Verbruikers gaan steier onder brandstofprys(Argieffoto: Maroela Media) ŉ Reusebrandstofverhoging tree Dinsdagaand in werking en Suid-Afrikaners gaan dit in alles – van kospryse tot die koste van ŉ taxirit – voel. Die prys van diesel styg om middernag met R1,48 per liter, terwyl die prys van petrol in die binneland met R1,21 per liter toeneem en die prys van 95-oktaan-brandstof op R19,54 te staan bring. In Polokwane raak die petrolprys net-net aan die R20/liter-kerf. Die Outomobiel-Assosiasie (AA) sê die prysstyging gaan “rampspoedig” vir brandstofgebruikers en verbruikers wees. Die AA gaan intussen voort om antwoorde te eis oor hoe heffings in die brandstofprys toegeken en bestuur word. Die organisasie sê die regering moet ook duidelikheid gee oor die bykomende balansfondsheffing (die sogenaamde slate levy) wat op brandstof gehef word. “Die brandstofprys het ŉ regstreekse uitwerking op ŉ reeds swak ekonomie terwyl die voortgaan om inflasie op noodsaaklike verbruikersgoedere op te jaag. Dit raak elke Suid-Afrikaner.” Die AA het opnuut benadruk dat elke element wat eindelik die brandstofprys bepaal, behoorlik ondersoek moet word sodat besluit kan word of dit wel noodsaaklik is. “Die brandstofprys is nou op ŉ rekordhoogte en so ŉ hersiening moes lankal reeds gedoen gewees het,” sê die AA. Die prys van 95-oktaan-petrol in Gauteng is nou 39,47% meer as 11 maande gelede, terwyl die prys aan die kus in dieselfde tyd met 40% gestyg het. Diesel, ŉ groot insetkoste in die vervaardiging-, landbou-, vrag- en vervoerbedryf, is nou 30% duurder as aan die begin van die jaar, sê die AA. Die prys van paraffien het ook skerp gestyg en is nou 35% duurder as in Januarie vanjaar. “Vir talle verbruikers, veral die armstes van die armes, is die verhoging ŉ slag vir hul reeds benarde finansiële situasie.” Die vakbond Uasa stem saam dat die uitkringeffek van die prysstygings Suid-Afrikaners swaar gaan tref. “Ons verwag dat voedselpryse en vervoerkoste dienooreenkomstig gaan toeneem en meer finansiële lyding vir ons lede gaan veroorsaak.” Die prysstyging word onder meer toegeskryf aan ŉ swak rand en stygings in die internasionale olieprys. Die AA het die regering ook gekap omdat hy tot op die nippertjie gewag het om die styging aan te kondig. Die verklaring wat die departement van minerale hulpbronne en energiesake Maandag oor die nuwe brandstofprys uitgestuur het, is 28 Oktober (Donderdag) gedateer. Dit is egter eers gister – en net 15 minute voordat stemmery in die plaaslike verkiesing om 21:00 gesluit het – uitgestuur. Die organisasie sê die tydsberekening maak dit moeilik om tot enige ander gevolgtrekking te kom as dat die “slegte nuus doelbewus onderdruk is om die huidige regering te beskerm”. “Ons gaan aan die parlement skryf om ŉ verduideliking oor die vertraging te eis.” Die AA sê die vooruitsig vir die toekoms lyk boonop donker. ŉ Kleiner aanbod, voortgesette probleme met die koste van gas en verskaffing en kommer oor raffineringskoste, beteken verbruikers gaan hulle oor die volgende drie tot ses maande steeds moet staal.