Só werk nuwe belasting vir ekspatsFoto: FirmBee/Pixabay.com Van 1 Maart 2020 tree hersiene wetgewing in werking rakende die belasting van Suid-Afrikaners wat in die buiteland werk. Volgens Fanus Jonck, ŉ belastingpraktisyn van Kaapstad, was Suid-Afrikaners se inkomste wat hulle in die buiteland verdien voorheen van belasting vrygestel indien hulle vir 183 dae of meer (60 dae hiervan moet agtereenvolgend wees) in die buiteland werksaam is. Jonck het gesê die vrystelling is steeds geldig, maar die Suid-Afrikaanse Inkomstediens (SAID) het aangedui die vrystelling sal van volgende jaar net op ŉ maksimum van R1 miljoen (sowat $75 000) per jaar in verdienste van toepassing wees. “Dit is die enigste verandering – daar is nou net ŉ perk op die vrystelling ingestel,” sê hy. “Indien jy dus in die buiteland werk en R100 000 per maand (of R1,2 miljoen per jaar) verdien, sal die maksimum bedrag wat moontlik belasbaar word R200 000 wees.” Volgens Hilary Dudley, besturende direkteur van Citadel Fiduciary, is daar soveel angs rakende die veranderinge in die belasting vir ekspats dat die tesourie op 6 Maart ŉ werksessie aangebied het om dit te bespreek. Daar was veral kommer oor die praktiese probleme wat die nuwe belasting vir werkgewers én werknemers kan inhou omdat sommige lande nie ŉ jaarlikse belastingopgawe vereis of dit aan personeel beskikbaar stel nie. Dudley het gesê die tesourie het egter voet by stuk gehou dat hulle nie ŉ beleidsverandering sal maak nie en die R1 miljoen-kerf vir vrystelling van die belasting sal ook nie verhoog word nie. Die nuwe wetgewing het talle ekspats in die duister gelaat terwyl talle van die buitelandse werkers steeds dink die wet sal nie op hulle van toepassing wees of afgedwing kan word nie. Daar is nou ook vrae oor of jong Suid-Afrikaners wat vir ŉ kort tyd in die buiteland werk, wel belas kan word. Dudley glo egter die bekpraatjies oor die voorgestelde verandering doen afbreuk aan die billikheid van die nuwe belasting. “As ŉ ekspat geld verdien buite Suid-Afrika, maar steeds hier eiendom besit, ŉ gesin het wat hier woon en as ŉ Suid-Afrikaner beskou wil word, is dit realisties dat daar van so ŉ persoon verwag kan word om ŉ mate van direkte belasting te betaal. Die drempel van R1 miljoen is redelik met inagneming van die belastingdrempels van werknemers in Suid-Afrika,” het Dudley gesê. Sy het bygevoeg dat mense die emosie uit die saak moet verwyder. Weliswaar verdien die meeste belastingbetalers wat hierdeur geraak word in ŉ geldeenheid soos die dollar en met die verswakking van die rand sal dit tot sekere mate die vrystelling van R1 miljoen weerlê. Sy glo egter ekspats moet op die een of ander wyse belas word. “Indien ŉ ekspat reeds direkte belasting in ŉ ander land betaal, kan die uitwerking van die nuwe Suid-Afrikaanse belasting verminder word ingevolge ŉ dubbelbelastingooreenkoms,” het Dudley gesê. Sy meen egter die mense wat waarskynlik die nuwe belasting die meeste sal voel, woon in lande wat nie fokus op direkte belastingheffings soos loonbelasting nie, maar wel meer indirekte belasting hef soos BTW. Dudley het gesê die tesourie teiken met die nuwe belastingheffing veral olieboorwerkers en vlieëniers wat in Suid-Afrika woon, maar vir buitelandse maatskappye werk. Sy glo dit sal beslis ŉ uitdaging wees vir iemand wat tot dusver nie belasting betaal het nie om dit nou te begin doen, maar die uitwerking daarvan behoort nie so groot te wees soos wat aanvanklik berig is nie. “Onthou, dit is belangrik om te besef die eerste R1 miljoen van inkomste is heeltemal belastingvry. Dit is uitsonderlik in ŉ land met ŉ besonder lae belastingkerf. Jy sal eers belasting in Suid-Afrika begin betaal op die eerste rand wat jy ná R1 miljoen verdien. Dudley het gesê belastingbetalers word nou aangemoedig om finansiële emigrasie te doen om te verseker dat hulle steeds nie belasting hoef te betaal nie. “ŉ Mens is steeds verplig om belasting te betaal op enige Suid-Afrikaanse inkomste. Dit is waarom dit so noodsaaklik is dat jy die korrekte raad van ŉ gekwalifiseerde belastingpraktisyn verkry voordat jy besluite neem oor jou bates en belastingaangeleenthede.” Nog ŉ probleem volgens Dudley is mense wat reeds jare terug uit Suid-Afrika geëmigreer het, maar nog nie heeltemal finansieel geëmigreer het nie. “Ek dink dit is onwaarskynlik dat die SAID die uitstaande belasting van hulle sal verhaal. Wat wel kan gebeur, is dat hierdie belastingbetalers hulle status aan die SAID sal moet verduidelik,” sê sy. “Dit is egter belangrik om te weet: indien jy ŉ ekspat is wat ŉ belastingopgawe moes ingedien het en dit nie gedoen het nie, sal SAID dit as belastingontduiking beskou. Finansiële emigrasie sal die probleem ook nie nou oplos nie. “Daar is nog altyd van ekspats verwag om ŉ belastingopgawe in Suid-Afrika te voltooi, selfs al is hulle vrygestel van die inkomstebelasting op buitelandse inkomste, en hierdie inligting is reeds aan die SAID beskikbaar. “Daarbenewens sal die SAID weet hoeveel in enigiemand se bankrekening inbetaal word omdat lande en banke hierdie soort inligting aan mekaar beskikbaar stel.” Dudley het gesê hierdie soort inligtinguitruilooreenkomste is juis ŉ belangrike fokusgebied vir die SAID in ŉ poging om Jan Taks se huis weer in orde te kry. Tito Mboweni, die minister van finansies, het die ooreenkomste ook uitgelig in sy begrotingsrede vroeër vanjaar. “Dit beteken ekspats sal toenemend op die SAID se radar wees en dit onderstreep die belangrikheid dat mense hulle sake in orde moet kry in ooreenstemming met die nuwe voorgestelde wysigings op die inkomstebelasting.”