Wat is 'n vertrouensverhouding en hoekom is dit belangrik? - Jy en die RegJy en die Reg
Tuis › Artikels › Wat is 'n vertrouensverhouding en hoekom is dit belangrik?
Wat is 'n vertrouensverhouding en hoekom is dit belangrik?
Donderdag | 05 April | 2018
Deur Danielle van Heerden
Die diensverhouding word hoofsaaklik gebou op vertroue.
Dit word algemeen aanvaar dat daar van werknemers verwag word om eerlik en in die beste belang van hul werkgewers op te tree. Daarom is vertroue ʼn belangrike element om te oorweeg wanneer besluit moet word of die diensverhouding met ʼn oneerlike werknemer voortgesit moet word.
Voordat ʼn werkgewer ontslag kan regverdig, moet ʼn werkgewer kan bewys dat die diensverhouding onherstelbaar verbrokkel het.
Die goeiepraktykskode in Bylaag 8 van die Wet op Arbeidsverhoudinge vereis dat werkgewers moet kan bewys dat die werknemer se wangedrag van so ʼn ernstige aard was dat die vertrouensverhouding tussen die werkgewer en die werknemer onherstelbaar verbrokkel het.
In die saak van Woolworths (Pty) Ltd v Mabija and Others (PA3/14)  ZALAC 5;  5 BLLR 454 (LAC) het die hof bevestig dat dit nie voldoende is dat werkgewers bewerings van die onherstelbare verbrokkeling van die diensverhouding maak nie, maar dat die werkgewer bewyse om dit te staaf, sal moet lewer.
In die bogenoemde saak was mnr. Mabija as ʼn kontroleerder en naweekbestuurder aangestel. Mnr. Mabija het versuim om ʼn trollie met bederfbare produkte na ʼn koelkamer te skuif en weens die versuim het die produkte bederf. Mnr. Mabija is ontslaan omdat hy versuim het om die maatskappy se beleid na te kom.
ʼn Kommissaris van die KVBA het beslis dat mnr. Mabija se ontslag te streng en derhalwe nie regverdig was nie. Die kommissaris het voorts bevind dat daar geen bewyse was dat die vertrouensverhouding verbrokkel het nie.
Die saak is op appèl geneem en die regter het bevestig dat dit nie in alle gevalle nodig is om bewyse voor te lê dat die vertrouensverhouding onherstelbaar verbrokkel het nie. In sekere ernstige gevalle van wangedrag sal dit vanselfsprekend wees. Die saak van Easi Access Rental (Pty) Ltd v Commission for Conciliation, Mediation and Arbitration & Others (2016) 37 ILJ 1419 (LC) was een so ʼn geval waar die erns van die misdryf dit nie genoodsaak het om bewyse te lei dat die vertrouensverhouding onherstelbaar verbrokkel het nie.
In die bogenoemde saak is die weknemer ontslaan nadat hy skuldig bevind is aan vyf klagte van wangedrag, onder meer growwe oneerlikheid en growwe nalatigheid. Die werknemer, ʼn betaalbeampte, het sensitiewe inligting aan ʼn kollega bekendgemaak.