Geloof het te doen met hoop dat God 'iets' is - Dr. Wilhelm Jordaan
Geloof het te doen met hoop dat God ‘iets’ is
Deur Dr. Wilhelm Jordaan op 1 Junie 2015
Gelowiges wat verwonderd is oor die moontlikheid van 'n God eerder as om sekerheid daaroor te konstateer, sê gereeld geloofstaal dra soms swaar aan geykte kerkspraak.
Sulke kerkspraak is dikwels gegrond op die tradisie dat die Bybel letterlik God se onfeilbare Woord is; direk aan mense "ingegee."
Kerklike leerstellings en geloofs­belydenisse is op dié Woord gegrond en het daarom afgeleide gesag.
So gebeur dit dan dat predikante en teoloë volgens Bybeltekste, soos Gen. 1:26,27 (God het die mens na sy beeld geskep), redeneer dat die mens sekere eienskappe met God deel. Onlangs dit weer gehoor: "Die mens as beelddraer kan innoverend en kreatief wees. Hoewel soms karig benut, deel ons dit met die Skepper."
Die probleem daarmee is dat daar eintlik vanuit die aard van die menslike natuur iets letterliks, eerder as metafories, oor God te kenne gegee word.
Mense is byvoorbeeld kreatief en intelligent. Nou word gesê God is kreatief en intelligent – net onmeetlik meer as mense.
Vandaar byvoorbeeld die idee van God as 'n Intelligente Ontwerper van die kosmos. Ons gebruik ons verstaan en aanwending van intelligensie om as't ware God se "enorme intelligensie" te peil en te loof.
Sulke alte maklike "analoë" tussen ons en God is 'n verskraling van die opvatting oor God as die Gans Andere. Wat wesenlik sê ons weet nie of, hoe en waar God is nie. Die openingsreël van die Nederlandse Geloofsbelydenis verwoord dit met verruklike eenvoud: "Ek glo in een geestelike ­wese wat ons God noem."
Alles wat ons oor God sê, noem en benoem, is niks meer nie as 'n "kaart" wat ons probeer teken van 'n "gebied" wat onkenbaar buite ons afmetings van tyd en ruimte is. En tog so naby soos asemhaal is.
Dit is 'n misterie waaroor ons eintlik moet swyg, soos die Griekse woord "mysterion" te kenne gee. Maar ons doen dit nie, want die misterie laat ons in verwondering buig.
Soos Sheila Cussons dit doen in haar Gebed: "Hoe sal ek U ooit ken? / U is te naby, U is te ver, / U klewe aan my kyker vas, / wykende, ­wyderende ster ... dan snap ek die genade – / suiwerder as weet, duideliker as pyn – / van wyk dat ek moet nader, / altyd verder nader ..."
Sulke geloofstaal is nie gevestig in 'n bewysbare seker wete dat God ís nie. Geloof het te doen met die hoop dat God "iets" is wat 'n bestaansvorm het; die verlange dat dit wat jy glo, waar is; en 'n heimwee na die teenwoordigheid van hierdie "iets" in jou lewe. Dit ding ook nie mee met wetenskaplike kennis nie, maar bevat die gedagtegang dat alles uit die nagloed van 'n kosmiese ontstaansoomblik 'n plek, skoonheid, orde en bestemdheid het; dat alles wat is, gesnoer is in 'n ontvouende "Geheel" wat met ontroering en in geloof "God" genoem word.