BO: Hier is dit weer ’n vlieg wat hom lelik misgis met ’n vlieëvangerplant. Mislei deur die plant se soet afskei­dings, gaan sit die vlieg argeloos op die blaar. Waps! Skielik sit die vlieg agter tralies en sy lot is beseël.
DIE vlieëvanger (“Venus’s fly-trap”) is berug vir die aardige, vaardige en ratse manier waarop hy sy prooi vang. Hy groei in die klam, mossige dele van Noord-Amerika, maar is regoor die wêreld ’n gewilde huisplant.
Die blare van die vlieëvanger groei soos ’n roset (roosvormig) naby die grond. Op die foto LINKS BO is ’n plant in die vrye natuur. Elke blaar soos die een REGS BO is ’n afsonderlike valstrik. Dit is min of meer rond en word verdeel deur ’n sentrale skarnier, wat die lobbe (dele) kan laat toeklap soos die twee helftes van ’n oester. Die rande van die blaar het sagte tande wat die strik, wanneer hy oop is, nogal soos gapende kake laat lyk.
Die sneller-hare is die plant se “brein”. En hulle kan jou werklik tel! Die vlieëvanger se blare kan slegs drie keer toeklap en weer oopgaan, waarna hulle doodgaan. Die blaar moet dus seker maak dat die voorwerp wat daarop land, inderdaad ’n prooidier is, en nie ’n reëndruppel of stukkie plantegroei nie, voordat hy toegaan.
Word ’n sneller-haar slegs een keer aangeraak, gebeur daar niks nie. Sou dit of ’n ander haar kort daarna ’n tweede keer geroer word—soos sal gebeur wanneer ’n insek daar rondbeweeg op soek na kos—klap die lobbe blitsvinnig toe en die tande vorm die tralies van ’n geslote hok.
Die lobbe druk ferm teen die spartelende insek aan en kliere aan die binne-oppervlak van die blaar skei verteringsappe af wat oor die diertjie stroom en sy liggaam afbreek.
Wanneer die vertering klaar is, gaan die blaar oop en die insek se oorblywende dop word deur die wind weggewaai.
NOG ’n bekende vleisvreter is die sogenaamde bekerplant (Eng. pitcher plant). Die blare van hierdie plant vorm werklik ’n beker, wat ’n dodelike dammetjie verteringsappe bevat.
Skielik verloor die argelose slagoffer sy greep en tuimel in die kuil van suursappe daaronder, waar hy verdrink. Die sappe breek die dooie liggaam gou af en die plant absorbeer die nuttige minerale.
PARTY vleisvretende plante gebruik klewerige afskeidings om hul prooi te vang. Die sonnedou (ook genoem sondou of sondoutjie), wat feitlik regoor die wêreld in moerassige plekke voorkom, het rosetagtige blaartrosse soos dié van die vlieëvanger.
Hoewel die blaarvorms van die verskillende soorte verskil, het hulle almal vangarms met ’n klewerige druppeltjie aan die bokant,
DIE botterkruid REGS (van die Noordelike Halfrond en Suid-Amerika) se stingel en blare is weer bedek met kort haartjies wat ’n klewerige, geel stof afskei wat soos botter lyk. Klein insektetjies, soos muggies, wat op die blare of stingel land, kan nie van die gom af wegkom nie. Wanneer die plant “agterkom” dat ’n worstelende insek op hom beland het, skei klierhare op die oppervlak verteringsappe af wat die liggaampie verteer.
Maar die vangery geskied nie aan die bokant van die blomdraende plant nie. Stingels of blare, wat onder die water dryf, bevat klein ballon-agtige sakkies. Elke blasie het ’n klein valdeurtjie met sneller-haartjies.
Wanneer ’n waterdiertjie soos ’n watervlooi teen die haartjies skuur, skiet die valdeurtjie oop en die vlooi word oombliklik in die blaas ingesuig. Die deurtjie klap dan agter hom toe.
Gewoonlik word net klein diertjies gevang, maar soms aktiveer ’n groter een, soos ’n paddavissie of klein vissie, die strik en word hy ingesuig. Maar omdat net ’n deel van sy liggaam in die blaas kan inpas, steek die res aan die buitekant uit. Dié word eers ingesuig nadat die gevange deel verteer is. Op die foto HIERBO is die onderwaterse blasies van een sekere blaarkruid duidelik te sien. Dit is waarskynlik nie van dieselfde soort as dié waarvan die blomme naasbo gewys word nie.