Normaalweg projekteer ’n party en ’n regering onder ’n dinamiese en sterk leier ’n eensgesinde beeld na buite. Wanneer die party en regering egter in die openbaar nie alleen barste vertoon nie, maar inderdaad onderling oorlog begin voer, moet ’n redelike mens verwag dat dit net ’n kwessie van tyd is voordat hulle uiteenval en dalk die regeringsmag verloor.
Hoe staan dit op die oomblik met Zuma en die ANC? Om dié vraag te beantwoord moet ’n mens kyk na die taktiek wat die president toegepas het sedert sy groot triomf op die ANC-kongres einde 2007 in Polokwane.
Toe hy daarin slaag om sy voorganger, pres. Thabo Mbeki, op ’n vernederende wyse uit te skop, het dit gebeur met behulp van ’n politieke kultuur wat al lank gevestig was. Dit behels ’n versmelting van party en staat, van staatsorgane wat veronderstel is om onafhanklik te funksioneer, maar wat gereduseer word tot instellings wat die belang van die ANC moet dien.
“Ons moet nie net ‘in government’ wees nie, maar ‘in power’,” was ’n leuse wat dikwels gebruik is en eintlik al van die ballingskap-tyd dateer. Die ANC het in sy openbare dokumente heel openlik erken sy strewe is om “alle hefbome van die mag” te beheer.
Ten eerste natuurlik die parlement wat die regering in die eerste jare ná 1994 verrassend verantwoordbaar gehou het, maar allengs steeds meer ’n rubberstempel van die president geword het. Tweedens die instellings wat deur hoofstuk 9 van die Grondwet in die lewe geroep word, soos die menseregtekommissie, die ouditeur-generaal, die openbare beskermer, ensovoorts.
Gelukkig is Suid-Afrika ’n taamlik oop samelewing met ’n lewendige burgerlike samelewing (waarvan die media ’n onontbeerlike onderdeel vorm), met ’n Grondwet wat ver van volmaak is, maar tog uitstekend gebruik kan word om amptelike magsmisbruik teen te gaan.
Waarin veral Zuma grotendeels geslaag het, was die weermag, die polisie en die openbare vervolgingstelsel. Maar ook daar het hy die laaste weke ’n paar gevoelige houe op die neus gekry wat hom behoorlik laat steier het.
Sien ŉ mens die paradys daar voor wink? Aikôna. ’n Gekweste leeu is op sy gevaarlikste. Waaksaamheid moet meer as ooit tevore die wagwoord wees.
Ek is bevrees hy gaan nie maklik loop nie. Soos die artikel aandui kan hy aangekla word die oomblik as hy nie meer die mag het nie. So hy het baie om te verloor as hy bedank. Hy gaan veg tot die laaste.
Ek sien dat die skrywer beweer dat die burgerlike bevolking nooit plat getrap sal word nie. Ek betwyfel dit dat die burgerlike bevolking van bg state met hierdie standpunt akkoord sal gaan. Kan nie aan een staat dink wie se burgerlike bevolking sedert die sestiger jare van die vorige eeu se Uhuru dae, nie laaaankal reeds plat getrap is nie. En sommer nog ‘n paar kere. Net om doodseker te maak.
Roodt sê volgens sy berekeninge is die land se skuldvlakke hoog en drastiese aksie is nodig om dit in te kort. Hy is egter pessimisties of die regering die politieke moed het om die fiskale probleem op te los.
Volgens Roodt is van die uitdagings om die staatsdiens drasties te sny. Hy wys egter daarop dat president Cyril Ramaphosa nie hiermee geneë is nie.
Fitch sê die stappe om besteding te herprioritiseer nie juis die ekonomie gaan baat nie. Die agentskap sê Mboweni se aankondiging saam met Ramaphosa se stimuluspakket vir die ekonomie nie juis veel gaan uitrig nie.
Die ingesteldheid van CR se intensies word versterk, na die presidensie verlede Vrydag gesê het hy sou die afgelope naweek by Angus Buchan se saamtrek wees waar daar vir die land gebid is, maar toe daag hy nie op nie. Duidelik wou hy nie die boodskap hoor nie. Wel as hy daar was, sou hy met ‘n rooi gesig en skaamkwaad daar weggegaan net, want hy is ook besig om die land te versaak.
Sy vertel daar is baie moeite gedoen om die kinders te bederf. Die kinders het die ete veral baie geniet. Burgers, skyfies, sjokoladekolwyntjies en roomys is vir hulle voorgesit. Daar was ook vir elke kind ŉ persoonlike geskenkpakkie wat deur Toys R Us verpak is. Die geleentheid is by Emperors Palace gehou waar die kinders laggend kon speel op die grasperk. “Die venue was vir hulle ongelooflik mooi,” voeg sy by.
Geldenhuys vertel dat die kinders agterna nie uitgepraat kon raak oor die geleentheid nie. “Hulle het oor en oor gesels oor alles wat gebeur het.”