Jaargang 6 - Nommer 41 - 11 Desember 2008 - www.ngkok.co.za/enuus
Dis hier droog, dis daar nat, die ekonomie knyp in die Oos-Kaap. En dis Kerstyd
“Kies jou eie voorvaders”
Nuwe leraars in die Ring van Burgersdorp
Nuwe leraarspaar van Canzibe-gemeente in die Transkei skryf...
Belhar is 'n politieke dokument - en dis goed so
Advertensie: Pos vir ‘n Persoonlike Assistent, Direkteur Begeleiding
Sinodale kantoor sluit oor die Kersvakansie
Hierdie is die laaste Oos-Kaap eNuus vir 2008. Geseënde Kersfees, ‘n goeie blaaskansie en voorspoed vir 2009 vir almal toegewens!
Sommige Oos-Kaaplandse boerderygemeenskappe gaan Kersfees vanjaar met vreugde tegemoet: dit het goed gereën. In ander distrikte is dit steeds baie droog. Ons kan die Here dank vir die reën, en bly bid vir die droogtegeteisterde areas.
Die stand van die ekonomie het ‘n besliste impak op ons gemoedstoestand. Die motorbedryf is in ‘n massiewe afswaaifase, wat gemeenskappe in Uitenhage, Despatch, Port Elizabeth en Oos-Londen daadwerklik raak. General Motors begin werknemers skeidingspakkette aanbied. Naas die groot motorvervaardigers is daar dosyne klein besighede wat almal komponente vir motors vervaardig, en direk geraak word. Dink ook aan die groot bandvervaardigers. Werkgeleenthede is nie vanselfsprekend nie en ekonomiese vooruitsigte allesbehalwe rooskleurig.
Dis ook Kersfees. Ons dink aan God wat die wêreld aangeraak het. Jesus Christus het in hierdie wêreld aangeland, die Seun van God het in ons strate kom loop, in hierdie wêreld met sy politieke strominge en sy ekonomiese bedreiginge vir ons aan God kom voorstel en aan God kom bind.
Hy is ons troos. Selfs al sou die vyebome nie bot nie, of is die beeskrale sonder beeste....
Mag julle in hierdie Kersgety vrede belewe.
Max du Preez het pas sy nuwe boek, Of Tricksters, Tyrants and Turncoats, in Port Elizabeth kom bekendstel. Net soos sy vorige boek, Of warriors, lovers and prophets, vertel dit merkwaardige en dikwels onbekende verhale uit Suid-Afrika se verlede. So ‘n paar van die opmerkings wat Du Preez by die boekbekendstelling gemaak het, bly my by:
“Ek haal die shame en blame uit die geskiedvertelling uit”
‘n Baie groot getal - byna 40,000 eksemplare - van die Warriors-boek het verkoop. Du Preez skryf dit veral daaraan toe dat hy die geskiedenis vertel sonder om te probeer blameer of beskaam. Die verlede is wat mense aan mekaar gedoen het - ons mense, ons voorouers - en ons durf dit nie polities-korrek manipuleer om mekaar in die hede by te kom nie. Geskiedenis is nie bedoel vir selfverontskuldiging of beskuldiging nie. Gemeentes kan baie hieroor by Du Preez leer.
Daar is tradisioneel baie woede oor die Afrikanergeskiedenis by Max te bespeur. Hy is kwaad vir sy mense, veral omdat hy belieg is - skryf hy op verskeie plekke - oor die verlede en oor die ware toedrag van sake in die land. Dit was goed om nou te sien dat daar oënskynlik heelwat meer rustigheid oor die verlede by hom is.
“Ons het ‘n gemeenskaplike geskiedenisbesef - en ons moet dit vier”
Max sê dit bemoedig hom dat die besef van ‘n gemeenskaplike Suid-Afrikaanse geskiedenis sterk groei in Suid-Afrika. Ons het ver gekom op die pad om uit ‘n gefrsgmenteerde historiese besef weg te breek, en ‘n gedeelde historiese bewussyn te skep. Hy was ‘n paar maande gelede op besoek aan Bosnia-Herzegovina en vertel hoedat die verskillende bevolkingsgroepe daar byna volledig in apartheid leef. “Hendrik Verwoerd se droom bewaarheid”, sê hy. Verskillende weergawes van die jongste geskiedenis word op skole geleer waarin die verskillende groeperinge mekaar blameer vir alles wat fout is. Die geskiedskrywing demoniseer die opponente, en spreek die eie groep van alle blaam vry. Terwyl ons steeds bly werk aan ‘n gemeenskaplike geskiedenisbesef, moet ons die stygende lyn vier.
Hierdie soort opmerking het geweldige implikasies vir ons verstaan van die Belhar-Belydenis, om een voorbeeld te noem.
“Sterk vroue het nog altyd ‘n beslissende rol in ons geskiedenis gespeel”
Hoewel hy dit nie so bedoel het nie, het ‘n klomp stories oor mense uit ons verlede geblyk die stories van vroue te wees. Daar is die verhaal van die vroue oorlogsheld Mantatisi, die welvarende Angela van Bengalen, en van Nonnie de la Rey, eggenote van generaal De la Rey. As die jongklomp wat die liedjie gemaak het, geweet het van Nonnie, sou hulle gesing het: “Nonnie de la Rey, sal jy die Boere kom lei”, lag Du Preez. Die geskiedenis leer ons waarderend na vroue kyk.
“Jy kan jou eie voorvaders kies”
Mens se voorvaders, by wie jy leer en uit wie sy wysheid en voorbeeld jy put, of leer wat om te vermy, hoef nie net diegene te wees van wie jy genealogies afstam nie. Amerikaners beskou almal die Founding Fathers as hulle voorouers. Hoofman Buthelezi was al woedend vir Du Preez omdat hy Shaka te na sou gekom het, en het Du Preez uitgetrap omdat hy sy voorvader beswadder. Maar Shaka het nooit kinders gehad nie (nie eintlik in vroue belanggestel nie, as jy nou sal verstaan wat Du Preez bedoel). Hy is nie geneties ‘n voorvader van Buthelezi nie.
Onse Max is geneties familie van Paul Kruger, en hy kan niks daaraan doen nie. Maar Oom Paul K is nie sy enigste opsie as voorouer nie. Daarom kies hy ook vir Mantatisi, formidabele Batlokoa vroueleier. Hy kies Makhanda, die Xhosa-held wat op Robbeneiland geëindig het. En hy kies Moshoeshoe, die Sotho-koning, miskien een van die grootste leiers wat Suid-Afrika nog opgelewer het.
* Cradock Kerkherenigingskonferensie Maart 2007 - kyk hoe Hansie Schutte help boom plant het
Frikkie Greeff, ringskriba laat weet dat ds John Holtzhausen (beroepbaar) die beroep na die NG Kerk Steynsburg aanvaar het. Hy is reeds op 9 Desember daar bevestig. Sy intreepreek is op Sondag, 14 Desember.
Ds CS du Plessis van De Aar-Noord het die beroep na die NG Kerk Lady Grey aanvaar en word op 24 Januarie bevestig. Hy lewer sy intreepreek op 25 Januarie.
Baie welkom aan die twee kollegas in die Oos-Kaap!
Wikus en Carina van der Walt, tans van die RCA Calvary in Port Elizabeth, vertrek in Januarie na hul nuwe gemeente, Canzibe, in die Transkei. Hulle is opgewonde, Canzibe is opgewonde, en die donateurs wat die VGKSA-leraarspos in stand hou is opgewonde. Ons is almal dankbaar dat die Here op hierdie manier vir Canzibe voorsiening maak, veral aangesien dit ‘n ope vraag was of daar weer ‘n leraar bevestig sou kon word na die aftrede van ds Willie Stadler. Die van julle wat wonder hoe Wikus lyk, kan hier loer, of ook hier klik - en sommer sien die man kan tuinmaak ook ;-)
Só skryf die Van der Walts:
Aan al ons nuwe en ou vriende.
Ons kom die naweek terug van Bloemfontein en Aliwal Noord met ‘n geweldige bewustheid van GROOT seën en versterking. Die Here se voorsiening vir die pad Canzibe toe is net ongelooflik.
Nadat ek en Carina finaal besluit het om die beroep na Canzibe aan te neem, het ons die Here gevra vir ‘n paar spesifieke benodigdhede vir die pad wat ons daar moet loop en ry. Een was ‘n bakkie, twee was die tuisonderrig behoeftes van die kinders en toe het Hy sommer ‘n paar ander behoeftes ook aangespreek sonder dat ons nog kon vra:
9 November bied iemand spontaan aan om ‘n bakkie se koste grotendeels te dra.
Iemand anders gaan ‘n tolk en taalleerder ondersteun om vir ‘n jaar daar saam met my te werk.
Vriende bied finansiële ondersteuning vir die aanvangskostes vir die tuisskool.
Die reiskostes vir hierdie twee maande na al die gemeentes, is deur ‘n groep ondersteuners geskenk.
Die kinders kry twee pragtige hondjies as geskenk- dit was by hulle ‘n gebedsaak en hulle het beleef hoe die Here ook in hulle lewens, persoonlike behoeftes aanspreek. Die reuntjie se naam is nie verniet “Dream” nie.
Ek het sedert 21 Oktober 12 gemeentes en ‘n paar individue gaan besoek en is elke keer met soveel hartlikheid en seën ontvang. Elke keer het ouens uit hulle pad gegaan om dit vir my so aangenaam moontlik te maak by hulle. Ek kan net in Carina se woorde sê, “ek moet myself knyp om seker te maak ek droom nie.” Dankie vir elke een wat ons besoeke so spesiaal gemaak het!
Aan elkeen van julle – die Here het elke blymoedige gewer lief! En wat is beter as om Sy liefde te sien en te ervaar?
Vir sommige nuwe vriende se kennisname – dit is ons huidige gemeente. Ons het gister na die NG Wilgehof oggenddiens direk van Bloemfontein af teruggery vir on Walk through the Bible concert. Almal in die gemeente het omtrent deelgeneem of gehelp met iets. ‘n Hele paar kennisse en vriende van ander gelowe was in die gehoor en ons kon werklik ‘n uitnodiging van Jesus af rig.
Ons besoek nou mense vir oulaas hier in Malabar en begin ernstig om ons lewe op te ruim vir die groot pak wat nou presies vier bokse gevorder het.
Ek preek nog drie maal hier, insluitende Kersfees en die middernagdiens, wat my afsluiting in Calvary sal wees.
Vanaf Donderdag gaan ek vir so ‘n week by ‘n Xhosa gesin (wat hopelik geen Afrikaans of Engels kan besig nie) woonagtig by Hluluka naby Canzibe, woon. Daarna sal ek vir ‘n dag of wat met Willie ‘n paar praktiese sake rondom Canzibe gaan “bemeester” en dalk van die belangrike mense in die omgewing ontmoet.
Ons trek word op Woensdag 7 Januarie opgelaai. So, ons sal seker van daardie Do. af oppad wees na Canzibe.
Bid asseblief saam:
Ons afsluitingstyd hier by Calvary is baie besig en ons probeer om niemand aft e skeep nie.
Ons Xhosa aanleer – dat ons en ek spesifiek, volgende week waarlik sal begin met potensieël diep verhoudinge met plaaslike mense.
Die spesifieke bakkie wat ons moet kry vir ons werk daar.
Dankie vir al die omgee, vrygewigheid, gasvryheid en geskenke en oop harte vir die bediening en ons persoonlik- dat elke individu wat betrokke is self seëning van ons Vader sal ervaar.
Emosionele kalmte en voldoende stiltetyd in hierdie besige tyd.
Voorbereiding deur die Heiliges Gees vir ons werk en verhoudinge wat in Canzibe tot stand moet kom.
Hope seën van die Prins van Vrede wat vir jou gekom het!
Wikus, Carina, Lara en Emelia van der Walt
Dr André Bartlett van Aasvoëlkop-gemeente skryf in Rapport van 7 Desember 2008:
Van die dinge wat so gereeld soos klokslag daaroor gesê word, is dat dit ’n politieke dokument is en daarom, by implikasie, nie geskik is om as belydenisskrif aanvaar te word nie.
Natuurlik is Belhar ’n politieke dokument.
Dit het tot stand gekom teen die agtergrond van die morele krisis wat veroorsaak is deur ’n politieke stelsel, apartheid. Hierdie stelsel is wêreldwyd deur Christelike kerke veroordeel as in stryd met die basiese beginsels van die evangelie van Jesus Christus.
Die morele aard van hierdie krisis is verdiep deur die feit dat die NG Kerk wat destyds een van die mees invloedryke kerke in die land was, deur lang jare teologiese regverdiging vir apartheid verskaf het.
Dit het die Wêreldbond van Gereformeerde Kerke (waarvan die NG Kerk ’n lidkerk was en steeds is) en die destydse NG Sendingkerk genoop om in 1982 ’n status confessionis af te kondig. Daarmee is gesê dat apartheid en die teologiese regverdiging daarvan meer as net ’n gewone politieke kwessie is, maar van só aard is dat die hart van die evangelie in die spel geplaas is.
’n Status confessionis (wat letterlik ’n staat van belydenis beteken) vra onvermydelik dat die kwessie wat ter sprake is, in belydenistaal verwoord word. En dit is wat die NG Sendingkerk destyds met die Belydenis van Belhar gedoen het: Hulle het die kern van ’n saak waar die evangelie in die spel was, onder woorde gebring.
Gegewe hierdie agtergrond was dit onvermydelik dat die Belydenis van Belhar politiek van aard sou wees. Dit is egter nie méér politiek as die Bybel self nie. Enigiemand wat al ooit die boeke Amos, of Hosea, of Jesaja met aandag gelees het, sal weet dat ’n belangrike deel van die profetiese boodskap van die Bybel ’n uitgesproke protes teen politieke misstande in die samelewing van destyds was. Ook die boodskap van Jesus het op sleutelpunte ’n duidelike politieke gerigtheid.
Vir gereformeerdes was dit nog altyd van groot belang dat daar geen aspek van die lewe is waarop die lig van God se Woord nie behoort te val nie.
Die teoloog Abraham Kuyper het hierdie beginsel verwoord deur te sê dat daar geen duimbreedte van die menslike bestaan is waarvan God nie sê dit is syne nie. Ook die politiek moet deur gelowige mense beoordeel word aan die hand van die vraag of dit in ooreenstemming is met die wil van God al dan nie.
In ooreenstemming met hierdie gereformeerde benadering het die Belydenis van Belhar die apartheidstelsel geweeg en te lig bevind. So ondraaglik lig dat dit in belydenistaal veroordeel moes word. Dit het onvermydelik van Belhar ’n politieke dokument gemaak.
Wat Belhar nié is nie, is ’n partypolitieke dokument. Dit het nie in dié belydenis daaroor gegaan om in ’n normale politieke proses die kant van een party teen ’n ander party te kies en op dié manier partypolitieke punte aan te teken nie. Dit het juis gegaan oor ’n abnormale politieke situasie waarvan die morele implikasies so afgryslik was dat om te swyg, niks minder as ongehoorsaamheid aan die evangelie self sou wees nie.
Dit bring mens by die stelling wat dikwels gemaak word dat dit in Belhar nie om kernsake van die evangelie gaan nie – weer eens met die implikasie dat dit om daardie rede nie aanspraak op die status van ’n belydenis-skrif het nie.
Reeds in die tyd van die Kerkhervorming in die 16de eeu is die beginsel gevestig dat sekere sake wat normaalweg as neutrale sake beskou sou word in ’n bepaalde situasie wanneer die evangelie self in die gedrang kom, nie meer as neutraal beskou kan word nie, maar as van wesenlike belang.
Dit beantwoord by voorbaat reeds die vraag of dit in Belhar om hoofsake of bysake gaan. In die lig van die morele krisis oor apartheid kon sake wat direk daarmee verband hou, nie meer as bysake beskou word nie.
As daar na die sake gekyk word wat in Belhar aan die orde kom, raak dit nog soveel duideliker dat dit om wesenlike sake gaan wat die hart van die evangelie raak. Dit handel naamlik oor die eenheid van die kerk, oor versoening en oor sosiale geregtigheid.
Teenoor die geskeidenheid van die kerk wat een van die gevolge van apartheid was, word die eenheid van die kerk beskryf as ’n gawe van God én ’n opdrag aan God se mense. Dit is iets wat deur die Gees bewerk, maar wat ook deur mense nagejaag en opgebou moet word.
Eenheid word egter op geen manier in Belhar teenoor verskeidenheid gestel nie. Die verskeidenheid onder mense word juis beskryf as geleenthede tot wedersydse diens en verryking binne die een sigbare volk van God.
Teenoor die onversoenbaarheid van mense. wat een van die uitgangspunte van apartheid was, word die Bybelse boodskap van versoening beklemtoon. God het nie net reeds die magte van onversoendheid, haat, bitterheid en vyandskap oorwin nie, maar het dit ook aan sy mense opgedra om die nuwe lewensmoontlikhede wat hierin opgesluit lê, in die samelewing en die wêreld te verwesenlik.
Teenoor die onreg en vyandskap wat deur apartheid veroorsaak is, word God uitgebeeld as die Een wat geregtigheid en ware vrede onder mense wil bring. Weer eens word daarop gewys dat God se mense Hom hierin moet navolg deur hulle te beywer vir sosiale geregtigheid en die herstel van vrede tussen mense.
Die groot waarde van Belhar is dat dit hierdie sake op ’n tydlose manier aanpak. Die gevolg is dat dit nie net in die 1980’s aktueel was nie, maar ook vandag nog ’n rigtinggewende funksie kan vervul.
In plaas daarvan om in tydgebondenheid vas te val het die opstellers daarin geslaag om deur te dring tot die dieper beginsels onderliggend aan die destydse krisis. Hulle het verder daarin geslaag om hierdie sake só te formuleer dat dit op tydlose wyse die kerk in staat kan stel om soortgelyke situasies in die toekoms te beoordeel.
* André Bartlett is predikant van die NG Gemeente Aasvoëlkop.
Die Sinode adverteer tans ‘n nuwe sinodale pos, dié van persoonlike assistent vir die Direkteur Begeleiding. Aansoeke word tot aan die begin van Januarie 2009 ingewag - lees die advertensie van die vakature vir volledige besonderhede.
Die Sinodale Kantoor sluit vanjaar op 12 Desember 2008 en heropen weer op 7 Januarie 2009. ‘n Geseënde Kerstyd en voorspoed vir 2009 word julle almal toegewens!
(Dankie Carmie Jolley)