Emmerentia Frederika (Rentia) LANDMAN née REID – Afrikanergeskiedenis
deur Rentia, Centurion
Ek, Emmerentia Frederika (Rentia) LANDMAN née REID is die dogter van Pieter Eksteen REID (1913-1998) en Dorothea Scholtz REID née SWANEPOEL (1916-2001), beide onderwysers en later die eggenote van Kasper Jan Hendrik LANDMAN wat ook in onderwys (tersiêr) was. Vanselfsprekend het my loopbaan ook deur die onderwys geloop. Aanvanklik was ek 'n onderwyser in Rekeningkunde en Ekonomie waarna ek vir agt jaar 'n tuisteskepper was om drie kinders groot maak. Daarna was ek 'n onderwyser aan die Hoërskool Centurion in Rekeningkunde en Bedryfsekonomie (1978-1980); die juffrou wat met die fiets skool toe gery het. My fiets het op die agterste modderskerm 'n stoeltjie gehad waarmee die jongste kind soggens by die kleuterskool afgelaai is en voor 'n rottangmandjie vir die skoolboeke!
Gedurende 1980-1981 was ek 'n nuuskorrespondent vir die SAUK vanuit België vir Monitor en Spektrum. Na ons terugkeer uit die buiteland het ek aan die Pretoriase Onderwyskollege klasgegee en daarna was ek 'n navorser by die Onderwysburo van die Transvaalse Onderwysdepartement (1985-1986). In 1987 het ek 'n MEd (met lof) aan UP behaal. 'n PhD met tema, Relevante temas in die Navorsingsmetodologie en die betekenis daarvan vir die ontwerp van 'n Navorsingsprogram (1990) het vir my bevorderingsmoontlikheid gebied en is ek as senior adjunkhoofonderwyskundige in die Departement van Onderwys en Kultuur: Administrasie Volksraad (1987-1994) aangestel waar ek beleidsnavorsing gedoen het.
Na 1994 moes ek noodgedwonge pakket in die Staatsdiens aanvaar en het tot die politiek toegetree. As lid van Centurion Stadsraad was ek die eerste vrou wat op die Uitvoerende Komitee verkies is. Daarna was ek leier van die VF+ in die Stadsraad van die Tshwane Munisipaliteit en vanaf 1994 'n pensioenaris met genealogie as my eerste prioriteit.
Waar kom my belangstelling in die genealogie vandaan? Ek was een van daardie kinders wat graag in grootmensgeselskap gesit het en dan rol een van die tannies die oë in my rigting en sê muisies met grote ore! As ek nou terugdink, dan het ek van kleinsaf op Wakkerstroom in familiestories belanggestel. Wie van wie familie was het my nie noodwendig interesseer nie: Dit was die wyse waarop mense geleef en oor sake gedink het waarvan ek meer wou weet. 'n Stamboom is wel belangrik, want dit gee struktuur aan die familie en ek verifieer die datums van my nabye familie met doop- en huweliksregisters. Vir die res is ek baie dankbaar dat daar toegewyde genealoë is wat nougeset en noukeurig uitgebreide familieregisters opteken, maar dit is nie vir my nie.
Dit is nou reeds twee dekades dat ek by die Genealogiese Genootskap van Suid-Afrika (GGSA) aangesluit het en nie lank nadat ek aangesluit het nie, het Isabel Groesbeek my tydens 'n algemene jaarvergadering as bestuurslid van die Noord-Transvaaltak genomineer. Vandat ek op die bestuur gedien het, was dit my missie om ons taklede aan te moedig om die geskiedenis van hulle eie familie neer te skryf, want niemand anders gaan dit doen nie.
Vir 'n termyn (2012-2015) het ek op die Nasionale advieskomitee vir die Nasionale Argief gedien en vanaf 2014 was ek vir vier jaar voorsitter van NTvl-tak. In dié tyd het ek ook die tak se nuusbrief hanteer waar ek vanjaar die tuig neergelê het. Vir 'n paar jaar was ek op die GGSA Nasionale Uitvoerende Komitee verantwoordelik vir Publisiteit waartydens
T-hemde vir bemarkingsdoeleindes laat druk is, met tekeninge wat deur Neil van Vuuren, die spotprentekenaar van Beeld vir GGSA ontwerp is. In 2020 is ek weer tot takvoorsitter verkies en ongevraagd beland die uitdaging om die tak deur die Covid-inperkings na virtuele byeenkomste te begelei in my skoot.
Buiten vir publikasies van onderwyskundige aard, het die volgende artikels en ander publikasies van my oor geskiedenis en genealogie verskyn:
William Tyndale, Engelse Bybelvertaler. Voorligter (Oktober 1988)
Veldpond: The true facts Pilgrim's Rest 1902. (veldpond.co.za 2007)
Reid Familie Geskiedenis 250 jaar (2007)
NGK Lyttelton-Noord 1961-2011: Geskiedenis van die gemeente (2011)
Is Genealogie 'n wetenskap of nie? (FAMILIA 45/2008: 4, pp. 261-265)
Kom ons praat familiegeskiedenis. (FAMILIA 46/2009: 1, pp. 43-51)
GGSA Handleiding vir genealogie vir lede (e-publikasie, 2011 jaarliks bygewerk)
Landman: Waar kry julle daardie naam? (FAMILIA 51/2014: 1, pp. 73-82)
Die mooie Bridget McGeer (FAMILIA Jg. 53/2016: 3, pp. 21-31)
Die Nel-susters (FAMILIA 55/2018: 4, pp. 1-19)
Voorvaders van Afrika na Afrika (FAMILIA Jg. 57/2020: 3, pp. 38-47)
Wat ek baie van genealogie hou, is dat die veld so wyd is en dat daar plek is vir almal en ook dat mens nooit daarmee klaar kry nie: Daar is altyd nog iets wat jy moet soek!
Rentia is lid van die Vriende van die Oorlogsmuseum: Pretoriatak; die Hugenote Vereniging van SA; Africana Vereniging, FAK-vriend en Vriend van die Voortrekkermonument. Sy dien sedert 2017 op die direksie van die Voortrekkermonument/Die Erfenisstigting.
In 2019 het sy erelidmaatskap van die GGSA ontvang en is sy 'n Genoot vir haar rol en toegewyde diens m.b.t. genealogie.