Veeltalige onderrig vir beter leer op tersiêre vlak | Netwerk24
Veeltalige onderrig vir beter leer op tersiêre vlak
Deur Malherbe Nienaber 28 Augustus 2020 06:41
Prof. Mbulungeni Madiba Foto: Willie du Plessis
Taal behoort nie as 'n hindernis vir leer op tersiêre vlak beskou te word nie, maar eerder in 'n veeltalige omgewing gebruik te word om die leerproses aan te vul.
Prof. Mbulungeni Madiba, dekaan van opvoedkunde aan die Universiteit Stellenbosch (US), sê meertalige studente gebruik een taal om begrip in 'n ander te versterk en wissel tale waar nodig.
"Hulle gebruik tale om beter studente te word. Dit is beter as 'n enkeltalige stelsel wat maak dat hulle nie hul eie tale kan gebruik om te help leer nie."
Madiba, 'n kenner van veeltalige onderrig en voormalige voorsitter van Community of Practice for African Languages (CoPAL), het Donderdag 'n aanlyn seminaar van die Afrikaanse Taalraad toegespreek.
'n Paneelbespreking oor meertaligheid in en om die lesinglokaal is aangebied, met Ivor Price as gespreksleier.
Madiba het gepraat oor hoe inheemse Suid-Afrikaanse tale by onderrig ingesluit kan word en hoe meertalige onderrig in die praktyk sal werk.
Hy sê meertaligheid moet nie as 'n vreemde verskynsel beskou word nie, maar as natuurlik.
Die uitdagings om inheemse tale te institusionaliseer moet nie oorgesien word nie en hy sê een van die vinnigste maniere om dit te doen is deur die proses wat as "translanguaging" bekend staan.
Dit verwys na veeltalige sprekers wat hul tale gebruik as 'n geïntegreerde kommunikasiestelsel, met verskillende tale wat dikwels terselfdertyd gebruik word.
Dit is 'n benadering waarvoor daar reeds voorsiening gemaak word omdat meertaligheid in die Grondwet vervat is en sowat 80% van universiteite se taalbeleid dit ook insluit.
Neville Alexander Foto: Edrea du Toit
Madiba sê hoewel mense kan sê die beleid is onvoldoende of word nie behoorlik toegepas nie, skep dit ruimte vir diegene wat ten gunste is van veeltaligheid, om geleenthede aan te gryp.
"Ons worstel egter met teoretiese kwessies om mense sover te kry om te verstaan wat veeltaligheid is en wat daarmee bereik moet word. Ons behoort ons te beywer vir universiteite wat werklik Suid-Afrikaans is, nie Engels of Afrikaans nie."
Dit gaan verg dat Suid-Afrikaners praat oor wat dit beteken om so 'n universiteit te skep en hoe onderrig teoreties en prakties moet plaasvind.
Volgens Madiba is daar spanning tussen Engels en veeltalige onderrig omdat Afrikatale as onderontwikkel beskou word teenoor ander veral akademiese tale.
"Ons moet afsien van die gedagte dat dié tale nie regtig ontwikkel is nie. Dit is 'n foutiewe benadering, want as jy die taal gebruik, kan dit ontwikkel word. Dit is 'n kwessie van hoe die taal gebruik word."
Die paneelbespreking is gehou ter nagedagtenis van Neville Alexander wat op 27 Augustus in 2012 dood is.
Alexander was 'n struggle-held en politieke aktivis wat hom sterk beywer het vir veeltaligheid en moedertaalonderrig.