Augustus | 2016
Jy blaai in die argief vir 2016 Augustus.
Augustus 31, 2016 in Uncategorized
Wanneer ek ’n resensie lees soos Thys Human s’n van Dan Sleigh se jongste roman, 1795, en dit dring deur welke stuk geskiedenis Sleigh openbaar maak, dan wonder ek of die geslagte van die toekoms ook die voordeel gaan hê van ’n skrywer wat verby al die gelieg en bedrieg kan kyk. Ons is bevoorreg om ’n skrywer van Sleigh se portuur te hê – ’n navorser wat die vergete geskiedenis weer lewend maak.
En, moet ek byvoeg, ons het ook die voordeel van ’n resensent wat die boek behoorlik bespreek.
Thys Human het iets werklik besonders geskryf. ’n Resensie sonder akademiese kringfluit, ’n onderhoudende leeservaring wat net-net genoeg verklap van die boek wat hy bespreek, maar nooit soveel dat mens voel jy weet genoeg of teveel nie.
Jy gáán 1795 soek, en jy sal die res van die prentjie kry in die rustigheid van ’n Sleighiaanse ervaring.
As mens dink aan al die verskillende invalshoeke wat Human kon gebruik het, is dit onmiddelik duidelik dat hy besluit het op iets wat die kern van die saak stel: Geskiedskrywing gaan oor die oorwinnaars; die teensy verdien ook aandag en hiér gaan dit gebeur.
Dié invalshoek rig hom dan op die hoofkarakter, William Ferdinand van Reede van Oudtshoorn. Via hom betrek Human ook Sleigh se ander groot hooffigure in vorige romans, en rig hom dan op die betrokke geskiedenis wat in 1795 onder die loep kom.
Omdat ek die boek self reeds gelees het, is Human se vermoë om te abstraheer vir my ’n bron van verwondering. Human oordryf nie wanneer hy sê dit is ’n roman van “ensiklopediese omvang” nie; presies wát hy alles daaruit gelig het om ’n maklik leesbare en tog hoogs informatiewe koerantresensie te maak, is merkwaardig.
Uiteraard belig hy ook die tematiese aspekte van die boek, en die relevansie van hierdie roman. Dit het my erg gekielie dat Human ook die groot Suid-Afrikaanse siekte, soos deur Sleigh geïdentifiseer, raakgesien het: “politiek is die kuns om besluite uit te stel tot dit nie langer ter sake is nie”.
Human sou die resensie sekerlik langer kon geskryf het. Daar is baie wetenswaardighede wat nie genoem is nie, veral oor die Van Oudtshoorns se bande met Brittanje. Maar hoekom lesers se pret bederf?
Augustus 24, 2016 in Uncategorized
As ek reg onthou, was dit Elmore Leonard wat oor clichés gesê het menst nooit iets moet gebruik wat jy gereeld hoor nie. Resensente is ook skrywers, en mens kan van hulle verwag om die geykte uitdrukkings te vermy – doodgewoon omdat hulle hul seggingskrag verloor het.
Cas van Rensburg is ’n bedrewe stilis, en in sy resensie van Deon Meyer se Koors (Boeke24) bedien hy hom van min clichés. Die omstandighede, uiteraard, is soms nie werklik in die resensent se guns nie.
Van Rensburg se beskrywing van die boek en verhaal voor hom is genoeg om jou te laat besef Koors is nie ’n Mad Max-kloon nie. Dit is ’n boek wat ’n substansiële sprong gemaak het in Meyer se algemene aanpak. Dit het ’n filosofiese element, deels omdat die verhaal daarna maak, maar ook omdat die skrywer self besig is om hom meer te verdiep in die menslike kondisie.
Die resensent gee aandag hieraan, en maak ook ’n paar verrassende draaie voordat hy met groot lof vir Meyer afsluit. ’n Mens voel lus om die boek onmiddelik te koop.
Pieter Steyn se resensie van Martin Steyn se jongse misdaadroman, Swartval (Boeke24), is nie minder geesdriftig nie, maar dit laat die leser minder onder die indruk van die boek se uniekheid omdat dit sulke voorspelbare dinge sê.
Steyn vergelyk die boek met die TV-reeks Criminal Minds, en vind dit beter “omdat die woordsketse so vernuftig geskilder word dat jou brein tonele skep waarvan skeppers van televisiereekse net kan droom.”
Goed, ek aanvaar dit, want ek weet Martin Steyn is ’n bogemiddelde spanningbeskrywer. Maar daarna kom die clichés. Verkragtinstonele laat jou hart ruk. Die tonele is brutaal.
Dan kry die resensent beter koers, wanneer hy verder ingaan op die uitwerking van die verkragtingtonele, net om weer rigting te verloor: “Swartval is ’n sielkundige spanningsroman wat jou boei, jou hart laat klop, jou woedend maak, ’n traan in die hoek van jou oë laat opdam”. Daarna word die spanningslyn “snaarstyf gespan” …
By die herlees van die resensie is ’n paar dinge duidelik: Pieter Steyn wil die boek ten sterkste aanbeveel; en die verkragtingstonele is vir hom die element wat hierdie roman opspraakwekkend en leeswaardig maak. Wens hy het sy resensie uit die staanspoor oor daardie boeg gegooi, en vergeet van die hartrukkings en asemhalingsprobleme.