Stories geskryf deur Skryfgeheime-skrywers
Lees en geniet gerus hierdie groeiende versameling skryfstukke wat hoofsaaklik uit werkstukke deur Skryfgeheime-skrywers ontstaan het. Onthou dat daar 'n hardwerkende, passievolle mens agter elke verhaal is, respekteer asseblief hulle kopiereg en noem die skrywer se naam en van indien jy 'n storie iewers sou voorlees.
Liz-Marie van der Westhuizen
Natuurlik sal selfs haar dood eerder oor Rudi gaan as oor haarself. Nes haar hele lewe eintlik oor haar man gegaan het. Inge kan nie help om bitter te voel nie, daar waar sy vasgeketting in 'n muwwe kelder sit – nie bang nie, nie eens kwaad nie, net met bitterheid wat in haar opwel.
"Skuif op, sit met jou rug teen die muur." Johnny skyn met 'n flits in haar gesig. "Gil, en ek skiet!"
Hy het 'n fout gemaak. Inge besef dit dadelik. As hulle werklik so ver verwyderd van die beskawing vas, kon sy na hartelus gegil het. Die feit dat hy haar probeer stilhou, bied 'n klein bietjie hoop.
Sy kyk op, beskou die skraal man stil. Praat eers wanneer hy begin kriewel onder haar direkte blik. "As jy my doodmaak, sal hy nie eens weet dit was jy nie. Nie die slimste plan as jy regtig wraak wil neem nie."
Dis duidelik dat haar woorde hom skok. Sy is nie verbaas nie. Johnny is gewoond daaraan dat mense hom vrees. Rudi het haar jare terug van hom vertel. Haar gesig vertrek. As hy net kon weet hoe min vrees oor is in haar. Eerlik, teen dié tyd is sy redelik gatvol vir bangwees.
Johnny vloek gedemp en hy en die lig verdwyn by die deur uit. Sy intelligensie – of gebrek daaraan – is 'n teer puntjie en deur dit nie te onderskat nie het sy waardevolle minute gewen. Minute waartydens sy in die vals lig wat deur die luggat val, kan rondkyk op soek na iets – enigiets – wat haar kan bevry.
Dit is nóú dat sy absoluut alles moet opmerk – die kleinste besonderheid kan die verskil tussen lewe en dood beteken. Rudi het dit nog vir haar geleer, paraatheid was nog altyd boaan sy agenda. Sou hy al weet dat sy weg is? Hy sou seker – al is hy nie die man van die jaar nie, is hy 'n goeie speurder. Indien nie die beste nie.
Inge veg teen die bitterheid wat al hoe sterker deur haar stu. Op haar sitvlak skuifel sy teen die muur langs, voel rond met haar handpalms. Iewers moet daar iets wees waarmee sy sal kan werk. Sy raak byna opgewonde wanneer sy 'n plank raakvat, en trek dit met inspanning uit onder iets swaars. Die teleurstelling oorweldig haar toe dit loskom en sy besef dat dit dik en swaar is, maar aansienlik korter as 'n liniaal.
Uit frustrasie slinger sy dit weg van haar. Dit tref 'n vierkantige voorwerp aan die oorkant van die kelder. Dit val maklik genoeg om vir Inge om te besef dat dit leeg was. 'n Gedagte skiet haar te binne. Dalk moet sy die stuk hout gaan haal. Ten minste kan sy hom daarmee gooi.
Sy staan op en stap nader. Daar is nog iets. Dit het onder die boks gelê. Die pessimis in haar fluister skerp dat dit nie 'n wapen kan wees nie – Johnny sou haar beslis vasgebind het as hy gereken het daar is enigiets waarmee sy haarself moontlik sou kon verdedig.
Teenstrydig met alles wat Rudi haar ooit geleer het, kry sy die blou steel beet – sonder om vir een oomblik aan iets so irrelevant soos vingerafdrukke te dink. In die skemerdonkerte bestudeer sy dit. Vat aan die lem. Probeer haarself graag oortuig dat die rooi vlekke nat verf is. Besluit om dit te ignoreer en sluip met die byl in haar hande terug deur toe.
Sy hoor hom voor sy hom sien: die skril lag, die plat stem. Die deur swaai stadig oop – hy staan met sy rug na haar, selfoon teen die oor. Sy wag net lank genoeg dat hy omkyk, en kry lekker toe sy die vrees in sy oë sien. Sy gooi onmiddellik. Hy koes net betyds en die lem tref die hout sodat die spaanders om hom spat. "Is jy van jou sinne beroof?" skree hy en duik oor die vloer.
Inge struikel by hom verby. Sy vingerpunte skraap teen haar enkels, en sy skop blindelings – hoor eerder as sien hoe hy vloekend ineenkrimp. Dan beur sy met die trappe op, klap die deur agter haar toe, draai die sleutel amper outomaties en hardloop.
Die vars lug brand haar longe toe sy nog 'n deur ooppluk en die donkerte in nael. Hy is nie agter haar nie, en tog jaag sy drankasem haar in die pad af terwyl sy kil oë haar volg soos sy eers links, dan regs draai – sonder om vir 'n oomblik te dink aan 'n bestemming. Sy wil net wegkom. So ver moontlik.
Die omgewing is onbekend – sy is beslis nie meer in Douglas nie – sy is dus steeds nie veilig nie. Sy is weg, maar sy voel steeds die tou wat om haar keel span, voel hoe sy in 'n trok met 'n harde vuil vloer gegooi word, voel die donkerte van die sak wat genadeloos om haar kop vou.
Sy koes weg agter 'n bos toe 'n voertuig naderbrul. Sy bly gehurk sit, haar oë op die pad, kyk hoe die bakkie verbyjaag sonder enige idee dat daar 'n vrou in die bosse skuil. Verlig sak sy neer, agteroor, op haar rug. En net daar in die stof laat sy haarself uiteindelik toe om 'n bietjie te breek en te huil tot sy nie meer kan nie.
Die wind van die waaiertjie warrel Lani se gedagtes rond. Waar gaan sy die sleutel vir hierdie toe boek kry? Is daar ooit een?
"Is daar nog iets, of kan ek maar gaan?"
Haar pasiënt se stem laat Lani regop skrik. Sy torring haar windverwaaide gedagtes bymekaar. "Is daar dalk iets wat jy vir my wil sê, Marinda?"
Die selfversekerde pasiënt voor haar is net nog 'n weerlose vrou, so maak sy haarself wys. "Probeer net," moedig sy aan. "Toe die sessie begin het, het dit gelyk asof jy iets wil sê."
"Hou tog net op! My kop is leeg!"
Lani onderdruk 'n sug. Wat het Langenhoven nou weer gesê? Dat jy geduldig moet wees, want die windpomp gaan soek nie die wind nie. En tog, hoekom voel dit asof sy stagneer op hierdie plek? Spesifiek nou, hier in haar kantoor, met hierdie windlose vrou. Vreemd dat sy en Hanlie juis gister, asof in afwagting op hierdie windstil sessie, na ander geleenthede begin kyk het, Vredendal het Hanlie opgewonde gemaak.
"Ek sal bel vir 'n afspraak."
Lani kyk die vrou agterna. Dis maklik die uitputtendste pasiënt wat sy al gehad het. Sy trek die Psigiatriese Handleiding nader, lees deur die persoonlikhede, klap die dik boek toe. Boekekennis, soos Pa gesê het, gaan nie met hierdie mensie werk nie.
Vir die eerste keer as sielkundige is sy moedeloos. Psigoterapie doen niks vir Marinda nie. Medikasie was 'n driftige kopskud. Hoe gaan sy die toe boek oopkry? Met hoop? Hoeveel ander sielkundiges hoop maar net hul terapie sal slaag? Iewers het sy gelees hoop is wanneer die voëltjies begin kwetter as die son nog nie op is nie.
Sy moet fokus. Haar voormalige dosent het altyd gesê 'n goeie sielkundige moenie aan 'n vorige pasiënt dink as 'n volgende pasiënt wag nie. Sy tel die gehoorstuk op, luister na haar sekretaresse se vriendelike stem. "Is dokter reg vir die laaste pasiënt?" Hanlie noem haar dokter, al weet sy sy is 'n sielkundige.
"Stuur maar in, Hanlie."
Twee weke later staan sy by haar kantoorvenster en kyk hoe die blare in die wind dans voor hulle grond toe tuimel. Soos sy vandag haar sessie moet laat tuimel. Wat sal dit help om daardie pos op Vredendal te aanvaar? Wat sal Johan tog daar doen? Nee. Haar dosent was hieroor ook reg. 'n Goeie sielkundige weet wanneer sy haar pasiënt vir 'n ander sielkundige moet aangee.
Die kraak van die deur laat haar vinnig omdraai.
"Sit. Maak jou gemaklik," sê sy met 'n glimlag. Vandag het Marinda 'n reuk aan haar. Waarom is dit so bekend? Sy skud haar kop en stoot die gedagte weg. Dis nie belangrik nie. Vandag moet sy hierdie sessies afsluit.
"Hoekom het jy na my gekom, Marinda? Jy praat nie met my nie. Jy sit net daar. Beteken die sessies ooit vir jou iets?"
Sy warrel deur die vrae, sonder om daaroor te dink. Net die eentonige geluid van die waaiertjie. So min soos sy die wind – enige wind – met haar hand kan beheer, so min kan sy hierdie vrou help.
Meteens sit Marinda vorentoe. Haar lippe beweeg. Lani skep moed. Hier kom dit nou. Sy wil skree toe die vrou se mond subiet toeklap. Die waaiertjie sirkuleer die lug flink, tog drup sweetdruppels teen haar rug af. Die vrou voor haar het iets broeiends binine-in haar, sy is onder druk.
Verbete gaan Lani voort. "Ek weet nie of dit nog die moeite werd is dat jy na my kom nie, Marinda. Ek sal jou help om 'n afspraak by 'n ander sielkundige te maak."
Onmiddellik vlieg Marinda op en smyt die waaiertjie met een haal van die lessenaar af. Haar tong word 'n byl wat woorde laat spaander. Lani wil die splinters terugdruk in die vrou se mond, maar die nodige asem ontbreek, sy voel gestroop, vernietig.
"My Johan? Mý Johan?" Dis dan háár Johan se reuk wat aan Marinda kleef. "Is jy van jou sinne beroof?" Dis nie 'n vraag waarop sy 'n antwoord verwag nie.
Marinda het teruggesak in haar stoel.
"Jy het na my gekom vir sessies. Jy wou dit gedurende die sessies vir my sê omdat jy geweet het ek sal dit professioneel hanteer."
"Johan het gesê hy's nie meer lief vir jou nie. Het jy dan niks agtergekom nie?"
Lani praat haar dood. "Ek kan nie verstaan hoekom jy so lank gevat het om my te sê nie. Hoekom het jy my en jou tyd so gemors? Was jy te lafhartig? Of het Johan gesê jy moet eers wag, want ek het gisteraand nog vir hom gesê ek is so gelukkig dat hy my man is?"
Lani lag humorloos. "Ek wou my sessies vandag afsluit omdat ek gedink het jy nie baat vind by die terapie nie. Nou moet ek dit vir 'n ander rede doen. Ek is seker jy sal voor my met Johan kontak maak. Jy kan vir hom sê dat jou sessies goed afgesluit is. Ek sal hom later skakel oor die egskeidingsbevel wat binnekort by hom afgelewer sal word."
Agter die toe deur druk Lani haar trui teen haar gesig. Die woede in haar ruk die gille uit haar keel. Sy strompel rond, struikel oor die stukkende waaiertjie, tel dit op. So stil soos die waaiertjie, so stil word haar gedagtes. Met die geknakte waaiertjie nog in haar hand stap sy uit haar kantoor.
"Agge nee! Dokter se waaiertjie."
"Toe maar, Hanlie. Sal jy asseblief vir dr. Huisamen op die lyn kry?"
"So dokter gaan daardie pos aanvaar! En ek gaan saam?" Hanlie gryp Lani se hand vas. "Ek sal later vra hoekom die hartseer so vlak in dokter se oë lê, maar ek is seker Vredendal sal 'n waaiertjie daarvoor hê."
Lani dwing 'n glimlag na haar oë. Ten minste is Hanlie opgewonde oor die nuwe sessie wat op Vredendal wag. Maar sy? Wat van haar? Waar gaan sy die krag en die genade kry om al die ou sessies af te handel en die nuwes te hanteer?
Sy kyk na die muurhorlosie in die kombuis. Haar meesterplan begin oor 'n uur. Sodra die kinders weg is. Sy stap uit en loer by die TV-kamer in. Stefaans sit-lê op sy gewone stoel. Sy maag bult onder sy hemp. Swart wolle steek tussen die knope by sy naeltjie uit. Die weerkaatsende lig van die TV teken blougrys mufkolle op sy gesig.
"Wil jy iets drink?" Sy dwing haar stem om neutraal te bly. Van jare se oefen klink dit selfs geduldig. Liefdevol.
Hy antwoord nie. Praat net as hy iets wil hê. Meestal kos of bier.
Dawid kom soos 'n tolbos by die TV-kamer ingehardloop. "Ma! Ek kry nie my rugbytokse nie!"
"Kyk in die spens. Agter die deur. Ek het dit skoongemaak."
Hy gee haar 'n klapsoen op die wang. "Wat sal ek tog sonder Mams doen?"
Sy hoor hom soek in die spens voor hy terugkom met die tokse in sy hand. "Het jy nou alles vir die naweek? Die bus tel julle oor 'n uur op."
"Ek dink so." Hy verdwyn met sy gespierde lyf in die gang af. Dawid – haar oudste, haar trots.
Sy stap weer TV-kamer toe. "Ja, Pappa?"
"Bring vir my 'n bier. Ek's dors."
"Dis reg, Pappa. Ek bring nou."
Die biere staan in perfek netjiese rye op die boonste rak van die yskas. Sy hou nie van 'n slordige besigheid nie. Sy sit 'n glimmend koue bier op die tafeltjie langs hom neer. Vat die leë blikkie wat langs hom staan. Hy knor nie eens 'n "dankie" nie.
Sy stap na Miemie se kamer. "Is als reg? Het jy al jou goed?"
Miemie tel op haar vingers af. "Netbalklere, tandeborsel, handdoek, badgoed, twee panties, 'n ekstra bra, jeans, twee T-shirts en my Kway-baadjie vir as dit koud is. Dink Ma ek kort iets?"
Haar liefkind. So agtermekaar. Sy knik. "Klink reg. Dis darem net vir twee dae. Sondag is julle weer terug. 'n Naweek gaan gou verby. As jy regtig iets kort, kan jou vriende jou seker uithelp?"
Miemie lag. "Seker, maar ek hou nie van leen nie."
Klokslag vyfuur hou die skoolbus voor die huis stil. Haar kinders soen haar en elkeen gee haar 'n stywe druk. "Baai, Ma! Dankie vir als! Liefe Ma!" Hulle drafstap oor die tuinpaadjie en sy kyk die bus agterna.
Uiteindelik. Dis tyd.
In die kombuis haal sy die filletsteak uit. Sy het ekstraduur vleis gekoop, versigtig uitgekies. Sy spoel die sampioene af. Meng dit met wat sy in die bos gepluk het. Haar pa het haar mooi geleer. So met sy bruingebrande hande vir haar gewys hoe jy nie 'n sampioen se velletjie tot by die middel kan aftrek as hy giftig is nie. Hy het haar gewaarsku teen Stefaans. Sy wou nie luister nie.
Sy maak botter in die pan warm. Braai die steak soos Stefaans daarvan hou. Braai die bosgeplukte en winkelgekoopte sampioene saam in 'n aparte pan. Haar mond water. Maar sy proe nie. Nie eens onwillekeurig nie. Sy wil môre nog hier wees. Haar kinders sal haar nodig hê. Al is Stefaans 'n patetiese pa sal hulle hartseer wees. Maar hulle sal daaroor kom. Hulle lewens sal beter wees sonder hom.
Toe die kos klaar is, skep sy vir Stefaans op. Skep versigtig die sous bo-oor. Skep slaai in 'n kleinbordjie. Met 'n glimlag sit sy die bord op die tafeltjie langs hom neer. Skuif die bierblik eenkant toe.
"Hier's jou aandete. Jou gunstelinggereg."
Hy brom iets.
"Ek gaan 'n bietjie lê. Ek is moeg." Op pad kamer voel sy die kloppende aanmaning agter haar oë. Seker weer 'n migraine wat aan die kom is. Seker die stres. Dis te veel. Maar wat kan tog skeefloop? Niks. Sy het alles fyn uitgewerk. Haar storie is agtermekaar. Niemand sal weet nie.
Sy gaan lê op haar bed. Raak amper onmiddellik aan die slaap.
Meteens sit sy verskrik regop. Wat het haar wakker gemaak? Sy vang 'n glimp tussen die gordyne deur. Dis skemer buite. Sy kyk op haar horlosie. Sy het sowaar meer as twee ure lank geslaap.
En Stefaans? Sy sluk, voel skielik swaar op die maag. Is haar meesterplan voltrek? Sal sy daarmee wegkom? Vir die eerste keer bekommer sy haar daaroor. So bekommerd dat haar maag daarvan pyn. Met 'n skud van die kop tel sy haar selfoon van die bedkassie af op en maak haar keel skoon terwyl sy met die gang langs na die TV-kamer stap. Haar stem moet reg klink, oortuigend – wanneer sy die ambulans bel.
In die TV-kamer steek sy vas. Teleurstelling spoel oor haar. Stefaans se onaangeraakte bord kos staan langs hom, nou vetterig en koud. Wat ís dit met die man? Hoe kon hy daardie steak weerstaan?
"Bring vir my nog 'n bier."
Sy stap kombuis toe. Gereed om in trane uit te bars. En tog ook, vreemd genoeg, verlig. Vrek verlig, as sy eerlik moet wees. Want wat as sy nié daarmee weggekom het nie? Wat as hy wel dood was of kreunend oor die mat gerol het. Hoe sou sy dit hanteer het? In watter stadium sou sy die ambulans gebel het?
En die polisie, besef sy eensklaps. Die polisie moet ontbied word as iemand doodgaan. Wat sou sy vir die speurder gesê het? 'n Rilling gaan deur haar. Nee. Dis beter so. Eintlik 'n genade, dankie, Heer.
In die kombuisdeur stop sy meteens.
Dawid en Miemie sit oorkant mekaar by die kombuistafel. Twee leeggeskraapte borde staan tussen hulle op die tafelblad.
"Hallo, Ma!" Dawid lag vrolik, vryf sy maag. "Surprise!"
Sy kan nie praat nie.
"Ma lyk nie juis bly nie."
Miemie staan op. Loop stoof toe. "Is hier nog van daardie jammie mushroomsous? Vrek lekker, Ma."
Dawid kom orent en stamp sy suster speels uit die pad met sy elmboog. "Hei, jy's nie die enigste kind in die huis nie, los vir my 'n paar skeppe!"
Sy wurg die woorde uit. "Die bus ... die naweek ..."
Miemie kyk oor haar skouer, haar gesig grou in die skemerlig wat deur die venster val. "Die bus het gebreek. Kan Ma dit glo? Die nuwe bus tel ons môre vyfuur op. Coach sê ons sal betyds wees vir die eerste wedstryd." Haar linkerbeen swik effens toe sy terugstap na die tafel.
"Nog 'n bier, vrou!"
Die uitroep uit die TV-kamer koggel haar: Nog 'n bier! Nog 'n bier! Nog 'n bier! Gedwee stap sy na die yskas en maak die deur oop. Sy sit die yskoue bier langs hom op die tafeltjie neer.
"Maak my kos warm. Ek wil nou eet."
Sy tel die bord op. Loop kombuis toe. Bly staan met die bord kos in haar hand. Kyk na Dawid en Miemie wat by die kombuistafel sit. Hulle lag oor iets wat by die skool gebeur het.
Sy wil skree. "Nee! Dis nie hoe my meesterplan moes uitdraai nie!" Sy het dit maande lank beplan. Alles oor en oor in haar kop laat afspeel. Moet sy die ambulans bel? Hoe gaan sy aan hulle verduidelik dat Miemie en Dawid giftige sampioene geëet het? Wat as die polisie haar in die tronk stop? Hoe sal die kinders sonder haar regkom alleen by hulle gewelddadige pa?
Sy stap na die mikrogolfoond. Druk Stefaans se bord kos in die oondjie. Kyk toe terwyl dit in die rondte draai. Om en om. Soos haar gedagtes.
Die "pieng" van die mikrogolf bring haar terug na die werklikheid. Sy haal die kos uit die oondjie. Twyfel 'n oomblik. Begin dan om TV-kamer toe te loop. Gaan staan. Draai om. Gaan sit met bewende hande by die kinders. Alles is vreemd dof. Sy kan amper niks deur die trane sien nie.
Haar kinders kyk verbaas na haar. Sy het nog nooit voor hulle gehuil nie. Vies vee sy die trane weg.
Sy probeer glimlag. Trek die warm bord kos nader. Sny 'n stuk steak af en druk die vurk in die sampioensous. Haal diep asem en neem die eerste hap. Dit smaak lekker. Vrek lekker.
Sy eet alles op en glimlag vir haar kinders. Steek haar hande uit na hulle. "Ek is okay. Alles gaan okay wees. Kom gee vir Ma 'n druk."
Een Saterdag in Oktober
Dis nog donker toe ek saggies opstaan om badkamer toe te gaan. Ek sien nie nou al kans vir 'n deur-die-slaap, winddronk Rico nie. Gisteraand was die gala weer aan, soos tant Lissie altyd gesê het. Al die pad terug van die braai af het hy derms geryg oor my optrede.
"Waar was jy so lank toe jy nog Coke gaan koop het? Wat het jy en Michael so alleen in die kombuis gepraat?" En aan en aan en aan, tot vervelens toe.
Soms wonder ek wat sal gebeur as ek hom klap. Of terugklap. Maar nee, ek skakel eerder af, dit help tog nie ek probeer antwoord nie. Sy volgende sarsie vrae en verwyte hardloop net weer dwarsoor enige antwoord wat ek durf gee.
Ek het weggekyk, die nag in, sy tirade oor my laat spoel, probeer om te ontsnap. Die volgende oomblik het my kop so hard teen die ruit geklap dat ek vir 'n oomblik gedink het ons is in 'n ongeluk. Toe nie. Dit was Rico se plathand.
Ek het al soveel kere gewens vir 'n ongeluk. Waarin Rico doodgaan. Maar dronk mense het meer beskermengele as nugter mense. Skei is ook nie 'n opsie nie. Hy sal my nooit in vrede los nie en in die regstelsel het ek minder as geen vertroue.
Dis toe ek opkyk en die by sien wat soekend oor die badkamerspieël loop, dat ek weet wat om te doen.
Die afgelope ses weke het dit amper so goed gegaan soos gedurende die eerste ses maande van ons huwelik. Ek het alles menslik moontlik gedoen om Rico nie kwaad te maak of teë te gaan nie. Toe ek hom vanoggend vertel ek is swanger, was hy buite homself van blydskap. Dis nou al meer as 'n jaar dat hy oor 'n kind kerm, maar ek het nog altyd vasgeskop. Daaroor ook al ordentlik slae gekry.
Toe ek voorstel ons gaan braai môre alleen by die waterval op oom Hentie se plaas om dit te vier en dat hy daarna vir die hele wêreld kan vertel hy gaan pa word, was hy so bly dat my moed my amper begewe het.
Wyn het Rico nog altyd lomerig gemaak, en na die braaivleis, lekker slaaie, twee bottels wyn en warm liefde, lê hy uitgestrek op die kombers en slaap. Ek staan lank na hom en kyk voor ek omdraai en in die rigting van oom Hentie se byekorwe loop.
'n Week later:
Dit is 'n groot begrafnis. Min mense het die kant van Rico geken waarin ek my gereeld vasgeloop het. Sy sjarme het mense na hom aangetrek, ook vir my. Destyds.
My trane kom eers toe ek oorleun en die roosblare op die kis strooi. Oom Hentie tree dadelik nader en sit sy arm om my skouers. Hy is nog heeltyd aan my sy. Maak nie saak hoeveel keer ek hom al verseker het dis nie sy skuld nie, hy voel indirek verantwoordelik.
"Ai, kinta, as jy nie by die waterval gaan afkoel het nie, het die bye jou ook toegetakel. Ek sou myself nooit vergewe het nie. Ek kan nie verstaan wat in hulle gevaar het nie."
"Oom Hentie, as iemand moet skuldig voel, is dit ek. As ek nie by die waterval gesit en droom het nie, het ek Rico dalk betyds by hulp gekry en sy lewe gered. Ek wonder of hy ooit geweet het hy is allergies. Dis tog iets wat 'n mens vir jou vrou behoort te vertel."
Ek is bly toe die laaste begrafnismense groet. Uiteindelik stilte. Eers later, toe ek in 'n skuimbad agteroor lê, laat ek my gedagtes toe om hul loop te neem. As my pa nog gelewe het, sou hý kon vertel dat bye nog nooit vir my 'n bedreiging was nie. Dat ek, soos hy, 'n slag het met hulle, dat ons hulle "charm".
Maar Rico? Hy het nog self vir my pa gesê: "Twee steke, en ek is bokveld toe."
Ek sak dieper af in die warm water en vryf oor my plat magie, wat nou nog lank plat gaan bly. Ek het net uit die bad geklim en my kamerjas aangetrek toe die voordeurklokkie lui. Vir nog mense is ek allermins lus. Ek sluip na die donker voorportaal en loer by die syvenster uit. Op die vloetmatjie lê 'n bos blomme. Seker iemand wat wou simpatiseer, maar nie wou pla nie.
Ek sluit oop, tel dit vinnig op en maak die deur toe. Eers in die kombuis sien ek die kaartjie. Die handskrif is onbekend. Daar is net een sin: "Baie slim, Byevleier."
Dit voel asof duisende bye oor my liggaam loop.
Iemand weet wat ek gedoen het.
"Oe, jou ma se!" gil hy en vlieg orent toe 'n hand liggies aan sy skouer raak. "Is jy versin? Vir wat bekruip jy my soos 'n ninja?" Pyn skiet deur sy lyf en hy kan nie anders as om hard te kreun nie.
'n Lig word aangeskakel en die skerpheid verblind hom, dit vat 'n ruk voor hy weer kan sien.
Jenny staan voor hom, laggend, haar hande in haar sye. "Jy gil ook maar lekker soos 'n girl, ek raak net aan jou en jy tjank sommer."
"Ag jy oordryf," antwoord hy dikbek. "Jy't my laat skrik, dis al." Hy het sowaar aan die slaap geraak. Dit kan hy nie bekostig nie, nie terwyl daar na hom gesoek word nie. Hy het sy wonde op sy manier versorg en verbind en toe op Jenny se bed gaan lê, net om sy oë 'n bietjie toe te maak. Nooit gedink hy sou aan die slaap raak nie.
Jenny snuif. "Hoekom ruik dit soos die Tygerberg Hospitaal in my kamer? En is dit my T-shirt wat jy aanhet?"
Die rigting van haar blik laat hom afkyk. Hy was vroeër so onder die pyne dat hy nie die woorde opgelet het nie: Single Girls Rock.
"Meisa, ek het nie geweet jy's single nie," spot sy.
Hy lag teen sy sin. "Moenie vir jou laf hou nie, Jen." Gryp dadelik sy ribbes vas.
"Wat het jy nou weer aangevang?" wil sy weet.
Hy vermy haar oë en lig homself op op een elmboog. Sê stroef: "Ek kan nie help as die moeilikheid my nie wil uitlos nie."
"Ja, dis mos nooit jou skuld nie. Die duiwel sorg vir sy eie. Alles gaan mos oor die wêreld jou bestaan nie wil erken nie."
Tony kom orent, swaai sy bene oor die kant van die bed. "Is jy nou Mother Teresa? Het jy jou hart vir die Here gegee om nou vir my te kom staan en preek? Ek is dankbaar dat ek hier mag oorslaap, maar moenie vergeet dat jy anderdag net so lekker saam my dinge 'aangevang' het nie."
"Ten minste het ek uit my foute geleer," kap sy terug. "En by the way, dis die 'Grootbaas' wat agter jou aan is, hѐ?"
"Het jy die 'Grootbaas' gekontak? Die Here hoor my as jy het."
"Relax, ek sal jou nie in die steek laat soos jy destyds aan my –"
"Toe jy weg is by die kroeg het twee ouens daar aangekom en lekker gesuip geraak en toe van die 'Grootbaas' begin praat. Ek het natuurlik gemaak of ek nie luister nie."
Tony se hart klop vinniger. Blote toeval? Hy dink nie so nie. Dit klink na moeilikheid. Op 'n hoë graad. Hy kom orent, tas rond na klere. "Hoe het die ouens gelyk?"
Jenny haal haar skouers op. "Twee gattas. Die een baie nors. Maar hoekom worry jy, jy hang dan so lekker in my bed asof jy daar hoort."
"Dis nie tyd vir grappies nie, Jen. Daai twee gattas. Ek dink dis die cops wat my aangerand het. Hulle weet van ons twee se connection, en as hulle dít weet …"
Jenny trek haar asem in. "So hulle weet waar ek bly. Jislaaik, boeta, hoekom het ek jou jammer gekry? Almal het gesê jy's bad news en nou't jy daai characters na my plek genooi. Weet jy hoe moeilik is dit om blyplek te kry as jy 'n criminal record het?"
"Sjuut!" Tony hou sy vinger op sy lippe, sy ore gespits na die deur. "Daar is iemand by die voordeur."
"Moet ek die lig afsit?"
"Wat gaan dit baat, hulle weet ons is hier." Hy luister weer.
"Wat het jy van hulle gesteel?" sis sy.
Tony twyfel 'n oomblik, kyk dan sy suster reg in die oë. "Net die een se lewe –"
"Jissis, boeta! Daar's niemand by die deur nie, jy hoor verkeerd. Maar hoe lewe jy met dit alles wat oor jou hang? En watter ander geheime het jy?"
Daardie Woensdagaand is Tony op sy nerves toe hy aan die regter se voordeur klop en sy lyf kerkbroer hou met sy Bybel onder sy arm. Daar word glo gebedsessies by die judge se huis gehou, hy sal die ins en outs van die Bybel moet ken, maar hy bunk Sondagskool al van kleintyd af, en nou moet hy die judge oortuig hy bedoel dit.
Die geleende pak wat hy aanhet, laat hom ekstraongemaklik voel. Asof hy op pad is na iemand se begrafnis. Dalk nog sy eie.
"Ek stel nie belang in begrafnispolisse nie," sê die judge toe hy oopmaak en Tony weet hy moet gou praat anders word die deur in sy gesig toegestoot.
"Ek groet u in die wonderlike naam van onse Heer. Daar is net een naam, een lelie van die dale. Want al gaan ek ook deur 'n dal van doodskiste –"
"Doodskaduwees," korrigeer die regter hom.
Tony worry nie oor die regstelling nie, 'n judge bly 'n judge, hy is net te bly dat die voordeur steeds oopstaan.
"Ons praat juis nou van 'n teken wat ons moet kry oor die kruise wat ons in die lewe moet dra," sê judge Botha met sy swaar stem. "Kom in en sluit by ons aan."
Krom van oudwees loop die judge voor hom uit. Hy voel om die drommel teen 'n muur te slinger, dan is dit game over vir hom en klaar. Hemel toe gaan hy wat Tony is anyway nie, maar die binnekant van die tronk wil hy ook nie weer sien nie.
Daar sit vyf mense toe hy die vertrek binnestap. Hy herken vir Roger Botha. Die een vir wie se sondes hy gemang het.
Die jong Botha vlieg op. "En nou, Pa? Weet jy wie dit is?"
"Sit!" maan die judge. "Jy hoef my nie te vertel wie hierdie man is nie."
'n Koue gevoel spoel oor Tony. Clearly is daar niks verkeerd met die judge se geheue nie. Woede laat sy maag suur word toe die judge voortgaan: "Hierdie man, hierdie verlore siel, hierdie sondaar is 'n teken vir ons almal. Elke merk op sy gesig is 'n les, 'n boodskap."
Sondaar of sondebok?
Die gedagte skiet deur Tony se kop. Voor die judge verder kan gorrel, slaan hy sy Bybel oop: "Moenie wraak neem nie, geliefdes, laat dit oor aan God. Ek is tronk toe sonder enige tjappies op my lyf en kyk nou na my gesig. 'n Gesig wat net 'n ma kan liefhê. Vir tien jaar het ek gaan mang vir 'n ander ou se sondes. Hy het na sy derra toe gehardloop en my geframe. So, vir wat kom die wraak my nie toe nie?"
Hy kyk na die kring gesigte. Sien hoe die bloed uit Roger se gesig dreineer terwyl die regter effens steier. "Is dít die teken waarvoor jy gebid het en waarvoor julle uurglas leeggeloop het? Ek is hier vir die waarheid en wil in die teenwoordigheid van julle almal en van God vir julle vertel van die dag toe die judge en sy seun my lewe verwoes het.
"Moenie dink ek trust julle kerkmense nie, moenie dink ek en my verhaal gaan soos Eskom in die donker wegraak nie." Hy gee die judge 'n skuins kyk.
Die judge swaai sy arms rond. "Dis 'n klomp bog dié. Dis –"
Tony snork. "Ek het geweet jy sal my probeer swak maak. Ek weet ook van die versteekte kluis in jou slaapkamer waar jy die bewyse al tien jaar lank wegsteek."
Roger bal sy vuiste. "Jou nommergemors! Jy moes in die tronk gevrot het!"
"Jy moet laaste praat van 'gemors'," snou Tony, "en besides, ek het net jou kooi warm gehou. Ek kan al sien hoe maak die nommers 'n wifey van jou, sorg jy maar dat jy genoeg Vaseline saamvat."
Die regter tree nader. Sak dan steunend inmekaar op 'n stoel met sy kop op sy hand.
Tony stap tot voor Roger. "Hou maar jou pangakyke vir die mang. Ek is ashes." Hy druk sy wysvinger teen die man se borskas. "Jou nommer is op, jy sing een van die dae 'n nuwe 'nommertjie' in die tronk."
"Ons het geld en konneksies," sê Roger smalend, "en dit maak alles reg. Ja, ek het dwelms aan skoolkinders verkoop, maar vir wie gaan die wet glo?"
"Dalk dit?" Tony lig die klein recording device uit wat aan 'n leertoutjie om sy nek hang. "O ja," voeg hy by, asof iets hom skielik te binne skiet, en haak af met 'n moewiese hou onder die man se ken wat hom tussen die stoele in laat steier.
"En dit?" vra een van die ander mans terwyl hy orentkom en Roger ophelp. "Was dit nodig? Hy't dan alles erken."
"Vir wat ek moes deurmaak, is dit die minste."
"En wat nou, Tiger?" vra die man, dreigend. "Gaan jy nou jou naam skoonmaak?"
Terwyl hy uitstap, sê Tony oor sy skouer: "Dit sal niks baat met 'n gesig vuil van die tjappies nie. Maar as daar een wens is in die tyd wat ek nog oorhet, dan is dit om my dogtertjie beter te leer ken."
Die skoon bladsy terg, die muis se swart stertjie tart saam met die getik van die horlosie op die boekrak. Drie dae. Drie dae en ek het niks, nie eens 'n flou poging tot versagtende omstandighede nie. Vas. Soos 'n rot in 'n doolhof. Heen en weer sonder om êrens te kom.
Ek kort lug, 'n ander uitsig as die helderwit skerm. Ek kort inspirasie, of iets dekadents of onwettigs — enige uitweg solank dit my kop aan die werk kry, daar moet woorde op die papier kom en dringend.
Buite is dit nog donker. Sagte reën kleef aan my jas en sypel deur die dik lap soos ek aanstap. Op teen die bult, in die verte die buitelyne van die grys klipkasteel, altyd my bestemming as ek nie meer weet waarheen nou nie. Kil swiep die wind om die hoë mure toe ek die kasteel se terrein binnestap, en ek sak dieper in my woljas weg.
"Kan ek help?" 'n Warm stem glip teen die mistige trappe af.
Die drie doodgewone woorde is bedwelmend ... waar waaksaamheid moes wees, het 'n onverskillige nuuskierigheid posgevat en stu my teen die trappe op.
"Watse hulp sou ek nodig hê?" Voet op die tweede trap.
"Met daardie drang." Nog drie karamelwarm woorde.
"Min kon al daarmee help ..." Halfpad.
"Ek weet." Die woorde wink.
Van êrens anders as hier trek 'n lied my teen die laaste trappe op. Ek kan nie anders nie, ek moet saamsing. Ek gee die laaste paar treë voor ek oplos in die mistige arms wat om my krul, en in die grys oggend gee ek my mond oor sonder struweling, sonder stry.
Ure later drentel ek teen die trappe af, 'n euforiese trans het beheer geneem van my ledemate, ek is vasgevang in 'n nes van idees, my kop druis: woorde, sinne, prente, plekke, karakters, alles bo-oor mekaar. Ek moet voor die rekenaar kom, ek moet pluis aan die stringe tot die drade lê waar hulle moet.
Die iMac se skerm flikker begeesterend en ek begin werk, my vingers word vlinders oor 'n woordepoel, dip, dip, tik, tik oor die wit toetse. Vir amper 'n uur werk ek, bladsy na bladsy, en soos die woorde vorm kry so oorval 'n diep moegheid my. Ek staar na die reëls op die skerm tot dit rye swart spikkels word. Stry is nie 'n opsie nie, ek gee oor aan die sluimerende skadu's en die donkerte sluk my idees in.
'n Laaste gedagte beur teen die slaap: Het passie 'n prys, het inspirasie?
Weer en weer gaan ek die kasteel binne, op met die klam trappe, terug in die mis tot in die warm hande, my eie smeltkroes vol idees. Vier romans in net soveel jare, my sintaksis 'n sensasie, my dramatiese veroudering 'n onrustige murmeling onder diegene wat omgee. Party probeer die stukke dwing om te pas, maar niemand verstaan nie: dit is nie 'n legkaart nie, dis 'n ruiltransaksie.
Geboei aan die muse in die mis verruil ek lewensduur vir kreatiwiteit, 'n borrelende fontein waar ek bly drink en met gulsige hande skep en sluk. 'n Fatale prys. Een wat ek nimmereindigend betaal en betaal en betaal.
Afspraak met Dieter
Lillie is vroeg, die lykswa en stoet het nog nie opgedaag nie. Dit is 'n sonnige lenteoggend en sy lig haar gesig en asem die vars lug in, sy voel vry en 'n bietjie rooi en roekeloos, soos gereflekteer in haar keuse van rok en handsak, haar oorlogsklere in geval van konfrontasie. Met wie ook al.
Vandag begrawe hulle haar eks, of amper-eks. Hendrik sou haar eks gewees het as hy nie tydens die rondetafelsamesprekings aan 'n salmbroodjie verstik het nie.
"Hendrik," het sy gesê "al wat ek uit die egskeiding wil hê, is Dieter. Al is ons binne gemeenskap van goedere getroud, is dit al waarvoor ek vra. Ek het hom by die teler uitgekies, hom na hondjieskool en latere afrigting geneem, hy is my skaduwee.
"Nee," het hy gesê. Pront. Net so.
"Nee ... hoekom nee? Jy hou nie eens van diere nie," het sy teruggekap.
"Ek het Dieter gister by die Dierebeskermingsvereniging afgelaai."
In haar geestesoog sien Lillie hoe Hendrik, ná die gewraakte woorde, twee driehoekies optel en vermakerig in sy mond prop.
Toe verstik hy.
Lillie het net gestaar terwyl die twee prokureurs onhandig probeer het om die Heimlich-maneuver op hom toe te pas terwyl Hendrik blouer en blouer in die gesig word. Al waaraan sy kon dink, terwyl Hendrik se oë wou uitpeul, was dat sy haar hond kon gaan haal. Niemand en niks kan haar nou keer nie.
Motordeure wat toeklap, bring haar terug na die hede. Begrafnisgangers neem hul plek in langs die graf, somber, soos te verwagte wanneer 'n jongmens buitentyds sterf. Die begrafnisrede is 'n uitgerekte proses, maar dit plaas nie 'n demper op Lillie se gemoedstoestand nie.
Uiteindelik bereik die plegtigheid die punt waar elkeen 'n blom of 'n bietjie grond op die kis kan laat val. Asof in 'n droom knip sy haar handsak oop. 'n Silwer flessie kom te voorskyn. Sy draai die proppie af en tree vorentoe, gooi die inhoud uit oor die kis ... en niemand sê enigiets nie. Nie eens toe die reuk van brandstof die lug vul nie. Kalm bêre Lillie die flessie en haal 'n silwer Zippo uit haar sak en steek dit aan ... steeds praat of keer niemand nie.
Ook nie toe sy die Zippo in die graf laat val nie, bo-op op die krans wat die kis soos 'n oordadige troukoek laat lyk. Soos hulle s'n. Destyds.
Die kis gaan oombliklik in vlamme op.
Die geknetter van brandende hout, rook en vlamme word vermeng met die uitroepe van begrafnisgangers wat teen mekaar stamp in hulle pogings om van die graf af weg te kom. Iewers hoor sy "wat de f ..." en "is sy mal" en toe is sy weer alleen by die oop graf.
Lillie stryk oor haar rok, plaas haar handsak onder haar arm en stoot haar ken uit. Sy het 'n afspraak by die Dierebeskermingsbereniging. Met Dieter. Hy wag al vir haar. Nou is dit net sy en hy. Hopelik vir altyd.
Lana se maag trek op 'n knop. Sy verpes die reuk van hospitale en spreekkamers. En nou sit sy hier. Op 'n afgeryde stoel in 'n moeë spreekkamer. En sy kan niemand anders blameer nie. Net haarself. Dis deur haar eie toedoen dat sy in dié penarie beland het. Lana haat haarself. Die dokter het seker al 'n hele paar bullshitters in sy spreekkamer gesien.
Drie maande terug het sy met sterre in haar oë stad toe getrek. Die platteland se stof en eentonigheid van haar afgeskud. In die stad sou sy kon blom en pret hê. Nou sit sy hier op 'n vreemde dokter en wag. Besig om 'n rugpyn te lieg terwyl haar oë soek na die sieknotaboekie op die lessenaar.
Hoe kan sy vir hierdie man vertel van haar eensaamheid? Van die opwindende werk wat toe eintlik bloot vervelig en aanhoudend is. Van elke dag se "dieselfde" wees. Saans sit sy in haar bedompige losieskamer en wonder oor die glinsterliggies. Wáár is dit? Hoe moet sy maak om dit te beleef?
Hoe kan sy vir hom vertel van die depressie wat haar smôrens vasdruk op die bed. Dae aanmekaar. Sodat sy skaars haar kop kan lig. Die vorige keer het haar baas haar 'n finale waarskuwing gegee. Volgende keer soek hy 'n geldige sieknota of anders. Sy is al klaar weer twee dae van die werk af. Wat gaan sy vir haar ouers sê as sy afgedank word? Hulle dink dit gaan goed met haar.
"Kom sit vir ons op die bed sodat ons 'n bietjie kan kyk wat met jou seer rug aangaan."
Lana skrik. Haar gedagtes was glad nie by die man voor haar nie. Waarmee was hy besig terwyl sy voor hom gesit en dink het? Met 'n effense hink stap sy nader. Gaan sit met 'n ligte kreun op die kant van die dun matras. Hopelik sal dit die dokter oortuig van haar ongemak.
"Hmm. Lê plat. Draai vir ons op jou sy. Lig jou linkerbeen effens op. Enige ongemak?" Die dokter kyk haar ondersoekend aan.
Lana sluk. "Ja, dis nogal seer as ek my been oplig." Haar ma het altyd gesê as jy kan lieg, kan jy steel ook. Die twee is pasmaats.
Terug by die lessenaar kyk die dokter eers weer op nadat hy iets op sy notaboek gekrabbel het. "Ek sien geen rede om jou af te boek nie. Dis maar net 'n spier wat effens verrek is. Sal ek vir jou iets voorskryf vir die pyn?"
Lana voel die paniek in haar opstoot. Sy kort 'n sieknota. Moet sy hom vra?
'n Sagte klop aan die spreekkamer se deur onderbreek hulle kriptiese gesprek. Die ontvangsdame fluister iets en Lieze hoor "pasiënt by ontvangs" en "dringend".
Die dokter kug verskonend. "Ek is nou-nou terug."
Die oomblik toe hy uitstap, skeur Lana die boonste blaadjie met bewende hande uit die sieknotaboekie. Vinnig steek sy dit in haar handsak. Nou moet sy kalm bly. Haar hart klop klaar te vinnig.
"Goed waar was ons?" Die dokter krabbel iets onleesbaars op die voorskrifblaadjie en gee dit aan. "Teen môre is jy weer piekfyn."
Lana glimlag floutjies. Hoekom voel sy nie eens skuldig nie? Het sy klaar so laag gedaal? Wat beteken "pasmaats" nou eintlik? Net lieg en steel? Of sou sy ook kon moor?
Dalk moet sy uitvind. Waar sal sy begin?
Diamante in die oë
Dawid Schmidt sit diep ingedagte en lees die hoofartikels in die daaglikse koerant, waarna hy na die ekonomiese vooruitsigte blaai. 'n Beweging, amper 'n soort skaduwee, trek sy aandag en hy kyk op.
Die tafel in die hoek is effens weggesteek en skemerig. Daar sit 'n beeldskone vrou, so reg uit 'n tydskrif, wat openlik na hom staar. Haar skitterende oë neem syne gevange. Dit roer iets binne hom. Iets wat hy nog nooit voorheen ervaar het nie.
Hy dwing homself om weg te kyk en eet sy middagete vinniger as gewoonlik. Sy hande bewe wanneer hy sy koffiebeker optel. Die verdomde vroumens het 'n soort magiese uitwerking op hom.
Hy betrap homself dat hy kort-kort opkyk en na haar staar.
Hy sit regopper toe sy meteens opstaan en reguit na hom stap. Die volgende oomblik gly haar voet en sy struikel. Met een beweging kom hy orent en raap haar in sy arms op. Hulle oë ontmoet. Sy is nog mooier as wat hy gedink het. Die sagte reuk van parfuum wat in sy neus opwel help nie, en alles binne hom bewe.
"Dankie, dit was amper." Met 'n sagte stem en 'n deurdringende kyk in haar oë maak sy haarself los uit sy arms.
Hy word soos 'n poedeltjie agter haar aangetrek tot haar lenige liggaam om die hoek verdwyn.
Dawid, ruk jou reg, jy is 'n verloofde man, herinner hy homself.
Terug by die kantoor sukkel hy om op sy werk te konsentreer. Hy probeer sy gedagtes wegskeur van daardie skitterblink oë en die lenige liggaam wat tog so sag was in sy arms.
"Dawid, Aarde na Dawid, kom in, Dawid!"
Hy ruk orent.
"Sjoe, sy moes die moeite gewees het om jou so te laat drool."
"Ek dink net hoe ek 'n kliënt gaan help met sy belasting."
"Dit moet omtrent 'n dinamiese kliënt wees om jou so droomverlore bo die wolke te laat sweef."
Dawid maak 'n ergerlike handbeweging. Tog bly een woord hom by: dinamies. Dit groei en vervorm: dinamies dinamiet diamant.
Vanaand is aandete by sy aanstaande skoonouers om die bruilof te bespreek. Skoonma neem altyd oor, so dit gaan maar 'n vervelige aandjie wees. Dit laat sy gedagtes ander draaie gooi. Hy laai Janette op en hulle ry in stilte na haar ouerhuis.
"Alles reg, Dawid?"
"Ja, hoekom vra jy?"
"Jy is stil vanaand."
"Rowwe dag by die werk gewees."
Toe hy stilhou, hou hy die motordeur vir haar oop. "Gaan jy solank in, ek moet net gou 'n oproep maak."
Hy haal die papiertjie met die telefoonnommer wat die skoonheid met die oë in sy hand gedruk het uit sy broeksak. Sal hy bel?
Die ete verloop nes hy verwag het. Terwyl blomme, venues en alles wat daarmee gepaardgaan, bespreek word, dwaal sy gedagtes na die gebeure van die dag.
Waar kom die vrou vandaan? Sy was nog nie voorheen in die restaurantjie nie. Hy wil haar weer sien. Moet haar weer sien.
Na ete sê Janette beskuldigend: "Jy het glad nie deelgeneem aan die reëlings nie. Wat makeer jou? Dit is ons troue en ek wou hê jy moet deel wees van die beplanning."
"Jammer, maar ek het 'n kliënt wat in die moeilkheid is en ek dink aan maniere om hom te help."
Dit is Vrydag en die naweek lê voor. Hy gaan vanoggend bietjie vroeër werk toe, sodat hy dalk vanmiddag nog 'n potjie gholf kan inkry. Wat 'n heerlike voortuitsig. Hy bly so om en by drie blokke van die werk af en soos gewoonlik stap hy werk toe.
By die hoek waar die skoonheid verdwyn het, staan 'n swart limousine geparkeer. Sy hart begin wild bons. 'n Deur swaai oop en die soet stem van gister nooi hom binne.
Haar sagte parfuum maak hom duiselig en hy word in 'n wêreld ingetrek wat hy nog nooit beleef het nie. Hy geniet hierdie erotiese ontdekking. Hier kan hy sy begeertes laat uitwoed. Hoe lank die passie aangehou het, weet hy nie, maar hy soek nog meer.
Hy word by dieselfde plek afgelaai van waar hulle vertrek het.
"Sien jou vanmiddag."
"Ja, nee, ek kan nie."
Voor daar 'n antwoord kan wees, vertrek die voertuig.
Hy staar dit in ongeloof agterna.
Met 'n ongekende verwagting sien hy uit na vanmiddag. Nee. Dawid. Jy kan nie, jy staan op trou.
Halfonwillig, maar ook uitermate opgewonde klim hy daardie middag in die limousine. Hulle ry uit die stad en draai dan op 'n afgeleë paadjie 'n bos in. Oopmond staar hy na die kasarm van 'n huis wat voor hom opdoem.
Sy verwelkom hom met net die skrapste deurskynende japon aan wat haar perfekte liggaam tergend ten toon stel. Dit word 'n naweek van passie en skuldgevoelens, maar altyd hunkerend na nog.
Sondagmiddag word hy teruggeneem stad toe en 'n swart leersakkie en 'n koevert in die hand gestop. Gevolg deur hierdie opdrag: "As jy nog wil hê, moet jy die instruksie op die koevert volg. Moet die swart sakkie onder geen omstandighede oopmaak nie."
Na weke van aflewerings en nagte van passie, besluit hy om tog in die sakkie te loer, want die aflewerings is gewoonlik by mense wat status en aansien in die samelewing het en dit begin hom pla.
Met 'n skok besef hy dat hy ingetrek is by 'n netwerk in ongeslypte diamante.Toe hy weier om verder die speletjie te speel word hy een nag langs die hoofweg uit die voertuig gegooi.
Hy voel soos 'n mislukking. Hy het sy loopbaan en 'n wonderlike verloofde prysgegee vir geld en 'n aantal nagte van passie. Sal Janette hom ooit kan vergewe? Sal sy bereid wees om hierdie beskadigde goedere terug te neem?
Hy staan op, stof sy klere af en begin ryloop huis toe.
Die tyd sal wel leer.
Die agterdog, die stilte en die byl
Hy koes net betyds en die byl tref die houtwerk sodat die spaanders om hom spat. "Is jy van jou sinne beroof?" skree hy en duik oor die vloer.
"Jy's die mal een!" gil sy en baklei ruk-ruk om die byl los te kry. "Jy moenie dink ek weet nie van julle twee nie!"
"Natasha, asseblief, luister vir my, daar is niemand anders nie."
"Twak, man!" spoeg sy dit uit. "Jy kan tog nie heeltyd by die werk of by mammie wees nie."
"Ek werk hard, my skat, ek doen dit vir ons," skerm hy. "Alles wat ek doen, is vir ons. Dis hoekom ek so dikwels laataande werk."
Fronsend laat sak sy die byl.
"Jy sal sien, my skat. Al my harde werk, al die lang ure weg van die huis, dit gaan als die moeite werd wees. Ek gaan daai bevordering kry." Behoedsaam steek hy sy hand uit. "Hoekom sal ek jou verneuk? Jy is die enigste een vir my. "
Sy sak neer op 'n stoel en die byl gly uit haar hand.
Sy staar voor haar uit.
Bewerig vee hy oor sy gesig. Dit was amper. Só kan dit nie aangaan nie. Hy sal iets moet doen. Haar uitbarstings raak erger, gevaarliker. Hy loop kombuis toe, draai halfpad om.
"Wil jy iets eet? Kan ek vir jou tee maak?"
Die huis is donker. So ver as wat hy stap, skakel hy ligte aan. Sy skerm flikker, dis 'n boodskap op sy foon.
Hoe het dit gegaan? Kon jy dit doen?
Ek het nie eens probeer nie. Sy het weer 'n uitbarsting gehad. Baie erg.
Jy sal iets móét doen. Dit kan nie so aangaan nie.
Hy bly 'n antwoord skuldig. Hy besef dit tog te goed. Hy hoef dit nie van ander mense te hoor nie.
Later die aand help hy haar bad. Soos altyd is sy tam en leweloos ná 'n uitbarsting. Soos 'n lewensgrootte pop. Sy het gewig verloor en het merke op haar arms. Sou sy haarself sny? Hoekom het hy dit nog nooit opgemerk nie?
"Hallo, Ma," groet hy toe sy die deur oopmaak.
"Ai, Werner, ek is so jammer. Jy moet met haar dokter praat. Sy gaan jou nog ernstig seermaak. Jy kan nie sulke kanse waag nie."
"Ek weet, ek weet. Dis net so 'n moeilike tyd, ek is vrek besig by die werk. Ek kan nie dit ook nog hanteer nie."
"Jy kan ook nie bly uitstel nie. Die nuwe medikasie help niks."
"Ma is reg. Ek sal môre die dokter bel."
"Hi, my skat," groet hy al soekend in die huis. Hy kry haar waar sy op die bed lê, haar rug na die deur. "Hoekom lê jy so in die donker?"
"Jy was weer by haar."
"My skat, ek sweer, ek was by die werk tot half agt en toe's ek gou na my ma. Bel haar as jy my nie glo nie. Ek was net vinnig daar aan."
"Jou ma sal lieg. Julle altwee lieg. Ek weet."
Hy probeer die onderwerp verander. "Is jy honger? Het jy al geeët?"
Sy antwoord nie.
"Kom, ek maak vir ons iets om te eet. Kom sit by my."
Sy kom uit die donkerte na vore toe die kosreuke die huis vol sweef. Hy skrik toe hy haar sien. Wilde hare, slordig en haar arms het nuwe merke aan. Hy kry haar jammer. Wanneer het als so verkeerd begin gaan? Of was daar altyd fout?
"Kom sit hier." Hy trek die stoel uit, sy gaan sit in stilte.
Later, toe hulle in die bed lê, kan Werner aan haar asemhaling hoor dat sy nog wakker is. Hulle praat nie. Daar is niks om oor te gesels nie. Als gebeur in stilte.
"Dis Andrew wat praat."
"Andrew? Waar's Werner? Hoekom antwoord hy nie self nie?"
"Hy's al 'n ruk terug hier uit, Natasha. Hy't gesê hy gaan by sy ma 'n draai maak."
"Hy's by haar." Haar stem is doods.
"Ja, hy't gesê hy't nuus vir haar."
"Hallo? Hallo?" Sy het die foon doodgedruk. "Weird." Hy plak die foon neer.
"O, dis sulke goeie nuus! Ek is so bly vir jou, Werner." Die skielike gehamer teen die voordeur laat haar fronsend na hom kyk. "Gaan kry gou die deur, ek kan nie nou hier los nie."
"Ja, ja, ek kom!" roep hy geïrriteerd terwyl hy na die voordeur stap.
Sy stamp hom hardhandig teen die muur vas, byl in die hand. "Waar is sy?"
"Natasha, asseblief." Hy fluister amper. Nog 'n byl. Waar kom sy daaraan? Sou sy dit koop?
"Hou jou bek!" spoeg sy. "Ek is gatvol vir jou leuens!"
"Wat? O, my genugtig!" gil Ruda uit die gang. Sy gryp haar mond met haar hand vas. "Natasha, my skat, dis net ons. Wie anders verwag jy hier?"
"Sy slet!" Natasha lig die vuis wat om die byl se steel geklem is.
Vinnig draai Werner om en probeer sy ma terug in die kombuis stoot.
"Julle altwee lieg vir my!" skreeu Natasha en swaai die byl met 'n ysingwekkende krag. Dit tref sy skedel met 'n dowwe klank.
Die voordeurklokkie dring skril deur die singende stilte in die huis. Kalm maak sy die deur oop. Haar oë beweeg outomaties van die bebloede gesig na die druppende lem. In doodse stilte neem sy die toneel waar, dan swaai sy om en haar gil bars oor die besige straat.
Elke oggend voor die venster doen sy 'n oogdruppeltango met daardie befaamde spuitbotteltjie wat blinkblou kykers belowe. Dit staan permanent op die kombuis se vensterbank, en 'n glashelder kiekie in die splinters van my onthou, is daai roetine voor die venster met haar oë wyd oopgesper soos 'n perd wat slangpis geruik het.