PressReader - SA Jagter Hunter: 2019-01-01 - OP DIE PLATTE VAN JOU POTE
OP DIE PLATTE VAN JOU POTE
Op­ge­dra aan Da­nie S­teyn.
Die trop­pie gems­bok­ke se spo­re het ons al vir ’n he­le ent ge­volg. Dit was se­ker die mak­lik­ste spoor­sny denk­baar. Ka­la­ha­ri­sand, duin-op en duin-af. Voor­dat ons ’n duin oor­steek, het ons eers ver­sig­tig daar- oor ge­loer, ons sil­hoe­ët­te ver­berg deur bos­sies, gras of bo­me bo-op die duin.
Die trop was skie­lik reg on­der ons in die duin­straat. Da­nie was al­leen bo-op die rug van die duin, in­ge­wurm in ’n bos­ka­sie
om ’n goeie skoot te kry op ’n mooi bul. Ek en Wil­lem, die gids, het ’n ent­jie on­der­toe ge­lê en wag. El­ke kort-kort wou Wil­lem ook oor die duin loer en dan moes ek hom met hand­ge­ba­re be­ris­pe om stil te lê. Uit die hoek van my oog het ek ge­sien dat Wil­lem weer boon­toe kruip. My ge­duld was al re­de­lik op en met my voor­vin­ger mooi in sy gor­del se lus­sie ge­haak en ’n har­de pluk daar­aan, het Wil­lem so ’n paar me­ter teen die duin af­ge­skuif. Oom­blik­ke la­ter het Da­nie se skoot ge­klap en sy bul was plat.
JAG KALAHARIGEMSBOKKE TEVOET
Vroe­ër die og­gend van 7 Ju­nie 2004 was dit my beurt om gems­bok­ke te soek op Riet­fon­tein, die Ka­la­ha­ri­plaas van Floors en El­mie Nel in die Ko­ës-dis­trik in Na­mi­bië. Dit het baie oor­re­ding van Da­nie ge­kos om Floors te oor­tuig dat ons gems­bok­ke te voet mag jag. Hy het na­der­hand te­ë­sin­nig in­ge­stem, met ’n be­slis­te voor­waar­de dat, sou ons kwes, ons die dier self moes kry.
Wil­lem was ’n plaas­wer­ker wat ons sou wys in watter kamp ons gems­bok­ke moes soek. Na so­wat ’n uur in die kamp (son­der dat ons e­ni­ge te­kens van gems­bok­ke of spo­re ge­waar het) het Wil­lem be­sef dat ons eint­lik in die na­bu­ri­ge kamp moes jag.
Op pad daar­heen het Da­nie by­na da­de­lik die gems­bok­ke in ’n straat ge­waar. Ons het eers weg van die trop af be­weeg om ’n groot duin tus­sen hul­le en ons te kry. Van ag­ter ’n wit­gat­boom, op die kruin van die duin, het ons hul­le be­spied. Hul­le het wei-wei in die straat op be­weeg en so­wat 600 me­ter van ons tot stil­stand ge­kom. Som­mi­ges het gaan lê en an­der het rus­tig rond­ge­staan. Dit was dui­de­lik dat hul­le nie gou ie­wers heen sou be­weeg nie.
Die e­nig­ste op­sie was om te be­kruip en dit sou nie mak­lik wees nie, want daar was baie min skui­ling. Ek is eers op my sit­vlak teen die duin af waar ’n droë boom ef­fens skui­ling ver­skaf het. Daar­van­daan het ek hur­kend straat-op be­kruip. ’n Lae duin het my ge­luk­kig uit die sig van die gems­bok­ke ge­hou. Die duin het eg­ter plat­ge­loop en toe was lae drie­do­rings my e­nig­ste skui­ling. Op my maag het ek na­der ge­kruip. En daar tus­sen die drie­do­rings het my .30-06 be­sluit om sand te vreet! Ter­wyl ek my tus­sen die do­rings deur­ge­wurm het, is die ge­weer­loop lek­ker diep in die sand in­ge­druk. Wat ’n pe­na­rie! Lê­end op my rug het ek die slot uit­ge­haal en deur die loop ge­loer, ge­luk­kig was die loop droog en met be­hulp van ’n gras­halm en ’n paar bla­se, was die loop skoon.
Die bok­ke het nou al­mal ge­lê. Ver­sig­tig het ek na­der ge­kruip, ’n koei het my ge­waar, op­ge­staan en stip na my ge­kyk. Om dood­stil te lê was nou al op­sie. Na ’n paar mi­nu­te (wat soos ’n uur ge­voel het) het sy weer rus­tig ge­raak. Dit was nog te ver vir ’n se­ker skoot en al krui­pend het ek die dis­tan­sie pro­beer ver­klein. Die koei het my weer ge­sien en toe draai die ge­luk in my rig­ting...
Sy kon die krui­pen­de ding nie ei­en nie en het be­sluit om on­der­soek in te stel. Die he­le trop het op­ge­staan en haar dop­ge­hou. ’n Jong bul­le­tjie het haar proe­send pro­beer ver­hin­der om na­der te kom. Sy was nou so 40 me­ter weg en ek het plat op my sit­vlak stel­ling in­ge­neem... toe die jong bul pad­gee, het ek haar in die kuil­tjie ge­skiet. Sy het ge­val, maar da­de­lik weer op­ge­staan en weg­ge­hol. ’n Dub­bel­stam­boom­pie ’n ent­jie van my af het ’n goeie dooierus ge­bied en Floors se waar­sku­wing dat ons ons eie kwes­bok­ke moes her­win, het my laat se­ker maak van my skoot. Toe die koei gaan »
» staan, klap die dood­skoot.
Die gems­bok­koei was ’n prag­ti­ge dier met 39 duim-ho­rings. Die vol­gen­de dag het ek ’n tro­fees­pring­bok­ram met 16½ duim­ho­rings van die bak­kie af ge­skiet. In my la­pa waar ek al­bei ho­rings uit­stal, be­won­der be­soe­kers al­tyd die spring­bok­tro­fee. Maar my gems­bok­tro­fee het eg­ter vir my dui­send­vou­dig meer waar­de.
JAGHERINNERINGE BLY VIR EWIG
Die ge­beu­re van daar­die dag, al­hoe­wel nou baie ja­re la­ter, lê nog so vars in my ge­heue dat, as ek my oë toe­maak, ek steeds die Ka­la­ha­ri kan voel en ruik. Die ge­waar­wor­ding en ge­voel in my toe Da­nie my daar langs die gems­bok met ’n hand­druk ge­luk­wens, was ab­so­luut on­be­skryf­lik, on­ver­geet­lik.
Ek en Da­nie het ver­skeie ke­re saam ge­jag, en in die ar­ti­kel, Pa­ra­kar (wat in No­vem­ber 2014 in SA JAGTER/HUNTER ver­skyn het) word ons laaste saam­jag be­skryf. Na ’n be­roer­te kon Da­nie nie meer loop nie en met be­hulp van ’n spe­si­aal-ge­maak­te kar­re­tjie was hy op ’n ma­nier weer op die platte van sy pote.
In A­pril 2018 het hy in Sa­ta­ra in die Kru­ger­wild­tuin op­ge­won­de ver­tel van ’n jagtog op ’n plaas in die Bel­fas­t­dis­trik wat spe­si­aal voor­sie­ning maak vir ge­strem­de jag­ters.
Hier het hy weer met ’n spe­si­a­le e­lek­trie­se kar­re­tjie in die ter­rein (waar die slag van Dal­ma­nu­tha, of Berg-en-dal, in die voor­ma­li­ge Oos-Trans­vaal van 21 tot 27 Au­gus­tus 1900 plaas­ge­vind het) ge­jag. Met hier­die ge­veg ty­dens die Ang­lo-Boe­re­oor­log het die ZARP’s, al­hoe­wel die Boe­re die ge­veg ver­loor het, as hel­de uit die stryd ge­tree om­dat hul­le tot die bit­ter­ein­de hul po­si­sies be­hou het.
Ek haal die En­gel­se skry­wer, Sir Art­hur Co­nan Doy­le aan: “Ba­yo­net­tes glit­ter as in­fantry dou­ble a­cross the plain. The Boers stand up in their tren­ches emp­tying their rifles to the last mo­ment. But they are doom­ed. The ma­jo­ri­ty bre­ak and fly, so­me on horse­back so­me on foot. Ti­me shrap­nel is burst with beau­ti­ful and most accu­ra­te pre­ci­si­on o­ver the fu­gi­ti­ve band that bre­aks a­cross the rai­l­way li­ne. Men on foot and man on horses caug­ht in that hail are seen to stum­ble and fall.”
Da­nie se ou­pa, ge­ne­raal Chris H Mul­ler was ty­dens die oor­log in baie ge­veg­te hier be­trok­ke. Hy het as kor­po­raal in die oor­log be­gin en is vol­gens Wi­ki­pe­dia vin­nig be­vor­der, ver­al oor sy uit­mun­ten­de ken­nis van vuur­wa­pens. Dit is se­ker waar­van­daan Da­nie sy lief­de vir vuur­wa­pens ge­ërf het. Da­nie kon nie glo dat ’n mens te perd deur hier­die wê­reld se e­nor­me ron­de klip­pe kon jaag nie.
MY INSPIRASIE EN HULP
Da­nie was vir baie in­set­te op my jag­pad ver­ant­woor­de­lik. Hy het my aan­ge­spoor om by SA Jag­ters aan te sluit, my vir die eerste keer aan hand­laai of her­laai voor­ge­stel en my help soek na her­laai­toe­rus­ting (en dit saam met vriend Roe­lie ge­koop by die Aim Show). Hier­die her­laai­toe­rus­ting ge­bruik ek steeds tot van­dag toe.
In my groot­word­wê­reld in die Vry­staat het ons van die bak­kie af bles­bok­ke ge­skiet. Da­nie, wat in die bos­veld van die Hoed­spruit-om­ge­wing groot­ge­word het, was eg­ter ab­so­luut oor­tuig daar­van dat daar net een ma­nier van jag is en dit is op die platte van jou pote. Hier­die pas­sie om te voet te jag, deel ek ook.
Toe ek in 2006 voor­be­rei het om in die Zam­be­zi­val­lei buf­fels te gaan jag en hom om raad ge­vra het, was sy ant­woord: “Skiet jou koeie”. Dis wat ek toe ge­doen het. Ek het tus­sen die bees­te in die veld in­ge­stap en met droë sko­te teen ver­skil­len­de hoe­ke op die koeie ge­oe­fen.
Da­nie, Roe­lie Jor­daan, Gert S­choe­man en Ben Jan­sen het ge­help om ’n skiet­baan op my plaas in die Clo­co­lan­dis­trik te bou. ’n Paar jaar la­ter het Mor­kel Ven­ter, AJ van Rooy­en en Hen­nie Ver­maak by­ge­kom en toe bou ons die skiet­baan op El­ler­beck. Da­nie het ’n reu­se­rol ge­speel in die bou van die skiet­baan, ak­kre­di­te­ring daar­van en die re­ël van die jaar­lik­se na­si­o­na­le skiet­dae.
In die laaste tyd het ek ag­ter­ge­kom dat die ber­ge al hoe ho­ër word, die bul­te stei­ler, die trap­pe moei­li­ker, die klip­pe ron­der, die stroom­pies bre­ër en ou Moe­der Aar­de meer wan­kel­rig. Dit het my laat be­sef dat ek nie vir al­tyd sal kan loop en jag nie, maar dat ek la­ter dalk sal moet sit en jag van­uit ’n voor­sit­plek. Maar hier geld een voor­waar­de: nooit, maar nooit by ’n wa­ter­gat nie. Tot­dat ek nie meer kán nie, sal ek pro­beer om, soos my vriend my ge­leer het, op die platte van my pote te jag. * Da­nie S­teyn (20 A­pril 1948 – 4 Mei 2018) is ’n paar dae na sy 70ste ver­jaar­dag oor­le­de.
HOOFFOTO: Da­nie in die pa­ra­kar waar­mee hy ge­du­ren­de sy laaste ja­re oor die weg ge­kom het ty­dens sy jag­tog­te. INSET BO: ’n Nog fik­se Da­nie ty­dens ’n jagtog in Beu­la­land, K­waZu­lu-Na­tal.
Die eerste groot skiet­dag op El­ler­beck na­by Clo­co­lan. Da­nie oor­han­dig ’n prys aan C­ha­ri­ka Coet­zee ty­dens ’n jeug­skiet­dag op El­ler­beck, Clo­co­lan. Sy is nou al ge­troud.
Die gems­bok wat ek in die Ka­la­ha­ri ge­skiet het.
Da­nie by die gems­bok­bul wat hy in die Ka­la­ha­ri ge­skiet het.
AG­TER: Ek, Roe­lie Jor­daan, An­dy Bas­son en voor C­ris­jan S­teyn en Da­nie by die Kop­pies­dam-re­ser­vaat.
Pie­ter Strauss, ek, Da­nie en An­dy Bas­son by ’n wil­de­bees wat ek op Li­ver­pool, die plaas van Da­nie se broer, C­ris­jan, in die Hoed­spruit-om­ge­wing ge­skiet het.