Deur Simon Brown 01 Maart 2019 05:00
Bly om die aandeel te besit
’n Gedelf in Discovery* se resultate kan ’n mens kopseer gee, maar die openbaarmaking is puik. Die maatskappy verskaf byvoorbeeld (heel aan die einde) ingebedde waarde en die sensitiwiteite van nuwe ondernemings, sodat ons sy aannames kan aanpas en met ons eie vorendag kom.
Tans gaan Discovery se model oor geld wat aan nuwe ondernemings bestee word, waarvan die bank wat binnekort bekend gestel word, die mees onlangse is. Dit slurp groot hoeveelhede kontant op. Die beste voorbeeld van dié model in aksie is Amazon, wat byna twee dekades geneem het om sy onderneming uit te bou en in dié tydperk al sy winste gebruik het. Die onderneming raak dan volwasse en kan sy eie groei finansier.
Dit is wanneer die wins ernstig begin vloei. Die risiko is natuurlik dat die nuwe onderneming geld vreet, maar nooit winsgewend raak nie. Werk dit egter, het jy op die ou end ’n uitstekende belegging. Ek besit dus graag dié aandeel.
Tyd om verlies te beperk
Grand Parade het aangekondig hy gaan Dunkin’ Donuts en Baskin Robbins in vrywillige likwidasie plaas. Dit is geen verrassing nie; ek sê al sedert die maatskappy hulle na Suid-Afrika gebring het dié handelsmerke gaan nie werk nie.
Om ’n vinnigediens-restaurant te begin, is moeilik – en duur – met internasionale franchises des te meer só. Vra maar vir Taste Holdings. Nou kan Grand Parade op Burger King (wat klaarblyklik goed vaar) konsentreer en sy verlies met dié twee handelsmerke beëindig.
Lyk goed, maar baie duur
Curro se resultate is stewig, met sy wesensverdienste per aandeel (WVPA) 23% hoër en ’n dividend van 12 sent, sy eerste ooit. Die dividend sê vir ons dat Curro nie langer eksterne kontant benodig nie en volwasse genoeg is om sy eie groei te finansier.
Meridian maak steeds ’n verlies, maar dié verlies neem af namate die bestuur die onderneming laat werk. Wat kwel, is dat hulle nie daarin slaag om die verdienste voor rente, belasting, depresiasie en amortisasie (ebitda) van ’n stewige 40% vir die skole te behou namate hulle volwasse word nie.
Die wins hier sal eintlik eers wees wanneer die laaste klompie leerlinge die besetting van byvoorbeeld 90% tot 100% verhoog; byna al dié inkomste is wins. Op ’n prys-verdienste-verhouding (p/v) van byna 40 keer en ’n baie beskeie dividendopbrengs van ver onder 1% is die aandeel egter baie duur.
Hoop, op die lange duur
Platinummynmaatskappye kom met ’n klompie goeie resultate, selfs al steek die platinumprys in die omgewing van $800 vas. Plaaslik het mynmaatskappye teen die kostekromme afgesak en trek hulle ook voordeel uit ander wit metale in die PGM-mandjie wat die hoogte inskiet.
Maar sal platinum ooit weer op dreef kom? Dit gaan grootliks oor die gebruik daarvan in enjinkatalisators, met platinum wat meesal in dieselmotors gebruik word aangesien palladium nie vir diesel-enjinkatalisators ’n opsie is nie. Die probleem is dat diesel-enjins weens die Volkswagen-uitlaatgasskandaal wêreldwyd afgeneem het, ook vanweë die oorskakeling na elektriese motors as jy ’n “skoon” motor wil hê.
Motorvervaardigers kan platinum pleks van palladium in petrolenjins gebruik, maar die oorskakeling is ’n langsame en duur proses. Enige hoop wat daar dus vir platinum is, sal op lang termyn wees.
Nog ’n reuse knou vir SAL
Na ’n 14 jaar lange regstryd gaan SAL uiteindelik weens onmededingende optrede ’n skikkingsbedrag van net meer as R1,1 miljard aan Comair betaal.
Die SAL moet ook die regskoste wat Comair tot dusver aangegaan het sowel as die belasting daarop betaal. Die betaling sal oor drie jaar strek en rente beloop. Comair se markkapitalisasie was net meer as R2 miljard toe dié nuus bekend word en die aandeel het 22% hoër gesluit op 555 sent, nadat dit by 625 sent gaan draai het – onderkant sy hoogtepunt van 699 sent in April verlede jaar. Die vraag is nou wat Comair met dié betaling gaan doen.
Hy kan op ’n reeks spesiale dividende besluit, of dit as kapitaalbesteding aan nuwe vliegtuie aanwend. Wat hy ook al daarmee doen, dit is ’n groot sege vir die maatskappy. Ongelukkig vererger dit die SAL se probleme – met die reddingspakket wat die nasionale lugdiens vereis ’n slegte teken vir belastingbetalers, wat vir als sal moet opdok.
Aaklige syfers, soos verwag
Woolworths* se resultate is soos verwag: aaklig.Suid-Afrikaanse voedsel was die enigste ligpunt. Wat is die plan met die Australiese David Jones regtig?
Dit lyk of die bloeding gestelp is, maar kan dit begin groei? Die bestuur is vol vertroue, maar hul werk is om vertroue uit te straal en ek vermoed nog ’n afskrywing wag. Die resultate toon ’n WVPA van 198,8 sent – kry hulle dit vir die tweede helfte van die jaar weer reg, is dit byna 400 sent en ’n p/v van sowat 11 keer, wat goedkoop is vir Woolies.
Dié goedkoop vlak vereis egter dat hulle die bloeding stuit, veral in Australië en plaaslike klerasie, anders is dit ’n strik. Ons sal mettertyd sien, maar moontlik was dit die onderste draaipunt vir sy verdienste.
Tongaat het ’n vroeë handelsverklaring vir die jaar tot einde Maart uitgereik en dit gaan regtig swaar, met stysel en glukose die enigste uitsondering.
Grondverkope vir die tydperk was nul en ofskoon produksie effens gegroei het, het verkope en pryse plaaslik gedaal, deels weens ’n “herformulering van produkte in die koeldrankbedryf”.
Met ander woorde, produkte soos Coke en dies meer het hul produkgroottes verklein om die koste van die suikerbelasting effens af te weer. Dit is presies wat die regering wil hê die belasting moet doen, maar dit knou die suikerprodusent.
Op die ou end verwag hy ’n verlies in WVPA van tussen 803 sent en 927 sent, en hoë skuldvlakke vererger dit. Die skuld beteken hoë vasterentekoste, terwyl ’n daling in bedryfswins ’n nog groter daling in WVPA meebring. Dinge vir die aandeel lyk somber en ek vermoed ’n regte-uitgifte sal nodig wees om die skuld afwaarts te help bestuur.
Naweë van die ontknoping
MultiChoice is op 27 Februarie uit Naspers* ontknoop. Dit het op 9 500 sent per aandeel geopen en in die eerste halfuur tot 10 500 sent gestyg.
Naspers was sowat 10 000 sent laer en dus is geen waarde vir Naspers- (NPN-) aandeelhouers ontsluit nie. Tog volg NPN steeds Tencent, terwyl MultiChoice duur lyk. Die konsensus was dat die billike waarde 8 000 tot 8 500 sent is. Ek sal die aandeel op 6 000 tot 6 500 sent wil hê vir ’n veiligheidsmarge en stewige dividende.
Ek doen vir eers niks nie en sal wag en kyk. Verkoopsdruk op MultiChoice kan voorkom omdat baie beleggers wat die aandele onlangs eers ontvang het, Naspers vir sy verdiskonteerde blootstelling aan Tencent wil hê.
Daarby is MultiChoice op al die indekse waarop Naspers is, maar sal dalk uit sommige val, wat tot verdere verkope deur indeksvolgers sal lei. Die JSE sal die indekse op 1 Maart herbalanseer, maar teen die huidige pryse bly MultiChoice in die Top40, terwyl Reinet waarskynlik sal uitval.
Dit bly steeds onbelêbaar
Die EOH-ellendes duur byna daagliks voort, met die jongste nog ’n brief van die uitvoerende hoof en die bedanking van die stigters op die algemene jaarvergadering.
Laasgenoemde is ’n goeie skuif, aangesien baie van die kwellings uit die onderneming se verlede kom. Noudat die dek skoongemaak is, kan die nuwe uitvoerende hoof voortgaan om die maatskappy reg te ruk. Daar is egter twee wesenlike kwellings.
Heelwat van EOH se groei die afgelope twee dekades was deur verkrygings, waarin sy aandele as betaalmiddel gebruik is. Die huidige aandeelprysvlakke beteken aandele kan nie meer vir verkrygings gebruik word nie, maar dit beteken ook sommige verkopers met vasgeslote tydperke van drie tot vyf jaar sit met aandele wat ’n breukdeel van hul uitgereikte waarde werd is.
Kortom, hulle het baie minder as wat verwag is vir hul onderneming gekry en motivering gaan ’n uitdaging wees. Ek het voorheen gesê die aandeel bly onbelêbaar en ek hou by dié siening. Dit kan dalk ’n winsgewende aandeel wees om te verhandel, maar langtermynbeleggers kan elders beter doen.
Sasol* se resultate wys ’n maatskappy wat na normaal terugkeer ná die lang en duur Lake Charles-projek, wat meer gekos en langer geduur het as verwag.
Die projek sal waarskynlik later vanjaar afgehandel wees, en ons sal waarskynlik in die volgende boekjaar sien dat die nuwe eenheid begin wins maak. In die geheel sal opbrengs op belegging (OOB) waarskynlik laer wees as aanvanklik beloof; selfs die bestuur het verlede jaar gesê hulle gaan nie die verwagte mikpunte haal nie.
Vir beleggers is daar nou egter ’n sakeonderneming sonder die enorme dreinering van koste uit dié nuwe projek. Sasol kan die skuld begin afbetaal en sterk dividende uitkeer, want die bestuur sal waarskynlik nie nog ’n groot projek aanpak nie – eerste maal gevang, tweede maal bang.
* Die skrywer besit aandele in Discovery, Sasol en Woolworths. *finweek is ’n publikasie van Media24, ’n filiaal van Naspers.
Meer oor: Finweek | Multichoice | Discovery | Simon Brown