Brandstof | Thulana
Tag Archives: Brandstof
Die kleur van vraag en aanbod is GEEL…
Verlede week, vroeg oggend- stap my kombuisfeëtjie moedeloos die kombuis in. Die taxi ouens het haar amper dubbel gevra vir haar pendelrit want die héle Ghana het oornag opgedroog. Die “go-go-juice” bedoelende brandstof is skielik nie beskikbaar nie. By die inkopie sentrum is dit duidelik – die klomp op straat het reeds verder gedink en ‘n geldmaakfoefie bedink. Sodra dit voorkom of jy parkeer kom hol die ouens geelkannetjie-in-die-hand na jou mouter toe. Hulle béste prys wissel van so R49 na R110 per liter. In RSA staan die venster verkopers net lui-lui rond. Hierso is hulle ywerig en rats tussen die lang stadige verkeer soos miertjies tussen die mouters deur. Jy kan jou huisinkopies oppad huistoe so vanuit die moutervenster doen. In die stadige verkeer hol die ouens op en af en bied jou elke moontlike slenter so in die ry-stop, aan.
Nou, as expat, het jy twéé opsies; laat die drywer in die tou staan en sy petrolkoopbeurt afwag, óf koop op straat van die swartmark. As jy die laasgenoemde wenner idee oorweeg, wéét maar iewers het ‘n slim Piet die ou kannetjie opgetop met kraanwater of seewater.
‘n Leë geel olie plastiekhouer is gewoonlik so ietsie wat die mense van Ghana iewers onder die kombuistafel wegsteek. Oor die algemeen stoor hulle water daarin en menigte kombuis bekgevegte het al ontstaan as iemand waag die ding wegdra of verkwansel aan ‘n plastiekkoper op straat. In die volksmond noem hulle dit “gallons”. Geel houers is slimkoop, van oliekoop in twintig liters nét voor Krismis wanneer olie so skaars is soos hoendertande.
Geel houers is ‘n teken dat een of ander oorbetaalde politieke vark aangejaag het. In President John Agyekum se tyd was Ghana waterloos en is kosbare water daarin gestoor. Gedurende President Kufour se tyd was daar ‘n tekort aan olie en rys, en nou met President Mahama is Ghana sonder brandstof. Smaak my elke President moet verkiesingstyd sy vlaggies en t-hempies hou en eerder “gallons” uitdeel.
Ons brandstof se pryse, anders as in RSA word nie gereguleer deur die staat nie. Elke handelaar kan self sy prys vasmaak soos hy wil. Drywers en taxi ouens twiet en sms mekaar waar, wie die beste prys aanbied. My drywer is heeltyd op die foon. Hy hou sy ore oop en network met sy kollegas. Ons Mammies wat weekliks teedrink, kinders op-en-aflaai, en nodige inkopies doen reël saamry geleenthede en gee inkopielysies aan vir mekaar.
Die verkeer is meer gek as gewoonlik met mouters wat orals van droogte so in die ry vrek. Hierso word ‘n mouter nié uit die pad getrek wanneer jy gaat staan nie – almal wip so koes-koes om die wrak.
By die brandstofstasies is die situasie naby aan keel-afsny. Daar is drywers wat vir twee dae in hulle mouters oornag in die wagtou wat kronkel al om die vulstasies. Een ry is vir motoriste – en ‘n ander tou is vir klein swartmark handelaars wat so sit-sit op hulle geel plastiek dromme wag. As die petroljoggies nie soos wafferse kapokhaantjies mekaar aansê nie – dan is dit die humeure van die arme sotte in die kronkel wagtou wat meëgee. Party handelaars verkoop nét 20 liter per klient, maar dan sit daar nog drie insittendes, elkeen met ‘n twintig-liter geel plastiek oliekan, op die skoot!
Die koerante is vol aaklige berigte van brandstof ongelukke wat met vlamme en mense te make het. Nog berigte lui van petroljoggies wat brandstof skelmpies sypel en wegsteek vir eie gewin in beter swartmark pryse. Politiek se ape gooi mekaar in die koerante met modder en Ministeries laat weet die plastiek kanne is onveilig. Die President vra op die nuuslesing vir gedult en kalmte… Smaak my dit gaat nog baie erger word voordat dit beter sal word.
Lees hierso wat die gowerment seg van die brandstof situasie: http://www.theafricareport.com/West-Africa/fuel-shortage-hits-ghanas-capital-city.html