PressReader - Weg! Platteland: 2014-12-01 - Maak ’n spi­raal­hol­te
Maak ’n spi­raal­hol­te
Weg! Platteland - 2014-12-01 - Gevallestudie -
’n Spi­raal­hol­te is ’n goeie plan om sterk af­loop­re­ën­wa­ter op te vang. Dié een is ont­werp deur die per­ma­kul­tuur­ken­ner Ja­mie S­hep­herd vir ’n Ho­ë­veld­se tuin teen ’n steil hel­ling waar af­loop­wa­ter in die so­mer­maan­de van ’n ho­ër­lig­gen­de ei­en­dom deur drei­ne­rings­ga­te in die hei­ning stroom.
’n Sloot is in ’n spi­raal­vorm ge­spit om­dat dit ’n boog wa­ter “sag­ter” laat loop en die moont­lik­heid van e­ro­sie ver­min­der. A ’n Boog ver­sterk ook die “ran­d­ef­fek”: die be­gin­sel dat groei­krag toe­neem waar t­wee om­ge­wings ont­moet, by­voor­beeld by die rand van ’n dam­me­tjie.
Die sloot is vol tak­ke ge­pak met klei­ner or­ga­nie­se ma­te­ri­aal tus­sen­in. B Nie-or­ga­nie­se ma­te­ri­aal kan ook ge­bruik word. Kom­pos en mis is by­ge­voeg en daar­na grond. Die oor­tol­li­ge grond is ge­bruik om die de­le tus­sen die “krul­le” van die spi­raal te lig. Stom­pe is op dié ver­he­we de­le ge­bruik vir trap­plek. Aan die be­gin van die so­mer is die saad van groot, mid­del­slag- en klein groen­te­soor­te kort ná me­kaar ge­plant in so­wel die ver­he­we de­le as die vlak hol­tes, en ná el­ke uit­strooi­ing is die grond ge­hark. ’n Dek­laag van tak­kies is bo-op die ver­he­we de­le en vlak hol­tes ge­sit. Aan­vank­lik is dit nie nat­ge­lei nie. Slegs af­loop­re­ën­wa­ter is ge­bruik om ’n we­li­ge so­mer­kos­tuin te skep.
Af­loop­wa­ter van ’n geut kan her­lei word in ’n droë stroom­bed­ding wat nie reguit loop nie en vol klip­pe van ver­skil­len­de groot­tes ge­pak is – dit help om die vloei van af­loop­wa­ter te ver­traag. As jy die wa­ter na ’n dam­me­tjie wil her­lei, moet jy die stroom­be