WOORDE WAT WEEG: Johann de Lange - Weerlig van die ongeloof (2010)
Johann de Lange. Weerlig van die ongeloof. Protea Boekehuis, 2010.
Johann de Lange se jongste bundel heet Weerlig van die ongeloof. Hierdie bundel word tereg opgedra aan die semantikus Henning Snyman wat met sy essays oor die digkuns (soos Teodoliet, Mirakel en muse) verhelderende bydraes gelewer het. Die eiesoortige werking van die digterlike beeld en die fyn balans tussen abstraksie en konkrete vergestalting met die uitwys van hoe litotes, satire en die metafoor o.a. funksioneer, bly standaardwerke in die letterkunde.
Die bundel bevat 'n kunswerk van Judith Mason: Die oog van die storm wat die titel goed verduidelik. (Op Litnet se voorblad word die digterlike oog saam met die kunswerk geplaas.) Die digterlike beeld moet immers gesien kan word.
Die volgende drie verse versterk dié siening:
In "Skietgebedjie" (51) is daar 'n verlange na die geloof sonder twyfel. De Lange was nog alty die digter van die paradoks: dus in die ongeloof is daar soeke na geloof. Of die agnostiese digter is dikwels verlangend na die troos van 'n beskermde God.
Hierdie soort gedig se belangrikste kenmerke vind ons: die woordspel, die pun, die toespeling op bekende gedigte van Van Wyk Louw, Boerneef, Cussons. Die terugkeer na die jeug – bekend aan individuasie-tekste – is gelade:
In vele gedigte is daar 'n herinnering na die jeug, na die uitbundige omgang met die liefde, veral die liggaamlikheid daarvan, wat nou verstar het in 'n "vergane glorie". Ook die verslawing (letterlik en aan die digkuns) kom aan bod wat die vorige bundel Die algebra van nood in herinnering roep. 'n Vers soos "Trade" aktiveer weer Nagsweet se cruise-verse:
Die bundel sluit met die sterk vertaling vanwaarin die gevoel dat die gedigte iets kan oplos, sal voortstu in 'n volgende bundel, juis omdat daar nooit heling in die digkuns, finaal, gevind kan word nie:
Posted by Johann de Lange at 1:46 PM
Labels: 2010, Fine Music Radio, Joan Hambidge, Johann de Lange, Protea Boekehuis, Weerlig van die ongeloof