Reis tydens die eerste kruistog - Nuut - 2022
Die begrip van reis, soos ons dit vandag verstaan, is die beweging van 'n persoon na 'n verre streek 'n oorspronklike verskynsel in die Middeleeue. Hiermee bedoel ons diegene wat die via neem, die landroete om van een plek na 'n ander te beweeg. Ons praat verkieslik van 'n peregrini, van 'n 'pelgrim' om die persoon wat aan die Kruistog, of Hierosolymitani, die gewone naam wat gegee word aan diegene wat na Jerusalem gaan. Die direkte akteurs van hierdie ekspedisie noem hulself so, die term kruistog bestaan ​​nog nie (1).
In die 11de eeu was bevolkingsbewegings oor die algemeen slegs die voorwerp van kortafstandreise: die naburige dorpie, 'n mark, 'n kermis, selde verder weg. Die here en die ridders self onderneem nie lang reise as hulle oorlog toe gaan nie, die militêre diens wat 'n vasaal aan sy heer verskuldig is, oorskry nie veertig dae per jaar nie. Die Kruistog gaan dus na die antipodes van die gebruike van die destydse feodale samelewing. Dit vereis 'n lang reis, 'n peregrinatio, waar soldate, geestelikes en nie-strydende pelgrims, meestal uit arm en klein agtergronde, skouers moet skuur.
Godsdienstige of sekulêre leër? Alhoewel die kruisvaarders in diens van God staan, vandaar hul naam Miles Christi, beveel geen opperleier die leër nie. Pous Urbanus II, godsdienstige leier, preek die kruistog terwyl hy in die Weste bly. Die Bisantynse keiser Alexis Comnenus weier om die kruistog te verseker, ondanks die feit dat die leiers wat die ekspedisie gelei het, verskeie kere voorgestel het. Die ware "leiers" van hierdie operasie is gesamentlik mans van die kerk en lede van die adel, daardie historiograwe noem "bedkassies (2)".
The Crusade: 'n internasionale onderneming
Streng gesproke is daar twee soorte leërs, enersyds dié van die sogenaamde "armes" en andersyds gewoonlik die "die Baronne". Eersgenoemde is nie gewone leërs nie, maar bestaan ​​uit skares wat in hul grootste meerderheid nie-vegters is, gegalvaniseer deur die vermaning van die verspreider, die gewilde predikers, geïllustreer deur die figuur van Peter, die kluisenaar. Die leërs, wat ons 'baroniaal' noem, word gelei deur lekele here, grondeienaars en bestaan ​​uit 'n groter deel van vegtende elemente.
Die belangrikste gebiede vir werwing van die eerste kruisvaarders is in Frankryk, in die suide van Italië en in die suidweste van die Heilige Ryk. Die pous het tussen 1095-1096 persoonlik in die suide en weste van Frankryk gepreek, waar die deelname van die adellikes en hul vasale die belangrikste was. Populêre predikers was meer suksesvol in die ooste, in die gebiede Swaben en Franconia. Die toespraak van die pous in Clermont, soos gerapporteer deur William van Tirus, dui daarop dat die pous 'n massiewe deelname 'van alle Christene' wou hê. Foucher de Chartres, wat aan die Raad deelgeneem het, berig dat "driehonderd-en-tien biskoppe of abte" teenwoordig is (3). Hierdie mans en vroue van verskillende lande sal dan tuis preek. Die spoed waarteen die plan van die kruistog in die Weste versprei, is blykbaar baie stadig, en die deelname van die volk is baie groter as wat die pous gehoop het. Vir Robert le Moine is hierdie boodskap aan die hele wêreld bekend: "oral was dit bekend dat die pelgrimstog na Jerusalem in hierdie raad beslis is" (4).
Donasie en wedersydse hulp: die wesenlike voorwaardes vir vertrek.
Om op 'n kruistog te gaan, kan nie gedoen word sonder om eers die nodige hulpbronne vir die reis bymekaar te maak nie. Uitgawes vir voedsel, beslag en toerusting is swaar; baie gee alles op wat hulle besit. Die beroep wat deur die Kerk geloods is, vra 'n ware opoffering, selfs al het die pous belowe dat 'die goedere van diegene wat weggaan in die sorg van die Heilige Kerk sal bly; en diegene wat hom skade sou berokken, sou geëkskommunikeer word "(5).
Om die behoeftiges te help, sorg die adel vir 'n deel van hul behoeftes. Dus beskou Raymond de Saint Gilles, die rykste van die kruisvaarderprinses, as verpligtend om die pelgrims te ondersteun en bestee aansienlike bedrae daaraan. Guillaume de Tyr beskryf hoe die feodalisme-verhouding ontwikkel volgens die oorspronklikheid van die maatskappy: die armes besluit om hul trou aan 'n bepaalde baron te gee in ruil vir "sy hulp en beskerming op pad" (6). Die behoeftiges vind ook hulp van die Kerk. Hierdie skenkings is nodig vir die oorlewing van die leërs. Tydens die skermutseling tussen die Bulgare en die troepe van Peter the Hermit naby die stad Nish (noord-wes van die stad Sofia), het laasgenoemde 'n tenk verloor, gelaai met die geld wat aan hulle gegee is. in Frankryk om die armstes in die weermag te help.
Diegene wat vertrek, het geen idee hoe lank dit neem om hierdie pelgrimstog te voltooi nie, en ook nie hoe ver hulle van Jerusalem af is nie. In 'n brief wat Etienne de Blois geskryf het tydens die beleg van Nicea in Mei 1097 aan sy vrou Adele van Engeland, het laasgenoemde geskryf dat dit die leër "ongeveer vyf weke sal neem om na Jerusalem te kom (7)". . Dit neem meer as twee jaar om hierdie reis te voltooi. Foucher de Chartres vertolk die vertrek van 'n "man wat sy vrou die presiese tyd van sy terugkeer aankondig, en haar verseker dat as hy woon, hy haar land en haar weer na drie jaar (8) sal sien".
Die motiverings van die kruisvaarders
Die Crusader Army bestaan ​​uit vrywilligers. Die redes vir vertrek is uiteenlopend. In die eerste plek kan die gelofte van 'n kruistog deel uitmaak van die klassieke logika wat bedevaart voorstaan ​​as 'n versoening vir foute. Volgens die historikus Laurauson-Rosaz het al die here van die suide wat die kruis geneem het, min of meer iets om hulle voor te skaam (9) ". Soos die geskiedskrywer Jaques Heers tereg gesê het, 'dit sou te skematies wees om te wys dat die vorste 'n gemeenskaplike doel nastreef, om die kruis te neem, nie beteken dat hulle hulle op dieselfde manier aan die pelgrimsgelofte onderwerp of alles sou vergeet nie. politieke oorweging en drome van verowering (10) ". Prinses soos Bohemond van Tarente en Baudouin du Bourg besluit om die kruis te neem omdat hul vaderland hulle geen toekoms bied nie, terwyl hulle koninkryke in die Ooste kan uitsny. As hulle vertrek, neem hulle hul vrouens en kinders saam, 'n bewys dat hulle nie van plan is om terug te keer nie.
Vir ridders kan die kruistog 'n seën wees. In die Weste dwing die bewegings van die Vrede en die Waarheid van God, ingestel deur die pouste, 'om te werk om vrede te maak in oorloë en om 'n lang wapenstilstand op te lê' aan die krygsadel. Die kruistog is 'n manier om hierdie geweld vir 'n regverdige saak te gebruik: om Christene en hul erfenis te verdedig. Michel Balard het uitgelê hoe die territoriale versnippering, wat verband hou met 'n verskynsel van oorbevolking, tot die verarming van individue gelei het, veral onder verhuurders: 'Die Franken bewoon 'n klein en arm gebied tussen see en berg wat sy inwoners skaars kan voed (11 ) ". Hy sien veral die oorsaak van die interne oorloë wat die adellikes mekaar laat verskeur het, en een van die faktore wat gelei het tot die massiewe vertrek van die klein adel na die kruistog tussen 1095 en 1096. In 'n tyd toe geweld geneig was om verouderd te raak. , gee die kruistog die geleentheid tot 'n dalende sosiale kategorie, ridderlikheid, om nuttig te wees en dus te bestaan.
Urban II het 'n beroep op lede van die geestelikes gedoen om weer legitimiteit op die internasionale politieke toneel te kry. Hulle is in beheer van die beskerming van die goedere en lande van die mans wat na die kruistog gegaan het, deur hulle onaantasbaar te maak: "diegene wat daar skade sou aanrig, word uitgeskei". Dit is ook die biskoppe en aartsbiskoppe wat die reg het om diegene te kies wat geskik is of nie vertrek nie. Robert le Moine, teenwoordig by die Raad van Clermont, lig ons meer presies in oor die status van hierdie godsdienstiges en sê dat 'dit nie vir priesters of geestelikes, ongeag hul bevel, toegelaat word om daarsonder te vertrek nie. verlof van hul biskop, want as hulle daarheen sou gaan sonder hierdie verlof, sou die reis vir hulle nutteloos wees (12) ". Wat betref gevegte, het die pous by die Raad van Clermont duidelik omskryf dat 'n man van die kerk nie die reg het om wapens te dra nie. Die prelate is daar om die leke te vergesel en die pelgrimstog van 'n geestelike karakter te verseker. Op die slagveld speel priesters 'n rol van hulp en vertroosting.
Die klein geestelikes, bestaande uit monnike en priesters, laat die Kruisvaarders toe om 'n sterk skakel met hul spiritualiteit te hou. Baie talle dienste lewer gelyk aan dié wat hulle gewoonlik lewer: hulle sê massa, bely, bid en preek (13). Die vooruitsig om in hoër kerklike poste aangestel te word, kan ook 'n verklarende faktor wees vir so 'n massiewe deelname van laer geestelikes. "'N Geestelike wat op pelgrimstog gekom het met hertog Godefroy wat van dieselfde land was" word deur laasgenoemde aartsbiskop van die stad Caesarea (14) georden. Die voorbeelde van Pierre Barthélémy (15), wat nadat hy die Heilige Spies in Antiochië gevind het, een van die mees geluisterde manne in die leër word, en die van Petrus, die Hermiet, wat 'na die Here God, die een in wie hulle (die volk) was dankbaar dat hulle so energiek onderneem het om hulle te verlos (16) "is ook voorbeelde van die mag wat sekere godsdienstiges tydens die kruistog kon verwerf.
Om logistieke redes is dit verkieslik dat die verskillende weermagkorps afsonderlik ontwikkel. Die eerste hergroepering moet plaasvind voor die stad Nicea, oorkant Konstantinopel, wat in die lente van 1097 plaasvind (17). Die eerste leër, onder bevel van Gautier-Sans-Avoir, 'n Franse ridder, het op 1 Augustus 1096 daar aangekom en die laaste, onder leiding van Robert, hertog van Normandië met die here van Noord-Frankryk, het eers op 14 Mei Konstantinopel binnegekom. 1097 (18).
Daar is drie hoofpaaie wat gebruik word om na Konstantinopel te kom. Die eerste, wat vanaf die noorde van Frankryk of die Heilige Romeinse Ryk begin, afhangend van waar die verskillende leërs versamel is, kruis Duitsland en Hongarye. Die suidelike roete loop deur Lombardy, Veneto en die Balkan en bereik Konstantinopel deur die Bisantynse ryk oor te steek via die Via Egnatia, die antieke Romeinse pad. Die laaste moontlike roete, aangeneem deur die ander hoofmanne wat die suidelike roete volg, is die wat die Adriatiese See oorsteek om Albanië te bereik. Hiervoor laat die hawens Bari en Brindisi binne vier dae (19) toe om in Duras (Durazzo) aan te kom, en veral om die lang en gevaarlike pad deur Dalmatië, wat Raymond van Saint Gilles behou, te vermy. Die reis van hierdie stad na Konstantinopel verg nog 'n maand se stap.
Die beleg van die stad Nicea het op 14 Mei 1097 begin, slegs nege maande na die preek van die pous in Clermont. Die Kruistog het dan meer as twee derdes van die pad voltooi wat dit uiteindelik moet aflê voordat dit Jerusalem bereik het. Die tweede deel van die reis verg twee keer so lank, want die heilige stad word eers in Julie 1099 geneem. Die reis deur die kruisvaarders, waarvan 15 Augustus 1096 erken word as die amptelike vertrekdatum - selfs As ons in ag moet neem dat die gewilde kruistogte op daardie stadium al etlike maande aan die gang was - neem dit uiteindelik drie jaar om sy doel te bereik. Van die tienduisende mans wat dit onderneem (20), is daar net 'n paar duisend by die beleg van Jerusalem, insluitend die versterkings wat deur die hele veldtog deur die see aangekom het.
Probleme en gevare op die pad
In die elfde eeu, soos dwarsdeur die Middeleeue, was die reis te voet die maklikste manier om rond te kom. Die reis vind in fases plaas, die snelheid waarmee die een na die ander gaan, kan wissel na gelang van die terrein, die toestand van die paaie, die seisoen, die liggaamlike toestand en die moreel van die leër. Jean Verdon erken in sy statistieke, afhangende van hierdie variasies, dat 'n leër tussen tien en dertig kilometer in die berge opdraande kan ry, van dertig tot veertig op die afdraand. In die vlaktes wissel dit van tien tot sestig kilometer per dag - hierdie maksimum syfer moet slegs van toepassing wees op 'n ruitertroep. (21) As ons die aantal kilometers bereken wat deur die Kruisvaarders afgelê is in vergelyking met die aantal dae loop, sien ons dat hulle tussen dertig en vyf en dertig kilometer per dag aflê.
Die bevoordeling van die landroete as deel van 'n reis kom teen 'n hele reeks slaggate. Die eerste natuurlike probleem is gekoppel aan die vloeibare element, wat beteken dat u gebruik moet maak van navigasie as daar nie 'n brug of 'n brug is om oor te steek nie. Die vrees vir water was in die 11de eeu baie wydverspreid. Godefroy de Bouillon verkies om die pad wat deur middel van Europa kruis, te neem omdat dit, soos die wat deur Italië na die suide sny, nie verplig om "deur die see te gaan nie (22)". Raymond de Saint-Gilles vermy ook nie die see nie en neem die pad wat Dalmatië oor die Balkan oorsteek, ondanks 'n baie gevorderde winter. Dit het hom veertig dae geneem om hierdie stadium te voltooi, terwyl vier of vyf genoeg was om die Adriatiese See oor te steek, wat getuig van sy skeptisisme oor die idee om sy leër oor die see te neem.
Die ander probleme wat die Crusaders ondervind, is die bergstadia en deurgange. Die paaie, ongemerkte, steil, waar die paaie dikwels gespan, oorstroom en modderig is sodra dit begin reën, is des te moeiliker om oor te steek vir die kruisvaarders wat swaar toegerus is. Die klimaat word baie moeilik in die lande wat oorgesteek word, veral wanneer die weermag op die pad van die Anatoliese plato gaan (23). Guillaume de Tire het geskryf: "Mense te voet was uitgeput en almal het geval, vet vroue het deur die angs van hitte en die lyding van dors hul kinders op die pad gebaar. Gedurende die dag, op die hoogtepunt van ellende, was daar vyfhonderd sterftes, mans sowel as vroue "(24).
Wat Westerlinge ook verras, is die hardheid van Oosterse winters; 'N Brief van Etienne de Blois aan sy vrou Adèle spreek sy verbasing uit oor die hardheid van die Siriese winter:' Hulle sê dat 'n mens in die hele Sirië moeilik die hitte van die son kan dra. Dit is vals, want hul winter is soortgelyk aan ons winters in die Weste (25) ".
Gidse en ondersteuning van plaaslike bevolkings
Die neiging tot die keuse van roetes berus by die leiers van die ekspedisie. Laasgenoemde het nog nooit hul voete in hierdie streke gesit nie en is logieserwys geheg aan die dienste van gidse vir alle pelgrimstogte. Daar moet op gelet word dat die stad Konstantinopel self nie so maklik is om te vind sonder hulp van buite nie; dus sien Petrus, die Hermiet, homself 'deur die keiser 'n goeie gids gee, bonets û r, totdat' hulle kom in Konstantinopel aan (26) ". Die Bisantyne is noodsaaklike bondgenote om te verseker dat die Kruistog 'n kruising van hul ryk in sy deel o c c i d e n t a l e verseker, ook deur die gebiede van die Nabye Ooste wat tot onlangs onder hul jurisdiksie was. Die Armeense koninkryke van Sirië en Anatolië, die land wat die Seljuke "de Roum" noem, bevat al die streke tussen die See van Marmara in die noorde, die Taurusberge in die suide en die Eufraat in die ooste. Hierdie ruimte is 'n voormalige keiserlike provinsie waar die Bisantyne nog enkele dekades voor die aanvang van die Kruistog militêr opereer.
Van die oomblik dat die Grieke die Kruisvaarders verlaat, kan hulle slegs op die steun van die plaaslike bevolking, hoofsaaklik Christene, tot in Palestina vertrou. Laasgenoemde het, buiten hul godsdienstige verbintenis, alle belang om hulself te verbind met die kruisvaarders wat die enigste militêre mag is wat die Turke kan weerstaan. Tydens 'n hinderlaag wat deur Turkse elemente op die pad na Rohez ingestel is, is dit die Armeense goewerneur van 'n kasteel wat die Normandiërs red deur hom in sy vesting te verwelkom.
Baie gidse stel hulself aan die leër voor om hul dienste aan te bied. Dit kan ook gestuur word deur stadsgoewerneurs, soms selfs Moslems (27), wat wil sien dat die Kruisvaarders so vinnig as moontlik van hul lande wegtrek: 'Siriërs het by die leër aangekom. Die groot manne het hulle gebel en gesmeek om hulle die mees direkte roete te leer. Hulle het hulle om baie redes die roete langs die see aangeraai. Die Siriërs het voortgegaan om hulle te lei, en die balju van Tripoli ('n Arabiese Moslem) het hulle van sy mense gegee (28) ". By die beleg van Jerusalem leer 'n plaaslike bevolking hulle oor die bestaan ​​van 'n vallei waar hulle bome kan vind wat groot genoeg is om oorlogsmasjiene te bou, toe 'dit vir hulle onmoontlik gelyk het om die bome wat hulle gehad het, te vind. behoefte ". Op dieselfde beleg is dit weer 'inboorlinge, inwoners van Bethlehem' wat wys waar strome, putte en waterbakke gevind kan word, op die oomblik dat Christene aan hongersnood ly.
'N Weermag om te voed: 'n veelvlakkige aanbod
Die grootste probleem waarmee die kruisvaarders daagliks gekonfronteer word, is die aanbod van die troepe, wat sterk is onder 'n paar tienduisende mans. As die soldate die middele ken om voorrade in buitelandse gebiede te kry, veral deur 'n klopjag op die platteland, die nie-vegters, is die eenvoudige pelgrims hul bestaan ​​te danke aan die skenkings van die bevolking, aan die leër en veral aan die beskikking van die leiers van die ekspedisie wat dit neem om hulle te voed. In 'n brief aan sy vrou Adèle skryf Etienne de Blois hoe baie arm mense sonder die hulp van die baronne "en sy eie beursie" aan honger en ellende sou sterf (29). Ondanks die wedywering tussen die verskillende baronne, bly die liefdadigheidsorganisasie wat hulle toon 'n permanente element en 'n fundamentele faktor in die sukses van die Eerste Kruistog.
Die tweede manier om voorrade te kry, is om voedsel by handelaars en plaaslike inwoners te koop. Die voordeel van hierdie praktyk is om kommersiële bande tussen die kruisvaarders en die inheemse bevolking te kan bewerkstellig. Gedurende die reis kan die kruisvaarders op die teenwoordigheid van handelaars staatmaak wat die leër voorsien, selfs al is dit onder beleg. Die inname van kusdorpe, en veral diepwater-hawens, was 'n veilige manier vir die kruisvaarders om betroubare kommunikasielyne te behou, sodat handelaars altyd voorrade kon vervoer. Die keuse van die kusweg na die inname van Antiochië na Jerusalem gaan in hierdie rigting.
Ten slotte kan die leërs besluit om die hulpbronne van die dorpe en die platteland, deur plundering en plundery, aan te gryp as hulle nie meer die moontlikheid het om voorrade van die handelaars te kry nie, of as hulle in vyandelike gebied. Dit is ook 'n drukmiddel vir die Crusaders in die diplomatieke middelveld. Wanneer hulle hulself voor Beiroet bevind, dreig hulle om die boorde te vernietig as die balju van die stad hulle nie die benodigdhede voorsien waarvoor hulle vra nie.
Op vyandelike gebied is strooptogte die enigste manier om in die weermag se behoeftes te voorsien. Tydens die beleëring van stede het hierdie ekspedisies die hoofbesetting geword van die troepe (30) wat 'n gebied van 'n aantal tien kilometer rondom die beleërde stede uitgebuit het. Hierdie maatskappye is gevaarlik en baie kruisvaarders word doodgemaak of gevang terwyl hulle klopjagte uitgevoer het tot op die punt dat hulle in Antiochië feitlik in hul eie kamp opgesluit is (31).
Kruisvaarders blyk nie meesters te wees in die kuns van logistiek nie. By verskeie geleenthede is dit die kwessie van die "afval" wat hulle van hul kos maak. Toe hulle in Antiochië aankom, vernietig hulle vrugtebome, veral appel- en vyebome, "in groot hoeveelheid" om hul tente daar op te sit (32). Baie dorpe, soos Alexandretta (Iskenderun, in Sirië) wat die kruisvaarders met die grond platgevee het, is slegs geneem in die hoop om voorrade te vind, en nie vir 'n strategiese doel nie.
Daar is nooit sprake van 'n lang periode van oorvloed binne die Kruisvaardersleër nie. Voedseltekorte, hetsy as gevolg van die nalatigheid van die kruisvaarders of as gevolg van klimaatsgevare, is gereeld, en die leiers slaag nooit daarin om dit te voorkom nie, en ook nie om dit effektief te bestuur nie. Guillaume de Tyre bied 'n idee van die koste wat voedsel dan kan beloop: ''n Man het sy maaltyd met twee sent brood gemaak. 'N Koei het drie punte silwer gekos, terwyl dit aanvanklik vir vyf sous was. 'N Lam of 'n klein bokkie wat ons voor drie of vier ontkenners gehad het, het ses sous gekos. Perdevleis is vir agt sous verkoop. Die koei se prys het dus van vyf tot dertig so gedaal; en die van 'n lam van vier tot twee-en-sewentig denarii ". (33) Die omvang van hierdie figure bevestig dit met die Anoniemes wat 'n donkie op honderd-en-twintig sous in ontkenners waardeer (34).
Ten spyte van al hierdie probleme het die kruisvaarders 'n reis van duisende kilometer deur vyandige lande onderneem, sonder om te weet wat die klimaat is wat hulle gaan beleef, die terrein wat hulle moes oorsteek en sonder om voorheen die waarborg te kry om te hê effektiewe ondersteuning op hul agterste basisse. Vanuit hierdie oogpunt kan ons sê dat die sukses van die Eerste Kruistog die vrug is van 'n gedugte improvisasie waarvan die doel van die reis na drie jaar se pogings bereik word.
1 Die term kruistog, cruciata in Latyn, verskyn eers omstreeks 1250.
2 Ou vorm om te sê 'kaptein', term wat 'n bevelvoerende gesag aandui.
3 Foucher de Chartres, Geskiedenis van die kruistog, die verslag van 'n getuie van die eerste kruistog. 1095-1106., I, p.14.
5 Willem van Tirus, 1, XIV -‐ XV, p.28. 6 Willem van Tirus., 1, XVI, p.29.
7 Baudry de Dol, Historia Jerosolimitana, 1, I, 8; Manuskrip uit die Bilbiothèque Nationale de France, Arsenal, lat 1101.
8 Foucher de Chartres, Geskiedenis van die kruistog, Cahord, 2002, II, p.17.
9 Lauranson -‐ Rosaz, C., "Le Velay et la croisade", in die Raad van Clermont van 1095 en die kruistog, (Verrigtinge van die International University Colloquium of Clermont -‐ Ferrand (23-‐25 Junie 1095), Rome, 1997, p.51.
13 Jacques Heers, La Première Croisade, p.107--112, oor die rol van priesters tydens die kruistog.
14 Willem van Tirus, 10, XV, p.345.
15 As die meeste kroniekskrywers min vertroue gee in die egtheid van hierdie spies, stem almal saam dat hy uit hierdie episode 'n prediker is waarna geluister word, en dit totdat hy is 'n paar maande later oorlede tydens 'n beproewing.
16 Willem van Tirus, 8, XXIII, p.287.
17 Die tweede boek van die kroniek is die verslag van die reis van die "baroniale" leërs, vanaf hul vertrekpunt na Konstantinopel.
18 Hegenmeyer, Kronologie van die eerste kruistog, Augustus 1096 --‐ Mei 1097.
19 Robert van Normandië het op 5 April begin, arriveer op 9.
20 Ons gee 'n waarskynlike skatting die syfer van 60 000 "kruisvaarders" wat tussen 1096 en 1097 deur Konstantinopel getrek het.
22 Willem van Tirus, 2, II, p.53.
23 Die baan loop deur dor land tussen berge en woestyn.
24 Willem van Tirus, 3, XVII, p104.
25 Comte Riant in "Inventaris van historiese briewe van die kruistogte", (1881), p.169.
26 Willem van Tirus, 1, XVIII, p.33.
27 Die kronieke noem nie 'n Moslemgids in Seljuk-gebied nie, maar die klein Arabiese vorstendomme in Libanon en Palestina dra grootliks by tot die vooruitgang van die Kruisvaardertroepe tot by Jerusalem.
28 Willem van Tirus, 7, XXI, p.246.
29 Vertaling geneem uit J.F.A. Peyré, Geskiedenis van die eerste kruistog, Aug. Durand, Parys 1859, vol. 2, pp. 475-‐479.
30 Verskeie kroniekskrywers praat van vierhonderd man, terwyl die Anonieme ekspedisies van tot twintigduisend man, ridders en voetgangers bevorder. Dit is waarskynlik dat die eerste figuur dié van gewone ekspedisies is, terwyl The Anonymous 'n buitengewone operasie daar noem.
31 Willem van Tirus het gesê "dat hulle nie meer gewaag het om te gaan plunder nie" 4, XVI, p.139.
32 Willem van Tirus., 4, XIII, p.135.
33 Een pond = twee punte = twintig sent = twee honderd en veertig ontkenners.
34 Anonieme geskiedenis van die eerste kruistog, p.77.
- KONSTAM Angus, Historiese Atlas van die kruistogte, Frankryk, Seine, 2009, 192 bladsye.
- RILEY-SMITH Jonathan, vertaal uit Engels deur Camille CANTONI, Atlas des Croisades,
Andersins, Parys, 1996 (1990).
- CHARTRES Foucher de, Histoire de la Croisade, die verslag van 'n getuie van die eerste kruistog. 1095-1106, aangebied en aangepas en geannoteer deur M. GUIZOT, Parys, 1825. Moderne transkripsie deur Jeanne MENARD, Cahors, 2002.
- DOL Baudry de, Historia Jerosolimitana, Manuskrip van die Bilbiothèque Nationale de France, Arsenal, lat 1101.
- EKKEHARD, Toespraak en preek deur pous Urbain II te Clermont op 27 November 1095 vir die kruistog, in, Hierosolymitana, Rec. van Hist. van cr. Hist. okk. V.
- LE MOINE Robert, Geskiedenis van die eerste kruistog, J.-L.-J, Brière, Parys, 1824; trad. Duc de Castries, Die verowering van die heilige land deur die kruisvaarders, Parys, Albin Michel, 1973, p.
- TYR Guillaume de, Kroniek van die Frankiese koninkryk Jerusalem van 1095 tot 1184, boek 1, vertaal deur Geneviève en René Métais, 1999.
- HEERS Jacques, La Première Croisade, bevryding van Jerusalem 1095-1107, Tempus, Parys, 2002 (1995).
- HEGENMEYER Heinrich, Chronologie van die eerste kruistog 1094-1100, Georg Olms, Duitsland, 1973.
- Lauranson-Rosaz, C., "Le Velay et la croisade", in die Raad van Clermont van 1095 en die kruistog, (Verrigtinge van die International University Colloquium van Clermont-Ferrand (23-25 ​​Junie 1095), Rome, 1997, p .51.
- PEYRE J-F-A, Geskiedenis van die eerste kruistog, Aug. Durand, Parys, 1859, vol.2, p.475-479.
- RIANT Paul Edouard Didier (telling), Inventaris van historiese briewe van die kruistogte, Nabu Press, 2010.