Ka morago ga nywagakgolo e mentši ya dikgohlano tša bodumedi, dintwa tša selegae le go šwahlela ga batho bašele motseng, mmušo wa Roma o ile wa se se sa ba le tutuetšo kua Afrika Leboa. Lekgolong la botshelela la nywaga C.E., Timgad e ile ya tšhungwa lorelore ke ditšhaba tša Maaraba tša tikologong gomme mafelelong ya lebalwa ka mo go feletšego ka nywaga e ka godimo ga e 1 000. Go sa anaanele dilo tsa semoya ga ga Esau go ne ga bonala jang? (Gen. 26:34, 35; 27:46) "Common ancestor"... was this piece written by a white man trying to instill the divide and rule aspect again? Why is that whites always say that blacks came from the North? Always telling "his"story...what about our story? Mekgatlo eo e seng ya phahello e iphumana e le dinakong tse boima mabapi le phumantsho ya ditjhelete. Boholo bo tswa nakong eo maemo le boitshwaro di neng di laolwa ke dintho tse pedi tse sa qobeheng: Ditlhoko tsa ditjhabana tseo Mokgatlo ka mong oo e seng wa phahello e shebaneng le tsona; le maikemisetso a pepenene kapa ao ka nako tse ding a patehileng a bafani. Boemo bona ha bo a ka ba fana ka sebaka se setle sa puisano tsa boitshwaro le boitlhompho. Mekgatlo eo e seng ya phahello e ne e kgannwa haholo ke ho tata. Empa ho na le matshwao a seabo se hlahang sa ho nka bohato pele se kgannwang ke demokrasi sa Mekgatlo eo e seng ya phahello ya Afrika Borwa. Ha eba Mekgatlo eo e seng ya phahello e lokela ho ba bahlokomedi ba tswelopele e kgannwang ke stjhaba; e le baemedi ba nkang bohato pele ho ena le ho kgannelwa bohatong; e laolwa ke maikemisetso a yona ho ena le ditakatso tsa mehlodi ya ditjhelete; ha ho le jwalo Mekgatlo eo e seng ya phahello e lokela ho itseba, ho tseba moo e yang, le hore e lokela ho itshwara jwang kgabarebareng.