Duisende insette op die skolewetsontwerp wys publiek se kommerArgieffoto. Die publiek het nog slegs twee dae oor om hul insette op die wysigingswetsontwerp op die Skolewet, wat op 13 Oktober deur die minister van basiese onderwys aangekondig is, te lewer. Solidariteit het Woensdag weereens ŉ beroep op elke ouer, onderwyser en bekommerde lid van die gemeenskap gedoen om hul kommentaar in te stuur om te voorkom dat skole tot staatsinstellings genasionaliseer word. Chris Klopper, hoof van die Suid-Afrikaanse Onderwysunie (SAOU), dr. Jaco Deacon van die Federasie van Beheerliggame van Suid-Afrikaanse Skole (Fedsas), die VF Plus en organisasies soos Helpende Hand se Skoleondersteuningsentrum en die ChristianView Netwerk het reeds hul kommer oor van die klousules in die wysigingswetsontwerp uitgespreek. Die organisasies is dit eens dat talle van die klousules die mag uit die beheerliggaam, personeel en die ouers se hande neem om skole volkome onder staatsbeheer te plaas. Volgens Francois Redelinghuys, kommunikasiebestuurder by Solidariteit, het Panyaza Lesufi, die LUR van onderwys in Gauteng, tydens ŉ radio-onderhoud op Radio 702 op 2 November dié kommer versterk. “Sy uitlatings dat klaskamers vergroot moet word sodat tussen 60 en 70 leerlinge per klas geakkommodeer kan word, en dat beheer oor aanstellings toegepas moet word, is kommerwekkend. “Indien dié wetswysigings goedgekeur word, sal onderwysers voorgeskryf word oor waar hulle hul beroep moet uitoefen,” het Redelinghuys gesê. Redelinghuys voer aan dat ouers ŉ demokratiese reg het om deur middel van beheerliggame besluite oor hul kinders en gemeenskap se skole te neem. Daarom het Solidariteit die #VIRskole-platform geskep waar enige lid van die publiek hul beswaar oor die wetsontwerp kan lug en kommentaar kan lewer. Volgens Redelinghuys het sowat 80 000 mense reeds insette op dié platform gelewer. “Die syfer beklemtoon die kommer wat tans rakende die wetsontwerp heers. Verder is dit ook ŉ bewys dat die openbare skole as gemeenskapsinstellings geag word, en dat die toekoms van skole die publiek na aan die hart lê.” Solidariteit mik om teen 10 November 100 000 insette te hê sodat hy op 13 November al die insette aan die onderwysdepartement kan oorhandig. Klopper het gesê die SAOU is diep bekommerd oor die klousule in die wysigingswetsontwerp wat voorstel dat beheerliggame voortaan geen seggenskap meer sal hê in die aanstel van bevorderingsposte, soos hoofde, adjunkhoofde en departementshoofde, by hulle skole nie. “Dit is die ingrypendste verandering, maar daar is ook ander aspekte wat tot ernstige magsvergrype by die onderwysdepartement kan lei. As jy dit alles saamlees, lyk dit vir ons of daar ŉ sterk poging is om skole in staatskole te omskep en dit is vir ons onaanvaarbaar,” het Klopper gesê. Klopper het verder gesê skole was in die 70’s ŉ blote verlengstuk van die politieke gesag van die dag en dit het tot geweldige onluste gelei. “Voor ’94 het ons lank en ernstig gepraat om te verseker skole word gevestig as demokratiese instellings wat ŉ verlengstuk is van ŉ bepaalde gemeenskap, en nou kom die staat en keer daardie hele skema om.” Die SAOU het briewe na die 3 800 skole waar die unie lede het geskryf en vir die skole ŉ raamwerk verskaf waarvolgens hulle kommentaar moet lewer op die nege aspekte wat die grootste probleme vir openbare skole kan veroorsaak. Melanie Buys, ŉ onderwysspesialis by Helpende Hand se Skoleondersteuningsentrum, meen die krisis van die groot aantal disfunksionele skole in Suid-Afrika spruit uit dekades se swak bestuur. “Dit kan nie nou deur sentralisering van die mag reggestel word nie. Die krag en ondersteuning van skoolgemeenskappe is juis een van die sterkste punte in ons onderwysstelsel en daar moet op dít gebou word,” het Buys gesê Sy stel voor daar moet op ŉ nuwe manier voorgebou word op die tradisie van ouers se betrokkenheid, ywer en vrygewigheid. Buys het ŉ vyfpuntplan vir Afrikaanse skole om hulle te verskans teen die wetgewing se implikasies: