Partye eis Zuma se kopPres. Jacob Zuma. Foto: GCIS Die DA het Donderdag aangekondig hy het met ŉ amptelike proses begin om pres. Jacob Zuma uit sy amp te laat verwyder. Dit kom ná die konstitusionele hof se uitspraak oor die Nkandla-kwessie en die openbare beskermer se magte. Boonop het die EFF en die burgerregte-organisasie AfriForum gesê Zuma moet bedank. Dit volg kort nadat die konstitusionele hof beslis het dat Zuma die openbare beskermer (OB) se aanbevelings uit haar Nkandla-verslag moet volg en persoonlik ŉ gedeelte van die geld, wat aan nie-sekuriteitsopgraderings spandeer is, aan die staat moet terugbetaal. Hoofregter Mogoeng Mogoeng het in sy uitspraak bevind Zuma het versuim om die grondwet te handhaaf en sy presidensiële plig na te kom toe hy Thuli Madonsela, die OB, se bevindinge en regstellende stappe in haar Nkandla-verslag geïgnoreer en van die hand gewys het. Mogoeng het gesê Zuma was geregtig om van Madonsela se bevindinge te verskil, maar moes hom tot ŉ hof gewend het om haar bevindinge te bevraagteken. Die DA het in ŉ verklaring gesê dié “deurslaggewende uitspraak” bevestig dat Zuma die grondwet ernstig geskend het toe hy probeer het om die OB te ondermyn. Die DA gaan Zuma ingevolge artikel 89 (1) van die grondwet aankla. Dié artikel behels dat die Nasionale Vergadering, met ŉ ondersteunende stem van twee derdes van die lede, die president uit sy amp kan verwyder op grond van: (a) ŉ ernstige skending van die grondwet of die reg; (b) ernstige wangedrag; of (c) onvermoë om die funksies van die amp uit te voer. “Uit vandag se uitspraak is dit duidelik dat Zuma se optrede neerkom op ŉ ernstige skending van die grondwet, en skep dus grond vir vervolging,” lui die verklaring. Julius Malema, leier van die EFF, het op sy beurt die hofuitspraak verwelkom en daarop aangedring dat Zuma onmiddellik bedank. “Zuma se reis eindig hier. Sy saak eindig hier. Enigiemand wat die kwessie verder bevraagteken, bevraagteken die hof,” het Malema gesê. Malema het gesê as die ANC Zuma se amp nie terugtrek nie, die EFF ook die proses gaan begin om hom uit sy amp te laat verwyder. AfriForum is van mening die enigste eerbare stap wat vir Zuma oorbly is om te bedank. Volgens Ernst Roets, adjunk uitvoerende hoof van AfriForum, is dit ondenkbaar dat ’n persoon wat volgens die hoogste hof van die land sy presidensiële eed en die grondwet geskend het, voortgaan om as president te dien. “Die publiek, binne en buite Suid-Afrika, se vertroue in die president sal nooit weer herstel word nie,” het hy gesê. Intussen het die regering en ANC gereageer deur te sê Zuma “neem kennis en respekteer” die hof se uitspraak. Pumla Williams, waarnemende kabinetswoordvoerder, het in ŉ bondige verklaring gesê die president herbevestig die magte van die konstitusionele hof en het waardering daarvoor. “Die president sal besin oor die uitspraak en implikasies daarvan op die staat en regering. Hy sal in oorleg met ander staatsinstellings bepaal wat die nodige stappe is wat geneem moet word.” Williams het gesê die regering sal mettertyd verder oor die saak kommentaar lewer. Maroela Media het vroeër berig Madonsela het in haar Nkandla-verslag bevind dat luukshede op staatsonkoste bygevoeg is tot die eiendom, soos ŉ swembad, hoenderhok, beeskraal en amfiteater, en dat dit nie as bykomende veiligheidskenmerke beskou kan word nie. Sy het Zuma aangesê om ŉ redelike gedeelte van die R216 miljoen terug te betaal. Zuma het meer as ŉ jaar lank geweier om die geld terug te betaal, en die EFF en DA het hom en Baleka Mbete, speaker van die parlement, eindelik hof toe gesleep.