7. Loko un’wanyana a ku pfuna hi tlhelo ra swa ximoya, n’wi hanani hinkwaswo leswinene leswi wena u nga naswona swa nyama. Vatirhi va tlhela va languteriwa ku vanga nhlayiso wa mali kumbe ku vuyeriwa eka vahakeri wa swibalu hi ndlela leyi va khomaka nhundzu na mali ya mfumo ha kona. Swi na nkoka leswaku vatirhi va twisisa leswaku, loko mfumo wu tirhisa mali yintsongo, swi ta tlakusa xiyimo xa matirhele lamanene eka va-aki tiko hinkwavo hi nkarhi lowu nga vekiwa na hi switirhi leswi nga kona. Tsala swiviko swo ringanela na swo langutisa matlhelo hinkwawo ya timhaka leti tlhontlhaka miehleketo ku fana na HIV/AIDS, timhaka ta mbangu, xiviko xa vulavisisi eka minongonoko yo dyondza hinkwayo (xik. Ndzungulo wa mhangu yo karhi, xiviko xa mbalango eka minongonoko yo dyondza hinkwayo). Ku na vutihlamuleri bya xinawu na bya ximunhu eka muthori ku endla leswi faneleke ku xivela mavabyi emintirhweni. Ku endlela ku sirhelela rihanyo ra vatirhi, xivangelo xa tinghozi ta rihanyo rale mintirhweni xi fanele ku tiviwa ro sungula. Eka timhangu to tala leswi swi ta vonaka. Loko swivangelo nkulu (ritshuri, pongo na swin'wana) swi tiviwile, goza ri nga tekiwa ku hlela tinghozi kuya hi munhu ku fana na timhaka ta vuhlayiseki. I swa nkoka leswaku ku nga tiviwi ntsena vanhu (kumbe mintlawa ya vanhu) lava nga le ka tinghozi leti kambe na swiyimo leswi vanga hlanganaka na swona na switandhzaku. Vutivi lebyi byi ta tlhela byi tirhiseka loko ku thoriwa vanhu, kumbe hi nkarhi wo pfuxeta hi vuntshw, ku vona leswaku mbango a wu tshikileri swiyimo leswi nga kona swa rihanyo.