Ondersteun ons Finansieel
ONS BENODIG JOU HULP!
Die verengelsing van universiteite het ‘n bedreiging vir onderrig op tersiêre vlak van toekomstige studente en onderwysers sowel as die kultuurbelange van alle taalgemeenskappe in Suid-Afrika geword. Die impak hiervan sal vernietigend inwerk op honderde Afrikaanse skole.
Gelyke Kanse en ’n paar Stellenbosse studente is tans besig om ‘n hofsaak oor moedertaal-onderrig aan te voer wat binnekort deur die Konstitusionele Hof aangehoor word.
Dié deurslaggewende regsgeding oor moedertaal-onderrig in Suid-Afrika gaan in die besonder oor die inheemse tale, waarvan Afrikaans tans die verste op tersiêre vlak ontwikkel het. Veral Afrikaans is in die laaste loopgraaf onder die huidige bedeling, aangesien een universiteit na die ander verengels.
Die appèlsaak gaan allereers oor die Universiteit Stellenbosch se taalbeleid, maar dit is ook ‘n saak wat veel wyer implikasies vir Suid-Afrika se onderwysstelsel en die ontwikkeling van sy samelewing inhou. Moedertaal-onderrig word as een van die vernaamste ontwikkelingsinstrumente vir enige gemeenskap beskou, soos die geval inderdaad met Afrikaans as ‘n gevorderde moderne taal is en was.
Die hofsaak het nou ook in Suid-Afrika ‘n nuwe dimensie verkry omdat die beoogde nuwe taalbeleid van die Departement van Hoër Onderwys die belang van die inheemse tale sterk beklemtoon. Prominente status word daarin aan die Afrika-tale verleen, hul aanwending en ontwikkeling moet daadwerklik gesteun word en die behoud van alle akademiese tale, Afrikaans inkluis, moet verseker word. Omdat grondwetlike regte op die spel is, was dit uit die staanspoor duidelik dat Gelyke Kanse se hofaansoek (ondersteun deur 'n groep studente en die President van die US-Konvokasie) wat die tersydestelling van die US se 2016-taalbeleid ten doel het, finaal deur die Konstitusionele Hof bereg sou moes word. Die feit dat dié Hof die saak aanhoor, beteken dat die lang pad deur die Hoogste Hof van Appèl na die Konstitusionele Hof nou aansienlik verkort is, en daarmee ook verminderde kostes meebring.
Gelyke Kanse is dankbaar vir die finansiële steun wat sover van verskeie organisasies en persone vir die hofkoste in die Konstitusionele Hof ontvang is, maar doen steeds ‘n dringende beroep op alle goedgesindes om verdere bydraes, hoe klein of groot ook al, wat sal help om die laaste hekkie oor te steek. (Sien versoekskrif met volle besonderhede hiernaas.)
Maak ’n donasie aan GelykeKanse. Gelyk Kanse is dankbaar vir die finansiële steun wat sover van verskeie organisasies en persone vir die hofkoste in die Konstitusionele Hof ontvang is, maar doen steeds ‘n dringende beroep op alle goedgesindes om verdere bydraes, hoe klein of groot ook al, wat sal help om die laaste hekkie oor te steek.
Word 'n Klinker, Konsonant of 'n Staatmaker deur op die volgende knoppie te druk. Keuses van donasie-groottes en tydperke kan dan gekies word.
GelykeKanse se lojale ondersteuners is wat die verskil maak - word deel van die spanne van Klinkers, Konsonante en Staatmakers, en word deel van die verandering.
'n Klub van net 100, wat reeds begin het om elkeen R10 000 by te dra. Hoekom Klinkers? A,E,I,O,U staan vir: Afrikaans, Erfenis, Inklusief, Omgeetaal, Uniek.
’n Groep van tienduisend, wat elk vir ’n jaar lank R1 000 of R100 per maand bydra, om as katalisator ons moedertaalonderrig in SA te fasiliteer.
Staatmakers maak diwels skenkings van R250, R500, of hoeveelhede van hul keuses - om ondersteunend op te tree, soos net staatmakers kan.
sonder taal om my afwesigheid te beween
GelykeKanse se Betoogshoofde soos geliasseer in die Konstitusionele Hof
Stel jy belang in die Hoofstukke in die saak tot dusver?
“The Afrikaans language is one of the cultural treasures of South African national life, widely spoken and deeply implanted, the vehicle of outstanding literature, the bearer of a rich scientific and legal vocabulary and possibly the most creole or ‘rainbow’ of all South African tongues. Its protection and development is therefore the concern not only of its speakers but of the whole South African nation. In approaching the question of the future of the Afrikaans language, then, the issue should not be regarded as simply one of satisfying the self-centred wishes, legitimate or otherwise, of a particular group, but as a question of promoting the rich development of an integral part of the variegated South African national character contemplated by the Constitution. Stripped of its association with race and political dominance, cultural diversity becomes an enriching force which merits constitutional protection, thereby enabling the specific contribution of each to become part of the patrimony of the whole.”
- Albie Sachs (voormalige regter aan die Konstitusionele Hof van Suid-Afrika.)
Van ons land se voorste denkers en vermaaklikheidsterre het reeds aangesluit. Wat keer jou?
Klik op die foto's vir inligting
Tweets by @DieInisiatief
© 2020 Gelykekanse.
Dele Olojede is ‘n skrywer, uitgewer en redakteur en wenner van die Pulitzer-prys, wat reeds uit meer as 50 lande regoor drie vastelande berig het. Hy het sy opleiding aan die Universiteit van Lagos en die Universiteit van Columbia in New York ontvang en reis gereeld tussen Suid-Afrika en die Verenigde State van Amerika.
Prof. Jan du Plessis
Prof. Jan du Plessis, Magister in die Ingenieurswese (S.M.), MIT (Boston, VSA), is betrokke by die Universiteit van Stellenbosch en dien as kollega van prof. Christo Viljoen. Hy spesialiseer in lugvaartkunde, aardwaarneming, satellietbeeld-Ontleding, satelliet-beeldverwerking en ruimte-analise.
Anton Goosen is ‘n Suid-Afrikaanse musikant. Hy is op 5 Maart 1946 gebore en het onderwys in Heidelberg studeer, waar hy ‘n diploma in psigopatologie verwerf het. In 1979 het Anton die temamusiek vir die rolprent Pretoria O Pretoria! geskryf wat die oorspronklike weergawe van Kruidjie-roer-my-nie was, en sy eerste kommersieel suksesvolle opname was. Die eerste weergawe van Kruidjie-roer-my-nie is vier dae na die vrystelling daarvan verban. Goosen het ‘n wye reeks suksesvolle liedjies agter sy naam en sluit in Silwer de Lange, Boy van die suburbs, Byeboerwa en Simone.
Frederik Willem de Klerk (gebore 18 Maart 1936, Johannesburg) was Staatspresident van Suid-Afrika vanaf September 1989 tot April 1994, en vanaf Februarie 1989 tot September 1997 ook leier van die Nasionale Party, wat later die Nuwe Nasionale Party geword het. De Klerk is veral bekend vir sy politieke rolvervulling in die beëindiging van apartheid en die transformasie van Suid-Afrika na ‘n demokrasie, deur aan die land se meerderheidsbevolking (swart mense) stemreg toe te ken.
Tan Twan Eng is ‘n Maleisiese skrywer, gebore in Penang in 1972. Tan het regte studeer aan die Universiteit van Londen en het later as ‘n advokaat en prokureur in een van Kuala Lumpur se regsfirmas gewerk, voordat hy homself voltyds aan skryf toegewy het.
Hy het beklee ‘n eerste-dan posisie in Aikido en woon in Kaapstad. Sy eerste roman, The Gift of Rain (2007) is lank vir die Man Booker-prys gelys. Sy tweede roman, The Garden of Evening Mists (2012), was op die kortlys vir die Man Booker-prys in 2012 en het die Man Asian Literary Prize en die Walter Scott-prys vir Historiese fiksie gewen.
Theuns Eloff is die visekanselier van die Noordwes-Universiteit. Hy is voorsitter van die Vereniging van Statebondsuniversiteite en voorsitter van Hoër Onderwys Suid-Afrika.
Emo Adams is ‘n Suid-Afrikaanse akteur en sanger wat veral bekend is vir sy produksies saam met David Kramer en Taliep Petersen. Hy stel sy debuutalbum in 2007 onder die titel “Tall, Dark & Afrikaans” vry. In 2008 speel hy in die rol van Solly in die SAUK2 se mini-reeksm “Malan en Kie”. Hy is ook die aanbieder van die program Jou Show Met Emo op kykNET.
Helen Zille is die premier van die Wes-Kaap. Sy was ook vantevore burgemeester van Kaapstad en is die voormalige leier van die Demokratiese Alliansie. Nadat sy ‘n BA-graad by die Universiteit van die Witwatersrand in Johannesburg behaal het, het sy haar loopbaan as politieke verslaggewer van die Rand Daily Mail begin. In dié rol het sy bekendheid verwerf met die oopvlek van die omstandighede waaronder Steve Biko in polisieaanhouding te sterwe gekom het.
Teken ons petisie
Besorgde Akademici se beswaarskrif:
Jou naam (benodig):
Jou van (benodig):
Jou e-pos (benodig):
Jou Instelling (benodig):
Frederik Daniël Jacobus “Fritz” Brand is ‘n voormalige regter van die Appèlhof van Suid-Afrika. Hy het aan die Universiteit van Stellenbosch studeer, waar hy sy BA- (1970) en LLB-graad (1972) ontvang het. Hierna is hy aangestel as senior lektor in private- en korporatiewe reg in die Regsfakulteit van Stellenbosch en het die rol van 1973 tot die einde van 1976 gevul. Gedurende hierdie tydperk het hy nagraadse navorsing aan die Universiteit van Leiden in Nederland gedoen en ontvang in Desember van 1976 sy MA-graad in regte aan die Universiteit van Stellenbosch.
Sarah Theron is ‘n bekende Afrikaanse sangeres. Haar diskografie sluit in Storm in ‘n D-Cup (2011), Dearest Madiba (2010), Terug na Jou (2009) en Sit Die Ketel Aan (2007).
R. W. Johnson is ‘n Suid-Afrikaanse joernalis, politieke wetenskaplike en geskiedkundige. Gebore in Engeland, het hy sy opleiding aan die Universiteit van Natal en die Universiteit van Oxford ontvang, waar hy met ‘n Rhodes-beurs studeer het. Hy was ‘n genoot in politiek by Magdalen College, Oxford, vir 26 jaar en bly ‘n emeritus genoot. Hy is die skrywer van How Long will south Africa Survive? (2015)
Tony Leon is ’n voormalige politikus en leier van die opposisie van 1999 tot 2007, wat die langste tydperk deur enigiemand as leier van die amptelike opposisie in die parlement is sedert Suid-Afrika ‘n demokrasie geword het in 1994. Hy dien ook as die Suid-Afrikaanse ambassadeur vir Argentinië van 2009 tot 2012.
David John Welsh het tersiêre opvoeding aan die Universiteite van Kaapstad en Oxford ontvang. By eersgenoemde het hy sy doktorsgraad in filosofie ontvang. Hy is bekend as die skrywer van The Rise and Fall of Apartheid en dien as ’n Professor Emeritus by die Universiteit van Kaapstad.
Marié Heese is ‘n Suid-Afrikaanse romanskrywer, opvoedkundige en kenner van voertaalmetodiek. Sy het die 2010 die Commonwealth Writers ‘Prize for Africa ontvang en haar werke sluit onder andere Die uurwerk kantel (1976), Tyd van beslissing: ‘n roman (1987) en The Double Crown (2009) in.
Albert Maritz leef hy homself uit in ’n verskeidenheid terreine gedurende sy loopbaan van veertig jaar. As akteur druk hy sy stempel af op radio, die verhoog, televisie, asook films op die wye doek. Hy maak ook naam as regisseur op elke terrein.
David Pepler is ‘n Suid-Afrikaanse omgewingskundige en TV-aanbieder. Hy verwerf bekendheid as aanbieder van kykNET se program Groen. Hy matrikuleer aan die Hoërskool Robertson waarna hy bosbou aan Saasveld studeer en ontvang later ‘n M.Phil. in soölogie (dierewetenskap) van Cambridge-universiteit. Tot sy aftrede in 2005 was hy senior lektor aan die Universiteit Stellenbosch se departement van omgewingsake en ekologie. In 2007 word hy met die Stevenson Hamilton-prys vir sy buitengewone bydrae tot soölogie bekroon.
Brendan Peyper is Suid-Afrika se nuutse sangsensasie wat die land aan die sing het met sy aansteeklike lirieke. Dié 19-jarige van Bloemfontein het in 2014 matrikuleer by Jim Fouche Hoërskool en sy trefferlied Stop wag bly nog ‘n bietjie is ‘n gunsteling onder aanhangers, wat duidelik is met die skares wat hy getrek het by sy eerste KKNK in 2016.
André Venter, is nie `n nuwe gesig in die Suid-Afrikaanse vermaaklikheidsbedryf nie. Hy was `n lid van die uiters sukselvolle groep Romanz. Die dinamiese sanger het besluit om sy vlerke te sprei met nuwe uitdagings as aanbieder, akteur, solo-sanger en die uitbreiding van sy sakebelange.
Sorina is bekend vir haar rol as die Flooze in 7de laan, maar dit is net een van haar alter-ego’s. Haar benadering tot musiek het meer ernstig geword, wat die feit dat sy ‘n meestersgraad in regte agter haar naam het komplimenteer. Haar vorige album HOEZIT MY TJOMMA, het goue status bereik.
Rolanda Marais is ‘n Suid-Afrikaanse aktrise. Marais is veral bekend vir haar rol as Stefanie Malherbe in kykNET se sepie, Binneland. Sy het ‘n dramagraad van die Universiteit van Kaapstad verwerf. In haar finale jaar begin sy reeds in professionele produksies verskyn en maak haar debuut in die TV-minireeks, Lied van die Lappop. Sy verskyn as Sonja in die 2012 film, Wolwedans in die skemer.
John Cartwright het aan die Universiteite van Kaapstad, Oxford en Toronto studeer, waar hy ‘n doktorsgraad in Middeleeuse Studies in 1974 voltooi het. Hy het ook as hoof van die Engelse departement en dekaan van die Fakulteit Lettere- en Sosiale Wetenskappe aan die Universiteit van Kaapstad gedien. Van 1998-2005 het hy in die Gemeenskap Vrede Program gewerk, waar hy gehelp het om aan ’n model van die plaaslike bestuur van sekuriteit in arm gemeenskappe te bou. Hy is op die oomblik ‘n konsultant in die sentrum van Kriminologie by die Universiteit van Kaapstad.
Klik hier vir Cartwright se stuk oor wat ‘n Engelsman van Afrikaans dink.
John Maxwell “J. M.” Coetzee is ‘n Suid-Afrikaanse romanskrywer, kortstorie-skrywer, taalkundige, vertaler en ontvanger van die 2003 Nobelprys vir Letterkunde. Voor hy die nobelsprys ontvang het, is Coetzee bekroon met, onder meer die Jerusalem-prys, die CNA-prys (drie maal) , die Prix Femina etranger, die Ierse Times International Fiksieprys en die Booker-prys (twee keer).
Robin William Renwick, Baron Renwick van Clifton is ‘n voormalige diplomaat en ambassadeur tot Suid-Afrika, wat nou ‘n crossbench lid van die House of Lords in Engeland is. In 1962 het Lord Renwick ’n MA-graad in geskiedenis ontvang van die Jesus College, Cambridge.
Abraham Nicolas Phillips is op 20 Mei 1945 in Worcester in die Wes-Kaap gebore. Hy was die vierde van elf kinders van Pieter Moses en Rosina Phillips – vyf seuns en ses dogters. In 1956 word die gesin verskuif na ’n ander woonbuurt aan die westekant van Worcester. Phillips is ‘n Afrikaanse skrywer en het reeds agt boeke uitgegee en talle ander publikasies. Die Afrikaanse Skrywersvereniging het die Patrick Petersen-gedenkprys vir 2008 aan Phillps toegeken.
Christo Viljoen, OVD, Pr.Ing. het studeer aan die Universiteit van Stellenbosch waar hy grade in elektriese en elektroniese ingenieurswese behaal het. Na nagraadse studies in Engeland het hy van 1962 tot 1965 as ingenieur in Pretoria gewerk.
Hy is in 1966 aangestel as senior lektor in die ingenieursfakulteit aan die Universiteit van Stellenbosch en is in 1970 as professor aangestel. Voor sy aftrede in 1998, het hy ook as dekaan aan dié fakulteit, en Viserektor (Bedryf) gedien. Hy was Voorsitter van die SAUK Raad (1989-1993), US-raadslid vir 15 jaar, en President van die US Konvokasie (2011-2016).
Hermann begin na sy studies werk by die Departement van Buitelandse Sake en gee ook klas aan die Universiteit van Stellenbosch. Vanaf 1983 tot 1998 was hy Professor in Politieke Studies aan die Universiteit van Kaapstad. Van 1995 tot 1997 was hy president van die Suid-Afrikaanse Instituut vir Rasseaangeleenthede. Hy is tans ’n Professor in Geskiedenis aan die Universiteit van Stellenbosch. Hy ontvang in 2008 die Helgaard Steyn-prys vir letterkunde vir Die Afrikaners. Klik hier vir Giliomee se opiniestuk oor die inisiatief om Afrikaans aan SU te red.
Abraham Hermanus de Vries is ’n Afrikaanse kortstorie-skrywer en word as een van die mees gerespekteerde en geliefde skrywers in die Afrikaanse letterkunde gesien. Sy werk in veral die 1960’s het van hom ’n ikoon gemaak en met ’n bibliografie van meer as dertig stukke is dit nie moeilik om te verstaan waarom nie. Benewens etlike literêre pryse het sowel SALA as die KKNK hom al vereer vir lewenswerk en in 2015 is die Nadine Gordimer-prys toegeken aan sy nuutste bundel kortverhale, Maar wie snoei die rose in die nag?
Dosent aan die departement Afrikaans en Nederlands by die Universiteit Kaapstad, het Loots lank reeds naamgemaak as outeur van beide romans en televisie-reekse. Sy het talle episodes van die gewilde reeks 7de Laan geskryf en het ook die Eugene Marais prys vir haar roman, Sirkusboere, gewen.
BA, LLB, LLM cum laude, LLD
Senior advokaat, outeur, President van die US Konvokasie, voormalige US Raadslid, lektor, Hoofstaatsregsadviseur, waarnemende Regter, lid van die Spesiale Verkiesingshof, adviseur vir die Grondwetgewende Vergadering / Senior counsel, author, Vice-President of the US Convocation, former member of the US Council, lecturer, Chief State Law Adviser, acting Judge, member of the Special Electoral Court, adviser to the Constitutional Assembly.
Dr Ebbe Dommisse het as hoofredakteur van Die Burger afgetree. Naspers se hoogste eerbewys, die Phil Weber Medalje, is aan hom toegeken. Hy is die skrywer van ‘n paar boeke, waaronder Anton Rupert – ‘n Lewensverhaal.
Digter, aktivis, skilder en opponent van die Apartheid-regime, Breyten Breytenbach, se werk is ’n mylpaal in die ontwikkeling van die Afrikaanse taal, op formele en politiese vlak. Sy letterkundige reputasie is internasionaal, met sy werke wat in Nederlands, Engels, Frans en Duits vertaal is.
Danie behaal in 1993 op Stellenbosch ‘n B.Com-graad met regsvakke. Hy studeer in die onderwys aan die Carl von Ossietzky Universität in Oldenburg, Duitsland, met Duits, Wiskunde en Filosofie as hoofvakke. Hy is tans ‘n vryskutjoernalis in Kaapstad. Marais is teksredakteur van Visi, artikelredakteur vir Boeke-Insig, en skryf ‘n gereelde rock-rubriek vir Beeld.
Dominique Enthoven is ’n lid van die Pirogue Kollektief en dien op die raad van die Afrikasentrum en die Yellowwoods Kunstrust, organisasies wat ’n wye verskeidenheid kunsaktiwiteite bevorder en ondersteun. Sy het ’n MA-graad in Kreatiewe Skryfwerk aan Wits Universiteit verwerf. Sy woon in Johannesburg saam met haar man Adi en hul vier kinders. Sy is die skrywer van die trefferboek, Valsrivier.
Rhoda Kadalie is die stigter van die Geslagsgelykheid Eenheid. Sy is ook ‘n uitvoerende direkteur van Impumelelo Innovations Award Trust.
Johannes Daniel (Johannes) Miles is ‘n digter met ‘n MA-graad in sosiologie en honneursgraad in Afrikaans. Sy eerste gedigte verskyn in 1963 in Standpunte en een gedig verskyn in DJ Opperman en Le Roux se Stiebel 2 van 1965. Hy het sy debuut in 1970 met die kortverhale-bundel Liefs nie op straat nie gemaak. In 1991 is Kroniek Uit die doofpot vrygestel en word bekroon met die M-Net, CNA en Helgaard Steyn-prys.
Prof. Flip Smit
Prof. Flip Smit het studeer aan die Universiteit van Stellenbosch en is ook ’n oudrektor van die Universiteit van Pretoria. Hy het hierdie posisie van1992 tot 1996 beklee.