Gedwonge sterilisasie ‘wreed, vernederend’(Foto: Daan Stevens/Unsplash.com) Die kommissie vir geslagsgelykheid sê die gedwonge sterilisering van vroue is ŉ skending van hul regte en het bevind dat die gebruik wreed, martelend, onmenslik en vernederend is. Die kommissie het ŉ ondersoek van stapel gestuur nadat verskeie vroue, talle van hulle MIV-positief, sedert 2015 gekla het dat hulle sonder toestemming by verskeie staatshospitale gesteriliseer is. Die kommissie het bevind die vroue is nie voldoende ingelig oor die sterilisasieproses voor hulle toestemming moes gee om ŉ histerektomie te ondergaan nie. Ondersoekers het vyf hospitale in Gauteng en 10 hospitale in KwaZulu-Natal, waar die meeste van die klagtes aangemeld is, besoek. Die kommissie sê in sy verslag hy het boonop ŉ opdraande stryd gehad om die bewerings te ondersoek. In sommige gevalle kon hospitaallêers nie opgespoor word nie en in ander gevalle is dit weens ouderdom reeds vernietig. Hospitaalwerkers met wie die kommissielede gepraat het, was soms openlik vyandig. “Dié vyandigheid was van mediese werkers én bestuurslede,” lui die verslag. “In sommige gevalle het kommissielede aangemeld dat personeel by sommige van die hospitale (in Durban) dokumente probeer versteek het, terwyl ander openlik geweier het om saam te werk.” Die kommissie sê hy sal sy verslag en bevindings aan onder meer die Raad op Gesondheidsberoepe (RGB) voorlê, omdat dié instelling die mag het om medici se optrede te ondersoek. Hy beveel ook aan dat die departement van gesondheid die bepalings in die Wet op Sterilisasie ondersoek en verseker dat pasiënte nie net toestemmingsvorms onderteken nie, maar ook behoorlik ingelig word oor presies waarvoor hulle toestemming gee.