Privaatsektoroplossings vir Eskom bepleitArgieffoto: GCIS Sakeliga, ’n selfstandige sakegemeenskap, versoek pres. Cyril Ramaphosa om die wetgewing wat privaat elektrisiteitsopwekking en -verhandeling verbied, op te hef. “Dit is onaanvaarbaar dat ŉ ganse ekonomie op risiko gestel word om Eskom se monopolie op elektrisiteitsopwekking te beskerm,” sê Piet le Roux, uitvoerende hoof van Sakeliga, na aanleiding van die jongste toepassing van beurtkrag hierdie week deur Eskom. “Die enigste blywende oplossing is om die wetgewing op te hef. Daarom begin Sakeliga vandag met ‘n veldtog by www.kiesmykrag.co.za, waar sakelui ŉ beroep doen op president Cyril Ramaphosa om ŉ vrye mark in elektrisiteit te ondersteun en waar hulle kan aandui watter skade beurtkrag aan hul ondernemings aanrig,” het Le Roux bygevoeg. Terselfdertyd staan Sakeliga sy lede met tussentydse verligtingsmaatreëls by deur toegang tot bekostigbare privaat elektrisiteitsopwekking te bevorder. ’n Platform waar verskaffers van alternatiewe elektrisiteitsopwekkingstoestelle, soos sonpanele, hul dienste kan lys en die publiek en sakeondernemings na verskaffers kan kom soek, word volgende week bekendgestel. Die verskaffers se verwysings sal nagegaan word en die publiek kan ’n versoekvorm invul om toegang tot die platform te kry. Sakeliga kondig ook met trots aan dat hy vanjaar vir die tweede maal die hoofborg is van KragDag, wat met meer as 350 uitstallers en 15 000 besoekers die grootste selfstandigheidsekspo in Suid-Afrika is. “Die wiele van die ekonomie moet bly draai – as Sakeliga wil ons ons lede bystaan om dit te verseker. Dus, al is kleinskaalse privaat elektrisiteitsopwekking nie ’n wonderkuur nie, is dit nie – soos grootskaalse privaat elektrisiteitsopwekking – onwettig nie,” voeg Le Roux by. “Dit is beproefde tegnologie wat reeds landswyd ingespan word om verligting tydens beurtkrag te bied en om die druk op die nasionale kragnetwerk te verminder. Daarom ondersoek ons wyses waarop ons dit vir ons lede so bekostigbaar as moontlik kan maak om waar toepaslik privaat elektrisiteitsopwekking vir eie gebruik te implementeer.” Besorgde sakelui en lede van die publiek kan www.kiesmykrag.co.za besoek om ’n boodskap aan president Cyril Ramaphosa te stuur waarin hulle die oproep vir ’n vrye mark in elektrisiteit ondersteun. Sakelui kan hier ook aandui watter impak beurtkrag op hul ondernemings het, byvoorbeeld hoeveel werknemers geraak word en wat hul geraamde skade beloop. “Die president moet gekonfronteer word met die frustrasie wat sakeondernemings en verbruikers as gevolg van Eskom ondervind. As die regering nie betroubare elektrisiteit kan waarborg nie, word die weiering om die privaat sektor toe te laat om die leemte te vul, al hoe onredeliker en onbilliker.” Die burgerregte-organisasie AfriForum het intussen geëis dat die korrupte persone by Eskom onverwyld vervolg en oudingenieurs se hulp dadelik betrek word. Eugene Brink, strategiese raadgewer vir gemeenskapsake by AfriForum, sê daar kan geen verdere doekies omgedraai word nie en dat die tyd vir beloftes lankal verby is. “Pravin Gordhan, minister van openbare ondernemings, het vandag in die parlement gesê die skuldiges ‘mag’ hulself binnekort in oranje oorpakke bevind. Dis nie goed genoeg nie en ons hoor dit al vir ’n geruime tyd. Ons wil nóú weet wie is skuldig en hulle moet dadelik aan die pen ry. Die probleem is dat daar van niemand ’n voorbeeld gemaak word nie en daarom vererger hierdie krisis net verder,” het Brink bygevoeg. “Gordhan, pres. Cyril Ramaphosa en die ANC moet almal ook hul skuld in hierdie krisis erken. Hulle het die land oor die laaste tien jaar help regeer terwyl Eskom uitgehol is. Hulle is ewe skuldig en heeltemal uit voeling met die lyding van gemeenskappe, die sakesektor en gewone burgers. Hulle moenie maak asof die land se kragprobleme nou as ’n skok kom nie.” Brink sê Gordhan het boonop belowe om oudingenieurs uit die buiteland terug te bring om hierdie krisis te help oplos. “Dit is nie meer net ’n opsie nie, dit moet dadelik gebeur. Hulle is op grond van hul velkleur deur Eskom laat gaan en nou baat ander lande by hul kundigheid. Rasbeheptheid het ’n hoë prys en nou is die hele Suid-Afrika besig om dit te betaal. Eskom se treurmare moet as ’n gevallestudie vir die hele land dien.” Pres. Cyril Ramaphosa het intussen versoek dat Suid-Afrikaners nie paniekerig moet raak oor beurtkrag nie. “Ons was al hier en het anderkant die rivier uitgekom. Ons sal oplossings vind en ons sal oukei wees,” het hy buite Tuynhuys aan eNCA gesê. Hy erken dat die kragonderbrekings ŉ “verwoestende impak het op die ekonomie en die gewone lewens van mense”, maar bygevoeg die kabinet ondersoek die oorsaak van die kragonderbrekings. “Ons het vanoggend gesprekke gehad oor die benarde situasie. Ons werk aan ŉ paar planne om dit saam op te los en ons sal [Donderdag] aankondigings hieroor maak,” het hy gesê met verwysing na sy reaksie op die debat oor sy staatsrede wat vir Donderdagmiddag om 14:00 geskeduleer is.