5 Oktober is Wêreld- Onderwysersdag – Baie dankie aan elke onnie wat elke dag ’n verskil maak! - Afrikaans.com
Saamgestel deur Annelie van Jaarsveldt
5 Oktober is Wêreld- Onderwysersdag
Baie dankie aan elke onnie wat elke dag ’n verskil maak!
In 2019 word Wêreld- Onderwysersdag gevier met die tema: “Jong onderwysers: Die toekoms van die beroep.”
Wêreld- Onderwysersdag word sedert 1994 elke jaar op 5 Oktober gehou ter herdenking van die aanvaarding van die ILO/Unesco-aanbeveling van 1966 rakende die Status van Onderwysers. Skole en instansies vier egter soms die dag eers later in Oktober, veral wanneer 5 Oktober in die skoolvakansie val.
Afrikaans.com het met ’n paar jongmense gesels en gevra om ons meer te vertel van die onnies wat ’n verskil in hulle lewens gemaak het:
Afrikaans.com bedank elke onderwyser wat ’n positiewe bydrae lewer om Suid-Afrika se jeug op te voed om suksesvolle landsburgers te word, afgesien van die talle uitdagings wat die onderwysberoep in die gesig staar.
Wat maak van iemand ’n goeie onderwyser?
Ons onthou waarskynlik almal ’n spesiale onnie wat ’n groot indruk op ons gemaak het en miskien selfs tot ons beroeps- of lewenskeuses bygedra het. Maar watter eienskappe staan uit? Dit is die onnie wat:
lei deur sy/haar voorbeeld;
wedersydse respek toon – leerders se menings word as waardevol gesien;
’n welkome en veilige omgewing skep sodat leerders nie bang is om hul mening te lug nie;
entoesiasties en toeganklik is met ’n goeie humorsin sodat leerders die vrymoedigheid het om met hom/haar te praat;
net die beste van sy/haar leerders verwag en omgee;
’n passie vir die beroep het en so leerders inspireer om hulle beste te gee;
aanpasbaar is sodat hy/sy volgens die behoeftes van die leerders kan klas gee;
dissipline konsekwent maar met liefde en begrip toepas;
regverdig is; en
empatie en simpatie toon.
Moedertaalonderrig bemagtig Suid-Afrikaners
In die huidige omgewing is dit belangrik dat daar opnuut na die onderwysomgewing gekyk word en is verandering noodsaaklik. Daar moet veral gekyk word na die gehalte van onderwysers en onderrig, maar nog belangriker is dat leerders die geleentheid gegee moet word om veral in die eerste ses jaar van hulle skoolloopbaan moedertaalonderrig te ontvang.
Dit is daarom verblydend om te sien dat die regering by monde van president Cyril Ramaphosa die erns van moedertaalonderrig besef en daartoe verbind is om toe te sien dat elke skoolkind teen die ouderdom van tien met begrip moet kan lees en dat onderwysers dienooreenkomstig opgelei sal word. Dit is ’n welkome vooruitsig, veral omdat daar steeds te gou vanaf moedertaalonderrig na Engels oorgeslaan word. Veral in landelike skole is die gehalte van die Engelse onderrig nie op peil nie en is daar dus nie kognitiewe ontwikkeling wat met moedertaalonderrig gepaardgaan nie. Dit is een van die redes waarom so baie leerders nie met begrip kan lees nie.
Sedert 2016 is daar konferensies en werkswinkels gehou oor die belangrikheid van moedertaalonderrig en veeltaligheid en is daar in 2018 ’n “Multilingualism Advocacy Forum” gestig om onder andere moedertaalonderrig te bevorder en die breër instelling daarvan te ondersoek.
Afrikaans lewer ’n belangrike bydrae tot gehalte-onderrig
Kyk ’n mens na 2018 se matriekslaagsyfers is dit duidelik dat Afrikaanse skole (dis ’n skool wat Afrikaans huistaal aanbied) met ’n slaagsyfer van 86,9% teenoor die landwye slaagsyfer van 78,2%, se sukses spruit uit moedertaalonderrig van goeie gehalte en goeie onderwysers. Tien van die 20 skole wat die meeste onderskeidings behaal het, was Afrikaanse skole.
Die inisiatiewe rondom die stigting van private Afrikaanse tersiêre instellings en organisasies, soos byvoorbeeld Akademia, Sol-Tech, Solidariteit se Skoleondersteuningsentrum (SOS), die Afrikaanse Onderwysnetwerk (AON) en MOS (Moedertaal in Onafhanklike Skole) is ’n bewys dat die Afrikaanse tersiêre sektor steeds uitbrei.
MOS het ten doel om ’n netwerk van volhoubare, onafhanklike Afrikaanse skole te skep – skole wat oop is vir almal, gemeenskapsgerig, bekostigbaar met hoë standaarde en innoverende leer – sodat Afrikaanssprekende leerders in lyn met internasionale navorsing goed toegerus word vir hulle toekoms. Daarom word daar oorweeg om Engels eerste taal en ’n ander Afrikataal verpligtend in MOS-skole te maak. Volgens prof. Theuns Eloff is dit belangrik om te besef dat die MOS-inisiatief die pad oopmaak om later ook moedertaalonderrig in onafhanklike skole vir ander inheemse tale daar te stel. Daar is volgens hom geen rede waarom moedertaalonderrig nie tot in matriek en selfs daarna kan strek nie.
Inisiatiewe soos MOS is volgens Eloff Suid-Afrikaners se manier om die regte wat in artikel 29 van ons Grondwet gewaarborg word, terug te eis. “Elkeen het die reg tot moedertaalonderrig om ’n volle en funksionele landsburger te word.”
Hoekom is moedertaalonderrig so belangrik?
Dit is die bousteen van sukses.
Moeilike konsepte en begrip word die beste deur moedertaal vasgelê.
Dit verbeter veeltaligheid omdat dit die aanleer van ander tale vergemaklik.
In jou huistaal maak die leeromgewing net soveel meer sin.
Dit dra by tot selfvertroue en selfwaarde en bevestig kulturele identiteit.
Dit bevorder kreatiwiteit.
Die lei tot emosionele stabiliteit vir beide onderwyser en leerder wat lei tot kognitiewe stabiliteit en dus beter leer.
Lees meer oor moedertaalonderrig hier
Kyk ook hier …