raising money saartjie baartman | The World in My Words. Full Stop.
Tag Archives: raising money saartjie baartman 31 Mei en die moord op HF Verwoerd
Republiekdag en dr. Hendrik Frensch Verwoerd
Europa, Suid-Afrika en identiteitspolitiek
NP van Wyk Louw Kultuuraand
Junie 2, 2014
Deur MARTHINUS VAN BARTOP 31 Mei 1961 het Suid-Afrika ‘n republiek geword. Daarmee het hy sy algehele onafhanklikheid van die Britse Ryk verklaar, en hom losgemaak van die langarm-regering deur Londen wat selfs ná Uniewording in 1910 steeds oor Suid-Afrika gegeld het.
Suid-Afrika se lidmaatskap van die Britse Statebond is gevolglik opgeskort en hy moes opnuut daarom aansoek doen. Toe dit blyk dat die toegewings waarop lidlande aandring alvorens hy weer tot die liggaam toegelaat word, naamlik een man een stem – wat sou lei tot ‘n swart meerderheidsregering, te veel gevra was, het Suid-Afrika, onder aanvoering van sy eerste minister, dr. H.F. Verwoerd, sy aansoek teruggetrek en so sy selfrespek behou.
Sonder die hoflikheid om dr. Verwoerd vooraf oor die inhoud van sy voorgenome toespraak in te lig, het Macmillan ‘n verbale bom laat ontplof: Brittanje was besig om al sy Afrika-kolonies onafhanklik te maak en terselfdertyd finansieel en andersins by te staan om hul voete te vind. “The wind of change is blowing through this continent,” het hy gesê. Die opkoms van die swart nasionale bewussyn moet aanvaar word, en ‘n vergelyk moet dienooreenkomstig getref word. Suid-Afrika se apartheidsbeleid is nie die antwoord nie. Daarmee het hy te kenne gegee dat die wit inwoners van Suid-Afrika, wat Brittanje aangaan, afskryfbaar was, en dat Brittanje se oplossing ‘n swart meerderheidsregering, verkry deur een man een stem, was. Word daar nie toegegee nie, kan die wêreldvrede weens die spanning tussen die Ooste en die Weste versteur word, het hy gewaarsku.
Op 6 Januarie 1961 het die sekretaris-generaal van die Verenigde Volke Organisasie, deesdae bekend as die Verenigde Nasies, die Sweed Dag Hjalmar Agne Carl Hammarskjöld (56), Suid-Afrika besoek en indringende samesprekings met dr. Verwoerd gevoer oor die rigting wat Suid-Afrika met republiekwording sou inslaan, oor apartheid en die beweerde skending van menseregte in Suid-Afrika. Hulle het mekaar gou gevind en Hammarskjöld is op toer deur die land geneem, onder meer na Transkei. Hy het na afloop van sy besoek gesê die samesprekings (daar was ses) was op die man af, konstruktief en van groot nut. Hy sou in voeling met dr. Verwoerd bly om later nog samesprekings te voer. Hy was kennelik beïndruk met sy gasheer en wat hy gesien en ervaar het. Op 18 September van daardie jaar is sy vliegtuig deur vegvliegtuie oor Ndola, Zambië, aangeval en afgeskiet. Op die grond is al die oorlewendes in die wrak doodgeskiet. Die VVO het gesê Hammarskjöld het in ‘n vliegongeluk gesterf, maar onafhanklike ondersoekers onder leiding van Göran Björkdal, ’n Sweedse hulplenigingswerker in Afrika, het bevind dat hulle inderdaad vermoor is in opdrag van Britse kapitaliste wat die minerale rykdomme van Katanga beheer het.
Op 15 Maart 1961 het dr. Verwoerd Suid-Afrika se aansoek om voortgesette lidmaatskap van die Britse Statebond teruggetrek, en op 31 Mei 1961 het Suid-Afrika amptelik ‘n republiek geword, met adv. C.R. Swart as die eerste staatspresident. Sy inhuldiging op dié dag was in die Grootkerk in Bosmanstraat, Pretoria, en die ander verrigtinge het op Kerkplein plaasgevind.
Tsafendas is nooit verhoor nie omdat die hooggeregshof in ‘n spesiale ondersoek bevind het dat hy as skisofreen nie vir sy dade aanspreeklik gehou kon word nie en ingevolge wetgewing nie verhoor kon word nie. Hy is lewenslank in tronkselle en die Sterkfontein-gestig opgesluit, waar niemand hom te woord kon staan nie, en hy is op 7 Oktober 1999 daar dood. Hy is op die hospitaalterrein in ‘n ongemerkte graf begrawe.
Na die inhegtenisneming in 1963 by Rivonia van Nelson Mandela, Joe Slovo en ander kommuniste deur die veiligheidspolisie, wou Bird se vennoot, wat ook mede-stigter was van die militante ANC-vleuel Umkhonto weSizwe, land-uit vlug. Hy het betreklik gou ‘n pos as psigiater in die Brighton-hospitaal vir geestesversteurdes in Londen bekom, asook een as ‘n konsultant-psigiater in die Maudsley-hospitaal in die Britse hoofstad.
Dit was vir Bird duidelik dat sy eertydse vennoot geen blinkogige vryheidstryder met vrome, medemenslike ideale was nie, maar dat hy inderdaad lid was van ‘n internasionale terroristegroep wat wêreldmag manies nagejaag het. Hy het ‘n afspraak met die veiligheidspolisie gemaak en hulle alles van sy vennoot se doen en late en sy betrokkenheid as psigiatriese terapeut van David Pratt vertel.
Mei 31, 2014 om 2:03 vm
Baie bly dat iemand nog goeie goed oor Doktor Verwoerd skryf en dat iemand nog Republiekdag herdenk. Uitstekende artikel!
Peet Victor sê:
Junie 4, 2014 om 1:16 nm
Dankie vir die waarheid.Uitstekende artikel.Ek wens daar was meer van jou soort in hierdie droewe land.
Junie 10, 2014 om 10:10 vm
Dankie vir u positiewe kommentaar. Die waarheid kan nie vernietig word nie.
Junie 10, 2014 om 10:16 vm
Republiek Suid-Afrika is al die inwoners se woonplek, en almal behoort daarop trots te wees. Leer u kinders en kleinkinders om patrioties jeens Suid-Afrika te wees. Herdenk Republiekdag elke jaar. Maak ‘n groot en belangrike geleentheid daarvan. Binne die gesin, binne die gemeenskap, binne die Republiek. Dan kan dit net groei en opbloei. Moenie vir leiers wag om dit namens u te doen nie. Generaal CR de Wet het in die Anglo-Boereoorlog by geleentheid verklaar: “Elkeen van my burgers is ‘n generaal, ‘n kommando.” Soek u leiers? Begin by uself. Wees van vandag af ‘n leier.
Fred Hattingh sê:
Junie 22, 2014 om 8:14 nm
Jammer jy kan nie die volle waarheid skryf wie agter Dr Verwoerd se moord was nie, die hoekom word mooi beskryf, baie dankie.
Junie 23, 2014 om 7:13 nm
Die volle waarheid sal nog eendag van die dakke verkondig word. Die boosheid sal die lig nie oorweldig nie. My boek Kaap van Slawe onthul die Britse slawernyskandaal hier ter plaatse nadat dit tweehonderd jaar lank weggesteek en verswyg is.
Junie 26, 2014 om 8:53 nm
Baie dankie aan die FAK wat die moed van hul oortuiging het om hierdie ongewilde waarhede te plaas – dit behoort in die hand van elke skookind en ouer geplaas te word. Die hartseer vir my is dat die dolksteek gekom het vanaf diegene wat dr. Verwoerd vertrou het om hom te beveilig, nl. Langhendrik en Vorster. Daar was ook polisie-generaals soos Keevy en Gouws wat ‘n mate van vooraf-inligting moes gehad het.
Ek ken ‘n afgetrede mynwerker wat op 9 Junie 1966 voor genl. Gouws verskyn het om homself uit die polisie te koop – Keevy was blykbaar toe by die parlement. Genl Gouws (wat toevallig deur my oupa se bemiddeling op Calvinia gehelp is om sy matriek te verwerf) se woorde aan my (nou) bejaarde vriend was as volg: “Moenie nou bedank nie. Eersdaags gaan dr. Verwoerd aftree as Eerste Minister, en dan gaan adv. Vorster die Eerste Minister word en aanbly op beide stoele. Julle sal dan ‘n goeie verhoging kry.”
Skaars drie maande later is dr. Verwoerd vermoor en het genl. Gouws se (ingeligte) voorspelling waar geword! Verwoerd het wel nie afgetree nie, maar is vermoor!
Jan van Zyl sê:
Junie 27, 2014 om 12:48 nm
Baie goeie artikel. Inderdaad wonderlik dat daar nog mense is wat nie skroom om die waarheid te skryf en nie voor liberale aanslae in ‘n skuldgevoel vasval nie. Ons volk se vryheidstryd sal deurgaans met die waarheid ingeweef moet word, anders raak ons ook maar soos die sikofante wat ons volk in ’94 met hul leuens uitverkoop het.
Johann Wingard sê:
Julie 10, 2014 om 10:26 vm
Dankie vir die rubriek, Marthinus.
Dankie ook vir jou opregtheid. Ek was een van die Afrikaners wat die voorspoedtyd van Suid-Afrika beleef het. Dis toe ons die land se infrastruktuur gebou het omdat daar ‘n toekoms was om dit te gebruik.
Mense vertel ons daagliks om nie na apartheid terug te verlang nie. Maar ons almal verlang terug na die tydperk van voorspoed, vrede en vryheid.
Ans Jacobs sê:
Augustus 1, 2014 om 11:21 vm
‘n Baie insiggewende openbaring!!!
RSA PATRIOT sê:
Augustus 20, 2014 om 10:08 nm
Baie waar. Dit is veral die jeug wat geleer moet word oor hul geskiedenis.
Dr Stephanus van Wyk sê:
September 19, 2014 om 1:08 nm
Pragtige artikel deur Marthinus van Bart, bekend vir sy bydraes van groot kulturele waarde.
Fanie van Wyk.