Blind is my wêreldFoto: Societyfortheblind.org Deur Tanya Blignaut van George het die volgende skrywe gedeel: Ek is die trotse “kleinsussie” van Quinten Pendle. Hy is ’n blinde man van 47 wat die onderstaande stuk geskryf het. Vir my was dit ŉ reuse-openbaring, asof my eie oë letterlik oopgegaan het, want ek het saam met hom grootgeword, en vir my was hy maar nog altyd normaal soos enige iemand anders se ouboet was. Maar hierdie stuk wat hierdie briljante man geskryf het, wil ek graag met Maroela Media se lesers deel. Ek hoop dit kan iets vir iemand beteken. Daar is al so baie gepraat en geskryf hieroor, maar vandag gaan ek op my eie seepkis klim en my eie perspektief deel met wie ook al belangstel om te luister. Of dit nou weens die aard van die werk is wat ek doen, of dit nou ŉ skoolfunksie van my vrou of seuntjie is, en of dit nou ŉ familiegeleentheid of iets by die kerk is, gebeur dit gereeld dat ek by plekke en geleenthede is waar groot groepe mense byeen is. So is dit dan ook dat ek gereeld “nuwe” mense vir die eerste keer by hierdie funksies ontmoet. Baie mense kies om met my kennis te maak, en heelwat van hierdie mense het deur die jare lewenslange vriende geword. Die een ding waarmee letterlik elke persoon wat my pad kruis, gekonfronteer word, is my blindheid. (Kom ons noem dit nou maar prontuit en op die naam.) Vir baie mense is dit nie ŉ probleem nie, want hulle het dit reggekry om verby die “algemene” stigma van die sogenaamde breë publiek te kyk, en om my as mens raak te sien, te midde van al my tekortkominge. Maar kom ek deel gou ŉ paar geheime: Ek word ook elke dag, elke oomblik, elke sekonde van elke liewe dag met my eie blindheid gekonfronteer. Gaan dit my help om ŉ vloermoer te gooi en om met alles in my daarteen te stry en baklei? Gaan dit my blindheid wegneem? Raai wat? Dit gaan nie… nie as dit nie deel van die Voorsienigheid se groter plan vorm nie. Kom ek verduidelik gou: Goed wat vir jou en die volgende persoon tweede natuur is, is nie altyd oral heeltemal so eenvoudig en maklik hier nie… daar moet party keer maniere gevind word om sekere dinge te hanteer. Die groot geheim hier, is om doelbewus probleme te oorkom, en om nie maar net bes te gee omdat jou blindheid in jou pad staan nie. In verstommend baie gevalle kan ek en jy presies dieselfde werk doen en het ons waarskynlik dieselfde kwalifikasies – al beteken dit dat ek, om dieselfde dinge in die lewe te bereik as jy, twee keer, selfs drie keer so hard soos jy moet werk, drie keer so veel effort as jy moet insit. Om ŉ eenvoudige, maar praktiese voorbeeld te noem: By ŉ geselligheid, soos byvoorbeeld ŉ vingerete ná afloop van, sê nou maar, ’n konsert, gaan ek regtig sukkel om vir myself ietsie te eet en te drink te kry as daar ŉ klomp ander mense is wat tegelykertyd probeer om dieselfde gedoen te kry, en dit is dus net meer prakties dat iemand anders my daarmee help. Maar, as daar ŉ wil is, is daar gewoonlik ŉ weg. Regtig, glo my. Maak my blindheid my anders as jy? Dit hang af van hoe jy daarna kyk. Miskien tog wel in ŉ baie klein mate, want hoe ek dinge en gebeure beleef en ervaar, mag dalk verskil van hoe jy dieselfde goed beleef. Maar oor die algemeen is ek en jy presies dieselfde geskape, albei met ore, hare, hande, vingers, bene, tone, ŉ neus, hopelik ŉ gesonde verstand en goeie sosiale vermoëns, en dalk met ewe min of baie geld in die bank. Ons stel waarskynlik in ŉ klomp gemeenskaplike goed belang – ek en jy kan eintlik so baie by mekaar leer: ek het, soos jy, ŉ gesin, ŉ vrou en ŉ seuntjie – albei “normaal”. Daar is wel een klein verskilletjie: My oë werk nie heeltemal so lekker saam nie. Maar, is ek regtig soveel anders as jy? Wat is die een ding wat vir my die moeilikste is om mee saam te leef? Ander mense se self-opgelegde of self-uitgedinkte of geformuleerde persepsies en veralgemening oor my as persoon, as gevolg van my blindheid. Mense is verbasend flink om persepsies te vorm, of om sommer net iemand anders se wanopvattings oor jou as mens aan te neem en slaafs aan te hang. So het ek al verskeie kere in my lewe heel per ongeluk moes aanhoor hoe mense met, byvoorbeeld, my “arme vroutjie” simpatiseer, oor sy dan nou met ŉ blinde man gaan staan en trou het. Die arme vrou van my moet nou net mooi alles in ons huishouding doen, want “shame, haar arme blinde man kan mos nou amper niks doen nie”. En nee, ek oordryf nou glad nie. Daar is steeds, vandag, in 2018, mense wat onder so ŉ tragiese wanopvatting asemhaal. Om sulke goed te hoor, maak tog bietjie seer, weet jy? Ja, ons as gesin moet aanpassings maak, dis onafwendbaar, maar hierdie aanpassings sny na twee kante toe… daar is sekere goed waarmee ek my vrou help wat ander “siende” mans nie noodwendig doen nie. En ek sê nou niemand sleg nie, hierdie is net ŉ feit. Sou ek graag wou sien? Hel! En hoe! Jy het nie ŉ idee hoe bitter graag nie! As ek kon sien, sou ŉ klomp goed soveel makliker gewees het, nie net vir my nie, vir al die mense na aan my ook. Maar, weer eens: as dit nie so bestem is nie, dan is dit doodeenvoudig nie, en dan moet ek die beste maak van my omstandighede. Dan moet ek vrede maak met wat ek het, dankbaar wees vir die res van die talente en kwaliteite wat die liewe Heer aan my toevertrou het. En dis wat ek elke liewe dag probeer doen. Sommige dae werk dit beter as ander, maar of ek slaag daarin, hang daarvan af dat ek elke dag ŉ paar doelbewuste besluite neem om situasies, sommige nogal taai, te oorbrug. En met vrede in my hart is dit makliker, hoewel die begeerte om te kan sien altyd iewers, onderliggend bly… Ek is, alles in ag genome, presies nes jy: net ’n mens. Die ander dag gesels ek met iemand baie na aan my, en die persoon kom toe tot die gevolgtrekking dat baie meer mense gemaklik gaan wees in my geselskap as hulle my “net eers gewoond geraak het”. Daar is seker bietjie waarheid hierin, hoewel ek nie kan help om te wonder oor die gewoond raak-deel nie. Waar lê die eintlike struikelblok, in my blindheid, of in ander mense se persepsie daarvan? Vir my as blinde is elke liewe dag eintlik ŉ opvoedingstaak ten opsigte daarvan om sogenaamde normale of siende mense te probeer leer dat blinde mense oor die algemeen eintlik net so normaal soos hulle is. Ek gee toe dat daar soms goed gebeur wat blinde persone pateties laat voorkom, en ek kan seker nie mense kwalik neem wat as gevolg van sulke voorvalle vasklou aan hul ou persepsies nie… Tog wonder ek dan net of ŉ mens ooit in hierdie opvoedingstaak gaan slaag? Of is hierdie nou louter wensdenkery? Ek sluit af: Soms kom die volgende sin onwillekeurig by my op: “Daar is niemand so blind soos hy wat nie wíl sien nie.” Ek sien dalk nou nie met my oë nie, maar glo my vry, ek sien diep, en ek sien báie. Nou wonder ek maar net: Wat sien jy? (Vrywaring: Menings wat die skrywer hier uitspreek, is sy eie, en verteenwoordig glad nie enige ander persone met watter gestremdheid ook al nie, hoewel jy baie welkom is om hierdie met ander te deel.)