Sakeliga se strategie oor ramptoestand(Foto: VF Plus Siyancuma/Facebook) Die verklaring van ŉ nasionale ramptoestand hou ernstige gevare maar ook geleenthede in om elektrisiteitsvoorsiening te denasionaliseer en desentraliseer. Só sê Piet le Roux, uitvoerende hoof van Sakeliga. “Die ernstige gevare lê in die bykomende diskresie wat die regering bekom om regulasies en direktiewe met wydlopende gevolge vir die hele samelewing uit te vaardig. Met meer as twee jaar se voorheen ondenkbare magsvergrype, korrupsie en ekonomiese vernietiging ŉ baie onlangse herinnering, het ondernemings en die publiek tereg geen vertroue in die oordeel van die einste regering wat die Covid-19- nasionale ramptoestand verklaar en bestuur het nie en wat boonop die oorsaak is van die energiekrisis wat dit nou na bewering wil oplos.” Sakeliga het behoorlike aandag en oorweging aan die moontlikheid van regsaksie teen die nasionale ramptoestand geskenk. “Gegewe ons opsies en die litigasie vandeesweek aangekondig deur ander organisasies, gaan ons as volg voort,” sê Le Roux. Terselfdertyd vereis die benarde elektrisiteitsituasie dat ondernemings alle hefbome behoort te benut, insluitende die staat se erkenning van sy eie mislukkings, ten einde verdere desentralisering en denasionalisering van elektrisiteitsverskaffing te bevorder, voeg Le Roux by. “Van kernbelang, is dat president Cyril Ramaphosa se aankondiging van ŉ ramptoestand oor elektrisiteit neerkom op ŉ amptelike regeringsverklaring dat die publiek ŉ ramp beleef waarvan die staat self die oorsaak is. Die energiekrisis verteenwoordig ŉ werklike, mensgemaakte probleem met ŉ duidelike oorsprong: die staat se elektrisiteitsmonopolie (Eskom) en die staat se energiebeleid.” Le Roux sê die bestaan van ŉ ramp wat die samelewing op so ŉ ernstige en omvattende skaal bedreig, regverdig buitengewone stappe om die ramp te verlig en die oorsprong daarvan aan te pak. “In teenstelling met Ramaphosa se oënskynlike geloof in gesentraliseerde energiebestuur deur die staat, soos blyk uit sy rede Donderdagaand, lê die oplossing van die energiekrisis in groter desentralisering in die hande van entrepreneurs, ingenieurs, beleggers en verbruikers. Ondernemings, burgerlike organisasies en die publiek behoort die regering se amptelike verklaring oor die staat se energiemislukking ten volle te benut om hul eie, nie-staatlike noodmaatreëls te regverdig.” Te midde van voortgesette staatsmislukking, behoort besighede, verbruikers en gekoördineerde gemeenskappe op plaaslike vlak maniere te soek om noodmaatreëls te implementeer wat wissel van eie elektrisiteitsopwekking tot die onafhanklike vestiging of instandhouding van transmissie- en verspreidingsinfrastruktuur. Hierdie nie-staatsinstansies doen reeds byna 15 jaar buitengewone stappe en behoort nou des te meer stoutmoedig te strewe na vryelik beskikbare en bekostigbare energie wat gedesentraliseerd en staatsbestand is, meen Le Roux.