Die een wat al vir halfeeu regmaak | Knysna-Plett Herald
Saturday 06:24 - few clouds
Die een wat al vir halfeeu regmaak
Thursday, 20 June 2013, 07:00
Die Maarsingh-gesin op Canzibe in Transkei is ma Riet met Harma in haar arms, dr Harry Maarsingh en (voor, van links) Sylinde, Dirk, Berend en Bernike.
KNYSNA NUUS - Sou 'n mens vandag die sendinghospitaal op Canzibe in Transkei besoek, sal mens verseker steeds die ryke nalatenskap van 'n jong Hollandse egpaar aantref.
Vir 24 jaar het dr. Harry Maarsingh en sy vrou Riet, nie net die hospitaal daar help omskep en opbou nie, maar 'n gesondheidsnetwerk op die been gebring wat tot vandag toe nog vrugte afwerp en met dankbaarheid in die plaaslike gemeenskap erken word.
Dit het onder meer ingesluit die oprig van 'n voorgeboorte-afdeling, 'n TB-hospitaal en effektiewe kliniekstelsel. Boonop is daar 'n groentetuin vir die hospitaal aangelê, hutte aangebou vir moeders met baba's om korrekte voeding te leer én is personeel opgelei om spesialisdienste te lewer wat voorheen nie beskikbaar was nie, soos om 'n katarak te verwyder of tande te trek.
Op Donderdag, 13 Junie, het dr Maarsingh sy 50ste jaar as praktiserende geneesheer gevier. Dit is presies vyftig jaar gelede dat die jong 27-jarige in Groningin, Nederland as medikus kwalifiseer het. Min het hy en sy vrou toe kon raai dat wat hul aanvanklik gemeen het 'n drie-jaar-lange pos in Transkei sou wees, 'n goddelike keerpunt sou wees. Nie net sou hul permanent wortel skiet in Suid-Afrika en hul vyf kinders uiteindelik Afrikaans grootmaak nie, maar hulle lewens sou onlosmaakbaar verweef raak met dié van Afrika en sy mense.
"Die hospitaal was letterlik tussen hutte," vertel die egpaar laggend. "Dit was 'n ontsettende aanpassing. Ons het gedink dat aangesien dit Afrika is, dit heeltyd Somer sou wees en het hier aangeland sonder genoeg warm klere!"
Tot hul ontnugtering moes die jong gesinnetjie uitvind dat hul eers vir drie maande by die Rietvlei Hospitaal, Noord van Kokstad ge-oriënteer moes word. Dit het beteken dat hulle in 'n kamer in 'n sustershuis woon en op 'n koolstoof moes sien en kom klaar. Riet vertel dat sy letterlik 'n kleintjie op elke been en een op die heup gehad het.
"Ek het geweldig baie geleer. Anders as Europa, moes ek vinnig besef dat die geneesheer aan diens hier alles is. Daar is niemand om die pasiënt na te verwys nie. Ek moes baie vinnig leer drups opsit en self chirugie doen," verduidelik dr Maarsingh senior, wat erken hy was aanvanklik totaal oorweldig. "Ongewoond aan die konstante druk van wagkamers wat net nooit leegloop nie, het ek nag en dag gewerk tot 'n verstandige dokter my daarop gewys het dat ek nie die pas gaan kan volhou nie."
Hy vertel dat die swart verpleegsters hom ook baie bygestaan en geleer het. Op Canzibe moes die Maarsinghs leer oorleef op die Transkeise platteland. Dit het ingesluit dat daar vir net twee ure saans elektrisiteit was danksy kragopwekkers, 'n parafien-yskas en dat proviand twee keer per week per ambulans van Umtata af gebring word. Ná nog twee kinders gebore is, is die Maarsingh-spruite (Sylinde, Berend, Dirk, Bernike en Harma) almal noodgedwonge van Sub A af koshuis toe gestuur, ook in Umtata sowat 50km weg.
Tot vandag toe is die Maarsinghs, elkeen professionele mense in eie reg, 'n hegte gesin.
Hulle beskryf hul pa as iemand op wie se mediese kennis hul altyd kan staatmaak, 'n analitiese denker, goeie luisteraar en 'n ongelooflike, nederige man. Iemand wat, ten spyte van sy omvattende verantwoordelikhede op Canzibe - van pasiëntesorg en opleiding tot die instandhouding van grassnyers en telefone - altyd ook deel van sy gesin gebly het. Hy het gereeld sy kinders een vir een op saalrondtes gevat of toegelaat om hom te help. Sondae het hy nie 'n kerkdiens gemis nie en het hy na ete die skottelgoed gehelp was en ook saam met sy vrou en kinders in die veld gaan stap. Riet het die apteek en voorrade vir die klinieke hanteer, en ook volwassenes geleer lees en skryf.
Sy seun Dirk som die ander kinders se eer-betoning aan hul pa op met: "Ons pa is 'n 'hands on' dokter wat niks miskyk nie. Hy luister met aandag, al sit die OPD of spreekkamer of sitkamer (in die kinders en kleinkinders se geval) propvol mense! Vra jy hom vir 'n voorskrif vir iets buite die alledaagse, gaan lees hy eers daaroor op. As jy na sy hope mediese
tydskrifte kyk wat noukeurig onderstreep en vol aantekeninge is, weet mens jy en jou kinders is veilig in sy deeglike hande! Ons sal nooit vergeet hoe vaardig Pappa kon opereer nie. Van die tjoef-tjaf-keisersnitte tot die delikaatste katarak-operasies wat hy homself geleer het. Dit het 'n ongelooflike verskil gemaak in baie mense se lewens. En elkeen wat onder Pappa se hande deurgeloop het, sal met ons saamstem dat Pappa 'n lewende legende is!"
Na Transkei het die Maarsinghs vir ses jaar na Bronkhorstspruit verhuis waar Harry amper 40 klinieke onder sy bestuur gehad het. Daarna was hy deel van 'n privaatpraktyk by Loskopdam tot ouderdom 69.
Uit Nederland skryf sy broer Otto en skoonsus Eef: "Gefeliciteerd met je 50-jarig jubileum als arts.Wij zijn geweldig trots een broer/zwager te hebben die een 50-jarig jubileum mag vieren. Je bent een bijzonder kundig arts met veel talenten: vakbekwaamheid, groot creatief oplossend vermogen, sterke betrokkenheid met de mensen, zelfs hun eigen taal leren spreken. Jij, broer, bent een bijzonder mens onder de mensen!"
Die Maarsinghs het in 2005 na Knysna verhuis, waar die senior dr Maarsingh sy oudste seun, dr Berend Maarsingh, in sy praktyk bystaan. Dié Nederlands geneesheer, wat leer Xhosa praat het en na wie daar op Canzibe met respek verwys is as 'Sama Kulungisa' (die een wat regmaak) of 'Nquba Njalo' (die een wat net aangaan), is hy ewe geliefd op Knysna en lewer steeds 'n waardevolle bydrae tot die dorp.