Daar was ’n tyd, kort voor PW Botha se Rubicon-toespraak, toe koffie nie deel van die problematiek van die Ewige Lewe was nie.
Ná die Rubicon-toespraak het dinge verander. Daar was ’n geskarrel onder die smetteloos verresenes. Die stoet van arme hemeldrommels het skielik nuwe plekke in die Ewige Lewe gereed gemaak. Die poltergeist was ook nie aan die slaap nie. Sy het haar geestelik voorberei op uitvoerige ontgroeningsprogramme.
Mense kan maar dink wat hulle wil. Bitter selde sal hul drome oor wat nou eintlik aan die anderkant gebeur, verwesenlik word. Vat maar vir Bram Fischer. Hy’t altyd gesê daar’s niks ná die dood nie.
“Mens lewe en dan gaan jy dood,” het hy dit met sy kenmerkende droë humorsin en sy goeie oor vir onderbeklemtoning opgesom.
En hier sit hy nou elke aand, besig om poker te speel saam met sy maters. Kry kans om ’n bietjie die plek op horings te neem, of krieket te speel, maar altyd keer hulle terug na die poker. Wat, eienaardig genoeg, nooit werklik voltooi word nie.
Poker is sy eintlike ding in die ewige lewe. Elke aand. ’n Paar hande, geen fieterjasies soos in Las Vegas nie. En elke aand ná die Rubicon-toespraak, hier by die derde hand, moet hulle hul keer ken. Dan maak die guitige kwelgees van Makwassie sports.
Hendrik Ffrench Verwoerd sit met twee pare: vyfs en sewes. ’n Goeie hand vir iemand wat wil bluf. Wat hy met graagte doen.
Suster synde Brenda Fasie. Sy kry altyd ’n slegte hand. Soos vanaand weer. Skoppenskoningin hoog, geen kombinasies nie. Haar linkerknieg hou onbeheerbaar ritme. Sy het gehoop om vir die skoppenskoningin ’n maatjie te kry met die omruilslag. Die hoop het beskaam.
“Vanaand maak ek skoon,” sê Bram. Hy sit met die meeste geld voor hom. In sy hand blom vier ase. Vrolik fluit hy, Anton Goosen se “Blommetjie gedenk aan my”, en skielik is daar ’n koor fluiters aan die hemeltrans, vyf miljoen tydelike-met-die-ewige-verwisselde mynwerkers wat die Goosen-meesterstuk ’n bietjie baie resonansie gee.
En Hansie, liewe Hansie Cronje, sit met ’n bottom straight wat hy uit sy mou uit gevoer het. Niemand het dit gesien nie. Maar almal vermoed.
Bram Fischer sit met die ewige hunkering. So tussen die kaartspeel deur. Die pere tussen al tien sy ektoplasmiese stappers is groot geswel. Hy is dolverlief op een van die beeldjies in die heldeakker. Maar sy hou die kop anderkant toe gedraai. Verraai nie eens ’n sweem van besetenheid nie. Was hy maar soos Hendrik! En Brenda! Dan het sy ektoplasma-spoor nou die wêreld seepglad rondom daardie graf gemaak.
Bram is, al moet die guitige kwelgees van Makwassie dit self erken, ’n absolute yster. Dis hy wat altyd sorg dat Hansie nooit vergeet van die Voordeel van die Twyfel nie. Eintlik ’n regte platjie, is Bram. Hou daarvan om krieketwedstryde tussen die Gestorwe Vrystaat en die Ontslape Res te reël. Hansie uiteraard kaptein van die Vrystaat. Bram boul vir die Res. Wat ’n gesig. Colin Bland op dekpunt. Almal in glinsterende krieketdrag – herinner sterk aan Elvis se Vegas-pakkie-suit. Hansie lig sy kolf. Bram boul. Die bal neem die hele nag om by Hansie te kom. Net wanneer hy wil slaan, word die spel gestaak weens té veel lig. Die Voordeel van die Twyfel lê hierin: Hansie kan niks antwoord as Bram hom sê hy’s seker dit sou ’n ses gewees het.