Versindaba » Nobelprys vir Letterkunde
Posts Tagged ‘Nobelprys vir Letterkunde’
Tags: Natasha Trethewey, Nobelprys vir Letterkunde
Posted in Binneblik, Blogs, Louis Esterhuizen | 6 Kommentare »
Louis Esterhuizen. Dis raai-raai-riepa-tyd vir vanjaar se Nobelprys
Met die bekendmaking van vanjaar se wenner van die Nobelprys vir Letterkunde vroeg volgende maand nader ons sekerlik nou weer die seisoen van raai-raai-riepa oor wie vanjaar bekroon gaan word. En net soos dit die geval is met groot sportgelenthede soos Wimbledon, byvoorbeeld, word daar ook na ander voorafgaande byeenkomste (of in hierdie geval pryse) gekyk ten einde ‘n aanduiding te kry van die wind se geneigdheid.
Daarom dat die Goethe-prys, Duitsland se vernaamste literêre prys wat al om die derde jaar toegeken word, ‘n besonderse gefladder onder die beroepswedders veroorsaak het. Volgens ‘n berig op Reuters se webblad word dié gesogte prys ten bedrae van 50,000 euro vanjaar aan die Siriese digter Adonis (foto) toegeken: “The selection committee considered Adonis the most important Arab poet of his generation and granted him the prize for his cosmopolitan (work) and contribution to international literature,” het die regering se woordvoerder glo tydens die aankondiging gesê.
Alhoewel Adonis vir etlike jare al as ‘n sterk kandidaat vir die Nobel-prys gereken word, het dié toekening volgens Reuters sommige kenners wel onkant gevang; veral teen die agtergrond van die onrustigheid in die Midde-Ooste en die onlangse geweldpleging in Adonis se geboorteland, Sirië. Alhoewel hy hom van direkte kritiek op sy geboorteland se regeerders weerhou het, het Adonis hom tog onlangs heftig uitgespreek teen die Arabiese owerhede: “(Adonis) launched a scathing attack three weeks ago on all Arab rulers as ‘leaving behind nothing except breakdown, backwardness, retreat, bitterness and torture. They gathered power. They did not build a society. They turned their countries into a space of slogans without any cultural or human content,'” het hy glo gesê.
Adonis het sy geboorteland reeds in 1982 verlaat ten tye van die Israeliese besetting van Libanon. Hy woon sedertdien voltyds in Parys.
Maar terug na die raai-raai-riepa van die Nobelprys vir Letterkunde.
Volgens die beroepswedders is Cormac McCarthy met ‘n prysgeld van 8 teen 1 vanjaar die gunsteling, gevolg deur Haruki Murakami (9-1), die Algerynse skrywer Assia Djebar (10-1) en Don Delillo (13-1). Adonis beklee tans die agtste plek met ‘n loting van 17 teen 1. (Verlede jaar was sy loting 8-1 wat hom etlike posisies bokant die uiteindelike wenner, Mario Vargas Llosa wat teen 25 – 1 geloot was, geplaas het.
Die volledige lys is soos volg:
1. Cormac McCarthy – 8 teen 1
2. Haruki Murakami – 9 teen 1
3. Assia Djebar – 10 teen 1
4. Don Delillo – 13 teen 1
5. Ko Un – 15 teen 1
6. Amos Oz – 15 teen 1
7. Philip Roth – 15 teen 1
8. Adonis – 17 teen 1
9. Joyce Carol Oates – 17 teen 1
10. Thomas Pynchon – 17 teen 1
Ten slotte, ‘n uitspraak wat Adonis gemaak het tydens ‘n onderhoud verlede jaar wat in die New York Times verskyn het: “Poetry cannot change society. Poetry can only change the notion of relationships between things. Culture cannot change without a change in institutions […] Poetry that reaches all the people is essentially superficial. Real poetry requires effort because it requires the reader to become, like the poet, a creator.”
Mmm, laat ‘n mens dink, of hoe?
Tags: Nobelprys vir Letterkunde
Spesiale nuuswekker: Herta Műller wen die Nobelprys
Die wenner van die 2009 Nobelprys vir Letterkunde is toe nie Philip Roth, Amoz Oz of selfs Bob Dylan nie, maar die relatief onbekende (ten minste in die Engelstalige wêreld) Herta Műller. Volgens die Sweedse Akademie word hierdie Roemeens-gebore Duitser vereer vir kortverhale en romans wat, “with the concentration of poetry and the frankness of prose, depicts the landscape of the dispossessed.”
Ek moet bieg: voor vanmiddag het ek nog nooit van Herta Műller gehoor nie… Daar is, so ver ek kan naspeur, ook nog net vyf van haar boeke in Engels vertaal: The Passport (1989), The Land of Green Plums (1996), Traveling on one leg (1998), Nadirs (1999) en The Appointment (2001).
Műller is in 1953 in Roemenië gebore as deel van die Duitsprekende minderheid in daardie land. Gedurende die 1970s studeer sy Duitse en Roemeense literatuur, en raak betrokke by ‘n groep skrywers wat die Roemeense diktator teenstaan en aandring op spraakvryheid. Haar eerste boek, die kortverhaalbundel Niederungen (1982; in 1999 in Engels uitgegee as Nadirs), is in Roemenië verbied, maar is twee jaar later met groot welslae in Duitsland uitgegee. Nadat sy weens kritiek op die Roemeense regering nie meer in daardie land kon publiseer nie, emigreer sy in 1987 permanent na Duitsland. Sy woon tans in Berlyn.
Haar werke, volgens die Sweedse Akademie se webblad, “give, with chisseled details, a portrait of daily life in a stagnated dictatorship.” Sy word beskou as een van die belangrikste hedendaagse Duitse skrywers.
Tags: Herta Műller, Nobelprys vir Letterkunde
Posted in Nuuswekker | Comments Off on Spesiale nuuswekker: Herta Műller wen die Nobelprys
Desmond Painter. Die Nobelprys vir Philip Roth?
Dit is weer sulke tyd: die ontvanger van die Nobelprys vir Letterkunde word binnekort aangekondig. Na my mening behoort 2009 Philip Roth se jaar te wees. Die belangrikste rede is natuurlik dat Roth een van die wêreld se briljantste en mees konsekwente romansiers is. Sy Portnoy’s Complaint, die roman wat hom beroemd gemaak het, is vanjaar 40 jaar gelede gepubliseer. Sedertdien het Roth ‘n majestueuse, oorweldigende oeuvre opgebou.
Boonop het hy die beste vir sy later jare gelos. Roth is al goed op pad 80 toe (hy is in 1933 gebore), maar sy werk het nog geensins ingeboet aan vitaliteit en dringendheid nie. Boeke soos Sabbath’s Theater, American Pastoral, The Human Stain, The Dying Animal, Everyman en Indignation, wat almal sedert 1993 en dus ná sy 60ste jaar verskyn het, tel onder sy beste werk, en onder die beste romans wat die laaste twee dekades wêreldwyd verskyn het. Is daar trouens enigie ander skrywer wat in die laaste 20 jaar méér klassieke romans geskryf het as Philip Roth? Ek glo nie.
By die toekenning van die Nobelprys vir Letterkunde speel buite-literêre oorwegings natuurlik ook altyd ‘n rol. Ook in hierdie opsig is daar ‘n paar dinge wat myns insiens hierdie jaar in Roth se guns mag tel. Eerstens is die Nobelprys in 1993 laas aan ‘n Amerikaanse skrywer toegeken (Toni Morrison). Tweedens het die oorwinning van Barack Obama die VSA vir ‘n wyle verlos van die politieke muishondstatus wat die land onder George W. Bush se bewind verkry het. Obamanie kan dalk net die ding doen!
Goed, Roth is sekerlik nie die enigste ernstige Amerikaanse aanspraakmaker op die Nobelprys nie. Die VSA het nog nooit ‘n tekort aan briljante skrywers gehad nie. Die Sweedse Akademie het nou wel die kans om John Updike te vereer deur die vingers laat glip, maar Thomas Pynchon, Cormac McCarthy en Don DeLillo, om dan maar net die romansiers te noem, leef en skryf nog almal, en sou elk ook waardige ontvangers wees.
Tog dink ek Roth, veral oor wat hy die laaste twee dekades vermag het, behoort tans heel voor in die ry te staan.
Tags: Cormac McCarthy, Don DeLillo, John Updike, Nobelprys vir Letterkunde, Philip Roth, Thomas Pynchon, Toni Morrison
Posted in Desmond Painter | Comments Off on Desmond Painter. Die Nobelprys vir Philip Roth?