Memorandamu leyi yi na 21 wa tipheji.
Ximunhuhatwankulu i ximunhuhatwa lexi nga na ku navela ko karhi, hileswaku xitori xi rhendzeleka eka xona. Munhu loyi u na ntlimbo, hi yena a kayakayaka ku kuma xitshunxo.
Vadyondzi va nga ha boxa Ntekele tanihi ximunhuhatwankulu. Ntekele a a navela ku va na mabindzu. A a ri na khumembirhi wa mabazi lama a ma rhwala vanhu ku suka eRixongile ku ya eBedford. Mabazi lama ma hisiwile hi vuthu ra Lefty.
Ntekele u na ntlimbo (xiphiqo), hikuva a nga koti ku pfuxa bindzu ra yena. U heleriwe na hi mali leyi a a ri na yona.
Ximunhuhatwa lexi sivelaka ximunhuhatwankulu ku fikelela ku navela ka xona.
Manayila a a endla leswaku bindzu ra tata wa yena Ntekele ri nga tlheli ri pfuxiwa, hikwalaho ka leswi a a ala ku tekiwa hi Muzayiwe.
Ximunhuhatwa lexi endlaka leswaku ku va na dzolonga exikarhi ka ximunhuhatwankulu na xisihalari.
Muzayiwe a a fanele ku pfuxa bindzu ra Ntekele ntsena loko Manayila a pfumela ku tekiwa hi yena.
Manayila a a nga swi lavi ku tekiwa hi yena, u hetelele a pfumela hi ku sindzisiwa, kambe hi siku ra nkhuvo u nyamalarile.
Hambiswiritano, Muzayiwe u pfuxile bindzu leri a nga rhanga hi ku ri fambisa leswaku a ta kuma mali ya yena, kutani endzhaku a ri tlherisela eka Ntekele.
Vadyondzi van'wana va nga boxa Manayila tanihi ximunhuhatwankulu. Manayila u navela ku tekana na Jamboti kambe hikokwalaho ka rivengo exikarhi ka Ntekele na Dodovha, loko va fanele ku tekana, a va ta boheka ku baleka.
U tlhela a n'wi sindzisa ku tekana na Muzayiwe loyi a ri mukhalabye, tlhelo n'anga.
Ximunhuhatwa lexi endlaka leswaku ku va na dzolonga exikarhi ka ximunhuhatwankulu na xisihalari.
Leswi swi endle leswaku Muzayiwe a pfuxa bindzu ra Ntekele, kambe a a ta fanela ku rhanga hi ku ri fambisa leswaku a ta kuma mali ya yena, se endzhaku a ri ta tlhlelela eka Ntekele.
Nhungu wa timhaka kambe mhaka yo hetelela yi ta averiwa mune wa timaraka.
Nhlamuselo ya nhlokomhaka. Vundzeni bya nkanelo, ku amukeleka na ku twisisa matsalwa.
Ririmi, thoni na maendlelo lama tirhisiwaka eka xitsalwana.
Nhlokomhaka yi hlamuseriwile hi vuenti naswona swilaveko hinkwaswo swi katsiwile.
Xivumbeko xa kahle.
Vuxokoxoko bya mahungu swa olova ku byi landzelela.
Ku kombisa ku twisisa nhlokomhaka, swilaveko hinkwaswo swi katsiwile.
Vumbhoni bya kahle byo seketela nhlokomhaka.
Ku pfumaleka ka tindzimana to twisiseka.
Xitayili na thoni leswi hoxekeke.
A va yime kusuhi na heke ya kereke ya Rixongile.
A a lava ku dyondzisa vatswari leswaku va fanele ku tshinya vana va vona.
Vavasati lava a va sola ku va Ntekele a vule leswaku yena u na vana lava nga lulama.
Ku chayisiwa hi movha a wela ehansi.
Muchayeri wa wona a a dakwile.
Eka tsalwa leri a ku ri na ndyangu wa Mathebula nuna wa Makhanana loyi a tirha exilungwini.
Mavundza a a ri n'anga naswona a a ri na ndyangu wa yena. Ku rhandzana ka Mavundza na Makhanana ku endlile leswaku Mavundza a hamba a ya emutini wa Mathebula loko a nga ri kona.
Mavundza u vile na makungu ya ku tekana na Makhanana hikuva a a lava ku hlongola nsati wa yena n'wa-Rimbelule.
Mathebula u bile Gezani a titivala, kutani yena a baleka.
Endzhaku ka loko a pfukile, Mavundza u chelerile Gezani xiganama leswaku vanhu va ta ehleketa leswaku u dlayiwile hi swibakela swa Mathebula.
Mathebula u khomiwile naswona leswi a a dlayile, na yena a a fanele a dlayiwa hi ku landza nawu wa tihlo hi tihlo.
N'wa-Rimbelule u boxile leswaku mudlayi wa Gezani i Mavundza, hikuva a a lava ku dlayisa Mathebula a ta sala na Makhanana.
Vugangu bya Mavundza na Makhanana, lava a va hamba va hlangana Ebyalweni, byi hahlurile muti wa Mavundza na N'wa -Rimbelule.
Ku hela ka mindyangu leyi boxiweke laha henhla, a ku ri mihandzu ya ku tinyiketela ebyalweni na timhaka ta vugangu.
A ku ri xigangu xa yena.
Gezani u nyikile Makhanana mali yo ringana khume ra macheleni leswaku a ya xava byalwa, vv leyin'wana a ya xava huku, vv kasi leyi saleke a xava xinefu.
A va suka emutini wa Mavundzavv a va rhambiwile ku ya nwa byalwa.
Miehleketo yin'wana na yin'wana leyi nga ta yelana na leyi landzelaka yi ta amukeleka.
A ya amukeleki.v Wansati loyi a nga tekiwa a nga fanelangi ku endla timhaka ta vugangu.
Matikhomelo ya Makhanana ya endle leswaku Gezani a cheleriwa hi Mavundza v leswaku a ta kota ku teka v Makhanana a va nsati wa yena.
Ndyangu wa yena na Mathevula wu vuye wu hahluka hikwalaho ka matikhomelo ya yena.
Mavundza u hambanile na nsati wa yena N'warimbelule hikwalaho ka matikhomelo ya Makhanana.
Mavundza a a rhandza swa vugangu hikuva a a rhandzana na Makhanana. Hi tlhelo Makhanana na yena a a rhandza swa vugangu hikuva a Rhandzana na Mavundza, a tlhela a rhandzana na Gezani.
Mavundza a a ri mudlayi, hikuva u chelerile Mathebula xiganama v, kasi Makhanana na yena a a ri mudlayi, hikuva u kunguhatile na Mavundza leswaku ku ta dlayiwa Mathebula.
Nkulunkumba Joel Nukeri a a ri mufambisi wa xitichi xa maphorisa xa Mkhuhlu, tlhelo xirho xa ntlawa wa makhamba lowu a wu tiviwa hi vito ra Vhoks.
Ntlawa wa vaVhoks a wu yiva mali na tihomu ta vanhu.
Nukeri a a nyikiwa nenge eka homu yin'wana na yin'wana leyi va yi yivaka, kasi eka gidi ra tirhandi rin'wana na rin'wana a a kuma madzana manharhu ya tirhandi.
Loko vinyi va tihomu va ya pfula milandzu, maphorisa a va tsandzeka ku khoma makhamba hikuva Nukeri a lemukisa swigevenga.
Vukhamba byi ye byi tinyika matimba eka lava nga na mabindzu laha swi koxeke na vutomi bya vo tala.
Nukeri a a pfa a byela maphorisa leswaku va nga hatliseli ku lava makhamba.
Maphorisa hi ku kanakanisa hi endlelo ra Nukeri va kunguhatile ku n'wi fihlela kungu ra vona ro ya endla "road block" eka mapatu hinkwawo yo nghena eMkhuhlu.
Loko ri ya eku xeni, movha wa vaVhoks lowu a wu ta hi tlhelo ra Hazyview, wu rhwarile tihomu tinharhu leti a ti dlayiwile, wu yimisiwile hi maphorisa.
Maphorisa va kumile swibamu swa mune, leswi a ku ri hava na phemiti ya swona.
Vhoks u byele maphorisa leswaku tiphemiti u hava, loyi a nga na tona i Nukeri, hikuva swibamu i swa yena.
Loko va fika exitichini xa maphorisa Vhoks u sindzisile leswaku Nukeri a ya tsema milenge minharhu eka tihomu leti a ti ri emovheni.
Vubihi bya Nukeri byi hetelele byi humerile erivaleni hi ku khomiwa ka vaVhoks.
A a nga swi tivi leswaku Vulambi a a ye kwihi.
Ximunhuhatwankulu i Vulambiv Shitlhanguv, Vulambi a a navela leswaku vandla ra NAN v leri yena a a ri murhangeri wa rona ri humelela eka nhlawulo wa tipolitiki. v Ku navela ka yena a ku kavanyetiwa hi leswi tinhlengeletano a ti khomiwa hi Sonto. v Yena tanihi Mufundhisi a a languteriwa ku hemba mavunwa ekerekeni loko a xwile. v Eku heteleleni u tengisiwile hi vurhangeri bya kereke, v hikwalaho ko nghenela migingiriko ya tipolitiki.
A a tinyiketele ngopfu eka tipolitiki.
A a famba hi miti vv a hlamusela leswaku vanhu va n'wi hlawula.
Vadyondzi va nga ha boxa miehleketo yo yelana na leyi landzelaka: A ndzi ta hlawula ku ya ekerekeni, v hikuva kereke ya pfunav ku lulamisa vutomi bya munhu, v naswona loko hi ri na Makhombov kumbe hi ri na mikhuvo v ya kereke, vafundhisi va hi pfuna swinene.
A ndzi ta hlawula ku ya eka vandla ra NANv, ku va munhu a nghenela tipolitikiv swa pfuna swinene hikuva munhu u va a tikumerile ntirho v lowu a kotaka na ku hola v loko vandla ra yena ri hlawuriwile, v na ku pfuna vaakatiko ku fikelela swikongomelo swa vona.
U n'wi byele leswaku a khongela Xikwembu, vv hi xona xi nga ta n'wi pfuna.
A. Loko kereke yo kumisisa leswaku Vulambi Shitlhangu hi yena murhangeri wa vandla ra NAN u ta tshikisiwa ntirho wa vufundhisi.
Xitlhokovetselo lexi xi vulavula hi madzolonga ya le mindyangwini.
Nuna na nsati a va xiximani.
Nuna u dlaya nsati na vana hi xibalesa a tshika ku ahlula madzolonga hi ndlela yo rhula.
U vula leswaku ku na xiphiqo lexikulu ku fana na loko tilo ri dzindza.
U vula leswaku va tshinya vatatana/varhangeri va miti/vavanuna emindyanwini leswaku va nga hlundzuki/vukari byi ta ya ehansi.
Vanhu va bomba hi ku endla swo biha leswi siringaka ngopfu.
U vula leswaku vubihi byo tala emindyangwini a byi tiviwi hi vanhu va le handle/byi tumberile.
Laha ku vuriwa vaxisati lava tekiweke. v na Â½ ya maraka.
Mukamberiwa u ta nyika dyondzo ku ya hi mongo wa xitlhokovetselo, Xik. Nuna na nsati va fanele ku hanyisana kahle emutini/Swiphiqo swa ndyangu swi fanele ku ahluriwa hi ku rhula.
Mutlhokovetseri u vilerisiwa hi ku tlakuka ka nxavo wa mafurha/petirolo.
Hikwalaho ka sweswo vanhu se va paka mimovha va famba hi milenge.
Tihakelo ta mathekisi na mabazi ta tlakuka hikwalaho ka swona, lero munhu u sala a ri hava mali.
U vula leswaku swa n'wi vilerisa swinene.
Ku kecela i ku va swilo loko swi dyiwa swi twala onge swi na swiribyana/ misava. v Laha xitlhokovetselweni ri vula ku nonoha ka vutomi.
Leswaku mutlhokovetseri wa vilela/u twa ku vava swinene ku fana na nchumu wa pulasitiki loko wu hisiwa hi ndzilo.
I vanhu lava va nga na mali yo tala/va nga na rifuwo/lava fumeke.
Ku famba hi milenge, u nga khandziyi swifambo. v na Â½ ya maraka.
I mali leyi vekeriwaka etlhelo leswaku yi ta tirha ntsena loko ku tshuka ku humelela mhangu yo fana na rifu kumbe loko ku laveka mali hi xihatla.
Mukamberiwa u ta nyika dyondzo ku ya hi mongo wa xitlhokovetselo, Xik. Munhu u fanele a tshama a tilulamiserile, a tiva leswaku nxavo wa mafurha/ petirolo wu nga gonya nkarhi wun'wana na wun'wana. vv Munhu u fanele ku va na mali ya ndzindzakhombo. vv Ku gonya ka nxavo wa mafurha/petirolo swi endla leswaku vanhu va heleriwa hi mali/mixavo ya tihakelo to khandziya swifambo yi gonya. vv Nhlamulo yin'we ntsena.
Mutlhokovetseri u vulavula na Xikwembu/Yehovha, wa tisola ku va a nga hanyangi vutomi lebyinene.
U vula leswaku kun'wana u nghenile endzingweni a nga tiyimiselangi.
U lumbeta Sathana leswaku hi yena a nga n'wi yenga.
Mutlhokovetseri u vulavula na Yehovha loyi a nga n'wi voniki.
U vula leswaku u tikuma a werile endzingweni a nga tiyimiselangi.
Mhaka ya leswaku miringo leyi mutlhokovetseri a welaka eka yona yi fana na loko a rhiyiwa kutani a phasiwa.
Ku humesiwa ekhombyeni.
Kambe a hi ku rhandza ka mina/ A hi ku rhandza ka mina Tatana, i Sathana xi nga ni mavondzo
U lumbeta Sathana. v na Â½ ya maraka.
U vula leswaku a pfa a nghena endzingweni/eswiphiqweni a nga tiyimiselangi.
U vula leswaku ku saseka ka kona a ku pfuni nchumu.
U tsundzuxa leswaku munhu swa antswa a teka nsati wa ntima/wo ka a nga sasekangi, kumbexana a nga kuma ku rhula.
U vula leswaku wansati wo saseka u na vutlhari byo phuntisav van'wana ku fana na kondlo loko ri luma munhu ri huhutelav leswaku a nga swi twi leswaku u le ku vavisiweni.
Leswaku wansati u tumbeta vubihi bya yena ku funa na mamba leyi lurhaka onge a yi na vuxungu.
Ku vuriwa huku.
Eka xitlhokovetselo lexi ku vuriwa wansati.
I ku va wanuna a teka nsati wa ntima/ wo ka a nga sasekangi.
Ku endla vunghana/vuxaka. v na Â½ ya maraka. Vanhu van'wana va swi kota ku tumbeta vubihi bya vona, hikwalaho va fanele ku xiyisisiwa swinene loko munhu a lava ku endla xinghana na vona.