'n Ware Staatsman – NG Vishoek
Home / 'n Ware Staatsman
'n Ware Staatsman
Op 11-jarige ouderdom was hy een van die 'manne' wat die onverslane Matabele-impi's van Mzilikazi by die Slag van Vegkop suksesvol verslaan het. Hy het hard grootgeword op die trekpad en het in die wildernis 'n bobaas ruiter en jagter geword.
Paul Kruger se pa het hom aanvanklik naby hedendaagse Potchefstroom gaan vestig en later na die huidige Rustenburg getrek. Op 16-jarige ouderdom het Paul Kruger sy eie plaas uit die wildernis aan die voet van die Magaliesberge gevestig.
Hy was teenwoordig by die Sandrivier-konvensie van 1852 waar die Britse regering die onafhanklikheid van die Transvaal en die Oranje-Vrystaat erken het. In 1875 is hy as 'n lid van die Uitvoerende Raad verkies en kort daarna het hy die vise-president van die Transvaal geword. Toe president T.F. Burgers in 1872 aan bewind gekom het, kon Paul Kruger nie sy liberale beleid steun nie en het vroeg in 1873 bedank.
Tydens 'n historiese samekoms by Paardekraal, in Desember 1880, het die burgers die Republiek heringe-
stel deur Paul Kruger, Piet Joubert en M.W. Pretorius te verkies om 'n driemanskap te vorm om hulle Republiek te lei.
Paul Kruger het geweldige wysheid en beheersing aan die dag gelê in die manier waarop hy die verraad van sommige vername myners hanteer het in hulle po-ging om rewolusie aan te blaas, asook die mislukte Jameson-inval wat in 1895 deur Cecil John Rhodes se mees vertroude leier, Leander Starr Jameson, geloods is. In plaas daarvan om die samesweerders na die galg te stuur, of die invallers op te sluit soos sy eie mense aangedring het, het hy hulle aan die Britse regering oorhandig om met hulle af te reken.
Toe president Kruger aankondig dat enige kerk 'n akker grond verniet kon ontvang waarop hulle hulle huis van aanbidding kan oprig, is hy deur 'n Joodse rabbi genader wat 'n akker grond aangevra het. Oom Paul het vir 'n oomblikkie gedink en toe gesê dat die rabbi 'n halwe akker mag ontvang aangesien die Jode slegs in die helfte van die Bybel glo!
Met die radikale ekonomiese en politiese uitdagings wat kort op die hakke van die ontdekking van goud op die Witwatersrand gevolg het, was president Kruger bekommerd dat die myners die Boere binne 'n kort bestek van tyd kon uitstem. Om hierdie moontlikheid teen te werk, het hy die voorwaardes vir naturalisasie baie strenger gemaak. In 1890 het die regering die uitlander-stemreg vir presidensiële- en volksraadverkiesings tot genaturaliseerde burgers, wat vir ten minste 14 jaar in die land moes wees, beperk. 'n Tweede volks-raad is geskep om uitlander-belange te verteenwoordig. Dit sou deur burgers wat ten minste twee jaar genaturaliseer is, verkies word. Sir Alfred Milner, die Britse Hoë Kommissaris in Suid-Afrika, was 'n vurige imperialis en daartoe verbind om die uitlanderpartyskap en teenkanting teen Paul Kruger se regering in die Transvaal aan te blaas, en om die uiteindelike inlywing van beide die Transvaal en die Oranje-Vrystaat in 'n Britse Suid-Afrika te verwesenlik.
Toe die Britte die Transvaal in Mei 1890 inval, is president Kruger oorsee gestuur om steun vir die Boeresaak te gaan wen. Hy het deur Portugees-Oos-Afrika (Mosam-biek) gevlug. Daar het hy aanboord die Nederlandse oorlogskip, die Gelderland, gegaan wat deur koningin Wilhelmina van Nederland gestuur is. Dit het die Britse vlootblokkade getrotseer en Paul Kruger veilig na Europa geneem.
In Europa is hy hoog geëer as die beginselvaste leier van 'n moedige volk wat uiters onregverdig deur die Britse Ryk ingeval en mishandel is. Besoekers aan Krugerhuis in Kerkstraat, Pretoria, kan talle van die trofeë en toekennings van die Russiese Tsaar, die keiser van Oostenryk, keiser Wilhelm II van Duitsland, die Nederlanders, Franse, Italianers en die Switsers, besigtig.
Oom Paul het op 14 Julie 1904, in Clarens, Switserland in bal-lingskap gesterf. Op 16 Desember 1904 is sy oorskot in die heldeakker van die Kerkstraat-kerkhof, Pretoria, herbegrawe. 'n Standbeeld van Paul Kruger in sy kenmerkende formele kleredrag, staan in die middel van kerkplein, Pretoria. Die goue Krugerrand is ter ere van hom genoem en beeld sy gesig uit. 'n Straat in St. Gallen, Switserland – Krügerstrasse – is na hom genoem. Sy grootste monument is die Kruger Nasionale Park.