Ek het die laaste laai seker bietjie hard toegebliksem. – Ek vra omverskoning. – Onthou-frustrasies.
Jy onthou as jy nie WIL onthou nie. Dan vloek mens en frustrasie lok ongevraagde hardhandigheid uit. (Tog hoop ek die laai is so hard toegeklap hy sal nie weer KAN oop nie)
Party van ons recover nie so vining van emosionele pyn nie.
Bondel-Ek lyk min gepla. "waarheen nou?" piep ek
'Ons gaan vorentoe – ver terug – jy moet gaan kyk – daar."
Ek brom nors ek wil nie – sleepvoet tog agterna. "Hier" Haar mou se sliert vee oor my gesig toe sy beduie na iets op die grond. 'n Piepklein Houtkisse.
"Sjit,, dis vrek mooi" snak ek. My gedagtes sê dadelik vir my dis klein – daar kan nie veel daarin wees nie. En dis beeldskoon.
"Hmmm" Haar aansteker kliek terwyl ek op my kniee neersak voor die kissie. Ek gaan sit soos kind met voete agtertoe . terwyl ek die kissie optel. "Hoe werk hy?" vra ek half oor my skouer. Geen antwoord. Demmit Bondel. Dis al weer net ek met die kis in my hande.
Ek sukkel om agter te kom hoe die affêre werk wat hom ontsluit. Draai, vroetel, skud hom langs my oor. Beskou hom van naderby, Aha moment. – Daar steek klein pennetjie langs die kant uit.
Ek moes geweet het.
Klein Kissie Groot stront.
Want ek is skielik weer 13 jaar oud. En terug in ons tuin. Ek sit en snik voor 'n bondel grond. Niemand weet ek sit hier nie, dis agter die groot bos in die hoekbedding. En ek huil oor Karel. Hier het ek hom begrawe. My rondloper kat. Swart, maer verweerde Karel. En ek het die aardsonde gepleeg deur hom kos te gee. Pappa het dadelik gesê die kat moet skoert. Ek het geweet al was mamma streng was haar hart week vir diere. En ek het gesmeek. Asseblief Mamma, kan ek nie vir hom kos gee nie – ek belowe hy sal buite bly. Hy ken my. Hy kom sê elke dag net hallo. Ek belowe Mamma, regtig! En Mamma het ja gesê.
Ek het die klein pieringkie vol kos buite gaan neersit en die middag na skool gewag vir Karel om hom te vertel hy was nou myne en hy kon bly by my.
Maar Karel was dood. Pa het vir hom gewag – en hom doodgemaak. En mamma het geweet. Gesê dis beter so, hy was oud en verniel.
Ek was dertien jaar oud. Ek sou vir Karel lief wees, hom gesond kry – hy was myne. En hulle het hom doodgemaak. Hoe verstaan 'n kind verraad? Die grootmense-se-goed-bedoelde-verraad. Ek het 'n klein tuintjie bo-op sy graffie gemaak. Net gesit en huil. Oor Karel en oor Mamma se verraad.
Dit was die begin van vele verrade. Ek was een van vier susters. Altyd die kind wat vir mamma wou wys ek kan 'n gehoorsame kind wees. Punch gevat vir my susters se rebellies teen mamma. Onnodige slae gekry. Geen verskoning OOIT as die waarhede wel uitgekom het nie. Want mamma was altyd in haar kamer, met 'n snaakse reuk as mens daar verbysluip.
Later sou ons leer dis whiskey. En pille. Ons mag haar nie pla nie want sy moet rus. Maar hoekom Pappa? vra ek. "Sy is siek" sê hy net.
Ek hardloop weer in TARA se gange rond – pa het ons na mamma gebring waar sy in die "hospitaal"is. Sy is siek en moet gesond word. Ons het ons besig gehou en gange verken en ons verkyk aan die ander "siek' mense. Mamma het nie gepraat nie. Sy het soos die ander siek mense gelyk – ons het nie gedink sy weet ons is daar nie.
Ek is amoer 17. Mamma is beter, maar sy raak nog af en toe siek en sluit haarself dae lank in haar kamer toe. Ek verstaan nou beter. Dis oor ons nie luister en haar gelukkig maak nie. Die kinders by die skool lag vir my ma. Ek vat nie meer maats huis toe nie. My susters maak op vir my part en voer steeds rebellies teen die gesag uit met kêrels by dosyne. Ek bly glo ek moet beter vaar – mamma sal gelukkig wees as sy sien ek probeer – ek moet aanhou.
En dan sien ek myself. Klaar met skool. Wat nou.
Pa se ek moet gaan werk. Ek gaan werk in die dorp se supermark. En ek haat dit. Ek haat die dorp. Ek haat die mense. Ek haat my ma en my pa. Maar ek bly by mamma.