Die betekenis van die Hervorming - Die Hervormer
Die betekenis van die Hervorming
Geskryf deur Dr Barry van Wyk, Waterberg-kombinasie en Zoutpansberg (Oktober 2017)
Die gebeure wat met die Hervorming gepaard gegaan het, lê inderdaad ver terug, en die verlede het dikwels vir sommige weinig betekenis. Tog kan moeilik aan die verlede ontkom word, want elke mens kom iewers vandaan en is op pad na die toekoms. Die vooruitsig na die toekoms word grootliks bepaal deur die verlede en, eenvoudig gestel, klink dit soms in verwysings na wat ouers kinders geleer het om te doen of nie.
Die kerk is nie anders nie. Dit is belangrik om te weet wie jy is en waarom jy dié bepaalde naam dra en hoekom jy dieselfde dinge doen wat ander kerke doen, maar net op ’n ander manier. Waarna verwys die Hervormde in die naam van die eie Kerk, en hoe raak dit ’n kerk wat so bekend staan se optrede, nie net in die verlede nie, maar ook in die hede?
Die irriterende reaksie is dikwels om te vra of alles dan na Calvyn (1509-1564) teruggevoer moet word. Daarop kan natuurlik reageer word met ’n besliste nee, nie na Calvyn nie, maar veel verder terug, na Christus toe! Maar dit is ook ’n genuanseerde reaksie wat inderdaad nie beteken dat ons huidig moet begin leef en doen soos gelowiges twee duisend jaar gelede gedoen het nie, maar in ’n sekere sin is dit tog die uitdaging. Ons was nie meer mekaar se voete nie, maar ons mag spreekwoordelik ook nie daarmee ophou nie. Wat is dit dan?
Waaroor dit gaan, lê ietwat onder die oppervlak van wat sigbaar rondom ons is, want Paulus het gewaarsku dat die koninkryk nie spys en drank is nie (Rom 14: 17), maar ietwat anders en veel meer opwindend. Hoe kan dit nou anders as die teenwoordigheid van God deur sy Gees en Woord gelowiges sonder verweer laat teen die belewenis dat God ís? Juis dit het gevolge vir my optrede teenoor my naaste, maar ook gevolge vir die manier hoe die kerk, met besondere verwysing na ’n hervormde kerk, meen om te voldoen aan die opdrag om die evangelie te verkondig.
Die benaming hervormde kerk dui op verandering en regstelling wat noodwendig in die verlede moes gebeur, en geld tegelyk waarskuwend vir die hede. Kerkwees kan dus nie in strukture of geykte doenighede stol nie, want niemand, ook nie ’n kerk nie, kan onder die indruk verkeer dat eenmaal geluister en daarmee klaar geluister is nie.
Die verhouding tussen die Here as Hoof van sy kerk en die kerk as sy liggaam, of die verhouding tussen die Here en mense as gelowiges, pendel tussen die objektiewe en die subjektiewe. Dit beteken hoe verder gelowiges en kerke op die pad vorder om God te beleef en te eer (Jes 42: 8), en gevolglik voortdurend en meedoënloos te moet toegee dat niemand, selfs nie die mees oortuigde gelowige, sonder God kan nie, hoe minder word op die self vertrou. Die merkwaardige is dat gelowiges telkens die wiel wil uitvind, en daarom is dit wesenlik om telkens te vra na hóé ons hier gekom het met die oog op hóé ons hier moet bly.
Wat van die Hervorming, van Luther en Calvyn en hul kollegas, van die Reformasie van die 16de eeu – wat beteken dit, en wat maak ons daarmee?
Eenvoudig gestel, was dit ’n Woord-ontdekking, en wanneer dít gesê word, kan dit nie anders wees nie as ’n nuut-ontdekking van die Here in ons lewe en in sy kerk. Die appèl is kerk van die Woord, met ampsdraers en lidmate wat deur die Woord gedra word en wie se optrede daarvan getuig. Erediens en prediking is nie maar net hedendaagse vermaak, welsprekendheid of genoegdoening omdat dit lekker is nie.
Die uitdaging aan die hedendaagse bedienaar van die Woord is om spreekwoordelik die speelballe van die teologie te hanteer, sodat hy of sy onder leiding van die Gees eintlik uit fokus raak, en die gevolg sal wees dat hoorders tuiskom met die oortuiging dat die Hére met my gepraat het. Ek het nog altyd só gedoen, maar ek gaan nou drasties anders optree om my lewe te skik na die Woord, om my naaste se voete te was omdat die Woord my anders gemaak het.
Die Hervorming? Dit is die hedendaagse uitnodiging om Woord-gebonde te leef, hoe anders?
(Dr Van Wyk, emeritus, is leraar in die Waterberg-kombinasie en Zoutpansberg)