opstanding | Diakonos
Die opstanding bly maar ‘n moeilike ding. Vandag, met ons wetenskaplike, modernistiese, “sien is glo” uitkyk op alles, bly dit iets wat moeilik is om te aanvaar. Maar dit is nie net vandag moeilik nie. Gaan lees maar al die evangelies se verhale van die opstanding. Ongeloof en twyfel staan voorop in al die beskrywings. Van Maria wat gedink het Jesus se liggaam is gesteel tot Thomas se reaksie, dit was maar ‘n baie moeilike ding om te aanvaar!
Daar is 5 verbasende dinge in Jesus se opstanding, dinge wat deur die vier evangelies genoem word.
Eerstens was hierdie klomp volgelinge, dieselfdes wat 3 jaar saam met Jesus beweeg het, wat so intiem met hom was dat Maria Magdalena die term “Rabboeni” gebruik om Hom aan te spreek – ‘n intieme term van respek, eer, vir ‘n Rabbi – TOTAAL onvoorbereid vir wat gebeur het. Hulle wou dit bloot nie glo nie! In Lukas 24:11 word daar gesê die dissipels het gedink dis “onsin”. “An idle tale” (ESV).
• “kenners” waardeloos (Farisieërs en Essene)
Daar was 2 groepe in die Joodse godsdienstige samelewing wat die opstanding van die dooies verkondig het. Albei van hulle mis hierdie gebeure totaal. Die Essene sit daar ver in die woestyn om te wag op die Messias wat sou kom en om hulself rein te hou vir die koms. Die Farisieërs, wel hulle kyk in die verkeerde rigting. Hulle verkondig opstanding, maar sien dit nie in Jesus nie.
• randfigure prominent
Wie sien dit? Dissipels soos Petrus en Johannes word genoem, maar die enigste getuie wat in al 4 evangelies genoem word is Maria Magdalena. Dieselfde een uit wie 7 duiwels uitgedryf is – wat dit was weet ons nie werklik nie, maar dit sou haar op die verste rand van daardie samelewing gehou het. En dan moet ons nie vergeet dat die dissipels almal Galileërs was nie. Hulle was nou nie werklik geag in die Joodse samelewing nie, Inderwaarheid was dit een van die probleme wat die Fariseërs met Jesus gehad het – hoe kon daar enigiets goeds uit so ‘n agtertangse plek soos Galilea kom!
• stil, nie met trompetgeskal
En dan gebeur dit stil. Terwyl Jesus in vol sig van almal, met aardbewing volgens van die evangelies, gesterf het, gebeur die opstanding stil. Die graf is bloot leeg. Matteus verwys na ‘n aardbewing en lig wat die soldate laat flou word het, maar dit blyk bloot die koms van ‘n engel te gewees het. Die mees opspraakwekkende gebeure sedert die skepping, en dit gebeur in stilte…
Lukas 24:37: “Hulle het geweldig geskrik en bang geword en gedink hulle sien ‘n gees.” Dit nadat die vroue vir hulle vertel het van die leë graf en wat die engel aan hulle gesê het. Dit nadat Petrus self die leë graf gesien het en hom verwonder het. Dit nadat die Emmaus gangers hulle vertel het dat hulle Jesus ontmoet het.
Miskien moet ons nie so hard op hulle wees nie. Hoe sal jy voel as iemand wat jy WEET dood was skielik langs jou staan?
☛ Wat beteken dit nou alles vir my wat 2000 jaar later bely “ek glo in die opstanding van die vlees?”
☛ Ek dink dis reg om te begin by ‘n bietjie verwondering. God is groot en almagtig, bewonderingwaardig. In ons kultuur is daar egter geen of weinig plek vir verwondering nie. Ons is almal so blasé – ons het al als gesien, weet alles van als, en wat ek nie dadelik weet nie Google ek! Antwoorde op alles het ons!
Saam met die wete van God se liefde en genade moet daar dalk net so bietjie erkenning vir die misterie van God ook wees. Ons kan hoegenaamd nie alles verklaar rondom God se persoon, doel, motiewe ens nie. Sleg vir ‘n 21ste eeuse mens, maar verwonder jou maar so bietjie in dit wat jy nie weet nie.
☛ Erken dat God meer magtig is as wat ek of jy kan dink of droom! Maar ook meer genadig en liefdevol is as wat ek of jy kan dink of droom!
☛ Aanvaar wat Jesus gesê het: “Julle is getuies van hierdie dinge.” (Luk 24:48)
En wat beteken dit?
• Dit beteken ons kan hoop sien waar ander hopeloosheid sien.
• Dit beteken ons kan ander aanvaar wat afgeskryf word as tweederangs, “lost cases”.
• Dit beteken ons kan stil, sonder trompetgeskal, God se liefde uitleef in klein, vir die wêreld onbenullige, dade en woorde.
• Dit beteken my hoop is in ‘n opgestane Jesus!
Na aanleiding van Lukas 24:36-48. Met erkenning aan “Living the resurrection” van Eugene H. Peterson.
Sleutelwoorde: hoop, Lukas, opstanding
Opstanding – vreugde of vrees?
Matteus 28:1-10: Ná die Sabbat, teen dagbreek op die eerste dag van die week, het Maria Magdalena en die ander Maria gegaan om na die graf te kyk. Skielik was daar ‘n groot aardbewing, want ‘n engel van die Here het uit die hemel neergedaal, nader gegaan, die steen weggerol en daarop gaan sit. Sy voorkoms was soos weerlig en sy klere wit soos sneeu. Uit vrees vir hom het dié wat die graf bewaak, gebewe en soos dooies geword. Toe wend die engel hom na die vroue en sê: “Moenie langer bang wees nie, want ek weet julle soek Jesus, die gekruisigde. Hy is nie hier nie, want Hy is opgewek, soos Hy gesê het. Kom kyk na die plek waar Hy gelê het; en haas julle en gaan sê vir sy dissipels, ‘Hy is opgewek uit die dood! Kyk, Hy gaan voor julle uit na Galilea; daar sal julle Hom sien. Dit het ek vir julle gesê.’ ” Met vrees en groot blydskap het hulle haastig van die graf af weggegaan en gehardloop om die boodskap aan sy dissipels oor te dra. Onverwags het Jesus hulle tegemoet gekom en gesê: “Gegroet!” Hulle gaan toe nader, gryp sy voete en aanbid Hom. Daarop sê Jesus vir hulle: “Moenie langer bang wees nie. Gaan sê vir my broers dat hulle na Galilea moet gaan; daar sal hulle My sien.” (2014 Afrikaanse vertaling)
Vreugde! Vreugde! Dis waarmee ons opstanding Sondag assosieer. Die engel kom en sê: “Julle moet nie bang wees nie.” Terwyl dit gesê word, teken Matteus egter ook ‘n prentjie van die opstanding wat so skrikaanjaend is dat die wagte flou neerval! Dis ‘n aardbewing, die steen wat wegrol, en ‘n engel wat genoeg is om enigiemand die skrik op die lyf te jaag. “Sy voorkoms was so blink soos weerlig”
G’n wonder die vroue was bang nie! Daarom dat die engel hulle eers moet vertroos, voordat hy die nuus oor Jesus se opstanding met hulle deel. Selfs toe Jesus op die toneel verskyn selfs al gryp die vroue Hom aan sy voete en aanbid Hom, moes hy weer vir hulle sê: “Moenie bang wees nie.”
So die opstanding is nie net vreugde nie, dis ook vrees, omgekrap, omvergewerp wees.
☛ Ons wat nou die opstandingslewe leef, vind dat dit ook ons realiteit is. Al het Jesus opgestaan, al glo ons in Hom, al bely ons dat Hy aan die regterkant van God sit, dat die Gees in ons woon, is daar baiemaal meer vrees as vreugde in ons lewens.
• Vrees oor wat met ons kinders gaan gebeur in ‘n onveilige wêreld. Vreugde oor die mense wat hulle vir ons is.
• Vrees oor of ek, in vandag se ekonomie, oor ‘n jaar werk sal hê. Vreugde oor die werk waarin ek staan en die mense saam met wie ek werk.
• Vrees oor ‘n geliefde wat dalk met siekte sukkel. Vreugde oor wat daardie persoon vir my beteken.
• Vrees oor wat die komende verkiesing vir ons inhou. Vreugde dat ons in ‘n demokratiese land leef waar ons wel ons kruisie mag trek.
Byna alles in ons lewens het hierdie dualsime ingebou – vrees of bekommernis versus vreugde.
☛ En al kom Jesus en sê: “Moenie bang wees nie”, is die vroue nog steeds bang, al sien hulle dat Hy opgestaan het. Dis of dit iets in ons menswees is wat aanhoudend die vrees na vore roep. Jesus kom nie en neem alle vrees in ons lewens weg nie, nee Hy gee eerder vir ons die waagmoed om te midde van ons vrees Hom te vertrou, om te midde van dit wat my laat bewe te kan sê: “Ek is tot alles instaat deur Christus wat my krag gee.”
En as vrees dreig om my lewe oor te neem? As ek glad nie die vreugdes raaksien nie en net die negatiewe raaksien?
Dan kom Jesus nog steeds en sê: “Ek is by julle al die dae tot die voleinding van die wêreld.” (28:20) Hy het nie ‘n vreeslose bestaan kom belowe nie, Hy het ons eerder kom versterk om te midde van ons eie vrees en kleingelowigheid aan Hom vas te hou.
Die lewe sal sy aardbewings hê. Die lewe sal verskynsels hê wat ons laat bewe. En ek ontken glad nie dat daar dinge is wat ons moet vrees nie, nee daar is regtig genoeg om te vrees!
☛ Die opstanding van Jesus kom herinner ons egter dat dit wat ons vrees nie die laaste sê het nie. Jesus se opstanding gee vir ons die moontlikheid van vreugde, van hoop, van waagmoed.
Hoekom? Want in die opstanding word alles verander. Ons sien God se belofte dat lewe sterker is as dood, waar word. Ons sien dat liefde groter is as haat. Ons sien dat genade veroordeling oorkom. Ons sien dat lewe lyding kan oorbrug. Ja, dood en lyding en haat kan regtig ons lewens totaal omkrap, maar ons leef in die hoop in Christus.
☛ Vrees en vreugde. Twyfel en geloof. Wanhoop en hoop. Dit is twee kante van ons lewens. Opstandingsondag herinner ons aan watter kant wen!
Sleutelwoorde: Jesus, opstanding, vrees, vreugde
Die verrassende God
Het gister die voorreg gehad om drie Goeie Vrydag nagmale waar te neem, een in die NG Kerk, en twee in Xhosasprekende VGK gemeentes. Was nogal getref deur die verskil in geloofsbelewing tussen die verskillende gemeentes, maar nie net tussen die VGK en NGK gemeentes, soos wat ons dalk sou verwag nie. Ook tussen die twee VGK gemeentes was daar ‘n verskil, met die een wat in amper uitbundige vreugde vooruitgryp na dit wat na Goeie Vrydag kom, die opstanding. By die ander VGK gemeente het ek ‘n baie soortgelyke belewenis as by die NG gemeente gekry – ‘n soort van biddende ootmoet, ‘n besef van wat Goeie Vrydag vir Jesus beteken het. Die teks vir al drie geleenthede was dieselfde, die prediker dieselfde.
Dit, saam met die lees van die Leesrooster se fokusteks vir opstanding Sondag, Hand 10:34-43, het my laat wonder of ons nie partykeer te veel maak van die verskille, en te min van dit wat ons saambind nie.
Ek is seker ek sou in verskillende NG gemeentes ook die verskil in geloofsbelewenis ervaar het, as wat ek tussen die drie gemeentes van gister ervaar het. In plaas van om so te fokus op ras en taal, moet ons dalk eerder die wonderlike veelvoudigheid van God se genade vier.
Weereens het God my, in die woorde van die Leesrooster se preekstudie, verras! Die verassing het egter nie daar opgehou nie!
‘n Ou universiteitsvriend van my, Piet Steyn, wat tentmaker sendeling in die Oekraine is, stuur toe ook vir my ‘n epos waarin ons so bietjie gesels oor die Ortodokse gebruike rondom Paasfees. Die verrassende vir my is toe hoe, na “70 jaar van formele ateisme” gebruike soos om mekaar te groet rondom Paasfees met die gebruiklike “Christus het opgestaan”, “Hy het waarlik opgestaan”, nog steeds oorleef. Piet se vrou, Dekseltjie (‘n storie vir ‘n ander dag!), put groot genot daaruit om ateistiese of agnostiese kollegas en vriende met “Christus het opgestaan” te groet, net om die outomatiese respons van “Hy het waarlik opgestaan” te kry. Wat natuurlik dadelik opgevolg word met rooi gesigte, want hulle glo mos nie in dié “bygeloof” nie!
So op hierdie Saterdag voor Paasfees, groet ek julle met “Christos waskres!” (Russies vir “Christus het opgestaan”).
En ek hoor by voorbaat julle antwoord “wahistinoe waskres!” (Russies vir “Hy het waarlik opgestaan”). Nie as kultureel gewoonte-antwoord nie, maar gebore uit die geloof in ‘n lewende God wat ons nog telkemale kan verras!
Sleutelwoorde: geloofsbelewenis, kulturele verskeidenheid, opstanding