PressReader - Beeld: 2016-05-09 - Ras­her­rie: Reg­ter se kop ge­ëis
Ras­her­rie: Reg­ter se kop ge­ëis
Swart men­se is ge­neig tot ver­krag­ting, sê sy op Fa­ce­book
’n Reg­ter van die hoog­ge­regs­hof in P­re­to­ria se kop word ge­ëis oor ’n Fa­ce­book-in­skry­wing waar­in sy sê uit haar werk­er­va­ring lyk dit of ver­krag­ting en­de­mies on­der swart men­se is.
Ma­bel Jan­sen is se­dert eer­gis­ter in die sper­vuur op so­si­a­le me­dia. S­tand­pun­te wat aan haar toe­ge­skryf word, is met woe­de en ver­ont­waar­di­ging be­groet. Sy is uit­ge­kryt vir ’n ras­sis.
Die kom­men­taar op haar me­nings het uit­ge­loop op ’n he­wi­ge de­bat oor vrou­e­reg­te en die voor­koms van ge­weld teen vroue oor ver­skil­len­de kul­tuur­groe­pe heen.
Daar is ook op­roe­pe dat sy by die Men­se­reg­te­kom­mis­sie ver­kla en uit haar pos as reg­ter ver­wy­der word om­dat sy op grond van haar s­tand­pun­te “on­be­voeg is om ’n reg­ter te wees”.
Beeld kon Jan­sen gis­ter teen druk­tyd nie vir kom­men­taar op­spoor nie.
Die Fa­ce­book-de­ba­kel eer­gis­ter het be­gin toe Gil­li­an S­chut­te, ak­ti­vis en joer­na­lis, ’n pri­va­te ge­sprek wat glo vroe­ër tus­sen Jan­sen en nog ie­mand plaas­ge­vind het, op haar (S­chut­te se) Fa­ce­book-blad ge­plaas het.
Die trant van die ge­sprek is soort­ge­lyk aan an­der uit­spra­ke wat Jan­sen so­wat ’n jaar ge­le­de op Fa­ce­book ge­maak het.
Jan­sen het gis­ter op so­si­a­le me­dia ge­sê die pri­va­te ge­sprek wat S­chut­te eer­gis­ter ge­deel het, is din­ge wat ver­trou­lik ge­sê is en nou uit ver­band ge­ruk word.
S­chut­te het in re­ak­sie op dié kom­men­taar meer as 15 skerm­gre­pe ge­deel van ’n Fa­ce­book­de­bat in Mei ver­le­de jaar. In die de­bat, wat ’n jaar ge­le­de in die o­pen­ba­re do­mein plaas­ge­vind het, word Jan­sen ook ge­kap oor haar s­tand­pun­te.
Jan­sen het toe ge­skryf 99% van die straf­sa­ke wat sy aan­hoor, is van swart pa’s, ooms en broers wat kin­ders van selfs net vyf jaar oud ver­krag. Sy vra dan of dit deel van “jul” (die swart) kul­tuur is. “Hul­le doen dit met hul eie kin­ders, sus­ters en nig­gies en be­skou dit as hul reg.”
Jan­sen skryf (vol­gens S­chut­te se Fa­ce­book-pla­sing) sy sien dit in haar werk en dis ’n werk­lik- heid. Nes dit ’n feit is dat a­part­heid be­staan het, is dit ’n feit dat swart vroue ver­krag, mis­han­del, ge­slaan en sleg be­han­del word deur swart mans “so­dat ’n mens so siek word daar­van dat jy dit nie eens kan han­teer nie”.
Sa­ke in haar hof oor die ver­krag­ting van min­der­ja­ri­ges deur hul eie fa­mi­lie­le­de is nim­mer­ein­di­gend, skryf sy.
Jan­sen gee in die Fa­ce­book­ge­sprek toe daar is baie wit mo­les­teer­ders, maar dat dit nog nooit as reg be­skou is in “ons” (wit) kul­tuur nie. Sy skryf sy is nie ’n ras­sis nie en dat sy twee swart we­sies groot­ge­maak het toe dit nog nie “mo­de” was nie.
S­chut­te het eer­gis­ter ge­skryf sy het be­sluit om Jan­sen se pri­va­te ge­sprek te pu­bli­seer om­dat sy wil wys hoe ie­mand dink wat hof­uit­spra­ke oor swart men­se moet le­wer.
Wil­lem de K­lerk, me­di­a­reg­ken­ner in Jo­han­nes­burg, sê dít wat ’n reg­ter oor o­pen­ba­re sa­ke dink, selfs in sy of haar pri­va­te hoe­da­nig­heid of ge­sprek­ke, ís in o­pen­ba­re be­lang om­dat ’n reg­ter ’n o­pen­ba­re amps­be­kle­ër is.
“Uit­la­tings op so­si­a­le me­dia, al is dit in ge­slo­te groe­pe, is iets waar­oor ’n mens goed moet be­sin. Wan­neer ie­mand soos ’n reg­ter, wat te al­le tye ob­jek­tief moet wees, me­nings ui­ter wat voor­oor­deel aan­dui, is dit baie kom­mer­wek­kend.”