Boeremag-uitspraak: Dag 3 | Die Vryburger
"Staat se getuies is geloofwaardig – holisties beskou…"
25 Julie 2012. Agttien van die 20 oorlewende aangeklaagdes in die "Boeremag"-saak daag by die Hof op vir voortsetting van die verrigtinge. Twee manne is sedert die begin van die Uitspraak nie aanwesig nie: Oom Vis Visagie van Warmbad, reeds in sy middel-70's, word gehospitaliseer ná 'n rugoperasie. En Fritz Naudé, Vrystater uit Bethlehem se wêreld (in sy middel 60's) het enkele maande gelede twee beroerte-aanvalle gehad. Hy bevind hom volgens 'n doktersverslag in 'n hospitaal-eenheid vir verswaktes, en volgens sy familie herken hy hulle nie altyd meer nie.
Die Regter begin vandag spesifiek uitspraak te lewer oor Beskuldigde 1: Michael Teshert (alombekend as "Mike") du Toit. Verskeie vergaderings waarby Mike betrokke was gedurende 2001 word behandel – soos die een by die plaashuis van oorlede Hennie Erasmus, in lewe 'n boer van die Winburg-distrik. Die Regter bevind dat een van die staatsgetuies wat in belang van die Vervolging hieroor getuig het – die bekende Kol. Jan Breytenbach van 32 Bataljon-faam – "'n indrukwekkende getuie was". Breytenbach het beweer dat die aanwesiges die land wou "terugneem" en dat hy uit die vergadering weggeneem was toe hy aan die res verduidelik het dat hy dit nie ondersteun nie. Hy het die mense glo gemaan om eerder "vissers van mense" te wees…
Een na die ander handel die Regter met vergaderings van 2001, en bevind dat Mike du Toit se rol by hierdie byeenkomste wel 'n regeringsoorname ten doel gehad het – vergaderings soos by Gerdau, "Gariepdam", in "Centurion" met die TLU (waar Bennie van Zyl glo ingelig was oor die planne en 'n Dokument 12 aan hom oorhandig was), by die "Tambotiebos"-gasteplaas, in Kathu aan huis van Maj. Jaques Olivier ('n ander Beskuldigde).
Diegene wat oor hierdie byeenkomste in belang van die Vervolging getuig het, was talryk, met uiteenlopende agtergronde: Die selferkende Polisie-lokvink Johannes Coenraad oftewel "J.C." oftewel "Johan" Smith van die Pretoria-omgewing (wat glo 'n lang geskiedenis het van regse infiltrasie sedert 1994); Willem Grobler van die Wesrand kleinhoewe-omgewing; Lourens du Plessis – ryk boer van die Thabazimbi-distrik; Joggie van Oordt uit Potchefstroom; Lukas van Rensburg; Ken Leviton uit Pretoria; Coen Fourie; André Wessels (gewese AWB); die Weermag-kolonel Koos Holzhausen, destyds van Nelspruit, Hartog Brink – en vele meer.
Die Regter bevind dat Mike du Toit se weergawe ongeloofwaardig was. Daarenteen bevind hy dat die staatsgetuies se weergawes van gebeure wel nie altyd met mekaar ooreenstem nie; maar dat dit onder die omstandighede te wagte is; en dat daar oorvleueling in die algemene strekking van hulle getuienis is. Hy aanvaar derhalwe "uit 'n holistiese oogpunt" die Staat se weergawe – naamlik dat Mike du Toit die leier van 'n staatsgreep-poging was. In die proses sou die Oos-Kaap vir die Swartes uitgehou word as hulle "historiese gebied".
Jordaan bevind dat Dokument 1 tot 10 op 'n uiteensetting neerkom van hoe 'n toekomstige landsadministrasie daar sou uitsien; en wat volgens die Staat inspirasie geput het uit Mein Kampf. Die Boeremag se kenteken, bevind die Regter, was inderdaad die "Odal"-rune; waarmee buitgemaakte Rooivalk-heikopters en pantservoertuie as "eie magte" vir mekaar identifiseerbaar sou wees.