Pinksterfees: God dans met die rykes. Lukas 19:1-10 – Geloofsentrum Universitas
Pinksterfees: God dans met die rykes. Lukas 19:1-10
Ons almal ken die verhaal van Saggeus van kindsbeen af. Die verhaal van die kort mannetjie wat in die boom geklim het om Jesus beter te kan sien. Of soos ds Andre sê: Die kort mannetjie met die lang vingers. Die groot uitdaging van so 'n teks is om die teks van 'n nuwe hoek te bekyk sonder om aan die wesenlike boodskap van die teks te verander.
In die musiek wêreld praat hulle van remastering as hulle 'n ou album weer verwerk sodat hy nuut kan klink. Klank ingenieurs wat goed is, kan dit baie goed doen. Al wat hulle doen, is om na die oorspronklike opnames te luister en dan te sorg dat alle klanke in die regte verhouding op cd oorgedra word. Voorbeelde van goeie remasterings is onder meer die Beatles, Pink Floyd en die jazzkunstenaar Miles Davis se musiek. Die remasters is nog soos die oorspronklikes maar daar kom sekere aksente en klanke beter uit. Om dit goed te kan doen, het hulle die oorspronklike opnames en notas nodig en moet hulle dan ook tred hou met die tendense van die dag.
Dieselfde geld vir hermeneutiek. Of anders gesproke vir preke wat vandag gepreek word oor tekste wat 2000 jaar teruggeskryf is. En vandag wil ons na die verhaal van Saggeus kyk met 'n nuwe oog terwyl ons die oorspronklike teks en omstandighede in gedagte hou.
Nou as ons na die oorspronklike omstandighede kyk dan is daar 'n paar goed wat ons in gedagte moet hou wat histories baie belangrik is :
Die ekonomie van daardie tyd is belangrik. Jerigo was in die middel van 'n belangrike handelsroete tussen die Ooste en die Weste. Daarom was dit 'n ideale plek vir 'n tollenaar soos Saggeus om baie belasting in te vorder.
Die Politiek van daardie tyd is ook belangrik. Israel was onder die heerskappy van die Romeinse Ryk en hoë belastings is deur die Romeinse Ryk op hulle geplaas wat deur tollenaars soos Saggeus ingevorder is. Boonop kon hy nog meer vra en so homself verryk. Dit was sy kommissie.
Die kultuur van die Jode is ook belangrik. Hulle het nie sommer met ander volkere gemeng nie. Daarom is mense wat vir die Romeinse Ryk gewerk het as verraaiers beskou. Buiten dit het die jode ook nog op 'n kultuurbeskouing gewerk wat ons noem 'n skuld en skaam kultuur. Dit was die twee groot swaarde wat hulle maklik oor iemand se kop gehang het om hulle te isoleer en te etiketeer. So kry ons in beide die gevalle van die genesing van die verlamde en die blinde man dat daar geinsinueer word dat hulle gebreklikhede die gevolg van hulle skuld was. So het hulle maklik die skuld op iemand geplaas wat probleme gehad het. As gevolg van skuld teenoor die Here is mense dus gestraf. So het hulle geglo. Maar skaamte het ook 'n rol gespeel. So is Saggeus met skaamte uit die samelewing verwerp. Daarom kon die mense in die gedeelte nie verstaan dat die Here by Saggeus tuisgaan nie. Hulle sou nie hulle voete in sy huis sit nie.
En teen hierdie agtergrond kan ons verstaan wat hier gebeur het. Jesus het teen allerhande protokol opgetree toe Hy vir Saggeus afgeroep het om by hom aan huis te gaan. Maar kom ons kyk vandag na die drie belangrike dinge wat Saggeus moes doen, om hierdie redding wat die Here vir hom aangebied het te kon kry.
Eerste tree : Hy moet afkom van die boom af
Die eerste wat Saggeus moes doen, was om van die boom af te kom. Dit was 'n direkte opdrag van die Here. In vers 5 staan daar : "Toe Jesus by die plek kom, kyk Hy op en sê vir hom: "Saggeus, kom gou af, want Ek moet vandag in jou huis tuis gaan" Luister na die dringendheid van die opdrag. Dit moet nou gebeur.
En nou moet u besef daardie boom was nie net sommer 'n boom nie. Dit het Saggeus se veilige vesting verteenwoordig. Hy het waarskynlik menige ure daar deurgebring en die kamele en mense wat daar verby gery het gestop en tolgeld geëis. Met ander woorde daardie boom het vir hom die volgende gesimboliseer:
Dit was sy werkplek.
Dit was vir hom 'n plek van mag en heerskappy want daar bo was hy verhewe bo almal.
Die boom het hom ook laat uitstaan bo ander mense.
Laastens was sy rykdom deur die boom gesimboliseer.
En nou moes hy hierdie eerste tree gee uit die boom weg van alles wat vir hom sekuriteit en mag gegee het. Dit was sy eerste tree.
Tweede tree : Hy moes na Jesus toe loop en saam Jesus na sy huis toe gaan
Die tweede tree wat Saggeus moes gee was die tree na Jesus toe. Toe hy onder kom moes hy tussen al die mense deurloop wat hom verag het en wat skaam was vir hom. En buiten dit moes hy nou vir Jesus omhels wat net in die vorige hoofstuk (Lukas 18) gesê het dat dit onmoontlik is vir 'n ryke om in die hemel te kom. So met die omhelsing van Jesus het hy geweet dit is afskeid van sy besittings en rykdomme en vorige werkspraktyke.
Maar ons lees in die boodskap dat hy dit met blydskap gedoen het. Net soos met die eerste tree lees ons dat hy dit haastig en onmiddellik gedoen het. Hy het nie gehuiwer nie.
Hierdie eerste twee tree van Saggeus kan met een woord opgesom word : Bekering. Want volgens Clavyn was bekering in die eerste plek om jou rug op die oue te keer en die nuwe te omhels. Dit is dan presies wat hy gedoen het. Hierdie eerste twee tree was Saggeus se bekering. Dit was die begin van sy nuwe lewe. Nie meer het hy sy troos by geld gesoek nie, maar by Jesus. Jesus het hom uitgenooi en hy het geantwoord.
Derde tree : Hy moes sy verkeerdhede regstel
Die derde tree wat Saggeus gegee het was een van dankbaarheid. Luister wat staan daar in die teks:
Vers 8 : "Maar Saggeus het opgestaan en vir die Here gesê: "Here, ek gaan die helfte van my goed vir die armes gee, en waar ek iets van iemand afgepers het, gee ek dit vierdubbel terug"
Hier gee hy nog 'n verdere tree uit dankbaarheid. Dit was uit sy eie wat hy bereid was om sy foute in die verlede reg te stel. En hy het baie meer gedoen as wat van hom verwag was. Die Joodse wet het verwag dat hy as hy gesteel het die bedrag wat hy gesteel het terug te gee en dan 'n vyfde by te voeg. Daarvan lees ons in Levitikus 6. Maar Saggeus gee viervoudig terug. Dit is die straf wat moordenaars opgelê is. Hy het homself as 'n moordenaar gesien.
Nou gee hy 'n tree terug in sy verlede in en maak reg. In die kerk praat ons van restitusie. Maak reg wat jy verkeerd gedoen het.
En hy gaan nog verder. Hy gee die helfte van sy geld vir die armes. 'n Totale ommekeer by 'n man wat net vir geld gelewe het.
Hierdie was die drie belangrikste tree in Saggeus se lewe. Eerste tree uit die boom en wag van sy sekuriteite af. Tweede tree na Jesus toe as Verlosser. En derde tree terug na sy omgewing en regmaak wat verkeerd was.
In die lig van die beeld wat ons het. Jesus se dans met die rykes kan ons nou amper sê die Here het Saggeus die two-step geleer. U weet mos die two-step is twee tree vorentoe en een tree terug. Eerste tree vorentoe was van die boom af. Tweede tree was na Jesus toe. Derde tree was terug waar hy moes gaan regmaak. En hierdie is die dans wat elke een van ons elke dag moet dans. Dit is die dans van die bekering en heiligmaking. Ons kan dit elke oggend doen en so met Jesus bly dans.