5. Brooke Simons skryf hieroor (uit Engels vertaal): “Alhoewel hierdie prent oor die jare telkemale as illustrasie in verskeie geskiedenisboeke gebruik is, is dit natuurlik ’n geïdealiseerde samestelling van wat gebeur het, in die besonder as uitbeelding van die kommunikasie tussen Van Riebeeck en sy metgeselle en die Khoisan-inwoners van die Kaap. “Die heroïese kwaliteit van die styl van die skildery – in die noue, piramidale groepering van die Europeërs, gebaai in die lig van die sentrale komposisie – is Bell se respons op die uitbeelding wat die kunstentoonstelling gestel het ten opsigte van die akademiese skilderwerk aan die Kaap,” skryf sy. ’n Leser van Die Burger het onlangs in die meningskolomme beweer dit is ’n “mite” dat hierdie skildery Van Riebeeck se aankoms aan die Kaap uitbeeld. Volgens hom beeld dit “Van Riebeeck se eerste ontmoeting met die ‘Hottentotte’” uit. Hy het egter nie sy besondere inligtingsbron aangegee nie.
6. ’n Besonderse veelsydige mens was Charles Bell (1813-1882) – ’n Skot wat in 1833 as landmeter-tekenaar na die Kaap gekom het. Hy was ook ’n baie goeie tekenaar van verskillende onderwerpe. Sy olieverfskilderye het sterk romantiese element in. Om ’n “groot” gebeurtenis wat twee eeue te vore plaasgevind het geheel en al uit die fantasie te skilder, is op sigself al iets besonders vir sy tyd. In ’n grotendeels monochromiese bruinerige omgewing staan die kommandeur Jan van Riebeeck en sy geselskap in kleurryke en smetlose kleding, trots en waardig op ’n effense hoogtetjie en deur ’n sonstraal beskyn teenoor die nederige verteenwoordigers van die Strandlopers. BRON: Kuns in SA, 1981
10. Simboliek, soos om Leeukop letterlik soos ’n leeu te teken, kon ook ’n rol speel. Maar dit is dooie dinge daardie, nie mense nie. En as mens ’n persoon karikaturiseer (behalwe vroue; wyk Satan, spotprenttekenaars hou verbý!) is hiperbool tog aanvaarbaar. Stel jou egter voor dat ’n skilder mense in ’n realistiese styl uitbeeld en hulle lyk op een of ander wyse minderwaardig, primitief of agterlik. En boonop in skrille kontras met ’n ander groep wat teenoor hulle opgestel is. Ek verwys na “Die landing van Van Riebeeck, 1652” deur Bell in 1850 geskilder. Let wel, dis nie post-1948 gedoen nie; maar wel gedurende die Britse koloniale periode. Mens praat hier dus van ’n koloniale perspektief, wat Westerlinge as gekultiveerd (raai, selfs soldate en matrose!) beskou het, teenoor die “barbaarse” inheemse mense.
12. Die onderhandelinge het duidelik reeds begin, want ’n kis is oopgemaak en dit lyk asof die Khoi-leierfiguur besig is om te met sy vingers ’n getal aandui; dus sy voorwaardes te stel, met sy mense wat aandagtig toekyk. Met hierdie skildery het Bell ’n goue medalje gewen by die Eerste Uitstalling van die Skone Kunste in 1851 (aan die Kaap), vir die beste historiese skildery – ’n heroïese, geïdealiseerde voorstelling van die gebeure wat 16 April so ’n betekenisvolle dag gemaak het. Die Europeërs staan in ’n sonkol te midde van heelwat wolkbedekking – dalk nie net asof ’n lig op hulle skyn soos op ’n verhoog nie, maar asof die son oor Afrika opgekom het of deur onweerswolke gebreek het. Miskien ’n aanduiding dat die Westerse beskawing dinge sou verbeter, soos toe deur kolonialiste en Empaaierbouers soos Bell geglo is. Vandag is dít ’n aanvegbare standpunt. Tafelberg en omstreke wat die agtergrond uitmaak, is heel goed geskilder en die groene en bruine is tipies van die klassieke akademiese tradisie. Só ook is die kleredrag en wapentuig gedetailleerd en op die oog af korrek. Uiteindelik is dit die simboliek wat kwets. En die nasate van enige van die karakters in die skildery.