www.domus.ac.za | EOAN-Groep Boekprojek | Die, Van, Groep, Eoan, Het
Die produksie van volledige operas, ballette, drama produksies, koor konserte en kunste feeste en die opleiding van tallose sangers, dansers en akteur tel onder die wye verskeidenhied kulturele prestasies van die Eoan Groep tussen 1933 en die laat 1970s. Hoewel die groep in Distrik Ses en later in Athlone gebaseer was, het hulle ’n belangrike rol in die kulturele lewe van Kaapstad gespeel. Vir baie wat by die groep betrokke was, was dit ’n lewe van toewyding ten spyte van die moeilike omstandighede wat deur Apartheid wetgewing veroorsaak is.
Die maak van ’n boek oor die buitengewone geskiedenis van die groep het gou ’n noodwendigheid geword tydens die onderhandelinge in verband met die oordrag van die Eoan Groep argief na Domus. Ná ’n reeks ontmoetinge met lede van die Eoan gemeenskap in 2008, is ’n boekkomitee saamgestel uit individue wat direk (of indirek) met Eoan verbind was en lede van DOMUS.
Foto: Cloete Breytenbach
Gedurende 2009 het die boekkomitee 47 onderhoude met individue gevoer wat op een of ander tyd by die Eoan Groep betrokke was en die boek beoog om hierdie herinneringe vas te lê deur die direkte aanhalinge uit gesprekke soos hulle in die onderhoude met ons gedeel is. Die onderhoude het weereens onder ons aandag gebring hoeveel energie en liefde deur lede in die groep geïnvesteer het, die buitengewone omstandighede waarin hulle moes werk en die invloedryke rol wat die groep in soveel lewens gespeel het.
Die proses van die maak van hierdie boek is nog nie afgehandel nie. In 2010 is die onderhoude getranskribeer en aanhalings sal in hoofstukke gegroepeer word na aanleiding van temas soos bv. opera en ballet produksies, die vroeë geskiedenis van die groep, verskeie individue wat die groep gevorm het, opleiding, kostumering, toere en die rol van politieke op die groep. Ons hoop om die manuskrip van die boek teen die einde van hierdie jaar gereed te hê vir inhandiging by ’n uitgewer. Alle onderhoude is ook deur die Kaaps-gebaseerde filmmaker, Aryan Kaganof, verfilm met die oog op die maak van ’n dokumentêre film oor hierdie proses.
FEESTELIKE GEBEURTENIS TER VIERING VAN DIE EOAN GROEP
As deel van die Suidoosterfees 2013 is daar op Donderdagaand, 31 Januarie, ‘n gesogte geleentheid gehou in die Kaapse Stadsaal rondom die bekendstelling van die mondelingse geskiedenisboek, Eoan: Our Story (2013). Hierdie feestelike gebeurtenis het ook ‘n uitstalling, Op die Planke, 1956-1975, en ‘n konsert van bekende Verdi arias ingesluit. Sangers wat deelgeneem het aan die konsert was onder andere Vanessa Tait-Jones, Minette du Toit-Pearce, Friedel Mitas, Lukhanyo Moyake en Garth Delport, begelei deur die Kaapse Filharmoniese Orkes.
Die Minor Hall in die Kaapse Stadsaal was tot kapasiteit gevul vir die boekbekendstelling en die afwagtende gehoor moes tot in die gang staan. In sy openingstoespraak het Prof Russel Bothman, rektor van Stellenbosch Universiteit, die belangrikheid van hierdie gebeurtenis benadruk vir die verbreeding en verryking van ons begrip oor Suid Afrika se verlede. Patricia de Lille, die burgermeester van Kaapstad het in haar toespraak gefokus op die politieke belang van die groep, terwyl Ruth Fourie, vrou van die oorlede bariton sanger Lionel Fourie, gepraat het oor die proses rondom die skepping van hierdie boek. In plaas van ‘n enkele outeur is die boek geskryf deur ‘n boek komitee, bestaande uit akademici en lede van die gemeenskap.
Die boek, geredigeer deur Dr Hilde Roos, ‘n nadoktorale navorsingsgenoot by DOMUS, en Wayne Muller, vertel die verhaal van die Eoan Groep wat die eerste volskaalse operaproduksies in Suid-Afrika opgevoer het. Die redakteurs skep ‘n narratief, knap saamgestel uit meer as veertig onderhoude met lede van die Eoan Groep, wat die storie vertel van die groep se ontstaan in 1933, hulle latere glorietye en uiteindelike ondergang. Alhoewel die groep nog bestaan, word geen volkskaalse operaproduksies meer deur hulle uitgevoer nie. Die boek is op tye skreeusnaaks dog hartroerend, en vertel ‘n aangrypende storie van die stryd om bestaan en opofferings, hoop en drome van die Eoan Groep gedurende die apartheidsbewind. Een groot faktor wat bydra tot die persoonlike vertoon van die boek is die gesproke taalregister wat nie deur die redigeerders verander is nie. In die inleiding tot die boek noem hulle dat dit vir hulle belangrik was, “because language editing was potentially another way in which the stories told by the interviews could be over-written and misrepresented by institutional concerns” (Roos & Muller, 2013:x). Wat dus na vore kom is ‘n unieke vertelling van die skep van musiek in ‘n ontstuimige tyd in Suid-Afrika se geskiedenis.
Ten spyte van die feit dat die Eoan Opera Groep ‘n aktiewe deel gevorm het van Kaapstad se kulturele gemeenskap vir meer as twee dekades, onthou min mense vandag hulle buitengewonde geskiendenis. Hierdie geskiedenis is uitgebeeld in die uitstalling getiteld, Op die Planke, 1956-1975, geskep deur Dr Lizabé Lambrechts, ‘n nadoktorale navorsingsgenoot by DOMUS, bygestaan deur William Fourie en gebou deur Henk Dekker. Saamgestel uit argiefmaterial wat bewaar word deur DOMUS, die akademiese werk van Dr Hilde Roos en mondelingse vertellings vanuit die boek, Eoan: Our Story (2013), vier hierdie uitstalling die buitengewone prestasies van die Eoan Groep. Dit ondersoek die storie van die groep soos wat dit onthou word deur individue, gekontekstualiseer binne sekere historiese en politieke gebeure in Suid-Afrika wat vir altyd die fisieke en kulturele landskap sou verander waarbinne die groep gewerk het. Hierdie uitstalling bied ‘n blik op die dinamiek van operaproduksies in ‘n tyd, en in plekke, blootgestel aan die onwillekeurige verwyderings van die kleurlinggemeenskap in Kaapstad. Op ‘n manier volg die geskiedenis van Eoan se opera uitvoerings die spasies waar opera plaasgevind het en illustreer dit die beperkings geforseer op die groep soos wat apartheid regulasies toegeneem het. Die verloop van opera geskiedenis in Kaapstad oorkruis die Isaac Ochberg Saal in Distrik Ses, die Kaapse Stadsaal, die Alhambra Teater, die Groen en Seepunt Burgersentrum en die Joseph Stone Teater in Athlone. Plek speel dus ‘n groot rol in die vertelling van Eoan se geskiedenis in hierdie uitstalling. Die uitstalling word aangebied in stilte as n refleksie op die vernietiging wat deur apartheid veroorsaak is aan die Suid-Afrikaanse landskap.
Russel Bothman het in 2008 gedurende die geleentheid waartydens die Eoan Groep Argief aan DOMUS geskenk is opgemerk: “Somewhere in our past, we know, thanks to these people and their perseverance, there existed voices that sang and did not stop singing. Somewhere in our past, in the darkest hours, there was music that was not drowned out by bulldozers or the sound of gunfire. We want to hear that, I think, as the sounds of hope that never lost courage” (Bothma in Muller, 2013: xvii). Hierdie aand se gebeure wat geëindig het met die sing van Verdi arias wat eens deel gevorm het van die repertorium van die Eoan Opera Groep, vier hierdie hoop en streef om die grootlikse vergete geskiedenis en nalatenskap van die Eoan Groep te eer.
Eoan book launch from santiedj
(Bron: Geskryf deur Dr Lizabé Lambrechts, Februarie 2013)
Boekverkope: Eoan: Our Story
Die boek, Eoan: Our Story, is te koop by:
Direk by Fourthwall Books
Omslag van Eoan: Our Story, met foto deur Cloete Breytenbach
Geskiedenis van die Eoan-Groep lees verder...
Oorhandiging van die Eoan-argief aan DOMUS lees verder...
Eoan-Groep se Geskiedenis word by US bewaar lees verder...
US se Dokumentasiesentrum vir Musiek stel eerste boek oor Eoan Groep bekend lees verder...
Eoan-boek "vertel belangrike geskiedenis" lees verder...
Film resensie: An Inconsolable Memory lees verder...
Dr. Hilde Roos
(EOAN Boekprojek koördineerder)
Tel.: 083-660 1006