Ons geloofgesprek: Jesus as Rabbi
Daar word op die oomblik in die kerk meer gepraat oor self-ontplooiing as oor self-opoffering.-Anon.......As 'n kerk haar woorde begin devalueer, dan word die kerk 'n ramp vir die volk. - K Schilder 12/12/2008
In Sharon se Joodse-draad het ek net kortweg verwys na wat mens oor Jesus as mens kan leer as mens weet dat Hy 'n rabbi was. Omdat dit so baie vir my geteken het, wil ek graag met julle deel wat dit beteken het om 'n rabbi en 'n dissipel te wees in Jesus se tyd.Lees meer hieroor onder opmerkings
Geleerdheid was vir die Jode van Jesus se tyd baie belangrik. Baie Joodse kinders (seuns en meisies) het van sesjarige ouderdom af skool gegaan. Skool was in die plaaslike sinagoges en die eerste vlak was Bet Sefer (House of the Book) en het geduur tot die kind 10 jaar oud was. Soms sou die Rabbi heuning op die kinders se vingers sit en hulle daaraan laat lek, en dan sê hy vir hulle God se Woord smaak soos heuning... Die eerste vyf boeke van die Bybel, die Tora, word in hierdie tydperk uit die kop geleer, sodat dit meer volkome deel van hul lewens kon word. Om dit uit die kop te leer, was ook nodig omdat daar geen boekdrukkuns was nie en die oorskryf baie duur en langsaam was. Mense het die Tora net een maal 'n week gesien, en dan net die spesifieke rol waaruit daardie Sabbat gelees is. Tot volgende keer...!
Nie elkeen kon 'n rabbi wees nie – net die slimste van die slimstes is gekies om na die volgende vlak te gaan : Bet Talmud (House of learning), wat geduur het tot die kind s0 14 jaar oud was. Kinders wat hier uitgeval het, het dan vir hul pa in die gesinsbedryf gaan werk. In hierdie tyd is die res van die Ou Testament uit die kop geleer : AL 39 Boeke!!In hierdie fase het die kinders ook geleer om vrae te vra en te antwoord en die hele "mondelinge tradisie" wat rondom die teks bestaan het (wat watter rabbi oor watter deel gesê het en wat ander rabbi's se menings daaroor was). Rob Bell praat van "a mountain of oral tradition"!!Vrae is dikwels met nog vrae beantwoord (soos Jesus ook 'n paar keer gedoen het). Die rede hiervoor was dat studente nie bloot klakkeloos die Woord memoriseer nie, maar dit weer en weer lees en oordink tot hulle dit volkome verstaan. (Dink 'n bietjie hier : toe Jesus twaalf jaar oud en in die tempel was, was die mense "verslae oor sy leer" ... ).Tot volgende keer...
Na hierdie vlak, kon die student die rabbi vra of hy verder kon gaan. (Bet Midrash of House of Study). Die rabbi het dan nagedink of hy dink die student is in staat om dit te doen. Waarom? Omdat dit 'n baie moeilike stadium was: Hier was 'n tyd van "algehele oorgawe" nodig : die student moet nie net baie fyn luister en presies weet wat die rabbi sê nie, maar ook die rabbi tree vir tree volg waar hy ook al gaan, en die rabbi nadoen, wat hy ook al doen... hy moet as't ware saam met die rabbi gejuk word (dink aan Jesus se woorde: "My juk is sag... !)... Nuuskierig nè – julle sal eers moet wag vir die volgende aflewering!
Vóór die rabbi die student toestemming gee om sy volgeling/dissipel te word, word die kind behoorlik ge-"grill" : vrae word gevra oor die hele OT, vrae oor tradisies, vrae oor die leringe van ander rabbi's... Kan hierdie student doen wat ek doen? Kan hy soos ek wees? Beskik die kind oor die fisiese vermoëns? Kan hy saam met my in dieselfde juk trek? As die rabbi gedink het die kind is in staat om dit alles te doen, het hy gesê: "Kom, volg my!" (onthou hoe Jesus Homself op die berg afgesonder het om te bid, voor Hy sy dissipels geroep het, en met watter woorde Hy hulle geroep het?). Hierdie tyd van dissipel (volgeling)-wees, het presies dit beteken : om letterlik in die rabbi se voetspore te volg, op sy hakke as't ware : "until you are covered by the dust of your rabbis feet..."! (Dink daaraan hoe die dissipels Jesus gevolg het waar hy ook al gegaan het!). Hoe lank het hierdie stadium geduur? Totdat die dissipel 30 jaar oud was ... hoe oud was Jesus toe sy openbare bediening begin het? Dertig jaar oud... Dink ook aan hoe die mense Hom aangespreek het : as Meester of Leermeester EN ook as Rabbi!
Hoe help dit ons, as ons weet wat rabbi-wees en dissipel-wees in Christus se tyd beteken het?Dit help ons om te besef wat "dissipelskap" beteken as ons weer daaroor lees, dink of praat,soos bv Mat 28:19;Dit help ons om presies te weet wat dit beteken om nie in dieselfde juk te trek met ongelowiges nie: 2 Kor 6:14;Ons verstaan dat Jesus se keuse van "dom" vissers as sy dissipels eintlik die tradisies omvergooi van wie geroep word tot volgelinge van Hom as rabbi;Ons verstaan beter waarom die vissers summier hulle visgerei neergesit en Hom gevolg het toe Hy vir hulle gesê het : "Volg My"; Ons verstaan beter waarom mense al agter hom aangeloop het waar Hy ookal gegaan het;Ons verstaan beter as mense verslae was oor sy leer en as die Fariseers en Skrifgeleerdes kort-kort vir Hom vrae gevra het. Kan julle aan nog dinge dink wat skielik vir julle meer sin maak?
Henrietta thanx vir die stukkie interessante Joodse tradisie/geskiedenis."Dink ook aan hoe die mense Hom aangespreek het : as Meester of Leermeester EN ook as Rabbi!"En dit is ook tien teen een vandag die mees algemeenste antwoord oor Sy identiteit binne Westerse sekulêre kringe. Baie mense is heeltemal bereid om te erken dat Hy belangrike dinge geleer het en om selfs Sy rol in die ontwikkeling van ons beskawing te erken. Maar ongelukkig stop dit vir die meeste daar. Hulle vergeetdat Sy kruisiging en opstanding ook 'n integrale deel van Sy lering uitgemaak het. En dit vir my is wat Hom as Leermeester onderskei van die ander groot historiese leermeesters van die tye - (Joh 6:54-69).J. Sidlow Baxter het die volgende oor Jesus se lering gesê: "Fundamentally, our Lord's message was Himself. He did not come merely to preach a Gospel; He himself is that Gospel. He did not come merely to give bread; He said, "I am the bread." He did not come merely to shed light; He said, "I am the light." He did not come merely to show the door; He said, "I am the door." He did not come merely to name a shepherd; He said, "I am the shepherd." He did not come merely to point the way; He said, "I am the way, the truth, and the life."
As Rabbi het Hy die wet van Moses volkome onderhou, maar tot watter mate het Hy die Rabbynse wetter onderhou? Seker tot 'n mindere mate. Die arme Joodjies moes hulle ook seker uit hulle koppe ken. Seker een van die redes hoekom die rubbies Hom so gehaat het, professionele jaloesie - Hy het die Wet beter geken as hulle en dit ook beter as hulle onderhou. Vir die rabbi's was dit seker 'n "turf war" Ek kan net aan een geleentheid dink waar die gewone mense Hom wou dood hê. Vir die res was dit altyd rabbi-geinspireerd, soos met arme Paulus.Vrede daar
Ek dink nou skielik aan 'n aspek van Jesus as Leermeester. Dit was vir my nog altyd duidelik dat Christus in sy menslike vorm tog 'n mate van alwetendheid gehad het. Self toe Hy 'n kind was en op soveel plekke in die evangelies staan dit uit dat Hy kennis gehad het en ook bewus was van wat in ander mense se gedagtes aangaan.Hierdie kennis het Jesus baie duidelik gebruik om 'n goeie leermeester te wees. Hy het seker gemaak dat Hy nie net eenvoudig sy volgelinge beïndruk met sy alwetendheid nie, maar dat dit werklik tot hulle heil ingespan word.Met hierdie gedagtes in ag geneem wil ek nou dink aan wat Jesus oor die Heilige Gees gesê het.(Joh 14:16) En Ek sal die Vader bid, en Hy sal julle 'n ander Trooster gee om by julle te bly tot in ewigheid:(Joh 14:26) maar die Trooster, die Heilige Gees, wat die Vader in my Naam sal stuur, Hy sal julle alles leer en sal julle herinner aan alles wat Ek vir julle gesê het.(Joh 15:26) Maar as die Trooster gekom het wat Ek vir julle van die Vader sal stuur, die Gees van die waarheid wat van die Vader uitgaan, sal Hy van My getuig.(Joh 16:7) Maar Ek sê julle die waarheid: Dit is vir julle voordelig dat Ek weggaan; want as Ek nie weggaan nie, sal die Trooster nie na julle kom nie; maar as Ek weggaan, sal Ek Hom na julle stuur; Groete,MichaelP.S. Glo julle in kennis wat geen sintuiglike oorsprong het nie?
Dit laat mens beslis beter verstaan hoekom die vissers hulle bote net so gelos het (en hulle families en kinders) om Hom te volg. Die belasting gaarders (wat ook geld by die vissers gevat het!), is ook genooi om Hom te volg.Hulle was eenvoudige, doodgewone mense wat genooi is om Hom te volg. Net die beste van die beste van die beste skoliere kon rabbi's word. Die res van die seuntjies moes iets anders vind om met hulle lewens te doen. As 'n rabbi jou dus genooi het om hom te volg, was dit 'n geweldige groot eer. Selfs die stof wat 'n rabbi opgeskop het en op jou kleed geval het, was 'n uitsonderlike eer.In die Joodse skool is die kinders hoofsaaklik geleer om vrae te vra. Hoe beter hul vrae was, hoe beter kans het hul gestaan om uiteindelik gekies te word om rabbi's te word. Baie mense vra waar Jesus in Sy kindertyd was. Dankie Henrietta. Hy was in die skool!GroeteMart
Michael, jy vra: "Glo julle in kennis wat geen sintuiglike oorsprong het nie?" Ja, defnitief! Iewers het ons al 'n draad gehad (ek sal dit soek) waar ons juis gepraat het daaroor , en Gideon het baie sinvolle antwoorde gegee.Geloof is een so 'n soort kennis.Hebreërs 11:1 sê: "Om te glo, is om seker te wees van wat ons hoop, om oortuig te wees van die dinge wat ONS NIE SIEN NIE..."Eintlik het baie wetenskaplikes in die vooraf-fases van hulle studies 'n tipe van 'n "voorgevoel", al het hulle die "ding" wat hulle wil bestudeer , nog nie "gesien" of "gehoor" nie (bv magnetiese kragvelde, radiogolwe, ultravioletstrale) . Op grond van sekere aannames (sonder sintuiglike bewyse) stel hulle 'n hipotese, en begin dan om die hul stelling te bewys, of hoe? Ek hou baie van die uitdrukking "experiencial knowledge" - mens kry dit baie in die gedragswetenskappe. Daar is ook dinge soos gevoelens/emosies (haat, liefde, wraak, ens.) wat mens nie met sintuie kan waarneem nie en tog bestaan dit. So ook gedagtes, denke, verlangens - mens kan dit net "waarneem" as dit neergeskryf of uitgespreek word, maar tog bestaan dit "in mense se koppe" om dit so snaaks uit te druk...
" Baie mense vra waar Jesus in Sy kindertyd was. Hy was in die skool!" Natuurlik! ;))) - Dankie vir hierdie een Mart!