Waarom is sommige vroue se testosteroonvlakke hoog? - RSGplus
Gesondheid, Woensdag 9 Mei 2018. – In die lig van die IAAF se besluit om in sekere items perke te stel op die testeroonvlakke van vroulike deelnemers, kyk ons wetenskaplik na testosteroon in vroue.
Waar kom testosteroon in die vrou vandaan? Waarom is sommige vroue se testosteroonvlakke hoër as gemiddeld, en kan mens dit behandel? Kan vroue met hoë testosteroonvlakke swanger raak?
Marí Hudson gesels hieroor met prof. Thinus Kruger, ‘n fertiliteitspesialis van die Aevitas kliniek by die Vincent Palotti Hospitaal in Pinelands en ook verbonde aan die Departement Ginekologie en Verloskunde aan die Universiteit van Stellenbosch se mediese skool.
In die bynier-afwyking skei die vrou se byniere te veel testosteroon en te min kortisoon af. Hulle ly inderwaarheid aan ‘n seldsame genetiese defek waar een of twee ensieme wat noodsaaklik is in die testoroon siklus, nie korrek funksioneer nie. Dit staan bekend as aangebore (kongenitale) bynier (adrenale) hiperplasie, in Engels afgekort as CAH.
As ‘n baba met kongenitale adrenale hiperplasie gebore word – en een uit duisend babas wat gebore word, het CAH – moet die toestand baie vinnig gediagnoseer word omdat die baie elektroliete en sout kan verloor en weens dehidrasie kan sterf. Dié kinders kan ook sterf as hulle in ‘n skoktoestand beleef omdat hulle byniere nie voldoende kortisoon kan produseer om die liggaam tydens skoktoetstande kan normaliseer nie. Hulle moet dus kortisoonbehandeling kry om die byniere se kortisoon-produksiefunksie oor te neem. Kortisoonbehandeling is noodsaaklik om die testosteroonvlakke te verlaag, en om dus die hormonale wanbalanse reg te stel.
In ‘n ander toestand, waar die persoon soos ‘n vrou lyk, maar inderwaarheid XY chromosome soos ‘n man het, kan die vrou se testosteroonvlakke baie hoog wees, maar dit geen effek op die liggaam nie. Juis omdat dit geen effek het nie, het die baba nie as ‘n seuntjie en uitiendelik as man ontwikkel nie. Dit word androgeen onsensitiwiteit genoem, of in Engels AIS. Dit is dus genetiese ‘n seuntjie, maar weens spesifieke geen- en ensiemdefekte reageer die liggaam nie op die testosteroon nie en is die testeroon eintlik nutteloos.
‘n Bekende en baie mooi Belgiese supermodel, Hanne Gaby Odiele, het onlangs bekend gemaak dat sy met AIS gebore is.
Lees meer oor haar.
‘n Baie insiggewende artikle oor testosteroonvlakke in vroulike atlete en Caster Semenya.