Beesvet (tallow) | Dion se gedagtes
Die woord beesvet laat mens maar altyd dink aan daardie goudgeel strook vet aan die kant van ‘n sappige T-been, of gestolde vet in ‘n pan agtergelaat. Nie baie eetluswekkend nie, nê? Dan is daar ook die visuele prentjie waar jy daardie vet oor jou lyf smeer as jou seep daarvan gemaak is, en hoe dit jou sweetgaatjies gaan verstop.
Ek kan met ‘n geruste hart vir julle sê dat dit nie verder van die waarheid kan wees nie. Mens is geneig om te vergeet dat die chemise reaksie met verseping daardie selfde vet omskep in iets anders. Dis een van die min olies of vette in seepmaak wat wel nie jou vel verstop nie, dis sag en kondisionered en dit gee ‘n fantastiese wit harde koek seep. Vegetariërs, Hindus, PETA en ander dier-vriendelike gemeenskappe moet in gedagte gehou word met die gebruik van beesvet, maar anders as dit is al die negatiewe aspekte van beesvet net eties. Party diereproduk-gebruikers sal ook nie daarvan hou om “Beesvet” onder jou seep-bestandele waar te neem nie, maar jy kan hulle gerus amper enige winkelseep se pakkie laat lees – wat dink hulle is “sodium tallowate”? Dis verseepte beesvet, natuurlik!
Beesvet se eienskappe in seepmaak:
Borrel-skuim – So bietjie
Romerige/stabiele skuim – Beslis
Hardheid – JA!
Jy kan natuurlik gewone beesvet by jou slagter gaan koop en dit self afkook, maar my magtig, wie wil nou deur daardie hele proses gaan as daar ‘n makliker manier is? Feitlik alle kruidenierswinkels verkoop spierwit-skoon byna reuklose klaar afgekookte beesvet in sulke ronde 500g blokke in papier toegedraai. Daar is partykeer so bietjie kaaiings aan die onderkant vasgevang soos dit gestol het – sny maar net af.
Beesvet is so veelsydig dat jy jou seep 100% daaruit kan maak. Moenie bang wees oor enige reuk nie – jy gaan mos geurolies of botaniese olies byvoeg, of hoe? As jy wil hê dat dit bietjie beter moet skoonmaak en lekker bolle skuim maak, voeg klapperolie by. Daar is werklik niks beter om hardnekkige vlekke op klere mee te smeer voor dit in die was gaan nie. Een waarskuwing; of jy nou net beesvet gebruik en of jy dalk klapperolie bysit, dit gaan blitsvinnig verseep, so maak seker dat jy voorbereid is met jou gietvorms wat klaar regstaan.
op Julie 5, 2012 at 11:06 vm | Reply Suzanne Wiese
Hallo Dion – wil net baie dankie sê – ek help ‘n Graad 8 kind om ‘n wetenskaplike ondersoek oor seep te doen en jou inligting is baie waardevol. Jou naam verskyn in die Bibliografie. Nogmaals dankie.
op Julie 5, 2012 at 11:53 vm | Reply Dion
Groot plesier en baie dankie! Ek is bly my inligting kon julle help. Gits, ek’s “famous”!
op Julie 10, 2012 at 9:43 vm | Reply Cornelia
Ek wil net sê jy het ‘n fantastiese webwerf geniet om als te lees.
Kan jy dalk vir my sê as ek 2kg beesvet het hoeveel vet gaan ek kry as ek dit uitbraai? Groete
op Julie 11, 2012 at 8:17 vm | Reply Dion
Goeiemôre Cornelia, en welkom hier!
Baie dankie, ek is bly jy kry iets van nut hier.
Jong, ek het nog nie presies geweeg hoeveel vet mens uitkry nie, maar as jy gelukkig is met ‘n skatting uit eie ondervinding? As als klaar deur die meuletjie was en in ‘n vol pot kook, en die kaaiings word afgeskep, bly daar gewoonlik so driekwart tot twee derdes van die pot met net skoon vet oor. Onthou, die water wat jy insit kook ook nog weg. Minimaliseer ook jou kaaiings deur al die stukkies vleis en sening voor die tyd af te sny voor die vet deur die meuletjie gaan.
op Julie 11, 2012 at 1:21 nm | Reply Cornelia
Hier is nog een vraag vir jou? Om die seep hard te kry hoekom moet dit 2weke staan. Is daar dalk ‘n ander metode om die seep vinniger te kan gebruik as om die 2weke te wag? Groete
op Julie 11, 2012 at 2:27 nm | Reply Dion
Die seep moet verkieslik eerder drie weke staan, indien moontlik vier weke, wanneer dit met die sogenaamde “koue roermetode” of “cold process” gedoen word en nie gekook word nie. Dit gee die bytsoda behoorlik kans om met die vet te reageer en te verseep. Korter as dit, sal jy vind dat die seep jou gaan brand. Daar is ‘n ander metode, die “warm kook” of “hot process” metode, waar jy die seep kan gebruik sodra dit afkoel en gesny is uit jou gietvorms. Ek is nie heeltemaal vertroud daarmee nie, maar dit behels die vet en loog saam stadig kook op die stoof of in die oond terwyl dit gereeld geroer moet word. Teen die hoër hitte verseep die mengsel baie vinniger en is dit dan veilig om die seep onmiddelik te gebruik. Ek het dit nog nooit self gedoen nie, so ek kan jou ongelukkig nie meer raad gee nie. Die internet is wel vol van inligting daaroor – Google maar net “crockpot soap” of “hot process soap” en jy behoort reg te kom.
op Maart 18, 2013 at 8:11 nm | Reply bianco
Die seep gogga het my n week terug gebyt, was saam met n vriendin by die Waterfront, daar op n seep winkel afgekom en amper my hele maand se kosgeld geblaas op seep (moenie my man se nie).
Het vanaand eers op jou blad afgekom nadat ek seep resepte in verstaanbare afrikaans gesoek het. Het sopas hier bo gelees dat jy se uitgekkookte vet is beskikbaar, pragtig in blokke verpak, tog te oulik. Kry ek toe lag vir myself, het vandag vet gaan soek in Robertson, kon nerens kry. Enigste oplossing is die slaghuis, kry n lieflike pak goud geel niervet, so 5kg, vir net R21.00 haas my terug huis toe, baie trots op myself, sny die vet kleiner, haal pa se ou vleismeul uit, en begin maal, hier na die 5de hand vol vet se die ou meul nee hy staak nou, haal die lot uit mekaar bekyk die storie goed en besluit nee, dit gaan nie werk nie. Sny toe maar die vet nog kleiner, grou ma se ou ‘jam’ pot uit en begin kook, het die hele dag gekook aan daai vet, die hele Robertson se vliee het kom ‘party’ hou in my kombuis. Dit het omtrent gestink, veral hier na die einde se kant toe. Ek stem saam, as jy kan, koop dit eerder. Maar ek het nou n pot vol vet, nou gaan ek begin speel.
op Mei 15, 2013 at 12:22 nm | Reply Dion
Jinne, dis nou ‘n goeie prys vir niervet, jy is uiters gelukkig! Ja, dis iets vreesliks hoe baie vlieë die onderneming kan lok, maar daardie skoon uitgebraaide vet is beslis die moeite werd, en varser gaan jy dit beslis nie kan koop nie. Die gekoopde vet is wel so bietjie geriefliker, maar die uitkook gee amper vir my meer vreugde, want dan het mens die seep totaal van niks af begin nie. Voorspoed, en laat weet hoe dit gaan met jou seep!
op Junie 18, 2013 at 2:15 nm | Reply Emelia
Jong, ek is van Walvisbaai in Namibia en ek is so bly om te sien daar is nog mense wat, soos ek, graag dinge vir hulself wil doen en ook glo die ou mense se metodes is eintlik beter. My gesin dink ek is die kluts so bietjie kwyt!
Ek het ook op die internet navorsing gedoen oor die “hot process” en ek moet sê vir so ‘n ongeduldige mens soos ek, is dit ‘n baie beter metode wat vinniger resultate gee. Ek het ook self my beesvet uitgekook en die volgende dag die “slow cooker” nader gesleep. En ek moet absoluut met jou saamstem, dit is baie meer bevredigend om iets van niks te skep! Ek het selfs my eie kruietuin aangelê om meer bevrediging daaruit te put, haha. Nou noem my gesin my die sangoma!
Met my volgende resep wil ek graag met “Borage” eksperimenteer, want dit word aanbeveel vir droë vel, ekseem en psoriase.
Ek wil net dankie sê vir die tip oor die hoeveelheid water wat mens by jou “lye” moet voeg, want dit was al probleem waarmee ek gesukkel het
Ek geniet jou “site” baie!
op Augustus 16, 2013 at 10:28 vm | Reply Dion
Dankie vir jou inloer! Jong, my gesin weet ek’s die kluts kwyt, hulle vermoed of dink nie net meer so nie! Ek hoop jou warm-proses seep het fantasties uitgekom. Ek wil dit self ook probeer. En ‘n kruietuin is ‘n moet! Dis darem soveel lekkerder om vars kruie te gebruik – mens weet nie altyd of hulle preserveermiddels by die winkel-kruie sit tydens die droog-proses nie. Borage is beslis ‘n baie interessante kruid en jy moet asb. laat weet hoe jou eksperimentasie uitkom.
op Mei 21, 2014 at 4:04 nm | Reply marlyn koopman
Hi Deon , baie dankie ek voel regtig nou verlig want die gedagte aan die beesvet afkook het my nog altyd laat afsien van my eie seep prober, maar ek gaan beslis no dit doen. Wil net weet hoe klink dit erens in die toekoms om met produkte soos olywe te probeer.?Klink vi vi my na n goeie uitdaging. Groete Marlyn
op Augustus 22, 2014 at 8:28 vm | Reply koos wiese
Dion waar kan ek tallow in groot maat koop
op Desember 3, 2014 at 3:45 nm | Reply Connie Barnard
hi Dion waar kan ons maatskappy uitgebraaide vet dringend in die hande kry in die Bronkhorstspruit area. weet jy dalk van ‘n plek asseblief.
op April 10, 2015 at 9:40 vm | Reply Dion
Ongelukkig nie, ek bly aan die suid-oostekant van die kus, naastens 1000km van Bronkhorstspruit, en ek kry al my vette plaaslik. Dalk is daar een van die lesers hier wat kan help?