Die ANC-rand – ‘n krisis in wording? – praag.co.za
Die ANC-rand – ‘n krisis in wording?
Daar is feitlik geen land suid van die Sahara wat nog nie op een of ander stadium ‘n valutakrisis beleef het nie. Die gedrag van die Suid-Afrikaanse rand oor die afgelope aantal jare is eintlik abnormaal, gegewe die stabiliteit van ons geldeenheid onder die Zuma-regering.
Die feit dat die rand tussen R7 en R8 per dollar verhandel het, is egter toe te skryf aan die ewe abnormale omstandighede buite Suid-Afrika: die bankbankrotskappe en Amerikaanse skuldkrisis, asook die Griekse skuldkrisis wat insgelyks na ander lande in suidelike Europa uitgekring het.
Feit is egter dat die ANC-bewind al jare lank besig is om die Suid-Afrikaanse rand stelselmatig te ondermyn. Die rand se eerste groot skokke het tydens die sanksiejare gekom, waarin die ANC en veral Biskop Trevor Huddleston ‘n sleutelrol gespeel het.
Cosatu se hoë loonverhogings stook inflasie in ons land, wat op die duur die waarde van ons geldeenheid erodeer. Ook grondhervorming veroorsaak hoë voedselinflasie wat insgelyks tot die algemene prysstygings bydra. Daar is geen reële rentekoerse in Suid-Afrika meer nie, wat beteken dat dit geensins sin maak om geld te spaar nie.
Die twee grootste afgronde waaroor die rand egter huiwer, is die groter wordende handelstekort, asook die stygende begrotingstekort. Sommige munisipale en provinsiale raadslede in Gauteng het oor die afgelope maande nie hul salarisse ontvang nie, wat dui op ‘n nypende kontanttekort in sommige provinsiale en staatsdepartemente. Met die staatskas wat ook weens korrupsie geplunder word, kan sulke tekorte op die duur net vererger, al is die ontvanger van inkomste hoe doeltreffend om die laaste sent uit belastingbetalers te wurg.
Weens lae rentekoerse in ontwikkelde lande het heelwat korttermynbeleggers vanuit die buiteland hul kontant in Suid-Afrika kom “parkeer”. Die banke en handelaars leen ook goedkoop fondse in dollar of euro en kom verdien dan betreklik hoë rente in rand. Dit het die rand beskerm teen die daling wat verskille tussen ons inflasiekoers en dié van Amerika of die EU sou veroorsaak het.
Een of ander tyd sal die ANC-rand egter teen sy werklike waarde gewaardeer word en dan gaan ons R12 per dollar of selfs R20 per dollar sien. Die middeklas wat reeds noustrop trek, gaan dan boonop ‘n groot deel van sy spaargeld verloor. So ‘n daling kan selfs binne ‘n kort tyd of te midde van een of ander globale of plaaslike krisis plaasvind.
Die ANC is verbind tot die meeste beleidsrigtings van ZANU-PF in Zimbabwe, waaronder grondhervorming en “verinheemsing”, met ander woorde die aandrang op ‘n meerderheidsaandeel in alle ondernemings deur swartmense.
Onder die ANC het Suid-Afrika ‘n tipiese derdewêreldland geword wat grondstowwe uitvoer en vervaardigde goedere invoer, hoofsaaklik uit China en Europa.
Ons verbeel ons net dat ons oor ‘n sterk geldeenheid beskik. Teen die tyd dat Mandela se gesig op die note begin verskyn, gaan die inherente swakheid van die rand reeds al hoe meer sigbaar raak.
Om in Suid-Afrika geld in die bank aan te hou, is eenvoudig waansin. Maar selfs die aandelebeurs het in dollar-, euro- of veral Switsersefrankterme oor die afgelope dekade nie juis gepresteer nie.
Enigeen met spaargeld sal wys wees om eerder na veilige geldeenhede in die buiteland of goud te kyk. Die onlangse skandaal rondom die Krugerrand waarvan daar “ondergewig”-eksemplare geslaan is, boesem egter kwalik meer vertroue in selfs daardie beroemde goudstandaard vir Jan Alleman in. Die goudmark is berug vir sy wispelturigheid en hou daarom ook risiko in.
Veel meer inligting oor buitelandse beleggings behoort in Suid-Afrika beskikbaar gemaak te word en Praag behoort meer gereeld artikels daaroor te plaas.
Skrywer Dan RoodtGepubliseer op 18 April 2012 Kategorieë Pieter Oosthuizen
Vorige Vorige artikel: Staat moet in mynbedryf ingryp sê Motlanthe
Volgende Volgende artikel: Ontmoet Thabo, die DA se jongste mislukking