Gesonde denke, gesonde (ronde) lyf | SARIE
Gesonde denke, gesonde (ronde) lyf	deur Lydia van der Merwe
Dalk is ’n kopskuif nodig, voer Cari aan, om weg te kom van die idee dat maer noodwendig gesond en vet ongesond is. ’n Nuwe studie wat in November verlede jaar in die gerespekteerde Journal of the American Medical Association verskyn het, het behoorlik opspraak verwek. ’n Paar ekstra rolletjies kan jou dalk langer laat leef, word gesê. Dis nou teenoor jou susters wat ondergewig of vetsugtig is, asook mense wie se gewig normaal is. Let wel: die klem is op matig oorgewig. Jy moenie meer as 14 kg oor die gewig weeg wat vir jou lengte aanbeveel word nie, aldus die studie. Ons lewe in ’n kultuur waar jy gedurig hoor dis ongesond om oorgewig te wees. Maar navorsing wys as vetsugtige vroue vertel word hulle gaan ’n hartaanval weens hul gewig kry, is hul kans op een vier keer groter as ander vroue met dieselfde gewig – wat nie gehoor het hulle is in ’n risikogroep nie, sê Cari. En dís waar die knoop lê.
Nou wat gebeur as jy aanmekaar skuldig voel omdat jy al wéér jou oefenprogram of dieet gelos het? Of as jy soos ’n slagoffer van ander se vooroordele voel omdat jy oorgewig is? As jy ’n sekere emosie ervaar, vloei daardie emosie se biochemiese boodskappers (neuropeptiede) deur jou hele lyf. Dis ’n belangrike manier hoe die immuun-, senuwee- en hormonale stelsel met mekaar “gesels”. Nou haak jy aanmekaar by dieselfde gedagtes vas: “Ek’s vet!” Dit ontlok ’n sekere emosie, bv. skuldgevoelens. Boodskappers gekoppel aan skuldgevoelens oorspoel telkens jou liggaam – en jy kan letterlik aan dié emosie verslaaf raak.
Om jou LMI te bepaal maal jou lengte met dit self en deel jou gewig deur die antwoord. Bv. 54 kg / (1,65 x 1,65).
Volgens Cari word jou senuweebane ná jou geboorte gevorm en versterk. ’n Vreedsame en liefdevolle omgewing sal weer en weer positiewe emosies en hul neuropeptiede aktiveer. En senuweebane vorm wat jou geloof weerspieël – dat die wêreld ’n veilige plek is. Is daar voortdurend rusies en vyandigheid in jou ouerhuis, vorm vrees se boodskappers senuweebane. Dit word ’n bloudruk vir die drama wat hom in die toekoms herhaaldelik in jou lewe gaan afspeel. En onthou: Jy kan aan ’n spesifieke emosie “verslaaf ” raak. Dit verklaar waarom jy onbewustelik dieselfde realiteite vir jouself skep, selfs al is dit nie wat jy wil hê nie. Jy kies mense en omstandighede wat by jou bepaalde “drama” pas. (Soos om oor en oor die verkeerde mans aan te trek.)
Word bewus van jou negatiewe gedagtes – sodat jy jouself later uitvang – Cari Corbet-Owen, kliniese sielkundige
Vetsug verhoog jou risiko vir hartsiektes, reg? Dis dalk nie so eenvoudig nie. Navorsing toon sowat die helfte van vetsugtige mense het hoë bloeddruk en diabetes. Jare lank is geglo dis weens jou gewig. Want gewigsverlies verlaag jou bloeddruk en bloedsuikervlakke (’n voorloper van diabetes as dit hoog is). Maar studies toon ook as jy net 25% van die verlore gewig weer aansit, styg jou bloeddruk en bloedsuiker – na die vlak waar dit vóór jou gewigsverlies was. Volgens Cari voel jy hoopvol en gelukkig as jy gewig begin verloor (emosies wat boodskappers vrystel wat gesondheid bevorder). Dit verander in skaamte en wanhoop as die dieet misluk en die skaal se naald weer begin klim. Dis dié stresvolle boodskappers wat jou bloeddruk en bloedsuiker weer laat opkruip. (Jy hoef nie eens oorgewig te wees daarvoor nie.)
Cari sê jy het nie beheer oor hoe jy as kind “bedraad” is nie. Maar as ’n grootmens het jy ’n keuse of jy in ’n vriendelike of vyandige wêreld wil leef. “Word bewus van jou negatiewe gedagtes – sodat jy jouself later uitvang as jy dit dink.” Probeer nou doelbewus om die ou gedagtes te stop – en vervang dit met ’n nuwe, self-koesterende een. Die reeds gevestigde senuweebaan word mettertyd swakker en ’n nuwe een word gebou. Hou daarmee vol en die nuwe een sal later outomaties geaktiveer word – nie die oue wat nou amper nooit meer gebruik word nie. Dit gaan nie oornag gebeur nie, want jy is gewoond om terug te val op jou ou gedagtepatrone. Byt vas en pluk die vrugte: ’n gesonder liggaam en gees.
In ’n Amerikaanse navorsingstudie is mense in 2 groepe verdeel. By groep 1 was die klem op dieet en by groep 2 op gesondheid. Die dieetgroep het effens minder geëet, hulself gereeld geweeg en alles neergeskryf wat hulle eet. Hulle het na praatjies geluister oor die voordele van oefening en dieet, hoe om kos-etikette te lees en “suksesvol” te dieet. Groep 2 het geleer hoe om na hul liggaam te luister vir aanduidings wanneer hulle honger was en wanneer hulle genoeg geëet het. Hulle het na praatjies geluister oor hoe om hul groot lyf te aanvaar, gesonde kosse te kies en om van hul afkeer van oefening ontslae te raak.
Sowat 92% van groep 2 het die studie voltooi – teenoor 42% van die dieetgroep.
Die dieetgroep het aanvanklik gewig verloor, maar dit aan die einde van die studie van twee jaar weer aangesit. Groep 2 se gewig het heeltyd dieselfde gebly. (Al het hulle meer geoefen, lei dit nie noodwendig tot gewigsverlies nie. Baie mense se gewig bly dieselfde al oefen hulle gereeld, sê die navorsers.) Albei groepe se bloeddruk het aanvanklik gedaal. Die dieetgroep s’n het later weer gestyg, groep 2 s’n nie.
Groep 2 se selfbeeld het verbeter en hulle was minder depressief. Die dieetgroep se selfbeeld was swakker – soos te verwagte as jou dieet weer misluk.
Die navorsers se kommentaar: “Dis by ons ingeprent dat oorgewig mense net hul gesondheid kan verbeter as hulle dieet en gewig verloor. Maar dié studie toon jy kan jou liggaamlike én sielkundige gesondheid ’n hupstoot gee – sonder dat jy op die skaal klim en die kilojoules tel.” Bron: Cari Corbet-Owen