Oekraïne: Lug-, see en grondaanvalle keer burgerlikes vasLede van die Oekraïnse weermag hergroepeer na ‘n terugvegpoging teen Russiese magte in die Lugansk-streek. (Foto:Anatolii Stepanov/AFP) Russiese magte het Oekraïense stede Maandag verder vanuit die lug, see en op land gebombardeer met waarskuwings dat Russiese magte voorberei vir ŉ aanval op die hoofstad, Kiëf. Dít terwyl vreesbevange burgerlikes steeds in die beleërde stad Marioepol vasgekeer is. Meer as 1,5 miljoen mense het reeds weens die genadelose aanslag uit Oekraïne gevlug en duisende ander is ontwortel of gestrand in stede wat weens Russiese bombardering in puin gelê is. Internasionale sanksies wat veronderstel is om Rusland te straf vir sy optrede het klaarblyklik nog weinig gedoen om die inval te stuit of te verstadig en Washington bespreek nou ŉ verbod op Russiese olie-invoere met Europa. Dié moontlikheid het die prys van Brent-ruolie tot die hoogste vlak in byna 14 jaar laat styg. Op voetsoolvlak in Oekraïne loei lugsirenes in stede oor die land – ook die hoofstad, Kiëf – en intense lugaanvalle duur voort in Kharkiv wat die afgelope paar dae byna onophoudelike aanslae moes verduur. “Rusland gaan voort met sy aanslae en fokus veral op die inval van Kiëf, Kharkiv, Chernihiv, Sumy en Mykolayiv,” het die stafhoof van die Oekraïense gewapende magte gesê. ‘Doelbewuste moord’ Wolodimir Zelenski, die Oekraïense president, het woedend gereageer op die toenemende verwoesting en sterftesyfer en het Russiese troepe van “moord, doelbewuste moord” beskuldig. “Ons gaan nie vergewe nie, ons gaan nie vergeet nie. Ons sal elkeen straf wat in hierdie oorlog wandade op ons grond gepleeg het,” het hy gesê. “Daar gaan op hierdie aarde geen stil plek wees anders as die graf nie.” Ná 12 dae van gevegte is honderde mense reeds dood en duisende gewond. ŉ Nimmereindigende stroom mense, die meeste van hulle vroue en kinders, het na buurlande gestroom in wat die Verenigde Nasies (VN) bestempel as die grootste vlugtelingkrisis sedert die Tweede Wêreldoorlog. Sommige is egter vasgekeer, onder meer in die suidelike stad Marioepol, waar ŉ tweede poging om burgerlikes toe te laat om te vlug, Sondag misluk het. Albei kante het mekaar daarvan beskuldig dat hulle die skietstilstandooreenkoms verbreek het en die Rooikruis het berig oor “verwoestende tonele van menslike lyding”. Westerse lande het ongekende sanksies teen sakeondernemings, banke en miljardêrs ingestel in ŉ poging om die Russiese ekonomie onder druk te plaas en Rusland te dwing om die aanval te staak. Die Russiese president Wladimir Poetin het egter wêreldwye sanksies vergelyk met ŉ oorlogsverklaring. Moskou is gedwing om die verkoop van noodsaaklike goedere te beperk om verkope op die swartmark te beheer, terwyl die betalingsreus American Express sy bedrywighede in dié land opgeskort het ŉ dag nadat Visa en Mastercard dieselfde stappe aangekondig het. Poetin het die “neutralisering” van Oekraïne beloof, hetsy deur “onderhandeling of deur oorlog” en daar is nie groot verwagting dat gesprekke tussen Rusland en Oekraïne wat vir later vandag beplan word, veel gaan oplewer nie. Bondgenote van die Noord-Atlantiese Verdragsorganisasie (Navo) het tot dusver nie ingestem tot oproepe vir ŉ vliegbeperking nie en die Amerikaanse senator Marco Rubio het gister gewaarsku dat dit kan lei tot die Derde Wêreldoorlog teen kernkragbewapende Rusland. Poetin het reeds gedreig met “kolossale en katastrofiese gevolge nie net vir Europa nie, maar die hele wêreld” indien ŉ geen vlieg- sone ingestel word. Hofsaak Kiëf het intussen ŉ dringende saak by die Internasionale Geregshof aanhangig gemaak en voer aan Rusland het sy oorlog onwettig geregverdig deur valslik ŉ volksmoord in Oekraïne se Donetsk- en Lugansk-streek voor te hou. Oekraïne voer aan dit is inderwaarheid Rusland wat “dade van volksmoord” beplan en die land het die hof gevra vir voorlopige maatreëls wat Rusland beveel om sy militêre bedrywighede dadelik op te skort hangende ŉ volledige uitspraak in die saak, wat jare kan duur. Oekraïne ontken ten sterkste dat enige dade van volksmoord gepleeg is en sê Rusland se inval is gegrond op ŉ “absurde leuen”. Die twee dag lange verhoor begin vandag in Den Haag in die hof se Vredespaleis-hoofkantoor met Oekraïne wat eerste sy saak sal stel. Rusland sal na verwagting Dinsdag volg. Die hof is ná die Tweede Wêreldoorlog op die been gebring om dispute tussen VN-lande te besleg en dit is hoofsaaklik op verdrae en konvensies gegrond. Die hof se uitsprake is bindend, maar daar is geen werklike manier om dit af te dwing nie.