Dít moet jy weet oor nuwe ministersPres. Jacob Zuma het Vrydag in die vroeë oggendure ŉ kabinetskommeling aangekondig ná ŉ onverwagse vergadering laataand met die ANC se top-ses leiers in Pretoria. Verskeie ministers en adjunkministers is na ander portefeuljes geskuif, terwyl sommige hul poste kwyt is. Malusi Gigaba, minister van finansies. (Maart 2017) (Foto: GCIS) Malusi Gigaba Malusi Gigaba, voormalige minister van binnelandse sake, is as die nuwe minister van finansies aangestel. Hy vervang vir Pravin Gordhan wat sedert Desember 2015 weer in die pos van minister van finansies was. Verskeie politieke kenners meen Gigaba het groot skoene om te vul en sal nie uit alle oorde in sy nuwe pos verwelkom word nie. Gigaba was voorheen die adjunk-minister van binnelandse sake voordat hy in Oktober 2010 as minister van openbare ondernemings aangestel is. Hy is in Mei 2014 as minister van binnelandse sake aangestel. Gigaba word as een van Zuma se bondgenote gesien en het hom al verskeie kere in die openbaar verdedig. Prof. André Duvenhage, politieke ontleder van die Noordwes-Universiteit, het Gigaba as ŉ “interessante keuse” beskryf. Hy sê hy vermoed Gigaba se aanstelling was moontlik die uiteinde van ŉ kompromie tussen die ANC-leiers om weg te stuur van die moontlikheid om die voormalige Eskom-hoof, Brian Molefe, in dié posisie aan te stel. “Gigaba het tot dusver ŉ goeie reputasie en is een van die beter ministers in die parlement. Hy het binnelandse sake sover gekry om te werk, maar of hy die finansiële kennis het om die finansiesportefeulje te hanteer, dit sal ons eers moet sien,” het Duvenhage gesê. Hlengiwe Mkhize. Foto: http://www.gov.za Hlengiwe Mkhize Hlengiwe Mkhize neem by Gigaba as minister van binnelandse sake oor. Mkhize was sedert Mei 2014 die adjunkminister van telekommunikasie en posdiens en is sedert 2009 ŉ lid van die parlement. Sy is ook die tesourier-generaal van die ANC-vroueliga en dien sedert 2008 op die vroueliga se uitvoerende komitee. Stella Ndabeni-Abrahams sal by Mkhize as adjunkminister van telekommunikasie en posdiens oorneem. Duvenhage meen Mkhize is steeds ŉ relatief onbekende persoon sonder ŉ bewese prestasierekord. “Ons weet nog bitter min van Mkhize, wat vir my ŉ aanduiding is dat Zuma nou in die moeilikheid is met betrekking tot [die beskikbaarheid van] ouer gevestigde mense wat in sleutelposisies aangestel kan word. Ervaring word nou vervang met jeug,” het hy gesê. Fikile Mbalula (Foto: Solidariteit) Fikile Mbalula Fikile Mbalula, voormalige minister van sport, is as die nuwe minister van polisie aangestel. Mbalula het voorheen as die adjunkminister van polisie gedien voordat hy in 2010 na die sportportefeulje oorgeskuif is. Mbalula is ŉ lid van die ANC se nasionale uitvoerende komitee en voormalige president van die ANC-jeugliga. Hy was ook nog altyd ŉ lojale ondersteuner van Zuma. Mbalula het tydens sy termyn as minister van sport wyd kritiek ontlok vir sy klem op transformasie en transformasieteikens in sport. Hy is ook einde verlede jaar skerp gekritiseer nadat die beloofde geldbonusse van Olimpiese medaljewenners nie betyds aan hulle uitbetaal is nie. Vroeër vandeesmaand was Mbalula se departement weer in die spervuur nadat daar aangekondig is dat Durban nie meer die gasheer vir die Statebondspele in 2022 sal wees nie. Suid-Afrika het R118 miljoen hierdeur verloor. Thulasi Nxesi. Foto: Elmond Jiyane, GCIS Thulas Nxesi Thulas Nxesi, voormalige minister van openbare werke, is aangestel om Mbalula as minister van sport te vervang. Nxesi het ook in die verlede gedien as adjunkminister van landelike ontwikkeling en grondhervorming. Nxesi is in 2012 ŉ visum deur Israel geweier. Nathi Nhleko. Foto: Werner Beukes/SAPA Nathi Nhleko Nathi Nhleko is aangestel as minister van openbare werke nadat hy sedert Mei 2014 as minister van polisie gedien het. Hy het voorheen as voorsitter van die portefeuljekomitee van staatsdiens en administrasie gedien en was ook voorheen hoofsweep van die ANC en voorsitter van die ANC-koukus. Nhleko het vroeër vandeesmaand geappelleer teen die hooggeregshof in Pretoria se besluit dat sy aanstelling van lt.genl. Berning Ntlemeza, hoof van die Valke, ter syde gestel moet word. Nhleko het Ntlemeza aangestel ten spyte daarvan dat regter Elias Matojane in Februarie 2015 bevind het Ntlemeza was “bevooroordeeld en oneerlik” en het nie oor “integriteit en eerbaarheid” beskik nie. Nhleko is einde verlede jaar deur die DA by die parlement se etiekkomitee verkla nadat Sondagkoerante berig het Nhleko se departement het meer as R30 miljoen betaal vir ŉ veldtog wat Nhleko se vriendin se nieregeringsorganisasie vir die departement behartig het. Daar is na bewering geen tenders vir die projek aangevra nie. Faith Muthambi. Foto: GCIS Faith Muthambi Faith Muthambi, voorheen minister van kommunikasie, is as minister van staatsdiens en administrasie aangestel. Muthambi is verlede jaar hewig deur opposisiepartye gekritiseer vir haar rol in die verskeie omstrede gebeure by die SAUK. Ayanda Dlodlo. Foto: http://www.gov.za Ayanda Dlodlo Ayanda Dlodlo vervang Muthambi as minister van kommunikasie. Dlodlo was voorheen die adjunkminister van staatsdiens en administrasie. Sy is ook ŉ lid van die ANC se nasionale uitvoerende komitee en het van 2009 tot 2010 as Zuma se adviseur gedien. Duvenhage het Vrydag opgemerk dat ŉ duidelike aspek in die nuwe aanstellings is dat getroue Zuma-lojaliste aangestel is om sleutelportefeuljes te behartig. “Een ding is seker, as Cyril Ramaphosa [adjunkpresident] nie nou opstaan en leierskap toon nie, weet ek nie of hy as presidentskandidaat suksesvol gaan wees om stemme uit die anti-Zuma-groep te kry nie,” het Duvenhage gesê. Mmamoloko “Nkhensani” Kubayi. Foto: Twitter Mmamoloko “Nkhensani” Kubayi Mmamoloko Kubayi vervang Tina Joemat-Pettersson as minister van energie. Volgens berigte is Joemat-Pettersson, wat altyd as een van Zuma se vertrouelinge gesien is, vermoedelik die trekpas gegee omdat sy gesloer het om ŉ kernkragooreenkoms te verseker. Kubayi se aanstelling kan moontlik beteken dat die regering se kernkragplanne nou bespoedig sal word. Joe Maswanganyi Joe Maswanganyi, ŉ LP en voormalige LUR vir sport, kuns en kultuur in Limpopo, vervang Dipuo Peters as minister van vervoer. Tokozile Xasa. Foto: Flickr/GovernmentZA Tokozile Xasa Tokozile Xasa vervang Derek Hanekom as minister van toerisme. Xasa was voorheen die adjunkminister van toerisme. Sy was van 2005 tot 2009 ŉ lid van die provinsiale uitvoerende raad vir maatskaplike ontwikkeling in die Oos-Kaap. Hanekom het kort ná die aankondiging van die kabinetskommeling gesê hy het geen redes ontvang waarom hy afgedank is nie en het deur die mediaverklaring wat uitgereik is van die kabinetskommeling bewus geword. “Ek is diep besorg oor wat gebeur,” het Hanekom getwiet.