Explain vir darrie hond.
Sit nou die dag in een van daai verpligte seminare waarmee die maatskappy ons almal se tyd so kan mors. Luister na die HR-juffer oor die belangrikheid van kommunikasie, vertel sy in hoë taal vir ons ou hande wat ons reeds weet. Maar sy hou vir haar slim hoor, weet my te vertel my motto van “Work or get fired” is nie effektiewe kommunikasie nie. Ek verskil natuurlik, ek dink dit is baie effektiewe kommunikasie, daar is nie plek vir misverstand nie.
Ewentewel, terwyl sy voort babel oor kommunikasie onthou ek van oom Wynand se hond.
Oom Wynand het op ‘n dorpie in die Laeveld gebly, maar het gatvol geraak vir skool laaities wat op hul fifties in die straat op en af jaag, die bure se blaffende brakke, die geraas by die taxi-rank op die hoek, die reuk van die nagkar op Donderdae… Sommer gatvol vir die dorp in die algemeen en besluit toe om vir hom ‘n plot buite die dorp te koop.
Saam met die plot erf hy toe ‘n klomp hoenders en vir outa George. Het outa George maar uit liefdadigheid aangehou want hy was oud en afgeleef en kon nog net ‘n bietjie in die tuin ploeter. Hy was ‘n alleenloper wat nie met die ander werkers gemeng het nie, het glo as jongman uit Malawi hierheen gekom. Volgens gerugte gevlug omdat hy sy vrou en die se skelmpie met die knopkierie doodgeslaan het.
Die hoeders op die plot was baie, hulle skrop en loop die hele werf vol. Net in die aand het hulle hok toe gegaan. Regte vryloop hoenders, nog lank voordat daar sulke hoenders op Woollies se rakke was.
Daar word toe besluit die plot moet ook ‘n groot hond hê. Die stoepkakkertjies wat saam van die dorp gekom het slaap in die huis en is buitendien te bang om die werf op te pas. Het sommer ‘n hond by die DBV gaan haal, moeilik om te sê watse hond. So baie bloedlyne, kon net met sekerheid sê dit is ‘n hond.
Sommer van dag een was daar moeilikheid met die hond – die hond het die hoenders gejaag en as hy gelukkig was ook gevang.
Die mense het gewaarsku, die hond sal weggemaak moet word want ‘n hond wat eers begin hoenders vang het leer dit nooit weer af nie. Hulle het alles probeer. Die hond geslaan, met water gespuit, die hoenderskarkasse met rissies gedokter. Maar as hulle sien was die werf weer vol vere en die hoenders se getalle minder. Later selfs ekstreme metodes probeer, ‘n dooie hoender om die hond se nek vasgemaak tot dit afvrot, die hond vir drie dae sonder kos en water in die hoenderhok vasgemaak maar niks het gehelp nie.
Die hoender getalle op die plot het baie min geword. Toe oom Wynand raadop na die laaste vangs die geweer in die huis gaan haal het outa George gekeer: “Laat ekke eerste vir daarrie hond explain”.
Outa George het plat op die gras gaan sit met een van die hoenders in sy arms. Die hond maak lê voor hom.
“Sien djy hierdie plek?” Hy het na die vier hoekpale van die plot beduie. “Hierdie, dis ons se plek.”
“Sien djy hierdie huise?” Na die opstal en werkershuise gewys. “Hierdie, dis ons se huise.”
Die hond het met ‘n frons vir outa George gelê en kyk.
“Sien djy hierdie goeters?” Sommer so in die rondte beduie na die implimente en voertuie op die werf. “Hierdie, dis ons se goeters.”
Die hond het sy kop skeef gedraai, sy aandag intens by outa George.
Outa George het sy eelt gewerkte vinger na die hond gewys.
“Djy, djy is die hond, djy is ons se hond. Djou se werk is om op te pas. Djy kyk agter ons se plek, djy kyk agter ons se huise, djy kyk agter ons se goeters.”
“Djy sien hierdie hoenderjies?” Druk die hoender tot teen die hond se neus. “Hierdie, dis ons se hoendertjies. Djy vang hom nie, djy eet hom nie. Djy kyk agter hom. Djy verstaan?”
‘n Ruk die hond in die oë gekyk, die hoender neergesit, en weg gestap.
Daarna het oom Wynand se hoenders vooruit geboer, die hond het nooit weer een van hulle gevang nie. Self sy kop gedraai en weg gekyk as hulle die oorskiet in sy kosbak kom vreet. Verskeie wilde katte en selfs ‘n muishond by die hoenderhok doodgebyt.
Dink ek in die lesinglokaal – Ja juffrou voortvarend, jy mag baie weet van slim woorde en kommunikeer, maar jy weet nog nie van explain nie.