Boelie: Nie meer tot die skoolterrein beperk nie - WelstandWelstand
Tuis / Advies / Boelie: Nie meer tot die skoolterrein beperk nie
Boelie is ’n groot probleem in Suid-Afrika en dit vererger, en dit vind nie meer slegs op die skoolterrein plaas nie.
Só sê Leandie Bräsler, koördineerder van leierskapontwikkeling en boeliekenner by die burgerregte-organisasie AfriForum. “Dit was nog altyd iets wat bestaan het, maar as gevolg van die internet en sosiale media is ons meer bewus daarvan.
“Wat boelie deesdae erger maak, is die feit dat dit nie meer net op die skoolterrein plaasvind nie. Die slagoffer kan huis toe gaan en steeds geboelie word en dus onveilig voel – as gevolg van die ontstaan van kuberafknouery. Kinders kan nou aanlyn geboelie word, soos op die internet, Facebook, Instagram, WhatsApp en selfs deur aanlyn speletjies. Foto’s en video’s van die slagoffer kan geplaas word. Iets wat aanlyn gebeur bly ongelukkig altyd daar – dit gaan nie weg nie.”
Volgens Leandie kan dit moeilik wees vir onderwysers om boeliery stop te sit omdat dissipline nie meer regtig in skole toegepas word nie. “ʼn Pak slae is byvoorbeeld nou taboe.”
Boeliery kan ook ʼn menigte gevaarlike vorme en afmetings aanneem. Eerstens is daar die fisiese soort waar kinders geskop, geslaan en geboks word. Tweedens is daar ook die verbale soort. Dit sluit in om kinders name te noem, die spot met hulle te dryf en ook dreigemente teenoor hulle te maak.
Emosionele boeliery gebeur straks minder openlik as fisiese en verbale boeliery, maar dit is ewe skadelik. Sosiale uitsluiting en intimidasie deur dreigemente is voorbeelde hiervan.
Voorts vind rassistiese, seksuele en kuberboeliery ook plaas. “By die laerskole waar ons al ons teenboelieveldtog aangebied het, meen baie onderwysers dat kinders mekaar verbaal, eerder as fisies, boelie. Emosionele boeliery soos sosiale uitsluiting vind maklik plaas onder meisies, asook verbale boeliery. Fisiese boeliery vind meer onder seuns plaas,” sê Leandie.
Die redes vir boeliery is veelvuldig en kompleks en kan soms meer met kinders se prestasies as hul gebrek daaraan verband hou – nes baie keer die geval is in werkplekke. “Die kind wat uitblink in iets en sy of haar talente goed gebruik, kan ʼn teiken word. Hy of sy kan ook juis gewild wees. Die boelie kan dus jaloers wees en dit is hoekom hy of sy die slagoffer teiken.”
Leandie sê persoonlike kwesbaarhede kan iemand ook die skyf van boelies maak. Party kinders is byvoorbeeld angstig, ʼn introvert en het ’n swak selfbeeld. Die wêreldbekende tegnologie-entrepreneur Elon Musk het tydens sy hoërskooljare in Suid-Afrika juis weens hierdie redes erg onder boelies deurgeloop.
Ander kinders het weer min of geen vriende nie en word dan die verdere teiken van sosiale uitsluiting. Boelieslagoffers het baie keer ook fisiese eienskappe wat die aandag trek en hulle anders as ander kinders laat lyk, byvoorbeeld om anders aan te trek, bril te dra of ʼn groot neus of ore te hê. Ander beslissende faktore sluit in ʼn siekte of liggaamsgebrek (soos diabetes of aandaggebrekhiperaktiwiteitsindroom), seksuele oriëntasie, ras of kulturele en godsdienstige oortuigings.
Hoewel dit minder bespreek word, kan jou kind natuurlik ook die boelie wees. Die tekens moet egter met dieselfde oplettendheid dopgehou word as wanneer jou kind straks die slagoffer is, en moet aangespreek word. AfriForum se Teenboeliegids dui aan dat boelies onder meer vriende het wat ander afknou, behep is met gewildheid en reputasie onder medeleerders, baie mededingend is en vinnig kwaad en aggressief word.
Wat doen jy as jou kind geboelie word? Dr. D’Arcy Lyness, ʼn kind- en tienersielkundige en gedragsredakteur by KidsHealth.org, stel voor dat jy rustig luister en vertroosting en ondersteuning aanbied wanneer jou kind jou vertel dat hy of sy geboelie word. ʼn Kind wat geboelie word, is baie keer teësinning om volwassenes van sy of haar lyding te vertel uit vrees daarvoor dat die ouers teleurgesteld of kwaad sal wees.
Loof ook jou kinders omdat hulle die moed gehad het om daaroor te praat. Herinner hulle daaraan dat hulle nie die enigstes is nie en dat dit al met baie mense gebeur het (gebruik dalk die Musk-voorbeeld). Maak dit ook duidelik dat dit die boelie is wat verkeerd optree en dat dit nie hulle skuld is nie.
Volgens Lyness is dit raadsaam om eers belanghebbendes (soos ʼn onderwyser, berader of selfs die hoof) by die skool te kontak om die situasie te moniteer en regstellende stappe te doen. Kontak die boelie se ouers indien die situasie nie verbeter nie en selfs vererger, maar doen dit in ʼn konteks waar iemand van die skool kan bemiddel.
D’Arcy Lyness, Julie 2013, “Helping kids deal with bullies”, https://kidshealth.org/en/parents/bullies.html?ref=search.
AfriForum, 2018, “AfriForum Teenboeliegids”, https://www.afriforum.co.za/wp-content/uploads/Teenboeliegids_Digital.pdf.