PressReader - Landbouweekblad: 2018-10-12 - WAAR­DEER­DER-GE­NE­RAAL HAAL NIE DIE PAAL
WAAR­DEER­DER-GE­NE­RAAL HAAL NIE DIE PAAL
Landbouweekblad - 2018-10-12 - Nuus - — JEANNE VAN DER MERWE
DIE reu­se­ge­tal on­af­ge­han­del­de waar­da­sies by die Waar­deer­der-ge­ne­raal het die De­par­te­ment van Lan­de­li­ke Ont­wik­ke­ling en Grond­her­vor­ming ge­dwing om se­dert twee maan­de ge­le­de al­le nu­we grond­waar­da­sies van ei­en­dom­me wat die de­par­te­ment vir grond­her­vor­ming wil aan­koop, via die de­par­te­ment se pro­vin­si­a­le kan­to­re aan pri­va­te waar­deer­ders uit te kon­trak­teer.
Die lang ver­tra­gings met die af­han­de­ling van waar­da­sies uit sy kan­toor het dit ook no­dig ge­maak dat die de­par­te­ment nu­we sper­tye moes in­stel om se­ker te maak dat grond­tran­sak­sies tus­sen die Re­ge­ring en pri­va­te ver­ko­pers ty­dig af­ge­han­del kan word.
Lui­dens ’n om­send­brief van me. Ren­da­ni Sa­di­ki, die de­par­te­ment se waar­ne­men­de di­rek­teur-ge­ne­raal, ge­da­teer 3 Au­gus­tus 2018, is ty­de­li­ke maat­re­ëls no­dig “om die hui­di­ge sta­di­ge pas van waar­da­sies in die de­par­te­ment op te los”. Dié maat­re­ëls sal geld “tot op die da­tum dat die ka­pa­si­teits­ge­bre­ke in die kan­toor van die Waar­deer­der-ge­ne­raal reg­ge­stel is en ver­de­re waar­da­sie­re­ë­lings in ’n om­send­brief be­kend ge­maak is”.
Krag­tens die om­send­brief gaan die de­par­te­ment se pro­vinDie si­a­le diens­sen­trums voort­aan ei­en­dom­swaar­da­sies doen op grond van ver­wy­sings­raam­wer­ke wat deur die Waar­deer­der-ge­ne­raal se kan­toor op­ge­stel word en met die ge­bruik van waar­deer­ders wat deur sy kan­toor goed­ge­keur is.
Al­le waar­da­sie­ver­slae moet bin­ne twee dae ná die waar­deer­ders dit aan die de­par­te­ment ver­skaf het, aan die Waar­deer­der-ge­ne­raal se kan­toor ge­le­wer word, en die Waar­deer­der-ge­ne­raal moet op sy beurt bin­ne 10 werks­dae ná ont­vangs dié ver­slae her­sien.
“Die [pro­vin­si­a­le hoof­de] moet die [pri­va­te] waar­deer­ders in­lig dat die aan­stel­lings na­mens die Waar­deer­der-ge­ne­raal se kan­toor ge­doen word om die ver­war­ring uit te ska­kel wat ge­woon­lik ont­staan en lei tot ver­tra­gings weens kwes­sies oor aan­spreek­lik­heid wan­neer die Waar­deer­der-ge­ne­raal die waar­da­sie­ver­slae moet her­sien,” lui Sa­di­ki se brief.
Land­bou­week­blad ver­neem be­trou­baar dat die Waar­deer­der-ge­ne­raal se kan­toor koop­tran­sak­sies soms maan­de lank ver­traag weens ’n ver­suim om spoe­dig waar­da­sies te aan­vaar en ’n aan­drang op koop­som­me wat bui­ten­spo­rig ver­skil van selfs die staat se eie waar­da­sies.
Daar is ook kom­mer on­der waar­deer­ders dat die Waar­deer­der-ge­ne­raal sy waar­da­sies grond op kon­sep­re­gu­la­sies wat stry­dig met die Grond­wet kan wees, en waar­van ’n fi­na­le weer­ga­we nog nie in die S­taats­koe­rant ver­skyn het nie. Die tyd­perk vir kom­men­taar op die re­gu­la­sies het op 22 Ju­nie 2017 ver­stryk.