Posted by: benvd | 29 November 2008
Welkom by die Blog vir die Sinode in KwaZulu-Natal
Welkom by hierdie Blog. Die bedoeling is om ‘n platvorm daar te stel vir die bespreking van aktuele kerklike sake wat vir gemeentes van waarde sal wees.
Vir onderwerpe wat jy graag wil bespreek, los ‘n wenk by ‘comments’ en ons sal ‘n onderwerp open. Stuur ‘n inleidende artikel wat die gesprek sal stimuleer aan Ben van Dyk vir plasing.
Sekere sake sal ‘n openbare debat wees, maar ander meer sensitiewe sake sal met ‘n wagwoord beskerm word en net sekere persone sal toegang hê.
Posted in Uncategorized | Sleutelwoordw:aktuele sake, bespreking, welkom
Posted in Missionale Gemeentes | Sleutelwoordw:notule, Patrick Keiffert - Ons is nou hier, volgende vergaderings
Posted in Missionale Gemeentes, Uncategorized | Sleutelwoordw:Aanbevole artikels, Aanbevole boeke, Leeslys
Notule van NMG-KZN: 15 Augustus 2011
VERGADERING VAN DIE NETWERK VIR MISSIONALE GEMEENTES
OP 15.8.2011 IN NGK HAYFIELDS, PIETERMARITZBURG
Ds Ben van Dyk open met ‘n wandel-in-die-Woord vanuit Hand.
BJ Tolmay Krantzkloof
FJ Klopper Suidkus
CV de Vries Suidkus
G ter Haar Hayfields
PJ Meyer Hayfields
PG Nel Pmb-Suid
GJ Kok Bergville
WA Pieters Winterton
ML Human Pinetown
M Müller Pinetown
BJ van Dyk Sinode
MJ Heaney Margate
RB van Aarde Sinode
Die gespreksdokument, Missionale Gemeentes, word deur dr M Heaney voorgedra en enkele uitgangspunte word bespreek. Sien Bylae 1.
B van Aarde fasiliteer ‘n bespreking oor die dokument. Die dokument word gesien as vertrekpunt vir die toekomstige werksessies van die Netwerk en aspekte daarvan sal deurlopend aan die orde kom. Teen die agtergrond van die gespreksdokument word die volgende 2 temas verder bespreek. (Hierdie temas behoort by elke gespreksgeleentheid van die Netwerk aan die orde te kom.)
1 Konseptualisering / Begripsverheldering
Ons verstaan van Missionale gemeentewees
Die volgende subtemas behoort vorentoe aangevul en uitgebrei te word.
Wat missionale gemeentes nie is nie.
Dokument sê dit is nie: – slegs “emerging churches” nie
(sien Bylae 1) – slegs sosiale geregtigheid nie
– slegs “attractional churches” nie
– missionale gemeentes is die bogenoemde, maar telkens ook meer as dit.
Missionale gemeentes – is ook meer as slegs anderstalige of multikulturele bedienings.
– is nie “boksie”-bediening nie.
Wat missionale gemeentes wel is.
– ‘n leefstyl
– dissipels wat ander dissipels maak
– vermy die onderskeid van na-binne-gerig vs na-buite-gerig
– praat eerder van ‘n Koninkryksperspektief (sien Rob Bell se boek)
– gaan oor ‘n holistiese verstaan van gemeentewees
– vra ‘n nuwe paradigma – “gestuur wees”
– in die dampkring van die Missio Trinitatis Dei (sien Bylae 1)
Waardes (sien Bylae 1)
– vra ‘n nuwe stel waardes vir missionale gemeentes
– dinamies en vars
– moet natuurlik deurlopend in die oog gehou word
– ons beweeg te stadig
– ons het wysheid nodig
Kerugma / Diakonia / Koinonia
– dit vorm die driehoek van missionale gemeentewees
– moet nog verder uitgewerk word
2 Implementering / Bedieninge
Die behoefte is om mekaar se stories te hoor en by mekaar te leer oor die praktyk van missionale gemeentewees. Konsepte wat in hierdie verband verder ontwikkel moet word is:
– lidmate – gemeentes – saam met ander gemeentes– saam met ander kerke – saam met ander …
– Koninkryksgerig wat alle aspekte van Christenskap insluit
– is in der waarheid ‘n beweging / “movement”
Dimensie vs Intensie (sien Bylae 1)
– gaan oor ‘n gemeente se identiteit en nie net programme nie / programme is ook NB
– neem dalk projekte vir 6 maande aan en sien of dit voortgaan of nie
– paradigma moet skuif van gemeente-as-“huis” beeld na gemeente-as-“lughawe” beeld
– dit vra passie en energie
– gemeente is die lanseerterrein
– werklike samelewing is daarbuite
Leefstyl vs Programme
– sluit aan by bg gedagtes
– nie van “bo” & outokraties nie
– “speel nader aan die onkant-lyn”
– vind uit waar God aan die werk is = waar die nood is!
– fasiliteer hoop
Ds Ben van Dyk fasiliteer die gesprek oor die toekomstige funksionering van die Netwerk vir Missionale Gemeentes.
Lede het 2 groot behoeftes:
1) ekumeniese samewerking
– is op die tafel van KZN Outreach se “Partnership” werkgroep
2) meer intieme & interne gespreksgroep
– dit raak die werk van die Netwerk vir Missionale Gemeentes
– in terme van bogenoemde temas: (1) Konseptualisering / teologiese onderbou
(2) Implementering / praktyk van gemeentewees
Doel: Die Netwerk vir Missionale Gemeentes in KZN wil gemeentes in KZN help om Missionale Gemeentes te wees.
Samestelling: Die Netwerk vir Missionale Gemeentes in KZN word saamgestel uit lede van enige belangstellende gemeente in KZN.
Werkswyse: Die Netwerk vir Missionale Gemeentes in KZN se werkswyse sluit die volgende in:
Ten minste twee byeenkomste per jaar, waarvan een oor twee dae strek;
Die studie van literatuur oor missionale gemeentes en navorsing oor missionale gemeentes;
Die deel van verhale van lidgemeentes;
Die opbou van ‘n databank met hulpbronne vir gemeentes op die internet;
Onderlinge hulp met die groei na missionale gemeentes.
Bestuur: ‘n Bestuur word elke vier jaar uit die lede verkies bestaande uit die volgende:
Die Bestuur se taak is om byeenkomste te reël en die netwerk te laat funksioneer.
Die SBS word versoek om te begroot vir twee vergaderings van die Netwerk, nl een vergadering oor twee dae en een vergadering van een dag.
Verkiesing van Bestuur:
Die volgende persone word verkies:
Voorsitter: MJ Heaney
Ondervoorsitter: BJ Tolmay
Skriba: GJ van Jaarsveld
PSD’s: RB van Aarde en BJ van Dyk
‘n Lys word rondgestuur met die versoek dat die lys van toepaslike boeke op die internet geplaas word (gaan kyk by ngkzn.wordpress.com). Lede wat van ander boeke oor Missionale Gemeentes weet, kan die inligting by wyse van kommentaar op die webblad plaas.
Gemeenteleiers word uitgedaag om Godsgesprekke in gemeentes te fasiliteer en by die volgende byeenkoms daaroor terugvoer te gee.
Dinsdag 1 Nov om 09:30 te Pietermaritzburg.
– met Skriflesing & gebed
Posted in Missionale Gemeentes | Sleutelwoordw:Notule NMG-KZN Augustus 2011`
Netwerk vir Missionale Gemeentes in KZN – eerste en tweede byeenkomste
By die eerste byeenkoms van die Netwerk vir Missionale Gemeentes in KZN (NMG-KZN) gehou op 15 Augustus 2011 is die volgende bestuur verkies: Voorsitter: dr Mike Heaney, ondervoorsitter: dr Barry Tolmay, skriba: ds Gawie van Jaarsveld asook dr Botha van Aarde en ds Ben van Dyk (Die notule van hierdie byeenkoms is elders op hierdie blog).
Die konstitusie van die NMG-KZN is ook goedgekeur (sien die artikel op hierdie blog wat die konstitusie bevat).
‘n Tweede byeenkoms van alle belangstellende gemeentes in KZN word gehou op Dinsdag 1 November 2011 te Pietermaritzburg.
By die tweede byeenkoms word aandag aan die volgende sake gegee:
‘n Boekbespreking van die volgende boek: Keifert, Patrick. 2007. Ons is nou hier, ‘n Nuwe era van gestuur-wees. Bybel-Media, Wellington. Ons beveel sterk aan dat almal wat hierdie byeenkoms bywoon, die boek sal bestudeer. ‘n Opsomming van die boek is elders op hierdie blog.
‘n Geleentheid vir gemeentes om hulle ervaringe te deel: by die eerste byeenkoms is gemeentes uitgedaag om soveel as moontlik Godsgesprekke in die gemeente en gemeenskap te voer. Hieroor asook ander ervaringe sal gedeel word.
Hiermee ‘n hartlike uitnodiging aan verteenwoordigers uit gemeentes in KZN om hierdie byeenkoms by te woon, al was julle nie by die eerste byeenkoms nie.
Ben van Dyk.
Posted in Missionale Gemeentes | Sleutelwoordw:Bestuur, Boek: Ons is nou hier, Deel van ervarings, Eerste byeenkoms, Netwerk vir, Tweede byeenkoms
Posted by: benvd | 10 Augustus 2011
Network for Missional Congregations in KZN – first meeting
All congregations in KZN are invited to the first meeting of the Network for MIssional Congregation in KZN.
The meeting takes place at the DRC Church, Hayfields on 15 August 2011 at 09:30.
Please confirm your attendance with Marlise at 033 345 2276/7.
Posted in Missionale Gemeentes | Sleutelwoordw:first meeting, network for missional congregations
Network for Missional Congregations in KZN
Goal: The Network for Missional Congregations in KZN wants to help congregations in KZN to be missional congregations.
Composition: The Network for Missional Congregations in KZN is composed of members of any interested church in KZN.
Management: A management committee will be elected every four years from the existing members existing of the following:
Scribe (keep notes on the functions)
PSD Community Ministries
PSD Congregational Ministries
Management’s task is to arrange meetings and to attend to the functioning of the network.
Method of work: The Network for Missional Congregations in KZN’s approach includes the following:
At least two meetings per year, of which one meeting will be over two days;
The study of literature on missional churches and research on missional churches;
Sharing stories of member congregations;
Building a database of resources for congregations on the Internet;
Mutual assistance in the growth to missional churches.
Posted in Missionale Gemeentes | Sleutelwoordw:congregations, constitution, missional, network
Posted by: benvd | 11 Julie 2011
Konstitusie: Netwerk vir Missionale Gemeentes in KZN
Indien jy in KZN woon en wil deel wees van hierdie netwerk, kontak vir Ben van Dyk by die NG Kerk se Sinodale Kantoor in Pietermaritzburg, of los ‘n ‘comment’ met jou kontak inligting.
Posted in Missionale Gemeentes | Sleutelwoordw:Bestuur, Doel, Netwerk vir missionale gemeentes, Samestelling, Werkswyse
Studiestuk: Missionale Gemeentes
1 Begripsomskrywing: Die studiestuk werk met die term missionale gemeentes. ‘n Missionale gemeente is ‘n gestuurde gemeente, wat as God se gestuurdes daar werk waar God werk. Die term ‘missionale gemeente” dien as alternatief vir die term missionêre gemeentes.
a) Die term moet nie met die sg “emerging churches” verwar word wat ‘n vernuwingsbeweging is nie.
b) Die term verwys ook nie ‘n nuwe manier om oor kerkgroei te praat nie, of om die sg “attractional church” gedagte te bevorder nie. Dit gaan nie om die promosie van die plaaslike gemeente nie, alhoewel die plaaslike gemeente God se gestuurdes is, en geseën word waar hulle ander seën.
c) Die term moet ook nie verwar word met sosiale geregtigheid nie, alhoewel gemeenskapsbediening inherent deel is van wat ons onder missionale gemeentes verstaan.
Die verstaan van missionale gemeentes en die begrip Missio Dei gaan hand aan hand. God is ‘n sturende (missionêre) God. Die lewe van God is ’n proses van gestuurdheid: die Vader stuur die Seun, die Seun stuur die Heilige Gees. Die begrip, Missio Dei, of meer resent, Trinitatis Dei, verwys na ŉ missionêre verstaan van die drie-enige God en van Sy Sending na die wêreld. Dit behels ook die verstaan van die Goddelike Triniteit as ‘n intieme onderlinge gemeenskap wat wedersyds diensbaar en insluitend is, wat impliseer dat die lidmate soos die Hoof van die kerk is. Die kerk of geloofsgemeenskap is God se instrumente in Sy Sending, Sy gestuurdes na die wêreld. As God se gestuurdes werk ons daar waar God werk.
‘n Missionale teologie werk met ‘n holistiese verstaan van die kerk se roeping, naamlik om nie net met woorde nie, met Woord en brood, woord en daad, die evangelie te bring. Die missionale gemeente is sout vir die aarde en lig vir die wêreld op elke lewensterrein, en bevorder die belange van die koninkryk van God. Dit gaan dus oor die identiteit van die kerk maar ook oor die roeping van elke gelowige om dissipelmaker te wees daar waar hy of sy hom of haarself in die werk en speelplek bevind. Christus se opdrag in Matteus 28: 19-20 handel in die eerste plek nie oor die doop of oor enige ander saak nie, behalwe om dissipelmakers te wees, kortom, ‘n beweging van mense gedring deur hulle liefde vir Christus Jesus en deur hul gehoorsaamheid aan Hom die koninkryk realiseer. ‘n Missionale gemeente is beide uitreikend deur haar diensbaarheid in die samelewing en uitnodigend in die sin dat mense deur die gemeente se (Christus) styl van diensbaarheid na Hom getrek word.
2 ‘n Missionale perspektief
Missionêre kerk-wees beteken dat gemeentes ’n meer kritiese ingesteldheid onwikkel jeens hul omringende konteks, om sodoende as alternatiewe gemeenskap ’n uiters noodsaaklik profetiese roeping daarbinne te beoefen. Terselfdertyd word sending nie net gesien as die taak van enkelinge wat van tyd tot tyd in sendingaksies uitreik na ander plekke om siele te wen vir die koninkryk van God nie, maar as die taak en roeping van die hele gemeente wat op ’n deurlopende grondslag hulle missionêre roeping in en na die wêreld (ook in hul onmiddellike konteks) uitleef.
Sendingwerk behels nie meer net uitreikaksies van sendingorganisasies in die Eerste wêreld na ongekerstende volkere in die Derde wêreld nie, maar die taak van kerke en gemeentes (ook) in hul onmiddellike konteks. Dit sluit die interaksie/wisselwerking tussen Woord en brood in. Kortom: ’n skuif vanaf ’n sturende na ’n gestuurde kerk, ’n skuif vanaf ’n kultuurkerk na ’n kerk wat die omringende gemeenskap reflekteer met in ag neming van, en ’n kritiese posisie teenoor, die omringende kultuur.
’n Missionale gemeente sou ook as ’n gemeente met bepaalde styl getipeer kon word. ’n Gemeente wat die Woord van God kan waarmaak en die konteks waarbinne ’n gemeente hulleself bevind kan lees. Met ander woorde, ’n Skrifgetroue kerk wat die mens van vandag aanspreek binne sy konteks. Dit is ten eerste oor die karakter van die kerk.
“Being missionary and being a “sent” community – a body of people sent on a mission – is not first about the church’s outward-moving actions – it is about the character of its own life in the process. This happens not when a church leaves its geographic location. Rather it happens when it takes leave of cultural loyalties alien to the gospel. This must be the prior disposition if geographic leaving is to be genuinely missionary.” (Darrell L Guder: Missional Church).
‘n Missionale gemeente is ook al beskryf as gemeentes wat wegbeweeg van programme na prosesse, van besluite na dissipelmaking, van professioneel na passievol,van uniformiteit na diversiteit.
As alternatiewe gemeenskap kan die missionale gemeente ŉ kragtige getuie wees wanneer hy in kontras met die leefstyl van die dominante gemeenskap rondom hulle optree – byvoorbeeld ten opsigte van materialisme, korrupsie, wetteloosheid en liefdeloosheid. Die missionale gemeente word voortdurend gevorm deur die evangelie om sodoende ŉ lewende en geloofwaardige bewys en bevestiging van sy eie aansprake, beloftes en uitnodigings te word terwyl daar geïdentifiseer word met die wêreld ver en naby hulle as ŉ teken van die Koninkryk wat kom. Die missionale gemeente volg in die voetspore van Christus, wat deur Sy lewe en bediening die barmhartigheid van die Vader omgesit het in brood, genesing, redding uit gevaar, vergifnis en versoening met God. Die gemeente gee dus ook met haar dienswerk uitdrukking aan die barmhartige hulpvaardigheid van God.
3 Missionêre/missionale dimensie en intensie
Wanneer daar oor die verantwoordelikheid van missionale gemeentes gepraat word, is dit nodig om tussen ‘n missionêre dimensie en ‘n missionêre intensie te onderskei. As die kerk dáár is vir die wêreld, as die kerk in alles wat hy doen die liefde van die Here wil uitstraal, spreek dit vanself dat élke aksie van die kerk ‘n missionêre dimensie moet hê. Of eredienste gehou word of kategese bedryf word, of pastorale sorg ter sprake is of ‘n kerkbouprogram, of daar kermis gehou word of oor die jaarlikse begroting besluit moet word, telkens moet die vraag gevra word: dien dit ons getuienis? Lok dit mense na Christus – of stoot dit af?
Die kerk het nog meer as dit nodig: ‘n missionêre intensie. In die program van die gemeente moet voortdurend plek gemaak word vir spesifieke getuienis- en diensaksies en projekte. Die evangelie-liefde van die Here moet verkondig word en ook gedemonstreer word. Daarvoor is planne en strukture nodig. Hierdie styl vra om ’n bewuste keuse van ’n gemeente om te beweeg van selfonderhoudend na missionêr. Dit vra van ’n gemeente om nie haar eie doel in sigself te wees nie, maar ’n middel tot ’n doel, om haar eie sisteem prys te gee ten einde dit te behou.
Die presiese implikasie van hierdie uitwaartse beweging sal uiteraard verskil van gemeente tot gemeente. Dit alles bring mee dat elke gemeente (en elke lidmaat) eerlik voor die spieël van die Here sal moet gaan staan en vra: watter dinge verhoed ons om ons taak behoorlik na te kom? Dra die gemeentelike strukture ons roeping om missionale gemeente te wees, of pootjie ons tradisionele strukture ons? Is die gemeente hoofsaaklik na binne gerig, bo alles op hul eie oorlewing ingestel?
Lewe dié gemeente na buite, na die wêreld, waarheen die Here hul geroep het om as Sy getuies op te tree? Kortom, soos Malan Nel dit vra: “Waarvoor is die gemeente hier? Wie sal die gemeente mis as hulle ophou bestaan?” Nie net die bediening van die kerk nie, maar ook die “being” (die wees van die kerk) is belangrik.
4 Leierskap en die missionale kerk
Leierskap is vir Malan van kardinale belang in die lewe van die missionale gemeente. Hy beklemtoon egter ŉ dimensie wat belangrik is vir die styl waarmee ons die saak benader. Hy noem dit die stuur (kubernesis) van ‘n boot wat nie jou eie is nie, met ‘n vrag wat jy nie besit nie, na ŉ bestemming wat deur die Eienaar van die vrag bepaal word. Hierdie is ŉ beeld wat aansluit by Paulus in sy briewe. Missionale gemeentes verstaan die relatiewe en relevante waarde van leierskap, administrasie en bestuur. Uiteindelik staan al die bedieninge van die gemeente in diens van die kommunikasie van die evangelie van die koninkryk van God.
‘n Ander beeld is om die gemeente te sien as ‘n trein, wat sy doel vervul. Die stuur (kubernesis) van die trein is die wiele van die trein. Hulle neem die impak of “hammering” en in die ergste scenario is ongelukkig ook die remme wat die proses vertraag of in die wiele ry. Dit beteken dat gemeentes se rol nie uitgedien is in die koms van God se koninkryk na die wêreld nie, maar uitdrukking van God se liefde vir die wêreld.
Die gemeente is God se opsporingstasies om die gebrokenes in hierdie wêreld te soek en te laat vind- getroue getuies van God se genade in Christus deur die werking van Sy Heilige Gees. Missionale leierskap is gebou op bemagtiging, deelname en spanne, waar daar oop sisteme is wat nuwe toetredes verwelkom. Leierskap moet ook by die veranderende omstandighede kan aanpas. Daarby is dit vanselfsprekend dat die gemeentelike leier ‘n persoon van integriteit en geloofsvolwassenheid moet wees.
5 Missionêre/missionale waardes
In hierdie paragraaf word net kortliks verwys na die hoofstuk van Nelus Niemandt oor die saak. Om ŉ gemeente te begelei van ‘n instandhoudende kerk na ‘n missionale kerk vra ‘n holistiese benadering. Dit werk met die begrip dat die kerk juis daar is vir die vreemdelinge en mense wat nie deel van die kerk is nie. Hiermee word nie bedoel dat die bedieninge in die kerk verwaarloos word nie. Die bedieninge in die kerk mag egter nie net dien om die “struktuur” te dien nie, maar die koms van God se koninkryk in hierdie wêreld.
Die onderstaande missionale waardes word deur Niemandt as rigtinggewend vir die missionale gemeentes genoem. Die bediening van gebed, die bediening van die evangelie van God se verlossing vir alle mense deur woord en daad, sowel as die bewaring en bewerking van die skepping tot eer van God en almal wat in die skepping woon, is deel van die roeping van die hele gemeente, maar ook van elke gemeentelid. Insiggewend dat hy vermeld dat die gemeente die leiers se agenda bepaal en nie andersom nie.
Missionale waardes sluit die volgende in:
Lewe as ‘n geloofsgemeenskap wat onderlinge saamwees hoog ag. (Die uitbou van kleingroepe).
Oop en plat leierskapsstrukture.
‘n Sin vir avontuur en bereidheid om risikos te neem. (teenoor die handhawing van dit wat werk).
Aanbidding wat klem lê op ervaring, deelname en die kunste. Met aanbidding moet ons ook verstaan dat ‘n missionale gemeente alles wat sy aanpak in biddende afhanklikheid van die Sturende God sal doen.
‘n Sin vir geregtigheid.
Deernis met mense in nood (Gemeenskapsbediening).
Waardering vir diversiteit met behoud van klem op eensgesindheid.
Uiteindelik, elkeen ‘n sendeling!
6 Missionale gemeente in ‘n postmoderne konteks
Cas Wepener (aangehaalde werk) wys daarop dat die kerk haar in ‘n nuwe era bevind. In samelewings wat as modern of postmodern getipeer kan word, het die kerk haar vanselfsprekende posisie verloor. Die vraag is watter tipe kerk benodig word in ‘n post-moderne kultuur?
Die sg “kerk in ‘n postmoderne konteks” heg groot waarde aan holisme en bediening aan die hele persoon in sy totale konteks, maw gee aandag aan al die dimensies van menswees, nie net die mens se “siel” nie. Diversiteit en multikulturalisme is nie vreemde begrippe vir so ‘n kerk nie. Verhoudings is baie belangrik en die kerk funksioneer nie in “geestelike ghettos” nie, maar heg waarde aan verhoudings met ander kerke. Dit sou beteken dat bedieninge nie gedupliseer word nie, maar hande gevat word twv God se koninkryk. Wysheid om die onmiddellike konteks aan te spreek en te bedien eerder as intellektuele kennis is belangrik vir die bediening in die sg “postmoderne konteks.”
Sendingwerk behels nie meer net uitreikaksies van Sendingorganisasies in die Eerste wêreld na ongekerstende volkere in die Derde wêreld nie, maar die taak van kerke en gemeentes (ook) in hul onmiddellike konteks. Kortom: ’n skuif vanaf ’n sturende na ’n gestuurde kerk. Ook wat die kerke/gemeentes se onderlinge verbondenheid betref het daar ‘n skuif gekom. Gemeentes reik na mekaar uit as vennote of “partners”. Die “partnership” gedeelte behels dat ‘n sisteembenadering gevolg sal word waarin netwerke van gemeentes gevorm word om saam te werk aan hul missionêre opdrag. Dat gemeentes hande sal vat op hierdie pad deur van mekaar te leer, van oorwinnings en van foute. Maw ‘n benadering weg van “ons weet” na een van “ons leer”.
Hoe die vennootskapsgedagte uitgewerk kan word is deel van die proses in KZN waar gemeentes uiteindelik in gesprek met mekaar by mekaar kan leer en mekaar kan stimuleer en bemoedig deur die onderlinge koinonia en leer by mekaar. Hierdie is deel van ‘n ontvouende proses in KZN.
‘n Studiestuk (Nuwe wyn) wat by die vorige Sinodesitting van Natal se kerk uitgedeel het daag die kerk in KZN so uit: “ Ons is nou hier, God stuur ons. Ons is Sy kerk, Sy familie. Ons wil mekaar bystaan om met Woord en daad Christus sigbaar te maak. Ons wil nie meer alleen loop nie, maar ons wil saam met ander kerke, veral ons uitgebreide familie, saamwerk aan een Christelike getuienis. Ons is betrokke by die uitdagings van armoede, MIV Vigs en misdaad. Ons wil die Here se koninkryk dien, wat groter is as ons kerk. Ons kan dit nie meer konfronterend, meerderwaardig, sonder verhoudinge doen nie.” Kom ons begin dit al meer doen!
Opsteller: dr Mike Heaney in samewerking met Ds Gawie van Jaarsveld, Dr Botha van Aarde en Ds Ben van Dyk
Christianity Today. December 2008.
Hancke Frans. Die impak van die plaaslike missionêre gemeente. Ongepubliseerd.
Keller Tim. The Missional Church. Junie 2001.
Nel Malan. Congregational analysis: A theological and ministerial approach. HTS teologiese studies. November 2009.
Niemandt Nelus. Nuwe drome vir nuwe werklikhede. 2007.
Nuwe wyn in nuwe sakke. Studiestuk van KZN Sinode
Wepener Cas. Ongepubliseerde Buvton studiestuk.
Posted in Missionale Gemeentes | Sleutelwoordw:Begripsomskrywing, Dimensie, Intensie, Mike Heaney, Missionale Gemeentes, Missionale perspektief, Postmoderne konteks, Waardes
Posted by: benvd | 20 Julie 2010
Pastorale Begeleiding van persone met ‘n homoseksuele orintasie
RIGLYNE VIR DIE PASTORALE BEGELEIDING VAN PERSONE MET ‘N HOMOSEKSUELE ORIËNTASIE
Die besinning van die kerk se kant oor die komplekse verskynsel van homoseksualiteit vind oor die afgelope jare/dekades reeds wyd en omvattend plaas. (Algemene Sinode 2007; KZN Sinode 2005)
Daar word in hierdie riglyne dus slegs gefokus op die pastorale begeleiding van persone met homoseksuele oriëntasie sonder dat daar prinsipieël besin of teologies enige beoordeling gemaak word, of vanuit enige vooropgenome standpunt na die saak gekyk word. Die riglyne fokus dus op die werklikheid dat daar in praktyk sulke persone in die samelewing en in ons gemeentes is en dat ons ook in pastorale situasies met hulle te doen kry. Die klem val verder daarop dat die riglyne bondig, prakties en bruikbaar sal wees.
2. Die verstaan van pastorale begeleiding.
Pastorale begeleiding vanuit Christelik/Bybelse perspektief wil mense help en begelei tot die volheid van die nuwe lewe in Christus en in verhouding met God, en van daaruit tot sinvolle menswees (Rom. 5:1 – 2; Joh. 10:10). Dit is dus gerig op heling/genesing, begeleiding, perspektief, ondersteuning, troos, versoening en geloofsgroei tot geestelike volwassenheid (Bylae A13-1 van die Verslag van die Kommissie vir Leer en Aktuele Sake van Wes- en Suid-Kaap aan die Sinode 1999, Agenda 1999:183). Dit gaan gepaard met ŉ ingesteldheid van begrip, empatie, luister, deernis en ootmoed teenoor enige persoon wat sodanige hulpverlening verlang/nodig het.
Dit is dus belangrik dat die persoon met homoseksuele oriëntasie nie uitgesonder word asof dit die enigste of grootste “probleem” of “sondige toestand” is waarmee mense gehelp moet word nie. Ons samelewing en gemeentes is vol mense met pyn en worsteling oor ŉ verskeidenheid van aangeleenthede en die klem in pastorale begeleiding val dus primêr op die hulp en bystand wat gegee word eerder as die spesifieke gestalte van gebrokenheid waarmee ons te doen kry. Die pastorale begeleiding van persone met homoseksuele oriëntasie is dus wesenlik nie noodwendig anders as die begeleiding van enige ander persoon nie.
In die lig van hierdie paar uitgangspunte word die volgende as riglyne aangebied :
3. Riglyne vir pastorale begeleiding.
3.1. Ingesteldheid van die pastor
3.1.1 Dit is belangrik dat die pastor eerlik met hom/haarself is. Indien daar in sy/haar ingesteldheid dalk so ŉ sterk weersin is teen homoseksualiteit dat dit die begeleidingsproses sal belemmer is dit raadsaam om vanuit die staanspoor eerder ŉ ander persoon as begeleier te kry.
3.1.2 Veral vanweë die sterk “sonde” konnotasie waarmee homoseksualiteit dikwels bejeën word is dit belangrik dat die pastorale begeleiding nie plaasvind in die raamwerk van ŉ “regverdige” wat ŉ “sondaar” moet reghelp nie. Egte pastorale begeleiding vind nie plaas vanuit ŉ verhewenheid bo die ander nie maar juis vanuit ŉ diepe solidariteit met die ander se worsteling en pyn, ŉ ootmoed en ŉ besef van eie sondigheid en swakheid (Henri Nouwen se gedagte van die “wounded healer”). Ons kan praat van ŉ tipe solidariteit. Hierdie “solidariteit” kan pastoraal en Skriftuurlik begrond word van uit die perspektief van “korporatiewe identiteit”. David Powlison gebruik verhelderende begrippe soos, ‘a we-ness’ en ‘we are in it together’. Die berader en die beradene is ewe afhanklik van dieselfde verlossende genade (Jak 2:10; 3:2). Hierdie korporatiewe identiteit as uitgangspunt word bevestig deur Kor. 6: 9-11. Hoereerders, geldgieriges en skindertonge word onder dieselfde kam geskeer as “mense wat homoseksualiteit bedryf”.
3.1.3 Daar is nie ŉ vaste “resep” vir die begeleiding van persone met homoseksuele oriëntasie nie. Dit is simplisties om met die uitgangspunt te werk dat die antwoord vir al sulke persone te vind is in bekering of die afswering van sondige praktyke. Elke mens, ook die homoseksueel, het sy eie verhaal, ervarings, worsteling en pyn en die pastorale begeleiding sal dus met sensitiwiteit moet rekening hou met die unieke van elke individuele situasie.
3.1.4 Dit is verder belangrik om te onthou dat egte pastorale begeleiding nie die oogmerk het om ander bloot (ŉ bietjie) beter oor hulleself te laat voel of te help om meer gelukkig te wees nie. Dit gaan veel eerder oor die ontdekking deur die persoon self van ŉ betekenisvolle menswees voor God en in verhouding met Hom (Fil 3:10 – 14). Daarom het die pastor dikwels (meestal!) nie self al die antwoorde nie maar laat ruimte vir en vertrou die Gees om te oortuig en tot insig te lei.
3.2. Riglyne vir begeleiding
In aansluiting by dr Dawid Kuyler (Toegerus om te help) se lewensdimensies van geestelike heling en terapie is die volgende aspekte wesenlik belangrik in die begeleidingsproses:
Persone met homoseksuele oriëntasie worstel dikwels met die ervaring van verwerping in die samelewing en gemeente. Daarom word dit so belangrik in die pastorale begeleiding dat daar aanvaarding sal wees wat juis gestalte gee aan die genade en onvoorwaardelike liefde van Christus. As berader is ons God se beelddraers. Ons is Sy sigbare verteenwoordigers en in hierdie hoedanigheid is ons in navolging van God daartoe geroep om mense ten aanvang te ontmoet wáár hulle is in ŉ klimaat van onvoorwaardelike liefde en aanvaarding (Rom. 15:7).
Homoseksuele oriëntasie bring mense dikwels in ŉ atmosfeer van skerp veroordeling in kerklike en gemeenskapskringe. Die gedagte dat homoseksuele persone deur God verwerp word en reguit hel toe sal gaan het dikwels groot pyn en worsteling tot gevolg. Vanuit die kruis en die versoening wat in Christus bewerk en aan ons geskenk is, is die bediening van vergifnis ŉ belangrike dimensie van die begeleidingsproses. ’n Kernbeginsel in die konteks van vergifnis is, “om uit genade te leef, moet ons ook genadig leef”. Dit is enersyds ’n wesenlike grondhouding in die begeleidingsproses. Andersyds is dit ook ’n beginsel wat by die beradene ingeskerp moet word as ’n grondhouding in die teenwoordigheid van liefdelose kritiek en veroordeling.
Die ervaring van persone met homoseksuele oriëntasie dat hulle in die breë samelewing soms “afgeskryf” word en in ŉ sin uitgestoot word sodat hulle in eie gemeenskappe (en gemeentes) hulle weg moet vind, maak dit belangrik dat daar in die pastoraat aan hulle hoop gebring word. Vanuit die opstanding van Christus en met die oog op sy koms (eskatologie) kan ook hierdie persone die verwagting hê dat ons in Hom tot volle lewenswaarde kan opstaan.
3.2.4 Gemeenskap (“fellowship”)
Die kerk is ŉ helende gemeenskap. Die pastorale begeleiding sou dus ook in die oog hê om persone in te trek in koinonia met ander waar hulle die dimensies hierbo genoem kan ervaar met medegelowiges en waar hulle die volle ruimte het om diensbaar en deel van die gemeente te wees sonder dat hulle oriëntasie hulle uitsluit van ŉ betekenisvolle lewe in die gemeente. Die fokus is dus nie primêr dat hulle eers moet “regkom” nie maar dat hulle in Christelike liefde opgevang word en dat die uitkoms in ŉ sin oorgelaat word in die hande van die Here self.
Homoseksuele oriëntasie gaan oor tyd en met al die bagasie wat daarmee saamgaan, dikwels gepaard met die verlies van egte lewensvreugde en die “viering” van menswees. Dit sou in die pastorale begeleiding belangrik wees om ook hierdie dimensie aan te spreek en die persoon te begelei tot vreugdevolle menswees en die omhelsing van die lewe sonder om daarop te fokus dat dinge eers anders moet word (Rom. 5:1 – 2; Joh. 10:10). Die bevryding en dankbaarheid wat in Christus aan ons almal geskenk word geld ook vir persone met homoseksuele oriëntasie.
Dit is belangrik dat ons in ons gemeentes en gemeenskappe werk aan groter begrip vir persone met homoseksuele oriëntasie en om die “stigma” daaraan verbonde te besweer. Aan die ander kant moet sulke persone egter ook begelei word om begrip te hê dat vanuit die tradisionele opvattings oor die saak dit nie vir almal ewe maklik is om iets wat vir ŉ lang tyd as “doodsonde” voorgehou en hanteer is, gewoon in ŉ ander lig te sien nie. Daar is steeds baie gemeentelede en ouers wat groot worsteling het om vrede te maak met die verskynsel van homoseksualiteit en ook hierdie worsteling moet begryp word en nie afgemaak word as voor die voet liefdeloosheid of veroordeling nie.
Al die voorafgaande wil nie propageer dat alles wat plaasvind binne ŉ homoseksuele oriëntasie gewoon aanvaar of gesanksioneer hoef te word nie. Die kerklike besluite oor die saak (Algemene Sinode 2007; KZN Sinode 2005) het bepaalde parameters gestel waarbinne die pastorale begeleiding en die berader sy eie begrensing vrymoedig kan handhaaf. Die beginsel bly egter dat alhoewel ons sekerlik vanuit eie oortuigings die sonde kan afwys, ons tog altyd die sondaar onvoorwaardelik sal liefhê.
3.2.8 Eiesoortige worsteling wat gepaard gaan met die homoseksuele milieu.
Benewens die algemene riglyne in punt 3.2.1 tot 3.2.7 hierbo, sou dit in die pastorale begeleiding belangrik wees om rekening te hou met bepaalde probleme waarmee persone met homoseksuele oriëntasie dikwels worstel.
1. Emosionele verwonding.
Wanneer daar geluister word na die verhale van homoseksuele persone, word dit duidelik dat meeste van hulle langs die pad situasies beleef het van verwonding. Soms kom dit uit die ouerhuis, soms uit die gemeenskap deur verwerping, bespotting, viktimisering ens. Dit is in die pastorale begeleiding belangrik dat hierdie soort situasies deurgewerk en verwerk word. Daarom sou daar geluister moet word na elkeen se verhaal en die emosionele pyn wat daarmee saamgaan.
Eensaamheid is iets anders as om alleen te wees. Wayne Mack het tydens ’n lesing te Westminster, Philadelphia die volgende sinvolle definisie van eensaamheid verskaf:
Loneliness is the extremely unpleasant emotion that arises from the awareness that I am not relating meaningfully to God, people and, consequently, to myself. Eensaamheid kan ŉ kroniese emosie word wat later oorgaan in ander emosies van verlatenheid, minderwaardigheid en depressie.
Navorsing toon dat, alhoewel ŉ mens nie sou kon sê dat alle homoseksuele persone depressie lyers is nie, daar tog ŉ besondere hoë voorkoms van hierdie toestand by hulle aangewys kan word. Dit gaan dikwels gepaard met gevoelens van swaarmoedigheid, waardeloosheid en gebrek aan hoop en lewensin. Gevoelens van selfmoord kom ook dikwels voor. Die pastorale begeleiding sal dus deeglik met hierdie moontlikheid en die terapie daar rondom moet rekening hou.
4. Worsteling met verhoudings.
Baie homoseksuele persone kom uit verhoudings waarin hulle verwond is en seergekry het. Die verhouding met ouers, die belewenis van veral ŉ vaderfiguur maar dikwels ook ŉ moeder is faktore wat groot invloed het op die pad waarlangs hulle gekom het. Sommige kom uit heteroseksuele verhoudings en selfs huwelike. Ook binne die “gay” gemeenskap self is daar verhoudings waarin ander dikwels diep seerkry. Die pastorale begeleiding sal dus hierop moet fokus en help om die verhoudings verwonding te identifiseer en deur te werk
5. Gebrek aan sekuriteit en vastigheid
Alhoewel die ‘ideaal” van ŉ durende, monogame verhouding vir persone met homoseksuele oriëntasie dikwels voorgehou word, blyk dit in praktyk dat hierdie soort verhouding baie selde voorkom in die gay gemeenskap. Meeste homoseksuele persone het ŉ geskiedenis van verskeie verhoudings en die gebrek aan ŉ huweliksband maak dit uiteraard ook baie makliker om in’n blywende verhouding betrokke te raak. Sommige navorsers beweer dat daar soveel as 500 verskillende verhoudingsmaats in ŉ gemiddelde gay verhouding kan wees (dit sluit heteroseksuele verhoudingsmaats ook in). Dit skep ’n omgewing waar daar min sekuriteit in verhoudings ervaar word. In die pastorale begeleiding sal hierdie aspek ook aandag moet geniet. Binne die Christelike gemeenskap word hierdie soort promiskuïteit, of dit homo- of heteroseksueel is, konsekwent afgewys.
Heteroseksuele verhoudings het in die algemeen ŉ opbou na die fisiese. In die homoseksuele kultuur kom dit dikwels voor dat persone na ’n eerste ontmoeting nog dieselfde aand in ’n fisieke verhouding betrokke raak. Van meet af word daar dus ’n wesenlike konfrontasie met die synsproblematiek: gaan dit oor my of my liggaam. Die begeleidingsproses fokus op die begeleiding en vestiging van twee sleutelbegrippe in die teologie van Larry Crabb. Volgens Crabb is die diepste behoefte wat in die hart van elke mens leef die behoefte aan sekuriteit en waarde wat alleenlik manifesteer in ’n persoonlike verhouding met Jesus Christus
6. Misbruik en mishandeling (abuse)
Persone met homoseksuele oriëntasie is dikwels ook binne hulle eiesoortige gemeenskap en verhoudings die slagoffers van misbruik en mishandeling. Hulle het nie altyd dieselfde wetlike beskerming wat vrouens en kinders binne die normale huweliksituasie geniet nie. Hulle het dikwels nie die vrymoedigheid om dit aan te meld nie en doen dit selde. Gevolglik word die lyding maar in stilte verdra en verduur. Die gevoelens van verwerping, frustrasie en vernedering wat met hierdie soort verskynsel saamgaan sal in die pastorale begeleiding ook moet aandag kry.
ŉ Homoseksuele oriëntasie gaan dikwels gepaard met die worsteling en soeke na identiteit, daar word selfs na verwys as ŉ identiteitskrisis wat baie van hierdie persone ervaar. Daarmee saam gaan die gevoelens van ŉ lae selfbeeld en die gebrek aan selfvertroue of selfs diepe gevoelens van minderwaardigheid. Daarom is dit belangrik in die begeleidingsproses om ŉ nuwe menswaardigheid en identiteit in Christus te bou en te vestig. Ten diepste lê elke mens se waarde in wie ons in Jesus Christus is en nie slegs in ons seksualiteit nie.
Dit gaan dus ten diepste nie oor wie ek is nie maar oor wie s’n ek is. Wanneer ’n mens se identiteit op ’n gegewe tydstip nie in Christus gevestig is nie, lei dit noodwendig tot die ‘prestasiestrik’. Die prestasiestrik beteken dat my eiewaarde gekoppel is aan ‘my vermoë om te presteer’ (vrees vir mislukking) en ‘ander se goedkeuring’ (vrees vir verwerping). Volgehoue en intense vrees vir mislukking en verwerping vorm dikwels die destruktiewe teëlaarde vir angs, aggressie en depressie.
Daar is drie genadegedrewe beradingsbeginsels wat deurlopend in gedagte gehou moet word:
Danksy die genade van die Vader behoort (belong) ek.
Danksy die offer van Christus het ek waarde.
Danksy die Heilige Gees se inwonend-bemagtigende krag is wonderwerke in alle fasette van my verhoudingslewe ’n moontlikheid.
8. Belewenis van die verhouding met God
In die pastorale begeleiding sal daar aandag gegee moet word aan die Godsbeeld wat hy/sy het. Persone met homoseksuele oriëntasie worstel dikwels met skuldgevoelens en beleef God ver en onpersoonlik of rigied, onbegrypend en veroordelend. Hierdie persepsies kan uiteraard ŉ groot invloed hê op gebed, geestelike groei en die belewenis van ŉ veilige en geborge verhouding met God. Ons pastorale begeleiding moet ook begelei tot tuiskoms by ons Vader.
Die werkgroep het bestaan uit:
Magdalena Reyneke (voorsitter)
Roelie Erasmus (skriba)
Posted in Pastoraat | Sleutelwoordw:homoseksuele, Pastoraat, pastorale riglyne
Posted by: benvd | 3 Maart 2009
Bedanking aan Nelus
Louis van der Walt het die bedanking gedoen en meld dat Nelus se optrede hom aan die volgende laat dink:
N – Brug na nerens
E – Ervanring
L – Leef in die wereld
U – Uitdaging
S – Sigbaarheid
Posted in 2009, Predikantekonferensie | Sleutelwoordw:Bedanking, Nelus Niemandt