NG Gemeente Fort Beaufort – Gemeentegeskiedenisargief
NG Gemeente Fort Beaufort (Foto: Morne van Rooyen)
Ring van Albanie
Durbanstraat 46, Fort Beaufort
Ds H.C. Hopkins
Die NG Gemeente Fort Beaufort is ‘n gemeente in die Sinode van Oos-Kaapland.
Hoewel Fort Beaufort een van die oudste dorpe aan die destydse Oosgrens is, is die NG gemeente met dié naam een van die jongste plattelandse gemeentes in die Sinode van Oos-Kaapland. Soos die geskiedenis van die dorp van woeling en oorlog spreek, vertel die voorgeskiedenis van die gemeente ‘n verhaal van worsteling waarin nederlaag en oorwinning mekaar afgewissel het.
In 1822 is hier ‘n blokhuis opgerig as vesting vir ‘n klompie Engelse troepe wat ‘n wakende oog oor die vyandige Xhosas in die vrugbare valleie van die Katrivier moes hou. Voor 1840 het Fort Beaufort reeds ‘n dorpie geword en baie jare lank was dit een van die vernaamste militêre middelpunte in die bloedige Grensoorloë. Mettertyd het ‘n paar Britse setlaars van 1820 na hierdie omgewing begin trek en toe die beroemde Piet Retief in 1837 die distrik verlaat, is hy deur ‘n hele aantal Hollandse boere na die Noorde gevolg. Fort Beaufort het Engels geword en dit baie jare lank gebly.
Toe die gemeentes Victoria-Peddie (later Alice en Peddie) en Greykerk (al drie bestaan nie meer nie) in die sestigerjare van die 19de eeu gestig is, is daar nie baie aandag aan Fort Beaufort gegee nie. Weliswaar het ds. G.W. Stegmann van die gemeente Glen Lynden, wat destyds ook Adelaide ingesluit het waar hy dan ook gewoon het, tydens ‘n besoek hier in 1859 ‘n diens vir die Hollandse boere in die Wesleyaanse kerk gehou, maar eers teen die einde van die eeu is daar van betreklik gereelde bearbeiding sprake toe die wakkere ds. Abraham Faure van Stockenström en Greykerk hom die lot van die handjie vol lidmate op Fort Beaufort begin aantrek het.
Later het daar ‘n vinnige toename van Afrikaanssprekendes gekom, veral danksy die uitbreiding van die inrigting vir sielsiekes wat toe volgens sy pasiëntetal die grootste van sy soort in die Unie was.
Toe die NG gemeente Peddie in 1923 van Alice afstig, is die las van Fort Beaufort van Greykerk se skouers geneem om deel van die gemeente Alice te word. Met die ontwikkeling in dié deel van die gemeente is daar later tot ‘n vyftig-vyftig-grondslag van samewerking tussen Alice en Fort Beaufort besluit en op 31 Augustus 1949 is ‘n lank gekoesterde ideaal verwesenlik toe Fort Beaufort tot ‘n afsonderlike gemeente afgestig is. Sowat drie maande later is ds. Henry Charles Hopkins, wat reeds sedert September 1946 as leraar van Alice op Fort Beaufort gewoon het, as eerste leraar van die nuutgestigte gemeente bevestig.
In 1925 is ‘n ou Armeskoolgeboutjie aangekoop en as kerkie ingerig, wat omstreeks 1950 tot ‘n sierlike en doelmatige kerk herbou en op 27 April 1951 aan die diens van die Here gewy is. Met afstigting het die gemeente skaars 400 lidmate getel van wie slegs enkeles as welgesteld aangemerk kon word, maar danksy volhardende samewerking en feitlik sonder enige geldelike hulp van buite het hulle dit so ver gebring om selfstandig te wees en ook ‘n netjies pastorie aan te koop.
Henry Charles Hopkins, 1946 – 1949
Jacobus Johannes Stefanus van Niekerk, 1953 – 1961
Jozua van der Lugt, 1961 – 1963
Johan Raubenheimer Schmidt, 1963 – 1967
George Frederick de Kock, 1985 – 2005
Petrus Hermanus Berrangé, 1994 – 1998
Johan Wolmarans, 2001 – 2015
Willem Jacobus Wiid, 2017 – 2019
Hendrien van Vliet, 2020 – hede