Die slag van Clontarf in die Ierse geskiedenis en legende - Artikels - 2022
Die slag van Clontarf in die Ierse geskiedenis en legende
Geskiedenis Ierland, Vol. 13 No.5 (2005)
Inleiding: Die slag van Clontarf, geveg op Goeie Vrydag (23 April) 1014, is een van die bekendste gebeure in die Ierse geskiedenis. In hierdie konflik is die magte van die Munster-oorkoning Brian Boru en sy bondgenote teen die leërs van Noord-Leinster, Dublin en viking huursoldate en bondgenote regoor die see opgeslaan. Die geleentheid word in die volksmond uitgebeeld as 'n stryd tussen die magte van goed en kwaad. Brian word beskou as 'n nasionale held, 'n heerser wat uit relatiewe onduidelikheid opgestaan ​​het om Ierland kort onder sy bewind te verenig. Hy word gesien as 'n toonbeeld van Christelike leierskap, wat teen alle kans gesukkel het om Ierland van die gevare van verowering deur heidense vikings te bevry. Hy het die stryd gewen, maar die grootste opoffering gemaak om sy lewe te verloor terwyl hy vir die oorwinning gebid het.
Soos alle goeie verhale, is hierdie stereotipiese weergawe van die stryd 'n mengsel van feit en fiksie. Desondanks is die viering van hierdie gebeurtenis in die literatuur deur die eeue heen 'n boeiende onderwerp op sy eie. Ons kan in verslae van die geveg sien hoe nasionale identiteite ontwikkel word deur middel van historiese mites, die gevoel van 'n gedeelde verlede en die ontwikkeling van algemene hoop vir die toekoms. Aangesien politieke ontwikkelings verskillende nasionale belange na vore bring, word historiese vertellings dikwels herformuleer om by die huidige sake te pas.
Die slag van Clontarf is 'n belangrike gebeurtenis in die geskiedenis van die Vikings in Ierland, sowel as die laaste hoofstuk in die dramatiese loopbaan van Brian Boru. In tradisionele verslae word vikings beskou as bloeddorstige heidense stropers. Meer onlangs word hulle in 'n meer positiewe lig beskou as entrepreneurs wat 'n nuwe element in die Ierse kultuurlewe gebring het. Albei perspektiewe bevat elemente van die waarheid. Wikings het die Ierse kus sedert die einde van die agtste eeu geteister en hulle het hulle kort daarna gevestig. Teen die laat tiende eeu was hul mag beperk tot 'n handjievol hawens, waarvan Dublin, Waterford en Limerick die prominentste in die bronne is. Dit is regeer deur konings wie se onderonsies so prominent voorkom as hul gevegte met Ierse bure. Teen die tyd van die slag van Clontarf was daar 'n lang geskiedenis van ondertrouery tussen viking- en Ierse dinastieë wat kulturele uitruil, alliansies en handel oor politieke grense vergemaklik het. Viking-konings in Ierland het hul tot die Christendom bekeer en sommige kerke begunstiging gegee terwyl hulle ander onder die beheer van hul vyande toegeslaan het. Ondanks die beperkte aard van hul politieke mag in Ierland, het Vikings 'n kenmerkende identiteit gehandhaaf. Hul vloot en leërs was steeds effektief in die oorlog, en handelaars uit die vikinghawe het 'n netwerk van handelskontakte in die buiteland onderhou. Miskien is dit nie verbasend dat sommige van die magtigste Ierse konings die ekonomiese en militêre hulpbronne van vikinghawens begin soek het om hul wyer politieke ambisies te stuur nie.
Een so 'n koning was Brian Boru. Brian het tot die Dál gCais van Noord-Munster behoort. Hierdie volk het tydens die bewind van Brian se vader (Cennétig) en sy broer (Mathgamain) plaaslik bekend geword. Vanaf die begin van sy regering het Brian sy ambisie om die oorkoning van Munster te word, kragtig nagestreef; nadat hy daarin geslaag het, het hy daarna probeer om sy mag oor naburige provinsies uit te brei. Een faktor wat Brian se aanleiding tot mag aangehelp het, was die ondersteuning van vikingvlote en vegtende mans. In 977 het Brian Ívarr, die koning van Limerick, en sy twee seuns in die klooster Scattery Island vermoor. Dit het Limerick effektief onder sy beheer gebring. In 984 bond Brian toe met Waterford en die vikings van die Isle of Man teen Dublin. Brian het dus voordeel getrek uit wedywering tussen verskillende vikinggroepe.
Vikings het saam met die manne van Munster in Brian se veldtogte geveg om sy invloed oor Suid-Ierland uit te brei. In 997 moes die Uí Néill-koning Maelsechlainn gedwing word om Brian se gesag in die suide toe te gee. Tot hierdie tyd was die Uí Néill-dinastieë die dominante mag in die Ierse politiek; maar hul posisie was nou bedreig. Toe Brian die troepe van Dublin en Leinster in 999 in die slag van Glenmama verslaan, het dit hom die vertroue gegee om die mag van Maelsechlainn reg van voor te pak. Brian het 'n reeks veldtogte gelei wat daarop gemik was om sy gesag in die hele Ierland erken te kry. Hy het hierdie doel skaars bereik toe die magte van Dublin en Leinster hul oorlog teen hom hernu het, en dit het direk tot die slag van Clontarf gelei.