Oudpresident Zuma se optrede die laaste tyd het gemaak dat hy die laaste bietjie simpatie wat daar in die Ramaphosa-leierskringe van die ANC vir hom oor was, verloor het.
Hierdie opsie het nou verval soos dit duidelik word dat Zuma nie die eerste opsie gekies het nie. Hy glo hy is onskuldig en het besluit om terug te veg – die tweede opsie.
Zuma gaan sy steun in KZN gebruik om Ramaphosa te probeer dwing om sy probleme nou te laat weggaan. Die onderliggende boodskap is dat as julle my nie beskerm nie, julle my in die arms van die ANC-gegriefdes dryf. Die dreigement is verder dat Zuma dan inligting oor ander ANC-leiers se korrupsie sal bekendmaak en ’n nuwe politieke party kan stig. So ’n party mag Ramaphosa en die ANC se steun tydens die komende verkiesing onder 50% indruk. Ná die verkiesing sal so ’n party dan Zuma se kwytskelding beding in ruil vir hul steun in ’n koalisie.
Die faksiegevegte binne die ANC in KZN het gemaak dat die party nie ’n wettige provinsiale kongres kon hou om nuwe leiers vir die provinsie te kies nie. Die afgelope paar maande het Ramaphosa hierdie probleme probeer oplos. Hy het met die provinsie se 11 streke se voorsitters vergader. Hy het ook gesprekke gehad met die provinsiale leiers aan albei kante. Ramaphosa se argument was dat by die ANC-konferensie in Desember, waar hy verkies is, die afgevaardigdes op ’n kompromie besluit het. Hulle het lede van albei ANC-faksies in die topposte verkies om so eenheid voor die verkiesing te verseker. Sy voorstel was dat die ANC in KZN dit as ’n riglyn moet gebruik om ’n soortgelyke kompromie en eenheid te verkry.
Ná al Ramaphosa se harde werk agter die skerms, is hierdie ooreenkoms op die laaste gekelder. Alles dui daarop dat Zuma dit help kelder het. Hy is nie ten gunste van ’n kompromie tussen die faksies nie. Dit verswak hom. Zuma verkies dat sy ondersteuners al die poste vul.
Die uitsnyproses gaan versigtig en mettertyd gedoen word. Al wat die Zuma-lojaliste tans red, is die naderende nasionale verkiesing. ’n Slim strategie sal wees om nie die verskille onmiddellik op die spits te dryf nie. Vertraag die twis tot ná die verkiesing. Die onrus in KZN maak ’n vroeë verkiesing ’n sterker moontlikheid. Dit sal kiesers dwing om te stem voordat die ANC-gegriefdes ’n nuwe party op die been sou kon bring.
Al wat ’n gegriefde ANC-leier was, was tydens Zuma se mees onlangse hofverskyning teenwoordig. Dit sluit die korruptes, die misluktes en die afgedanktes in. Wat hierdie leiers gevaarlik maak, is dat hulle besef dat daar vir hulle geen verdere toekoms in die huidige Ramaphosa-ANC is nie. Hul toekoms lê daarin om van Ramaphosa ontslae te raak en so die ANC “terug te wen” of om ’n nuwe party te stig. Hulle glo om hierin suksesvol te wees, hulle Zuma nodig het.
Omdat Zuma en die gegriefde leiers teenwoordig, die paar betogers by sy hofsaak met ’n sterk politieke magsbasis verwar. “Do not confuse a fan club with a political power base,” is ’n ou politieke waarheid. Op sy beste sal hierdie gegriefdes ’n lastigheidswaarde tydens die verkiesing hê.
’n Ander politieke waarheid, wat Zuma ná die verkiesing gaan ontdek, is dat jy nie trap op ’n politieke kollega wat lê nie – mits hy stil lê. Zuma lê nie stil nie.