Kan mens nog jou naaste liefhê? – Rusplekkies op my Geloofspad
Ek en 'n paar manne gesels nou die dag oor die oënskynlike redelose geweld wat deesdae deel van ons alledaagse lewe geword het. Een van die manne vra my toe of ek, as bedienaar van die Woord, eerlik dink dat mens nog steeds jou naaste kan liefhê as mens lees en hoor van al die geweld – en veral die maat van oordadige, wreedagtige geweld – wat al hoe meer die nuusberigte begin oorheers. Die opregtheid waarmee die vraag gevra was, het my net so diep getref as die vraag self. Hierdie was nie 'n vraag wat sommer net bolangs geantwoord kon word nie. Die kommer in die oë van die manne het meer as dit van my geëis. Ek het 'n skietgebedjie opgestuur: 'Heilige Gees, help!'
Dit was toe dat daardie sagte, stil stemmetjie binne my gevra het, 'Wat as?' Wat as die geweld in ons land aspris, met voorbedagte rade, aangevuur word? Wat as die kwessie oor rassisme en die rasse-polarisasie met 'n doel gedryf word? Wat as ons ekonomie opsetlik lamgelê word? Wat as hierdie deel was van 'n reuse – nee, makro – komplot om 'n spesifieke ideologie of ideologieë te ondersteun? En wat as die deursnee inwoner in ons land – oor kleurgrense heen – eintlik net in vrede saam met sy mede landgenote wil leef, sonder die geweld, vrees, angs, swaarkry en armoede wat ons leer ken het? Sal ons dan ons naaste kan liefhê? Ek het die strik in die vraag gesien, maar my hart het dadelik 'ja geantwoord. JA – as ek vir seker kon weet dat my landsgenote verlei en verblind word deur 'n groep mense wat 'n sinistere agenda het; en as ek kan weet dat ons sonder daardie agenda, in relatiewe vrede sal kan saamleef in ons reënboogland.
Ons het een van die gawes van die Heilige Gees waarvan die Bybel melding maak in 1 Kor. 12 nodig: die gawe van onderskeiding. Kom ons kyk of ons iets oor die aanslag op ons land kan leer deur hierdie gawe te gebruik. Ons weet bv. eerstens dat Jesus vir ons die metodes waarop die Satan werk, geleer het. Dit het vir ons behoue gebly in
Daar is 'n duidelik onderskeid wat getref word tussen die vrug van Jesus se werke (lewe en oorvloed ) en die vrug van Satan se werke (diefstal, slagting en verwoesting). In ons land het die diefstal van eiendom, die slagting (ingesluit peste en siektes) van mens en dier en die verwoesting van verhoudings, al deel van ons alledaagse leefstyl geword. Ons land se burgers ly aan dieselfde mate van afstomping teenoor geweld as wat mense het wat in oorlogsgeteisterde gebiede leef.
Mens hoef nie 'n siener te wees om agter te kom dat ons land die afgelope jare op 'n baie spesifieke baan geplaas is nie. Die eindbestemming van daardie baan word egter vir ons verdoesel. Ek glo nietemin dat ons deur baie van die leuens kan sny en as 'n nasie saam kan veg om ons land van daardie baan af te kry. Om dit reg te kry, moet ons heel eerste probeer om te weet. Wat bedoel ek daarmee? Daar is 'n spreekwoord wat sê, 'Dit is nie so erg om nie iets te weet nie. Wat erg is, is om nie te weet dat jy nie weet nie.' Dit klink dalk deurmekaar, maar ek glo dat dit presies is waarmee ons hier te make het en ons moet dit eers probeer ontmasker voordat ons die ware vyand sal kan sien. Die Bybel noem die Satan 'n bedrieër en daarom het ek na die beginsels van kulkunsies (magic) gaan kyk om beter te verstaan hoe ons deur die 'smoke and mirrors' wat ons omhul, kan sien.
'n Bekende kulkunstenaar, Marvin Kaye, sê in sy boek The Creative Magician's Handbook, "The expert magician seeks to deceive the mind, rather than the eye". Net soos al die mense in ons land, het ek die nasionale situasie ook dopgehou en ek kon nie help om sterk te voel dat ons land en sy mense op 'n baie spesifieke reis geneem word nie. Die vlakke van misdireksie wat ek kon onderskei, het my laat besef dat ons hier te doene het met 'n groep mense wat hoogs opgelei in die veld van skare misdireksie is.
Eers 'n bietje meer oor kulkunsies: Met kulkunsies het die kunstenaar en die gehoor 'n verstandhouding: optredes wat werklik lyk is eintlik optiese illusies. As hulle behoorlik uitgevoer word, mislei hulle die gehoor om te glo wat hulle sien. Kulkunstenaars doen dit deur 'n tegniek wat misdireksie of aandagsbestuur genoem word.
Misdireksie of aandagsbestuur is die kuns om die gehoor se aandag op een ding ('n magiese effek) te rig, sodat hulle nie 'n ander opmerk nie (die metode of meganika van die kulkunsie). Dit kan verwys na die uitwerking van 'n toeskouer se gedagtes op 'n onbelangrike saak, of na die aksie wat dit veroorsaak. Kulkunstenaars gebruik misdireksie as 'n manier om die meganika van hul truuks te verberg. Hulle kan dit doen omdat die menslike brein inligting op natuurlike maniere verwerk sodat dit beïnvloed kan word om sekere dinge te sien, maar nie ander nie.
In onlangse jare het die wetenskap bevestig wat kulkunstenaars lank reeds geweet het waar is. In hul boek Sleights of Mind, het die neurowetenskaplikes Susana Martinez-Conde en Stephen Macknik die wetenskap agter die visuele korteks, die gebied aan die agterkant van die brein wat visuele inligting verwerk en geestelike misleiding verwerk, gedetailleerd uiteengesit. Dit kom kortliks daarop neer dat as iemand nie spesifiek op iets gefokus is nie, sal hulle dit nie sien nie. Alhoewel hul oë visuele insette ontvang, fokus hul brein slegs op dit wat dit as belangrik beskou word en word die res uitgefilter. Hierdie verskynsel, bekend as onbedoelde blindheid, verhoed dat die geweldige hoeveelheid inligting wat die brein voortdurend bombardeer, dit oorweldig. In die alledaagse lewe help hierdie proses mense om te konsentreer en dinge te doen soos om veilig te ry sonder om elke gedagteproses te oorweldig.
In die konteks van illusies trek kulkunstenaars voordeel uit onbedoelde blindheid. Dit doen hulle om seker te maak dat die gehoor te alle tye net sien wat hulle wil hê. Deur die waarnemer se aandag op 'n voorwerp, persoon of aksie te fokus, verwerk die waarnemer geen ander visuele invoer, insluitend die towenaar se metode, nie.
Dit klink dalk vreeslik ingewikkeld wat ek nou sê, so hier is 'n voorbeeld: As die kunstenaar 'n kunsie uitvoer waarin 'n muntstuk 'magies' verdwyn, sal die towenaar vir waarnemers sê dat hulle hul regterhand stip moet dophou terwyl hulle die munt wat hulle uit hul linkerhand geneem het, laat verdwyn. Alhoewel die waarnemers se aandag stip op die regterhand gefokus is, slaag hulle nie daarin om die bedrog te sien nie, naamlik dat die muntstuk nooit die linkerhand verlaat het nie.
Die gehoor speel dus 'n groot rol om die kulkunstenaar suksesvol te maak. Op hierdie manier is die gehoor, met sy beperkte kennis, eintlik die argitek van sy eie misleiding. Soos Teller, van die kulkunstenaar duo Penn & Teller, daarvan hou om te sê: "die sterkste leuen is die leuen wat die gehoor hulleself vertel."
5 dinge wat ons tot dusver geleer het
Die dief kom om te slag, steel en verwoes (Joh. 10:10).
Sommige van die dief se kenmerke is dat hy listig is (2 Kor. 11:3) en mense bedrieg en verlei (Op 12:9).
Een van die maniere wat gebruik word om mense te bedrieg en te mislei, is misdireksie.
'n Verskynsel van die menslike natuur, genaamd onbedoelde blindheid, word as 'n swakheid uitgebuit om mense te bedrieg.
Die sterkste leuen is die leuen wat die gehoor hulleself vertel.
Wat dit met my naaste te doen het
Ek glo dat die geweld en rasbeheptheid in ons land, substelle van misdireksie op nasionale vlak is. Terwyl ons aandag gefokus is op die redelose geweld waarmee moorde, verkragtings en plaasmoorde plaasvind, terwyl byna elke optrede teen die agtergrond van rasbeheptheid plaasvind – terwyl ons fokus op die kunstenaar se hand, vind daar 'n nasionale misdireksie op ongekende vlak plaas. Die beginsels van onbedoelde blindheid maak dat die gemiddelde landburger nie kan sien waarmee die kulkunstenaars besig is nie. Emosies word opgesweep en mense wat normaalweg nie eens bewus is van die ander se bestaan nie, word opeens kwaad vir mekaar.
Let wel dat hierdie tipe misdireksie nie kan werk as daar nie 'n sterk vestiging van 'n 'them and us' kultuur is nie, daarom is rasse onrus baie belangrik vir die toertjie se sukses.
Die sterkste leuen is die leuen wat die gehoor hulleself vertel
Wat is die misleiding wat plaasvind? Dit is dat die gemiddelde mens graag in vrede saam met sy medemens wil woon en werk. Ds. Andrew Murray het bv. nie gesukkel met die graad van rasbeheptheid waarmee ons vandag moet saamleef, toe hy sy sendingwerk in Suid-Afrika gedoen het nie. Diegene wat my nie wil glo nie, hoef ook maar net terug te dink aan die atmosfeer in ons land kort na die 1994 verkiesing en die hele reenboog nasie ding – toe almal, ongeag kleur of herkoms, wou saamwerk om 'n reenboogland te bou.; Dit staan in skrille kontras teenoor die 'beleid van stille diplomasie' teenoor Zimbabwe se menseregtevergrype kort daarna, die sg. 'African Renaissance' en die eskalasie van rasbeheptheid en ander misdadigheid wat daarna gevolg het.
Met president Mandela was die fokus op vergifnis, nasiebou en herstel van die land. Al sy opvolgers het ongelukkig daarna gefokus op 'n agenda wat duidelik op iets ander gefokus was en hulle het geweld, xenofobie en rassehaat sowel blatant as subtiel aangeblaas. Karl Marx het gesê dat as 'n leuen genoeg aan die massas vertel word, dit later as waarheid aanvaar sal word. Die sinnelose geweld met die plaasmoorde en ander geweldsmisdade; is die visuele opvoering van so 'n leuen wat oor en oor aan die massas in ons land vertel word.
Die leuen ontmasker
Die Bybel skets vir ons 'n totaal teenoorgestelde prentjie in Gal 3:28 waar hy sê, Daar is nie meer Jood of Griek nie, daar is nie meer slaaf of vryman nie, daar is nie meer man en vrou nie; want julle is almal een in Christus Jesus.
In Joh 15:12 se Jesus, Dit is my gebod, dat julle mekaar moet liefhê net soos Ek julle liefgehad het.
Ek glo dat wanneer ons toelaat dat die geweld, rassespanning en – haat en ander kultoertjies ons emosies opsweep en ons houding verander sodat liefde vir haat verruil word, dat ons nie besig is om lewe en oorvloed in ons land te bring nie, maar, soos die gehoor van 'n kulkunstenaar, besig is om saam met hom te werk om die diefstal, slagting en verwoesting in ons land te volbring.
Ek sê nie dat ons die verkeerde dinge in ons land moet goedpraat nie, maar ek is oortuig dat die grootste aanklag teen ons as Christene, ons apatie is. Ons sal daadwerklik moet begin optree as ons hierdie land wil red van die afgrond waarheen dit op pad is. Johannes sê vir ons duidelik in 1 Joh. 5:16 dat ons nie vir sondes wat tot die dood is, moet bid nie. Ons moet wel raaksien dat die rassisme, diefstal, geweld, vernietiging van die ekonomie en verwoesting van verhoudings in ons land, deel is van die kulkunstenaar se toertjie om ons aandag weg te lei van Christus. Dit begin slaag daarin om 'n openlike haat tussen rasse te bevorder en het alreeds gevorder tot op die punt waar mense begin wonder of hulle nog steeds hulle naaste kan liefhê.
Ons sal hard moet werk om die werke van die duisternis ongedaan te maak. My eerste strategie is dat die Bybel wel aandring dat ons vir die regering moet bid, maar hy sê nie wat ons moet bid nie. Ek glo dat as die persone in gesag strydig met God se Woord bly optree, selfs na vele waarskuwings, ons ten volle by regte is om die Here te vra om hulle te vervang met ander persone, al is dit van dieselfde party, wat meer godvresend sal wees in hulle optrede. My tweede strategie is om God te vra dat Hy ons geestelike oë moet open, sodat ons die misleiding kan sien vir wat dit is. Juis omdat ons dan deur die spieël in die raaisel kan sien, sal ons dan kan begin bid dat God in ons 'n liefde vir ons medelandgenote sal plaas en dat ons sal begin bid vir vrede in Suid-Afrika.