Tweede Germaanse klankverskuiwing - Wikipedia
(Aangestuur vanaf Hoogduitse klankverskuiwing)
Die tweede Germaanse klankverskuiwing is 'n klankverskuiwing wat in die suidelike Germaanse tale (as gevolg hiervan ook bekend as die Hoogduitse klankverskuiwing) plaasgevind het. Die klankverskuiwing het waarskynlik tussen die 3de en 5de eeu begin, en was byna voltooi toe die eerste Duitse tekste in die 9de eeu op skrif gestel is. Die verskuiwing het nie in een beweging plaasgevind nie maar in verskillende fases oor verskillende eeue. Die taalverskuiwing het die skeiding tussen Hoogduits (wat weer bestaan uit Opperduits en Middelduits) en Nederduits te weeg gebring. Die lyn (isoglos) wat die Hoogduitse tale van die Nederduitse tale skei staan bekend as die Benrathlyn.
Die Benrathlyn is in werklikheid eintlik eerder 'n bundel verskillende isoglosse. Die verskillende Germaanse tale het almal in verskillende mate die tweede taalverskuiwing deurgemaak, en sommige klankverskuiwinge geld daarom vir byna alle Germaanse tale, en sommige slegs vir enkele. Hoe meer suidooswaarts in Europa die taal gepraat word, des te meer kenmerke van die tweede klankverskuiwing kom daar in die taal voor (Opperduits), en hoe meer noordweswaarts die taal gepraat word des te minder kenmerke van die tweede klankverskuiwing kom daar in die taal voor (Engels). Die meeste klankverskuiwinge, maar nie almal nie, maak deel uit van die huidige Standaardduits, terwyl in westelike Duitse dialekte veel minder klankverskuiwinge voorkom.
3 Geografiese verspreding
Die klankverskuiwing het waarskynlik in vier fases, waarvoor daar growwe tydskattings gemaak kan word, plaasgevind. Die datering is steeds onder bespreking omdat alle klankverskuiwinge, afgesien van þ→d, voor die ter skrif stelling van 'n Germaanse taal plaas gevind het. Skattings wat hieronder weergegee word is meestal afkomstig van die DTV Atlas zur deutschen Sprache (pag. 63). Soms help historiese feite met die datering; die feit dat Attila die Hun in Duits Etzel genoem word dui aan dat die tweede fase aan die gang moes wees of aan die gebeur tydens die inval van die Hunne in die 5de eeu. Die feit dat sommige Latynse leenwoorde in Duits van klank verskuif het (bv. Latyn strata→Duits Straße) en ander nie (bv. Latyn poena→Duits Pein) maak dit moontlik om die klankverskuiwing te dateer voor of na die waarskynlike invoering van die woord in die Germaanse tale. Mees bruikbaar is egter