Hierdie erediens vorm die eerste van drie dienste waarin die sleutelteks oor die opstanding handel. Daarom begin hierdie erediens se liturgie, soos met die volgende twee eredienste, met die bevestiging van die Here Jesus se opstanding. In hierdie erediens word hierdie eeue oue belydenis vermeng met die teks van Psalm 138 om 'n aanvangswoord te vorm. Verder word die tema van die opstanding liturgies gebruik in die lig van die Epifanie. In die drie weke met 1 Korintiërs 15 as die sleutelteks is daar baie herhaling met subtiele veranderinge. Die idee is dat hierdie drie weke as 'n eenheid funksioneer wat die gemeente in argument én liturgie deur die betekenis van die opstanding neem.
OPWEKKING VAN CHRISTUS
151Broers, ek herinner julle aan die evangelie wat ek aan julle verkondig het, wat julle ook aangeneem het, en waarin julle ook vasstaan, 2waardeur julle ook verlos word; mits julle vashou aan die evangeliewoord wat ek aan julle verkondig het – tensy julle vergeefs tot geloof gekom het. 3Want die wesenlike wat ek ontvang en ook aan julle oorgelewer het, is:
Christus het vir ons sondes gesterf,
4Hy is begrawe
en op die derde dag opgewek,
5en Hy het aan Sefas verskyn,
en toe aan die twaalf.
6Daarna het Hy aan meer as vyfhonderd broers tegelyk verskyn, van wie die meeste nou nog leef, maar sommige al ontslaap het. 7Daarna het Hy aan Jakobus verskyn, en toe aan al die apostels. 8As die laaste van almal het Hy ook aan my, die misgeboorte, verskyn. 9Want ek is die geringste van die apostels, nie geskik om 'n apostel genoem te word nie, omdat ek die gemeente van God vervolg het. 10Maar deur die genade van God is ek wat ek is. Sy genade aan my was nie vergeefs nie, trouens, ek het baie harder gewerk as al die ander – eintlik nie ek nie, maar die genade van God, wat met my is. 11Daarom, of dit ek of hulle is, dit is wat ons verkondig, en daarvolgens het julle tot geloof gekom.
Jesaja 6:1-8, (9-13)
Julle sal hoor en hoor
en tog sal julle niks verstaan nie,
en tog niks sien nie."
en hulle hulle bekeer
en genees word nie."
en die land in 'n puinhoop omskep is,
12totdat Ek, die Here, die mense
ver weggevoer het,
13Selfs al is daar net 'n tiende oor,
sal die land nog verder verwoes
Die Here is hoog verhewe
138 Van Dawid.
Ek wil U met my hele hart loof.
Laat die gode maar hoor;
dit is tot u eer dat ek sing.
2Ek wil na u heilige tempel toe buig
en u Naam roem om u liefde en trou,
want U het u Naam en u woord
bo alles gestel.
3Toe ek na U geroep het,
het U my gebed verhoor
en my nuwe krag gegee.
4Al die konings van die aarde
sal U loof, Here,
wanneer hulle u woord hoor,
5hulle sal sing
oor wat die Here gedoen het,
want die mag van die Here
6Ja, al is die Here hoog verhewe,
Hy gee om vir die nederige,
maar Hy sien van ver af
deur die hoogmoedige.
7As die nood my oorval,
hou U my in die lewe
teen die woede van my vyande in:
U strek u hand uit,
u regterhand red my.
8Die Here sal vir my alles
goed laat afloop.
Aan u liefde, Here,
is daar geen einde nie.
Moet tog nie die werk van u hande
laat vaar nie.
(Matt 4:18–22; Mark 1:16–20)
5 Op 'n dag toe Jesus langs die Gennesaretmeer staan en die skare vorentoe beur om die woord van God te hoor, 2sien Hy twee skuite aan die kant van die meer lê. Die vissers het uitgeklim en was besig om die nette uit te spoel. 3Jesus klim toe in een van die skuite, die een wat aan Simon behoort, en vra hom om dit 'n entjie van die oewer af weg te stoot. Nadat Hy gaan sit het, het Hy die skare van die skuit af geleer.
6En toe hulle dit doen, het hulle so 'n groot klomp vis gevang dat hulle nette wou skeur. 7Hulle wink toe vir hulle maats in die ander skuit om te kom help. Hulle het gekom en albei die skuite so vol gemaak dat hulle amper gesink het.
8Toe Simon Petrus dit sien, val hy voor Jesus se knieë neer en sê: "Gaan weg van my af, Here, want ek is 'n sondige mens."
Aanvangswoord: (Uit Jes 6 en Psalm 138)
Geloofsbelydenis: (Apostoliese Geloofsbelydenis en 1 Korintiërs 15)
Loflied 421 "Die Here Jesus lewe vs 1,2,3"
Skriflesing: 1 Korintiërs 15:1-11
en van die Heilige Gees wat ook in ons harte en verstand
die donkerte in en om ons oorwin.
Markus 10:32-34 ()
(Matt 20:17–19; Luk 18:31–34)
Hy is begrawe
en Hy het aan Sefas verskyn,
en toe aan die twaalf,
Daarna het Hy aan meer as vyfhonderd broers tegelyk verskyn…
Deur die genade van God is ek wat ek is. Sy genade aan my was nie vergeefs nie
Laat die offergawe vanoggend deel wees van die lof en dankbetuiging aan die begin van die erediens.
Elke ding wat ons ontvang het, het van U gekom o God. Alles waarvoor ons hoop, sal vanuit u liefde gegee word. Ons dank U vir hierdie wete.
Soos die lig wat deur die duister breek,
breek deur tot ons verstand en harte.
Soos die lewe wat die dood tot niet maak,
maak tot niet die weerstand in ons.
Soos hierdie wêreld deur die opstanding getransformeer word,
transformeer ons wese deur u Woord, o Heer.
Google die woorde "Sight before glasses" en kies 'n prent. Wys dit vir die kinders en gesels dan verder.
Wat sien julle op die skerm? Is dit regtig hoe 'n mens of 'n boom lyk? Dit is soort van, maar dit is nie so duidelik soos dit moet wees nie. Wat sal gebeur as mense wat die wêreld só sien 'n bril sou opsit? Hulle sal alles sien soos dit regtig lyk. As mense kyk ons na die wêreld op ons manier en dan lyk dinge soms vir ons vaag en onduidelik. Maar om te glo dat Jesus uit die dood opgestaan het, is soos om 'n bril op te sit sodat ons alles beter sien. Wanneer ons in Jesus se opstanding uit die dood glo, kyk ons nuut na die dinge rondom ons. Ons word genooi om nie te kyk soos mense kyk nie, maar om, wanneer iets vir ons onduidelik is, altyd te vra: Hoe maak dit sin as ek onthou dat Jesus uit die dood opgestaan het?
Gee vir elke kind 'n kartonbril of laat hulle hulle eie maak.
Hierdie brief aan die Korintiërs is deel van 'n uitgebreide briefwisseling tussen Paulus en hierdie gemeente.
Volgens 1 Korintiërs 5:9 het hy vantevore 'n brief aan hulle geskryf waarop die gemeente met hulle eie brief geantwoord het (1 Korintiërs 7:1). In hulle brief het die Korintiërs Paulus oor verskeie kwessies uitgevra waarvan die opstanding een was. In die brief wat ons as 1 Korintiërs ken, antwoord Paulus breedvoerig op dié vrae en spreek hy probleme in die gemeente aan waarvan hy verneem het.
Ons teks kom uit die kern van die brief se boodskap: hoofstuk 15. Nuwe Testamentiese kenners, soos N.T Wright, meen dat hierdie hoofstuk eintlik die kern van Paulus se hele Godsverstaan en wêreldbeeld uitmaak.
Hoofstuk 15 verskaf die teologiese dieptepunt van 1 Korintiërs. Nie alleen bereik Paulus se getuienis oor God se genade as 'n geskenk daarin sy hoogtepunt nie, maar maak die lewenstyl wat hy in die vorige hoofstukke verkondig het net sin in die lig van die opstanding.
Watter spesifieke kwessie rondom die opstanding wil Paulus aanspreek? Dit kan wees dat sommige in Korinte beweer het
dat Jesus nie uit die dood opgestaan het nie,
dat daar geen liggaamlike opstanding was nie, of
dat daar geen algemene opstanding van alle dooies sou wees nie (Jesus is die enigste Een eerder as die eerste Een wat uit die dood opgestaan het).
Paulus se antwoord in vers 12 dui daarop dat dit moontlik laasgenoemde was en dat die gemeente in Korinte wel aanvaar het dat Jesus uit die dood opgewek is, maar onseker was oor wat dit vir hulle beteken het. As hulle dan ook, soos Jesus, uit die dood sou opstaan, wou hulle meer weet oor die aard van hulle opstandingsliggaam.
Vers 1-11 vorm die inleiding van Paulus se boodskap oor die opstanding. Hy bevestig aan die begin (v 1-2) en die einde daarvan (v 11) dat die Korintiërs wel die boodskap oor die opstanding geglo het toe hy dit aan hulle verkondig het. Hy herhaal dus die boodskap oor die opstanding wat hy ontvang en aan hulle oorgelewer het om gemeenskaplike grond tussen hom en die gemeente te skep (v 3-4) voordat hy die betroubaarheid daarvan bevestig deur verskeie getuies van die opstanding te lys (v 5-7). Die lys van getuies eindig met Paulus self (v 8) wat hom oor die genade, wat onderliggend aan sy onverdiende apostelskap is, laat uitwei (v 9-10). Die inleiding word afgesluit met Paulus wat herhaal dat hy die opstanding verkondig het en dat die Korintiërs dit geglo het (v 11).
Jesus word aanbid
Wanneer ons oor Jesus praat, moet ons nie net vra waarom Hy doodgemaak is nie. Ons moet veral vra waarom Jesus aanbid is.
Dit was immers glad nie te wagte dat Joodse volgelinge Jesus sou aanbid nie. Waarom het hulle Jesus tydens aanbidding begin vereer, gebede tot Jesus gerig, Jesus se dood in die nagmaal gevier, en begin doop in die Naam van onder meer Jesus? Waarom is genesing in sy Naam bedien en liedere tot sy eer gesing?
Hierdie aanbidding en verering van Jesus het vroeg ontstaan, onder die Jode self wat streng monoteïste was (mense wat oortuig is daar is net een God). Dit is nie 'n latere ontwikkeling toe die Christelike geloof na die Grieks-Romeinse heidense wêreld versprei het waar die aanbidding van gode as die seuns van god aan die orde van die dag was nie.
Joodse gelowiges het net tot God gebid. Daarom is dit verstommend dat die aanbidding van Jesus tot die oorspronklike Joodse gelowiges teruggevoer kan word. Reeds in Matteus 28 lees ons dat die dissipels Jesus aanbid het.
Terwyl Paulus soms hewig met die kerk in Jerusalem verskil het (oor bv. die insluiting van heidene), verskil hy nooit van hulle oor die aanbidding van Jesus nie. Hy roep hulle eerder as getuies daarvan in 1 Korintiërs 15:5-7.
Die vraag is daarom: Wat sou monoteïstiese Jode daartoe beweeg om Jesus as Here te aanbid? Daar is net een antwoord, naamlik die ongeëwenaarde verskyning van die opgestane Jesus anderkant die dood. Jode moes nuut dink oor hulle geloofsoortuigings en het besef dat Jesus die lewende Seun van God is, soos Hy oor homself getuig het. Die opgestane Jesus het hulle kragtig aangeraak. Daarom verwys 1 Korintiërs 15:3-4 spesifiek na die kragtige belewenisse rakende Jesus wat die eerste Joodse gelowiges gehad het. Petrus (die verloënaar), Jakobus (die ongelowige) en Paulus (die vervolger) is almal daardeur hartgrondig verander.
Werklik opgewek uit die dood
Die kern van die belydenis waarna Paulus verwys, is dat Jesus gesterf het en dat sy dood gelowiges van hulle sonde gered het. Tweedens is Jesus begrawe (v 4). Daar was dus geen twyfel by sy volgelinge dat Hy inderdaad dood was nie. Sy opstanding was nie 'n manier om na die een of ander geestelike ontwaking by sy volgelinge te verwys nie. Die Nuwe Testament onderstreep duidelik dat Jesus fisies dood was.
Die belydenis beklemtoon derdens dat dit God is wat Jesus opgewek het. God is die Een wat Jesus uit die dood opgewek het. Die opstanding, of eerder opwekking, is volgens die Nuwe Testament (net soos die voorafgaande gebeure, Jesus se dood en begrafnis) iets wat histories gebeur het.
Dit is feite. Historiese feite.
Bevestig deur getuies
Die lys van getuies (v 5-8) is 'n weerspieëling van die vreemde genade onderliggend aan die kerk. Petrus, wat Jesus verloën het, Paulus, wat die kerk vervolg het, en Jakobus, wat nie in sy broer geglo het nie, word almal as getuies van sy opstanding gelys. Dit is nie 'n lys van die goedgelowigste (mees gullible of liggelowigste) volgelinge van Jesus nie. Inteendeel. Anders as die vier Evangelies wat prominensie aan vroue as getuies van Jesus se opstanding gee, verwys Paulus hier net na "broers". Die 2020-vertaling is egter korrek dat vroue volgens die opvatting van die tyd by die verwysing na broers ingesluit is.
Paulus self is een van die getuies (v 9). In dié verband noem hy homself dan ook 'n apostel. Hy beklemtoon egter dat hy dié rol alleen vervul danksy die onverdiende genade van God (v 10). Dit is in reaksie op dié genade – en nie om dit te verdien nie – dat Paulus harder as enige ander getuies gewerk het. Hy wat 'n stilgeborene of 'n misvormde geboorte was (v 8), is deur God as apostel geroep. Die belangrikste vir Paulus is egter dat God se genade aan hom 'n nuwe lewe as getuie gegee het.
Die beskikbare getuies en hul getuienis bevestig dat die opstanding 'n egte historiese gebeurtenis was. Dit het die wêreld verander. Wanneer ons na die opgestane Jesus kyk, sien ons wat God beloof vir almal wat Jesus volg en vir God se hele wêreld. Jesus se opgestane liggaam is die eerste stukkie materie waaraan God gedoen het wat God beloof vir al Jesus se volgelinge en vir die hele kosmos.
Wanneer ons al die doodsheid en lyding rondom ons sien, kan mens twyfel en sê: dit is nie moontlik dat iemand uit die dood uit kan opstaan nie.
Ons teks nooi ons uit om oor die wêreld in die lig van die feit van die opstanding te dink. Die opwekking van die gestorwe Jesus uit 'n graf digby Jerusalem 2,000 jaar gelede het alles verander. Die Nuwe Testament wil hê ons moet vanuit die opstanding en die nuwe lewe wat dit moontlik maak, oor ons huidige lewe dink.
Paulus gebruik die getuienis oor Jesus se opstanding, wat 'n onverwagte en onbekende gebeurtenis was, om nuwe betekenis aan die teenwoordige, bekende lewe te gee. Wanneer Paulus dus in hierdie hoofstuk oor die implikasie van Jesus se opstanding uitbrei, is dit om die Korintiërs nuut te laat dink oor hulle eie sterflikheid (hulle sal ook uit die dood opstaan) en liggame (hulle sal 'n verheerlikte liggaam ontvang). Alles wat bekend is, soos die dood en ons liggame, kry dus 'n nuwe betekenis in die lig van die onbekende (die opstanding van Jesus).
Dit is belangrik om die logika van die opstanding te verstaan. Die verheerlikte, opgewekte liggaam van Jesus wat van die verderf bevry is, het aan die eerste getuies gewys hoe die ware werklikheid, soos God dit sondeloos geskep het, daar uitsien. Dit is hierdie nuwe skeppingswerklikheid van die opgewekte Jesus wat bepaal wat vir God moontlik is. In die lig van die skeppingswerklikheid, soos herstel deur die opstanding, is dit die dood, sonde en verderf wat vreemd en onverstaanbaar is in God se skepping. Dit terwyl die opstanding en ewige lewe weer onverstaanbaar is in die lig van die gevalle, sondige wêreld wat ons ken.
Tim Keller oor sy eie sterflikheid
Die bekende Tim Keller is 'n Presbiteriaanse predikant wat 'n groeiende gemeente (Redeemer Presbyterian Church) in die geestelik harde en dorre omgewing van Manhattan geplant het. Hy speel 'n sterk rol in Gereformeerde en evangeliese kringe in die VSA.
Keller het onlangs 'n boek oor die dood gepubliseer, On Death, waarin hy aan sterwendes geestelike begeleiding bied. Kort na die publikasie van hierdie boek is hy met pankreaskanker gediagnoseer en moes hoor dat sy prognose nie goed is nie, hoewel daar vir hom nog 'n jaar of wat beskore is.
Dit het Keller met sy eie ontkenning van sy eie sterflikheid konfronteer. Ons weet ons gaan sterf, maar mens doen alles moontlik om dit te vermy en ontken die werklikheid in jou eie gedagtes. Daarom is die wete van die lewe na die dood eintlik ook vir ons maar net 'n teorie.
Keller vertel hy het geestelike dissiplines begin beoefen om die werklikheid van God se teenwoordigheid en God se opwekking van Jesus uit die dood op homself te laat groei:
Hy het daagliks die Psalms begin lees (om seker te maak hy het werklik met God te doen en nie met sy eie projeksie van God nie);
Hy het sy eie hart daagliks begin aanspreek en sy eie diepste self daagliks aan God begin herinner – die waarheid van God in homself begin inskerp en sy diepste wese met God in kontak gebring.
Keller vertel hoe hy daagliks kies om in hoop op die opstanding te lewe en te bid:
Hoewel die pad moeilik is en Keller en sy vrou dikwels deur hartseer en verlies oorweldig voel, groei die diepte van hulle geloof en hoop op die opgestane Christus.
Tim Keller herontdek die evangelie nie net as 'n lysie waarhede nie, maar as die evangelie wat ons diepste wese deursuur. Daarom herinner Paulus gelowiges daaraan dat hulle vanuit die opstanding en die herstelde werklikheid oor die hede moet dink, en nie andersom nie. Dit is die goeie nuus wat hy verkondig het en wat die Korintiërs aanvaar het. Wie vanuit die opstanding oor die hede dink, leef dan ook anders.
Kyk daar, dit is ons God,
ons het op Hom vertrou,
Ons het op Hom vertrou.
Laat ons bly wees en juig
omdat Hy ons gered het. (Jes 25)
13Die genade van die Here Jesus Christus en die liefde van God en die gemeenskap van die Heilige Gees sal by julle almal wees. (2 Korintiërs 13:13)