SA’ners al meer keelvol vir swak diensleweringMeer as 200 betogings oor munisipale dienslewering is oor die afgelope 12 maande in Suid-Afrika aangeteken. (Argieffoto: Unsplash) Pres. Cyril Ramaphosa het Maandag in sy weeklikse nuusbrief erken Suid-Afrikaners is keelvol vir swak dienslewering, veral wat die voorsiening van krag betref. Dié ontevredenheid het aanleiding gegee tot honderde betogings landswyd die afgelope paar jaar. Ramaphosa en lede van die ANC het Saterdag ’n vyandige ontvangs tydens ’n besoek aan Soweto gekry, waar inwoners van die Nomzamo-nedersetting onder meer gekla het dat die party net omgee wanneer dit verkiesingstyd is. Ramaphosa se besoek kom te midde van politieke veldtogte in aanloop tot die munisipale verkiesing wat vanjaar op 1 November plaasvind. Ramaphosa het in sy nuusbrief gesê hy besef Suid-Afrikaners is gefrustreerd en dat daar nie altyd die nodige kommunikasie van betrokke regeringsdepartemente af is wanneer daar ŉ probleem met dienslewering is nie. Hy het verwys na ŉ artikel van die Instituut vir Sekerheidstudies (ISS) wat daarop dui dat 585 betogings oor water en sanitasie tussen Januarie 2013 en April 2021 aangeteken is, waarvan 65% in geweld ontaard het. Syfers op die ISS se webblad beaam dat gemeenskappe toenemend ontevrede is oor swak dienslewering en betogings deur ontevrede lede van die publiek het ook die afgelope jaar landswyd voorgekom. Oor die afgelope 12 maande het die ISS minstens 130 betogings oor gebrekkige munisipale dienslewering aangeteken. ŉ Verdere 82 het te doen gehad met gebrekkige elektrisiteitsvoorsiening. Volgens ’n kaart wat op die instituut se webwerf gepubliseer is, is die meeste van dié betogings in Gauteng en KwaZulu-Natal aangemeld, met toenames tussen Maart en Junie vanjaar. Lizette Lancaster, navorser by die ISS, sê dit blyk dat elektrisiteitskwessies vanjaar ŉ groot knelpunt onder Suid-Afrikaners is. “Dit kan onder meer toegeskryf word aan prysverhogings en die sogenaamde vermindering van kragtoevoer aan sommige gebiede weens onwettige kragkoppelings.” Betogings, sê Lancaster, is egter nie net tot dié kwessie beperk nie. “Soos mense onder toenemende ekonomiese druk, werkloosheid en ’n toename in alledaagse uitgawes gebuk gaan, neem protesaksie toe.” Sy meen nóg meer betogings kan in die volgende ses weke in aanloop tot die verkiesing verwag word. “Dit is die tyd wanneer mense dink politici na hulle luister,” sê Lancaster. Kommunikasie met inwoners Luidens ŉ artikel wat in Mei vanjaar deur die ISS gepubliseer is, blyk dit dat voldoende kommunikasie en vinnige optrede deur plaaslike regerings, moontlik kan verhoed dat ontevredenheid weens diensleweringsprobleme in gewelddadige betogings ontaard. Ramaphosa het ook in sy nuusbrief gesê dat voldoende kommunikasie oor die onderbreking van dienste uiters belangrik is. “ŉ Klomp inwoners in die gemeenskappe wat ons besoek het, sê munisipaliteite reageer traag op probleme en hou gemeenskappe nie op hoogte van die ontwrigting van dienste wat weens wanbetaling gestaak word nie. ” Hy meen frustrasies en woede onder inwoners kon ook deur deurlopende interaksie rakende kwessies soos onwettige kragkoppelings, die beskadiging van kragstasies en die voordele van voorafbetaalde kragstelsels, vermy word. “Wanneer mense sonder voldoende verduideliking van basiese dienste ontneem word, verloor hulle vertroue in plaaslike regering. “Soms dink mense gewelddadige betogings is die enigste manier hoe hulle die aandag kan kry van diegene wat vir die voorsiening van dienste verantwoordelik is.” Hoewel Ramaphosa toegee dat plaaslike regering ŉ groter aanspreeklikheid vir dié probleme moet aanvaar, het inwoners ook ŉ verantwoordelikheid om nié dienslewering te ondermyn deur skade aan infrastruktuur te berokken of onwettige koppelings te maak nie.