Die vroee kommunikasieontwikkeling van'n groep babas met pediatriese MIV/VIGS in Sorgsentrums. - Free Online Library
The Free Library > Health > Health, general > Health SA Gesondheid > June 1, 2003
> Date > 2003 > June > 1 > Health SA Gesondheid
MLA style: "Die vroee kommunikasieontwikkeling van'n groep babas met pediatriese MIV/VIGS in Sorgsentrums.." The Free Library. 2003 University of Johannesburg 20 Dec. 2014 http://www.thefreelibrary.com/Die+vroee+kommunikasieontwikkeling+van'n+groep+babas+met+pediatriese...-a0170581979
Chicago style: The Free Library. S.v. Die vroee kommunikasieontwikkeling van'n groep babas met pediatriese MIV/VIGS in Sorgsentrums.." Retrieved Dec 20 2014 from http://www.thefreelibrary.com/Die+vroee+kommunikasieontwikkeling+van'n+groep+babas+met+pediatriese...-a0170581979
APA style: Die vroee kommunikasieontwikkeling van'n groep babas met pediatriese MIV/VIGS in Sorgsentrums.. (n.d.) >The Free Library. (2014). Retrieved Dec 20 2014 from http://www.thefreelibrary.com/Die+vroee+kommunikasieontwikkeling+van'n+groep+babas+met+pediatriese...-a0170581979
Die hoe prevalensie en ernstige gevolge van die pediatriese
menslike immuniteitsgebrek-virus (MIV/VIGS) in Suid-Afrika stel groot
uitdagings aan klinici betrokke by vroee intervensie om toepaslike
interdissiplinere programme te ontwikkel vir primere voorkoming van
oordrag van die virus asook sekondere intervensies gerig op die vroee
hantering van die babas se unieke kombinasie van ernstige
gesondheidsprobleme, neuroontwikkelingsbehoeftes en
versorgingsomstandighede. Die studie was 'n verkennende,
beskrywende opname met die oel om die vroee kommunikasieontwikkeling van
tien 6-12 maande oue babas met pediatriese MIV/VIGS in twee sorgsentrums
in Gauteng te beskryf. Neonatale risikofaktore soos lae geboortegewig en
prematuriteit is by die proefpersone geidentifiseer. Herhaaldelike
siektetoestande, abnormale middeloorfunksionering aanduidend van otitis
media, en oormatige hoeveelhede oorwas het voorgekom. Die resultate het
ook aangetoon dat beperkte geleentheid vir die ontwikkeling van
interaksie-gehegtheid tussen die proefpersone en sorggewers voorgekom
het. 'n Algemene ontwikkelingsagterstand, veral met betrekking tot
hulle kommunikasieontwikkeling, is by al die proefpersone gevind. Die
vertraagde kommunikasieontwikkeling kan met beide die pediatriese
MIV/VIGS-status asook nie-optimale sorggewer-baba-interaksie
en--stimulasie in die sorgsentrums verband hou. Die studie beklemtoon
die bela g van toepaslike vroee kommunikasie-intervensiedienste aan
babas met pediatriese MIV/VIGS in sorgsentrums in Suid-Afrika.
The high prevalence and serious sequelae of the pediatric human
immunodeficiency virus (HIV/AIDS) in South Africa pose great challenges
for clinicians involved in early intervention to develop appropriate
interdisciplinary programmes for primary prevention of transmission of
the virus as well as secondary interventions directed at the early
management of the unique combination of serious health problems,
neuro-developmental needs and caregiving circumstances of the infants.
This study was an explorative, descriptive survey with the aim to
describe the early communication development of ten 6-12 month old
infants with pediatric HIV/AIDS in two care centres in Gauteng. Neonatal risk factors identified in the subjects were low birth weight and
prematurity. Recurrent illnesses, abnormal middle ear functioning
indicative of otitis media, and excessive amounts of ear wax occurred.
The results also indicated limited opportunity for the development of
interaction-attachment between the subjects and their caregivers. A
general developmental delay, particularly with regard to their
communication development, was present in all the subjects. The delayed
communication development can be associated with both their HIV/ AIDS
status as well as the non-optimal caregiver-infant interaction and
stimulation in the care centres. The study emphasises the importance of
appropriate early communication intervention services to infants with
pediatric HIV/AIDS in care centres in South Africa.
Keywords: pediatric HIV/AIDS; early communication development; care
centres; interactionattachment; early communication intervention
menslike immuniteitsgebrek virus/verworwe immuniteitsgebreksindroom
(MIV/VIGS) in Suid-Afrika dwing verskeie professies om betrokke te raak
by die vroee intervensie (VI) by jong kinders met vertikaal verworwe
MIV/VIGS-infeksie en hulle sorggewers. Volgens die "Joint United
Nations Program on HIV/ AIDS" (UNAIDS) en die Wereld
Gesondheidsorganisasie was daar 1,4 miljoen kinders wereldwyd wat teen
die einde van 2000 met MIV/VIGS geinfekteer was (AIDS-Net webruimte).
Onlangse navorsing deur die Departement van Gesondheid in Suid-Afrika
het bevind dat die prevalensie van MIV/VIGS by swanger vroue wat
publieke prenatale klinieke in Gauteng besoek tans die vierde hoogste in
die land is. Daar is bevind dat 23,9% van hierdie toekomstige moeders
MIV-positief is wat impliseer dat al die ongebore babas 'n risiko
vir vertikale oordrag van MIV/VIGS het (Ntsaluba, 2000:4). Die
hedendaagse werklikheid van pediatriese MIV/VIGS in Suid-Afrika stel
groot uitdagings aan klinici betrokke by VI om toepaslike
oordrag van die infektiewe toestand asook sekondere intervensies gerig
op die vroee hantering van die babas se unieke kombinasie van ernstige
gesondheidsprobleme, neuro-ontwikkelingsbehoeftes en
Vir die spraaktaalterapeut-oudioloog betrokke by VI met
hoerisikobabas en hulle versorgers is dit belangrik om kennis van die
plaaslike populasie van babas met pediatriese MIV/VIGS te verwerf sodat
toepaslike programme ontwikkel kan word. Bevindings van 'n
plaaslike studie (Bobat, Coovadia, Moodley & Coutsoudis, 1999:647)
dui op die vroee aanvang en vinnige progressie van MIV/VIGS-verwante
siektes by 'n groep babas met pediatriese MIV/VIGS wat vanaf
geboorte opgevolg is by 'n provinsiale hospitaal in KwaZulu-Natal.
Die sterftesyfer by die 48 proefpersone was 52%, met die meeste sterftes
gedurende die eerste lewensjaar. Die gemiddelde ouderdom van die babas
met pediatriese MIV/VIGS by afsterwe was 10 maande, met 'n
ouderdomsomvang van 1 tot 48 maande (Bobat et al. 1999:647). Die
bevindinge oor die vroee sterftes van die babas beklemtoon die belang
van die vroee aanvang van dienslewering met die doel om babas met
pediatriese MIV/VIGS se lewenskwaliteit te bevorder.
Navorsing in ontwikkelde lande dui ook op die vroee verskyning,
tussen vier en agt maande, van die eerste simptome van die virus in
babas met pediatriese MIV/ VIGS (Lowenthal, 1997:193). Daar blyk egter
verskille te wees tussen die populasies met vertikaal verworwe
pediatriese MIV/VIGS in ontwikkelde lande en in Suid-Afrika, veral ten
opsigte van prevalensie, mortaliteit en tipiese kenmerke. As gevolg van
vooruitgang in mediese behandeling in ontwikkelde lande blyk dit dat
slegs 25% van babas met pediatriese MIV/VIGS ernstige simptome ontwikkel
wat binne drie tot vyf jaar tot die dood lei (Rutstein, Conlon &
Behalwe vir 'n hoer prevalensie vertoon die populasie van
babas met pediatriese MIV/VIGS in Suid-Afrika ook tipiese kenmerke wat
verskil van die in ontwikkelde lande. Volgens Bobat et al. (1999:648) is
'n kombinasie van vier toestande, naamlik diarree, respiratoriese
infeksies, 'n onvermoe om te groei en/of marasmus,
neuro-ontwikkelingsagterstande, en die risiko's van lae
geboortegewig en neonatale komplikasies, 'n aanduiding dat
kongenitale MIV/VIGS by 'n baba teenwoordig is. Dit blyk dus dat
klinici betrokke by VI vir babas met pediatriese MIV/VIGS in Suid-Afrika
al hoe minder kan staatmaak op buitelandse navorsingsbevindings vir
Hierdie voorgestelde profiel van jong babas met pediatriese
MIV/VIGS in Suid-Afrika asook uitgebreide navorsing elders oor die
oordrag, patroon van verloop en mediese impak van kongenitale MIV/VIGS
kan die vroee identifikasie van die toestand asook
VI-programontwikkeling bevorder. Daar is egter 'n leemte aan kennis
oor die spesifieke aard van neuroontwikkelingsprobleme wat by babas met
pediatriese MIV/VIGS in Suid-Afrika voorkom. Aangesien 'n verhoogde
voorkoms van neuro-ontwikkelingstoestande by babas met pediatriese
MIV/VIGS gerapporteer word, (Bobat et al. 1999:648), is dit belangrik om
die kenmerke van die verskillende neuroontwikkelingsagterstande, wat as
vierde komponent van die vroee simptome van die pediatriese
MIV/VIGSpopulasie genoem word, verder te ondersoek. As een van die
groepe betrokke by die sekondere intervensie by babas met pediatriese
MIV/VIGS moet spraaktaalterapeute-oudioloe kennis dra van die aard van
oraal-motoriese vaardighede, gehoorvermoens en vroee
kommunikasie-ontwikkeling van hierdie babas sodat toepaslike vroee
kommunikasie-intervensie (VKI)-dienste aan hulle en hul versorgers
verskaf kan word.
'n Verdere belangrike verskil tussen die plaaslike pediatriese
populasie met MIV/VIGS en die populasies wat in die literatuur beskryf
word, is naamlik dat die meerderheid babas met MIV/VIGS in Suid-Afrika
nie deur hulle biologiese ouers versorg word nie, aangesien moeders aan
die virus sterf. Vanwee die pandemiese afmetings van die virus is
gesinslede en familielede dikwels ook aangetas en gevolglik word 'n
groot persentasie van die kinders in sorgsentrums versorg (Schoeman,
2001), wat op sigself as 'n omgewingsrisikofaktor vir optimale
kommunikasieontwikkeling beskou word (Louw, Van Ede & Louw,
1998:219; Karen, 1994:63). Dit is dus belangrik om die unieke populasie
met pediatriese MIV/VIGS in sorgsentrums, asook die eiesoortige
behoeftes in die Suid-Afrikaanse konteks, te beskryf. Die veelvuldige
risikofaktore vir kommunikasieafwykings by jong babas met pediatriese
MIV/VIGS beklemtoon die belang van die kritiese periode vir spraak- en
taalontwikkeling asook ander verwante kognitiewe-, sosiale- en
emosionele vaardighede wat vanaf die ouderdom geboorte tot 36 maande
strek (Diefendorf, 1997:124). Volgens Cohen, Grosz, Ayoob en Schoen
(1997:201) is opvoedkundige intervensie vir kinders met MIV/VIGS oral
baie beperk. Die kwesbare babapopulasie met pediatriese MIV/VIGS en
hulle versorgers moet vroeg geidentifiseer word en so vroeg as moontlik
toepaslike intervensie ontvang, juis omdat sommige van hulle se
lewensverwagting verkort is. 'n Kommunikasieontwikkelingsagterstand
is die mees algemene ontwikkelingsafwyking by kinders onder die ouderdom
van drie jaar (Rossetti, 2001:1), en kommmunikasievaardighede is juis
die beste voorspeller van latere skoolsukses in kinders (Capute, Palmer
& Shapiro, 1987:60). Dit impliseer dat effektiewe VKI-dienste aan
babas met pediatriese MIV/ VIGS, die kinders wat oorleef se potensiaal
vir verdere ontwikkeling en onderrig kan verhoog.
Riglyne oor die proses van VKI by babas met pediatriese MIV/VIGS is
reeds in die internasionale literatuur beskikbaar. Volgens Rossetti
(2001:33) moet die babas op twee maande en daarna met gereelde
tussenposes van ses maande geivalueer word sodat
neuro-ontwikkelingsagterstande en regressie so vroeg as moontlik by
'n baba geidentifiseer kan word. Wanneer ontwikkelingsafwykings of
'n agteruitgang in reeds verworwe ontwikkelingsmylpale
geidentifiseer word, moet evaluerings meer gereeld plaasvind, gevolg
deur toepaslike VI-programme.
Vir enige jong kind met pediatriese MIV/VIGS wat toegang het tot
kwaliteitsorg, is pediatriese MIV/VIGS nie meer 'n kritieke
korttermynsiekte nie, maar 'n kroniese toestand, wat belangrike
kliniese en navorsingsimplikasies inhou vir die
spraaktaalterapeutoudioloog (Chan, Absher & Sabatier, 2002:73;
DavisMcFarland, 2002:10). Davis-McFarland (2002:10) meen dat uitgebreide
navorsing en kliniese ondervinding kennis en begrip van MIV/VIGS laat
verander het en dat die spraaktaalterapeut-oudioloog 'n belangrike
rol het om te vervul in die lewens van jong kinders met pediatriese
MIV/VIGS. Sy meen dat "people of all ages and in all stages of the
disease can benefit from the expertise and services that speechlanguage
pathologists have to offer them" (DavisMcFarland, 2002:10).
Die doel van hierdie studie was om die vroee
kommunikasieontwikkeling van 'n groep babas met pediatriese
MIV/VIGS in geselekteerde sorgsentrums in Gauteng te beskryf, sodat
'n verkennende beeld verkry kan word van die kenmerke van hulle
vroee kommunikasieontwikkeling. Sodoende kan leidrade verskaf word vir
die beplanning en uitvoering van 'n toepaslike VKI-program vir
hierdie babas met pediatriese MIV/VIGS en hulle versorgers.
kommunikasieontwikkeling van 'n groep babas 6-12 maande oud met
MIV/VIGS in geselekteerde sorgsentrums in Gauteng te ondersoek en te
beskryf. Die volgende twee subdoelstellings is geformuleer ten einde die
bogenoemde doelstelling te bereik:
--Om die ontwikkeling van gehegtheid, ontwikkelingstoepaslike
stimulasie, en die taal- en sosiale omgewings van die groep
geinstitusionaliseerde babas met MIV/VIGS te beskryf.
--Om die kenmerke van die groep babas se vroee
kommunikasieontwikkelingsfunksionering te beskryf.
'n Nie-eksperimentele beskrywende opname is as
navorsingsontwerp geselekteer (De Vos, 1998:242; Mouton & Marais,
1990:193). Beskrywende kwantitatiewe data is benut om 'n voorlopige
profiel van die groep babas met pediatriese MIV/VIGS se omgewings,
ontwikkeling van gehegtheid en kommunikasieontwikkeling saam te stel
(Neuman, 1997:297). Die verkennende studie kan as basislyn dien vir
verdere studies in die Suid-Afrikaanse konteks, aangesien daar, sover
bekend, nog geen navorsing uitgevoer is om die vroee
kommunikasievaardighede van babas met pediatriese MIV/VIGS plaaslik te
Tien babas met pediatriese MIV/VIGS tussen die ouderdom van 6-12
maande in twee sorgsentrums in Gauteng is met behulp van eenvoudige
ewekansige steekproefneming as proefpersone geselekteer. Die
belangrikste kenmerke van die proefpersone word in Tabel 1 verskaf.
(Tabel 1 is op die volgende bladsy).
Volgens Tabel 1 was die proefpersone gemiddelde van 8,6 maande oud.
Prematuriteit en lae geboortegewig het by drie van die proefpersone
voorgekom wat as risikofaktore vir kommunikasie- en neuro-ontwikkeling
van babas beskou word (Rossetti, 2001:15). Dit is bekend dat 'n
verhoogde voorkoms van babas met prematuriteit en lae geboortegewig by
moeders met MIV/VIGS gevind word (Bobat et al. 1999:648; Widerstrom,
Mowder & Sandall, 1998:281).
Volgens Capobres (1992:254) word al die orgaansisteme van individue
met MIV/VIGS uiteindelik geaffekteer, maar die primere teikensisteme van
pediatriese MIV/VIGS is die neurologiese, gastrointestinale en
respiratoriese sisteme. Alhoewel die proefpersone gesond was ten tye van
die datainsameling, blyk dit uit Tabel 1 dat die gastro-intestinale en
respiratoriese sisteme by die proefpersone geaffekteer was as gevolg van
die siektetoestande wat hulle reeds onder lede gehad het.
'n Protokol as data insamelingsinstrument is vir hierdie
studie gebruik (Bam, 2001:14). Die protokol het bestaan uit 'n
vraelys vir insameling van data oor die sorgsentrums, sorggewers,
versorgingsroetines en voedingsessies; 'n ondersoek van die
proefpersone se middeloorfunksionering wat otoskopie en
immittansiemeting ingesluit het (Lowenthal, 1997:196); twee vroee
kommunikasie-evaluasieskale, naamlik The Rossetti Infant-Toddler
Language Scale (Rossetti, 1990) en die Developmental Assessment Schema
(DAS) (Anderson, Nelson & Fowler, 1978); asook 'n genetiese
siftingslys, die Genetic Screening Checklist (Kritzinger & Louw,
'n Voorstudie is uitgevoer om die bruikbaarheid, geldigheid en
doeltreffendheid van die kommunikasieevaluasieprotokol te bepaal (De
Vos, 1998:179). Die resultate van die voorstudie het aangedui dat die
kommunikasie-evaluasieprotokol uitvoerbaar was en riglyne oor toepaslike
tye van die dag vir evaluasie van die proefpersone is verkry.
Gestruktureerde onderhoude met die sorggewers is gebruik vir
insameling van data oor die sorgsentrums, sorggewers, en
versorgingsroetines van die proefpersone. Die proefpersone is in hulle
natuurlike omgewings waargeneem, sodat versorgingsroetines en
voedingsessies waargeneem kon word. Proefpersoonspesifieke inligting is
versamel deur die bestudering van hulle mediese rekords.
Daarna is elke proefpersoon gedurende die oggend in 'n vertrek
sonder oormatige visuele en ouditiewe stimuli geevalueer. Volgens
Rossetti (1990:19) is 'n gemaklike omgewing waarin die kind tuis
voel, met minimum visuele afleidings en geraas, 'n voorvereiste vir
betroubare kommunikasie-evaluasie van jong kinders. Gedrag is ontlok met
behulp van ouderdomstoepaslike speelgoed volgens die riglyne van die
onderskeie evaluasieskale (Rossetti, 1990; Anderson et al. 1978). Die
proefpersone se belangstelling tydens spel is deurentyd gevolg om
sodoende maksimale geleentheid te bied vir kommunikasie-interaksie
Dit was belangrik dat die proefpersone nie siek was ten tye van
data-insameling nie, aangesien hulle gesondheidstoestand 'n invloed
op die betroubaarheid van resultate kon he (Condini, Axia, Cattelan,
D'Urso, Laverda, Viero & Zacchello, 1991:736).
Die voorkomingsmaatreels vir infeksiekontrole, soos aanbeveel deur
Kurtz, Dowrick, Levy en Batshaw (1996:343) en Layton en Davis-McFarland
(2000:14), is tydens die hantering van die proefpersone gevolg.
Otoskopie- en immittanisiemetings is uitgevoer terwyl die proefpersone
geslaap het, sodat hierdie evaluasieprosedure minder ontwrigtend sou
wees (Kritzinger, 1994:113).
Om te verseker dat die kommunikasie-evaluasieskale akkuraat en
volledig voltooi is, is die proefpersone vir 'n tweede keer in die
Data-optekening en analise
Die data van die vraelys is gekodeer en waarnemings van The
Rossetti Infant-Toddler Language Scale (Rossetti, 1990), DAS (Anderson
et al. 1978) en die genetiese siftingslys (Kritzinger & Louw,
1998:24) is volgens die voorgeskrewe prosedures vir elke
evaluasie-instrument op die onderskeie toetsvorms vir elke proefpersoon
Kwantitatiewe data is deur middel van die SAS statistiese pakket
(1999) en met die hulp van 'n dataverwerkingskonsultant gekodeer en
frekwensietellings is bereken. Kwalitatiewe data is georganiseer en
gegroepeer en as beskrywende data aangebied.
Die inhoudgeldigheid van die datainsamelingsinstrumente is verseker
deurdat die kommunikasie-evaluasieskale wat benut is erkende
kriteriumgerigte evalueringsinstrumente in VKI is. Die uitvoering van
'n voorstudie het die geldigheid van die waarnemings verhoog.
Dieselfde stappe van die kommunikasie-evaluasieprotokol is vir elk van
die proefpersone uitgevoer, wat bygedra het tot die herhaalbaarheid en
betroubaarheid van die studie. Riglyne vir die uitvoering en
interpretasie van die evaluasieskale is noukeurig gevolg (Rossetti,
1990:19). Die proefpersone is elk twee keer geevalueer om geldigheid van
die waarnemings te verhoog.
Die proefpersone is geselekteer uit twee sorgsentrums vir kinders
met MIV/VIGS wat ten tye van die studie by die Sentrum vir die Studie
van VIGS aan die Universiteit van Pretoria, geaffilieer was. Hierdie
affiliasie behels onder andere dat inwoners van die sorgsentrums aan
navorsing onderwerp mag word (Ghaza, 2000). Skriftelike toestemming vir
insluiting van die proefpersone in die studie is van die sorgsentrums
Om anonimiteit te verseker is 'n nommer aan elke proefpersoon
toegeken. Onnodige uitputting en versteuring van roetine is vermy
deurdat die proefpersone tydens hulle vryespel en slaaptyd geevalueer
Ontwikkeling van interaksie-gehegtheid, ontwikkelingstoepaslike
stimulasie en taal--en sosiale omgewings
Volgens die resultate in Tabel 2 vervat is dit duidelik dat die
proefpersone in Sorgsentrum A maandeliks deur 12 verskillende sorggewers
bedags, tydens hulle wakkertyd, versorg is. In Sorgsentrum B was daar
slegs vier verskillende sorggewers wat die proefpersone bedags versorg
het. Dit impliseer dat die proefpersone in Sorgsentrum A moeilik met
'n spesifieke sorggewer kon bind en hul eerste sosiale verhouding
met 'n sorggewer dus benadeel kon word. Onder ideale omstandighede
ontwikkel pasgebore babas 'n tipiese gehegtheid aan 'n
spesifieke sorggewer, die moeder, wat hulle versorg en hulle primere
behoeftes bevredig. Deur hierdie verhouding ontwikkel die baba ander
vaardighede soos emosionele self-regulering, selfhelp en
interpersoonlike vaardighede (Silver, Amster & Heacker, 1999:98).
Sorggewers en babas met optimale interaksie-gehegtheid het ook 'n
verhoogde potensiaal vir toepaslike kommunikasieontwikkeling (Rossetti,
1996:38). Die beperkte geleenthede vir die ontwikkeling van
sorggewer-baba-gehegtheid, kon dus 'n negatiewe invloed op die
proefpersone se verdere kommunikasie, emosionele--en gedragsontwikkeling
Daar is ook bevind dat die personeel by beide sorgsentrums goed
opgelei is en dat versorgingsroetines noukeurig gevolg word. Tog het dit
geblyk dat die proefpersone tot 'n mindere mate aan interaktiewe
spel en kommunikasieroetines met die sorggewers blootgestel was wat
hulle leerervaring tot die speelgoed en visuele stimuli binne hulle
bereik beperk het (Klass, 1999:48).
Kommunikasiefunksionering en fisiese voorkoms
Die middeloorfunksionering van die proefpersone word in Tabel 3
omskryf en dit het geblyk dat oormatige was en afwykende
middeloorfunksionering wat met otitis media verband hou, by 85% van die
proefpersone teenwoordig was. Daar is egter beperkte verklarings in die
literatuur vir die hoe voorkoms van oormatige was in die oorkanale van
die proefpersone. Swanepoel (2000:22) het bevind dat 68% van 0-12 maande
oue babas met pediatriese MIV/VIGS reeds drie of meer episodes van
otitis media ervaar het, en bevestig dus die hoe voorkoms van otitis
media by hierdie populasie. Otitis media kan 'n konduktiewe
gehoorverlies vir die tydperk van die infeksie tot gevolg he, wat dus
die jong kinders se spraak- en taalontwikkeling negatief kan beinvloed
aangesien daar verskeie spraakklanke is wat tydens episodes van otitis
media nie ouditief waarneembaar is nie (Martin, 1994:57).
As gevolg van ontbrekende inligting oor die proefpersone se voeding
vanaf geboorte, is die resultate beperk tot hulle voedingsvaardighede en
die sukses daarvan tydens die navorsing. Volgens Tabel 4 het al die
proefpersone se voedings (bottel en lepelvoeding) lank geduur en twee
van die proefpersone het gewoonlik tydens voedings verstik en
ge-aspireer. Een van die proefpersone het gereeld tydens voedings
voedselontsnapping by die mondhoeke vertoon. Dit kan moontlik verband
hou met verlaagde spiertonus en onvoldoende lipsluiting wat tydens
'n voedingsessie by die proefpersoon waargeneem is. Volgens Layton
en Sander Scott (2000:39) is orale en slukafwykings 'n algemene
fenomeen by die pediatriese MIV-populasie.
Die proefpersone se kommunikasiefunksionering word in Tabelle 5 en
Die proefpersone het agterstande in alle ontwikkelingsareas
vertoon, met uitsondering van enkele proefpersone wat in sommige
ontwikkelingsareas ouderdomstoepaslike funksionering vertoon het.
Volgens Tabel 5 het nie een van die proefpersone ouderdomstoepaslike
vlakke van interaksie-gehegtheid vertoon nie. Die proefpersone het
beperkte tot geen reaksie op bekende sorggewers getoon nie en hulle het
ook nie ophou huil wanneer daar met hulle gepraat is nie. Wanneer
'n baba siek is en vir lang periodes van die primere sorggewer
geskei word, soos in die geval van babas met pediatriese MIV/VIGS, is
daar nie net beperkte geleentheid vir die ontwikkeling van
interaksie-gehegtheid met die versorger nie, maar dit kan ook die baba
se selfvertroue inperk en die kind se latere verhoudings benadeel
(Silver et al. 1999:70; Rossetti, 1996:54). Die proefpersone se periodes
van swak gesondheid en versorging deur verskillende sorggewers kan dus
'n bydraende oorsaak wees van die beperkte ontwikkeling van
interaksie-gehegtheid by die proefpersone.
Die wyse waarop die proefpersone taal gebruik om te kommunikeer en
ander te beinvloed is bepaal met die Pragmatiek-subskaal van The
Rossetti Infant-Toddler Language Scale (Rossetti, 1990). Uit Tabel 5 is
dit duidelik dat al die proefpersone se pragmatiese vaardighede, ongeag
hulle ouderdomme, slegs op 'n 0-3 maande vlak was. Hulle het
beperkte gebruik van gebare, glimlag en vokalisasies om interaksie met
persone rondom hulle te ontlok, vertoon. Volgens Widerstrom, Mowder en
Sandall (1997:134) speel die baba se potensiele taalleervermoe, in
kombinasie met stimulasie uit die omgewing in die vorm van sorggewerkind
interaksie, 'n interverweefde rol in die ontwikkeling van
pragmatiese vaardighede in verskillende kontekste. Persoonlik-sosiale
vaardighede hou verband hiermee en die vroegste persoonlik-sosiale
gedrag wat by babas waargeneem word is persoon-spesifieke
gehegtheidsgedrag, glimlag, vokalisasie in reaksie op bekende gesigte en
sosiale kontak (Rossetti, 1996:199). Volgens Tabel 6 het slegs een ses
maande oue proefpersoon en een proefpersoon van die 7-9 maande
ouderdomsinterval ouderdomstoepaslike persoonlik-sosiale vaardighede
vertoon. Die proefpersone het dus agterstande in die ontwikkeling van
pragmatiese vaardighede sowel as persoonlik sosiale gedrag gehad, wat
die bevindings van beperkte interaksie-gehegtheid bevestig.
Uit Tabel 5 is dit verder duidelik dat die afwesigheid van
interaktiewe spel tot die proefpersone se beperkte spelvaardighede en
persepsueel-kognitiewe ontwikkeling kon bygedra het (Louw et al.
Volgens Davis-McFarland (2000:20) is daar 'n duidelike verband
tussen babas en jong kinders met pediatriese MIV/VIGS se verbale
ekspressie en motoriese vaardighede as gevolg van MIV/VIGS-verwante
siektes van die sentrale senuweestelsel wat hierdie vaardighede
beinvloed. Hierdie verband kon afgelei word aangesien die proefpersone
agterstande in beide verbale ekspressie en motoriese ontwikkeling
vertoon het. Die proefpersone se ekpressiewe taalvaardighede het egter
groter agterstande vertoon (sien Tabelle 5 en 6); hulle was oor die
algemeen stil en beperkte kanoniese babbel is waargeneem. Volgens
Tabelle 5 en 6 het die meeste proefpersone ook 'n agterstand in
reseptiewe taalvaardighede vertoon. Die resultate dui daarop dat vier
10-12 maande oue proefpersone reeds 'n ses maande agterstand in
reseptiewe sowel as ekpressiewe taalontwikkeling het en vertoon dus
'n risiko vir 'n voortgesette taalontwikkelingsagterstand
Dit blyk ook uit Tabel 6 dat die meerderheid proefpersone 'n
agterstand in growwe motoriese ontwikkeling vertoon het en dus nie
posturale vaardighede as basis vir die ontwikkeling van fyn motoriese-
en voedingsvaardighede het nie. Nie een van die proefpersone kon sonder
ondersteuning sit nie. Posturale vaardighede gee nie alleen vir die baba
en jong kind 'n groter mate van vryheid en onafhanklikheid vir
aanpassing in nuwe situasies nie, maar dit dien ook as essensiele
voorbereiding vir latere ontwikkeling van meer verfynde vaardighede
Onafhanklike voeding is die resultaat van selfhelpvaardighede wat
onder andere die optel en vashou van 'n lepel, erkenning van die
voedingsbottel en vingervoeding insluit. Volgens Tabel 6 was nege
proefpersone se selfhelp-vaardighede egter nie ouderdomstoepaslik nie en
die resultate word bevestig deur voedingsprobleme wat in Tabel 4 verskaf
Die resultate impliseer dat al die proefpersone 'n algemene
ontwikkelingsagterstand vertoon het wat verband hou met drie aspekte,
naamlik hul MIV/VIGS status, nie-optimale sorggewer-baba-interaksie en
beperkte stimulasie in die sorgsentrums. Die resultate van waarnemings
van die proefpersone se fisiese voorkoms word in Figuur 1 aangedui.
Volgens Figuur 1 was prominente fisiese eienskappe wat by agt van
die proefpersone waargeneem is, 'n groot bree voorkop, 'n kaal
kol agter die kop en 'n afwesige filtrum. Volgens O'Flaherty en Gerber (1991:151) kom die fisiese eienskap van 'n groot,
prominente vierkantige kop by 75% van babas met MIV/VIGS voor. Agt van
die proefpersone het ook 'n kaal kol agter op hulle koppe vertoon,
wat waarskynlik verband hou met hulle beperkte kopkontrole, afwykende
spiertonus, en gevolglik 'n langdurige leposisie op die rug.
Afwykende spiertonus is by al die proefpersone waargeneem. Twee
proefpersone was hipertonies terwyl die ander agt hipotonies voorgekom
Verder het sewe proefpersone klein en laag gesette ore. Twee van
die proefpersone se oe is ver uit mekaar, 'n fisiese eienskap wat
volgens O'Flaherty en Gerber (1991:150) by 63% van babas met
pediatriese MIV/ VIGS voorkom. Dit is dus duidelik dat die proefpersone
'n kenmerkende voorkoms gehad het wat ook deur literatuurverwysings
bevestig word en waarskynlik verband hou met ontwrigting van groei deur
MIV/VIGS, reeds gedurende die prenatale tydperk. Die resultate van die
studie word in Figuur 2 saamgevat.
Figuur 2 dui op die groot verskeidenheid van verwante toestande wat
kommunikasieontwikkeling kan benadeel sowel as eiesoortige behoeftes wat
by die proefpersone voorgekom het. Die proefpersone verteenwoordig
'n belangrike subgroep van die populasie van babas met pediatriese
MIV/VIGS in Suid-Afrika wat VKI benodig om hulle lewenskwaliteit en
ontwikkelingspotensiaal te verbeter. Aangesien longitudinale studies oor
die ontwikkelingsverloop van babas met pediatriese MIV/VIGS 'n
dormante periode van tot 5 jaar bevind het (Lowenthal, 1997:193), is
langtermynintervensie met opvoedkundige programme vir skoolgereedheid
ook belangrik. As gevolg van die vroee aanvang en vinnige progressie van
pediatriese MIV/VIGS (Bobat et al. 1999:648), die hoe voorkoms en steeds
stygende toename van die siekte by babas in Suid-Afrika, maar
onvoorspelbaarheid van hulle lewensverwagting, rus daar 'n etiese
veranwoordelikheid op klinici om toepaslike VIprogamme te ontwikkel wat
beide babas en sorggewers sal bevoordeel. 'n Transdissiplinere
benadering van konsultasie, maar ook direkte betrokkenheid by babas met
pediatriese MIV/VIGS en opleiding van hulle sorggewers word voorgestel
vir die sekondere voorkoming van kommunikasieafwykings by babas met
pediatriese MIV/VIGS in die Suid-Afrikaanse konteks.
AIDS-Net 2002: HIV/AIDS statistics, beskikbaar: http://
www.aidsnet.co.za/ (25 Maart 2002).
ANDERSON, D; NELSON J & FOWLER, S 1978: Developmental
assessment schema (In: WH Northcott ed. 1978: Curriculum guide: hearing
impaired children (0-3 years) and their parents, Washington: Alexander
Bell Association for the Deaf).
BAM, I 2001: 'n Ondersoek na die vroee
kommunikasie-ontwikkeling van 6-12 maande oue babas met MIV in
sorgsentrums in Gauteng. Ongepubliseerde BKommunikasiepatologie
skripsie,-niversiteit van Pretoria.
BOBAT, R; COOVADIA, H; MOODLEY, D & COUTSOUDIS, A 1999:
Mortality in a cohort of children born to HIV-1 infected women from
Durban, South Africa, SAMJ, 89(6):646-468.
CAPOBRES, BG 1992: Pediatric HIV/AIDS: An introduction for early
interventionists. Infant-Toddler Intervention. The Transdisciplinary
CAPUTE, AJ; PALMER, FB & SHAPIRO, BK 1987:-sing language to
track development. Patient Care, November: 60-71.
CHAN, D; ABSHER, D & SABATIER, S 2002: Recipients in need of
ancillary services and their receipt of HIV medical care in California.
AIDS Care, 14 Supplement 1:S73-S83.
COHEN, HJ; GROSZ, J; AYOOB, KT & SCHOEN, S 1997: Early
intervention for children with HIV infection (In: MJ Guralnick, ed.
1997: The effectiveness of early intervention, Baltimore: Paul H.
CONDINI, A; AXIA, G; CATTELAN, C; D'URSO, MR; LAVERDA, AM;
VIERO, F & ZACCHELLO, F 1991: Development of language in 18-30 month
old HIV-infected but not ill children. AIDS, Junie, 5(6):735-739.
DAVIS-MCFARLAND, E 2000: Language and oral-motor development and
disorders in infants and young toddlers with Human Immunodeficiency
Virus. Seminars in Speech and Language, 21(1):1934.
DAVIS-MCFARLAND, E 2002: Pediatric HIV/AIDS: Issues and strategies
for intervention. ASHA Leader, 7(4):10.
DE VOS, AS 1998: Research at grassroots. a primer for the caring
professions. Pretoria: JL van Schaik Academic.
DIEFENDORF, AO 1997: Screening for hearing loss in infants. Volta
Review, 99(5) Monograph: 43-61.
GESELL, A, 1978: The first five years of live. A guide to the study
of the preschool child. London: Methuen.
GHAZA, N 2000: Centre for the study of AIDS,-niversiteit van
Pretoria. Persoonlike kommunikasie.
KAREN, R 1994: Becoming attached. New York: Warner Books.
KLASS, CS 1999: The child care provider. Promoting young
children's development. Baltimore: Paul H Brookes.
KRITZINGER, A 1994: Vroee kommunikasieontwikkeling van biologiese
risikobabas. Ongepubliseerde MLog verhandeling, Pretoria: Universiteit
KRITZINGER, A & LOUW, B 1998: Genetic screening checklist (In:
B Louw, & A Kritzinger 1998: Genetically based communication
disorders: technological advances relevant to the speech-language
therapist and audiologist. Klinika, Monograaf 3. Departement
Kommunikasiepatologie,-niversiteit van Pretoria, pp. 11-26).
KURTZ, LA; DOWRICK, PW; LEVY, SE & BATSHAW, ML 1996: Handbook of developmental disabilities. Gaithersburg: Aspen.
LAYTON, TL & DAVIS-MCFARLAND, E 2000: Pediatric Human
Immunodeficiency Virus and Acquired Immunodeficiency Syndrome: An
overview. Seminars in Speech and Language, 21(1):7-15.
LAYTON, TL & SANDER SCOTT, G 2000: Language development and
assessment in children with Human Immunodeficiency Virus: 3 to 6 years.
Seminars in Speech and Language, 21(1):37-45.
LOUW, DA; VAN EDE, DM & LOUW, AE 1998: Menslike Ontwikkeling;
derde-itgawe. Pretoria: Kagiso.
LOWENTHAL, B 1997: HIV Infection: Transmission, effects on early
development, and interventions. Infant-Toddler Intervention.
Transdisciplinary Journal, 7(3):191-200.
MARTIN, FN 1994: Introduction to audiology. New Jersey:
MOUTON, J & MARAIS, HC 1990: Basic concepts in the methodology
of the social sciences. Pretoria: Human Sciences Research Council.
NEUMAN, WL 1997: Social research methods. Qualitative and
quantitative approaches. Boston: Allyn & Bacon
NTSALUBA, A 2000: National HIV sero-prevalence survey of women
attending antenatal clinics in South Africa. Cape Town: Department of
O'FLAHERTY, KO & GERBER, SE 1991: Communicative and
otorhinolaryngologic consequences of pediatric HIV and AIDS.
Infant-Toddler Intervention. Transdisciplinary Journal, 1(2):145156.
ROSSETTI, LM 1990: The Rossetti Infant-Toddler Language Scale: A
measure of communication and interaction. Examiner's manual.
ROSSETTI, LM 1996: Communication Intervention: Birth to three. San
ROSSETTI, LM 2001: Communication Intervention: Birth to three;
second edition. Australia: Singular.
RUTSTEIN, RM; CONLON, CJ & BATSHAW, ML 1997: HIV and AIDS: From
mother to child. (In: ML Batshaw ed. 1996: Children with disabilities;
fourth edition. Baltimore: Paul H Brookes; pp. 163181). SAS. Version 8
1999: Cary, North Carolina: SAS Institute.
SCHOEMAN, J 2001: Cotlands Baby Sanctuary, Johannesburg.
SILVER, JA; AMSTER BJ & HEACKER T 1999: Young children and
foster care. Baltimore: Paul H Brookes.
SWANEPOEL, C 2000: The incidence of otitis media in the 0-60 month
old child who is HIV infected. Ongepubliseerde
BKommunikasiepatologie-skripsie, Pretoria:-niversiteit van Pretoria.
WIDERSTROM AH; MOWDER BA & SANDALL SR 1997: Infant development
and risk: An introduction; second edition. Baltimore: Paul H Brookes.
Me Isabel Bam
Departement Kommunikasiepatologie,-niversiteit van Pretoria
Dr Alta Kritzinger
Senior lektor: Departement Kommunikasiepatologie,-niversiteit van
Korresponderende outeur: akritzin@postino.up.ac.za
Prof Brenda Louw
Professor: Departement Kommunikasiepatologie,-niversiteit van
Sleutelwoorde: Pediatriese MIV/VIGS; vroee
Tabel 1: Kenmerke van die proefpersone (N=10)
1. GESLAG * Manlik 8
* Vroulik 2
2. OUDERDOMS- * 6-9 maande 5
INTERVAL * 9-12 maande 5
3. PRE-/PERINATALE * Risikofaktore onbekend 5
RISIKOFAKTORE * Prematuriteit 3
BEHALWE MIV * Lae geboortegewig 3
* Geboorte asfiksie 2
* Disigotiese tweeling 1
* Apnee aanvalle 1
* Hialienmembraansiekte 1
* Siamese tweeling 1
4. MEDIESE * Longontsteking 1
TOESTANDE WAT * Braking en diaree 7
POSTNATAAL BY * Veluitslag 2
DIE * Tuberkulose 1
PROEFPERSONE * Verkoue 6
VOORGEKOM HET * Kroniese brongitis 1
* Sjirurgie 1
* Respiratoriese probleme 2
Tabel 2: Aantal sorggewers betrokke by die proefpersone
SORGSENTRUM TOTALE AANTAL SORGGEWERS
Sorgsentrum A 12
Sorgsentrum B 4
Tabel 3: Proefpersone se middeloorfunksionering (N = 20 ore)
METINGS RESULTATE NORMALE METINGS AANTAL
(MARTIN, 1994: AFWYKENDE
1. WAS IN --Oorkanale volledig --Klein 85%
OORKANAAL gevul met was hoeveelhede oormatige
sagte oorwas oorwas
membraan membraan sigbaar
2. OORKANAAL- Gemiddeld: 0,48 cc 0,5 tot 1,4 cc 11 (55 %)
VOLUME Omvang: 0,3 tot
3. STATIESE Gemiddeld: 0,27 cc 0,3 tot 1,75 cc 18 (90%)
BEWEEGLIKHEID Omvang: 0,1 tot
4. MIDDELOORDRUK Gemiddeld: - 47 daPa &gt; - 100 daPa 13 (65%)
--35 tot--230 daPa
5. TIMPANOGRAM Hoogste voorkoms: Tipe A 17 (85%)
Ander Tipes: Tipe C,
Tabel 4: Voedingsaspekte van die proefpersone (N=10)
BOTTEL- EN LEPELVOEDING AANTAL PROEFPERSONE
* Verlengde duur van voedings 10
* Verstik en aspirasie 2
* Mors voedsel 1
Tabel 5: Kommunikasiefunksionering van die proefpersone volgens die
Rossetti Infant-Toddler Language Scale (Rossetti, 1990) (N = 10)
OUDERDOMS- AANTAL PROEFPERSONE PER OUDERDOMSINTERVAL
PROEFPERSONE 0-3 mnde 3-6 mnde 6-9 mnde
6 mnde 2 -- --
7-9 mnde 3 1 --
10-12 mnde 3 1 --
7-9 mnde 4 -- --
10-12 mnde 4 -- --
7-9 mnde 2 2 --
10-12 mnde 2 2 --
Tabel 6: Kommunikasiefunksionering van die proefpersone volgens die
DAS (Anderson, et al. 1978) (N = 10)
7-9 mnde 4 1 --
6 mnde 1 1 --
7-9 mnde 1 2 1
10-12 mnde -- 2 2
7-9 mnde 1 3 --
10-12 mnde -- 4 --
7-9 mnde 3 -- 1
10-12 mnde 1 3 --
10-12 mnde -- 3 1
COPYRIGHT 2003 University of Johannesburg
Title Annotation:NAVORSINGAuthor:Bam, Isabel; Kritzinger, Alta; Louw, Brenda
Publication:Health SA GesondheidGeographic Code:6SOUT
Words:5381Previous Article:The attitudes of nurses towards HIV positive patients.Next Article:Opname van tevredenheid van b. cur.--finalejaarstudente aan die randse Afrikaanse-niversitiet.
Health aspectsSocial aspectsSurveys
Veldtog vir Seksuele regte bevraagteken seksuele norme.Behandeling vir MIV en vigs word 'n werklikheid.Vroue en Vigs.Roswitha Mushova-Ndumba: bou brue van hoop.Editorial comments/Redaksionele kommentaar.Editorial comments/Redaksionele kommentaar.Die gesin as faset van tuisgebaseerde sorg vir die verswakte miv--en vigs-pasient in die myngemeenskap van die noordwes provinsie.Editorial comments/Redaksionele kommentaar.Die kennis van adolessente in 'n Gautengse skool rakende MIV/VIGS.Die invloed van borsmelkverrykers op die groei van lae geboortemassa-babas.