Na go Rogana go Fošagetše? | Bafsa ba a Botšiša
“Ke šetše ke tlwaetše go kwa dipolelo tša maroga moo ke sa hlwago ke tshwenyega. E šetše e le setlwaedi.”—Christopher, wa mengwaga e 17.
“Ge ke be ke sa le yo monyenyane ke be ke tlwaetše go rogana kudu. Go rogana ke mokgwa wo o tlwaelegago gabonolo eupša go boima go o tlogela.”—Rebecca, wa mengwaga e 19.
Lebaka leo e lego taba e tshwenyago
O ikwa bjang ge o ekwa batho ba bangwe ba rogana?
Ga ke lemoge seo—ke selo seo se tlwaelegilego.
Ke tshwenyega ganyenyane—eupša ke fo amogela.
Ke a kgopišega—ga ke tlwaele.
O rogana ga kae?
Ga ke rogane
Go ya ka wena, taba ya go se rogane ke ya bohlokwa gakaakang?
Ga e tloge e le bohlokwa gakaalo
E bohlokwa kudu
Na o lebelela go rogana e le taba e tshwenyago? Mohlomongwe o ka re ‘E sego ka mokgwa woo.’ ‘Go feta moo, go na le mathata a magolo mo lefaseng ao re swanetšego go tshwenyega ka wona. Ntle le moo, batho ka moka ba a rogana!’ Na se ke therešo?
Therešo ke gore go na le batho bao ba kgethago go se rogane. E bile ba na le mabaka a mabotse ao a dirago gore ba se rogane ao batho ba bangwe ba sa kego ba nagana ka wona. Ka mohlala:
Go rogana ga se taba ya mantšu feela. Dipolelo tša gago di bontšha seo se diregago ka gare ga gago. Go rogana go ka bontšha gore ga o na taba le maikwelo a batho ba bangwe. Na ruri se ke motho yo o lego yena?
Beibele e re: “Eupša dilo tše di tšwago ka molomong di tšwa pelong.”—Mateo 15:18.
Go rogana go šilafatša polelo. Ke ka baka la’ng o rogana goba o dira gore ba bangwe ba rogane?
Go rogana go ka dira gore batho ba bangwe ba se be le pono e botse ka wena. Puku ya Cuss Control e re: “Tsela yeo re bolelago ka yona e ka bontšha mohuta wa bagwera ba rena, tlhompho yeo re tla e hwetšago go ba leloko goba bao re šomago le bona, kamoo ditswalano tša rena di tlago go ba ka gona, kamoo re tlago go tutuetša ba bangwe, ge e ba re tla hwetša mošomo goba go hlatlošwa mošomong le kamoo batho bao ba sa re tsebego ba tlago go re amogela ka gona.” E tlaleletša ka gore: “Ipotšiše ge e ba mohlomongwe ditswalano tša gago di be di ka kaonefala ge e ba o sa rogane.”
Beibele e re: “Tlošang go lena ... polelo e gobošago.”—Baefeso 4:31.
Go rogana go ka se dire gore o kgahliše go ya le kamoo o naganago ka gona. Pukung ya gagwe ya How Rude! Dr. Alex Packer o boletše gore: “Batho bao ba dulago ba rogana ba nola moko.” O oketša ka gore polelo e tletšego maroga “ga ena bohlale goba go bontšha kwelobohloko. Ge e ba dipolelo tša gago di sa kwešišege e bile di sa kwagale di ka kgoma tsela yeo monagano wa gago o šomago ka yona.”
Beibele e re: “Anke polelo e bodilego e se ke ya tšwa melomong ya lena.”—Baefeso 4:29.
Ipeele pakane. Ke ka baka la’ng o sa leke go fokotša go rogana ka lebaka la kgwedi goba ka tlase ga moo? O ka bona kamoo o dirago tšwelopele ka gona ka go ithalela tšhate goba go swaya khalentareng. Gore o kgomarele seo o ikemišeditšego sona, go ka nyakega gore o gate megato e mengwe. Ka mohlala:
Phema boithabišo bjoo bo tlatšago kgopolo ya gago ka maroga. Beibele e re: “Ditlwaelano tše mpe di senya mekgwa e holago.” (1 Bakorinthe 15:33) “Ditlwaelano” ga se feela batho eupša di akaretša boithabišo—difilimi tšeo o di lebelelago, dipapadi tša khomphutha tšeo o di bapalago le mmino woo o theetšago. Kenneth wa mengwaga e 17, o re: “Go bonolo kudu go fo opela koša yeo o e ratago eupša o sa šetše mantšu a yona a maroga—ka ge feela e ena le molotšana o mobose.”
Bontšha gore o godile. Batho ba bantši ba a rogana ka ge ba nagana gore seo se ba dira gore ba bontšhe e ka ba godile. Ge e le gabotse se ga se therešo. Beibele e re batho ba godilego ke bao “ba tlwaeditšego matla a bona a go hlatha ka go a diriša, e le gore ba kgethologanye se se nepagetšego le se se fošagetšego.” (Baheberu 5:14) Ga ba itheoše seriti ka ge ba nyaka go kgahliša ba bangwe.
Ge e le gabotse polelo e sa hlwekago e šilafatša monagano wa gago le wa ba bangwe ka dikgopolo tše sa kgahlišego. Go na le batho ba bantši bao menagano ya bona e šetšego e šilafetše lefaseng! Puku ya Cuss Control e kgothatša ka gore: “O se ke wa tlatša batho bao ba nago le mekgwa e sa kgahlišego. Bapala karolo ya gago ka go bolela polelo e hlwekilego. O tla ikwa o le kaone le batho ba bangwe ba tla go bona o le motho yo kaone.”
“Polelo e sa hlwekago e dira gore batho ba se go lebelele gabotse. Ge e ba o sa kgone go bolela ntle le go rogana, se se bontšha gore ga o tsebe polelo.”—Jared.
“Batho ba lebeletšane le kgetho ya kamoo ba tlago go bolela ka gona. Ga se ka mehla go lego bonolo eupša re swanetše go nagana pele re bolela. Go a kgonega gore motho a tlogele go rogana.”—Jennifer.
Kamoo o ka Fenyago Kgateletšo ya Dithaka
Kgateletšo ya dithaka e ka dira gore batho ba lokilego ba dire dilo tše mpe. Ke’ng seo o swanetšego go se tseba ka yona, le gona o ka lebeletšana bjang le yona?