Moenie in woekeraars se wippe gevang word nie! - Jou Geld | Solidariteit WêreldJou Geld | Solidariteit Wêreld
Tuis › Artikels › Moenie in woekeraars se wippe gevang word nie!
Woekeraars of beter bekend as "loan sharks", wat hoërentelenings aan riskante leners voorsien, werk onder die radar en dit laat verbruikers kwesbaar en blootgestel aan misbruik.
"Hulle is al vir honderde jare deel van die kredietomgewing," sê die Suid-Afrikaanse verbruikersjoernalis Georgina Crouth. "Hulle roofsugtige lenery word verbind met groot gebeure in die geskiedenis, waaronder die Amerikaanse Burgeroorlog en die ineenstorting van Wall Street in 1929."
Hoewel daar wette is wat hul praktyke aan bande lê, werk woekeraars dikwels buite die bereik van reguleerders en die regstelsel.
In Mei verlede jaar het die aanlyn mikrolener Wonga 'n verslag uitgereik wat deur die navorsingsfirma Eighty 20 uitgereik is, wat toon dat ongeregistreerde leners of woekeraars meer wydverspreid voorkom as wat voorheen gemeen is.
Daar word geskat dat minstens 40 000 in Suid-Afrika bedrywig is, teen 'n verhouding van een vir elke 100 huishoudings in informele woonbuurte.
"Omdat hulle ongereguleer is, vra hulle enigiets tussen 30% en 50% rente," sê Jeffery Sibanda, 'n finansiële adviseur. Die Nasionale Kredietwet laat 'n maksimum van 31% per jaar toe. Vir 'n korttermynlening vir hoogstens ses maande mag rentekoerse hoogstens 3% per maand wees.
Volgens 'n wysiging van die Nasionale Kredietwet wat in November 2016 van krag geword het, mag slegs geregistreerde kredietverskaffers geld uitleen en rente vra. Versuim om as 'n kredietverskaffer te registreer, sal tot gevolg hê dat die howe 'n leningsooreenkoms onwettig sal verklaar. Die ongeregistreerde kredietverskaffer het voorts ook net beperkte verhaalreg teen die kredietverbruiker.
Sibanda waarsku dat sommige woekeraars onwettig op 'n persoon se besittings sal beslag lê as terugbetaling van skuld. Hy waarsku ook dat woekeraars van intimidasie gebruik kan maak en, in sommige gevalle, van geweld om hul geld van die lener terug te kry.
Woekeraars gaan selfs so ver as om jou ID en bankkaarte te neem. Sibanda sê volgens die privaatreg is dit 'n kriminele oortreding.
Vroeër vanjaar het die hof 'n boete van R18 000 – of 30 maande tronkstraf – opgelê aan 'n 54 jaar oue woekeraar van Welkom nadat hy skuldig bevind is aan oortreding van die Nasionale Kredietwet. Die oortreder het kliënte se bankkaarte en identiteitsdokumente as sekuriteit vir leningterugbetalings gekonfiskeer.
'n Woekeraar kan:
min of geen papierwerk soos 'n kredietooreenkoms of betalingsrekord aanbied;
weier om inligting te verskaf, soos die rentekoers of hoeveel jy nog skuld;
items as sekuriteit neem, soos paspoorte, bankkaarte of drywerslisensies;
te eniger tyd die skuld verhoog of bykomende koste byvoeg;
weier om jou toe te laat om jou skuld af te betaal; en
onaangenaam raak – hy kan oorgaan tot intimidasie, dreigemente of geweld.
As jy vind dat jy die slagoffer van 'n woekeraar is, kan jy die individu by die Nasionale Kredietreguleerde aangee.