Hoeveel jaar laas het ek visgevang? Twintig? Dertig? Ek was ’n laaitie en oom Apie, ons buurman, het my party Saterdae saamgevat na die Sterkrivierdam naby Potgietersrus.
Twee: Oom Apie het vyf of ses verskillende soorte pap in plastieksakke gehad wat hy as aas gebruik het. Pap met heuning. Pap met kerrie. Pap met pypolie. Pap met ’n kombinasie van bestanddele wat hy nie eens met ’n rewolwer teen die kop sou verklap nie.
Hier en daar is ’n tent – almal sulke ou vierkantiges – opgeslaan en van die ablusieblok af kom ’n huilende seuntjie gehardloop.
“Ek hoop nie iemand is op my plek nie,” sê Rian en ry na die strook riete waar die Rietspruit die dam invloei.
BY ’N DAM soos die Rietspruit voel dit of die tyd iewers in die jare tagtig vasgehaak het. Die roeibote en tente en die meeste van die musiek wat jy hoor, kom uit ’n vroeër era. Baie mans dra ’n kort-kort PT-broek en armyboshoed of ’n keps soos oom Apie s’n, en party vroue dra ’n bloes met helderrooi kolle op.
Die een met die Game-broek wip orent, sigaret in die mond, en pluk sy stok van ’n kontrêpsie af waarop nog twee stokke rus.
Elke ou het ’n kontrêpsie, gewoonlik self geprakseer, wat hom waarsku wanneer ’n vis aan sy hoek knabbel – ’n fietstoeter wat afgaan, klokkie wat lui of rooi liggies wat flits. Dit terwyl jy eintlik maar net die stok in jou hand kan vashou en self voel wanneer daar ’n byt is.
’n Ent van ons af, in die ander rigting, is ’n oupa besig om vir sy kleinseun te wys hoe gooi jy jou hoek en sinker in die water.
“Jis, jis, jis,” sê ’n stem skielik agter ons. Dit gebeur mos altyd by die viswater: Jy het net lekker jou sit gekry, dan kom vra iemand: “Hoe lyk dit? Byt hulle hier?”
“Kierie,” stel hy hom voor. Om een of ander rede, miskien om die grootte van sy vangste iewers op te teken, het hy ’n Parker-pen in sy kakiehemp se bosak.
Hengelaars soos Kierie kom gewoonlik nie raad vra nie, hulle kom gesels eintlik oor hulle eie hengelprestasies. Dit blyk hy en sy vrou – sy sit ’n entjie van ons af in ’n Tata-bakkie – het al twee in ’n stadium Wes-Transvaalhengelkleure verwerf.
Kierie beduie na die plastieksak met die pap wat Rian vir ons gemeng het – sy geheime doepa (ek weet daar’s ook vlapoeier in).
Eenkant het iemand netnou met groot moeite ’n “mieliebom” in die water geplaas – ’n deegbol vol geheime doepa wat visse lok. (Ek het al gesien hoe ’n klein radiobeheerde bootjie gebruik word om ’n mieliebom en hoeke die water in te stuur.)
Nounet was omtrent al die hengelaars kwaad vir ’n man wat in ’n motorboot verby gejaag het met ’n kind agterna op ’n trekkertjoep.
Oral langs die Rietspruitdam sit die hengelaars en doen hulle eie ding. Iewers, wed ek jou, moes ’n pa vandag ’n hoek met ’n tangetjie uit sy kind se vinger verwyder. En hier iewers langs die dam het ’n krapperigheid ontstaan oor daardie ongemerkte grense tussen hengelaars in ’n dorpsdam – grense so ingewikkeld soos dié tussen Israel en Palestina. En iewers het daar ’n jong man met ’n baber in die arms vir ’n meisie met ’n kamera geposeer.
Miskien sal die foto oor ’n maand of twee in ’n hengeltydskrif verskyn. Dalk sal daar ook ’n foto van Kierie wees, tiervis in die hand.
Stil sit ek en Rian. Die laatmiddaglig is sag en die musiek in die Granada het stil geword. Hier en daar word ’n vuurtjie gepak en aangesteek. ’n Pa en ’n kind lig ’n groterige kurper uit ’n vangnet en gooi dit terug in die water.