Houtskool: Beter oonde getoets - Omgewing - Republikein
Wednesday, September 18th, 18:36:11
Houtskool: Beter oonde getoets
Lugbesoedeling onder loep
Elvira Hattingh - Die nuwe, verbeterde verbrandingsoond vir houtskool, bekend as ‘n retort, kan tot vyf keer meer kole per maand as tradisionele kilns lewer.
Boonop lewer dit beter gehalte kole, wat vir die produsent tussen N$500 en N$700 meer per ton houtskool kan beteken.
Veral belangrik is dat dié verbrandingsoonde geen as en rook lewer nie, net eendagsiklusse het, hout bespaar, tot verhouding meer kole van groter as 50 mm in deursnee lewer (waarvoor produsente beter betaal word) en verbruikersvriendelik is.
Tydens die Biomassategnologie-ekspo vroeër vandeesmaand is veral klem gelê daarop dat plaaslike houtskoolprodusente van omgewingsvriendeliker verbrandingsmetodes gebruik sal moet maak omdat tradisionele kilns te veel lugbesoedeling veroorsaak.
Die koste hiervan is ook as ‘n belangrike kwessie uitgelig.
Mnr. Gerhard Jacobsz van Henco Engineering het tydens ‘n voorlegging by die geleentheid gesê hul ingenieurs is tans besig om twee modelle van die Henco Eco Retort te toets, waarvan die eerste tussen 90 kg en 130 kg houtskool per dag lewer, terwyl die tweede tussen 220 kg en 320 kg per dag kan lewer.
“Tradisionele kilns lewer sowat 250 kg houtskool in ‘n drie- tot sesdagsiklus. Die retort neem sowat 800 kg hout en 120 kg afvalhout in om dieselfde hoeveelheid houtskool binne net een dag te produseer. Die opbrengs van die retort is dus sowat 32%,” het hy gesê.
Boonop is die gehalte wat gelewer word heelwat beter as dit met tradisionele kilns vergelyk word. Sowat 40% van die houtskool wat ‘n retort lewer, is groter as 50 mm en 50% is tussen 20 mm en 40 mm groot.
“Net 10% is fyn houtskool. Daarteenoor lewer die tradisionele kiln 33% fyn houtskool, 57% kole van tussen 20 en 40 mm en slegs 10% kole wat groter as 50 mm is.
Hy het verduidelik retorts kan van indirekte verbranding gebruik maak om die hout tot 450°C te verhit met metaangas wat verdere hitte verskaf om eindelik die houtskool te maak. Die hout word binne die retort gepak, waarna die deksel met sand verseël word.
Vuur word onder in die retort se brandkamer gemaak en prosesse om houtskool te maak, begin twee ure daarna en duur dan vier tot vyf ure. Dan koel dit af en die volgende oggend kan die houtskool uitgehaal word.
Hy het ‘n geraamde produksievergelyking tussen tradisionele kilns en retorts getref en daarvolgens lewer ‘n tradisonele kiln sowat 1 ton houtskool per maand, terwyl ‘n retort tot 5 ton kan lewer.
Jacobsz sê die hoeveelheid houtskool wat retorts lewer, word natuurlik beïnvloed deur die hoeveelheid hout wat daarin geplaas word en produksie kan verbeter word as hout vooraf opgesaag kan word.
Die Namibië Houtskoolvereniging (NCA) se bestuurder, mnr. Michael Degé, het tydens hul vierde jaarvergadering by die ekspo gesê toetse vir die duursaamheid van die omgewingsvriendeliker retort kilns is nog nie afgehandel nie.
“Dit is ‘n toetsproses en ons weet ons moet nog veranderinge maak. Dit behels dat ons vanjaar nuwe tegnologieë gaan uittoets en ‘n hibriede kiln-projek van stapel wil stuur,” het Degé gesê.
Hy sê daar is reeds boere wat die nuwe kilns suksesvol en bekostigbaar inspan om houtskool van beter gehalte op ‘n omgewingsvriendeliker wyse te produseer.
“Ons het die lugbesoedeling getoets wat deur tradisionele kilns veroorsaak word en sal vanjaar meer toetse doen. Wat die oog kan sien, is nie altyd die gevaarlikste vir die omgewing nie, maar eerder dit wat jy nié kan sien nie,” het Degé gesê.
STUDIE OOR LUGBESOEDELING
Suider-Afrika is verantwoordelik vir bykans ‘n derde van die lugbesoedeling wat spesifiek met die verbranding van biomassa te doen het. Tog word die meeste hiervan deur veldbrande veroorsaak, hoewel houtskoolproduksie, asook die opwekking van energie in moderne tye ‘n bydrae hiertoe lewer.
Mnr. Benyamen Nathanael, ‘n wetenskaplike verbonde aan die Nasionale Raad vir Navorsing, Wetenskap en Tegnologie (NCRST) en tans ‘n MSc-student aan die Universiteit van Namibië (Unam), het ‘n studie oor die vrystelling van rook met die maak van houtskool bestudeer.
In sy studie het hy vasgestel watter chemikalieë saam met die rook vrygestel word wanneer onder meer Manketti-, wildesering-, Zambezi-kiaat-, vals mopanie- en kiaathout verbrand word.
Hy het hoofsaaklik op die noordoostelike dele van Namibië gefokus, naamlik die Zambezi-, Kavango-Oos-, Kavango-Wes-, Otjozondjupa- en Omahekestreek.
Dié studie moet as basis dien om die eienskappe van rook van verskillende plantsoorte te identifiseer.