Stowwerige gegriffel: Intelektuele luiheid en arogante vooroordeel
'n Wrede manier om jou denkende spesiegenote te dolk.
Broos, gebelg, teleurgesteld. Soms hartseer, soms, die versoeking om te knor. Of selfs beskrywings gebruik vir emosies, wat nie standaard HAT-terme is nie. Belewenisse wat soms deurmekaarloop as gevolg van 'n gelykgeskape medeskepsel se luiheid. Luiheid om 'n medemens wat sy hartsinhoud deel, se weldeurdagte en deeglik geformuleerde insette met aandag te lees sodat die ware bedoeling daarvan, duidelik sal wees.
Daar mag nou reaksie wees wat wil stel dat die deel van ervarings, nie 'n publieke saak is nie. Dié siening is egter die resultaat van 'n kultuurfout in die westerse beskawing waar die deel van emosie, van vreugde en hartseer, nie toelaatbaar sou wees nie. Ongeveer agt geslagte gelede het die sosiale struktuur besluit dat emosies en trane taboe is. Dat die belewing van ervarings wat nie tasbaar sou wees nie, op swakheid sou dui. So is die ongesonde beginsel van opkrop gevestig. Hierdie wanpraktyk, het tot gevolg gehad dat die slagoffers daarvan, hulle frustrasie op allerlei sosiaal onaanvaarbare maniere begin hanteer het. Sosiale patrone wat nie net destruktief ten opsigte van menseverhoudings is nie, maar veral die eie gesondheid is. Daar word allerlei ander oorsake gesoek vir siektes soos hoë bloeddruk en hartkwale, maar die opsie om bloot net 'n opgekropte gemoed te ontlont, word nie eers oorweeg nie. En so word die arme slagoffer van hierdie stelsels, 'n kruitvat wat homself opblaas sodra die druk te veel raak.
Om dus in moderne idioom, emosies te deel op digitale sosiale platforms, het 'n kulturele taboe geword. Dan word hierdie platforms gebruik om allerlei ligsinnighede en doodspraak te bedryf, omdat die kruitvat verbied sou wees om na sy eie welstad om te sien... Die genesende doel wat sosiale media dus kan speel, word doodgedruk en so verloor dit een van een die grootste funksies, wat dit kon lewer aan 'n opgekropte gemeenskap.
Hulle wat dus die bevrydende van deel durf toepas, word deur 'n klomp kruitvatte met smeulende lonte, veroordeel...
Pleonasme word dikwels as vorm van respek teenoor hulle wat ly onder sosiale verskynsels, gebruik. Die saak wat aangespreek word, word in sagter taal gestel sodat die terapeutiese van die stuk nie verlore gaan omdat dit dalk die dolk dieper kan indruk by hulle wat reeds pyn het nie. Baie waardeer dit, en betuig hulle dank teenoor die betrokke skrywers. In die kommentaar, is daar dikwels dan respondente wat die pleonastiese aard van die oorspronklike stelling minag. Hulle put behae daarin om op koëlbloedige en grafiese wyse, wild en wakker stellings te plaas wat meer seermaak as wat dit genees. Dieselfde respondente kritiseer dikwels ook veroordelend teenoor die oorspronklike outeur omdat hulle nie die moeite wil doen om die inhoud deeglik te lees nie. So word die gepynigde, net verder gepynig. So word die helende van pleonasme, deur koëlbloedigheid, omgekeer na sadistiese woordmoord.
Dit gebeur ook gereeld dat as daar op 'n kommentaar of reaksie met 'n "Touche" gereageer word. 'n Besonder bedagsame wyse om aan te dui dat 'n stelling as onsensitief beleef word en diep sny. Die wanbegrip van hierdie kragtige term in die terapeutiese, dryf sommige respondente dan na allerlei oningeligde kommentare wat die gebruik van die term, as dom sou afmaak of impliseer. Weereens is dit 'n kwessie van half lees en oorhaastig reageer wat ander se harte kan opkerf. Die geboorte van nog dolkwoorde. Mensmoord op 'n manier, wat wreder is as fisieke moord.
As 'n publieke insident gedeel word wat 'n glimlag tot gevolg kan hê, is dit 'n erkende letterkindige praktyk om seker stukkies inligting nie blatant te noem nie, maar bloot te impiseer of te insinueër. Dit bied aan respondente die geleentheid met soortgelyke tegnieke die gesprek uit te rek en hulle heerlik te verkneukel aan die insident. Dit is dan so hartseer as iemand wat 'n deel of die geheel van die insident raaklees, dit in vroeë kommentaar blatant oopvlek en so die kwinkslag laat verlore gaan. Deur die luiheid om die volledige oorspronklike plasing te lees en dan onnadenkende kommentaar ten opsigte van die génre van die stuk, die doel daarvan te sink, is wreed teenoor die outeur sowel as enige respondente.
Dit is egter nie net op sosiale media waar lesers half lees en dan verkeerde afleidings as gevolg van hulle luiheid maak nie. Per geleentheid word met 'n man wat nogal 'n paar taalkwalifikasies het, gekommunikeer. In hierdie korrespondensie waarin 'n terugvoer van hom verlang word, word die reeksnommer van die korrespondensie sowel as 'n saaknommer in administratiewe verband, gebruik. Later sou dit blyk dat ons geleerde vriend dreig om Stof te wil vervolg vir viktimisasie, omdat hy kwansuis 'n polisie-saaknommer sou gebruik. Duidelik, ken hy nie die verskil tussen 'n reeksnommer, 'n maatskaplike saaknommer, en 'n polisie-saaknommer nie...
Verder lees hy 'n enkele afkorting in die korrespondensie verkeerd, en maak op grond van sy verkeerde verklaring daarvan, die afleiding dat Stof wanvoorstelling sou pleeg. Indien sy interpretasie van die afkorting korrek sou wees, sou dit kon wees. Hy doen egter nie die moeite om die ware betekenis van hierdie afkorting soos dit amptelik erken word, na te gaan nie. Op 'n Saterdag laat in Maart 2014, maak hy dus 'n groot relaas van die "integriteitlose Stof" op die stoep van die Huis vir Afrikaanse Poësie, voor 'n gehoor. Die wat die ware feite ken, het waarskynlik heerlik in hulle mou gelag vir ons geleerde broer se luiheid om te lees. Die ander toehoorders, wonder tot vandag nog wat die waarheid is oor die inkonsekwente relaas... As 'n man met 'n taalkwalifikasie so uit woorde loop, dat hy hom genope voel om hom tot kru en genitale terme wend om Stof te omskryf, kon die toehoorders duidelik nie die relaas ernstig opneem nie. Die amptenare by die owerheidskantore waar Stof se "wanvoorstelling" kort daarna bevraagteken het, het helder en duidelik aan hom bevestig dat sy feite nie haaks of waterpas was nie en sy tirade dus onvanpas was. So word nog 'n geleerde, se naam deur homself deur 'n diepteskaaf gesit, bloot net oor luiheid om sy Godgegewe intelek te gebruik.
'n Wyle gelede stuur Stof 'n kompliment aan 'n maatskappy wat werklik voortreflike diens aan hom gelewer het. 'n Wyle later kom die antwoord dat hulle die klagte ontvang het, dat dit hulle spyt dat hulle diens nie aan Stof se verwagtinge voldoen het nie en dat dit na die klagte afdeling verwys is. Wat meer is nodig om hieroor te sê?
'n Luiheidsverwante afwyking wat dikwels deur Stof, maar veral die wat in sekulêre besigheid is in sy vriendekring, is die kommunikasie rondom produkte en dienste. In die advertensie of inligtingstuk, word al die inligting gegee. Daar word selfs 'n webwerf aangedui wat die produk se spesifikasie breedvoerig omskryf. Dan slaan tragiek toe. Die meeste van die reaksies op die advertensie, is vrae wat gevra word, vrae wat reeds in detail in die inligtingstuk beantwoord is. Intelektuele luiheid.
'n Sosiale-media gebruiker sal dikwels 'n plasing maak wat sensitief is. Dan word die versoek uitdruklik gestel dat terugvoer via binnepos of epos moet geskied sodat almal se privaatheid en kontakbesonderhede beskerm word. Tragies, is van die eerste reaksie op die publike blad waar almal dit kan volg. Luiheid om te lees, luiheid om ander se wens om vertroulikheid te respekteer, word weereens 'n dolk 'n 'n welmenende se rug.
Dieselfde verskynsel kom voor op handeldrywende blaaie op sosiale media. Nou onlangs het Stof 'n diensverskaffer geëer vir sy goeie diens, en al die inligting geplaas wat nodig is om met die persoon kontak te maak. Daar is ook gemeld dat hy SLEGS per telefoon bereik kan word en dat elke kwotasie sal verskil op grond van die detail van die klant. Eerste reaksie kom "Inbox my asb". Daarna vra ander resondente vrae wat slegs die diensverskaffer kan antwoord, en blameer vir Stof omdat hy dit nie kan beantwoord nie. Selfs die administrateur van die "blad", trap later vir Stof uit oor sy versuim om inligting te gee wat hy nie het nie en dus nie kan gee nie.
Nou onlangs het 'n kennis 'n baie brawe stap geneem om sy lewe te verbeter. Hy kry dus die kompliment wat hy verdien. Maar kennis lees weereens half, en reageer knorrig oor wat die bedoeling is daarvan, soort van, wat wil jy hê? As kennis maar net in die eerste plek die kompliment gelees het, en dit opreg ter harte geneem het soos dit bedoel was, sou 'n kennis dalk nog tot vriend kon verwissel. Maar helaas...
'n Dolk wat ook baie bloed eis, is die gewoonte om uit pure haastigheid, kortaf en met spelfoute en taalfoute wat dui op disrespek teenoor die korresondent, taal te gebruik teenoor hulle wat hul beweer, vir hulle kosbaar is. Ongeag die rede vir die korrespondensie, bly die gebruik van leesbare taal en netjiese taalgebruik, tog 'n norm omwat aandui dat jy jou korrespondent respekteer as gelykgeskape medeskepsel. Waak tog daarteen om jou naaste se wonde verder sout in te vryf. 'n Groot deel van hoe jou medemens jou beleef en opsom, hou verband met die manier wat jy met hulle kommunikeer. Maak dus seker, jou taalgebruik is sodanig, dat, ongeag aan wie jy die skrywe rig, daardie persoon jou respek en omgee kan aanvoel.
Stof verstaan dalk hoekom 'n medemens soms opgee op respekvolle kommunikasie. As die wat dit ontvang of hanteer, 'n welgeformuleerde en korrekte stukkie deel afmaak as dom, dan sak enige skrywer se gemoed. Dan kan gevra word of dit die moeite werd is om te probeer? Tog weet ons, ons gelykgeskape medeskepsels verdien om as gelykes hanteer te word, selfs al sou hulle dit verwerp en afjak. Om beskaafde korrespondensie te versaak net omdat 'n deel van die korrespondente intelektueel lui is, sou onbillik wees teenoor die wat daar die respek teruggee en dit met waardigheid verdien.
Dit bly egter net 'n herhaalde dolk, as goedbedoelde, welgeformuleerde korresondensie of reaksie, met minagting afgemaak word, die outeur as dom voorgestel word.
Dit is ook waar dat nie elkeen wat openbare kommunikasie pleeg, liriese gawes soos Koos van der Merwe besit nie. Dit is ook waar dat nie elkeen noodwendig Willem Wikkelspies se literêre gene geërf het nie. Die feit dat jy dalk nie 'n bekroonde gepubliseerde skrywer is nie, stel jou egter nie vry van die naasteliefdebeginsel om respekvol met jou gelykgeskape medeskepsels te kommunikeer nie.
- 'n Bietjie deeglik lees sodat jy seker is waarop jy reageer, en jy wen vriende, in plaas daarvan om hulle seer te maak.
- 'n Bietjie ekstra afronding aan jou status, kommentaar of reaksie, en dit lyk en lees beter. Terselfdertyd komplementeer dit ook die inhoud van jou hartsinhoud wat jy daarmee wil oordra.
Is dit te veel gevra om hierdie twee beginsels jou eie te maak?
Foto met dank geleen by Anne.
As jy dalkies nou dink dat jouself hierin herken, is jy miskien in die kol. Of jy laat dalk toe dat 'n ander se wangedrag, jou te veel aan jouself herhinder en daarom dink jy dit gaan net oor jouself. Jy sal nie weet of dit jy was, of 'n ander nie. Daarmee dan 'n vermaning: Omdat jy dalk dink Stof praat van jou, moet nou nie oorhaastig jou naam gaan geskaafde hout maak en aanvallend reageer nie. Ook nie stertjies aanlas om wat jy dink Stof sê, te laat sleg lyk nie. Dalk net, maak jou oorhaastige lees, of jou luiheid om die detail te lees, dat jy iets kwytraak wat nie net 'n gelykgeskape medeskepsel dolk nie, maar ook jouself in 'n kleur voorstel wat nie met jou gelaat resoneer nie...
Moet dus nooit toelaat dat jou intelektuele luiheid, jou brein so onfiks laat raak, dat hy dalk later self besluit om homself maar tog af te gradeer nie...
My wens aan jou:
Of jy een van die dolkstekers was, of een van dié wat met opregtheid salf gesmeer het aan die wonde, aan elkeen, my allerbeste wense.