Dr MJ du Plessis Gereformeerde Kerk Bellville Datum: 1 Februarie 2004 (aand)
Lofpsalm 81:1, 10, 11, 12
Skriflesing: Psalm 119
Teks: Psalm 119:17; Kategismus Sondag 35
Doen goed aan U dienaar, dan sal ek lewe en U Woord gehoorsaam.
Hierdie preek handel oor die tweede gebod, waar die Here ons verbied om Hom met beeldediens te aanbid. Die gebod gaan so:
Jy mag vir jou geen gesnede beeld maak van wat bo in die hemel is, of van wat onder op die aarde is, of van wat in die waters onder die aarde is nie. Jy mag jou voor hulle nie neerbuig en hulle nie dien nie; want Ek die HERE jou God, is 'n jaloerse God, wat die misdaad van die vaders besoek aan die kinders, aan die derde en aan die vierde geslag van die wat My haat; en Ek bewys barmhartigheid aan duisende van die wat My liefhet en My gebooie onderhou.
Kom ons hou Psalm 119 in gedagte en gaan kyk dan na die tweede gebod uit die volgende gesigspunte:
1. Daar is geen ander manier om die Here te dien as deur sy Woord nie.
2. Die Woord van die Here leer ons om die Here suiwer te aanbid.
3. Aanbidding deur die Woord is doelmatige aanbidding.
Hierdie gebod stel 'n beginsel: Daar is net een manier om die Here te dien, en dit is soos wat Hyself dit in sy Woord voorskryf. Die Here het die manier waarop Hy aanbid wil word, voorgeskryf en vasgestel. Alle vorme van aanbidding wat nie hiermee ooreenkom nie, moet deur ons verwerp word.
Dit is natuurlik maklik om dit van die preekstoel af te sê, maar in die werklike lewe gebeur dit nie so nie. Kom ons kyk na die dinge wat ons as gelowiges beïnvloed om te verdwaal:
Daar was natuurlik nog al die eeue deur mense wat die Here glad nie wil aanbid nie. Dit skep soms 'n groot probleem, want hierdie mense lewe tussen die gelowiges en hulle beïnvloed die gelowiges. Die gelowiges begin dan agter hierdie mense aanpraat en doen.
Hierdie mense het allerhande slim praatjies waarmee hulle 'n saak uitmaak dat dit nie nodig is om jou aan die wet van die Here te onderwerp nie. Hulle gaan selfs so ver dat hulle beweer dat dit nie help om die Here te bid vir iets wat jy nodig het nie (Job 21:14, 15). Job het al sulke mense geken en daar is onder ons ook sulke mense.
Ons lees in die Bybel baie van afgodsbeelde wat gemaak is deur die heidendom.
Dit was meestal beelde van diere of van kruisings tussen mense en diere, of van mense met baie wrede en aaklige gesigte.
Die bedoeling van die wrede gesigsuitdrukkings was om die mense deur vrees tot gehoorsaamheid te dwing.
Die Christendom het nie die invloed van die afgodsbeelde vrygespring nie.
In die meer moderne tyd het die beeldediens uit die heidense afgodsbeelde ontstaan. Dit was 'n samesmelting van die Christelike geloof met die ou heidense afgodsdienste waar beelde gebruik is om te aanbid. Veral by die Roomse kerk is hierdie vorm van aanbidding sterk in gebruik.
Die argument van die Roomse kerk was al die jare dat hulle hierdie beelde wil gebruik as "boeke van die leke".
Dit beteken maar net dat hulle die lidmate van die kerk as so dom en onwaardig beskou dat hulle nie kans gesien het om hulle met die Bybel self te onderrig nie.
Die lidmate moes dan die Here deur hierdie beelde leer ken en aanbid. Dit is verkeerd.
Die gevaar is in ons tyd heelwat skerper dat die kerk mag verval in 'n vorm van aanbidding wat ons by die Here in die moeilikheid gaan bring, omdat die moderne teologie daartoe neig om die Here te wil beskryf soos hulle Hom wil sien. Daarmee saam ontken of buig die moderne teologie die Woord van die Here.
Dit is ook glad nie vreemd dat so iets gebeur nie, want die Here het ons daarteen gewaarsku.
Hy het gesê dat mense in die laaste dae sal optree wat die Here anders probeer voorstel as wat Hy Hom in sy Woord aan ons geopenbaar het: "Kyk hier is die Christus! Of: Kyk daar!"
Die kerk moet nooit slimmer as die Here probeer wees en die Here probeer voorskryf wat om te doen nie.
Die Here het presies geweet wat Hy bedoel het toe Hy gesê het dat ons geen afbeelding van Hom mag maak nie, en dat ons ook nie 'n beeld van iets wat in die hemel of op die aarde of in die see is mag maak om Hom daarmee of daardeur te aanbid nie.
Die gevolge van sulke verdwaaldhede in ons aanbidding is dat ons kinders ons daarin gaan navolg, en dat hulle dan saam onder die straf van die Here gaan deurloop.
Die Tien Gebooie waarsku al dat die Here die sondes van die ouers tot drie en vier geslagte lank gaan straf. Hierdie saak word op 'n hele paar plekke in die Bybel geopenbaar (Exodus 34:7; Jesaja 14:21; Jesaja 65:6, 7).
Die feit is eenvoudig: Die Woord van die Here alleen openbaar aan ons hoe die Here gedien wil word.
Wanneer ons, met die Bybel in die hand, die Here aanbid volgens sy eie voorskrifte, word Hy die meeste en die beste gedien.
Die Here wil hê dat ons in ons aanbidding verby die sigbare moet beweeg – tot in die onsigbare in.
Hy wil hê ons aanbidding moet sy majesteit raaksien.
Hy wil hê dat ons Hom geestelik moet kan aanbid, want God bestaan nie met 'n liggaam soos ons s'n nie, want God is Gees.
Natuurlik raak dit ons hele lewe. Dink maar aan Handelinge 17:28, 29. Daar word al die praktiese en sigbare dinge van die lewe ingesluit, maar terselfdertyd word daar ernstig daarop gewys dat die Here in sy bestaan nie aan die dinge in die sigbare lewe gelyk is nie.
. . . want in Hom lewe ons, beweeg ons en is ons, soos sommige van julle digters ook gesê het: Want ons is ook sy geslag. As ons dan die geslag van God is, moet ons nie dink dat die Godheid aan goud of silwer of steen, die beeldwerk van menslike kuns en uitvinding, gelyk is nie.
Wanneer ons met beelde of afbeeldings werk, sit ons dadelik met hierdie groot gevaar dat die sigbare aanskouing daarvan ons kan belet om die geestelike van God se bestaan raak te sien.
Jeremia sluit hierby aan en hy maak dit baie duidelik dat enige beeld 'n leuen is as jy dit gebruik om God te aanbid, want dit het geen gees in hom nie. Omdat God Gees is, kan Hy net in Gees en waarheid aanbid word (10:14).
Elke mens word dom, sonder kennis; elke goudsmid staan beskaamd deur die gesnede beeld; want sy gegote beeld is 'n leuen, en daar is geen gees in hulle nie. Nietige afgode is hulle, werk vir spotterny; in die tyd van hulle besoeking gaan hulle tot niet. (Jeremia 10:14-15 AFR53)
Psalm 119:18, 19 leer ons twee belangrike dinge, naamlik dat ons die Here die beste kan ken deur sy Woord.
Open my oë, dat ek kan sien die wonders uit u wet. Ek is 'n vreemdeling op die aarde; verberg u gebooie nie vir my nie. (Psalm 119:18-19 AFR53)
Dit is belangrik, omdat om die Here te ken, terselfdertyd is om vir ewig te lewe.
Om die Here volgens sy Woord te dien is om koers te hou na sy ewige woning waar ons Hom tot in ewigheid sal dien.
Dit beteken ook dat ons die beeld wat deur die bloed van die Here Jesus en die werking van God die Heilige Gees uit die Woord aan ons geopenbaar is, in ons harte vassteek.
Dit beteken ook dat ons in ons aanbidding voortdurend bekeer word om self al hoe meer verander te word na hierdie beeld toe.
Prakties: Ons groei sodoende ook van heerlikheid tot heerlikheid!
Daar was al die eeue deur dinge in die kerk wat ander dinge afbeeld. Daar was byvoorbeeld fisiese dinge wat iets van die verlossingswerk en genade van die Here gesimboliseer het:
Maar dit was dinge wat die Here self ingestel het.
Ons noem 'n paar op: die tabernakel; die offers en die besnydenis.
Ons het vandag nog van hierdie dinge oor in ons kerk, omdat die Here ons beveel het om dit te hou. Die verskil tussen beeldediens soos wat die Roomse kerk dit het en die beelde of afbeeldings wat ons by die doop en die Nagmaal het, is dat die Here hierdie simbole ingestel het. Hulle is nie menslike uitvindings of 'n vorm van eiewillige godsdiens nie.
Dink byvoorbeeld aan die beker wyn by die Nagmaal. Daardie beker wyn simboliseer die bloed van Jesus wat vir ons vergiet is.
Nog so 'n sigbare teken of uitbeelding is die brood by die Nagmaal,
en die water tydens die doop.
Om die Here op enige manier te aanbid wat anders is as wat in sy Woord geopenbaar word, soos byvoorbeeld deur beeldediens, is heeltemal nutteloos.
Trouens, dit is sonde, want dit skend die heiligheid van die Here omdat dit nie in staat is om iets van sy heerlikheid weer te gee nie.
Selfs die beste menslike uitbeeldings sal nog heeltemal oneerbiedig wees.
In ons tyd is daar natuurlik allerhande modernismes en nuwe uitvindinge wat in eredienste insluip. Die feit is bloot dat ons voorbeelde in die Bybel het waar die Here enige vorm van eiewillige godsdiens afkeur en swaar straf. (Miga 6:7, 8; Kolossense 2:23).
Sal die HERE 'n welbehae hê in duisende ramme en tien duisende strome van olie? Sal ek my eersgeborene gee vir my oortreding, die vrug van my liggaam vir die sonde van my siel? Hy het jou bekend gemaak, o mens, wat goed is; en wat vra die HERE van jou anders as om reg te doen en liefde te betrag en ootmoedig te wandel met jou God? (Miga 6:7-8 AFR53)
. . . wat, alhoewel dit 'n skyn van wysheid het, in eiesinnige godsdiens en nederigheid en in gestrengheid teen die liggaam, geen waarde het nie, maar strek tot versadiging van die vlees. (Kolossense 2:23 AFR53)
As ons in ons aanbidding afwyk van die Here se Woord, betree ons 'n uiters gevaarlike terrein.
Dink aan Romeine 1 waar die Here openbaar dat daar mense was wat sy openbaring verruil het vir allerhande afgodsdienste. Die uiteinde daarvan was dat hulle in homoseksualisme en lesbianisme verval het, en deur die Here gestraf is.
Op 'n ander plek kla Petrus oor die moeilike dinge waarvan Paulus skryf. Hy sê dat sekere dinge wat Paulus skryf, moeilik is om te verklaar. Die onvaste mense verdraai dit tot hulle eie verderf.
Skrifverdraaiing en eiewillige godsdiens is dieselfde ding.
Die Here wil hê dat ons Hom deur sy Woord moet ken en volgens sy Woord moet aanbid. Daarmee is die saak vir Hom finaal. Hy wil dit juis so hê, sodat ons nie met of deur enige ding nie, maar met Hom self direk gemeenskap kan hê.