Sondag, 29 Julie 2018 09:00
HOU AAN: Om altyd eerlik te wees
Storie van Pinocchio die houtpop – Sy maker het vir hom gesê: “Jy het nie idee wat innerlik in jou opgesluit is nie. Jy weet nie wat jy kan word en wees nie, of wat jy kan bereik en beleef nie. Jy weet nie hoe jy kan verander, verbeter, groei en mooier word nie. Daar is ‘n ander lewe wat wag vir jou.
’n Goeie, mooi en lekker ware mens-wees lewe. ’n Lewe van voel, ervaar, beleef, ruik, proe, huil en liefhê . As jy eerlik kan wees in woord en daad . . “
Hebreers 13:18 “Bid vir ons, want ons is oortuig dat ons ‘n goeie (eerlike) gewete het, omdat ons in alles goed (eerlik) wil wandel.”
Aanhou om eerlik te wees –– in alle omstandighede.
Eerlikheid het te doen met ‘n verskeidenheid area’s en aspekte in die lewe soos: met jouself (kop, denke, gewete itv dade en woorde), in jou huwelik/teenoorgestelde geslag, gesin, familie, werk, vriende, besigheid, sport, landswette, sosiale media foto’s wys (digi-frenie – digitale skisofrenie) = dis net nie altyd so maklik om 100% eerlik te wees nie.
Dis moeilik want ons lewe in ’n kultuur waar eerlikheid nie nagestreef word nie en ons sien dit in omgewing/konteks: diefstal, omkoop, bedrog, skelm, verneuk. Dis so moeilik om “issues” te hanteer en daaroor te kommunikeer dus vermy ons dit eerder, praat ons nie daaroor nie en sê ons eerder niks. Dis ’n PSEUDO COMMUNITY– jy is bang jy maak ander seer.
Redes vir oneerlikheid:
Vrees. Vrees vir die gevolge: moeilikheid, probleme, skade lei, bankrotskap, afdankings, egskeiding, ongewildheid... Dan sê ek goed sodat ander van my hou. Jy jok sodat mense ’n hoë dunk van jou sal hê, of jy jok om iets te beskerm of omdat jy bang is vir reaksies soos ontploffing, “lose it”, straf en verlies.
Wat is eerlikheid?
Hebreeus: Yosher=dit is van nature mooi, goed, reg + Emunah=regverdig
Grieks: Alethia=gelyk – skaal + Pistos=geloof, vertroue + kataros= rein, skoon, mooi
Matteus 5:8 “Geseënd is die wat rein van hart is, want hulle sal God sien."
Jesaja 29:13 “Die Here het gesê: Hierdie volk is naby My met die mond, hulle eer My met wat hulle sê, maar hulle hart is vêr van My af, hulle dien My soos mense dit wil hê, nie soos Ek wil nie.”
Prakties eerlikheid VS oneerlikheid:
Eksodus 20: Gebooie 7-9: 7 “Jy mag nie egbreek pleeg nie, 8 jy mag nie steel nie, 9 jy mag nie vals getuienis gee nie.”
Om met integriteit te lewe: Praat en doen die waarheid teenoor leuens, lieg, jok (verloor kontak met realiteit – in jou eie wêreld – ontkenning – breek met jou binnekant.
Om met integriteit te lewe = respek, beskerm, werk, betaal wat jy skuld teenoor steel, diefstal, om iets te vat wat nie aan jou behoort nie, skelm, verneuk, bedrog, omkoop, vervals, betaal nie wat jy skuld/rekeninge, sosiale voyeurisme.
Om met integriteit te lewe = betroubaar, getrou, vertrou teenoor wantrou, onseker, kan nie staatmaak nie.
Om met integriteit te lewe = reg, akkuraat teenoor verkeerd, verneuk, wins, dik aan, vergroot en oordryf (vis – afstand skiet), manipuleer, beïnvloed mark/pryse/posisies en monopolie (in/uit sluit), bevoordeel self en sekeres.
Duiwel vader van die leuens - daarom sê God:
Spreuke 20:17 “Geld wat oneerlik verkry is, bring nie geluk nie. Dit is soos brood wat in jou mond grond word. Dit vernietig jou tande en veroorsaak pyn.”
Spreuke 20:21 “Besittings oneerlik verkry word, maak jou op die lang duur nie gelukkig nie.”
Levitikus 19:35 “Moenie oneerlik wees wanneer julle meet of weeg of inhoud bepaal nie.
Eerlikheid is om die waarheid te weet en te erken met en teenoor jouself en met ander. Dit beteken jy is eerlik, opreg, eg teenoor agteraf, vals, oneg, oneerlik, bedrieglik. Die area waarin die meeste mense oneerlik is, is met hulSELF – ons lieg en bedrieg onsself baie maklik deur kontak met die werklikheid te verloor. Jy leef in jou kop en in jou gedagtes, in jou eie wêreld – meestal lewe jy dan in ontkenning:
“Ek is okay. Ek het nie ’n probleem nie. Ek doen niks verkeerd nie. Ek is reg en leef reg, ek is nie so “bad” soos ander my afmaak nie. Almal doen dit, dis nie so erg nie, niemand sal weet nie, niemand sal seerkry nie, ek het nie pyn/seer/woede/wraak/haat/foute/tekortkomings in my oor verwerping, of ’n tekort aan liefde of vertroosting nie”.
Jesaja 29:15 Ellende wag vir die wat dink hulle kan hulle planne diep wegsteek vir die Here, hulle wat besig is om dinge In die donker te doen en dink: wie sien ons? Wie weet van ons?
Openbaring 3:15 – 18 “15Ek ken jou handel en wandel. Ek weet dat jy nie koud of warm is nie. Was jy tog maar net koud of warm. 16 Omdat jy so louwarm is, nie warm nie en ook nie koud nie, is Ek op die punt om jou uit my mond te spoeg. 17Jy sê: “Ek is ryk; ek het skatryk geword en het aan niks behoefte nie.” Jy besef nie dat jy ellendig en bejammerenswaardig is nie, armlastig, blind en kaal. 18Ek gee jou daarom die raad om by My goud te koop wat deur vuur gesuiwer is sodat jy ryk kan word; en koop vir jou wit klere om aan te trek sodat die skande van jou naaktheid nie algemeen sigbaar word nie; en koop ook oogsalf om aan jou oë te smeer sodat jy kan sien.”
Om die rede is dit krities nodig om in die spieël wat onbekende Johari area’s wys – te kyk
Psalm 139:23 “O God, U moet diep binne my hart kyk. Kyk of ek eerlik is. Toets my gesindheid. Help my op die regte pad.”
Rede: Gen 2 Dit gaan oor die self – selfsug/egosentrisme/narsisme.
Dit verblind jou. Jy sien nie dat jy dinge sê en doen om voordeel daaruit te trek nie, om voorspoed te beleef, om te kry, te hê (mag, aanvaarding) en om te wil “score” nie. Jy sê en doen ook soms om goeie goed te verkry of om jouself te beskerm (dis nie my skuld nie) daarom projekteer en blameer jy, doen “damage control”.
Die rede waarom die Bybel so belangrik is, is omdat dit ‘n spieël is wat wys hoe jy lyk. In die spieël maak jy jouself ook weer mooi.
Jacobus 1:23 “Iemand wat altyd net die woord aanhoor en nooit doen wat dit sê nie, is soos een wat na sy gesig in ’n spieël kyk: hy bekyk homself gaan van die spieël af weg en vergeet dadelik hoe hy gelyk het”
Eerlike gedrag en woorde lei tot: Pinocchio . . . .
Jy vind die ware jy (dit wat innerlik in jou opgesluit is, die ware-jy wat deur jou maker geskep is) alleenlik deur ‘n skoon en rein gewete, want eerlikheid bring ‘n gemoedsrus tot gevolg, vol vryheid, selfrespek, energie en groei. Dit bring ’n verdieping in jou verhouding met God.
Om met jouself eerlik te wees en dinge vir jouself te erken, is alleenlik die enigste wyse hoe jy eerlik in woord en daad sal kan optree. Eerlike gedrag en woorde lei tot Heilsame verhoudings tussen jou en mense (huis, werk, vriende, besigheid).
TROU, diep intieme verhoudings, ‘n lekker klimaat, ‘n ontspannende omgewing, vrede, veiligheid, duidelikheid/grense – kan net gebeur as jou emosionele bankrekening vol is en in ‘n krediet lê. As dit egter in die rooi lê en bankrot is, kan die verhouding nie eerlikheid akkommodeer nie.
Efesiers 4:25 “Moenie vir mekaar lieg nie. Wees eerlik met mekaar, want ons speel mos almal saam in dieselfde span van God.”
Kolossense 4:1 “Behandel julle werkers regverdig en eerlik.”
Teenoor jouself. Dis soos om Pinocchio te wees. Dan ervaar jy skuldgevoelens, vrees en veroordeling.
Dit steel jou lewensasem en bind die ware jy vas. Dit verhinder die ware jy om na vore te kom en dus bly jy ’n houtpop wie se neus net aanhou groei. Die gevaar is dat jy jou gewete verloor, jou gewete dood leef, geen “remorse” het nie en hope skuldgevoelens ervaar. Jou siel funksioneer nie soos dit moet nie en jy het geen verhouding met God nie. Oneerlikheid het baie slegte en negatiewe gevolge/effekte op ander, soos: konflik, woede, gespanne omgewings en atmosfeer, onveiligheid, twyfel, onsekerheid, skade, probleme... Alles “blurr” en is onduidelik.
Enige vorm van oneerlikheid kan vergelyk word met die beeld van om ’n modder besmeerde gesig te hê, want jy kan nie die ware jy sien nie. Jy smeer ook jou modder op ander mense af sodat almal later vuil en onherkenbaar is, want oneerlikheid maak alles vol modder.
Dit is die rede hoekom God oneerlikheid haat - want dit WERK NOOIT nie.
Deut. 25:16 “Die Here jou God het ’n afsku van almal wat oneerlik is en ander bedrieg.”
Spreuke 14:2 ’n Mens wat eerlik lewe, respekteer en dien die Here, maar ‘n mens wat nie eerlik is nie, wys dat hy dink die Here is nie belangrik nie.”
Spreuke 11:1 “Dit walg die Here wanneer besigheidsmense oneerlik is, wanneer produkte swak en pryse buitensporig is. Eerlike transaksies maak Hom gelukkig.”
Titus 1:2 “Want God self is eerlik – kan nie lieg en bedrieg nie”
God kan 100% vertrou en geglo word. God word dan die dryfveer en motivering vir eerlikheid, omdat Hy dit vra en die teenoorgestelde haat, is jy gehoorsaam al is dit moeilik. Omdat jy het Hom lief het, doen wat Hy vra. Dit is hoe jy nader aan God kom en hoe die ware jy na vore kom. Jy doen dit nie net OMDAT DIT ‘N WET IS NIE of vir die VOORDELE wat jy daaruit kan kry nie, want as jy eerlik is verheerlik jy God.
Dan leef jy eerlik, opreg, waarheid, integriteit, respek, betroubaar, openlik, eg, opreg met jouself, jou man/vrou, kinders, ouers, familie, vriende, werk, kollegas, sake/besigheid, sport, sosiale media ens.
Hoe moet ek eerlik wees met myself?
Erken jou oneerlikheid, bely en vra vergifnis dan sal die Heilige Gees jou verander en help om ’n skoon lewe te lei.
Teenoor ANDER: praat die waarheid, maar volgens 'n bepaalde manier: nie om seer te maak, te straf, te verneder, iemand te “downplay” nie, maar om die ander persoon te help, op te bou in plaas van om hom af te breek.
Jy kan dit net doen as die emosionele bankrekening in krediet is. So die “bottom line” is dat jy tyd en kwaliteit met mense moet spandeer sodat die verhouding die kapasiteit vir eerlikheid sal ontwikkel in plaas daarvan dat daar skok, ontsteltenis, woede, seer en haat is, die oomblik as die waarheid gepraat word. Want dan gaan jy eerder jok en vals optree as om eerlik te wees en iemand daardeur seer te maak.
Dan het jy nie lief nie, want liefde is openlik en gevul met waarheid.
Eerlike optrede/gedrag en woorde is net lekker, want dit is so mooi en goed en reg, dis H-EERLIK. Waarheid en eerlikheid is die weg van ware lewe en dan ontdek en vind jy die ware jy.
Hoekom sal jy vir die nie-lekker, lelik, en sleg, verkeerd en seer pad kies?
Spreuke 16:8 “Dis beter om arm te wees en eerlik, as om ryk en oneerlik te wees.”
Jy en ek Pinocchio?
Om oneerlik te lewe bly jy ’n houtpop en verhinder jy die ware jy om na vore te kom. As jy eerlik, opreg en in die waarheid lewe verander jy in die ware mens wat in jou opgesluit is.