SA’ners eet goedkoper, maar ongesonder – ondersoekArgieffoto bloot ter illustrasie. (Foto: Unsplash) ŉ Onlangse ondersoek wat poog om die eetgewoontes van Suid-Afrikaners te peil, dui daarop dat die meeste van ons land se mense eerder die goedkoopste produk in hul voorkeurhandelsmerk sal koop, as om hul eetgewoontes na iets gesonder aan te pas. En al word vleis al duurder, verkies byna 90% van Suid-Afrikaners steeds ŉ dieet wat grotendeels uit vleis bestaan, eerder as groente. Die voedselhandelsmerk Knorr het vandeesweek die derde aflewering van sy Plate of The Nation (Pona)- verslag bekendgestel. Hierdie ondersoek poog om Suid-Afrikaners se eetgewoontes beter te verstaan, sowel as die uitdagings wat hulle in die gesig staar om ŉ gesonde dieet te volg en die aanpassings wat gemaak kan word om die toeganklikheid tot gesonde kos te verhoog. Knorr se jongste navorsing is deur die wêreldwye inligting-, data- en markmetingsfirma NielsenIQ saamgestel. Die Pona-verslag het bevind dat die koste van ŉ item die primêre oorweging is wanneer kruideniersware en ander benodighede gekoop word. “Suid-Afrika se sukkelende ekonomie is ŉ knou toegedien deur die Covid-19-pandemie, en geopolitieke ontwikkelings soos die oorlog in Oekraïne het die ekonomiese klimaat verder belemmer, wat hoër voedselpryse tot gevolg gehad het,” lui die verslag. “Al hierdie faktore het tot ŉ verandering in die gedrag van baie verbruikers gelei, wat nou talle luukshede prysgee om eerder op noodsaaklikhede te fokus – maar steeds nie gesonder eet nie. “Om huishoudelike uitgawes te bestuur heroorweeg 67% van huishoudings hul besteding op kos en hou hulle eerder by ŉ streng begroting om die maand te oorleef,” lui die verslag. “Wat die bestuur van kruideniersuitgawes betref verander 66% van huishoudings van handelsmerk, indien die prys van hul gewone handelsmerk styg.” Altesaam 64% van huishoudings het gesê hulle is geneig om die goedkoopste produk uit opsies van hul voorkeurhandelsmerk te kies. “Dit is ŉ slim manier om steeds hul gunsteling-handelsmerke te gebruik, sonder om hul eetgewoontes prys te gee.” Groente suig steeds aan agterspeen Ten spyte van die voortdurende stygings in veral vleispryse verkies Suid-Afrikaners steeds om meer vleis op hul bord te hê as groente. Die verslag wys huishoudings vul hul borde met 41% stysel en 27% vleis, wat beteken meer vleis is vanjaar geëet as verlede jaar (26%). Groente maak nou slegs 13% van borde uit – ŉ afname van 14% op 2021. Hoewel die oorgrote meerderheid Suid-Afrikaners steeds vleiseters is, wys die verslag dat altesaam 10% van Suid-Afrikaners nou fleksitariërs is, oftewel semi-vegetariërs, teenoor die 6% van verlede jaar. Fleksitariërs is mense wat hoofsaaklik ŉ vegetariese dieet volg, maar soms vleis of vis eet. Altesaam 1% van Suid-Afrikaners is vanjaar vegetaries, 0,1% is pesketaries (eet vis) en minder as 0,1% is veganiste. Eetgewoontes kan beter Volgens die Eatwell-bordsamestelling, soos uiteengesit deur die Universiteit van Cambridge in Engeland en Brittanje se nasionale gesondheidsdiens (NHS), behoort Suid-Afrikaners se porsies heelwat anders te lyk as wat dit nou is. Vleisprodukte en stysel behoort onderskeidelik slegs 12% en 32% van ŉ mens se bord uit te maak, terwyl groente 33% behoort te wees, suiwel 15% en vette en olies 8%. “Al het ons nie ŉ beduidende verandering in mense se eetgewoontes gesien nie, glo ons dat met konsekwente boodskappe oor die belang van beter eetgewoontes, Suid-Afrikaners eindelik na ŉ beter toekoms met betrekking tot hul eetgewoontes en gesondheid sal beweeg,” het Nicole Harris, bemarkingsbestuurder by Unilever Food Solutions, gesê. Knorr het reeds vandeesweek ŉ gesondheidsveldtog van stapel gestuur in die hoop dat verbruikers aangemoedig sal word om kos in hul agterplase aan te plant en dit te eet.