Die advertensies (in die goeie oud dae) was treffend: rook was 'n paspoort tot die glansryke lewenstyl van die sterre. Dit sou jou "cool" en begeerlik laat lyk, terwyl jy fiks en gesond teen sneeubedekte hange afski, of op swierige jagte die wêreld verken.
Die minder romantiese gevolge van rook is egter nooit aan die gehore wat deur al die glans meegesleur is, gewys nie. Die rede hiervoor is heel eenvoudig: in die werklike lewe is daar niks aanloklik omtrent rook nie. Dit is bloot 'n vinnige manier om lank voor jou tyd oud te lyk.
Maar wat presies doen dit aan jou?
Wel, waar begin 'n mens? Met diep plooie en sakkies onder jou oë? Miskien slegte asem, geel tande en gevlekte vingers? Of hart- en longsiektes, of selfs impotensie?
En om alles te kroon, maak dit jou dood. Yussuf Salojee, Uitvoerende Direkteur van die Nasionale Raad teen Rook meen dat 12% van vroeë sterftes wêreldwyd aan rook toegeskryf kan word; en die Kankervereniging van Suid-Afrika berig dat meer as 25,000 Suid-Afrikaners elke jaar aan tabakverwante siektes sterf (hierdie syfers sluit nie die mense in wat dodelik siek is as gevolg van rook of die inaseming van tweedehandse rook nie.)
Uit elke 100 mense in Suid-Afrika wat aan 'n rookverwante siekte doodgaan, sterf:
- 28 aan chroniese obstruktiewe pulmonêre siekte (COPS)
- 19 aan tuberkulose (TB)
- 13 aan longkanker
- 12 aan iskemiese hartsiekte (IHS)
- 10 aan kanker van die lip, mond farinks en slukderm
- 9 aan beroerte en vaskulêre siekte
- 9 aan ander rookverwante toestande
Een van die gevolge van rook is baie duidelik sigbaar. Plooie verskyn namate die jeugdige blos van 'n gesonde vel verdwyn. En dit is nie al nie: Thorax, 'n joernaal van die British Medical Association (BMA), het navorsing gepubliseer wat toon dat middeljarige rokers met swaar geplooide gesigte 'n vyf keer groter kans het om aan chroniese obstruktiewe pulmonêre siekte (COPS) te ly as rokers sonder plooie.
Rook is berug as 'n oorsaak vir die vroeë veroudering van die vel, asook emfiseem en brongitis, wat die lugweë blokkeer en die vloei van suurstof deur die liggaam beperk.
Die enigste positiewe aspek in hierdie geval is dat die bevindings oor die plooi-faktor 'n kortpad vir dokters kan wees om pasiënte te diagnoseer.
" 'n Groot hoeveelheid plooie kan aandui dat die pasiënt baie vatbaar is vir die gevolge van sigaretrook en dat daardie pasiënte spesifiek vir lugweg-obstruksie ondersoek moet word," sê die navorsers.
Maar as jy alreeds 'n senior burger is en onlangs eers begin rook het, moet jy bekommerd wees oor die gevolge van rook? Dit duur per slot van rekening redelik lank voordat die chroniese siektes wat met die gewoonte geassosieer word, begin kop uitsteek.
Beslis, volgens die Suid-Afrikaanse Mediese Navorsingsraad (MNR).
"Baie ouer rokers mag vir nog 10 of 20 jaar lewe, waartydens die impak ervaar mag word..." lui 'n verslag deur Dr. Debbie Bradshaw, die Uitvoerende Direkteur van die MNR se Siektelas-navorsingseenheid.
En onthou, hoe langer jy al rook, hoe groter is die siektelas wat jy dra.
Wat veroorsaak die skade?
Ja, sigarette het filters, maar hulle verwyder nie genoeg teer om die produk minder gevaarlik te maak nie. En dan is daar die bygevoegde smaak-chemikalieë in die tabak wat die kankerrisiko verhoog.
As jy nog steeds nie die mag van nikotien kan weerstaan nie, is dit miskien goed dat jy presies weet wat elke behaaglike teug bevat:
Baie van hierdie chemikalieë is bygevoeg om die roker in staat te stel om toksiese hoeveelhede sigaretrook beter te verdra. En onthou: hierdie stowwe is bygevoeg met die doel om 'n mens na meer te laat smag.