Jong beroepsmense se geleenthede en opsies om vroeg reeds vir aftrede te begin spaar - Moneyweb
Jong beroepsmense se geleenthede en opsies om vroeg reeds vir aftrede te begin spaar
Aftreegeld is 'n belegging. Mense moet dit sien as 'n belegging, en dis 'n belegging wat eintlik vir 'n baie lank belê moet word – Henk Appelo – produkontwikkelaar, Liberty.
By Andries van Zyl 16 Nov 2016 18:21
Suid-Afrika se jong werkende mense moet gouer spaarbewus word sodat hulle betyds met beleggings begin en sodoende die tydsduur van hul beroepsloopbane optimaal gebruik om vir aftrede voorsiening te maak. Dis die wekroep wat al hoe harder word nadat dit al hoe duideliker word dat Suid-Afrikaners se aftreegeld miljarde rande tekort skiet. By my in die ateljee is Henk Appelo, beleggingsprodukontwikkelaar by Liberty.
HENK APPELO: Goeiedag Andries.
ANDRIES VAN ZYL: Henk, wanneer jong mense begin werk is spaar vir aftrede meestal nie die eerste prioriteit nie. Waarom is dit belangrik dat hulle wel met die eerste betaaltjek begin spaar?
HENK APPELO: Andries, ek dink vir my is dit belangrik om te weet daar's verseker nie net een korrekte antwoord op hierdie vraag nie, maar daar's 'n paar dinge wat mens ingedagte kan hou. Die eerste ding is, almal hou van 'n winskoop. Nou die regering gee vir jou baie afslag op die belasting van die geld wat jy spaar vir jou aftrede. Nou dit opsigself gee jou alklaar 'n goeie rede om te begin spaar vir jou aftrede. Die tweede ding is, hoe gouer mens begin hoe minder hoef jy elke maand weg te sit. Dis op die ou einde om dieselfde hoeveelheid geld te hê hoef 'n mens elke maand 'n kleiner persentasie van jou inkomste te spaar. Nou dit is baie makliker as 'n mens dit nou klaar gewoond is om elke maand 'n bietjie te spaar as om ewe skielik die belt te moet intrek en 'n groot klomp geld weg te sit. Nou die laaste punt is, as jy eers agter is is dit baie moeilik om op te vang. Eerste punt is, dis moeilik om te weet jy's agter en die tweede ding is dit verg baie dissipline om op daai punt te besluit nou moet ek eweskielik baie meer begin spaar vir aftrede.
ANDRIES VAN ZYL: Henk, ons sien dat jongmense deesdae meer dikwels as hul ouers byvoorbeeld, van werk verander. Waarom is dit noodsaaklik dat hul nie hul aftreebesparings op ander uitgawes blaas nie?
HENK APPELO: So elke keer as jy van werk verander, en jy vat jou aftreegeld wat jy op daai punt gespaar het en jy koop 'n kar, of jy doen iets behalwe spaar vir aftrede daarmee, begin 'n mens nou eintlik van voor af. Nou 'n interessante hoofrekening wat 'n mens kan doen is wat hulle noem the rule of seven, of die reël van sewe. Nou wat die reël van sewe sê is, mens kan in jou kop uitwerk dat jou geld elke sewe jaar min of meer verdubbel as jy omtrent 10% opbrengs op dit kry. Nou met dit ingedagte, as jy nou van jou geld uittrek dan kan 'n mens nou so min of meer uitwerk wat dit jou gaan kos in jou aftreepot. Byvoorbeeld, as jy 'n R100 000 nou vat, dit klink nie onmiddelik soos baie geld nie, maar oor 21 jaar – dis nou drie keer sewe jaar – is dit R800 000 van jou aftreegeld wat jy spandeer.
ANDRIES VAN ZYL: Henk, hoe kan jongmense bepaal hoeveel geld hul maandeliks vir aftrede moet spaar?
HENK APPELO: Dis nogals eintlik 'n moeilike vraag. Die belangrike reël vir my is, om te spaar is beter as om nie te spaar nie. Dis nie altyd bekostigbaar om die aanbevele persentasie weg te sit nie, maar minder is ook 'n goeie begin. So met dit ingedagte is dit nogsteeds 'n moeilike som om te maak. 'n Goeie maatstaf is as mens omtrent 15% van jou inkomste oor 'n 30 jaar periode spaar, kan 'n mens verwag om omtrent 'n 75% van 'n mens se inkomste op daai stadium te kan vervang met 'n aftreeinkomste. Nou dit hang natuurlik af van hoe jou loopbaan loop, hoe jy meer geld verdien oor tyd, so dit is nie 'n one size fits all tipe oplossing nie, en mens moet maar aanhoudend beplan en seker maak jy's oppad na die regte rigting.
ANDRIES VAN ZYL: Hoe besluit jongmense op die regte aftreespaarproduk?
HENK APPELO: Ja, die mark is vol aftreeprodukte wat 'n mens kan gebruik. Vir verskillende mense is daar verskillende voordele wat werk. Wat dan belangrik is, is om jou persoonlike omstandighede in ag te neem en te weet wat beskikbaar is. Nou dinge om na te kyk is byvoorbeeld hoe buigsaam is 'n produk. Onthou, jou lewe gaan verander. Dis baie moeilik om jouself in te sien in ander omstandighede, maar dit gebeur met ons almal. So buigsaamheid is vir my taamlik belangrik. So kyk na die kostestruktuur. Werk dit vir jou? Mense vat en gee so bietjie, en dit kan vir jou werk en dis belangrik om dit te verstaan. Praat met iemand wat die landskap van aftree-annuïteite ken en dan ook jou omstandighede ken sodat hulle 'n aanbeveling kan maak vir jou.
ANDRIES VAN ZYL: Henk, hoe kan jonger mense doeltreffend meer risiko neem vir die beste aftree-opbrengste?
HENK APPELO: Andries, aftreegeld is 'n belegging. Mense moet dit sien as 'n belegging, en dis 'n belegging wat eintlik vir 'n baie lank belê moet word. Dis iets wat jy oor 'n aantal jare waarskynlik eers gaan nodig kry, en dis met hierdie tipe van mentaliteit wat 'n mens ook die beleggingstrategie dan ook moet benader. 'n Goeie ding van vroeg begin, soos ons nou gesê het vandag, is dat jy baie tyd tussen nou en aftrede het. Risiko in die beleggingsbedryf is eintlik 'n goeie ding, en dit maak dit moontlik vir jou om goeie opbrengste te verdien, maar aan die ander kant maak dit ook dalk bietjie moeilik dat jy hier en daar dalk bietjie geld gaan verloor. Nou vir iemand wat tyd aan hulle kant het, kan 'n mens altyd wag vir die mark om te herstel en met die langtermyn meer opbrengste verdien. Nou as jy jonk is en jy's sien daar's 'n tekort op jou aftreegelde, is daar 'n paar dinge wat jy kan doen. Jy kan of meer spaar, of jy kan besluit om elke jaar 'n bietjie meer te spaar, soos jou toekomstige spaar kan meer word, jy kan dalk besluit om dalk 'n jaar of twee later af te tree of dan kan mens ook net besluit om meer aggresief te belê. Om meer groei te jaag.
ANDRIES VAN ZYL: Laaste vraag – hoe kan julle nuwe Bold-produk wat op lewende annuïteite gerig is gebruik word om groter risiko te verskans?
HENK APPELO: Baie van die beginsels wat ons bespreek het vir jonger mense geld ook vir mense in aftrede. Byvoorbeeld, risiko en groei loop hand aan hand. Inflasie is nogsteeds teenwoordig, 'n mens kan dit nie ignoreer nie. In jou aftreejare moet 'n mens ook besef jy belê vir die langtermyn, alhoewel jy het ook 'n maandelikse inkomste nodig, so dis ook 'n klein bietjie vir die korttermyn. Gedurende aftrede voel baie mense die risiko raak te gevaarlik, en dan die alternatief is om te konserwatief te belê en dan stadig maar seker armer te word soos wat inflasie jou geld opeet. Om dit te vermy, is ons van mening by Liberty om selfs in aftrede in jou lewende annuïteit meer aggresief moet belê. Die Liberty Bold se waarborg bied die geleentheid om reeds dit te doen, met die voordeel van 'n opbrengswaarborg. Die waarborg is dat jy nie meer as 20% negatiewe groei sal beleef nie. Nou hierdie 20% is aan die begin. Nou soos wat jy groei en jou belegging groei, word die waarborg dan ook nou meer en meer. So dit gee vir jou die geleentheid om positiewe groei effektiewelik te bank. Nou hierdie proses gebeur so te sê aan die einde van elke kwartaal. 'n Baie goeie kenmerk van die waarborg, is jy kan enige portefeulje en fondsbestuurder kies wat jy wil, en die waarborg geld. En jy kan dit ook verander met tyd. Soos wat dinge verander, kan jy jou belegging skuif en jou waarborg bly aktief. Gesels met jou finansiële adviseur oor hierdie goeters, en hulle kan vir jou aanbeveel of die waarborg vir jou sal werk of nie.