Amasonewoud stel al meer koolstof vry‘n Boot vaar op die Jururarivier in Carauari, in die hartjie van die Brasiliese Amasone. (Foto: Florence Goisnard/AFP) Die Brasiliese Amasone het die afgelope dekade byna 20% meer koolstof in die atmosfeer vrygestel as wat dit opgeneem het. Dié bevinding is gemaak in ŉ verslag wat boonop lui dat die mensdom nie meer kan staatmaak op die wêreld se grootste tropiese woud om mensgemaakte koolstofbesoedeling te help opneem nie. Van 2010 tot 2019 het Brasilië se Amasonekom altesame 16,6 miljard ton koolstof vrygestel, terwyl dit net 13,9 miljard ton opgeneem het, het navorsers die afgelope week bekend gemaak. Hulle studie het gekyk na die hoeveelheid koolstof wat geabsorbeer en gestoor word soos wat die woud groei, teenoor die hoeveelheid wat in die atmosfeer vrygelaat word terwyl die gebied afgebrand of verwoes word. “Ons het dit eintlik verwag, maar dit is die eerste keer dat ons syfers het wat wys die Brasiliese Amasone het omgeswaai en is nou ŉ netto uitstraler,” het een van die skrywers van die artikel in Nature Climate Change, Jean-Pierre Wigneron, gesê. Wigneron is ŉ navorser by Frankryk se Nasionale Instituut vir Agronomiese Navorsing (INRA). “Ons weet nie in watter stadium die verandering onomkeerbaar gaan word nie.” ‘n Vragmotor gooi water op ‘n grondpad terwyl bouwerk aan die Trans-Amasone-hoofweg voortgaan. Snelweë het ‘n groot bydrae gelewer tot die ontbossing van die reënwoude. (Foto: Nelson Almeida/AFP) Die studie wys dat ontbossing – deur brande en die uitkap van die woud – in 2019 byna viervoudig toegeneem het sedert die vorige twee jare. Dit het toegeneem van sowat ŉ miljoen hektaar tot 3,9 miljoen hektaar, oftewel die grootte van ŉ land soos Nederland. “Brasilië het ŉ skerp daling in aansoeke vir omgewingsbeskermingsbeleid gehad sedert die regeringsverandering in 2019,” het die INRA in ŉ verklaring gesê. Ekostelsels wêreldwyd was ŉ belangrike bondgenoot terwyl die wêreld sukkel om koolstof-uitstraling, wat in 2019 40 miljard ton bereik het, te verminder. Oor die laaste halfeeu het plante en grond sowat 30% van die gasse opgeneem, selfs terwyl dit in dieselfde tyd met meer as 50% toegeneem het. Die wêreld se oseane help ook, en het 20% opgeneem. Die Amasonekom bevat sowat die helfte van die wêreld se tropiese reënwoude wat veel doeltreffender is om koolstof op te neem en te stoor as ander soorte plantegroei. Indien die streek ŉ bron van koolstof word – eerder as ŉ plek waar dit geabsorbeer word – gaan dit egter veel moeiliker wees om die klimaatkrisis te pak. Sowat 60% van die Amasonewoud is in Brasilië geleë.