verhoudings | Diakonos
Elke paar jaar dan doen ‘n “good wife” lysie die rondte op die sosiale media – daardie lysie wat sê hoe lyk ‘n goeie vrou. Dan is dit alles oor die man, oor hoe die vrou hom gelukkig moet hou. “A good wife knows her place!”
As ‘n mens Spreuke 31:10-31 lees, klink dit amper na ‘n soortgelyke verhaal van hoe die vrou haarself ondergeskik aan die man moet stel Is dit egter werklik wat hier staan? Meer nog, is dit wat werklik nodig is vir ‘n gesonde huwelik?
Die Spreuke boek het twee gedeeltes wat hom omraam. In hfs 1-9 praat ‘n pa met sy seun, en hier in hfs 31 praat die ma met haar seun. Beide het iets om by te dra tot die opvoeding van die kind.
Verse 20-31 is in die vorm van ‘n akrostiese gedig geskryf. Dit beteken elke versreël begin met die volgende letter uit die Hebreeuse alfabet, daarom 22 verse vir die 22 letters in die Hebreeuse alfabet.
Mens bloos eintlik by die lees van hierdie gedig, want dit voel geen man of vrou kan by hierdie standaarde uitkom nie. Só ‘n knap vrou het volgens die gedig 22 voordele: Ek lig net so paar uit.
4. Sy is vaardig met die verwerking van ru-stowwe, wol en vlas – 31:13.
5. Sy sorg dat daar (eksotiese?) kos is – 31:14.
6. Sy maak kos – 31:15.
10. Sy produseer goedere met die spinwiel – 31:19.
11. Sy is vrygewig en sorg vir die armes – 31:20.
12. Sy sorg dat haar gesin klere het teen die koue – 31:21.
13. Sy maak self beddegoed en klere van linne en wol – 31:22.
Klink soos iets uit die 1950’s se “Good wife” lysie! As ons egter net dit raaksien, mis ons eintlik die hele punt! Daarvoor moet ons eintlik die Joodse gebruike bietjie bekyk. Hierdie gedeelte is tradisioneel een van die twee liedere wat ‘n Joodse gesin sing aan die begin van die Sabbat, by die Vrydagaand maaltyd (Sabbat is van sononder Vrydag tot sononder Saterdag). Die Eishet Chayil (soos dit genoem word), word gesing oor hoe ‘n vrou ‘n verskil aan ‘n gesin maak. Tot by vers 27 is dit normaal. Vers 28 draai die fokus egter vanaf die algemene tot die persoonlike.
Die Afrikaans sê hoe so ‘n vrou “geprys” word, letterlik vir haar “staan (jy) op” of “tree na vore “(DV). Dit is die Hebreeuse manier om te sê dat iets belangrik nou gaan gebeur. En wat is die belangrike? Die man draai na sy vrou en “besing haar lof”. “Baie vroue het hulle knap gedra, maar jy, jy oortref hulle almal”! (:29 DV)
Kan jy jou indink aan die effek wat dit het as jy ten minste een maal ‘n week na jou lewensmaat draai en voor die hele gesin sê hoe trots jy op haar is, hoe sy almal oortref in jou oë! En dan nie net knap omdat jou broek reggemaak en jou knoop aangewerk is en die kos lekker is en die huis skoon is nie. Nee BAIE meer as dit.
Die Afrikaans woord “knap” dra ongelukkig nie die volle betekenis van die Hebreeuse “Chayil” oor nie. Die oorspronklike woord dra die betekenis van DAPPER, van STEWIG STAAN, van BETROUBAAR, van STERK wees. In ons samelewing word hierdie woorde meestal met mans geidentifiseer, maar die Hebreeus verwys ‘n paar keer in hierdie gedeelte met herdie woord na die vrou.
Meeste van ons het grootgeword met stories van sterk vroue, Racheltjie de Beer, voortrekker vroue kaalvoet oor die Drakensberg ens. Die Bybel is ook vol verhale oor sterk vroue: Miriam. Ragab. Jael. Debora. Rut. Naomi, Tamar. Ester. Elisabet. Maria, Jesus se ma. Hanna. Lydia. Priscilla. Marta. Maria, die eerste onder die apostels. Dorcas, ook bekend as Tabita. Loïs en Eunice en nog baie ander.
Christus self verwys na die gemeente, Sy kerk, die gelowiges, as Sy Bruid. En as Hy hierdie beeld gebruik, hoeveel te meer kan ons nie “opstaan”, “na vore tree” vir die dapper en sterk vroue wat in ons lewens is nie? Christus self het, teen die kultuur in, baie uitgereik na vroue. Hulle erken vir wie hulle is. Nie ‘n nagedagte nie, maar saam met die man, beeld van God: Gen 1:27 “God het die mens geskep as sy verteenwoordiger, as beeld van God het Hy die mens geskep, man en vrou het Hy hulle geskep.”
Draai sommer nou na jou maat en sê vir haar: “Baie vroue het hulle knap gedra, maar jy, jy oortref hulle almal”! En ek sê vir al die vroue wat vanoggend alleen hier sit, om watter rede ookal, “Baie vroue het hulle knap gedra, maar jy, jy oortref hulle almal”!
(Spreuke 31:10-31 – Eisches Chayil gesing)
(Met erkenning aan “Seisoen van luister” en workingpreacher.org)
Sleutelwoordw: eischet chayil, Spreuke, sterk, verhoudings, vrou