Rowwe tyd vir tamatieboere – pryse styg skerpTamaties kry swaar te midde van die langdurige reën. (Foto: 10789997, Pixabay) Die prys van tamaties het oor die afgelope ruk so skerp gestyg dat die jaar-tot-jaar-styging op 41% gerealiseer het. Boonop is daar sprake dat dit nog verder kan styg, want weerkenners voorspel dat daar tot in Februarie ŉ uitermatige hoeveelheid reën gaan val, wat niks goeds inhou vir boere en die verbruiker nie. Jannie Potgieter, ŉ markagent by Grow BothaRoodt, het aan Maroela Media gesê dat die produksie en pryse gedurende die afgelope winter goed was, maar dat sake die afgelope ruk handomkeer verander het. “Die drie hoofproduksiestreke, Noordwes-Brits, Limpopo-Mooketsi en die Wes-Kaap, het die afgelope ruk, in die kritieke somerproduksietyd, baie reën en min sonskyn gehad wat die produksie, soos vrugvorming, drasties beïnvloed het.” Hy verduidelik dat tamaties nie van regstreekse water, soos reën, in sy kritieke groeistadium hou nie, want dit belemmer groei en boonop kry tamaties nie genoeg hitte-eenhede vir fotosintese gedurende langdurige bewolkte weer nie. Derdens kan boere nie in die lande kom om onkruid te spuit nie. Tydens ŉ versengende hittegolf, soos verlede week in die Wes-Kaap, is tamaties ook geneig om in ŉ strestydperk in te gaan en hul blommetjies af te gooi, wat tot ŉ breuk in produksie sal lei wanneer die bepaalde tamaties veronderstel is om oesgereed te wees. Abrie Rautenbach, hoof van ABSA-landbou, het vir Maroela Media gesê dat die vraag- en aanbodbeginsel ŉ sterk rol in hierdie verskynsel speel. “Oor die afgelope tyd het die nat weer veroorsaak dat die lewering van tamaties tot 20% gedaal het en omdat die verbruikers se vraag konstant gebly het, het die pryse gestyg.” Hy sê egter dat hulle oor tyd heen ondervind het dat verbruikers minder tamaties koop in kouer weer, wat sal help dat die prys nie so skerp styg namate die winter naderkom nie. ZZ2 verskaf ongeveer 40% van Suid-Afrika se vars produkte en Clive Gareth, die bemarkingsbestuurder, het aan Maroela Media gesê hulle probeer om hul tamatieproduksie regdeur die jaar konstant te hou. Die aanhoudende reën wat ZZ2 veral in Desember en Januarie op hul verspreide plase gehad het, het hul planne egter in die wiele gery. Hy sê tamaties is lief vir sonskyn en hou nie van reën nie. Bowendien het die aanhoudende reën en gepaardgaande gebrek aan sonskyn ŉ bykomende probleem veroorsaak. “ŉ Waterdruppel wat te lank op ŉ tamatie se skil lê, veroorsaak ŉ swart ring, wat onaantreklik vir die verbruiker lyk. Hoewel daar niks fout met die binnekant van die tamatie is nie, moet dit afgegradeer word. “Ons het in November ŉ baie goeie produksietyd gehad en ek glo wel dat ons in Maart weer goed op dreef sal wees.” Rautenbach sê Suid-Afrikaanse verbruikers kry tans swaar en die vraag na ander groentesoorte is dus maar swak.