3 goue reëls vir die hersiening van enigiets - Diverse
OVER AT Slate gee Robert Pinsky 'n uiteensetting van hoe om NIE 'n boekresensie te skryf nie, en let op 'n paar 200-jarige kritici van John Keats wie se snark so kragtig soos altyd afkom, selfs vandag nog:
Resensente word soms daarvan beskuldig dat hulle nie die werke wat hulle geraak het om te kritiseer, gelees het nie. By die huidige geleentheid sal ons die skrywer se klag voorspel en eerlik erken dat ons nie sy werk gelees het nie. Nie dat ons in ons plig - ver daarvandaan - gebly het nie; ons het inderdaad pogings aangewend om amper so bo-menslik te wees as wat die verhaal self blyk te wees; maar met die volle uitbreiding van ons volharding word ons gedwing om te bely dat ons nie meer as die eerste van die vier boeke waarvan hierdie Poëtiese romanse bestaan, kon sukkel nie. Ons moet hierdie gebrek aan energie uitermate beklaag ... was dit nie net vir 'n vertroosting nie - naamlik dat ons nie beter vertroud is met die betekenis van die boek waardeur ons so pynlik gewerk het nie, as met die van die drie wat ons nie gehad het nie ondersoek.
Dit is alles skerp gespits en gedoop in daardie eerbiedige ernstige formule van 'innige kritiek', maar wat dit heeltemal nie doen nie, sê Pinsky, is om die drie goue reëls vir die hersiening van 'n boek te volg:
1. Die bespreking moet vertel waaroor die boek handel.
2. Die resensie moet vertel waaroor die skrywer van die boek sê oor die ding waaroor die boek handel.
3. Die resensie moet vertel waaroor die beoordelaar dink wat die skrywer van die boek sê oor die ding waaroor die boek handel.
'Om 'n fout te maak, sou 'n fout wees,' skryf Pinsky, want 'die stamperende uitdrukking van die drie reëls werk as 'n hamer, waardeur hulle die wesenlike beginsels en die afsonderlike, maar tog diep onderling verwante aard daarvan huisves.'
Die interafhanklikheid van alles, dink ek, is wat die belangrikste is by die hersiening van iets, nie net 'n boek of skryfstuk nie. Daar is 'n doel (waaroor iets gaan of daarna gaan) met alles, maar ook 'n persoon of span daaragter - en as beoordelaars is dit te maklik om bloot te sê hoe iets "jou laat voel". Maar dit gaan nie oor u, die skepper of selfs die saak self nie. Die doel van die hersiening is om die verband tussen alles te trek.
Dit is die langdurige kritiek van die Bored Student op kunskritici, dat hulle net besig is om te verknog oor hoe 'n gedraaide stuk metaal en hare 'hulle laat voel', terwyl enige professionele persoon jou vertel dat hul gevoelens selde deel is van 'n werk wat oorweeg word. Dit gaan nie oor die skepper nie, dit gaan nie eens oor die produk nie, dit gaan oor die produk en die verbindings wat daarmee gemaak word.
Voorbeeld: Jou gunsteling ma-en-pop-braai-gewrig. Dit is vuil, die diens suig, en behalwe vir een of twee dinge op die spyskaart, het hulle nie 'n indrukwekkende smaak of lekkerte nie. Maar jy hou daarvan om dieselfde rede as wat die resensies wat jou geprys het: dit gaan oor die atmosfeer, die einddoel van die restaurant en hoe almal wat daar ingaan en vertrek daarmee verbind. Nie die kos nie, maar wat die kos en die plek is oor.
Let daarop dat die reëls nie eers direkte ervaring met die saak vereis nie. Al wat belangrik is, is 'n bietjie nadenke. Dit lyk maklik, maar dit is nie.
* Kry toegang tot betaalde vryskut-reisgeleenthede en 'n aktiewe gemeenskap van reisjoernaliste deur aan te sluit by die MatadorU-reisskryfprogram.