Kuier by ... Fanie Viljoen
Dit is dalk 'n maklike vraag of baie moeilike een. Waarom skryf jy?
Om vir tieners te skryf en oor hulle goed te praat, is nie maklik nie. Hoe kry jy dit reg om in 'n tiener se mindset in te kom?
Ek luister hoe tieners praat, veral as ek tussen hulle is. Ek het ook jong vriende, wat my baie help. Tieners praat Afrikaans op 'n baie kreatiewe manier. Ek luister ook na hulle musiek, soos Limp Bizkit. Dit help jou ook om jonk te bly. Ek is nou wel 35, maar binne my voel ek nie so oud nie. Ouderdom is all in the mind.
Beslis. Die hoofkarakter (Burns) in Breinbliksem het 'n klomp issues. Maar ek het probeer om nie vir die lesers 'n lewensles te vertel nie. Aan die einde van die boek is daar nie 'n maklike oplossing vir Burns se probleme nie. Ek het gevoel dat jong mense se probleme baie kompleks is, en dat daar nie altyd 'n antwoord is nie. Ek wou nie vir die lesers preek nie. Ek wou ook nie valse hoop gee nie.
Het jy enige advice vir jong skrywers wat boeke wil publiseer?
Jong skrywers moet net gaan sit en begin skryf. Maak nie saak of hul werk gepubliseer gaan word of nie. Jy kry vreeslik baie teleurstellings en terugslae. Ek het 'n hele klomp nee-dankie-briewe in my kas gehad wat ek die ander dag eers ontslae van geraak het. Die geleentheid vir publikasie is maar min, maar skrywers moet nie opgee nie. Kortverhale is die perfekte leerskool. Daar kan jy nog foute reg maak. As jy eers 'n hele boek geskryf het, is dit baie moeiliker.
Ja, maar daardie tyd het ek nie geweet dat hy dalk 'n karakter in die boek sou wees nie. Ek dink skrywers sien goed en bêre dit in hul agterkop. Dan eendag kom hierdie goed bymekaar en word dit 'n storie. Dan begin die outjie in jou kop met jou praat en so begin jou storie.
O, ja. Met Breinbliksem het ek geweet dat daar 'n twist sou wees, maar ek nie geweet wat nie. Leon van Nierop het eenkeer op 'n skryfskool gesê elke goeie storie moet 'n twist hê, soos in die film The Crying Game. Als wat vooraf gebeur in die boek, dra by tot die onverwagse twist.
Jy het ook 'n kinderboek, Spoke en ander grillerige goed geskryf. Vertel bietjie meer van dit.
Spoke en ander grillerige goed, is sestien kortverhale. Dit gaan oor spoke, zombies, vampires en sulke goed. Dit sal jou nekhare laat regop staan. Ek hou van spookstories. My broer het in 'n videowinkel gewerk en ek het al daai rillers gekyk. My oupa het ook daarvan gehou om vir ons spookstories te vertel. So, ek dink dit is iets waarmee jy groot word. Ek dink baie jongmense wil nog spookstories lees, maar daar is net nie meer beskikbaar nie. Ek het Langenhoven se spookstories probeer lees, maar ek dink dit is dalk net te oud.
Ek het nog net een vir die tieners geskryf. Ek het nog 'n hele paar idees. Op die stadium het ek meer kinderboeke wat gepubliseer word. Dit is dalk te vroeg om te sê. Ek geniet dit om vir albei te skryf. Met kinderboeke kan jy die grense rek, veral met fantasie en dit geniet ek nogal.
Onderhoud met Herman Eloff. Herman is 'n Kommunikasie en Skryfkunsstudent by die Noordwes-Universiteit. September 2005.