GoWikipedia - Midde
Vroeër jare is die Eurosentriese sinoniem van die Midde-Ooste (in teenstelling met die verwysing na die Verre-Ooste) oor die algemeen gebruik. Arabiere, Azerbeidjanners, Koerde, Perse, en Turke was die grootste etniese groepe in die streek, gegrond op bevolkingsgetalle, terwyl die Armeniërs, Assiriërs, Sirkassiërs, Kopte, Droese, Grieke, Jode, Maronites, Somaliërs, en ander etniese en etno-godsdienstige groepe die beduidende minderheidsgroepe uitgemaak het.
Die geskiedenis van die Midde-Ooste dateer uit die antieke tye, met die (geo-politieke) belangrikheid van die streek wat al vir millennia hoog geag word. Verskeie vername gelowe het hul oorsprong in die Midde-Ooste. Dit sluit in: Judaïsme, die Christendom, en die Islam; die Baha’i, Mandaïsme, Vrye-Droese, en talle ander geloofstelsels het ook hul oorsprong in die streek.
Tot en met die Tweede Wêreldoorlog was dit die gebruik om na die gebiede rondom Turkye en die ooskus van die Middellandse See as die "Nabye Ooste" te verwys, terwyl die "Verre-Ooste" rondom Sjina gesentreer was, en die Midde-Ooste was toe die gebied vanaf Mesopotamië tot by Mianmar.
Kritiek en gebruike
Die term Midde het ook verwarring geskep oor die veranderde definisie daarvan. Voor die Eerste Wêreldoorlog, is "Nabye Ooste" gebruik met verwysing na die Balkan en die Ottomaanse Ryk, terwyl die "Midde-Ooste" verwys het na Iran, Kaukasië, Afghanistan, Sentraal-Asië en Turkestan. In kontras hiermee verwys "Verre-Ooste" na die lande in Oos-Asië (bv. China, Japan, Formosa, Korea, Hongkong ens.)
Gebiede en streke
Gebiede en streke in die Midde-Ooste
Die Midde-Ooste lê daar waar Eurasië en Afrika bymekaar kom en die Middellandse See en die Indiese Oseaan saamloop. Dit is die geboorteplek en geestelike middelpunt van gelowe soos Christendom, Islam, Judaïsme, Manicheanisme, Jesidis, Droese en Jarsan, en in Iran, Manicheanisme, Mithraisme, Zoroastrisme en die Baha’i. Die Midde-Ooste was nog altyd regdeur die geskiedenis 'n belangrike fokuspunt van wêreldaangeleenthede- 'n strategies, ekonomies, polities, kulturele en godsdienstig sensitiewe streek.
Die wêreld se vroegste beskawings, Mesopotamië (Sumer, Akkadiese Ryk, Assirië en Babilonië) en antieke Egipte, kom oorspronklik uit die Vrugbare Halfmaan en die Nyl-valleistreke van die antieke Nabye Ooste. Hulle is gevolg deur die Hetiete, Grieke en Urarteïese beskawings van Anatolië, Elam in die pre-Iraanse Persië, asook die beskawings van die Levant (soos Ebla, Oegar, Kanaän, Arameë, Fenisië en Israel), Persiese en Mediaanse beskawings in Iran, Noord-Afrika en die Arabiese Skiereiland. Die Nabye Ooste was in die eerste plek grootliks onder die Nieu-Assiriese Ryk verenig, toe deur die Achaemenidiese Ryk en later gevolg deur die Koninkryk van Makedonië. Hierna was dit, in 'n mate, deur die Iraanse koninkryke (naamlik die Partiese Ryk en die Sassanidiese Ryk), die Romeinse Ryk en die Bisantynse Ryk verder gevoer. Dit was egter die Arabiese Kalifaat van die Middeleeue, ook bekend as die Islamitiese Goue eeu, wat met die Arabiese verowering van die streek in die sewende eeu n.C., werklik die hele Midde-Ooste as 'n unieke gebied verenig het, en 'n dominante Islamities-etniese identiteit geskep wat grootliks, maar nie eksklusief nie, tot vandag toe nog voortbestaan. Die Mongole, die Armeense Ryk, die Seldjoekse Ryk, die Safavids, die Ottomaanse Ryk, en die Britse Ryk het ook die gebied oorheers.
Die moderne Midde-Ooste het na die Eerste Wêreldoorlog ontstaan toe die Ottomaanse Ryk, wat deel van die Sentrale Moondhede was, deur die Britse Ryk en sy bondgenote verslaan, en in verskeie nasies verdeel, en onder Britse en Franse mandate geplaas is. Ander bepalende gebeure in dié transformasie was die stigting van Israel in 1948 en die uiteindelike onttrekking van Europese magte, veral die Verenigde Koninkryk en Frankryk, teen die einde van die 1960's. Hulle is, met die groeiende invloed van Amerika sedert die 1970's, in 'n mate uit die gebied verdring.
Die streek se aansienlike voorrade van ruolie het nuwe strategiese en ekonomiese waarde in die 20ste eeu aan die gebied gegee. Die massasproduksie van olie het ongeveer 1945 begin met Saoedi-Arabië, Iran, Koeweit en die Verenigde Arabiese Emirate wat groot hoeveelhede olie beskikbaar gehad het. Die geraamde oliereserwes in Saoedi-Arabië en Iran is van die meeste in die wêreld, en die internasionale oliekartel, OPUL word deur de Midde-Oosterse lande beheer.
Die Midde-Ooste is vandag die tuiste vir talle gevestigde etniese groepe, wat die volgende insluit: Arabiere, Armeniërs, Assiriërs, Azerbeidjanners, Beloetsje, Bengale, Sirkassiërs, Kopte, Krim-Tartare, Droese, Filippyne, Gagaoesiërs, Georgiërs, Grieke, Hindoes, Jode, Koerde, Lurs, Maltese, Mandeans, Maroni Kos, Mhallami, Ossetiërs, Pakistanis, Pasjtoene, Perse, Punjabis, Roma, Samaritane, Shabaks, Sindhis, Somaliërs, Sri Lankane, Turkse volke, Turkmene, Yazidis en Zaza
(2006) Politics and Change in the Middle East, 8th, Prentice-Hall.
(1993) The Gulf Crisis and its Global Aftermath. Routledge. ISBN 0-415-08002-9.
(1988) The Middle East: A Geographical Study. David Fulton. ISBN 0-470-21040-0.
Palmer, Michael A. (1992). Guardians of the Persian Gulf: A History of America's Expanding Role in the Persian Gulf, 1833–1992. New York: The Free Press.
Ontsluit van "https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Midde-Ooste&oldid=1836902"