Sensus-omsendbrief foutief - Solidariteit Blog
Nuus - 04 Oktober 2011
Daar word 'n foutiewe omsendbrief rondgestuur oor die sensus. Die omsendbrief, van 'n maatskappy genaamd Security Management Consultants, bevat inligting wat ge-"copy and paste" is vanaf inligting oor die Amerikaanse sensus wat in 2010 in die VSA gehou is. Die brief praat byvoorbeeld van die "Census Bureau", terwyl daar glad nie so iets in Suid-Afrika is nie. Die VSA het 'n "Census Bureau", maar in Suid-Afrika is die naam "Statistieke Suid-Afrika". Die maatskappy het intussen die foutiewe brief teruggetrek.
Die foutiewe omsendbrief is egter klakkeloos deur talle sekuriteitsmaatskappye, versekeringsmaatskappye en gemeenskapspolisiëringstrukture aangehaal. Dit verskyn ook op talle gespreksforums op die internet en word deur mense (wat goed bedoel) verder versprei.
Die inligting daarin is foutief en kan Suid-Afrikaners verwar en Statistieke Suid-Afrika (SSA) se taak onnodig bemoeilik. 'n Paar variasies van die foutiewe omsendbrief bestaan. Een daarvan kan hier besigtig word. Die sekuriteitsmaatskappy wat die foutiewe brief opgestel het, het reeds met SSA daaroor vergader. Die maatskappy het ook 'n brief met regstellings uitgestuur, maar soos dit nou maar is, word die korrekte brief nie so vinnig verder versprei soos die oorspronklike, foutiewe brief nie.
Dit slaan my nog altyd dronk dat soveel mense enigiets glo wat in 'n PDF-dokument vir hulle per e-pos aangestuur word.
Korrekte inligting oor algemene vrae oor die sensus kan hier gevind word: http://www.statssa.gov.za/Census2011/faq.asp.
OPDATERING: Statistieke Suid-Afrika het ook nou 'n amptelike reaksie op die misleidende brief uitgereik. Lees dit hier: http://www.statssa.gov.za/Census2011/documents/Misleading_Communique.pdf
Van die belangrike punte volg ook hieronder:
Sensusafnemers kan uitgeken word aan hul heldergeel oorbaadjies, geel sakke, A3-grootte boeke met kaarte van die area en hul identiteitskaarte met 'n holografiese sekuriteitskenmerk. Daar word ook tans plakkate opgesit met die gesigte van spesifieke areas se sensusafnemers en hul selfoonnommers. Sodoende kan mense hul woonbuurt se sensusafnemers se gesigte leer ken, en ook vooraf telefonies met hulle reëlings tref oor wanneer 'n geskikte tyd sou wees om kontak te maak.
In die foutiewe omsendbrief word gesê dat die enigste inligting wat nodig is om aan die sensusafnemer te gee, is hoeveel mense by die adres woonagtig is. Dit is nie korrek nie. Die sensusafnemer sal 'n vraelys met 75 vrae hê, wat alles ingevul behoort te word. Nie alle vrae sal van toepassing wees op almal nie – byvoorbeeld vrae oor die aard en graad van 'n persoon se gestremdheid sal nie van toepassing wees op 'n gesonde persoon nie.
Statistieke Suid-Afrika (SSA) is goed bewus van die feit dat Suid-Afrikaners skrikkerig is om vreemdelinge in hul huise toe te laat. Hoewel hulle vriendelik versoek dat mense wel sensusafnemers in hul huise sal verwelkom, maak SSA ook voorsiening daarvoor dat die sensusvorms deur 'n veiligheidshek of selfs deur 'n heining ingevul kan word. Indien dit so verkies word, kan die sensusafnemer ook die vraelys oorhandig en 'n tyd reël om die voltooide vraelys later te kom haal. Die vraelys kan dan rustig, op eie tyd, in privaatheid voltooi word, terwyl SSA se tolvrye hulplyn geskakel kan word by 0800 110 248 indien daar onduidelikheid oor enige van die vrae is.
Baie min van die vrae wat gevra word, handel oor sensitiewe sake. Die enigste vrae wat moontlik sensitief kan wees, is die vrae oor inkomstevlakke en huishoudelike bates. Die vraag oor inkomste is egter glad nie baie spesifiek nie en vra slegs in watter breë band 'n persoon se inkomste val. Wanneer 'n mens daaroor dink, is die vraag oor huishoudelike bates ook nie juis so sensitief nie. Dit is tog, in verreweg die meeste gevalle, vir enigiemand wat uit die straat na 'n huis kyk, duidelik of die persone in die huis 'n goeie lewensstandaard handhaaf of nie. 'n Mens gaan byvoorbeeld nie na 'n groot Neo-Toskaanse "villa" kyk en dan wonder of die persone wat daar woon 'n TV en 'n mikrogolf in die huis het of nie.
Die rede waarom daar vrae gevra word oor huishoudelike bates is omdat dit gebruik word vir die LSM ("Living Standards Measures")-ontledings, wat 'n baie meer akkurate idee van lewenstandaard gee as inkomstevlakke alleen.
Voordat die inligting in SSA se elektroniese stelsel ingevoer word, word die flap buite-aan elke vraelys, waarop die presiese adres en name van die persone verskyn, afgeskeur en vernietig. Baie vroeg in die proses word enige verband tussen die inligting en die adres of persone dus verbreek. Volgens wet mag SSA of enige van SSA se werknemers ook geen inligting met enige buitestaanders deel nie. Die inligting mag nie eers met die Suid-Afrikaanse Inkomstediens gedeel word, of in 'n hof as 'n bewysstuk gebruik word nie. Indien SSA se amptenare inligting laat uitlek, kan hulle vir elke oortreding ses maande tronkstraf en 'n boete van R10 000 opgelê word.
Al die sensusafnemers is ook ondersoek vir enige kriminele geskiedenis voordat hulle aangestel is, om te help om te verseker dat geen booswigte deurgelaat sal word nie. SSA het ook hierdie keer 'n sterk poging aangewend om mense met goeie taalvaardighede en syfervaardighede aan te stel. Met die 1996 en 2001 sensusse het hulle geleer dat dit nie help om die sensus as 'n "werkskeppingsprojek" te beskou nie, omdat die data wat dan ingesamel word se akkuraatheid in gedrang gebring word deur ongeletterde en onbevoegde mense aan te stel. SSA het hierdie keer ook hard probeer om sensusafnemers aan te stel wat woonagtig is in die gebiede waar hulle die mense sal tel. Dit was nie in alle gebiede moontlik om dit reg te kry nie, maar waar dit moontlik was, sal dit help om mense gemakliker te laat voel met sensusafnemers wat soos hulle lyk en wat hulle taal praat. SSA het laat weet dat dit vir hulle ongelukkig (maar verstaanbaar) baie moeilik was om mense in gegoede areas te werf. Daar word dus begrip gevra van hierdie areas se inwoners indien die sensusafnemer dalk nie van die area is nie.
Laastens is dit noodsaaklik om te onthou dat, selfs al is 'n mens kwaad vir die regering oor baie dinge, dit nie 'n goeie rede is om negatief te wees oor die sensus nie. Die sensus is die enigste instrument waarmee daar werklik 'n redelik goeie idee van die land se bevolkingsamestelling in terme van ouderdom, taal, verspreiding, ensovoorts gekry word. Die inligting word nie net deur die regering gebruik vir beplanningsdoeleindes nie, maar ook deur 'n magdom private instansies, insluitend Solidariteit, AfriForum en Helpende Hand. Hoe meer mense aan die sensus deelneem, hoe meer betroubaar sal die inligting wees en hoe beter is dit vir ons.
Ondersoek gerus 'n voorbeeld van 'n sensusvraelys hier: http://www.statssa.gov.za/Census2011/documents/Quest%20A%20LATEST%20Census%202011%20Dress%20Rehearsal_edited%2016th%20Sept.pdf
Die finale vraelys kan in klein opsigte dalk daarvan verskil, maar dit is min-of-meer hoe dit gaan lyk en wat die vrae is wat gevra sal word. Die inligting oor mense se name en die fisiese adres, sal afgeskeur word van die vorm en vernietig word voordat die data elektronies geskandeer word by SSA se kantore.