PressReader - Landbouweekblad: 2017-09-22 - BE­SPROEI­ING: PASOP VIR VERSUIP
BE­SPROEI­ING: PASOP VIR VERSUIP
Landbouweekblad - 2017-09-22 - Lbw|kortliks Lbw - — JOHAN VAN DER MERWE
Kan jy ’n ham­bur­ger on­der die wa­ter eet?
Só het mnr. Chris Bar­nard, hoof van die Fer­ti­ga­ti­on A­ca­de­my en boer van Rus­ten­burg, boe­re op die on­lang­se aar­tap­pel­na­vor­sing-sim­po­si­um op Lan­ge­baan aan die Wes­kus ge­vra.
“In die droogte het ek meer versuip-pla­se ge­sien as boer­de­rye wat ver­dor. Suur­stof reg­deur die grond­pro­fiel is ui­ters be­lang­rik vir die wor­tels om ge­noeg vog te kan op­neem. Ons is ge­neig om te oor­be­sproei en dié wa­ter neem die plek van suur­stof in. Die plant kan ook nie voe­ding­stow­we op­neem as die wor­tels on­der wa­ter is nie.
“Om te be­paal hoe­veel be­sproei­ing ge­noeg is, moet jy eers jou om­ge­wings­fak­to­re doel­tref­fend kan kwan­ti­fi­seer. As jy dié da­ta in in­lig­ting kan om­ska­kel en jou be­stuurs­prak­ty­ke só ver­fyn dat jy die huid­mond­jie-weer­stand tot die mi­ni­mum be­perk en mak­si­mum trans­pi­ra­sie be­werk­stel­lig, sál jy die re­sul­ta­te in jou op­brengs sien,” sê Chris.
“Op­brengs en groei is af­hank­lik van die ma­te waar­toe die plant kan trans­pi­reer, res­pi­reer en fo­to­sin­teer. Hier­die fak­to­re word be­ïn­vloed deur die hoe­veel­heid kool­hi­dra­te, hit­te en lig wat die plant kry.”
Al hier­die pro­ses­se word in hul spo­re ge­stuit as die plant nie or­dent­lik kan trans­pi­reer nie, wat dik­wels oor die hit­te van die dag die ge­val is, sê Chris.
Vier fak­to­re speel ’n rol in trans­pi­ra­sie­tem­po op die hit­te van die dag: Die eer­ste is tem­pe­ra­tuur. As die tem­pe­ra­tuur bo 24 ºC styg, sal die huid­mond­jies be­gin weer­stand op­bou en trans­pi­ra­sie ver­traag.
“Doel­tref­fen­de re­la­tie­we hu­mi­di­teit, die t­wee­de as­pek, kan die plant laat aan­hou trans­pi­reer, selfs teen tem­pe­ra­tu­re baie ho­ër as 24 ºC. Be­stra­ling speel ook ’n rol om­dat dit ’n uit­wer­king op tem­pe­ra­tuur en re­la­tie­we hu­mi­di­teit het.” Chris sê die in­vloed van wind word dik­wels uit die oog ver­loor. Wind be­ïn­vloed re­la­tie­we hu­mi­di­teit en ver­dam­pings­tem­po, en dus die ma­te waar­toe die huid­mond­jies trans­pi­ra­sie sal re­gu­leer.
“Een van Wool­wort­hs se kom­kom­mer­boe­re het ná ja­re se ge­suk­kel in die U­ping­ton-om­ge­wing sy kom­kom­mers in plas­tiek­ton­nels be­gin ver­bou. Deur die re­la­tie­we hu­mi­di­teit bin­ne die ton­nel goed te be­stuur en die wind­fak­tor uit te ska­kel, het hy sy pro­duk­sie per hek­taar tien­vou­dig in daar­die plas­tiek­hui­se ver­hoog,” het Chris ge­sê.
“Plan­te hou van hit­te – hoe meer, hoe be­ter. Gee hul­le net ge­noeg wa­ter en be­stuur die re­la­tie­we hu­mi­di­teit.”
REGS: Mnr. Chris Bar­nard.
Boe­re be­hoort net so­veel tyd aan ’n be­sproei­ings­plan as aan ’n be­mes­ting­pro­gram te be­stee, was die bood­skap op die jaar­lik­se aar­tap­pel-na­vor­sing­sim­po­si­um.