Diaspora - Wêreldensiklopedie - Ek wil alles weet - 2020
'N Joodse woonbuurt in Pole in 1926
Die term diaspora (in Antieke Grieks, διασπορά - "'n verspreiding of saai van sade") verwys na enige bevolking of etniese bevolking wat gedwing of geïnduceer is om sy tradisionele vaderland te verlaat, asook die verspreiding van sulke mense en die daaropvolgende ontwikkelinge in hul kultuur. Dit word veral gebruik met verwysing na die Jode wat die meeste van hulle geleef het historiese bestaan ​​as 'n diaspora mense.
Die Joodse diaspora het begin met die verowerings van die agtste tot die sesde eeu vC, toe die Israeliete met geweld uit die noordelike koninkryk van Israel na Assirië en daarna van die suidelike koninkryk van Juda na Babilonië verban is. Alhoewel sommige later na Judea teruggekeer het, het die Jode steeds in die periodes van die Griekse en Romeinse ryke elders gaan vestig. Groot sentra van die Joodse diasporan-kultuur het op sulke plekke soos Alexandrië, Klein-Asië en Babilonië ontstaan. 'N Tweede groot uitsetting van Jode uit die Heilige Land het plaasgevind as gevolg van die vernietiging van die Tweede Tempel in die nasleep van die Joodse Opstand van 70 C.E. en die daaropvolgende Bar Kokhba-opstand. Vanaf die middel van die tweede eeu, diaspora was die normatiewe ervaring van Jode tot die stigting van die staat Israel in 1948. Die meerderheid Jode is vandag nog 'n diasporan-volk.
Baie ander etniese en godsdienstige groepe leef ook in diaspora in die kontemporêre periode as gevolg van oorloë, hervestigingsprogramme, ekonomiese swaarkry, natuurrampe en politieke onderdrukking. Dit is dus algemeen om vandag te praat van 'n Afrika-diaspora, Moslem-diaspora, Griekse diaspora, Koreaanse diaspora, Tibetaanse diaspora, ens. Diasporaanse volke speel deur hul blootstelling aan ander kulture 'n rol in die uitbreiding van hul tuislandbevolkings, die verhoging van die potensiaal vir pluralisme en verdraagsaamheid.
Die Joodse diaspora (Hebreeus: Tefutzah, "verstrooi," of Galut גלות, "ballingskap") was die gevolg van die uitsetting van die Jode uit die land Israel, vrywillige migrasies, en in 'n mindere mate, godsdienstige bekerings tot die Judaïsme in ander lande as Israel. Die antieke Grieke is oorspronklik gebruik om die burgers van 'n dominante stadstaat wat met die doel van kolonisasie geëmigreer het, soos diegene wat Egipte en Sirië gekoloniseer het, te beskryf. Die vroegste gebruik van die woord met verwysing na Joodse ballinge is in die Septuagint-weergawe van Deuteronomium 28:25: "U sal 'n verspreiding in al die koninkryke van die aarde. "
In 722 B.C.E. het die Assiriërs onder Shalmaneser V die noordelike koninkryk van Israel verower, en baie Israeliete is na die Assiriese provinsie Khorasan gedeporteer. Sedertdien het die Persiese Jode vir meer as 2700 jaar in die gebiede van die hedendaagse Iran gewoon.
Na die omverwerping van die Koninkryk van Juda deur Nebukadnesar II van Babilon en die daaropvolgende deportasie van 'n aansienlike deel van sy inwoners na Mesopotamië, begin in 588 vC.E., het die Jode twee belangrikste kulturele sentra gehad: Babilonië en die Judea. Die meer vrome elemente onder die ballinge het na Judea teruggekeer tydens die Achaemenidiese Persiese Ryk (550-330 vC). Met die gerekonstrueerde tempel in Jerusalem as middelpunt, het hulle hulself herorganiseer in 'n gemeenskap wat opgewek is deur 'n merkwaardige godsdienstige ywer en 'n hardnekkige gehegtheid aan die Torah, wat voortaan die fokus van die Joodse identiteit was.
As gevolg van interne onenigheid in die Seleucid-dinastie (312 - 63 B.C.E.) en die steun van die Romeine, het die oorsaak van die Joodse onafhanklikheid tydelik onder die Hasmonese vorste geseëvier. Die Joodse staat het verskeie gebiede voorspoedig gemaak en selfs geannekseer, maar onenigheid in die koninklike familie en die toenemende ontevredenheid van die godsdienstige elemente het die Joodse volk 'n maklike prooi gemaak vir die ambisie van die groeiende Romeinse Ryk. In 63 B.C.E. het die militêre bevelvoerder Pompeus Jerusalem binnegeval, en die Joodse volk het 'n vasal van Rome geword.
Die diaspora in die Romeinse tyd
Jode was teen die middel van die tweede eeu vC al wydverspreid in die Romeinse Ryk, toe die Joodse skrywer van die derde boek van die Sibylline-woorde, wat die 'uitverkore volk' aanspreek, sê: 'Elke land is vol van u en elke see. " Diverse getuies, soos Strabo, Philo, Seneca, Luke (die skrywer van die Handelinge van die apostels), Cicero en Josephus, almal noem Joodse bevolkings in die stede van die Middellandse See.
In Rome staan ​​die Boog van Titus nog steeds, wat die verslaafde Judese en voorwerpe uit die tempel na Rome gebring word.
Alexandrië was verreweg die belangrikste van die diasporanse Joodse gemeenskappe. Philo van Alexandrië (d. 50 C.E.) gee die aantal Joodse inwoners in Egipte as een miljoen, een-agtste van die bevolking. Babilonië het ook 'n baie groot Joodse bevolking gehad, aangesien baie Jode nog nooit van daar na Judea teruggekeer het nie. Die aantal Joodse inwoners in Ciprus en in Mesopotamië was ook groot. Na raming was daar in die jaar 62/61 B.C.E ook ongeveer 180,000 Jode in Klein-Asië. In die stad Rome, met die aanvang van die bewind van Caesar Augustus, was daar ruim 7000 Jode.
Koning Agrippa I (d. 44 C.E.) het in 'n brief aan Caligula gemeenskappe van die Joodse diaspora in byna al die Helleniseerde en nie-Helleniseerde lande van die Oriënt opgesom. Volgens die eerste-eeuse Joodse historikus Josephus was die Joodse bevolking buite Israel en Babilonië die digste in Sirië, veral in Antiochië en Damaskus. Sowat 10.000-18.000 Jode is volgens Damaskus tydens die Joodse Opstand van 70 C. E vermoor .; Jerusalem is vernietig, en Griekse en Romeinse kolonies is in Judea gevestig om die politieke herlewing van die Joodse volk te voorkom. Jode het egter probeer om gemeenskappe in Sirene, Ciprus, Egipte en Mesopotamië te vestig. Hierdie pogings is deur Trajanus onderdruk tydens die vervolging van 115-117. Die poging van die Jode van Palestina om hul onafhanklikheid tydens die Bar Kochba-opstand (132-135) te herwin, is selfs meer brutaal verpletter.
Uitsetting van die Jode in die regering van keiser Hadrianus (135 C.E.)
Van hierdie tyd af was die Jode van Palestina aansienlik verminder, noodlottig en verpletter. As gevolg hiervan het hulle hul oorweldigende invloed in die Joodse wêreld begin verloor, en die sentrum van spiritualiteit verskuif van die priesteramp in Jerusalem na die rabbynse tradisie wat in die plaaslike sinagoges gebaseer was. Jerusalem, wat as 'Ælia Capitolina' hernoem is, het 'n Romeinse kolonie geword, 'n geheel heidense stad. Jode is verbied om toegang te kry, onder pyn van die dood. Sommige, soos Rabbi Akiva, het gevolglik marteldood gely.
Nietemin was daar in die sesde eeu 43 Joodse gemeenskappe in Palestina, verspreid aan die kus, in die Negev, oos van die Jordaan, en in dorpe in die Galilea-streek en in die Jordaanriviervallei. Joodse gemeenskappe wat uit Judea verdryf is, is gestuur of besluit om na verskillende Romeinse provinsies in die Midde-Ooste, Europa en Noord-Afrika te gaan.
Jode in die diaspora is algemeen aanvaar in die Romeinse Ryk, maar met die opkoms van die Christendom het die beperkings teen hulle toegeneem. Met die koms van Islam het die Jode in die algemeen beter gevaar as Moslems in Moslemland. Die sentrum van die Joodse intellektuele lewe het dus verskuif van Christelike gebiede na Moslem-Babilonië, wat alreeds 'n sterk akademiese tradisie ontwikkel het by die groot gaste in Sura en Pumpedita. Hierdie sentrums het ook die Babiloniese Talmoed ontwikkel, wat as gesaghebbender as die Palestynse eweknie gesien word as die sleutelteks van die Joodse godsdienstige wet en gewoonte.
Gedurende die Middeleeue het Jode geleidelik na Europa verhuis en hulle eers in Moslem-Spanje gevestig en later in die Christelike gebiede van die Rynland. Die Joodse diaspora is dus verdeel in verskillende streeksgroepe wat vandag meestal volgens twee hoofafdelings aangespreek word: die Ashkenazi (Noord- en Oos-Europese Jode) en Sefardiese Jode (Spaanse en Midde-Oosterse Jode).
Die Christelike herowering van Spanje het uiteindelik gelei tot die uitsetting van die Jode vanaf die Iberiese Skiereiland wat in die laat vyftiende eeu begin het. Baie van hierdie Sefardiese Jode het na Italië gevlug, ander Nederland en Noord-Europa, met nog ander na die Midde-Ooste of Noord-Afrika. Intussen het die Ashkenazi-bevolking vinnig gegroei. In 1764 was daar ongeveer 750,000 Jode in die Pools-Litausse Statebond. Die wêreldwye Joodse bevolking op daardie tydstip word geraam op 1,2 miljoen, hoofsaaklik in Europa, Rusland en regdeur die Ottomaanse Ryk.
Uitsettings, ghettoisasie en pogroms spook die Jode oral waar hulle in die Christelike wêreld gegaan het, en die probleme van die Joodse lewe in die diaspora was 'n sleutelfaktor in die koms van Sionisme. Onderliggend aan hierdie houding was die gevoel dat die diaspora die volle groei van die Joodse nasionale lewe beperk, tesame met die messiaanse stroom van die Joodse godsdienstige denke, wat na die Messias as 'n Davidiese afstammeling beskou het wat die Joodse soewereiniteit in die Heilige Land sal herstel. Die pogroms van die laat negentiende en vroeë twintigste eeu en die Holocaust van Europese Jode tydens die Tweede Wêreldoorlog het baie Jode laat voel dat die lewe in die diaspora nie kon volgehou word sonder 'n Joodse staat waartoe vervolgde Jode kon terugkeer as hulle wou nie.
Joodse diaspora vandag
Die oprigting van Israel as 'n Joodse staat in 1948 het beteken dat voortaan die lewe in die diaspora 'n kwessie van keuse sou wees as vir baie Jode noodsaaklik. Tot die val van die Kommunisme was die Jode wat in die voormalige Sowjet-blok gebly het, egter verbied om te emigreer, terwyl ander ekonomiese struikelblokke in die gesig gestaar het.
Terwyl 'n groot deel van die oorlewendes van die Holocaust ná die Tweede Wêreldoorlog burgers van Israel geword het, het baie Jode bly woon waar hulle hulle gevestig het. Bevolking bly beduidend in die Verenigde State, Frankryk, Kanada en die Verenigde Koninkryk. Baie Jaspis-Jode bly ook in Rusland en ander voormalige Sowjet-lande asook in Noord-Afrika, Iran, Suid-Amerika, Indië en selfs China.
Die term diaspora kan ook toegepas word op verskillende nie-Joodse etniese, nasionale of godsdienstige groepe wat weg van hul land van herkoms woon. Die term het 'n gevoel van verplasing, omdat die bevolking wat so beskryf is, van sy nasionale grondgebied geskei is. Dikwels spreek sulke groepe die hoop uit om op 'n sekere tyd na hul vaderland terug te keer, of ten minste 'n gevoel van nostalgiese verbinding met hul plek van herkoms. Koloniserende migrasies word oor die algemeen nie as diasporas beskou nie, aangesien migrante uiteindelik so volledig in die gevestigde gebied assimileer dat dit hul nuwe vaderland word.
Vlugtelingkamp in Tsjad tydens die Darfoer-konflik
In die twintigste eeu was daar groot bevolkingsbewegings, sommige weens natuurrampe, maar baie ander wat grootskaalse oordragte van mense deur regeringsoptrede betrek het. Belangrike voorbeelde is die oordrag van miljoene mense tussen Indië en Pakistan as gevolg van die verdeling van Indië in 1947 en die beleid van Stalin om Oos-Rusland, Sentraal-Asië en Siberië te bevolk. Ander diasporas het voorgekom toe mense van etnies gerigte vervolging of onderdrukking gevlug het: byvoorbeeld, meer as 'n miljoen Armeniërs wat deur die Turke uit Armenië gedwing is, het baie in Sirië gevestig; Europese nasionaliteite wat wes wegbeweeg van die anneksasie van die Sowjetunie en van die ystergordynregime na die Tweede Wêreldoorlog; tienduisende Suid-Asiërs wat in 1975 deur Idi Amin uit Uganda verdryf is; en groot getalle Hutu en Tutsi wat in 1994 aan die Rwandese Volksmoord ontsnap het.
Gedurende die Koue Oorlog-era het groot bevolkings van vlugtelinge verskillende gebiede van konflik verlaat, veral uit die Derde Wêreldlande. In Suid-Amerika het duisende Uruguay-vlugtelinge tydens die militêre bewind van die 1970's en 1980's na Europa gevlug. In baie lande in Sentraal-Amerika is Nicaraguans, Salvadoriërs, Guatemalaanse, Hondurese, Costa Ricans en Panamanians deur politieke konflikte verplaas. In die Midde-Ooste is baie Palestyne gedwing om hul huise te verlaat om elders te vestig, en baie Iraniërs het die 1978 Islamitiese rewolusie gevlug). Groot getalle Afrikane is ontwrig deur stamoorloë, godsdienstige vervolging en politieke twis. In Suidoos-Asië het miljoene gevlug met die aanslag van Kommunisme in China, Viëtnam, Kambodja en Laos.
Ekonomiese migrante kan in sulke getalle buite hul tuisland vergader dat hulle ook 'n effektiewe diaspora vorm: byvoorbeeld die Turkse Gastarbeiter in Duitsland; Suid-Asiërs in die Persiese Golf; en Filippyne en Chinese dwarsoor die wêreld. En in 'n seldsame voorbeeld van 'n diaspora binne 'n welvarende Westerse demokrasie, word daar gepraat van 'n New Orleans of Golfkus, 'diaspora' in die nasleep van die orkaan Katrina van 2005.
Diasporanse volke en vrede
Terwyl diasporan-gemeenskappe soms gekritiseer word vir die bevordering van nasionalisme en ekstremisme, word daar ook kennis geneem van hul bydrae tot vredespogings en die uitbreiding van hul tuislande. Sulke groepe ondersteun soms partytjies in vrede of verdraagsaamheid in hul vaderland, wat 'n meer pluralistiese kultuur skep.1
Voorbeelde van diasporan-groepe wat nasionalisme of ekstremisme aanhits, is harde faksies in die gemeenskappe van Ierse, Tamil, Sikh, Moslem en Koerdiese diasporas. Aan die ander kant het diasporan-groepe 'n belangrike rol gespeel in die vestiging van dialoog en die bou van brûe tussen hul gasheerverenigings en hul vaderland, en het hulle ook 'n positiewe rol gespeel in huishoudelike vrede. Hierdie verskynsel kom veral na vore in Westerse lande waar diasporan-mense geneig is om met 'n meer diverse bevolking te kommunikeer as in hul tuislande en soms die pluralistiese waardes van hul gasheerlande aanneem. Voorbeelde hiervan is onder andere Afgaanse, Chinese, Ierse, Irakese, Joodse en Koreaanse groepe.
↑ Bahar Baser en Ashok Swain, "Diasporas as vredemakers: bemiddeling van derdes in tuislandkonflikte" International Journal on World Peace XXV (3) (September 2008).
Baser, Bahar en Ashok Swain, "Diasporas as vredemakers: bemiddeling van derdepartye in tuislandkonflikte." International Journal on World Peace XXV (3) (September 2008)
Brenner, Frédéric. Diaspora: tuislande in ballingskap. New York: HarperCollins, 2003. ISBN 978-0060087784
Collins, John Joseph. Tussen Athene en Jerusalem: Joodse identiteit in die Hellenistiese diaspora. New York: Crossroad, 1983. ISBN 978-0824504915
Francisco, Jason. Ver van Sion af: Jode, diaspora, geheue. Stanford, CA: Stanford University Press, 2006. ISBN 978-0804750455
Mishra, Sudesh. Kritiek op diaspora. Edinburgh: Edinburgh University Press, 2006. ISBN 978-0748621064
Sachar, Howard Morley. Diaspora: 'n ondersoek na die kontemporêre Joodse wêreld. New York: Harper & Row, 1985. ISBN 978-0060154035
Sowell, Thomas. Migrasies en kulture: 'n wêreldbeskouing. New York: BasicBooks, 1996. ISBN 978-0465045884