Skriflesing: Matteus 15:1-20
Teks: Kategismus Sondag 40. Matteus 15: 19
Die dinge wat 'n mens onrein maak, en wat ons in die moeilikheid by die Here bring, kom uit ons eie harte uit. Die dinge wat ons uitdink en waaroor ons loop en broei, is baie keer die fontein wat 'n stroom van sondes na vore bring.
Die Here ken ons harte en Hy weet presies wat daar diep binne in ons aangaan. Onder die indruk daarvan ondersoek ons vanaand na die verbod op doodslag. Ons kyk daarna uit drie verskillende hoeke, naamlik:
1. Die werk van die doodslaner.
2. Die hart van die doodslaner.
3. Die bekering van die doodslaner.
Daar is sekerlik nie iets wat 'n mens kan doen wat jou innerlike boosheid en ons natuurlike geneigdheid om God en ons naaste te haat, meer demonstreer as moord nie.
Dit is 'n daad wat boosheid en haat teen God en ons naaste bewys.
'n Moordenaar skend God se hoogste werk in die skepping: die lewe wat Hy aan die mens toegeken het.
Wat die betrokke sonde baie grof maak, is die feit dat die mens wat hierdie oortreding begaan, sy eie koningsbeeld net soveel besoedel as wat hy die ander persoon se koningsbeeld vernietig deur hom dood te maak.
Hy vlek sy eie lewe met eienskappe wat eie is aan die hel, soos bloed, trane, angs en die argwaan van die gemeenskap.
'n Mens sou baie kante toe kon redeneer oor hierdie saak, maar die antwoord sal elke keer wees dat 'n moordenaar die beeld van die duiwel vertoon, want die Here Jesus noem die duiwel 'n mensemoordenaar.
Daar is baie verskillende maniere van moordpleeg.
Jy hoef nie net iets te doen soos om iemand dood te skiet of met enige ander voorwerp van die gras af te maak nie.
Jy kan 'n hele klomp geestelike sondes ook pleeg wat tel vir moord,
soos byvoorbeeld om iemand te beswadder
of om hom met iets wat jy beplan leed aan te doen.
Ek weet ons sal dit dalk nie maklik glo nie, maar dit is inderdaad so dat die Here alerhande dinge wat ons as redelik middelmatig beskou, soos listigheid en haat en skinder en om iemand te vloek, in sy raad beskou as moord.
Onverskilligheid en roekeloosheid waarmee iemand sy eie lewe in gevaar stel, tel by die Here ook onder hierdie hoof. Die Bybel is ook baie duidelik daaroor dat die mense wat sulke sondes doen daaroor rekenskap sal moet gee. Daar is baie Bybelgedeeltes wat u sou kon raadpleeg om hierdie perspektief te kry (bv. Sagaria 8: 17; Efesiërs 4: 31; Spreuke 12: 18; Psalm 15: 1; Psalm 55: 22; Jeremia 12: 8; Levitikus 19: 17; Levitikus 24: 19 en Exodus 21: 18, 19).
Daar is baie voorbeelde van mense in die Bybel wat vooraf moord uitgedink en beplan het en wat duidelik nie die Here se guns geniet het nie, soos byvoorbeeld Kaïn, Saul, Absalom en Herodus.
Omdat moord vir die Here 'n baie ernstige saak is, stel die Here 'n uidelike straf in vir hierdie sonde:Die beginsel is dat die Here lewe met lewe beskerm, daarom gee die Here op verskillende plekke in die Bybel die opdrag dat iemand wat moord pleeg, doodgemaak moet word.
Het u al opgelet hoe hierdie dodelike invloed wat die duiwel op mense het, sy rol gespeel het in die veroordeling en kruisiging van die Here.
Mense se emosies het met hulle op hol gegaan.
Haat en onverdraagsaamheid het onder hulle begin posvat en die uiteinde van die saak was dat al die innerlike sondes so opgebou het dat dit uitgeloop het op die fisiese kruisiging van die Here Jesus Christus.
Die probleem waarmee ons sit, is dat die Here in ons harte inkyk en dat selfs die donkerste hoekies van ons gedagtegang vir die Here heeltemal deursigtig is. In sy alwetendheid weet die Here dat ek aan heiligheid kortkom.
Ons moet altyd besef dat die Here baie bewus is van ons nydigheid teenoor ander mense.
Hy weet van ons wraakgedagtes teenoor mense wat ons te na gekom het.
Net so weet Hy ook van die innerlike woede waarmee ons dikwels teenoor ander mense rondloop.
Volgens die Bybel is ons al op 'n baie vroeër stadium 'n moordenaar as wat ons dit van die buitekant af sien.
Die Bybel verklaar ons nie eers as ‘n moordenaar wanneer ons eers fisies iemand doodgemaak het nie.
Hy sê dat iemand wat sy broer vloek, en vir hom sê Raka! al daarvoor gestraf sal moet word.
Is dit nie so dat as onsself oor hierdie dink, ons soms vir onsself vreemdelinge is nie? Ons is soms self verbaas oor al die bitterheid wat in ons opkrop, en veral ook oor die afmetings wat dit in ons gedagtes aanneem.
Dit is in sulke tye wat ons moet besef dat ons self die oorsaak is van hierdie bitterhede en wroeging wat in ons lê.
Dit is verwaandheid wat maak dat ons wil wraak neem op mense wat ons verontreg het.
Dis baie verkeerd om mense te haat, terwyl die Here se uitdruklike bevel is dat ons moet liefhê.
Die punt is net dat ons moet besef dat ons in konflik met die Here kom wanneer allerhande wraakgedagtes en woede en haat teen ander mense in ons binnekante vestig.
Veral in al die gebeurtenisse rondom die kruisiging was dit baie duidelik dat al hierdie innerlike onvergenoegdhede die aanleiding was dat die kerkvolk hulle perspektief op die waarheid verloor het en die Seun van God doodgemaak het.
Dit was 'n duidelike demonstrasie van die duiwelsheid wat in hierdie sondes vasgevang sit.
Daardie gebeurtenis toon ook duidelik aan dat ons nie heeltemal in staat is om woede en hatigheid in toom te hou nie - daarom is daar net een eerbare pad oop: ons moet sulke gedagtes en sondes uit ons uitsny en dit vermy.
In die Here se onveranderlike regverdigheid gaan hierdie sonde van moord en al sy familielede soos haat en bakleiery en rusies gestraf word.
Dit is uiters nodig dat ons almal diep en ernstig moet besin oor hierdie gebod wat leer dat ons nie mag doodslaan nie. As ons nie oor hierdie gebod besin nie, sal ons nooit van hierdie sonde bekeer word nie, en sal ons in talle sondes (waarvan ond dink dat ‘n klomp van hulle “onskuldig” is) bly voortlewe.
U moet altyd onthou dat dit moontlik is om ook van hierdie sonde tot bekering te kom, en ook dat iemand wat moord gepleeg het, vergewing van hierdie sonde by die Here kan kry. 'n Voorbeeld is die geskiedenis wat in Genesis 34: 7, 25 beskryf word:
Die Sigemiete het Dina verkrag.
Nadat 'n verbond met hulle gesluit is, het Simeon en Levi teruggegaan en al die mans doodgeslaan.
Jakob was baie bitter hieroor, maar die vergifnis blyk baie duidelik daarin dat die stam van Levi tog deur die Here benoem word as die priesters wat sy genade aan sy volk moet bedien. (Die straf was natuurlik dat Simeon en Levi op die ry af saam met Ruben die eersgeboorteseën verbeur het).
Die genade is juis dat ons deur die Here Jesus en die Heilige Gees vernuut word om daagliks tot bekering te kom.
Die Here gee uit genade as gevolg van die Kruisversoening aan ons lewe - ewige lewe.
Om dit vir onsself toe te eien moet ons die eienskappe van die ewige lewe dra, onder andere om presies die teenoorgestelde as doodslag te doen, naamlik om in harmonie en liefde met God en ons naaste te lewe.
Bekering van al die sondes wat moord raak (haatigheid, afgunstigheid, wrewel, agterbaksheid) is moontlik, want deur die kruisdood lewe ons onder die inspraak en leiding van God die Heilige Gees.
Die Heilige Gees laat ons sien hoe haat en nyd mense ongelukkig maak en skade aandoen.
God die Heilige Gees leer ons om daarom liewer die kwaad na te laat en die goeie te doen.
Dit is tog nie 'n onmoontlike eis nie. Dit vra net baie eerlike selfondersoek en 'n baie sterk wil tot bekering.
Dit is waar die Nagmaal waarvoor ons alweer voorberei, inpas. Met hierdie sakrament versterk die Here Jesus ons om moed te hou in ons stryd teen hierdie sonde. Ons moet in sy liefde en vriendelikheid vorentoe gaan in die lewe.
Kom ons stel dit anders:
Ons bekering moet gesien kan word. Ons moet sigbaar anders wees as die wêreld.
Daar buite is haat en wraak aan die orde van die dag.
Sulke mense groei nie in saligwording in die genade van die Here in nie.
Hulle sak uit in die skuim van die hel in.
Ons moet nie so lyk nie en ook nie so lewe nie.
Die Here Jesus Christus verseker ons juis dat ons deur Hom herstel is om die liefdesgebod te kan nakom.
Dit is natuurlik nie maklik om dit te kan doen nie, want die duiwel val ons in hierdie tyd met meer toegewydheid aan as ooit, want hy besef baie goed dat sy dae min is. Maar ons moet ons nie daardeur van stryk laat bring nie. Ons moet voortdurend terugdwing in die Woord van die Here in, en terugdwing in ‘n heilige lewe in, en sodoende die Here navolg.
Dink hier byvoorbeeld aan die woorde van Romeine 12: 18 - 21:
...as dit moontlik is, sover dit van julle afhang, leef in vrede met alle mense. Moenie julle wreek nie, geliefdes, maar gee plek vir die toorn; want daar is geskrywe: Aan My kom die wraak toe, Ek sal vergeld, spreek die Here. As jou vyand honger het, gee hom iets om te eet; as hy dors het, gee hom iets om te drink, want sodoende sal jy op sy hoof vurige kole ophoop. Laat jou nie deur die kwaad oorwin nie, maar oorwin die kwaad deur die goeie.
Kom ons lees Kategismus Sondag 40 saam.
Slotpsalm 33: 9, 10.
Datum: 20 Januarie 2002