Foto’s: Vier sterf in NS-sikloon; duisende ontwortelGroot skade is aangerig in die oorstromings naby Napier in Nieu-Seeland. (Foto: AFP) Weermaghelikopters het gestrande stormoorlewendes in Nieu-Seeland na veiligheid gehys, nadat sikloon Gabrielle die lewe van vier mense geëis en 10 500 ontwortel het. Met die storm wat nou in die suidelike Stille Oseaan vervaag, het reddingspanne uiteindelik verafgeleë streke bereik wat weens dae lange swaar reën en stormsterk wind tot dusver van die buitewêreld afgesny is. Die Nieu-Seelandse weermag het drie NH90-helikopters op verkenning- en reddingsendings na die swaar getrefde Hawke’s Bay-gebied ontplooi waar hulle gesinne, troeteldiere en kollegas op deurweekte sinkdakke in ŉ vloed van rommelbestrooide vloedwater aangetref het. “In sommige gevalle het die water al die tweede verdieping bereik waar mense gered is,” het ŉ woordvoerder van die weermag gesê. Die ramp het paaie afgesny, huise laat ineenstort en kragonderbrekings oor ŉ groot gedeelte van Nieu-Seeland se Noordeiland veroorsaak; dit is die tuiste van meer as driekwart van die land se vyf miljoen inwoners. Mense in Napier in Nieu-Seeland stap deur die vloedwater. (Foto: AFP) Intussen styg die dodetal. Volgens die polisie is die liggaam van ŉ kind in Eksdale aan die afgeleë ooskus gevind nadat die kind vermoedelik in stygende vloedwater beland het. Kieran McAnulty, minister van noodbestuur, sê drie ander liggame is reeds uit stormgeteisterde gebiede gehaal. Dit sluit in die liggaam van ŉ vrou wat dood is toe haar huis in ŉ modderstorting in Hawke’s Bay platgestoot is en ŉ slagoffer – vermoedelik ŉ vrywilliger-brandbestryder – wat in ŉ huis vasgekeer is wat ineengestort het. #NewZealand declared a state of emergency on Tuesday as #Cyclone #Gabrielle triggered landslides, swept away roads and inundated homes leaving 225,000 people without power.#Northland #Auckland #Tairawhiti #BayofPlenty #Waikato #HawkesBay #napier #piha https://t.co/hI7HtjzYti pic.twitter.com/SU0AIR1nsj — Volcaholic (@CarolynnePries1) February 14, 2023 Sowat 10 500 mense is tot dusver ontwortel en nog 140 000 sit sonder krag, aldus McAnulty. Hy het die ongelooflike pogings van reddingswerkers en weermaglede geloof wat sowat 300 mense van geboue se dakke in Hawke’s Bay opgepik het. Die gebied word gekenmerk deur welige landbougrond, berge en moeilik bereikbare dorpe. ŉ Groep van 60 mense is van een gebou gered wat deur vloedwater omring is. Lugfoto’s wys ŉ landskap met strome vloedwater, verspoelde paaie en reusemodderstortings. “Daar is nog gebrekkige inligting. Sommige gebiede is nou al ŉ paar dae lank sonder enige kommunikasie en ons weet daar is ŉ tekort aan kos en water,” het McAnulty aan die radiostasie Newstalk ZB gesê. Groot opruimingswerk lê voor ‘n Lugfoto wys die Waiohiki-brug en omgewing nadat sikloon Gabrielle die gebied getref het. (Foto: AFP) Dit gaan ŉ maande lange stryd wees om die beskadigde paaie, huise en brûe te herstel. Die owerhede het Dinsdag vir net die derde keer in die land se geskiedenis ŉ ramptoestand afgekondig. Die vorige kere was met die Christchurch-aanvalle in 2019 en daarna weer tydens die Covid-19-pandemie. “Dit is ŉ aansienlike ramp en dit gaan weke duur vir die gebiede om te herstel,” sê McAnulty. Sommige streke is al dae lank van die buitewêreld afgesny. Kos en water is beperk en brandstof word gerantsoneer. (Foto: AFP) Sikloon Gabrielle het verlede week oor die noordoostelike kus van Australië gevorm en het Nieu-Seeland se noordelike kus Sondag getref. Daarmee saam het wind van tot 140 km/h, reusegolwe en stortreën gekom. Talle gebiede in die noorde van Nieu-Seeland was reeds deurweek toe sikloon Gabrielle dit getref het, nadat dit twee weke gelede rekordhoë reënval gekry het. FLASH: New Zealand has declared a National State of Emergency as Cyclone Gabrielle has caused widespread flooding, landslides, and ocean swells across the island. This is the third National Emergency in NZ's history (2011 earthquake and COVID-19 pandemic).pic.twitter.com/JmyxLitPiQ — Steve Hanke (@steve_hanke) February 13, 2023 Die Auckland-lughawe het volgens die land se weerdiens byna die helfte van sy jaarlikse reënval oor die afgelope 45 dae ontvang. Wetenskaplikes sê sikloon Gabrielle het versterk oor ongewoon warm oseane, aangedryf deur ŉ kombinasie van klimaatsverandering en La Niña-weerpatrone (wat heelwat reën veroorsaak). Die storm is nou reeds honderde kilometers oos van Nieu-Seeland, met windsnelhede wat reeds aansienlik verminder het.