Aan die voet van die Tradouwpas lê ’n Unesco-wêrelderfenisterrein wat jy vir ’n appel en ’n ei kan besoek. Gerda Engelbrecht het by CapeNature se Grootvadersbosch gaan kamp.
CapeNature het my genooi om te kyk hoe Grootvadersbosch lyk, ’n reservaat van 250 hektaar in die Langeberg-omgewing aan die voet van die Tradouwpas. (Naby Swellendam, Barrydale en Suurbraak.) Die reservaat is genoem na Roelof Oelofse wat die grond in 1723 besit het. Dit is sedert 1986 ’n reservaat, en sedert 2004 ’n Unesco-wêrelderfenisterrein.
Dis Vrydag, maar ons kon vroeg in die pad val. Ons eerste stilhouplek is dus die Agrimark op Riviersonderend. Die hamer kos R356. Vir R80 kan jy ook ’n ligte vleishamer koop. Ons staan vir ’n sondige sekonde in die Agrimark en wonder of die vleishamer die ding sal doen, maar druk dan maar deur met die regte hamer. Die Agrimark het nie ’n goedkoop potjie nie.
Dis middagete teen die tyd dat ons naby die Tradouwpas kom. Ons besluit om eers oor die pas te ry Barrydale toe. Ek het al baie gehoor en gelees van die padkafee Diesel & Crème by die bek van Barrydale. En … ons kort in elk geval nog ’n pot.
Die webwerf mountainpassessouthfrica.co.za lys dit as een van die top-20 Wes-Kaapse passe, en skryf dat die naam afgelei is van ’n Khoi-benaming wat “vroue-voetpad” beteken. By die uitkykpunte peul heelwat rooiverbrande toeriste uit busse uit met indrukwekkende langlenskameras in die hand. My pa vertel oor die foon dat hy en my ma donkiejare gelede – minstens 50 jaar gelede – op die pas wors gebraai het in ’n “Swannie”, ’n braaiertjie wat destyds koerantpapier as brandstof gebruik het.
Deesdae het die pas mooi piekniekplekke, maar jy mag beslis nie meer daar ’n vuur aansteek nie. As jy die Wes-Kaap se geskiedenis met veldbrande ken, sal jy verstaan hoekom jy met toebroodjies en koffie uit die fles tevrede moet wees.
Dit begin laat raak en ons moet nog ’n potjie gaan soek. Die OK oorkant die kerk op Barrydale kan ons nie help nie, maar die vriendelike winkelassistent beduie ons na die “Happy Store” oorkant die pad, en sê daar is ook nog twee algemene handelaars verder af in die straat. By die derde een kom ons reg: Teen ’n skamele R70 kry ons ’n potjie wat die ding sal doen. Hy het ’n guitige plakker wat verklaar: “Bon Voyage – nice pot!”
Ons het ons ’n bietjie met die tyd misreken. Die laaste stuk na Grootvadersbosch is ’n goeie grondpad met behoorlike padborde. Ons kry die kampplek maklik, maar dis al 16:20 toe ons daar aankom, en die kantoor sluit om 16:00. Ons bel egter die bestuurder aan diens, Ian Allen, wat vriendelik terugkom om ons te help.
“Julle is net te vroeg vir ons privaat-kampeerplekke. Ons bou nog daaraan, dit sal binne die volgende paar maande gereed wees,” sê Ian. Dit is staanplekke wat elkeen sy eie badkamer en kombuisie het. Ons kan ons egter die naweek in die gewone kampterrein tuismaak. Altesaam 4 van die 10 staanplekke is bespreek, en dit is “first come first serve”.
Die kampterrein is baie netjies en boomryk. Die gras is welig en elke staanplek het sy eie hout-afskorting, vuurput (bring jou eie driehoek vir die rooster) en kragpunt. Jy is ’n hele entjie van jou buurman af. Die ablusieblokke lyk splinternuut en is silwerskoon. Die storte het warm water.
Dis verrassend koud toe die son sak en ons gaan kruip vroegerig in. Die tent het ’n ordentlike net aan die binnekant wat die muskiete uithou en die kampbeddens is heerlik gemaklik. Ons slaap soos ’n droom.
Ons slaap trouens so lekker, die son sit al hoog teen die tyd dat die piet-my-vrou ons wakker raas en ons opstaan om te gaan eiers roer in die “Bon Voyage – nice pot”. Daarna gaan loer ons hoe die hutte lyk.
Jy bereik die hutte van Grootvadersbosch deur ’n 3 km lange grondpad wat deur van die mooiste woudplantegroei in die land kronkel. Twee keer stop ons vir ’n bosbok wat hom nuuskierig in die pad tuisgemaak het, en moet telkens die voëlkykgids uithaal vir die geveerdes langs die pad.
Ek is eintlik ’n klein bietjie spyt dat ek kamp, en nie in een van die hutte bly nie. Ons sluit Hut 5 oop, wat ’n groot leefvertrek met ’n ingeboude kaggel het. Die oopplankombuis het marmerblaaie wat met ’n skuifdeur na ’n onderdak-braailapa oopmaak. Jy sal al sommer in jou eie lapa kan sit en voëls kyk. Die badkamers is nuut en netjies, en die twee slaapkamers het slaapplek vir 4 mense (een het ’n dubbelbed, die ander een twee enkelbeddens).
Wenk van die maand: Hierdie hutte kan jy buite seisoen teen net R1100 huur. (Jy kan my later bedank!) Daar is ook konferensiegeriewe, as jy lus het vir ’n bosberaad wat ’n slag in ’n bós is.
Hier is ook roetes vir bergfietsryers en veldlopers (“trail running”). Drie staproetes (6 km, 10 km en 15 km) spring by die kampstaanplekke weg, en ons stap vir die res van die oggend ’n deel van die Bosbokroete. Ons sit ook ’n goeie uur in die voëlskuiling en voel soos grootmense wat ’n boomhuis ontdek het. As jy met swaaiende bene in die boomhuis sit, kan jy voel hoe jou battery herlaai.
Na middagete stap ons af na die tweede voëlskuiling. Die pad is ongelooflik mooi. Grootvadersbosch lê in een van die belangrikste Afromontane-woudstreke in Suider-Afrika (een van die agt biogeografiese streke in die wêreld), waar daar Afro-tropiese plant- en dierelewe voorkom. Die meeste van die 35 woudboomspesies word hier aangetref, soos die rooi-els, yster, stink en geelhout. Byna 200 voëlspesies word gereeld hier opgemerk en heelwat kleinwild. As jy baie gelukkig is, sal jy op die uiters seldsame spookpadda hier afkom.
Vir aandete moet ons “Bon Voyage – nice pot” weer gereedstaan vir ons pasta. As ons geweet het ons gaan ’n yskas tot ons beskikking hê, sou ons nog vleis vir die braaivleisvuur ingepak het, maar volgende keer sal ons beter voorbereid wees. Daar sal beslis ’n volgende keer wees.
Terwyl die res van die land sit en naels kou oor die Springbok-sterre se gesukkel in Parys teen die Franse Hane, kyk ons na die sterre in die hemel en besef net weer hoe geseënd ons in Suid-Afrika is. Langs ons het vyf studente helderoranje tente opgeslaan. Ook hulle moet kom vuuraanstekers leen. Dis ’n gesellige aand.
Die ding van kort wegbreke hierdie tyd van die jaar is dat jy so traag raak om weer aan die gang te kom. Ons maak Sondagoggend vir oulaas ontbyt, en teug vroegoggend rustig aan ons koffie. Die oggendlug is vars en koel. Ek kan voel ek het gerus.
Die pad uit Grootvadersbosch is ’n mooi grondpad. Ons hou stil vir foto’s en wag geduldig dat ’n wegbreekkoei oor die pad stap.
In 2017 het ek baie van die CapeNature-oorde “ontdek”. Ek het byvoorbeeld vir die jaar vir die eerste keer in baie jare ’n draai by die Sederberge gemaak, en ook uitgekom by Rocherpan, die Lambertsbaai-voëleiland, en laasweek by De Mond.
Kampplek: R160 per nag vir die “gewone staanplekke”. Die private staanplekke sal later beskikbaar wees. Die gewone staanplekke het ’n kragpunt, kraan, windskuiling en vuurput. Die ablusieblok is splinternuut en netjies. Daar is spoeltoilette en warm storte, en ’n gemeenskaplike ys-en-vrieskas in die braailapa. Daar is ook ’n klimraam vir die kinders.
Selfoonontvangs: Werk maar by die huis. Daar is ’n vrotterige sein rondom die Ontvangskantoor, maar dit raak slegter namate jy die bos invaar – wat ’n goeie ding is.
Verhit ’n roosterpan oor matig-hoë hitte. Verf albei kante van die snye brood met die olie. Braai 2 min. of tot goudbruin en geskroei aan albei kante. Vryf die snykant van die knoffel oor die een kant van elke sny brood.