Werkloosheid tref SA; veroorsaak ongerekende skade - Solidariteit WêreldSolidariteit Wêreld
Tuis › Nuuskantoor › Werkloosheid tref SA; veroorsaak ongerekende skade
Werkloosheid tref SA; veroorsaak ongerekende skade
Syfers wat onlangs deur Statistieke Suid-Afrika (Stats SA) bekendgemaak is toon dat die totale aantal werknemers in Suid-Afrika tussen Maart 2020 en Maart vanjaar met meer as 500 000 gedaal het.
Dié kommerwekkende nuus wat gedurende 'n tydperk bekendgemaak is, waar die derde vlaag van die pandemie paniek veroorsaak en waar die regering die land terug na 'n aangepaste vlak 4 regulasies dwing, laat baie onsekerheid vir talle ondernemings en hul werknemers.
Volgens Statistieke SA het werkloosheid in Suid-Afrika in die eerste kwartaal van die jaar tot 43,2% toegeneem. Wanneer hierdie probleem egter met die land se ekonomiese groei vergelyk word skets dit 'n baie gruwelike prent.
Die werkloosheidsyfer wat deur Statistieke SA bekendgestel is toon egter dat werkloosheid in Suid-Afrika geleidelik versleg. Volgens Statistieke SA het Suid-Afrika in Maart 2008, 6,4 miljoen werklose persone gehad. Hierdie getal het egter nie in die afgelope 13 jaar verbeter nie en volgens die jongste Quarterly Labour Force Survey (QLFS) is daar tans 11,4 miljoen werklose Suid-Afrikaners. Die getal werklose Suid-Afrikaners het dus sedert 2008 met 77% toegeneem.
Wanneer daar slegs na die laaste drie maande van 2020 gekyk word, lyk dinge nie so neerslagtig nie omdat statistieke toon dat slegs 9 000 werksgeleenthede verwoes is. 'n Mens moet egter verby die prentjie kyk wat deur die regering ten toon gestel word.
Die realiteit is dat die bevolking in werkende ouderdom sedert 2008 met 30% toegeneem het. In 2008 was die getal Suid-Afrikaners met 'n werkende ouderdom 20,9 miljoen terwyl die getal tans op 26,4 miljoen staan. Die hoeveelheid poste het sedert 2008 slegs met 3,4% toegeneem. Daar is tans minder as 15 miljoen poste in Suid-Afrika beskikbaar terwyl daar in 2008, 14,4 miljoen poste was. Met 'n geringe toename in die hoeveelheid poste wat in die lang tydperk geskep is, is dit weereens 'n bewys dat die regering nie in staat is om werk te skep nie, maar dat hulle slegs die kritieke sektore wat deel van die Suid-Afrikaanse ekonomie vorm, doodmaak met 'n oorvloed van regulasies – iets wat die teenoorgestelde kan wees indien die privaat sektor in die plek van die regering toegelaat sou word om in te gryp.
Dit is veral skokkend om te dink dat die Suid-Afrikaanse regering nog glad nie daarin kon slaag om die struikelblokke te oorkom wat in 2008 ontstaan het toe die wêreld 'n finansiële krisis beleef het nie. Asof die Suid-Afrikaanse ekonomie nie genoeg houe sedert dié gebeurtenis beleef het nie, het die Covid-19-pandemie en die regering se drakoniese inperkingsmaatreëls ongerekende skade aan die ekonomie en die manier waarop Suid-Afrikaners 'n inkomste verdien toegedien.
Die vooruitsig is dat die Suid-Afrikaanse ekonomie in 2021 met tussen 4% en 5% sal groei nadat die bruto binnelandse produk (BBP) in 2020 met 7% gekrimp het. 'n Groot deel van hierdie jaar se groei sal na verwagting uit die mynbousektor kom nadat die sektor op 'n jaar grondslag met 0,7% gegroei het en 'n verdere 1,1% in vergelyking met die vorige kwartaal. Die bedryf is een van min wat tans geld maak danksy die wêreldwye aanvraag na kommoditeite.
Werkgewers is tans onseker oor die toekoms en die derde vlaag wat Suid-Afrika tans beleef wakker nie enige vertroue aan nie. In tydperke waar ondernemings swaar en moeilike omstandighede beleef word afleggings as laaste uitweg gebruik. Wanneer dit wel weer beter gaan en daar meer ekonomiese sekerheid ontstaan is hierdie einste werkgewers ook meestal huiwerig om nuwe poste beskikbaar te stel omdat daar onsekerheid heers dat die verbetering van omstandighede dikwels net vir 'n geruime tyd duur voordat die ekonomie en ondernemings weer 'n terugslag beleef en hulle nie oortollige werknemers op hul betaalstaat wil hê nie.
Van die groot sektore wat talle werksgeleenthede in die Suid-Afrikaanse ekonomie skep trek ook swaar. Op 'n jaargrondslag het konstruksiewerk met byna 14% gedaal, besigheidsdienste met 8,2% en vervoer met 10% gedaal. Terwyl daar talle gemeenskappe regoor die land is wat werklik agteruitgang op verskeie maniere beleef en wat dringend gemeenskapsdienste benodig het kon daar slegs daarin geslaag word om dié sektor met 0,9% te groei.
Pensioenfondse trek ook swaar
Die impak wat die Covid-19-pandemie op die aftree-industrie het, kan ook aan die verlies aan inkomste en indiensneming toegeskryf word. Volgens die Sanlam-maatstafopname wat onlangs bekendgemaak is, het 27% van die alleenstaande aftreefondse en 41% van die werkgewers van die samewerkende fondse vir 'n ruk in 2020 hul pensioenbydraes opgeskort.
Volgens The Daily Maverick het die gemiddelde opskorting vir 4,5 maande geduur, terwyl twee fondse aangedui het dat hulle hul bydraes vir 'n jaar of langer opgeskort het. 70% van vakbondfondse het aangedui dat aftreebydraes vir 'n gemiddeld van 5 maande opgeskort is.
Volgens Kanyisa Mkhize, uitvoerende hoof van Sanlam Corporate, is die uiteindelike finansiële effek van Covid-19 verminderde bydraes, maar ook 'n toename in die aantal werknemers wat 'n beduidende deel van hul pensioengeld onttrek.
Baie verbruikers lei tans onder die gevolge van die Covid-19-pandemie en beleef tans 'n kontantvloei probleem. Uiteraard toon sommige verbruikers belangstelling in die geld wat in hul pensioenfonds belê is omdat dit as 'n uitweg gesien word vir die slegte finansiële penarie waarin hulle hulself bevind.
Die Wet op Aftreefondse stel lede egter nie in staat om geld uit hul pensioenfondse te onttrek nie, maar daar is toenemend meer druk vanuit verskillende oorde wat daarop aandring dat verbruikers toegang tot hul pensioengeld moet kry.
Kommer heers egter of verbruikers hierdie konsep op 'n verantwoordelike manier sal benader omdat baie mense wat werk, nie hul pensioenfonds oordra as hulle van werk verander nie wat 'n bydraende rede is dat Suid-Afrikaners nie genoeg fondse het om af te tree nie. Indien Suid-Afrikaners op enige stadium toegang tot hul pensioenfondse sou hê kan dit die risiko vir toekomstige probleme verhoog.
Die stryd is nie verlore nie
Huishoudelike besteding, die grootste deel van die Suid-Afrikaanse ekonomiese aktiwiteit, het in die eerste kwartaal met 4,7% gegroei nadat dit in vergelyking met 'n jaar gelede 1,3% laer was. Verbruikers se bestedingspatrone verskil drasties van 'n jaar gelede.
Verbruikers het weer begin geld spandeer aan verskeie goedere en dit sluit duursame goedere soos motors en meubels in. Produkte in dié kategorie verkoop 4,5% meer as verlede jaar die tyd. Produkte soos klere se verkope is wel 11% laer terwyl verbruikers meer geld aan dienste spandeer het, selfs tot in so 'n mate dat dienste amper tot die vlak herstel het waar hulle voor die pandemie was.
Daar is ook bevind dat die huishoudelike finansies baie meer veerkragtig is as waarvoor daar voorheen gevrees is en dit is selfs ten spyte van die derduisende poste wat in die formele en informele sektor verlore gegaan het.
Verbruikers trek ook tans voordeel uit die laer rentekoerse en alhoewel die meeste verbruikers nie tans nuwe lenings maak nie, kry verbruikers 'n hupstoot omdat hulle geld bespaar op die diens van bestaande lenings.
Moneyweb berig dat die gedeelte van die inkomstebelasting wat huishoudings aan rentebetalings bestee aan die einde van die vierde kwartaal in 2020, op 7,7% te staan gekom het. Dit is die laagste persentasie die afgelope 15 jaar.
Beurtkrag wat al vir meer as 'n dekade lank deel van Suid-Afrikaners se lewens is, beïnvloed die ekonomie op 'n uiterse negatiewe manier omdat ondernemings nie hul produkte of dienste kan lewer nie en dit dikwels tot 'n totale stilstand kom of ten duurste kan voortgaan mits ondernemings toegang het tot kragopwekkers wat die nodige hoeveelheid krag kan voorsien. Dit hoef egter nie meer so te wees nie en daar is werklik 'n lig in die tonnel danksy president Ramaphosa se aankondiging dat maatskappye toegelaat sal word om tot 100 MW elektrisiteit vir hul eie gebruik op te wek sonder dat hulle deur die langdradige lisensiëringsproses hoef te gaan.
Te midde 'n wêreldwye pandemie wat verwoesting saai, waar talle werknemers voos is en hul uiterste bes probeer om kop bo water te hou en die welstand van byna elke persoon op een of ander manier geaffekteer word, word daar daagliks klein stukkies hoop geskep. Klou vas aan die wete dat die gesamentlike poging van elke persoon 'n uiteindelike groot verskil sal maak. Dit is vir elkeen van ons om geleenthede raak te sien en die toekoms aan te gryp.
Parliament yet to decide on calls to allow people access to their retirement funds – https://www.sabcnews.com/sabcnews/parliament-yet-to-decide-on-calls-to-allow-people-access-to-their-retirement-funds/
Sentiment sinks: South African consumers take dim view of the economic recovery – https://www.dailymaverick.co.za/article/2021-06-28-sentiment-sinks-south-african-consumers-take-dim-view-of-the-economic-recovery/
SA unemployment bloodbath: More than 500,000 jobs lost in one year – https://www.dailymaverick.co.za/article/2021-06-29-sa-unemployment-bloodbath-more-than-500000-jobs-lost-in-one-year/
Will SA ever be able to solve its unemployment problem? – https://www.moneyweb.co.za/news/south-africa/will-sa-ever-be-able-to-solve-its-unemployment-problem/
Retirement funds are facing a crisis as the Covid pandemic grips hold of South Africa – https://www.dailymaverick.co.za/article/2021-06-28-retirement-funds-are-facing-a-crisis-as-the-covid-pandemic-grips-hold-of-south-africa/
For a country always in need of cheering up – https://www.moneyweb.co.za/news/economy/for-a-country-always-in-need-of-cheering-up/