Jan Blohm: Om dankbaar te wees is 'n doen-ding | LitNet
Jan Blohm: Om dankbaar te wees is 'n doen-ding
Marli van Eeden Kuns 2019-04-12
Jan Blohm besig met 'n kunswerk
Op die hoek van Van Ryneveldstraat en Michaustraat staan 'n ou geboutjie, netjies opgeknap en omskep in 'n kunsgalery. Dit is egter nie net énige kunsgalery nie, maar die galery van die musikant Jan Blohm. Want hoewel hy dalk meer bekend is vir sy musiek, is hy ook 'n ywerige kunstenaar.
Die Strand is meer bekend vir wind as reën, maar vandag is dit 'n ander storie. Dis vroeg-April, maar die reën en koue laat jou byna wonder of dit nie al middelwinter is nie.
Die hekkie van die galery kraak oop. Binne-in die galery is die mure en houtvloere kalkwit, en helder kunswerke pryk teen die mure in skelle kontras met die wit.
Jan Blohm huur 'n woonstel naby die galery en vertel hoe hy een oggend in die straat af gestap het en gesien het dié juweel is te huur.
Een van Jan Blohm se kunswerke, Poppie
"Dit was twee winkels, die een 'n trourokwinkel en die ander 'n horlosiewinkel. Ek wou al lankal 'n ateljee hê waarvandaan ek kan werk. Ek het nog nooit 'n studio gehad nie. Mens is maar altyd op toer; dis lekker om nou uiteindelik 'n plek te hê waarvandaan ek kan werk en waar mense my werk kan sien."
Die galery se dekor is minimalisties; die fokus is op die kuns. Eenkant staan 'n potplant. Sommige van sy albums en toekennings wat hy oor die jare ingepalm het, word uitgestal op 'n trapleertjie voor een van die vensters. Breyten Breytenbach se bundel Die ysterkoei moet sweet lê op 'n tafeltjie in die hoek. Dis immers geen geheim dat Jan Blohm, oftewel George Harry Kymdell, 'n groot aanhanger van Breytenbach is nie. Die verhoognaam Jan Blohm is juis afkomstig van die skuilnaam Jan Blom waaronder Breytenbach soms geskryf het. Van sy liedjies, soos "Breyten se brief" en "Groentrui", verwys ook na Breytenbach.
Oor sy liefde vir Breytenbach sê Jan Blohm net: "Breytenbach is 'n rockstar. Hy is soos die Kurt Cobain van poetry vir my. Hoekom sal 'n mens nie absoluut gaande wees oor hom nie?
"Ek het hom nog nooit ontmoet nie, maar ek sal nie weet wat om vir hom te sê as ek hom ooit ontmoet nie. Ek dink die oomblik sal net te groot wees."
Vir die publiek is Jan Blohm dalk meer bekend vir sy growwe rasperstem, maar sy talente stop nie daar nie. Sedert sy kinderjare is hy ewe passievol oor die visuele kunste.
"Ek hou daarvan om profiele te skilder. Mense se gesigte vertel 'n storie. Daar is net iets in die oë. Die oë is mos maar hoe ons kommunikeer. Ek kan myself nie eintlik sien landskappe skilder en klaarmaak nie," vertel hy.
"Waar kry ek my inspirasie vir my kuns? Dis 'n horrible vraag," lag hy.
"Ek kan nie aan 'n eerlike antwoord dink nie. Ek weet nie. Dis seker maar die muse."
Hy het aanvanklik houtskool as kunsmedium gebruik, omdat hy nie dadelik met verf as medium wou wegspring nie. Onlangs het hy met pastel begin werk.
"Dirk de Villiers, 'n kunstenaar van Kroonstad, het gesê jy begin met potlood, dan charcoal, dan pastel, en dán begin jy eers verf. Maar jy leer eers teken."
Hy vertel hy neem sy kuns ernstig op en wil gesien word as 'n kunstenaar uit eie reg, nie net 'n "sanger wat prentjies teken nie".
Kuns in enige vorm is 'n baie persoonlike ding. En om kritiek te ontvang is nie altyd maklik nie – jy neem dit persoonlik op.
"Jy is nooit heeltemal satisfied met jou werk nie, maar 'n ou moet leer om te kan terugstaan en aan te beweeg na die volgende projek, anders gaan jy nooit klaar kry nie.
"Elke kunswerk is 'n proses, en jy leer meer oor jouself met elke kunswerk wat jy aanpak. Dit bly maar tricky; dit het my baie lank gevat om te kan wegstap van 'n kunswerk en te besluit dis nou klaar."
Hy is 'n "straightforward" ou. Onopgesmuk in gewone jeans en swart hemp. Op sy arm pryk 'n Jimi Hendrix-tatoe. Hendrix is ook een van sy helde.
"Jy vra jou af hoe die wêreld jou gaan sien en wat mense gaan dink. Mens is mos maar bang vir verwerping. As mense nie van jou werk hou nie, neem mens dit soms persoonlik op en dink mense hou nie van jóú nie. Maar mens moet leer om dit nie persoonlik op te vat nie – jy kan nie almal tevrede stel nie."
Ja, hy is besig om te leer om homself te aanvaar vir wie hy is. Foute en al.
"Weet jy, ek is besig om te leer om myself onvoorwaardelik te aanvaar, oukei te wees met myself. Dit is die journey waarop ek nou is.
"Die struggles van die lewe het my gehelp om tot by dié punt te kom en om sekere vrae te vra. Ek is 'n skrywer, so 'n ou vra maar vrae – mens wonder oor die dinge van die lewe; mens bevraagteken maar dinge."
So getuig sy jongste album, Die liefde album, ook van sy reis na selfontdekking en selfaanvaarding. Dié album, wat vir 'n Ghoema-musiektoekenning benoem is, is verlede jaar uitgereik. Jan Blohm is ook benoem in die kategorie vir beste liedjieskrywer. Hy het die album saam met die Coleske-broers opgeneem. Die album het 12 snitte, waarvan hy 11 geskryf het. Die twaalfde liedjie is 'n weergawe van Gert Vlok Nel se "Beautiful in Beaufort-Wes".
Jan Blohm tydens 'n optrede
"Die nerves gaan nooit weg nie," vertel hy oor op 'n verhoog klim en sing.
Nou hoekom dit dan doen?
"Want dis wat ek doen. Ek doen dit nie omdat dit maklik is nie, ek doen dit omdat dit moeilik is."
In die album spreek hy temas aan wat tans relevant tot sy lewe is.
"'Liefde' as tema klink so soetsappig, maar dis eintlik ongelooflik kompleks.
"Wat is liefde? Is jy in beheer van die liefde? En wat gebeur as jy jou oopmaak vir die liefde? Die album handel maar oor vrae wat ek het."
Onvoorwaardelike liefde is vir hom 'n moeilike konsep om te begryp, verduidelik hy, maar dit is merkwaardig om dit te sien, en waar te neem hoe mense onvoorwaardelik vir mekaar kan omgee.
Dit gaan ook daaroor om lief vir jouself te wees en vrede te maak met die dinge wat jy nie kan verander nie.
"Om dankbaar te wees is 'n doen-ding. As dinge begin moeilik raak, probeer ek dink aan dinge waarvoor ek dankbaar is. Ek is gesond, ek kan asemhaal, ek kan skryf, ek kan sing, ek kan kuns maak, ek het 'n dogtertjie. Dit help my om uit my eie kop te kom, want dit is die struggle vir my. Al die noise.
"Sukses is sukses en enige mens wil tog suksesvol wees, maar dis nie alles in die lewe nie. Die materiële dinge is tydelik. Dit gaan daaroor om in die oomblik te leef."
Hy het geleer om vrede te maak met die verlede en eerder te fokus op die hede.
"Ek is maar 'n dromer. Dit het uiteindelik vir my begin mooi raak om in die oomblik te leef. Breytenbach is 'n Boeddhis; dis een van die redes hoekom ek ook aanklank vind by hom. Partykeer moet mens net stil raak en opnuut na die dinge om jou kyk. 'n Nuwe perspektief.
"Dit begin vir my belangrik raak om te besef dat 'n oomblik vlietend is. Dit raak vir my belangrik om dankbaar te wees vir die hier en nou. Ek is opgewonde oor my shows wat voorlê en dan het ek my eerste kunsuitstalling hierdie jaar in Julie. Dis 'n groot ding vir my. Dis petrifying, maar dis cool."
Jan Blohm tree die 13de April in Gordonsbaai op, vir meer inligting kliek hier.
Evokatiewe, sterk sprekende kopstudies. 'n Uitstalling bly maar 'n omwentelende ervaring maak nie saak hoe baie mens reeds gedoen het nie. Miskien is dit méér van 'n blootstelling en blootlegging as skrywe. Veel sukses toegewens met die alleenpad wat jy loop.