Meditatio: Geloof roep om die rede – Jurie le Roux | TEO website of the Faculty of Theology University of Pretoria / TEO Webwerf van die Fakulteit Teologie, U.P.
Dié spreuke is bedoel om mense wysheid te leer (Spr 1:2).
Soms word gesê dat geloof die rede ophef. Geloof en denke staan dan teenoormekaar en min dink maak geloof net sterker. So ’n siening loop egter teen die Christendom se grein in. Nooit moes die rede afgelê of ondermyn word nie. Trouens, fyn dink en skerp formuleringe was nog altyd onlosmaaklik deel van die kerk se geskiedenis. So het slimkoppe in die vroeë kerk Grieke en Jode van die Christelike geloof oortuig. En sonder Augustinus se helder denke en klare woorde was daar geen diepsinnige teologie nie. In die Middeleeue is selfs gesê dat opregte geloof na die rede smag omdat geloof ook verstaan wil word. Opheffing van die verstand pas nie in die kerk nie. Ook nie in die Ou Testament nie.
In die Spreukeboek was fyn dink nogal belangrik. En die rede daarvoor was dat ’n noue band tussen gedrag en geluk bestaan het. Om gelukkig te kon wees, moes ’n mens op ’n bepaalde manier leef. Dít beteken dat elkeen op die regte oomblik die regte dinge moes sê en doen. So kon verkeerde woorde op die verkeerde oomblik mense kwaad maak. Iemand wat nie ‘n aanvoeling vir die regte oomblik het nie, sê altyd die verkeerde dinge. Dit is soos ‘n groet op ‘n ongeleë tyd: ‘As iemand sy buurman vroegdag met ‘n geskreeu môre-sê, kan mense dink hy is besig om hom te vervloek’ (Spr 27:14).
Alles het egter nie vanself gekom nie. Elkeen moes self weet wanneer om wat te sê of te doen. Elkeen moes dus mooi gedink het. Daar was nie vaste reëls nie; elkeen moes net die situasie fyn aangevoel het. Kortom: om reg te leef, het denke gevra. Jou verstand moes jou help om in elke situasie te weet wat die regte optrede is.
En wanneer dít gebeur, was daar groot blydskap. Die rede hiervoor is dat gedrag en geluk nabymekaar lê. Hoe jy leef, gaan jou geluk bepaal; wat jy sê, gaan iets binnekant aan jou doen; hoe jy in elke situasie gaan optree, het gevolge vir jou innerlike vrede; hoe jy mense gaan behandel, het konsekwensies vir ‘n gelukkige bestaan; hoe jy jou werk doen, het innerlike gevolge.
As ‘n mens dus gelukkig wil wees, moet jy fyn dink en mooi let op wat jy sê en doen.
Here, help ons om U met ons verstand lief te hê en gee U ons ’n fyn aanvoeling om te weet wat om te sê en te doen.