40-jarige Zimmatic loop nog sterk - ProAgri
by Benine Ackermann 13th November 2018, 10:00 am 1.6k Views Comments Off on 40-jarige Zimmatic loop nog sterk
Die 40-jarige Zimmatic-spilpunt trap steeds getrou in sy spore in die koringland. Hy is nog net so sterk en lyk nog net so mooi soos destyds, al het die son al sy naambordjie verbleik. 40 jaar in die Vrystaatson is nie maklik nie.
Meer as waarde vir geld. Dit is wat 'n Zimmatic-spilpunt die boer bied; nie net omdat hy so doeltreffend werk nie, maar ook omdat hy so lank hou.
Die tweede Zimmatic-spilpunt in Suid-Afrika is in Oktober 1978 aan Guillaume de Swardt, mielie- en koringboer van Taaiboschpoort naby Petrusville, verkoop. Guillaume fokus nou meer op sy Merinoskape en Afrikanerbeeste, maar sy spilpunt is steeds elke dag op sy pos. Na 40 jaar is die Zimmatic-spilpunt nog net so betroubaar en stewig soos toe hy op die plaas aangekom het en die jonger spilpunte kan hom met reg Oupa noem.
"Hy kan en moet nog 40 jaar hou, want niks is gebreek nie," sê Fanie Botha, Guillaume se skoonseun, wat nou in beheer van die besproeiingsboerdery is.
Guillaume onthou hoe hy destyds die spilpunt vir 'n skamele R50 000 gekoop het met die versekering dat hy 15 jaar behoort te hou. Die spilpunt het hulle verwagtinge ver oortref, want in die 40 jaar was hy nog nooit buite aksie nie.
Lindsay, die vervaardigers van Zimmatic-spilpunte, was desyds nog nie eers in Suid-Afrika nie. In die 1950's het Paul Zimmerer Lindsay Manufacturing begin en in die 1960's het Lindsay hulle spilpunte begin bou onder die naam Zimmatic. George Gremmels het die spilpunt opgerig en sy seun, Thomas, van Pinetree Irrigation, is steeds betrokke by Zimmatic. "Ek onthou die oprigting het 'n week geduur. Daar het ook destyds 'n man van Amerika wat vir Zimmatic gewerk het na die spilpunt kom kyk," sê Guillaume.
Die spilpunt het 7 torings (dis nog presies dieselfde torings) en besproei getrou 51 hektaar. Op grond van Oupa se gehalte en doeltreffendheid het Guillaume in 1983 'n drietoring Zimmatic gekoop en in 1984/85 'n sestoring Zimmatic. Hulle almal is vandag nog volstoom aan die werk. Nou onlangs het Fanie twee tweetoringspilpunte bygekoop.
As jy vir Guillaume vra waarom hy die Zimmatic 40 jaar gelede gekies het, sê hy: "Ek het net meer van die Zimmatic-spilpunt gehou. Hy het vir my beter gelyk. Destyds het hulle 'n kragopwekker aan die pomp se enjin gesit vir die aandrywing van die spilpunt, want toe was hier nog nie elektrisiteit nie."
Hy onthou ook hoe hy vroeёr jare in die aande van sy huis af gekyk het hoe ver die spilpunt geloop het. "Ek het gewag vir die lig om aan te gaan, want die lig het net gebrand as die laaste toring loop. In vandag se tyd werk dit nie meer so nie en sien jy orals liggies," sê hy.
Guillaume de Swardt en sy skoonseun, Fanie Botha, by die Zimmatic-spilpunt wat Guillaume 40 jaar gelede gekoop het. Kyk net daardie koring.
Die veranderinge wat die spilpunt in 40 jaar ondergaan het:
Die spilpunt het aangepas by vandag se tegnologiese wêreld deur 'n GSM-beheerstelsel te kry sodat jy dit vanaf jou foon kan aan- en afskakel.
'n Nuwe skakelkas is ingesit.
Die Firestone-bande het 21 jaar gehou voor dit vervang is.
Net een pyp is vervang.
Die aandryfmotors is vervang, maar dit het meer as 10 jaar gehou.
Die spilpunt het nog van sy oorspronklike ratkaste.
Die dryfasse is vervang.
Sprinkelaars is vervang soos dit met die tyd verander het.
Die vellings is vervang.
Guillaume en Fanie het ander spilpunte ook, maar hulle albei hou steeds die meeste van die Zimmatic.
Voordele van die Zimmatic:
Daar is sekere eienskappe wat ander spilpuntvervaardigers teen bykomende koste as voordele aanbied, wat Zimmatic sommer as standaard verskaf, soos die groot wiele (14,9 x 24") wat sorg dat die spilpunt minder vassit.
Elke Zimmatic se segmente of spanne is 'n standaard lengte en vorm. As 'n deel vervang moet word, kan die nuwe deel maar net van die fabriek af gestuur word. Dit sal elke keer pas.
Die elektriese bedrading loop ook netjies aan die buitekant van die hooftoevoerpyp en nie saam met die water in die pyp nie.
Guillaume de Swardt het 'n foto wat 40 jaar gelede van sy eerste Zimmatic-spilpunt geneem is. Hy staan heel regs en hy vermoed die man tweede van links met die baadjie is 'n boer van Lichtenburg wat kom kyk het hoe die spilpunt werk.
Volgens Fanie is die onderdele van Zimmatic maklik en vinnig verkrygbaar vanaf Irritech in Kimberley, die naaste Lindsay-handelaar. Hulle is ook baie tevrede met die diens. "Ek het nog nooit 'n probleem gehad dat ek hulle moes inroep nie en daar het ook nog nooit 'n Zimmatic omgeval nie," sê hy.
Van wind gepraat – by elke Zimmatic-toring is daar 'n kruisstut stewig vasgebout wat die hele spilpunt stabiliseer sodat selfs die sterkste wind net sy asem mors as hy hom probeer omblaas.
Guillaume onthou dat die spilpunt destyds een keer toege-ys was in die winter. "Toe kom ons agter hy het nie 'n lae-temperatuurskakelaar nie, daarom het die water gevries. Hulle het spoedig vir ons so 'n skakelaar kom insit en dit was die einde van die probleem," sê hy.
Kontak vir Frederik Nel by +27(0)72-517-7581 of +27(0)21-002-1013 of e-pos Frederik.Nel@lindsayafrica.co.za om jou Zimmatic-spilpunt wat hou en hou en hou aan te skaf. Besoek ook hulle webwerf by www.lindsay.com.