Op die vierde Sondag in Lydenstyd val die fokus baie sterk op God se groot genade wat ons skuld wegneem (Jos 5), ons skuld vergewe (Ps 32), ons met God versoen (2 Kor 5) en wegloopkinders met wye oop arms ontmoet (Luk 15).
1Toe al die konings van die Amoriete aan die westekant van die Jordaan en al die konings van die Kanaäniete langs die see hoor dat die Here die water van die Jordaan voor die Israeliete laat opdroog het totdat hulle deurgetrek het, het hulle harte ineengekrimp, sodat hulle nie meer moed gehad het vir die Israeliete nie. 2In dié tyd het die Here vir Josua gesê: "Maak vir jou klipmesse en besny weer die Israeliete 'n tweede keer." 3Josua het toe vir hom klipmesse gemaak en die Israeliete besny by Ghibeat Ha-araloot. 4En dit is die rede waarom Josua die besnydenis moes doen: Die hele volk wat uit Egipte getrek het, die mans, al die krygsmanne, is op pad in die woestyn dood, gedurende die uittog uit Egipte. 5Die hele volk wat weggetrek het, was immers besny; maar al die volksgenote wat in die woestyn gebore is terwyl hulle op pad was, gedurende hulle uittog uit Egipte, is nie besny nie. 6Want veertig jaar lank het die Israeliete in die woestyn rondbeweeg, totdat die hele nasie krygsmanne wat uit Egipte weggetrek het, tot niet was, hulle wat nie na die stem van die Here geluister het nie, vir wie die Here gesweer het dat Hy hulle nie die land sal laat sien wat die Here aan hulle voorvaders met 'n eed beloof het om aan ons te gee nie – 'n land wat oorloop van melk en heuning. 7Maar hulle kinders het Hy in hulle plek gestel. Dit is hulle wat Josua besny het, want hulle was onbesnede, omdat hulle nie op pad besny is nie. 8Toe die hele volk klaar besny is, het hulle net waar hulle was in die kamp gebly, totdat hulle gesond was.
9Die Here het vir Josua gesê: "Vandag het Ek die bespotting van Egipte van julle afgewerp." Daarom is die naam van hierdie plek Gilgal; dit is vandag nog so. 10Terwyl die Israeliete by Gilgal gekamp het, het hulle op die veertiende dag van die maand teen die aand die Pasga gevier in die vlaktes by Jerigo. 11Die dag ná die Pasga, presies op daardie dag, het hulle van die vrug van die land geëet – ongesuurde brood en gebraaide koring. 12Die manna het opgehou die dag ná hulle van die vrug van die land geëet het. Daar was nie meer manna vir die Israeliete nie. Hulle het in daardie jaar van die opbrengs van die land Kanaän geëet.
13Toe Josua naby Jerigo was, het hy opgekyk. Reg voor hom staan daar skielik 'n man met 'n ontblote swaard in sy hand. Josua gaan toe na hom en vra hom: "Is Jy vir ons, of vir ons vyande?" 14Hy het geantwoord: "Nee, maar Ek is die bevelvoerder van die leër van die Here; daarom het Ek gekom." Josua het neergeval met sy gesig teen die grond, diep neergebuig, en vir Hom gesê: "Wat wil my Heer vir sy dienaar sê?" 15Die bevelvoerder van die leër van die Here het Josua geantwoord: "Trek jou sandale van jou voete af, want die plek waarop jy staan, is heilig." Josua het toe so gemaak.
'n Gedig van Dawid.
Die tollenaars en sondaars het almal die gewoonte gehad om na Jesus te kom luister. 2Hierteen het die Fariseërs en die skrifgeleerdes beswaar gemaak en gesê: "Hierdie man ontvang sondaars en eet selfs saam met hulle."
11Verder het Jesus gesê: "Daar was 'n man wat twee seuns gehad het. 12Die jongste het vir sy pa gesê: 'Pa, gee my die deel van die besittings wat my toekom.' Hy het toe die goed tussen hulle verdeel.
Dit word nou deur drie ander geestelike insette in hulle lewens gevolg, die bevestiging van die volk se inlywing in die verbond met God deur die besnydenis (Jos 5:2-9), die hou van die eerste Paasfees in Kanaän as teken van hulle voortgaande inblywing in die verbond (Jos 5:10-12) en laastens die openbaring van die bonatuurlike leëraanvoerder van die Here (Jos 5:13-15).
Die tweede geslag het dus as onbesnedenes die land betree. Hulle word nou net ná die Intog in die beloofde land opgeroep om dit reg te stel. Anders sou hulle nie aan die "Heilige Oorlog" kon deelneem nie. "Daar moet weer 'n besnydenis wees", sê die Here. En 'n volkswye besnydenis volg.
Toetrede: Lied 510 of Flam 517 [bekend] of VONKK 79 [bekend]
Lofsang: Flam 490 of Lied 220
Verootmoediging: Psalm 32; stil nadenke.
Vryspraak: 2 Korintiërs 5:16-21
Skriflesing: Josua 5:9-12 [lees dalk eerder die hele gedeelte, 1 tot 15]
Respons: Lied 245 refrein
Flam 517 Ek's losgekoop [bekend – ook op die melodie van Amazing Grace, Chris Tomlin "My Chains are Gone" weergawe]
VONKK 79 Genade, So Oneindig Groot [ook op die melodie van Amazing Grace]
Soos die verlore seun verwelkom ons hemelse Vader ons met oop arms in sy teenwoordigheid. Daarom word ons gegroet in die Naam van hierdie oop-arm God, Vader, Seun en Gees: genade en vrede vir julle.
Flam 490 "Ons Bely Dat U Die Heer Is Van Ons Huis (Ons Buig Hier Voor U Neer)" of
Iemand lees Psalm 32 rustig deur, terwyl gemeente biddend luister.
Paar oomblikke van stil nadenke.
1. Genade onbeskryflik groot,
2. Ek is die naam van kind nie werd,
3. Maar U sien ver oneindig ver,
4. Genade, onbeskryflik groot –
F490. "Ons Bely Dat U Die Heer Is Van Ons Huis (Ons Buig Hier Voor U Neer)"
(RUBRIEK: FLAM – Geloof en vertroue) Oorspronklik: Wij buigen voor U neer Teks en musiek: André van Zyl en Henk Pool
Afr. Teks: Faani Engelbrecht Kopiereg: © 2013 Small Stone Media BV (Geadministreer deur CopyCare Africa / Henk Pool)
Ons bely dat U die Heer is van ons huis
Ons kom saam en ons ontmoet U by die Kruis
Waar vergifnis en versoeningVryheid en Verlossing altyd heers
U vergewe al ons sonde, al ons skuld
Ons glo dat U ons keer op keer vervul
Met vreugde en met blydskap
Liefde en genade deur u Gees
Deur u Gees
Al U heerlikheid
Al U majesteit
U het dit afgelê in ned'righeid
deur te sterwe aan die Kruis
Maar U het opgestaan
Ons aanbid U en erken U nou as Heer
Ons buig hier voor U neer
en buig hier voor U neer
Brug:Want U is ons groot Koning
U regeer oor alles, oor alles, Heer
Ons/en buig hier voor U neer
Ons buig hier voor U neer…
Josua 5:9-12 [lees dalk eerder die hele gedeelte, 1 tot 15]
Opsie 1: Oorsig oor die verhaal
Hierdie is dalk 'n goeie tyd om 'n oorsig oor die uittog/intog verhaal te gee, om vandag se Skrifgedeelte binne die groter narratief te posisioneer. Jy kan die verhaal met behulp van 'n kinderbybel met mooi prente vertel, of gebruik 'n kort video. As jy die tydsberekening kan regkry, kan jy die klank van die video afsit en die verhaal in Afrikaans vertel (of in afrikaans opneem saam met die video).
Hier is 'n 1:16 minuut lange video wat vir Josua bekendstel en fokus op sy getrouheid.
Hierdie 1:19 minuut video gee 'n baie kort oorsig oor die verhaal van die intog, met 'n sterk fokus op Josua se vertroue.
'n Meer volledige opsie is hierdie 2:35 minuut video, wat meer fokus op die uittog en eers aan die einde van Josua vertel.
Of wys net gedeeltes uit hierdie 7 minuut lange video.
Hier is 'n inkleurprent van Josua.
Opsie 2: God sorg oral op ons lewensreis
Sermons4Kids steel voor dat jy 'n bababottel, "sippy cup" en plastiek glasie bring en dan gesels oor die pad wat God met ons stap. Die bottel en bekers dien as voorbeeld van hoe God op verskillende maniere vir ons sorg. Lees die voorstel hier.
Opsie 3: Oorgange
Nog 'n opsie, is om met kinders te gesels oor oorgange. Selfs wanneer 'n mens opgewonde is oor wat voorlê, is mens steeds effens op jou senuwees, omdat 'n mens nie weet wat wag nie. Soos om te trek, of na 'n nuwe skool te gaan. Jy kan vertel van sulke gebeure in jou eie lewe. Laat kinders ook deel van sulke oorgange wat hulle al beleef het.
Soms neem ons goed met ons saam, om ons beter te laat voel tydens die oorgang. Jy hou 'n gunsteling sagte speelding vas en slaap daarmee. Jou maatjies by jou vorige skool skryf boodskappies op jou potloodblikkie en jy vat dit saam na jou nuwe skool, ens.
Verduidelik dan van die oorgang waarby Israel in vandag se Skriflesing staan. Sluit aan by die Pasga, as simbool uit die verlede dat God vir hulle sorg en dat God ook in die toekoms vir hulle sal sorg – soos die potloodblikkie. Gesels oor die tekens wat God vir ons gegee het (Nagmaal, maar ook die doop), wat dieselfde vir ons sê.
Vir vandag se simbool op die Lydenstydpad kan 'n nagmaalbeker en/of brood neergesit word. Jesus stel die nagmaal in om ons daaraan te herinner dat ons sonde reeds vergewe is. Dit sal goed wees om op hierdie Sondag die nagmaal op 'n kindervriendelike manier te vier.
Woorde wat verduidelik kan word: vergifnis en/of versoening.
[Nota: Ter wille van die konteks word in die boodskap met verse 1 tot 15 gewerk.]
Daar is sekere definiërende oomblikke in 'n mens se lewe wat jy nooit sal vergeet nie.
'n Groep vroue vertel hulle verhale in 'n reeks, The Tinder Swindler, wat tans op Netflix gestroom word. Hulle het ontmoetings gehad met 'n Tinder swendelaar. Tinder is 'n app wat mense bymekaar bring met die oog op 'n afspraak. Die dokumentêr, The Tinder Swindler, vertel hoe die vroue saamspan om die miljoene wat van hulle gesteel is te probeer terugkry.
Ja, daar is beslissende ontmoetings en definiërende oomblikke in 'n mens se lewe wat jy nooit sal vergeet nie.
Dink maar aan nog voorbeelde soos 'n troudag, 'n kind se geboorte, 'n ernstige siekte, 'n onverwagte ontmoeting. Dit maak die lewe opwindend en onvoorspelbaar. Enige tyd, enige oomblik kan iets beslissend gebeur wat jou lewe skielik verander en in 'n nuwe rigting stuur.
Josua 5 vertel van drie gebeurtenisse wat Israel se lewe ingrypend verander het. Ná die swaarkry in Egipte en die woestyn, is hulle uiteindelik in die mooi land wat die Here met 'n eed aan hulle vaders beloof het. Hulle maak gereed om die land in te neem. Dan gebeur drie dinge – niks groot of opspraakwekkend nie, maar hulle lewe sou nooit weer dieselfde wees nie.
Kom ons probeer telkens die prentjie sien wat die skrywer vir ons teken.
Die eerste gebeurtenis word in vers 2-9 beskryf. Ons sien klipmesse. Die volk word in opdrag van die Here deur Josua besny. Vir ons klink dit dalk na 'n grillerige besigheid, maar vir Israel was dit 'n krities belangrike oomblik. In Ou Israel was die besnydenis die sigbare teken dat jy aan die Here behoort en in sy verbond deel. In die woestyn het dié gebruik egter agterweë gebly, met die gevolg dat diegene wat die land ingetrek het almal onbesnede was. Nou word hulle besny. 'n Beslissende oomblik.
God trek 'n streep deur die verlede. Die ou bedeling is verby en 'n nuwe tyd breek vir hulle aan. Vers 9 sê dat die Here deur die besnydenis die smaad en skande van die verlede van hulle weggeneem het, letterlik "weggerol" het. Hulle skuld en sonde is vergewe. Israel kan nuut begin.
Die klipmesse en besnydenis was 'n keerpunt vir Israel. Vir ons is die lyding, dood en opstanding van Jesus Christus dié keerpunt in ons geskiedenis. Romeine 6 sê op Golgota het ons saam met Christus gesterf en saam met Hom opgestaan in 'n nuwe lewe. Ons is nie langer slawe van die sonde nie. Ons het 'n nuwe lewe ontvang. Die kruis en opstanding van Jesus is bakens in ons geskiedenis waarvolgens ons ons altyd moet oriënteer.
Wat ook al met ons gebeur, wat jy ook al gedoen of ander aan jou gedoen het, die kruis en opstanding van Christus is 'n sleuteloomblik in die geskiedenis. Die Christusgebeure het ons lewe radikaal verander. Van dood na lewe. Van oordeel na genade. Sonder hoop na eindelose hoop. God is die God van tweede kanse en nuut begin. As jy voos en moeg is van die lewe se verniel, dink aan die klipmesse in Josua 5. Dink aan Golgota waar God wéér gesny het. Dié keer tot die dood toe. Sodat ons kan leef, kan oor begin.
Ons hoor van 'n tweede definiërende oomblik in ons verhaal. Ná die besnydenis vier Israel die Pasga in die vlaktes van Gilgal. Hulle vier die uittog uit Egipte (Eks 12). Daarna geniet hulle die eerste keer van die vrug van die nuwe land: koring en brood. Ons lees in vers 12 dat die manna toe opgehou het. 'n Beslissende oomblik. Manna was woestynkos. Manna herinner aan die volk se gedurige gekla en gemor in die woestyn. Nou is die tyd van manna verby. 'n Nuwe tyd van vertroue in en gehoorsaamheid aan die Here het aangebreek.
Ons moet goed nadink oor hierdie moment in die verhaal. Die manna het opgehou. Hou daarom op met kla en baklei. Los die ou dinge. Gehoorsaamheid en dankbaarheid pas by mense wat 'n nuwe land verniet ontvang het. Net 'n vlietende oomblik, maar beslissend.
Hoe gaan ons leef? Aanhou kla en gedurig in die kerk veg en verwyt en blameer? Terug na die bitterheid by Mara, Massa en Meriba? Of gaan ons kies vir 'n nuwe lewe in 'n nuwe land – 'n lewe waar ons die pad sáám met God en mekaar loop? Gaan ons aanhou terugkarring na manna en murmureer, of met vertroue die nuwe land ingaan? Keuses is definiërende oomblikke.
Die derde belangrike episode in ons teks is Josua se ontmoeting met die man met die swaard (v 13-15). Daar is baie vrae oor hierdie paar verse. Wie is dié man? Dalk 'n engel? Het Josua dit net gedroom? Josua se ervaring toon duidelike ooreenkomste met Moses se ontmoeting met God in Eksodus 3. Ons kan dus aanvaar dat Josua ook die unieke voorreg gegun is om die Here self te ontmoet.
Nog 'n beslissende oomblik. God verskyn op die vooraand van die inname van Jerigo aan Josua om hom te bemoedig en te verseker dat Israel nie alleen is nie. God word hier voorgestel as magtige kryger wat voor sy volk uittrek en belowe om die land aan hulle te gee. Daarna trek Josua sy skoene uit – 'n simbool dat God ten volle in beheer is en dat Josua en Israel sy diensknegte is.
Min van ons het sulke besonderse ontmoetings met God. Maar die Here ontmoet ons steeds op verskillende maniere: deur sy Woord, die skoonheid van die skepping, in die gelaat van 'n weerlose. Wanneer Hy ons ontmoet, is dit nie om ons te oordeel of te straf nie, maar om ons te verseker dat Hy vir ons veg. Ons pak nie die uitdagings van die nuwe land kaalhand nie. Ons kan op sy liefdevolle teenwoordigheid en betrokkenheid reken.
'n Ontmoeting met die Here beteken dat ons ook ons skoene sal uittrek en vra: Wat wil U hê moet ek doen? Om te weet wat jou roeping as gelowige is, is ook 'n definiërende gebeurtenis.
Kom ons trek saam met Josua ons skoene uit en verwyl 'n paar oomblikke by dié drie bakens op God se pad met Israel. Klipmesse. Messe wat seermaak, maar wat sê: Die skuld en sonde en vernedering is weggerol, dit is verby. Die manna hou op – 'n uitnodiging om nuut met God en mekaar te begin. 'n Man met 'n swaard; 'n ontmoeting met die Here wat troos, bemoedig én 'n roeping inhou.