Tegniese resessie sal waarskynlik SA se armoede verergerHamlet Hlomendlini, hoofekonoom by AgriSA. Foto: Verskaf. Deur Hamlet Hlomendlini, hoofekonoom by AgriSA Statistiek SA het onlangs die jongste tendense rondom armoede in Suid-Afrika bekend gemaak en daarvolgens leef meer as die helfte van die plaaslike bevolking steeds in erge armoede. Volgens die verslag is die mense wat die kwesbaarste is meestal swart gemeenskappe in landelike gebiede van die Oos-Kaap en Limpopo. Dit is ook dikwels mense met min tot geen onderwys wat makliker in armoede verval, sê die verslag. Wat die verslag egter nie sê nie is dat daar ŉ intrinsieke verband is tussen die stygende armoede in die land en die toenemende ongelykheid en werkloosheid, veral onder swart Suid-Afrikaners. Dit is ook belangrik om daarop te let dat armoede, ongelykheid en werkloosheid direk verband hou met die plundering en korrupsie wat tans in die land plaasvind. Miljarde rande, wat vir sinvolle projekte aangewend kon word om werk te skep en só uiteindelik die ekonomie kon laat groei, word tans eerder bestee aan onnodige uitgawes op regeringsvlak, of sommer net vermors op korrupte aktiwiteite by ondernemings in staatsbesit. Hierdie korrupsie ontneem die meerderheid van Suid-Afrikaners van hul toegang tot basiese maatskaplike dienste wat armoede, ongelykheid en werkloosheid moet verlig. Suid-Afrika moet nou die politieke wil toon om dié dinge aan te spreek wat nodig is om mense uit armoede op te hef. Werkskepping, vaardigheidsontwikkeling en entrepreneurskap het die potensiaal om armoede uit te wis. Daarvoor is reeds ŉ raamwerk in plek: die Nasionale Ontwikkelingsplan (NOP) is ŉ gedetailleerde bloudruk wat beskryf hoe armoede aangespreek kan word om dit teen 2030 uit te skakel. Die NOP stel landbou as ŉ sleutelbedryf voorop in dié verband. Nieteenstaande die belangrikheid van ander bedrywe in die ekonomie is daar bewyse wat daarop dui dat landbou ander nie-landbou-aktiwiteite oorheers in die potensiaal om armoede te verminder. Die Organisasie vir Samewerking en Ontwikkeling (OECD) het ŉ studie van ŉ paar ontwikkelende lande gedoen om te bepaal hoe die vinnigste vordering gemaak is om armoede te verminder. Lande soos Indonesië en Vietnam is by die studie ingesluit. Die studie het bevind dat ŉ groeiende landbouinkomste in meer as die helfte van die gevalle gehelp het om armoede aan te spreek. Armoede gaan in alle waarskynlikheid nie uitgeskakel word nie, maar eerder vererger, gegewe die talle uitdagings wat Suid-Afrika tans in die gesig staar, insluitende die stadige ekonomiese groei, wat die ekonomie in ŉ tegniese resessie-trajek geplaas het. Suid-Afrika kan egter gered word uit ŉ armoedekrisis as die NOP geïmplementeer word saam met goeie politieke en ekonomiese wil en leierskap. Miskien kan die komende ANC-verkiesingskongres in Desember ŉ soeklig plaas om te bepaal hoe Suid-Afrika se armoede, ongelykheid en werkloosheidskwessies aangespreek kan word, afhangende van die leiers wat daar verkies word om die land se leisels ná die algemene verkiesing in 2019 oor te neem.