Versindaba » Blog Archive » Johann Lodewyk Marais. Timboektoe se antieke manuskripte
Tuesday, February 16th, 2010 | Uncategorized.
6 Kommentare op “Johann Lodewyk Marais. Timboektoe se antieke manuskripte”
February 24th, 2014 at 12:37 pm
Johann: ek is werklik bly jy bring hierdie geskiedenis en aangeleentheid (die manuskripte in Timboektoe – die grootste gros het blykbaar tog behoue gebly ondanks die barbaarse vernielsug van die onlangse besetting van Noord-Mali, oftewel Azawad, deur Islamitiese fanatici) onder soeklig. Die bewaring van hierdie kennisopgawes het allerlei implikasies. Interessant, ook, om in gedagte te hou dat van die boeke nog steeds in besit is van ou families in ‘n hele aantal woestyndorpe versprei oor die Sahel.
Dit gaan hier om veel meer (ek dink jy sal saamstem) as Thabo Mbeki se byna patetiese poging om sy geskende waardigheid as swartman te salf, of as ‘n bedoeling om toerisme (die meer listige en op die duur gevaarliker manifestering van terrorisme) na Mali te bevorder.
Die stad anderkant die Nigerrivier
is die eindpunt van die karavane
van Taghaza en Taoudenite
se soutwerke diep in die Sahara.
Drie honderd drie en dertig heiliges
se verwaaide grafte bewaar die stad
waar nuwe slawe in die medina
aan ’n wildedadel vasgemaak is.
Nou lees ’n man met leersandale aan
in ’n stokou manuskrip van tye
toe koopliede en bedevaartgangers
maande lank deur die duine getrek het
met die gang van die sterre en die wind
soos ’n kameel se leisels losgeknoop.
Lieflike vers, Johann! Hierdie teks vat raak en bestryk baie.
In ‘n ou bundel essays – “The Memory of Birds in Times of Revolution” (by Faber & Faber in Engeland gepubliseer, o.a., wel plaaslik versprei en nooit gelees nie, ek kla nie, en nou lankal uit druk) probeer raak ek aan die einde van ‘n opstel wat geskryf is na ‘n besoek aan Timboektoe in ‘n gedig aan dieselfde onderwerp en nogal baie op soortgelyke trant, maar nie so treffend soos jou vers nie. Ek kan nie onthou dat die Afrikaanse weergawe ooit verskyn het nie. Sand bedek uiteindelik alles.
Liesl Louw het ‘n baie interessante ontginningsboek oor haar ervaring van Wes-Afrika geskryf waarin Timboektoe ook sterk figureer. Maar natuurlik, daar is mitiese verslae en profesië en verlangsange oor die sandstad geskryf, in ‘n babel van tale en nou versluier deur verbygaan.
Breyten, baie dankie vir die vriendelike woorde oor “Timboektoe”. Jy stimuleer my verdere belangstelling in dié belangrike stad en sy geskiedenis.
“Our search for authenticity should advocate reconceptualizing our epistemological values to incorporate the questions raised to societies throughout the world. From this point of view, a more authentic study of Africa will include critical methods of analysis that incorporate and adapt concepts from Africa and other societies as they are able to uncover core questions of the human experience as they manifest themselves in Africa” (Esperanza Brizuela-García, “The history of Africanization and the Africanization of history”, History in Africa 33, 2006, p 98).
Johann: ek het hier bo verwys na ‘n gedig wat na ‘n besoek aan Timboektoe geskryf is. ‘n Goeie fee het die boek waarin dit verskyn het opgespoor en ek tik die teks hier in vir jou:
we pray each day to give thanks for the sand
where we walk and sleep and which we scoop
to wash the bodies for worship –
when a prince of the capital comes to the wasteland
we prepare over the coals in the firepit a camel
crammed with a goat stuffed with pheasant
farced with a desert dove stopped with two eggs
and present the steaming fragrant caravel carcass
as if crouched for praying on the festive table –
high against the fingertips of the towers of convocation
two ostrich eggs are built into heaven
to catch and hold the full moon’s light,
nothing ever decays in this burning away of time –
then we show to our guests in the holy writings
how these arabesques of the revelation of faults
like so many consonant insects of God
are silently mounted by the shifting dunes
of a timeless dream of oblivion,
and our words become sand
Die beeld in die gedig “the heart of the country” van die fees op die spit (kameel,bok, fisant, duif en nog twee eiers) het vanoggend tydens ‘n wandeling in die woonbuurt onverwags by my opgekom toe ek by ‘n woonhuis in aanbou met 6 motorhuise, waarvan twee eintlik 4 is,verbystap en ek dink hoeveel oorlewingshutte saam die oppervlakte sou hê. Skrale troos in lewe dat “sand bedek eindelik alles”.
Beyten en Johann dalk sal dit ‘n paar sandkorrels se waarde hê om herkonsepsualisering aan te help deur enkele nispublikasies binne die Afrika konteks al eindig dit net in biblioteke op.