Sitruskwekers gevra om stadiger te oes, verpakDie Sitruskwekersvereniging sê die uitwerking van die oproer het talle gevolge, en baie daarvan gaan eers later duidelik word. (Argieffoto: Hennie de Beer/Vaalbostrust-boerdery) Die Sitruskwekersvereniging van Suidelike Afrika het sy lede gevra om te verseker daar is genoeg ruimte by die Durbanse hawe wanneer hulle vragte daarheen begin stuur. Die onrus wat die afgelope week hoofsaaklik in dié provinsie gesentreer was, het groot ontwrigting by die hawe veroorsaak. Die N3, een van Suid-Afrika se belangrikste vragvervoerroetes, was boonop etlike dae lank gesluit. Justin Chadwick, uitvoerende hoof van die vereniging, sê in sy weeklikse nuusbrief daar word elke dag vergader om presies vas te stel wat die situasie op grondvlak is. Daar word onder meer insette van Transnet, vraghouerdepots, vervoermaatskappye, skeepsmaatskappye en ander rolspelers gekry. Chadwick waarsku dat die situasie in KwaZulu-Natal steeds onvoorspelbaar en plofbaar is. Die N3 is Vrydag weer vir verkeer oopgestel, maar die vereniging het sy lede gemaan om steeds waaksaam te wees. Talle kwekers en vervoermaatskappye het reeds voertuie na Durban gestuur, maar Chadwick sê die situasie het allermins na normaal teruggekeer. Heelwat van die vrugte wat reeds in die provinsie aangekom het, moet nog weggewerk word en talle skepe wag steeds buite die hawe om vrag op en af te laai. “Dit gaan tyd neem om te verwerk wanneer die fasiliteite weer soos gewoonlik begin werk. Menselewens is die prioriteit en geen haweterminaal, kouestoorplek, vraghouerdepot of hawevragryer gaan sy personeel in die gevaar stel nie,” sê Chadwick. “Laat ek dit duidelik stel: Die situasie in KwaZulu-Natal is nie opgelos nie. Daar is begin om sommige bedrywighede onder streng veiligheidsvoorwaardes te hervat.” Chadwick waarsku ook teen opeenhopings by die Durbanse hawe en sê die vragte wat reeds daar is, moet nog verwerk word. Dieselfde geld vir vragte wat in pakhuise wag om verskeep te word. “Indien moontlik, hou vir ŉ tydperk, dalk ŉ week, op oes en verstadig die verpakkingstempo. Ons moet in dié opsig as ŉ bedryf saamwerk, anders gaan ŉ opeenhoping by die hawe ontstaan en dit sal ons skuld wees.” Chadwick sê die uitwerking van die oproer het talle gevolge, en baie daarvan gaan eers later duidelik word. Hy sê die vereniging is bewus van onder meer ŉ chemiese depot wat afgebrand is en hy het ŉ beroep op boere gedoen om by hul verskaffers seker te maak daar is genoeg voorraad om voorbereidings vir volgende jaar se oes te tref. Vertragings kan moontlik ook in die vervaardiging van bokse voorkom. Chadwick sê daar is intussen samesprekings om alternatiewe hawens vir vrugteuitvoere te oorweeg. Daar moet egter daarteen gewaak word om die probleem nou na die hawe in Kaapstad oor te dra.