As tuisblyma voel ’n mens maklik of jy tonnelvisie ontwikkel terwyl die dae by jou verbyglip en jy ál jou aandag aan jou peuter wy sonder dat jy voel julle bereik ooit iets.
Ons het Carla Cronjé van Vryburg, ’n opgeleide voorskoolse onderwyseres en ma van drie, gevra om wenke oor ’n goeie tuisprogram te deel.
Jou peuter is ’n ontdekker met ’n natuurlike instink om meer oor die wêreld om haar te leer. Jou rol as ouer is om haar soveel moontlik geleenthede te gee om haar begrip van haar leefwêreld te versterk en te verbeter.
Navorsing het getoon die eerste twee jaar van ’n kind se lewe is uiters belangrik vir taalontwikkeling. Natuurlik behels ’n groot deel van peutertaalstimulasie om net voortdurend met jou kind te gesels en te luister wat sy vir jou sê, maar die volgende sal ook help:
Die sintuie is die goue sleutel tot peuterstimulasie – betrek dus haar ogies, oortjies, neusie, mond, lyf en aanraking soveel moontlik by aktiwiteite. So sal sy die heel vinnigste leer!
Kry sensoriese bakke: elke week ’n ander bak, soos ’n klomp geel goed (visueel), strooitjies opgesny saam met vorms (tas), en knope in sand saam met ’n kwas (tas).
’n Dagprogram sal baie help om jou meer doelgerig saam met jou peuter te laat speel. Dit bly egter belangrik dat alle stimulasie in ’n ontspanne atmosfeer plaasvind, beklemtoon Carla. “Die kind moet die ouer lei en die ouer moet aanpasbaar wees.”
Kyk hoe jul dagprogram normaalweg lyk en wat werk en wat nie. Laat jou kind se natuurlike biologiese ritme (soos slaaptye) en geaardheid die skedule vorm. Moenie ure per aktiwiteit inruim nie – ’n peutertjie se aandagspan is kort – en moenie te veel aktiwiteite in ’n dag probeer prop nie. Jou peuter moet nooit gejaag voel nie, want dan gaan hy nie op sy beste leer nie.
Skuif aktiwiteite rond tot dit vir julle werk. Rustiger aktiwiteite werk gewoonlik beter voor slaaptyd, en moenie ’n groot kunsprojek laat in die middag probeer aanpak nie! Carla reken ná ontbyt is ’n goeie tyd vir ’n morsige aktiwiteit, terwyl ’n storie gewoonlik beter werk net voor ’n oggendslapie. “As jou kleinding dan wakker word, is hy gereed vir ’n paar rympies en lekker buite speel.”
Moet jy gou ’n bondel wasgoed ophang of die kombuis opruim? Laat jou peuter help. Takies is uitstekende stimulasie en jy kan ’n hele verskeidenheid vaardighede daarmee oefen soos sortering of kleure met die wasgoed, of fyn motoriese vaardighede as sy wasgoedpennetjies moet vasknyp. Peuters is nie verniet dol daaroor om te help met takies soos afstof en uitvee nie.
Sluit voorbereidingstyd en opruimtyd in. Dis jou hoof- opvoedkundige aktiwiteit van die dag en kan dalk ’n bietjie dinkwerk verg, maar kan vir hope pret sorg asook vir uitstekende fyn motoriese stimulasie.
Wissel dit af: Maandag spuit julle skeerroom op die spieël of strooi kitspoeding op ’n bakplaat en skryf daarop, Dinsdag skeur en plak julle of speel met klei, Woensdag doen julle ’n morsaktiwiteit, Donderdag is verfdag of tekendag en Vrydag kan dit ’n uitstappie na die biblioteek of ’n dierepark wees.
Hou dit eenvoudig: Dit is dikwels die eenvoudigste goed wat peuters ure lank stimuleer en dit moet vir julle albei uitvoerbaar wees. Soms kan die aktiwiteit so eenvoudig wees soos ’n groot stuk papier en kryt of ’n groot boks waarmee en waarin sy kan speel.
Etenstyd is stimulasietyd. Vertel vir kleinding jy sny die piesang in sirkels of die koeldrank is groen. Laat haar teksture met haar hande en mond ervaar (beskryf dit), geure ruik, of hoor hoe die kos in haar mond kraak. Julle kan ook ’n klomp verskillende snoephappies soos druiwekorrels, kasies en appels in die holtes van ’n kolwyntjiepan pak.
As jou peuter nog twee keer ’n dag slaap, kan jy net ná storieleestyd slaaptyd inruim, en kan sy buite speel wanneer sy wakker word.
As jy nie ’n kas vol duur speelgoed het nie, werk tuisgemaaktes net so goed, soos ’n skoenboks met ’n gleuf waarin sy kaartjies kan pos, of ’n tuisgemaakte rammelaar. Gesels met jou kind oor vorms, kleure en die ander eienskappe van die speelgoed waarmee julle speel.
Dis baie belangrik dat jou peuter genoeg tyd het om te speel net wat sy wil speel, of dit nou is om in die sandput te ontspan of verbeeldingspel binne te speel. Jy hoef nie saam te speel nie – bly net in die omgewing ingeval sy jou soek.