Ons het goeie vordering gemaak in Marikana, sê LonminKhaya Ngcwembe, uitvoerende menslike hulpbronbeampte by Lonmin (Foto: ANA) Die platinumvervaardiger Lonmin het gesê hy het beduidende vordering gemaak om gestand te doen aan sy toewyding tot die Marikana-gemeenskap. “Behuising was ŉ sleutelpunt in die maatskappy se maatskaplike en arbeidsplanne met moderne behuisingsontwikkelings wat vir talle werknemers opgerig word,” het Khaya Ngcwembe, uitvoerende menslike hulpbronbeampte by Lonmin, Woensdag gesê. Hy het die toespraak gemaak namens uitvoerende hoof Ben Magara wat nie die Marikana-gedenkdiens kon bywoon nie, weens familieverpligtinge. Op 16 Augustus 2012 het 34 Lonmin-mynwerkers gesterf toe polisiebeamptes op ŉ skare betogende mynwerkers losgebrand het by Lonmin se Marikana-myn naby Rustenburg in Noordwes. Byna 70 ander is gewond. Die werkers het ŉ maandelikse salaris van R12 500 geëis. Hulle het op die berugte Marikana-koppie gekamp en geweier om die gebied te verlaat totdat die Lonmin-bestuur met hulle kom praat het. ŉ Week voor die tragedie is tien mense, insluitend twee polisiebeamptes en twee Lonmin-veiligheidswagte, doodgemaak. “Lonmin se finansiële belegging in behuising sedert 2013 sal teen die einde van vanjaar R500 miljoen haal, fondse wat dit moontlik gemaak het om alle enkelgeslaghostelle te omskep in 2 162 enkel eenhede en 759 familie-eenhede. Altesaam 1 240 woonstelle is ook deur Lonmin gebou en sal teen die einde van 2018 beset word.” Die Benchmark Foundation het in sy verslag, “Platinum for the Worl Market, Iron Shacks for the Workers”, gesê die situasie in Marikana is nie net ŉ versuim van die Suid-Afrikaanse regering nie, maar ook ŉ storie van “korporatiewe onverantwoordelikheid”. Lonmin het in 2006 ŉ maatskaplike- en arbeidsplan (SLP) ingedien waarvolgens die maatskappy homself daartoe verbind het om 114 hostelblokke te omskep en teen 2011 altesaam 5 500 nuwe huise te bou. “In 2012, toe die slagting plaasgevind het, het Lonmin slegs drie van die 5 500 huise gebou wat hulle in hul SLP beloof het. Teen 2017 het Lonmin die hostelle omskep, maar slegs 500 bykomende woonstelle gebou. Lonmin blameer finansiële probleme vir die gebrek aan implementering van die SLP en die onvermoë om vinniger lone te verhoog,” aldus die verslag wat in Mei 2018 vrygestel is. Die studie het die situasie in Marikana sedert 2012 tot 2017 ondersoek. Lonmin het gesê families is ook deel van die 1608 Memorial Education Trust, wat opgerig is om seker te maak dat die kinders en familielede van die werknemers wat in 2012 gesterf het, opleiding tot op universiteitsvlak sal ontvang. “Tot dusver het die maatskappy R8,9 miljoen spandeer aan opleiding, behuisingsfooie, vervoer, uniforms en opvoedkundige projekte.” Die maatskappy het gesê hy het goeie vordering gemaak om beter salarispakkette vir sy werknemers saam te stel. “Een van die belangrikste ontwikkelings is die nuwe kontantpakkette vir rotsbooroperateurs, wat nou tussen R15 770 en R17 950 verdien. Dié pakkette sluit ook ŉ mediese fonds en die verskaffing van finansiële bystand in waar nodig.”