Die artikel hieronder is reeds etlike jare gelede geskryf. Hoewel dit van tyd tog tyd ietwat opgedateer is, moet van die inligting hierin vandag as verouderd beskou word.
Wil jy ook 'uitwyk' Londen toe (of iewers oorsee) nadat jy miskien oor 'n klompie jare die skool verlaat het? Hierdie insiggewende vertellings van ons mense reg rondom die aardbol laat 'n mens weer besef dat daar baie beslis twee kante aan hierdie saak is -- en hoe 'n mens jou opsies oor 'bly of gly' baie deeglik moet oorweeg...
Vir hierdie artikel is die oorwoë menings 'n tyd gelede gevra van sulke uitgewekenes in Engeland sowel as Australië, Nieu-Seeland, Kanada en die Verenigde State. Wat hulle te sê gehad het, raak baie van ons -- ook leerders wat vandag wonder of hulle môre, oormôre, wanneer hulle "groot" is, die groen gras aan die oorkant moet gaan beproef of in Suid-Afrika moet bly om hier hul eie plekkie in die son te probeer vind...
’N GLIMMENDE potvol goud aan die einde van die reënboog oorsee . . . wag dit rêrig op al die Suid-Afrikaners wat die land so in strome verlaat?
Dis ’n ding waaroor steeds baie gewonder word -- veral telkens wanneer die rand so wipplank ry met die groot geldeenhede. Veral ook wanneer sekere uitgewekenes in die media te koop loop met hul vragte nuwe dollars, terwyl almal wat agtergebly het maar net droëbek van hul spogterye moet verneem.
Telkens lees ’n mens ook weer in die pers van die legio werkgeleenthede in die buiteland. Soos dat ’n kleuterskool-juffrou, ná vier jaar se studie, in Engeland in net een dag soveel kan verdien as in 'n maand in Suid-Afrika!
Goed en wel as jy die sterk ponde in Brittanje kan inoes, om dit later in stapels Suid-Afrikaanse rande om te skakel as jy terugkeer -- dán maak jy jou fortuin. Só sê die deurwinterdes wat weet.
Maar as jy anderkant bly en die pot daar aan die kook moet hou, is dit ’n ander saak. Jy’s nie noodwendig in die spreekwoordelike "pond-sitplekke" nie, sê hulle. Jy verdien so baie, want jy bestee so baie! Vra maar baie jong Suid-Afrikaners wat reeds vol verwagtinge Londen toe gegaan het net om tot hul ontnugtering te moes leer hoe om net so op (of selfs onder) die broodlyn te lewe!
Mieliestronk het ’n tyd gelede 'n "elektroniese wêreldtoer" onderneem om die menings te vra van verskillende Suid-Afrikaners wat, tydelik of permanent, na die vyf lande verhuis het wat vir ons emigrante die heel gesogste is: Engeland, Australië, Nieu-Seeland, die Verenigde State en Kanada. Ons het hulle gevra hoeveel beter -- of slegter dan -- hulle dit in hul nuwe tuistes het.
REGS: Die Louw-gesin en hul tuiste in die land van die All Blacks. Die foto's is reeds 'n klompie jare gelede geneem. Die kinders is nou reeds tieners. (In die begin van 2005, is verneem dat die Louws nogmaals geëmigreer het -- dié slag na Australië, waar pa Ken 'n werk aangebied is wat hy nie wou weier nie. Die onderstaande inligting is egter van ma Martina ontvang toe die gesin nog Kiwi's was.)
Sy en haar man, Ken, het Suid-Afrika verlaat, nadat sy in ’n motorkaping in die bors geskiet is, om ’n nuwe lewe in die vreemde te begin. En dit het baie goed met hulle gegaan daar tussen die Kiwi's, dankie.
Wanneer jy opmerk dat dit beslis nie kleingeld is nie, kom jy gou agter dat dit maar net die wisselkoers is wat dit so goed laat lyk. Die koopkrag van die Nieu-Seelandse dollar binnelands is nie naastenby so sterk nie.
"Die lewensduurte is beslis hier hoër as in Suid-Afrika," aldus Martina. "En verreweg die meeste wat hier ’n heenkome vind, doen dit bepaald nie vir geldelike gewin nie. Net om hier te kom, met jou voos rande en al, laat jou met 80 persent minder as wat jy in Suid-Afrika besit het.
"UITGEWEKENES. Weglopers. Drosters. Bangbroeke. Dis maar 'n paar van die name wat mense soos ons genoem word,’’ het Elza Plotz uit Australië laat weet. Maar sy en haar man, Johan, en hul vier seuns het Suid-Afrika ’n klompie jare gelede verlaat om, soos sy sê, in die "vreemde, maar vriendelike, pragtige land Australië te kom woon.
"As ’n geregistreerde verpleegkundige het ek my dadelik by ’n verpleegagentskap aangesluit en deeltyds begin werk. Die omstandighede in die groot hospitaal, waar ek ’n permanente pos gekry het, is net mooi die teenoorgestelde van dié in Suid-Afrika se openbare hospitale. Hier is geen tekort aan toerusting of voorrade nie en die toerusting is van die beste en in 'n puik toestand. Dis werklik 'n plesier om jou werk te doen.
"In elke beroep is daar 'n basiese skaal of `award rate’ wat deur die regering bepaal word. ’n Baas mag jou wel méér as die `award’ betaal, maar glad nie minder nie. Ek is bevoorreg deurdat ek nagenoeg 22 Australiese dollars per gewone uur en tweeweekliks sowat A$1 400 verdien -- basies soveel as wat ek in Suid-Afrikaanse rande gekry het. Werk ek my nuwe salararis in rande om, is dit 'n hele paar maal soveel! Vakansiedae word ek vir dubbeltyd betaal.
"Ja, ’n mens verlang wel na jou vaderland en sy mense, maar ons glo dat, waar jy die verskriklike moeilike besluit geneem het om te emigreer, jy nie met die eerste terugslag moet gaan lê nie. Soos Johan sê: `As ons moet swaar kry, doen ons dit hier en nie in Suid-Afrika nie.’
"Ons nuwe land is inderdaad iets om op trots te wees. Ons leef baie geriefliker as voorheen en kon binne die eerste jaar al ons meubels, ens. vervang, asook ’n gebruikte bussie, ’n nuwe bakkie en ’n nuwe motortjie vir my aanskaf.
"BLY ek is land uit om in Engeland te woon? Allesbehalwe. Ek is bloot dankbaar vir die geleentheid en vir die veiligheid wat hierdie land my gesin bied,’’ het Barry Olivier, wat met sy vrou in Brittanje kom skoolhou het, vertel.
Die egpaar het in die gesogte Teemsvallei, 35 km wes van Londen, gaan woon. Hulle het vier seuns, wat hulle uiters goed in hul nuwe land aanpas: twee op skool en die oudste as ’n kunsstudent. Die naasoudste is verstandelik gestrem en ook hy is baie gelukkig in ’n sentrum waar die geriewe en versorging, volgens Barry, "duisend keer beter as in Suid-Afrika is’’.
Hy sê die Suid-Afrikaners daar verlang maar almal na hul land. "Ek ook -- elke dag. Ek mis die bekendheid van alles. En daar is baie mense vir wie ons lief is en na wie ons oneindig verlang. Maar ek sal nooit teruggaan nie. Ek bly dan maar liewer veilig hier in die vreemde, wat mettertyd hopelik minder vreemd sal word, verduur dit wat my nie aanstaan nie en weet dat my kinders ten minste uiteindelik 'n beter lewe gaan hê.’’
Huispryse is hul grootste probleem, sê hy. "Hier in die Teemsvallei betaal jy 'n paar miljoen rand vir 'n gemiddelde vierslaapkamerhuis met een of, as jy gelukkig is, miskien twee badkamers. Selfs met die lae rentekoerse (gemiddeld 6%) hier en die baie groter salarisse is dit moeilik en vir ons net-net moontlik om teen daardie pryse te koop.’’
Sowat 130 km noord van Londen, het Barry gesê, kan ’n mens huise teen 50 tot 60 persent minder kry, maar hulle is nog vir 'n paar jaar kontraktueel aan die skool verbonde.
"Die hele koste van ons verhuising, vlugkaartjies en nog wat en verblyf in ’n vierslaapkamerhuis vir die eerste ses maande is deur ons nuwe werkgewers betaal. Min mense kom hierheen met sulke voordele.
"Ons oorleef maar moes ook baie prysgee. Vir ‘n huis soortgelyk aan ons huis in Suid-Afrika betaal jy hier miljoene rande. Met die patetiese wisselkoers was so ’n herkopery vir ons dus totaal onmoontlik.’’