Is daar plek vir mense met outisme in ons samelewing?Foto: aut2know.co.za Vandag is Autistic Pride-dag, maar hoe help mens met bewusmaking, as jy dit self nie verstaan nie? Verbeel jou, jou tas word vir jou gepak, jy word op ŉ vliegtuig gesit en wanneer jy by jou bestemming aankom, verstaan jy nie die taal wat die mense praat nie en jy kan nie lees wat op die inligtingsborde geskryf is nie. Hoe gaan jy reageer as so iets met jou gebeur? “Dit is presies die situasie waarin outistiese kinders is,” sê Joan Toerien, ma van ŉ outistiese seun. Wat is outisme? Christine Koudstaal, uitvoerende raadslid van Outisme Suid-Afrika, sê outisme is ‘n onsigbare en stil vorm van gestremdheid. “Daar is geen fisiese kenmerke wat aanduiding gee dat iemand outisties is nie.” Sy noem ook dat outisme se spektrum baie wyd is en dat sekere kinders meer aangetas word as ander. Mense met outisme ontwikkel anders, hul sosiale vermoëns word negatief beïnvloed. Die manier hoe verhoudings hanteer word, hoe sosiale reëls verstaan word, hoe hulle met mense kommunikeer en hul reaksie in algemene situasies, word beïnvloed. Ons samelewing is nie baie vriendelik teenoor mense wat nie die sosiale reëls verstaan en implementeer nie. Maar waar los dit outistiese mense, wat nie die vermoëns het om hierdie reëls aan te leer nie? Volgens Jacques van Zyl affekteer outisme sy lewe baie. Hy sê mense onderskat en veroordeel hom. “Mense klassifiseer jou, hulle sit jou in ŉ groepie en weet nie regtig wat binne jou is nie.” Hy sê ook dat mense nie genoeg geduld met outistiese mense het nie en dat onkunde die rede is. “Mense wil partykeer nie die probleem raaksien nie.” Jacques sê ook dat dit moeilik is om sy plek in die samelewing te vind. Maar hoe kan ons hierdie mense gun om te wees wat hulle is? Toerien meen dat ons op hul sterk punte moet fokus. “Konsentreer op dit wat hy goed kan doen en hanteer maar die dinge waarmee hy nie so goed is nie, met begrip”. Volgens Daantjie Badenhorst (beter bekend as Daantjie “Dinamiet”) moet outistiese mense die geleentheid gegee word om te wys waartoe hul in staat is. Maroela Media het met Daantjie gesels oor sy ervaring as iemand met outisme. Besoek gerus Outisme Suid-Afrika se webblad vir meer inligting.