Iets meer as ’n week gelede moes ek in Amsterdam gesels met ’n groep jong mense wat Suid-Afrika binnekort gaan besoek. Ek moes hulle iets oor die politieke situasie in ons land vertel.
Ek het my bes gedoen om objektief te bly en die goeie én slegte kante te belig. In die proses kon ek dit egter nie vermy om my behoorlik krities oor die ANC-regering uit te laat nie.
En daar stáán ek. Ek dink en dink. Ek probeer regtig dink aan iets, enigiets, wat Zuma sedert sy bewindsoorname in 2009 gedoen het wat ’n mens positief kan beoordeel.
En daar stáán ek. Ek kan aan níks dink wat pres. Jacob Zuma sedert 2009 gedoen het wat goed vir die land was nie.
In die struggletyd was Zuma ’n prominente lid van Mbokodo (die uitgeholde rots waarop vroue tradisioneel mieliepitte fyn stamp om meel te maak), oftewel die ANC se geheime polisie. Mbokodo het ’n onheilspellende klank gekry as die rots waarop andersdenkendes en diegene wat na die oordeel van die leiers ’n politieke bedreiging vir hulle vorm, fyn gestamp word.
Dit kan jy soos ’n goue draad regdeur sy politieke loopbaan sedert 1994 sien. Eers was hy leier van die ANC in Kwazulu-Natal, waar hy politieke mededingers binne én buite die ANC meedoënloos uitgeskakel het; toe word hy visepresident, word afgedank, veg terug – en seëvier uiteindelik.
Daardie oorwinning van hom einde 2007 by die ANC-kongres in Polokwane was die gevolg van noukeurige voorbereiding. Hy het hom voorgehou as die gemoedelike, menslike alternatief vir die afsydige, houterige Thabo Mbeki. Hy het gesorg dat hy al die vernaamste magsentrums in die ANC – die Nasionale Uitvoerende Komitee, die Vroueliga, die Jeugliga (onder Julius Malema), die SAKP, die takke – aan sy kant kry om Mbeki ’n bloedneus toe te dien.
Omdat hy gunste en gawes kan uitdeel, het ’n groot deel van die ANC gaan lê. Die ANC-koukus in die parlement en ander partystrukture steun Zuma deur dik en dun, maak nie saak wat hy doen nie.
Stelselmatig het hy aan die pote van die demokratiese tafel begin saag deurdat die pote se onafhanklikheid steeds meer aan bande gelê is:
Hy het sommige van sy volgelinge – ’n mens dink aan die omstrede regter John Hlope – op die regbank gekry om hofbevindings in sy guns te swaai. Hlope het immers na bewering druk op kollega-regters uitgeoefen om Zuma in hul beslissings ter wille te wees.
Wat nog sterk staan, is die res van die media, die openbare beskermer (adv. Thuli Madonsela), die grootste deel van die regbank, en ’n minderheid in die ANC. Maar ’n mens hoor kort-kort van planne om die media aan bande te lê. En wanneer Madonsela in Oktober vervang moet word, verwag maar dat ’n Zuma-sikofant die pos gaan kry.
Die Zuma-weergawe van transformasie is nog nie verby nie. Daar word baie gepraat oor “staatskaping” deur die Guptas. Zuma verleen sy aktiewe medewerking daaraan.
Die begeerte is daar. Daar is genoeg ANC-mense wat besef hy is ’n ramp, maar hulle moet, gegewe die ongunstige magsverhoudinge, baie versigtig optree.
Hoe ook al, die komende maande en jare gaan ’n klipharde magstryd in die ANC oplewer. Dit gaan gruwelik interessant wees.
A nee a! Ons oordeel gans te vining. Die man kan onthou word vir die talle voorbeelde wat hy gestel het tydens sy ampstermyn.
Sjoe Maria van Dieweek, dis verskriklik, maar ja ons kan nie daarteen stry nie. Hoekom hang sy volksgenote hom so aan? Ek verstaan nie.
Ja Leopold, groot stryd kom in die ANC met die hele Suid Afrika die verloorders. Hy het alles opgevoeter en verswak en vir ons iets soos die EFF gegee. Hoewel mens hom dalk nie te veel krediet moet gee nie. Oets soos die EFF sou seker in elk geval sonder sy hulp ontstaan het in die tye waarin ons leef.
Lankal, op die dorpie waar ek gewoon het was daar ‘n tante wat altyd iets goed in almal gesien het. Op ‘n dag was sy gevra wat kan sy dan goed van die duiwel se. Na ‘n lang ruk se dink het sy geantwoord ” Julle moet erken, hy is darem ‘n baie hardwerkende ou”
“Moenie bang wees nie, dit is Ek, die Eerste en die Laaste, die Lewende. Ek was dood en, kyk, Ek lewe tot in alle ewigheid; en Ek het die sleutels van die dood en die doderyk. Skrywe nou op wat jy gesien het…”
Motlanthe kan as die grootste gevaar vir Zuma beskou word. Waar Ramaphosa en Sexwale as groot, ryk sakeleiers bekendstaan, het Motlanthe nie so ŉ reputasie nie. Dit is onbekend of hy skool klaargemaak het en sy goeie struggle-geskiedenis is bekend. Hy is dus in die Zuma-vorm gegiet, maar val binne die nasionalistiese/kapitalistiese kamp en buitelandse beleggers en die Weste verwelkom sy kandidatuur. Hy geniet ook wye steun binne die Jeugliga en dit maak hom ŉ baie waarskynlike kandidaat. Terwyl hy ŉ gewilde kandidaat binne die ANC en land kan wees, bly die feit staan dat hy nie werklik presidensiële materiaal is nie. Terwyl hy as president waargeneem het, het hy erg uit plek gelyk en bloot soos ŉ “vuller” voorgekom. Hy is onindrukwekkend as ŉ leier en het geen menings oor belangrike kwessies uitgespreek nie. Die hartseer aspek van Suid-Afrika is dat mense soos hy wel president word omdat hy die regte geskiedenis en reputasie het.
Hoewel Manie Jackson al lank op die plaaslike musiektoneel is, het hy eers werklik gewild geword nadat sy gelyknamige album vyf jaar gelede verskyn het.
Baie geluk met jou nuwe album ek gaan dit beslis koop. Ek kan nie genoeg kry van jou liedjies nie. Hou so aan.