Lesersbrief: Neem uit die verlede wat goed is en bou die toekoms daaropDr. Dirk Hermann, bestuurshoof van Solidariteit. (Foto: Verskaf) Beste Jaco Baie dankie vir jou opbouende brief. Ons twee se onderskeie briewe belig verskillende aspekte van die geskiedenis. Dit bevestig hoe kompleks die geskiedenis is en waarom ŉ mens nie ongenuanseerd daarmee moet omgaan nie. Die geskiedenis bevat mooi en goed, vergrype, uitreike, onreg, reg, skaam en trots. Almal se stories, Afrikaans of Engels, Zoeloe of Xhosa bevat elemente daarvan. Sommiges gaan met die geskiedenis om en sê, kyk die onreg wat aan my gedoen is, ek moet dieselfde aan hulle doen. Hierdie benadering is benouend, bitter en verslawend. Sommiges mag sê, kyk die slegte in my verlede, ek mag nie meer hier in die hede wees nie. Dit lei tot kulturele selfmoord, onttrekking en vervreemding. Ander mag die geskiedenis verromantiseer en sê, kyk hoe goed was ek en daarom is ek beter. Dit is voorwaar arrogant en ŉ verbeeldingsvlug. Of miskien kan mense, soos Paul Kruger, na die geskiedenis kyk en daaruit leer en daarop voortbou. Deel hiervan is om eerlik met dit wat goed én verkeerd was om te gaan. Kruger kom tot die gevolgtrekking: Neem uit die verlede wat goed en mooi is en bou die toekoms daarop. My skrywe aan president Ramaphosa is vanuit ŉ diepe oortuiging dat ons uit en op dit wat goed was in die verlede moet bou. Sentrale stelsels en maatskaplike manipulasie se uitkomste wêreldwyd was nog nooit goed nie. My kritiek teen hom is dat hy ongenuanseerd met die verlede omgaan deur middel van ŉ vreemde rasseteorie. Swart mense het arm geërf en wit mense het ryk geërf. Dit is simplisties en verkeerd. Hierdie omgaan met die geskiedenis kan ons nie daar los nie, want dit word die regverdiging vir net so ŉ ongenuanseerde antwoord in die vorm van maatskaplike manipulasie deur rassewetgewing. Ramaphosa werk vanuit ŉ idee van staatsentralisme. Die antwoord kom van bo. Indien daar ongelykheid in die samelewing is, is dit as gevolg van ŉ stelsel. Die verlede was net boos en alle probleme kom vanuit die stelsel wat die absolute boosheid onderlê. Die antwoord lê dan ook in die stelsel. Alle probleme kom van ŉ stelsel en daarom kom die antwoorde ook van ŉ stelsel. In hierdie geval is die fokus op ŉ stelsel wat spesifiek swart Suid-Afrikaners uit hulle arm erfdeel moet lig. Die swart- teenoor wit-verdelingslyne is duidelik deur Ramaphosa getrek. Dis idealisties, maar die praktyk daarvan is vernietigend. Dit verslaaf mense aan die stelsel en neem selfverantwoordelikheid weg. Dit skep ruimtes vir plundering, middelmatigheid en verlies aan institusionele kennis. ŉ Rassestelsel is ŉ vernietigende erfdeel van Ramaphosa en die regerende ANC. Kritiek daarteen is nie net teen die onreg wat dit vir wit Suid-Afrikaners meebring nie, maar veral teen die onreg wat dit teenoor alle Suid-Afrikaners meebring, waarvan die meeste swart is. Die beter antwoord is om mense in staat te stel om sélf verantwoordelikheid te neem. Die oomblik wat dit gebeur verskuif die fokus vanaf plundering na herstel en verbetering van onder meer ons disfunksionele skoolstelsel. Dit behels die heropbou van tegniese kolleges wat ingeplof het, ŉ fokus op uitnemende universiteite en die einde van die plundering van die vaardigheidsfonds. In my skrywe fokus ek op dit wat goed en mooi is, wat ek by my pa geërf het: geloof in die Here; om jou roeping na te jaag; te werk en hard te leer; eerlik te wees en ander te help. Per definisie hanteer ek ook dít wat nie reg was nie, want daarop moet ons nie voortbou nie. As ek kritiek teen president Ramaphosa se stelselideologie uitspreek, is dit geensins ŉ saak van swart teen wit nie, maar juis wat die ideologie aan swart en wit doen. My hoop in Suid-Afrika is dat ek wel elke dag mense teëkom, swart en wit, van skoonmakers tot direkteure, wat hard en eerlik werk en self verantwoordelikheid neem. Dit wat my pa my geleer het, het miljoene ander se pa’s ook vir hulle geleer, miskien net op ŉ ander manier. Ons het egter so ŉ ryk geskiedenis en verskillende verledes dat ons ook by mekaar kan leer en kan deel. My oproep is – breek weg van ŉ verslawende stelsel, neem uit die verlede wat goed is en bou ŉ toekoms. Daar is krag in die idee van selfverantwoordelikheid. Dit is goed vir my gesin, my gemeenskap en almal van ons. Nogmaals dankie vir jou perspektief wat die gesprek krities verruim. Groete Dirk Hermann