Skokfeite oor vuishou van droogte op landboubedryfJannie de Villiers van Graan SA het sy kommer oor die mielieoeste in veral die weste van Suid-Afrika uitgespreek. Foto: Esté Meyer Jansen/Maroela Media. Net Gauteng en Mpumalanga se watervoorsieningsvooruitsigte vir die landboubedryf is tans stabiel terwyl die res van Suid-Afrika sedert 2016 met voortslepende droogtes geteister word. Dit het die landbou-organisasie Agri SA genoop om in Desember ŉ opname te doen onder sy lede om ŉ akkurate assessering van die uitwerking van die droogte op boerdery en werkskepping in die sektor te kry. Volgens die opname het die droogtetoestande reeds ŉ kritieke vlak in die Oos-Kaap, Vrystaat, Noord-Kaap, Noordwes en die Wes-Kaap bereik. Sedert Januarie 2018 het die bedryf reeds ŉ verlies van sowat 31 000 werksgeleenthede gehad en finansiële verliese van R7 miljard gely. ŉ Verdere 70% van respondente in dié opname het aangedui hulle verkeer onder geweldige finansiële druk en meer as 50% het gesê hulle sal werkers moet aflê. Die opname het ook uitgewys dat die droogtetydperk ŉ verwoestende uitwerking op gewasse gehad het en daar is deurlopend ŉ verhoogde risiko vir veldbrande weens die dorre toestande van weidings. “Die ekonomiese invloed van die droogtes is uitermatig, maar ons moet ook aan die emosionele skade dink. Mense verloor hulle werk en plase sluit op ŉ tyd wanneer ons juis voedselsekerheid moet verstewig en werkskepping benodig. “Meer as die helfte van boere ly onder meer aan depressie en angs weens die uitdagings en skade te wyte aan die droogte,” het Christo van der Rheede, Agri SA se adjunk- uitvoerende direkteur, gesê. Volgens Omri van Zyl, uitvoerende direkteur van Agri SA, sal die landboubedryf na raming R3 miljard benodig om dit deur die volgende jaar te dra. “Boere het tans ernstige probleme met produksiekrediet en kontantvloei. Die afgelope drie jaar se droogtes het enige buffer uitgeput wat boere veral in die graanbedryf nog gehad het. “Boere in die vee en lewendehawebedryf sukkel ook met kontantvloeiprobleme en bystand met die voorsiening van voer en vervoersubsidies sal hier verskaf moet word om boere ten minste deur hierdie seisoen te dra.” Jannie de Villiers van Graan SA het sy kommer oor die mielieoeste in veral die weste van Suid-Afrika uitgespreek. “As ons nie reën hierdie naweek in van dié gebiede kry nie sal die meeste gewasse vrek. Hulle wortelstelsels kan net nie hierdie hittegolwe deurstaan nie. Dit sal graanproduksie in Suid-Afrika onder groot druk plaas en beteken ons sal groot hoeveelhede mielies moet invoer.” ’n Uiteensetting van hoe die watervoorsieningsvooruitsigte vir die landboubedryf tans lyk. Foto: Esté Meyer Jansen/Maroela Media. De Villiers het bygevoeg dat die droogte die prys van witmielies reeds met 60% laat styg het en verbruikers sal in die komende maande prysverhogings van ŉ produk soos pap moet absorbeer. “Die prys van geelmielies het met sowat 40% gestyg. Dié soort mielies word hoofsaaklik as voer gebruik en sal die insetkoste van suiwelprodukte, hoenderbedryfprodukte, eiers en rooivleis tref.” Gerhard Schutte, uitvoerende hoof van die Rooivleis Produsente-organisasie (RPO), het gesê die droogte plaas bykomende druk op hulle bedryf waar faktore soos die verlies aan die bedryf se bek-en-klouseervrye status en invoersyfers hulle reeds talle terugslae besorg het. “Die toekoms van Suid-Afrika se landboubedryf sal net verseker kan word deur ŉ spanpoging. Ons het droogtehulp nodig wat gereed moet wees teen die einde van die winterseisoen. “Die bedryf moet ook so gou moontlik ons bek-en-klouseervrye sone terugkry en vertroue in die mark herstel word met beleidsekerheid en ekonomiese groei.” Van Zyl het gesê georganiseerde landbou sal binnekort samesprekings voer met die regering, banke, landbou-ondernemings en die nasionale ramphulpsentrum om planne te beraam om die uitdagings van boere die hoof te probeer bied.