‘E-tol dieselfde as ŉ dompas’Argieffoto Dit volg nadat adj.pres. Cyril Ramaphosa Woensdag aangekondig het dat motoriste voortaan alle uitstaande e-tolfooie sal moet betaal voordat motorlisensieskyfies uitgereik sal word. Die Bondgenootskap teen Stedelike Tol (Outa) het voorspel dat daar talle nuwe probleme vir voertuiglisensiëring-owerhede sal ontstaan as gevolg van die nuwe beleid. “Hoewel die regering dink hy het sy toepassing van die onregverdige [e-tol-] stelsel opgelos deur die betaling van e-tol met die hernuwing van motorlisensies te verbind, glo ons dit sal ŉ heel nuwe onwettige lisensieskyfie en -nommerplaatbedryf in Suid-Afrika teweegbring,” het die organisasie gesê. “[Hierdie beleid] sal padgebruikers dwing om met ongelisensieerde voertuie te ry. Motors sal in ander provinsies gelisensieer word … en ons voorsien dat daar regsaksie uit die nuwe beleid sal voortspruit.” Moontlik ongrondwetlik Intussen het Justice Project South Africa (JPSA) daarop gewys dat die nuwe beleid in konsepregulasies vervat sal moet word en vir kommentaar aan die publiek voorgelê sal moet word. “Betrokke partye sal dan 30 dae van die tyd van openbaarmaking af hê om geskrewe voorleggings by die departement van vervoer in te dien. Eers wanneer hierdie proses voltooi is, mag die minister aangepaste regulasies publiseer en die aanvangsdatum daarvan aankondig,” het die organisasie gesê. Die organisasie het ook genoem dat die terughou van lisensieskyfies moontlik ongrondwetlik kan wees omdat dit daarop sal neerkom dat ŉ persoon wat sy of haar lisensiegeld betaal het, maar ŉ lisensieskyf geweier is, gedwing sal wees om die nasionale padverkeersregulasies te oortree deur sonder ŉ geldige voertuiglisensie rond te ry. ‘Inbraak op reg van vryheid van beweging’ Volgens die Ekonomiese Vryheidsvegters (EFF) grens die nuwe e-tolregulasies aan inbraak op die reg van vryheid van beweging omdat “niemand ŉ wins mag maak uit ons paaie nie”. Mbuyiseni Ndlozi, partywoordvoerder, het gesê e-tol is dieselfde as om ŉ dompas te toon om van een plek na die ander te beweeg. “Dit beteken ook die ANC-regering het ons paaie ŉ kommoditeit gemaak en verkoop nou letterlik ons vryheid van beweging,” het hy gesê. Die Demokratiese Alliansie (DA) het die nuwe e-tolregulasies as “verraad teen die mense van Gauteng” bestempel. “Die mense het gevra e-tol moet geskrap word, maar die ANC het gesê e-tol is hier om te bly,” het die party in ŉ verklaring gesê. “Dit is ondanks konkrete bewys dat die e-tolsisteem besig is om in duie te stort. E-tolbetalings het van R120 miljoen in Junie 2014 geval na R45 miljoen in Januarie 2015. Dit is terwyl Sanral se maandelikse kosteverhaling-teikens van R108 miljoen tot R204 miljoen gestyg het.” Die DA het gesê hy sal steeds die e-tolstelsel deur middel van ŉ private wetsontwerp in die parlement teenstaan.