‘Immorele moroon’ laat die land lag, huil en steierPresident Jacob Zuma (Foto: GCIS) As jy gemengde emosies – lag, kopskud, huil – wil ervaar, is min dinge beter as om na Jacob Zuma te luister. Of dalk liewer daaroor te lees, want dis makliker. Hoekom verloor Zuma al sy hofsake? Omdat hy nie duur advokate gebruik nie. Hoekom is dit snaaks? Omdat hy al by talle geleenthede gebruik gemaak het van die duurste regslui, soos Kemp J. Kemp SC, wie se bankrekening dan met R60 000 per dag styg. Selfs die beste prokureurs kan regters nie met ‘n swak verweer en powere argumente om die bos lei nie. Zuma is baie meer suksesvol as dit kom by die afweer van interne krisisse, wanneer hy hom beroep op die steun van kaders wat diep in die skuld is by hom, of vlerksleep vir ‘n posisie van groter mag. Hoe lank word daar nou al gesukkel om hom oor die 783 aanklagtes van onder meer korrupsie, rampokkery en bedrog voor die hof te daag en wat is die koste van Zuma se suksesvolle pogings om ‘n verhoor met sy vertragingstaktiek te vermy? In sy jongste poging het hy gesê hy wil die aanbevelings van adv. Thuli Madonsela, voormalige openbare beskermer, se verslag oor staatskaping deur ’n hof laat hersien. Hierdie soort glibberige paling-taktiek kos die belastingbetaler reeds R49 miljoen en die rekening is op pad na R60 miljoen, aldus die DA-leier, Mmusi Maimane. En so van lag gepraat: Dis een van Zuma se maniere om deur sy selfgemaakte krisisse te kom – hy lag he-he-he. Die gerespekteerde politieke kommentator, Leopold Scholtz, het die sterkste taal nog gebruik toe hy geskryf het Zuma is ‘n “immorele moroon”. Dis nou die mens wat die toppunt van moraliteit en onkreukbare etiek behoort te wees. Pleks daarvan het ons ‘n veragte en verleentheidswekkende leier, wat die land in rommelstatus in regeer. Zuma self is die swakste skakel in die demokratiese Grondwet en laat mens dink aan wat pres.Abraham Lincoln (1809-’65) eens gesê het: “Die demokrasie is die moeilikste vorm van regering.” Veral as dit in die verkeerde hande is. “Jy dink dalk jy is in beheer, maar jou politieke mag is niks werd nie.” Daar is ook tye wanneer ‘n mens net die kop kan skud oor die president se oënskynlike gebrek aan insig, soos toe hy onlangs sy regering se mislukkings verduidelik het deur te sê hy het geen ekonomiese mag nie. “Jy dink dalk jy is in beheer, maar jou politieke mag is niks werd nie.” Dink hy regtig vir een oomblik sy dade en die manier waarop hy sy kaders toelaat om te regeer het niks te doen met die dreigende afgraderings wat die land kan tref nie? Dat die ouditeur-generaal in sy verslag meld die provinsies kan nie verslag doen van net duskant R40 miljard se uitgawes nie? Kan die man, wat lankal ‘n internasionale verleentheid vir die land en die teelaarde vir spotprenttekenaars geword het, nie insien dat dit juis hy is wat veroorsaak dat ons in die knyp is nie? Hy is mos immers die hoofrede dat beleggers draaie om ons loop, stygende armoede en werkloosheid, ‘n dalende bruto binnelandse produk en die aanstelling van lojale kaders in posisies waarvoor hulle geen verdienste het nie. Hy is die man wat die afgelope sewe jaar sy kabinet reeds agt keer herskommel het sodat hy hom met lojale ministers kan omring? Daar is ook baie redes om oor Zuma se uitsprake te huil, al is dit net uit magteloosheid. Soos wanneer hy sê: ♦”Die ANC is belangriker as die Grondwet. Die Grondwet is net daar om sake te reguleer.” ♦ Op ‘n vraag of hy ‘n dief is: ”Ek? Wel, ek weet nie. Ek moet in die woordeboek gaan kyk wat ‘n skelm is. Ek was nog nooit een nie.” Dan het hy ook gesê die mense wat hom as ‘n dief beskryf, is juis dié wat hulself deur middel van diefstal verryk. Hy weet ook wie hulle is. (Aangesien hy so kop in een mus met mense soos die Guptas is, is dit seker nie moeilik nie.) Hy sal glo eendag hul name en geheime glo in sy memoirs publiseer. “Ek weet waar dinge skeefgeloop het, wie die hekse aan die werk is. Wanneer hulle jou vriende is, is dit moeilik omdat hulle jou swakhede ken.” Dit het mense laat wonder of die boek in die styl van ‘n tronkdagboek geskryf gaan word, met ‘n titel soos Accused Number One. Voor sy verkiesing in 2007, is hoog opgegee dat Zuma vir die armes en werkers is. Dit het nie so uitgewerk nie. Werkverliese duur voort, die armoedevlakke het verdiep en 18 mijoen mense oorleef met welsynstoelaes wat uit die staatskas moet kom. Die land het pas weer Fitch en Moody’s se afgraderings na rommelstatus oorleef, waarskynlik danksy Pravin Gordhan, die man van wie Zuma juis dringend ontslae wil raak. Huidige binnegevegte, wat deur die vakverbond Cosatu en gerespekteerde ANC-lede, soos minister Derek Hanekom gelei word, gee hoop. Maar dieselfde hoop het telkens op niks uitgeloop nie. Sal die land dalk hierdie keer ‘n wonderlike Kersgeskenk kry? Waarskynlik nie: Die wind waai nog wes.