Ek het reeds vertel dat die magtige Axumitiese ryk in die jaar 341 formeel christelik geword het toe die eerste biskop – Frumentius – as Aba Salam ingeseën is. Hieragter lê ‘n mooi verhaal. Frumentius, wat as skipbreukeling-slaaf in die paleis gekom het, het deur sy christelike getuienis uiteindelik koning Ezana beinvloed om ‘n christen te word. Hy is na Athanasius die Patriarg van Alexandrië gestuur met die versoek om ‘n biskop vir die kerk van Axum te stuur. Athanasius het die boodskapper deurgekyk en gesê: ek kan aan niemand meer geskik as jy dink nie. Hy is georden en teruggestuur.
In die eerste plek was daar – soos ek reeds gemeld het – ou bande van bloed en handel tussen Axum en die Arabiese skiereiland. Toe Mohammed dus in Medina in die moeilikheid geraak het oor sy godsdienstige hervormings het hy ‘n hele groep van sy volgelinge, en onder andere sy suster, vir asiel na Axum gestuur. Daar is hulle vriendelik ontvang en gehuisves vir ‘n hele aantal jare, totdat die situasie in Arabië verander het. Hierdie vriendskap is nie vergeet nie. Toe die jihad, die godsdienstige verowering, oor Noord-Afrika gespoel het, is die Etiopies Ortodokse kerk vervolging gespaar. Wat wel gebeur het, is dat die Etiopiese christendom in ‘n groot mate geïsoleer is van die res van die christenwêreld. Daar was ‘n formele dun draadjie wat hulle aan die (oorblyfsel van) die Koptiese kerk in Egipte gebind het, want steeds sou die hoof van die kerk vandaar sy legitimiteit ontvang, maar eintlik het die Etiopies Ortodokse Kerk met sy lewe aangegaan sonder die invloed en interaksie met die buitewêreld. Dit verklaar natuurlik die unieke gebruike en gelowe van hierdie Kerk.
Jy kom daar, en jy weet jy staan op heilige grond. Dennevingers tokkel onsigbare klawers. Die wind speel musiek deur die bome. Jy moet jou skoene uittrek.
In Helsinki het die lied vir hom gesterf. Jean Sibelius en sy vrou Aino verhuis in 1903 na die omgewing van die meer Luusula waar hulle ‘n huis laat bou en hulle noem dit Ainola: letterlik beteken dit eintlik maar net die ‘plek van Aino’. In Ainola praat die stilte. Hy wil nie waterpype in die huis laat aanlê nie, want dit trek sy aandag af terwyl hy komponeer. Meer nog, in Ainola hoor jy geen musiek nie. Jean Sibelius kan hoorbare musiek nie uitstaan nie, om die waarheid te sê, dit irriteer hom grensloos. Want musiek is nie bedoel vir agtergrond nie, jy luister na musiek, en dan is dit al wat jy doen. Daarom is hy nie juis beïndruk toe iemand hom ‘n Steinway-vleuelklavier uit Amerika as geskenk stuur nie. Sy dogters mag slegs daarop speel as hul pa in die woud gaan wandel: een speel terwyl die ander op koekeloer by die venster staan om te waarsku as Pa terugkom.
‘Jy moet ‘n persoonlike verhouding met jou sigaar hê. Dit word woedend vir ‘n swak roker, en verseg om te brand. En as jy baie praat terwyl jy rook, straf die sigaar jou deur summier dood te gaan – en dan moet jy dit weer aansteek. Elke sigaar moet met respek en elegansie hanteer word.’
Hy sterf op 20 September 1957, op dieselfde tyd as wat sy vyfde simfonie in die konsertsaal van die Universiteit van Helsinki uitgevoer word. Die hele Finland is in rou gedompel, duisende mense staan langs die strate en orals brand kerse in die vensters. Soos wat hy versoek het, word Sibelius in die tuin van sy geliefde Ainola begrawe. Na sy dood bly Aino vir die volgende twaalf jaar in die huis totdat sy ook op 8 Junie 1969 sterf.
In 1972 verkoop Sibelius se oorlewende dogters die huis aan die Finse Staat wat dit vandag as ‘n nasionale museum oopstel.