"ras"is 'n populasie van diere wat 'n nageslag voortbring wat oor 'n hoë graad van genetiese stabiliteit beskik soos blyk uit identifiseerbare eenvormigheid in rasstandaarde en -prestasie.
Volgens die Diereverbeteringswet is 'n groep eenvormige diere slegs 'n "ras" indien dit deur die Registrateur van Diereverbetering as 'n ras verklaar is en as sulks in die Staatskoerant afgekondig is. So is daar 37 vleisbeesrasse tans verklaar.
'n Verklaarde ras kan óf 'n bestaande verklaarde ras wees, óf 'n ras wat volgens wetenskaplik gefundeerde teeltbeginsels, ontwikkel is. Dit is egter nie bloot die samevoeging van twee of meer bestaande rasse en nou het jy 'n "nuwe" ras nie. In laasgenoemde geval is die resultaat, wat dikwels merkwaardig is, hoofsaaklik weens heterose (basterkrag), en nie noodwendig oordraagbaar nie.
3. Die unieke eienskappe (visueel en produksie) wat vleisbeesrasse van mekaar onderskei, is die grootste bepalende faktor wanneer 'n veeboer moet besluit met watter ras hy wil boer.
4. Hierdie spesifieke unieke eienskappe is dus die rede vir 'n ras se voortbestaan. Indien hierdie eienskappe nie ekonomiese waarde het en werklik vas geteel is in 'n ras nie, sal die impak van die ras noodwendig mettertyd vervaag tot 'n skamele "sentimentele" bestaansreg.
7. Dit is waarom daar Telersgenootskappe is. Die belangrikheid vir hierdie strukture is voor-die-hand-liggend. Daarom ook dat die Diereverbeteringswet baie duidelike riglyne in hierdie verband neerlê.
8. Onder hierdie Wet, kan 'n Telersgenootskap gestig word as daar minstens sewe telers is van 'n verklaarde ras en indien daar nie reeds 'n Telersgenootskap vir daardie ras bestaan nie. So 'n Telersgenootskap moet onder andere voorsiening maak vir:
'n Stel minimum rasstandaarde wat voldoen aan aanvaarde biologiese en ander norme wat die genetiese verbetering van die ras ten doel het.
Geregistreerde teelbulle wat dus uit so 'n ordelik saamgestelde struktuur beskikbaar gestel word, verminder die risikos by die keuse van 'nteelbul en lei tot stabiliteit en vertroue.
3. Dit is dus net logies dat 'n produsent alles moontlik sal doen om die regte besluit te neem by die aankoop van 'n teelbul.
Die suksesvolle mielieboer, kies vandag sy saad amper pit-vir-pit. Hy bepaal eers presies wat hy nodig het volgens sy spesifieke grondtipe en omgewing. Verder is die inligting beskikbaar op die saadkatalogus en kan hy dus hierdie inligting gebruik om volgens sy behoeftes en hulpbronne, grondtipe, reënval, ens. presies die regte saad aan te koop. Dieselfde geld ten opsigte van die toediening van kunsmis. Die risiko's is net te hoog om 'n kans te vat met 'n moontlike verkeerde keuse.
Dieselfde geld vir die beesboer. Hy kan in vandag se knyptang ekonomiese klimaat, eenvoudig nie bekostig om 'n "mogge-troffe" besluit ten opsigte van 'n bul te neem nie. Sonder die toepaslike onafhanklik geverifieerde inligting, raai jy as jy 'n bul kies en is dit inderdaad 'n "mogge-troffe" oefening.
Jy koop bloot op sigwaarde. Daar kan dalk wel 'n paar gewigte beskikbaar wees, maar dit is alles net die dier se eie prestasie wat veral by eerste kruisings 'n groot element van heterose (basterkrag) bevat wat nie noodwendig oordraagbaar is nie.
Daar is nie teelwaardes beskikbaar wat beraam word deur ook die dier se ouers en ander verwantes (stamboom-inligting) se prestasies in ag te neem nie.
Sonder hierdie inligting raai jy en dobbel jy en dit is eenvoudig nie in vandag se ekonomiese toestande, goed genoeg nie.
Dit is ook 'n mite dat stoettelers kwansuis net na syfers kyk en nie die dier visueel evalueer nie. Elke Telersgenootskap het 'n stel rasstandaarde gebaseer op funksionele doeltreffendheid wat slegs visueel evalueer kan word. Dit word gewoonlik ook deur onafhanklike inspekteurs gedoen. Visuele evaluasie, sonder die rugsteun van onafhanklik verwerkte produksiedata, is netso riskant as om net na syfers te kyk.
Die waarde van 'n kruisrasbul as teeldier moet nie verwar word met die produksiewaarde van 'n kruisraskoei nie.
Dit is ongelukkig te laat wanneer jy agterkom dat die kalwers van 'n kruisrasbul nie presteer soos wat die bul "gelyk" het nie!