Kortverhaal: Skelmspuiter | Alta Cloete
← Kortverhaal: Nagmusiek
Kortverhaal: Kan jy my skroewe vir my vasdraai? →
Die mense van die Kaap murmureer soos die Israeliete vanouds; hulle is nie hierdie soort swaarkry gewoond nie. Ander soorte ellendes ken hulle maar te goed – wind en mis en besoedeling en armoede en misdaad – maar nie droogte nie.
Die hitte lê soos 'n kombers oor die stad, dig en versmorend. Meyer de Vries lê en sweet slapeloos op sy nuwe enkelbed in sy onpersoonlike nuwe meenthuis, ontuis en alleen. Selfs die krieke skree hier anders, vroliker as wat hy uit kuiers in sy kinderdae onthou. Hulle floreer seker vanjaar; so 'n somer het die Kaap blykbaar nog selde beleef.
Sugtend van selfbejammering staan hy eindelik maar op, soek na sy sigarette, en gaan sit op die trappie voor sy agterdeur. Hy trek die rook met skuldige genot diep in sy longe op. Kastig gedink ophou rook sal deel uitmaak van hierdie nuwe begin. Nou klou hy aan sy kankerstokkies soos 'n kleintjie aan sy fopspeen.
Deur die kriekgesange heen raak hy geleidelik van 'n ander geluid bewus. Veraf stadsverkeer? Word die Kaap dan ook nooit stil nie? Hy sit en staar in die donker in sonder om veel te kan sien. Maar hy weet wat daar is om te sien: geel, verdorde gras en vaal verlepte, sukkelende plante.
Net hierdie naweek sal hy die spulletjie moet pak. Meteens smag sy lyf na harde fisiese werk. Sommer alles uithaal? Dalk klippies gooi? Maar hy't nie erg aan die formele geometriese patrone wat nou hoogmode is nie. Gedateerd – oor 'n jaar of wat is dit ou nuus. Geleidelik gaan in sy kop 'n prentjie oop van sy tuintjie met klippies bedek, met 'n fokuspunt van 'n paar mooi rotse. Nie kunsrotse vir hom nie, die ware jakob moet dit wees. En informeel tussenin, 'n paar van sy gunstelingplante. Geharde goeters wat blomme dra, selfs in hierdie wrede somer. Die nuwerwetse grassies en biesies staan hom nie aan nie.
Hy was nog nooit 'n kuddedier nie en hy gaan dit ook nie raak nie.
Professionele dwarstrekker, het Retha dikwels gekla. Retha is 'n kuddedier. 'n Baie intelligente een, maar nog steeds 'n meeloper, gou-gou agter elke modegier aan.
Regs van hom bly twee dierbare oumense wat alreeds kom groet het met koffie en tuisgebakte beskuit kompleet. Met die aflaaiery van sy trek vandag het hy kort-kort een van hulle sien verskyn met 'n emmertjie waarmee gunstelinggoedjies in die voortuin gelawe word. Seker ook maar om te sien hoe lyk die nuwe buurman se huisgoed. Kennelik word die watertjies sorgsaam gevang onder die stort, of by die wasmasjien of wasbak.
Glashelder sien hy nou sy ma se hande, baie jare gelede, besig om die skottelgoed in die emaljeskotteltjie te was, en dan word die watertjies by die agterdeur uitgeskiet op die stukkie gras wat sy deur baie droogtes heen aan die lewe gehou het. In die Karoo is droogte so deel van jou soos jou eie hartklop.
Die geluid kom van links. Iemand lei skelm water. Hy sluip met onheilige genot tot by die heining. Danksy sy lengte kan hy maklik oorloer. Nie dat hy veel kan sien nie, dis donkermaan en die straatligte kom nie hier agter by nie. Maar wat hy kan sien, is genoeg. Baie silhoëtte van baie plante, breë wiegende blare. 'n Welige tropiese tuin wat deur 'n dowwe figuur kwistig natgelei word in die middernagtelike ure.
Hy het 'n skelmspuiter as buurman. Hý wat met droogte grootgeword het en van kleinsaf elke druppel driemaal omdraai, hý word nou gestraf met 'n siel wat die waarde van water nie ken nie hier reg op sy drumpel.
Sy lyf en sy kop wil bars van frustrasie ná die pynlike laaste totsiens en die lang eensame tog van Gauteng af, die eensame aankoms hier vir 'n nuwe lewe waaaraan hy g'n erg het nie. Hier is nou 'n uitlaatklep. Hy rig homself op tot sy volle lengte en roep met sy welluidende onderwyserstem in die donkerte in: "Het u spesiale toestemming om snags u tuin so lekker nat te lei?"
Hy verlekker hom in die verskrikte geritsel en 'n vrouestem wat gedemp swets. Nogal 'n damesdief. 'n Dame met 'n woordeskat. Hy draai tevrede om, sluit sy deur en gaan klim in die bed. Hy hét nog 'n sweempie skop in hom oor. Miskien is daar tog iewers 'n lewe ná Retha. Die slaap kom gou, al het die alleenheid maar weer saam met hom in die katel kom klim.
'n Skelmspuiter met 'n ysterperd, sowaar! 'n Skelmspuiter wat haar mes in het vir hom.
'n Mens kan dié paar stukkies meubels ook net op sóveel maniere rondskuif. Na 'n paar dae se rondsit bel hy sy kontaknommer met die skool, blykbaar die adjunk-hoof. Toe hy hier was vir die onderhoud was dié met verlof. Hy't nooit gevra waarvoor nie, ook nie rêrig belang gestel nie. Hoe hulle so 'n belangelose mens soos hy kon aanstel, sal hy nie weet nie. Dalk was sy pose briljant. Retha het altoos gekla hy wys nie sy gevoelens nie.
Hy skud sy kop toe hy die foon neersit. Kan jy dit glo – hy is sowaar verontwaardig oor sy adjunk 'n vrou is! En hy dag nog altyd hy's oopkop en verlig. Wat is daar nóg in homself waarvan hy nie weet nie, wat Retha dalk tot raserny gedryf het, wonder hy met toenemende ongemak.
Hy sit en bak al hoelank in sy kar voor die skool toe die motorfiets met 'n vaart om die hoek kom. Hy dag hy sien gesigte. Verslae kyk hy hoe sy 'n ellelange been nonchalant oor die fiets terugswaai, die helmet afhaal en die blonde bos hare uitskud soos 'n hond na 'n lekker swem. Sy kom met lang selfversekerde treë na hom toe aan, steek 'n hartlike hand deur sy oop venster.
"Mnr de Vries? Sekerlik vries ons nie vanjaar in die Kaap nie, né? Kom binne, gelukkig het jou kantoor heerlike lugreëling, tot die argwaan van die ganse personeel." Sy's nie meer 'n kind nie, daar is fyn lyntjies om die skerp blou oë. Maar sy het 'n lýf aan haar.
Saam met 'n motorfietsmaniak wat snags water steel moet hy nou 'n skool bestuur, bid jou aan! Mnr de Vries en Mej de Koker, dink net wat kan 'n skrander hoërskoolleerder dáárvan maak! Hy sal die bespotting van hierdie skool wees.
Jy's te ernstig, Meyer, hoor hy Retha se stem, kry 'n lewe, lag 'n slag! Hy sukkel om vir homself te lag, hy weet dit.
"Meyer, ek dink ons moet vanmiddag se sport afstel." Die blonde mopkop loer familiêr om sy kantoordeur, helmet swaaiend in die regterhand.
Hy het pas besluit dis die wyse ding om te doen, maar één kyk in sy adjunk se fletsblou oë, en die duiwel sit vierkant op sy skouer. En dié is van toeka af mos maar 'n aweregse ou siel. Dus: "Juffrou de Koker, vandag se kinders is opgepiep en gemaksugtig. Ek sal afkondig hulle moet hul hoede en waterbottels en sonskerm onthou. Maar die sport afstel – heeltemal onnodig!" sê Meyer gehoorsaam op Lucifer se bevel.
Hy laat sak sy kop in sy hande. Die skool is skaars 'n maand aan die gang en hy is lewensmoeg. Sy trek Kaap toe was 'n flater, die hoofskap 'n fiasko. Sy kantoor is donker gerook, sy tuintjie is verdor soos sy lewe; van al sy mooi plannetjies het niks gekom nie.
Dae later slaan hy nog vure dood, figuurlik darem, terwyl letterlike vure oral in die kurkdroë Skiereiland verwoesting saai. Natuurlik moes die moeilikste mamma in die hele skool se bedorwe bloedjie gaan staan en flou word in die nette.
Op Goeie Vrydagoggend sit en rook hy weer eens op sy stoeptrappie en staar selfbejammerend oor sy asvaal stukkie tuin. Hy't nie eens dié kwartaal gebodder met natmaak nie, die blonde merrie langsaan gebruik in elk geval genoeg water vir die hele buurt. Hoeveel keer het hy haar al aangespreek? Dan wip sy haar en maak 'n omkeer dat jy net hare sien waai, met 'n slim antwoord oor die skouer. Steur haar nie aan hom nie, by die skool ewe min as tuis.
"Ontspan, kom soos jy is, man!" En weg is sy. Hy drentel agterna. Was nog nie in haar plek nie, meteens is hy nuuskierig. Wat weet hy eintlik van haar? Netmooi niks.
"Hier, my verloofde." 'n Aantreklike blonde man lag op na hom toe. "Ons was verlede jaar deel van die Paasnaweek se statistiek. Ek was gelukkig," en sy lig die blonde bos hare van haar voorkop weg. Die litteken lê woedend en rooi net onder die haarlyn. Hoekom het niemand hom gesê nie?
Sy streel liefderyk oor die glansende saksofoon wat hy nou eers raaksien: "Ek speel in 'n jazz orkes – my gered van ondergang die afgelope jaar." Sy lag vir hom; sweerlik sy bose gedagtes geraai.
Die noordwestewind skuifel oor die stad, voel-voel met slanke misvingers oor die moeë strate heen. 'n Buitjie hier en daar bring verligting vir siel en liggaam, maar nog gans te min vir die dorstige menigtes.
Die plakkersdorpe staan enkeldiep in die modder, die bedelende straatkinders skuil koulik in hul swartsakmanteltjies. Die Kaapse winter eis sy tol.