God wil ons onderrig en lei sodat ons lewens vrug kan dra. Die liturgie vier vandag dié God wat ons deur Jesus en die Gees onderrig. Die fokusteks bring ons by 'n sentrale motief van die Matteusevangelie, naamlik Jesus se bediening as leermeester. In die laaste opdrag (Matt 28) word die dissipels en kerk ook as leermeesters "georden". Esau se verhaal waarsku (as negatiewe aanmoediging) dat mens voorregte wat God gee, nie moet minag nie. Daarteenoor is die motivering in die gedeeltes uit die Nuwe Testament baie positief met die beloftes van vrug.
U woord is die lamp wat my die weg wys, die lig op my pad. Ek het 'n eed afgelê, en daarby sal ek bly, om my aan u bepalings te hou; hulle is regverdig. Ek ly swaar, Here, hou my in die lewe, soos U beloof het. Neem tog my dank aan, Here. Leer my u bepalings. My lewe is gedurig in gevaar, maar u wet verontagsaam ek nie. Die goddeloses stel vir my 'n strik, maar van u bevele wyk ek nie af nie. U verordeninge maak ek altyd my eie, want hulle is vir my 'n vreugde. Ek lê my daarop toe om u voorskrifte altyd uit te voer, tot die einde toe.
Daar is dus nou geen veroordeling vir dié wat in Christus Jesus is nie. Die wet van die Gees wat aan jou in Christus Jesus die lewe gee, het jou vrygemaak van die wet van sonde en dood. Wat die wet nie by magte was om te doen nie, omdat dit weens ons sondige natuur te swak was, dit het God gedoen. Hy het met die sonde afgereken deur sy eie Seun in dieselfde gestalte as die sondige mens te stuur; so het Hy die sonde in die sondige bestaan van die mens veroordeel. Nou kan ons aan die eise van die wet voldoen, óns wat ons lewe nie deur ons sondige natuur laat beheers nie, maar deur die Gees. Dié wat hulle deur hulle sondige natuur laat beheers, hou hulle besig met die dinge van die sondige natuur, maar dié wat hulle deur die Gees laat beheers, hou hulle besig met die dinge van die Gees. Die dinge waarmee die sondige natuur van die mens hom besig hou, loop uit op die dood, maar die dinge waarmee die Gees Hom besig hou, bring lewe en vrede. Die dinge waarmee die sondige natuur van die mens hom besig hou, is immers vyandskap teen God. Die sondige natuur onderwerp hom nie aan die wet van God nie, dit kan trouens ook nie. Dié wat hulle deur hulle sondige natuur laat beheers, kan nie die wil van God doen nie. Julle word egter nie deur julle sondige natuur beheers nie, maar deur die Gees, want die Gees van God woon in julle. As iemand die Gees van Christus nie het nie, behoort hy nie aan Christus nie. Omdat Christus in julle is, gee die Gees aan julle die lewe op grond van God se vryspraak, hoewel die liggaam vir die dood bestem is as gevolg van die sonde. Omdat die Gees van Hom deur wie Jesus uit die dood opgewek is, in julle woon, sal Hy deur wie Christus uit die dood opgewek is, ook julle sterflike liggame lewend maak deur sy Gees wat in julle woon.
Wet: uit 1 Johannes 4
Vryspraak: uit Romeine 8:1-11
Lied 203 "Loof die Here al wat lewe 1,2,3,4,5" en/of
Lied 220 "Met ons harte sing ons Here 1,2,3"
Skriflesing: Matteus 13:1-9, 18-23
waarvandaan sal daar
vir my hulp kom?
2My hulp kom van die Here
Aan almal in ……………………… vir wie God liefhet en wat Hy geroep het om aan Hom te behoort.
Genade en vrede vir julle van God ons Vader en die Here Jesus Christus! (Uit Romeine 1)
7Geliefdes, ons moet mekaar liefhê, want liefde kom van God,
en elkeen wat liefhet, is 'n kind van God en ken God.
8Wie nie liefhet nie, het geen kennis van God nie, want God is liefde.
9Híerin is God se liefde vir ons geopenbaar:
sy enigste Seun het Hy na die wêreld toe gestuur sodat ons deur Hom die lewe kan hê.
10Werklike liefde is dít: nie die liefde wat ons vir God het nie, maar die liefde wat Hy aan ons bewys het deur sy Seun te stuur as versoening vir ons sondes.
18Waar liefde is, is daar geen vrees nie, maar volmaakte liefde verdryf vrees, want vrees verwag straf, en wie nog vrees, het nie volmaakte liefde nie. 19Ons het lief omdat God ons eerste liefgehad het. 20As iemand sê: "Ek het God lief," en hy haat sy broer, is hy 'n leuenaar; want wie sy broer, wat hy kan sien, nie liefhet nie, kan onmoontlik vir God liefhê, wat hy nie kan sien nie. 21En hierdie gebod het ons van Hom gekry: Wie vir God liefhet, moet ook sy broer liefhê.
Voorganger (V): Voor God en saam met die gemeente
van God bely ek my gebrokenheid:
dat ek op verskillende maniere my eie
die lewe van ander
en die lewe van die wêreld.
Gemeente (G): Mag God jou vergewe,
mag Christus jou vernuwe
en mag die Gees jou help om te groei in liefde.
G: Voor God en saam met die gemeente
lewe verwond; die lewe van ander
V: Mag God jou vergewe,
(Iona Community, Skotland)
Dié wat hulle deur die Gees laat beheers, hou hulle besig met die dinge van die Gees.
Julle word egter nie deur julle sondige natuur beheers nie, maar deur die Gees, want die Gees van God woon in julle. Omdat Christus in julle is, gee die Gees aan julle die lewe op grond van God se vryspraak, hoewel die liggaam vir die dood bestem is as gevolg van die sonde.
F159. "Leef In My"
Oorspronklike titel: Live In Me
Afrikaanse vertaling: Anita Erasmus
© 2006 MAR Gospel Music Publisher
Ek is honger en ek dors na U, o Heer
U maak als, buig af
en roep my op my naam
Kom vloei deur my en
stap nou met my saam
Ek gee my hart, kom leef U droom deur my
Leef in my, leef in my
Ek nooi U uit, kom leef in my, in my
15U bevele bly my altyd by. Amen
Wys vir die kinders verskillende pakkies saad van blomme of kruie of groente (vryelik beskikbaar).
Wie van julle het al saadjies gesaai wat opgekom en gegroei het? Dis mos 'n lekker beloning as jy die vrug op jou handewerk kan sien groei.
Maar vir saadjies om goed te groei is dit baie belangrik om die grond voor te berei, nie waar nie?
Mense wat in die stad woon kan gewoonlik goeie grond en kompos by die kwekery gaan koop- sulke deursigtige plastieksakke met goeie grond.
Ander wat dalk op 'n plaas boer en wat in elk geval saaiboere is het dikwels goeie grond daar beskikbaar. Soms is dit ook vir 'n saaiboer nodig om sy grond voor te berei sodat dit goeie grond is.
Maar ons stem almal saam- vir saadjies om te ontkiem, op te kom en goed te groei is dit baie belangrik om die grond voor te berei. Goeie grond sal altyd bydra tot goeie groei!
Jesus het eenkeer 'n storie vertel wat oor saad en grond en groei gehandel het- kom ons luister wat hy vertel het…
Vertel die verhaal van die saaier ahv Die Nuwe Testament vir Kinders deur Stephan Joubert, Jan van der Watt en Hennie Stander, 1999.
'n Verhaal van Iemand wat Saad Saai
13 1–2 Later die dag is Jesus na die See van Galilea toe. Baie mense het daarheen gekom om te hoor wat Hy sê. Later was daar soveel mense dat Jesus in 'n bootjie geklim het en 'n ent van die land af weggevaar het om met hulle almal te kan praat.
Jesus vertel toe vir hulle 'n storie oor God se nuwe wêreld:
3–8 "Eendag het 'n boer saad in sy land gaan saai.
Van die ander saad het tussen die dorings en die bossies beland. Dit het die plantjies doodgegroei.
'n Ander deel van die saad het in goeie grond geval. Dit het begin groei en groot plante geword. Hierdie plante het baie meer graan gegee as wat almal gedink het.
Volgens hierdie storie is mense die grond! En die saad wat gesaai word is die lesse en verhale wat Jesus geleer het. As die saad in goeie grond val sal dit ontkiem en opkom en goed groei. Maar daar is soorte grond waar die saad nie kan groei nie. Kom ons luister na Jesus se verduideliking:
Wat Beteken die Verhaal van die Saaier?
18–23 "Kom Ek sê vir julle wat die verhaal beteken van die boer wat saad gesaai het," sê Jesus.
• "Onthou julle die eerste saad het op die pad geval? Dit is iemand wat hoor wat God sê, maar wat nie daarna luister nie. Die duiwel maak dat hy gou vergeet wat hy gehoor het.
• Ander saad het tussen die klippe geval. Dit is daardie persoon wat hoor wat God sê en met groot blydskap in Hom begin glo. Maar wanneer dit nie meer so maklik is om 'n Christen te wees nie; wanneer hy begin swaar kry vir sy geloof, hou hy vinnig op om te glo.
• Die derde klomp saad het tussen bossies en dorings beland. Dit is daardie mens wat in God begin glo, maar na 'n rukkie raak hy lief vir dinge soos vir geld en klere. Later is hy so besig om geld en nuwe klere in die hande te probeer kry dat hy niks tyd meer vir die Here het nie.
• Die laaste saad het op die goeie grond geval. Dit is iemand wat die Here se Woord hoor en elke dag net vir Hom leef. Sy lewe is soos 'n goeie boom wat baie vrugte dra. Die Here is sommer baie tevrede met hom."
Die Here wil hê dat ons soos goeie grond sal wees wanneer verhale oor Jesus en God aan ons vertel word- of dit nou by die huis is of by Kinderkerk tyd of in die Kategese klas. Want goeie grond beteken dat ons fyn sal luister na die verhale oor God en oor Jesus.
Ons kan dus kies om goeie grond te wees…
By hierdie webtuiste is 'n groot verskeidenheid inkleurprente oor die gelykenis van die saaier beskikbaar.
'n Vrou droom een nag oor Jesus. In haar droom loop sy by 'n winkel in 'n groot sentrum in, en kry Jesus agter die toonbank. "Jy kan enigiets kry wat jou hart begeer," sê Jesus.
Verstom, maar baie bly, vra die vrou vir vrede, vreugde, wysheid en om vry van vrees te wees. En sy voeg by: "Nie net vir my nie, maar vir die hele wêreld."
Jesus glimlag in haar droom en sê: "Ek dink jy verstaan my verkeerd. Ons verkoop nie vrugte nie, net saad."
Ontvangs van die koninkryk
Jesus praat in ons teks oor die koninkryk van God wat in die vorm van saad na mense kom. Saad moet reg ontvang word om te kan ontkiem, groei en vrug dra.
Ons teks kom uit 'n gedeelte in Matteus – hoofstukke 11-13 – waar dit gaan oor die gemengde ontvangs wat Jesus onder die Jode gehad het. Die gedeelte word afgesluit met die sogenaamde koninkryksrede van Jesus.
Die koninkryksrede bestaan uit 'n reeks van agt gelykenisse, ingelei deur die toonaangewende gelykenis van die grond, waarskynlik beter bekend as die gelykenis van die Saaier (of die saad). Aangesien die gelykenis op die ontvangs van die koninkryk fokus, is dit waarskynlik beter om dit die gelykenis van die grond te noem. Dit maak veral sin omdat die res van die gelykenisse in die hoofstuk almal 'n kant van die koms en ontvangs van die koninkryk beklemtoon, met die een oor die onkruid tussen die koring wat ook besonder prominent is, en ook apart aan die dissipels verklaar word.
Inhoud en omgewing
Die voëls pik die saad langs die pad op.
Die son verskroei die saad in rotsagtige plekke dat dit verdroog.
Die dorings verstik die saad wat tussen hulle val.
Die effektiwiteit van die saad hang dus af van beide die werk van die Saaier, sowel as die ontvanklikheid van die grond.
Jesus som dit op met sy woorde: "Wie ore het, moet luister." Daarmee beklemtoon hy die belang van selfondersoek. Indien die saad nie in jou lewe groei en opbrengs lewer nie, het dit dalk met jou te doen?
Daarmee sê Jesus vir die Jode wat Hom as Messias betwyfel dat hulle hulself moet ondersoek. As Jesus nie sin maak nie, en nie herkenbaar is as Messias nie, lê die fout by Hom, of by die Jode wat Hom nie herken en erken nie?
Begin dinge nou reg loop?
Die gesig van so 'n groot skare moes balsem vir die dissipels se onrustigheid gewees het. Immers moes hulle teen dié stadium meer as effens bekommerd gewees het. In die vorige hoofstukke het Matteus enkele voorvalle opgeteken wat vir hulle tot kommer moes stem – konflikte met die Fariseërs; sameswerings tot moord; verwerping deur onboetvaardige dorpe; twyfel by Johannes die Doper of Jesus werklik die Christus is; selfs beskuldigings dat Hy in diens van die duiwel is.
Maar hier op die strand lyk dit nou asof Jesus se bediening uiteindelik begin stoom optel. 'n Groot skare is byeen – Hy moet van 'n bootjie 'n preekstoel maak. Ons kan amper die dissipels se kollektiewe sug van verligting hoor.
Raaisels wat ontstig?
Feitlik dadelik kan 'n mens ook hoor hoedat hulle weer hulle asems intrek. Jesus besef skynbaar nie die grootheid van die oomblik nie en laat hierdie gulde geleentheid deur die vingers glip. Vanuit die boot kom daar 'n stroom raaisels, wat die skare eerder ontstig as stig.
Daarom vra hulle hom: 'Hoekom gebruik U gelykenisse … ' Hoekom nie prontuit sê wat U bedoel nie? Jesus antwoord dat sy gelykenisse 'n respons op die geestelike blindheid en doofheid van die mense is. En amper onheilspellend haal Hy Jesaja aan – daardie profeet aan wie die opdrag gegee is om 'n volk aan te spreek wat nie wil luister, verstaan of glo nie.
As gelykenisse Jesus se respons tot die skare se botheid is, dan wonder 'n mens wat Hy daarmee wou bereik? Wat moet die gelykenisse vir, of dalk, aan die skare doen? Dalk moet ons die vraag ook vir onsself vra, ons 'ken ' mos die gelykenisse, veral die gelykenis van die Saaier. Ons 'ken ' die gelykenisse so goed, dat ons die gevaar loop dat hulle by ons verby kan gaan.
Gebruik Jesus die gelykenisse as 'n kuur vir die skare se doofheid en blindheid? Miskien was die gelykenisse 'n besondere effektiewe manier om die eenvoudige mense met behulp van treffende stories en lewende beelde uit hulle alledaagse lewe te leer. Die probleem met hierdie oplossing is dat dit nie die dissipels se verwarring verklaar nie. As Jesus die gelykenisse gebruik het om die skare te leer, dan sou die dissipels nie na sy gebruik daarvan gevra het nie. Indien dit bedoel was om op 'n treffende wyse te leer, sou dit mos duidelik wees hoekom Jesus daarvan gebruik maak.
Om te verblind?
Gebruik Jesus dalk die gelykenisse om geestelike blindheid en doofheid te veroorsaak? Miskien kan Jesus se woorde 'Aan julle is dit gegee … maar aan hulle is dit nie gegee nie … ' (v. 11 ev.) op dié wyse interpreteer word. Die oomblik as ons dit sê dan stuit ons oor 'n paar vraagstukke. As God dan sy Seun gestuur het, nie om te oordeel nie, maar om te red, en as God nie die dood van die sondaar wil nie maar sy bekering tot Hom wil, hoe is dit moontlik dat die Seun van God opsetlik mense daarvan weerhou om tot kennis van die redding te kom? Ook dié oplossing deug nie.
Ons is nader aan die kol as ons sê dat Jesus gelykenisse gebruik om die skare op hulle botheid te wys, om hulle traagheid van begrip te ontmasker. Miskien sal dit help om ons in die skoene van iemand in die skare te stel. Gestel ek sou ver gereis het om na Jesus te kom luister want ek is ten minste half oortuig dat hierdie man die Messias is. Ek vind nou dat ek geen snars verstaan van wat Hy sê nie. Dit bring my voor 'n keuse. Óf daar is iets fout met Jesus as spreker óf daar is iets fout met my as luisteraar; ek het óf 'n fout gemaak deur hom as Messias te beskou, óf daar lê vir my ernstige selfondersoek voor oor hoekom ek Hom nie verstaan nie.
Die wyse waarop ek hierdie dilemma gaan oplos, gaan aantoon Wie of wat die sentrum van my lewe is. Indien ek self die hoogste gesag in my lewe is, dan gaan ek hierdie Messias as 'n bedrieër beskou en teleurgesteld huiswaarts koers kies. Op hierdie manier word die een wat self die gesag in sy lewe is se bietjie geloof weggeneem.
Indien geloof in Jesus – vertroue in Hom en sekerheid dat Hy die Messias is – die sentrum van my wese is, dan sal daardie oortuiging my optrede bepaal. Eerder as om my geloofsoortuiging in Jesus te laat vaar, sal ek eerder die probleem in myself soek. Op die manier sal aan dié wat het, gegee word.
Hoe die gelykenis ons help
As ons verstaan dat Jesus met gelykenisse ons wil laat sien waaraan ons ons harte opgehang het, dan kan die gelykenis van die saaier dalk opnuut vir ons iets beteken. Vir hulle wat besluit het dat die fout by hulleself lê, is die gelykenis 'n uitnodiging en 'n riglyn wat kan help in die proses van self ondersoek wat tot bekering en hernieude dissipelskap kan lei.
En: uitgenooi om morsige saaiers te word
Ons kan dié gelykenis ook hoor as 'n uitnodiging om soos Jesus die saad van die koninkryk te begin saai. Sou ons Jesus agter die toonbank van 'n groot saadwinkel kon herken (soos die vrou met haar droom in die inleiding hierbo), en van Hom die saad van die lewe ontvang, sou ons dit kon beginne saai.
Ons word genooi om die goeie nuus oral te bring en in alle omstandighede. Ons kan ruim en amper morsig daarmee saai. Die voorbeeld van die saaier is om die saad oral te gooi, sodat alle soorte mense in alle soorte situasies die geleentheid kan kry om daarop te reageer.
Dis duidelik die saaier maak nie sy arbeid afhanklik van die sukses daarvan nie. In soveel gemeentekontekste is dit maar 'n handjie vol mense wat getrou die goeie nuus verkondig en poog om dit uit te leef. Soms, te midde van ons beste pogings, is daar meer mislukking as goeie opbrengs. Dit is in die geval van die saaier juis ook die geval as drie groepe beskryf word wat nie enige oes lewer nie. Soms en vermoedelik teen ons verwagting in lewer die gesaaide saad 'n oorweldigende oes op.
Die resultaat van die saaier se arbeid is onbekend as hy/sy die waagstuk onderneem om die saad te saai. Dit is dan juis hierdie waagstuk waartoe ons genooi word as ons morsig omgaan met liefde, genade, deernis en sorg. As ons sonder om terug te hou goedheid en liefde laat reën op hulle wat oor ons pad kom, of ons nou dink hulle verdien dit al dan nie. As ons so leef, met 'n ruim oop hart en hand, word die koninkryk van God sigbaar in die hier en nou en leef ons soos die ruim saaier van ouds in wie se voetspore ons volg.
Heil'ge God, herskep ons lewe,
en laat groei die goeie saad;
maak ons heilig in ons strewe,
in gedagte, woord en daad;
Ons wil U ons danklied bring,
en u lof, o Jesus, sing.
Laat u Gees ons lei, o Here,
om te lewe, U ter ere. Amen
G: Niemand kom na die Vader toe behalwe deur,Hom nie.
Wegsending Lied 309 "My lewe bly aan U gewy 1,2,3"
Aan Jesus is alle mag gegee in die hemel en op die aarde.
19Gaan dan na al die nasies toe en maak die mense Sy dissipels:
doop hulle in die Naam van die Vader en die Seun en die Heilige Gees,
en 20leer hulle om alles te onderhou wat Hy ons beveel het.
En onthou: Hy is met ons al die dae tot die voleinding van die wêreld."
Die genade van die Here Jesus Christus en die liefde van God en die gemeenskap van die Heilige Gees sal by julle almal wees. (Uit Matteus 28 en 2 Korintiërs 13)