Engels laat Ebola vinniger in Liberië versprei – praag.co.za
In Liberië, wat die sentrum van die Wes-Afrikaanse uitbraak is, is die luggolwe gewoonlik die beste manier om inligting oor die epidemie te versprei; nietemin verstaan groot dele van die etnies diverse land geen Engels nie, 'n taal wat gewoonlik as lingua franca of omgangstaal voorgehou word.
'n Gemeenskapsradiostasie in Liberië
"Dis nie dat hulle breedweg nie die woorde (oor die radiostasies) wat in Engels gebesig word, verstaan nie. Sommige mense verstaan geen woord Engels nie," sê die 61-jarige, in sy eie gebrekkige poging om sy land se enigste amptelike taal te praat.
Wudea is 'n sonderlinge figuur tussen sy landgenote, want slegs 'n beraamde 20 persent van die bevolking van vier miljoen verstaan Engels, terwyl die res almal in een van 30 minderheidstale kommunikeer.
"Sonder die spreektaalprogram, sou hulle nie die voorkomende maatreëls verstaan het wat hulle teen Ebola moet tref nie," sê die afgetrede onderwyser vanaf Saint John, 'n statjie naby die suidelike hawe Buchanan.
Wudea hou 'n radio byderhand en loop nooit die nuusprogramme in sy Bassa-moedertaal mis nie, wat deur die plaaslike stasie Radio Gbezohn uitgesaai word.
Hy sê dit was die Bassa-programme wat hom in die gewoonte gekry het om sy kinders en kleinkinders te vra om dikwels hul hande te was as 'n maatreël teen Ebola-besmetting.
En sy mede-inwoners is nou almal bewus van die voorkomende maatreëls teen die siekte, asook die behoefte om fisieke kontak met die siekes of dooies te vermy, sê hy.
Die openbaregesondheidsboodskap is so ingegrif, sê hy, dat die sosiale gewoontes wat oor eeue heen ontwikkel het, soos om hande te skud of om die dooies by begrafnisse aan te raak, gestaak is.
"Om hande te skukd, is deel van ons tradisie. Ons kan dit nie tans doen nie, vanweë Ebola. Dis moeilik om te aanvaar, maar ons móét," sê Wudea.
Radio Gbehzohn het sy programme in Bassa verdubbel, 'n taal wat deur 'n paar honderdduisend lede van die Kru-stam gepraat word, sedert die epidemie begin het, vertel Isaac Siegal, die programdirekteur by die stasie.
Besoekers aan sy kantoor in Buchanan, wat met plakkate beplak is wat teen die gevare van Ebola waarsku, moet hul hande met chloorbehandelde water was onder die wakende oog van sy veiligheidswag alvorens hulle binnegelaat word.
"Die plaaslike taal speel 'n baie belangrike rol in ons programme want die meerderheid van die bevolking woon in die plattelandse gebiede," sê Siegal.
"Voorheen het hulle net 15 minute drie maal per dag gehad. Vandag ontvang hulle 30 minute drie maal per dag. Ons ontvang boodskappe van mense wat ons bedank dat ons hulle in 'n taal wat hulle verstaan, inlig."
Die adjunkminister van inligting, Patrick Worzie, erken dat uitsaai in plaaslike tale 'n "kardinale rol" gespeel het tydens sy onlangse besoek om higiëniese toerusting aan gemeenskapsradiostasies in die nabygeleë Margibi-distrik te versprei.
Wes-Afrika bestaan uit lande waar die amptelike taal Frans, Engels of Portugees is.
Maar in Liberië, Sierra Leone en Guinee – die drie lande wat die ergste deur die epidemie getref word wat reeds 5 000 mense gedood het – asook in nabygeleë lande, het die fokus op stamtale 'n sleutelwapen in die stryd teen die verpreiding van Ebole geword.
Advertensies, inbelprogramme en nuusbulletins word oor die radio en op televisie in die plaaslike taal uitgesaai, met die luggolwe wat vir godsdiensleiers, stamkapteins en vertroude meningsvormers oopgegooi word.
Human Rights Watch (HRW) het die "sleutelrol" verwelkom wat die Liberiese mediagroepe in opvoeding oor openbare gesondheid speel, wat inligting oor Ebola in inheemse taal op 44 gemeenskapsradiostasies uitsaai.
HRW het ook die rol beklemtoon wat deur Radio MOA in Kailahun, 'n dorp in die episentrum van die uitbraak in Sierra Leone, gespeel word.
Die stasie het 'n veldtog geloods om gerugte te onderdruk wat die stryd teen die virus ondermyn, waarmee tienduisende luisteraars in die grensgebied tussen Sierra Leone, Liberië en Guinee bereik is.
'Blanke komplot teen swartmense'
Tog kan die taak om bewustheid oor Ebola in afgeleë gebiede te verhoog, 'n ondankbare en selfs dodelike wees.
In suidelike Guinee is agt lede van die Ebola-veldtogspan, waaronder drie radiojoernaliste, deur statbewoners vermoor wat ontken het dat die epidemie werklik is en dink dat dit 'n blanke komplot teen swartmense is.
Die stryd oor die radio is nie tot lande in die Ebolagebied beperk nie.
Canal France International, 'n staatsgesubsidieerde Franse agentskap wat die ontwikkeling van uitsaaimedia in Afrika bevorder, het verlede week 'n projek geloods om mense by 48 Wes-Afrikaanse radiostasies in Ebolavoorkoming op te lei.
Die hoofdoelwit is om die aanvaarding van sulke inligting te bevorder onder mense wat dikwels wenke oor siektevoorkoming wantrou, en om by te dra om sodanige gedrag te verander, sê die agentskap.
Die "Radio teen Ebola"-veldtog teiken die Ivoorkus, Burkina Faso, Togo en Benin – lande wat tot dusver nog geen Ebolageval gehad het nie – asook Senegal, wat as Ebolavry verklaar is, en Mali, die mees onlangse land wat deur die virus geraak is.
Skrywer praagGepubliseer op 28 Oktober 2014 28 Oktober 2014 Kategorieë Internasionale nuus, NuusSleutelwoord ebola, Liberië, radiostasies, Sierra Leone