Regeringsdokument niks anders as ‘ANC-staatsgreep’Die DA sê hy is in besit van wat lyk na ŉ regeringsdokument waarin die Covid-19-pandemie beskryf word as ŉ “gulde geleentheid” om die makro-ekonomie te herorganiseer en die bevelsraadstelsel ná die afsonderingstydperk die model vir regering te maak. Cilliers Brink, die DA se woordvoerder oor samewerkende regering en tradisionele sake, sê die party gaan pres. Cyril Ramaphosa nou vra om aan te dui of die hoogs geheime dokument enigsins in huidige of voorgestelde wetgewing weerspieël word. Die dokument is ŉ bespreking van die finansiële ineenstorting van munisipaliteite, glo weens die land se kredietafgradering en afsonderingstydperk, en word gebruik as ŉ gaping om sentrale staatsbeheer te versterk. Cilliers sê die ineenstorting van munisipaliteite kan nie voor die deur van ŉ afgradering óf die afsonderingstydperk gelê word nie, maar voor dié van die ANC en sy beleid om kaders te ontplooi. “Behalwe dat daar op swak regering staatgemaak word om probleme wat deur swak regering veroorsaak is, op te los, is die DA veral bekommerd oor die grondwetlike gevolge van dít wat voorgestel word. Die dokument blyk ŉ ANC-plan te wees wat die magte van die demokraties verkose plaaslike en provinsiale regerings stadigaan wegkalwe,” het Cilliers gesê. “Dis niks minder nie as ŉ coup d’état. Die dokument maak letterlik gebruik van die uitdrukking om nooit ŉ goeie krisis te mors nie en beskryf die regering se reaksie op die Covid-19-pandemie as ‘navolgenswaardig’. Dit stel voor dat die bevelsraad gebruik word as ŉ manier om gesentraliseerde beleidsformulering te bewerkstellig.” Volgens die dokument gaan dié model alle sfere van die regering saambind. Cilliers sê een van die spesifieke voorstelle in die dokument is boonop reeds beleid en behels die aanstel van ministers as sogenaamde politieke kampvegters op distriksvlak wat wag hou oor ander regeringsfere. “Dit sluit waarskynlik ministers soos Lindiwe Zulu in wat kwalik haar eie departement kan bestuur,” het Cilliers gesê. Cilliers het gesê indien die DA se agterdog geregverdig is, beteken dit die sogenaamde distriksontwikkelingsmodel was nooit oor die verbetering van dienslewering nie, maar ŉ dekmantel vir die ANC se poging om meer staatsmag te gryp en eindelik weg te doen met provinsiale en plaaslike verkiesings. Hy het gesê die ANC gebruik sy eie mislukkings om die Grondwet aan te val. “Nes die mislukking van die regering se grondhervormingsprogram gebruik is om te vra vir ŉ wysiging van art. 25 van die Grondwet, so gaan die ANC geen skaamte hê om die skade wat sy eie kaders in die regering aangerig het, te gebruik om die nege provinsies te skrap en munisipaliteite in verlengstukke van die nasionale regering te verander nie.” Cilliers het gesê die regering het tot dusver nie juis ingegryp by sukkelende munisipaliteite nie en as hy so besorg was daaroor, is daar nie ŉ verduideliking vir hoekom hy nie sy bestaande magte gebruik het om die situasie te beredder nie. Hy het gesê min. Nkosazana Dlamini-Zuma het tot dusver hande gevou gestaan oor die munisipaliteite wat nie hul Eskom-skuld kan delg nie, die aanstel van diegene wat by die VBS-skandaal betrek is, of die aangaan van kontrakte wat bevraagteken kan word. “As dit die ANC se plan is om Suid-Afrika deur bevelsrade te regeer, pas dit die party dalk om munisipaliteite heeltemal te laat ineenstort. Hy kan dan sê ‘kyk, die Grondwet werk nie meer nie’ en die woede ontwyk van kiesers waar die ANC-meerderheid klein is, terwyl hy permanente ANC-beheer verseker. Volgens Cilliers sal kiesers dan glad nie meer van korrupte en onbevoegde ANC-leiers kan wegkom nie.