GEREGTIGHEID SOOS 'N PANTSER | Elim Ministries
GEREGTIGHEID SOOS 'N PANTSER
Die Torah porsie van hierdie week staan bekend as "Shofetiem" wat "rigters" of "regters" beteken. Dis natuurlik ook die naam van die boek in die Tanag wat ons ken as "Rigters", maar in hierdie geval verwys dit na die woorde van die eerste vers van die parashah, Devariem (Deuteronomium) 16:18 "Regters en opsigters moet jy vir jou aanstel in al jou poorte wat Yahweh jou Elohiem jou sal gee ooreenkomstig jou stamme; en hulle moet die volk oordeel ooreenkomstig 'n regverdige regspraak." Die tema van geregtigheid kom gereeld in hierdie leesstuk van Deut 16:18 tot Deut 21:9 voor. "Regverdige regspraak" en beoordeling wat op geregtigheid berus, was (en is) in die oë van Yahweh van die grootste belang: Deut 16:19 Jy mag die reg nie verdraai nie; jy mag nie partydig wees nie; ook mag jy geen omkoopgeskenk aanneem nie, want die geskenk verblind die oë van die wyse en verdraai die sake van die wat reg het … 16:20 Geregtigheid, geregtigheid moet jy najaag, dat jy kan lewe en die land in besit kan neem wat Yahweh jou Elohiem jou sal gee … 17:8-9 As 'n saak vir jou te moeilik is om te beslis oor … regsaansprake … dan moet jy kom na die Lewitiese priesters en na die regter wat daar in daardie dae sal wees, en jy moet uitvra; dan sal hulle jou die geregtelike uitspraak bekendmaak … 17:11 Ooreenkomstig die Torah wat hulle jou leer en ooreenkomstig die regspraak wat hulle jou sê, moet jy handel; jy mag nie regs of links (daarvan) afwyk nie … 18:3-4 En dit moet die reg van die priesters wees … die eerstelinge van jou koring, jou mos en jou olie … moet jy aan hom gee … 19:16-17 As 'n kwaadwillige getuie teen iemand optree om van 'n oortreding teen hom te getuig, dan moet die twee manne wat die regsaak het, gaan staan voor die aangesig van Yahweh, voor die priesters en die regters wat daar in daardie dae sal wees … 21:9 En jy sal die onskuldige bloed uit jou midde verwyder as jy doen wat reg is in die oë van Yahweh.
Uit hierdie parashah kom dit duidelik na vore dat geregtigheid nie so 'n maklike saak is nie. Die reg kan verdraai word; mense kan partydig wees in hulle beoordeling van 'n saak; soms kan dit selfs gebeur dat iemand se oë verblind word en dat hy nie ware geregtigheid kan onderskei van die persoonlike voordeel (of persoonlike skade en verlies) wat 'n sekere situasie vir hom inhou nie. En dikwels is daar by-motiewe en kwaadwilligheid betrokke en vra dit iemand met integriteit, objektiwiteit en 'n besondere sin vir geregtigheid om te help besluit wat reg is en wat nie reg is nie.
Waaroor daar egter geen twyfel kan wees nie, is dat Yahweh 'n baie hoë premie op geregtigheid plaas. Daarom sê Hy onomwonde dat geregtigheid ten alle koste nagejaag moet word – die woord geregtigheid word selfs twee maal, direk na mekaar, herhaal in Deut 16:20. Daarom sê Hy ook (in dieselfde vers) dat die land slegs in besit geneem kan word deur hulle wat geregtigheid liefhet. Daar word dikwels in die Skrif aangedui dat Yahweh geregtigheid liefhet (o.a. Ps 33:5; Ps 45:7 en Heb 1:9) – ons behoort, sonder enige twyfel, ook mense te wees wat geregtigheid liefhet. Maar hoe kan ons geregtigheid liefhê, as ons self nie altyd helderheid het hieroor nie – as die grenslyne tussen geregtigheid en ongeregtigheid vir ons soms vervaag en deurmekaar vloei?
In die nuus was daar onlangs 'n goeie voorbeeld van hoedat geregtigheid en ongeregtigheid nie altyd so maklik is om van mekaar te onderskei nie. Dit kom uit die konteks van die onlangse stryd in Gaza en die talle mense wie se huise, lewens en families in baie opsigte deur die wedersydse aanvalle verwoes is. Henk Zanoli is 'n 91-jarige omie wat in Nederland woon. Heelwat van sy familie het egter tot onlangs nog in Gaza gewoon – totdat die aanvalle van die Israeli weermag daartoe gelei het dat ses van sy direkte familielede gesterf het en die huis waarin hulle gewoon het, totaal verwoes is. Daar is egter 'n onverwagse kinkel in hierdie storie. Henk Zanoli het die Holocaust en die Nazi brutaliteit van die Tweede Wêreldoorlog oorleef. Sy pa het in 'n Nazi strafkamp gesterf. Sy ma het vir twee jaar lank, onder lewensgevaarlike omstandighede, 'n Joodse seuntjie in hulle huis weggesteek. Sy suster se man is êrens tussen die duine van Den Haag tereggestel omdat hy die saak van die Jode goedgesind was en sy broer se Joodse verloofde is gedeporteer, waarna sy spoorloos verdwyn het. Vir die onbaatsugtige wyse waarop die Zanoli gesin destyds 'n hand van vriendskap na die Jode uitgesteek het en spesifiek die lewe van 'n Joodse seuntjie uit die hande van die Nazi's gered het, het hulle 'n medalje van die Staat van Israel ontvang, asook opname in die lys bekend as "The Righteous among the Nations" wat 'n spesiale plek beklee in Yad Vashem, die Holocaust Museum in Jerusalem.
Omtrent 2 weke gelede het die 91-jarige Henk Zanoli, wat nog altyd 'n hart vir die Jode gehad het, 'n brief aan Israel se Ambassadeur in Nederland geskryf. Dit is hoe hy die brief begin: "It is with great sorrow that I am herewith returning the medal I received as an honour and a token of appreciation from the State of Israel for the efforts and risks taken by my mother and her family in saving the life of a Jewish boy during the German occupation." Later in die brief skryf hy: "For me to hold on to the honour granted to me by the State of Israel under these circumstances, would be an insult … to those in my family, four generations on, who lost no less than six of their relatives in Gaza."
Net soos Henk Zanoli, is baie mense vandag nie meer so seker oor die verskil tussen geregtigheid en ongeregtigheid nie. Is daar 'n manier hoe 'n mens hieroor meer sekerheid kan hê? Is daar 'n manier om tussen al die teenstrydige opinies, al die eensydige berigte en al die polities gekleurde pleidooie, kop te hou en nie die bakens te verskuif van wat geregtigheid reg van die begin af was nie? Kom ons kyk na die Skrif, want in die Skrif vind ons riglyne wat kom van die Bron van geregtigheid, die Een wat geregtigheid aantrek soos 'n pantser (Jes 59:17) en van Wie ons lees: "Alleen in Yahweh is volle geregtigheid en sterkte" (Jes 45:24). Vir nou, kyk ons net na die boek van YeshaYahu:
Jes 46:12-13 Luister na My, julle wat hard is van hart, julle wat ver is van die geregtigheid!
Ek bring my geregtigheid naby; dit is nie ver nie, en my verlossing sal nie vertoef nie; en Ek gee verlossing in Tsion, aan Yiesraél my grootheid. (Dis dikwels ons hardheid van hart wat maak dat ons nie mooi weet oor geregtigheid nie. Wat help hiervoor, is om te fokus op die verlossing en die grootheid van Yahweh.)
Jes 48:18 Ag, as jy maar na my gebooie geluister het, dan sou jou vrede gewees het soos 'n rivier en jou geregtigheid soos die golwe van die see. (Vir hulle wat dit hulle erns en prioriteit maak om na Yahweh se gebooie te luister, kom geregtigheid en ook die verstaan van wat geregtigheid behels, baie makliker.)
Jes 51:1-7 Luister na My, julle wat die geregtigheid najaag, wat Yahweh soek! Aanskou die rots waaruit julle gekap is en die holte van die put waaruit julle gegrawe is … Luister na My, my volk, en neig die oor tot My, my nasie! Want 'n Torah sal van My uitgaan, en Ek sal my reg vasstel as 'n lig van die volke … Luister na My, julle wat die geregtigheid ken, volk in wie se hart my Torah is! Wees nie bevrees vir die oneer van mense en skrik nie vir hulle skimptaal nie. (Luister liewer na die Rots waaruit jy gekap is as na die skimpe en bangmaak stories van mense wat nie 'n Rots het om aan vas te hou of 'n Lig om hulle te lei nie.)
Jes 54:17 Elke wapen wat teen jou gesmee word, sal niks uitrig nie; en elke tong wat teen jou opstaan in die gereg, sal jy weerlê. Dit is die erfdeel van die knegte van Yahweh en hulle geregtigheid wat uit My is, sê Yahweh. (Die wete dat ons geregtigheid en erfenis uit Hom is, maak dat ons nie bang is vir mense, vir hulle dreigemente en vir die feit dat die meerderheid dikwels anders dink as ons nie.)
Jes 59:14 So word dan die reg teruggedring en die geregtigheid bly staan van ver; want die waarheid struikel op die mark, en wat reg is, kan nie binnekom nie. (Die grootste rede waarom die geregtigheid "ver bly staan" is omdat die waarheid struikel op die mark – daardie plek waar die meeste mense bymekaar kom vir hulle sake van die dag.)
Jes 61:10 Ek is baie bly in Yahweh, my siel juig in my Elohiem; want Hy het my beklee met die klere van verlossing, my in die mantel van geregtigheid gewikkel – soos 'n bruidegom wat priesterlik die hoofversiersel ombind, en soos 'n bruid wat haar versier met haar juwele. (Geregtigheid word iets wat mens beter verstaan as jy jou blydskap en vreugde in Yahweh soek.)
Jes 64:5-6 U kom hom tegemoet wat met vreugde geregtigheid beoefen, hulle wat aan U dink op u weë … ons het almal geword soos 'n onreine, en al ons geregtighede soos 'n besoedelde kleed; en ons het almal verdor soos blare, en ons ongeregtighede het ons weggevoer soos die wind. (Selfs ons geregtigheid word soos 'n besoedelde kleed – en troebel waters – as ons nie weet wat dit beteken om aan Yahweh te dink in al ons weë nie.)