuriteit. Die belangrikste kwessie vir die GOS is die daarstelling van ’n volle vryhandelsgebied tussen die lidstate. Daar is ook samewerking oor demokrasie, misdaadvoorkoming oor die grense heen en die hou van vrede.
Die GOS is in Minsk, Wit-Rusland, gesetel. Die voorsitter word ’n uitvoerende sekretaris genoem en is sedert Oktober 2007 Sergei Lebedef.
Bekragtiging van GOS-ooreenkomste sedert September 2008
Armenië 21 Desember 1991 18 Februarie 1992 16 Maart 1994
Azerbeidjan 21 Desember 1991 24 September 1993 14 Desember 1993
Wit-Rusland 8 Desember 1991 10 Desember 1991 18 Januarie 1994 Stigterslid
Kasakstan 21 Desember 1991 23 Desember 1991 20 April 1994
Kirgisië 21 Desember 1991 6 Maart 1992 12 April 1994
Moldowa 21 Desember 1991 8 April 1994 27 Junie 1994
Oekraïne) 8 Desember 1991 10 Desember 1991 Nie bekragtig Onttrek
Oesbekistan 21 Desember 1991 1 April 1992 9 Februarie 1994
Rusland 8 Desember 1991 12 Desember 1991 20 Julie 1993 Stigterslid
Tadjikistan 21 Desember 1991 26 Junie 1993 4 Augustus 1993
Turkmenistan 21 Desember 1991 26 Desember 1991 Nie bekragtig Newelid sedert 26 Augustus 2005
Georgië) — 3 Desember 1993 19 April 1994 Onttrek
Leiers van die GOS-state 2008 in Bisjkek
Sekretaris-generaals van die GOS:
Sergey Lebedev (Rusland) 5 Oktober 2007 – huidige
Vladimir Rushailo (Rusland) 14 Junie 2004 – 5 Oktober 2007
Yury Yarov (Rusland) 2 April 1999 – 14 Junie 2004
Ivan Korotchenya (Wit-Rusland) 4 Maart 1999 – 2 April 1999
Boris Berezovsky (Rusland) 29 April 1998 – 4 Maart 1999
Ivan Korotchenya (Wit-Rusland) Mei 1993 – 29 April 1998
Wikimedia Commons bevat media in verband met Gemenebes van Onafhanklike State.
GOS se uitvoerende komitee
Handves van die GOS
PINR – GOS se stryd om samehang
RZB Vooruitsigte vir die GOS
Hierdie artikel is merendeels vertaal vanaf die Engelse Wikipedia-artikel en:Commonwealth of Independent States
↑ 1,0 1,1 Ooreenkoms oor die stigting van die GOS: 3 stigterslede, 8 Desember 1991 (nie-amptelike Engelse vertaling). Russiese teks hier
↑ 2,0 2,1 Alma-Ata-verklaring: 11 stem in tot die GOS, 21 Desember 1991 (Engelse vertaling). Russiese teks hier
↑ GOS-handves, 22 Januarie 1993 (nie-amptelike Engelse vertaling). Russiese teks hier
↑ 4,0 4,1 4,2 Bekragtigingstatus van GOS-dokumente soos op 15 Januarie 2008 (Russies).
↑ 5,0 5,1 Turkmenistan se besluit, vergadering in Kazan, Rusland, 26 Augustus 2005 (Russies).
↑ 6,0 6,1 Turkmenistan verlaag status, Radio Free Europe/Radio Liberty, 29 Augustus 2005.
↑ Georgië se besluit op BBC News, 14 Augustus 2008.
↑ Verklaring oor Georgië se besluit, 18 Augustus 2008.
↑ rulers.org: Commonwealth of Independent States (en)
Ontsluit van "https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Gemenebes_van_Onafhanklike_State&oldid=1849416"
Last edited on 3 November 2018, at 10:58
Die bladsy is laas op 3 November 2018 om 10:58 bygewerk.