Vir amper ’n eeu is die ATKV sinoniem met die Afrikaanse taal en word daar gewoeker regoor die wêreld om die taal te laat voortleef. Daarmee saam slaag ons al vir die afgelope 90 jaar om oud en jonk toe te rus met vaardighede om die toekoms met selfvertroue aan te pak.
Van Rensburg, A.P.J. Monumentaal die bouwerke ... ’n halfeeu op die voorpos – die verhaal van die ontstaan, groei en prestasies van die ATKV (SAS en H)</ref> ==
Aan die begin van die 20ste eeu was die Afrikaner nog hoofsaaklik ’n landbougemeenskap, maar toe hy hom ná die Eerste Wêreldoorlog toenemend na die stad begin wend, vind daar, soos die historikus A.P.J. van Rensburg dit stel, ’n “taalverwildering” plaas. In die stad het Engels, sy lewenswyse en gebruike oorheers en die stadslewe het vir die meeste Afrikaners, hulle taal en hulle kultuur ’n bedreiging ingehou.
Die Taalgenoot het reeds van sy stigting in Desember 1931 die stem en beeld van die ATKV uitgedra. Die tydskrif het die taak op hom geneem om “op die puinhope van kultuur- en taalverwaarlosing te bou” wat in daardie stadium ’n simptoom van die Afrikaanse spoorwegwerker was. In redaksionele kommentaar en artikels het die tydskrif hom ook op die uitbou van die volkstrewe gerig;
Die jaar 1990 was ’n waterskeiding in die Suid-Afrikaanse politiek nadat pres. F.W. de Klerk die dramatiese veranderinge aangekondig het wat tot die 1994-verkiesing en ’n nuwe demokratiese bestel vir alle Suid-Afrikaners gelei het.
Die ATKV het hierdie veranderinge nie vrygespring nie, maar verskeie maniere gevind om daarby aan te pas. Seker die belangrikste besluit wat die organisasie destyds geneem het, was om in 1991 sy lidmaatskap vir alle rasse oop te stel. Dit sou die grondslag lê vir pogings om die ATKV se beeld as ’n organisasie eksklusief vir Afrikaners te verander na een van inklusiwiteit vir alle Afrikaanssprekendes en vir enige Suid-Afrikaner wat hom of haar met die vereniging se doelstellings vereenselwig.
’n Belangrike deel van die ATKV se visie is dat hy ’n bydrae wil lewer tot ’n suksesvolle Suid-Afrika. Die nuwe staatsbestel het die organisasie in die 90’s gedaag om daad by die woord te voeg en die ATKV het hom met oorgawe in die stryd gewerp – en sy verbintenis tot die vestiging van ’n verenigde samelewing op verskeie maniere bevestig. Een van die veelseggendste pogings om na die nuwe maghebbers uit te reik was toe die destydse presidente Nelson Mandela (1995) en Thabo Mbeki (1998) genooi is om as openingsprekers by ATKV-kongresse op te tree.
* In 1993 amalgameer die Afrikaanse Taal- en Kultuurbond van die Poskantoor met die ATKV en projekte soos Applous en die nasionale redenaarskompetisie vir hoër- en laerskole en vir studente word deel van die ATKV se kultuurproduk-aanbod. In 2000 sou ook die Suid-Afrikaanse Polisiediens se kultuurorganisasie, Akpol, met die ATKV amalgameer;
* ’n Vennootskap ter bevordering van kinderlektuur word met die provinsie Antwerpen in België gesluit;
* Die ATKV vier sy 75ste verjaardag in 2005 met ’n landwye produksie bekend as Afrikiti as deel van sy “Afrikaans kook!”-veldtog;
* In 2011 neem die ATKV-Skryfskool aan die Noordwes-Universiteit afskeid van prof. Hans du Plessis, wat sedert die ontstaan daarvan in 1990 die leiding geneem het;
* In 2014 word die ATKV se visiestelling aangepas om te lui: “Vir die ATKV is die Afrikaanse taal, kultuur, kennis en kreatiwiteit deel van nasiebou en versoening en ’n suksesvolle Suid-Afrika”;
* Sedert 2017 fokus die ATKV toenemend op die posisie van Afrikaans in ’n meertalige Suid-Afrika. Moedertaalonderrig word as prioriteit bevorder;
Die taalprojekte sluit in: ’n Leesprojek; Leeskringe; Kinderboektoekennings; ’n Afrikaanse Olimpiade; ’n Spelathon; Moedertaalonderrig; en Afrikaans vir Almal.
Weens die Covid-19-pandemie en Suid-Afrika se staat van inperking kon die ATKV nie met sy projekte voortgaan nie. ’n Verskeidenheid van splinternuwe projekte is die ATKV aanlyn aangebied word en was ook vir die eerste keer toeganklik vir dié wat oorsee bly en passievol oor Afrikaans is.
Vir die kunssinniges en skrywers is daar ATKV-DigiSkryf en ATKV-DigiKuns, ’n platform waar jy jou gunsteling- Afrikaanse gedig kan kies – of jou eie gedig – en ’n visuele interpretasie daarvan in die vorm van ’n oorspronklike kunswerk kan skep.