Dreigende krisis weens besnoeiing van maatskaplike toelaesFoto bloot ter illustrasie. (Foto: Andrew Moca/Unsplash) Nieregeringsorganisasies (NRO’s) wat op maatskaplike ontwikkeling gefokus is, is bekommerd oor die pad vorentoe nadat hulle diensvlakooreenkomste van die departement van maatskaplike ontwikkeling (DMO) ontvang het, wat stipuleer dat ŉ groot deel van hul toelae besnoei word. Hannes Noëth, hoof van Solidariteit Helpende Hand, het in ŉ brief aan Lindiwe Zulu, minister van maatskaplike ontwikkeling, sy kommer oor die situasie te kenne gegee. Hy sê die organisasie sal nie skroom om regstappe teen die departement “vir hierdie eensydige besluit” te doen nie. “Solidariteit Helpende Hand werk onafhanklik van die staat, maar ons weet die staat het ŉ bepaalde verantwoordelikheid en plig teenoor NRO’s wat die rol van die staat vervul.” Die departement het vroeër vandeesmaand bekend gemaak dat hy die finansiering vir NRO’s wat op maatskaplike ontwikkeling gefokus is, besnoei. Solidariteit se maatskaplikewerkersnetwerk het reeds gesê die besnoeiings van begrotings gaan verreikende gevolge hê. Noëth sê daar is onlangs ŉ informele vergadering gehou in ŉ poging om ŉ oplossing vir die dreigende krisis te vind. Helpende Hand en verskeie ander NRO’s het die vergadering bygewoon. Die meeste van die organisasies sê dat hul subsidies met tussen 50% en 60% besnoei is. In sommige gevalle daal die subsidie vir maatskaplike werkers se salarisse boonop ook met sowat R5 000 per pos. “Hoewel die subsidie gesny word, word die werkslading nie minder nie en daar mag boonop nie minder personeel gebruik word om die werk te verrig nie,” sê Noëth. Die departement het glo die diensvlakooreenkomste stuksgewys vir organisasies gestuur en hulle slegs twee dae gegee om dit te onderteken. Sommige organisasies sê dat hulle baie druk van die departement ontvang het om dit te onderteken, al stem hulle nie saam daarmee nie. Een van die organisasies sê amptenare van die departement het by sy kantore opgedaag en geëis dat hulle die ooreenkoms onderteken, terwyl ander organisasies nog nie eens ŉ diensvlakooreenkoms ontvang het nie. “NRO’s is bekommerd dat hulle nie genoeg tyd het om die gevolge van die besnoeiings op die begrotings te bereken, of selfs regsadvies daaroor in te win nie,” sê Noëth. “Die ander bekommernis is dat hulle alle subsidies gaan verloor indien hulle nie die diensvlakooreenkoms onderteken nie. Dit sal beteken hulle kan nie salarisse betaal nie.” Die besnoeiings veroorsaak dat NRO’s niks het om op terug te val nie, en daarom die gevaar loop om hul deure permanent te sluit. Helpende Hand is bekommerd dat, sou té veel NRO’s genoop word om te sluit, dit ŉ geweldige uitwerking gaan hê op die dienste wat sulke organisasies tans lewer. “Daar is nie werklik vertroue dat die regering hierdie dienste sal kan oorneem as die NRO’s nie meer bestaan nie.” Helpende Hand dring in sy brief aan dat die besluit om toelaes te verminder heroorweeg word en dat daar saam met organisasies gewerk word om ŉ volhoubare oplossing te vind “wat verseker dat die regte van alle Suid-Afrikaners beskerm word”. “Ek is teleurgesteld in die departement se besluit wat geneem is sonder behoorlike raadpleging en oorweging van die uitwerking daarvan op mense wat op hierdie organisasies staatmaak vir ondersteuning,” sê Noëth in sy brief aan die minister. “Solidariteit Helpende Hand sal ander instellings raadpleeg oor die moontlikheid van litigasie indien die staat voortgaan met hierdie eensydige besluit.” Die betrokke NRO’s het reeds ŉ komitee op die been gebring wat hul belange by die departement verteenwoordig. Regstappe word nie uitgesluit nie.