Ek salueer hulleValskermsoldate van die voormalige Suid-Afrikaanse Weermag tydens ‘n opleidingsessie. Foto: Smikect/Commons.wikimedia.org ’n Mens sien dit oral in Europa en noem dit maar die littekens van die twee wêreldoorloë waardeur Europa in die vorige eeu gegaan het. Daar is die museums in Pole en elders wat eens Nazi-konsentrasiekampe was, die huis in Amsterdam waar Anne Frank haar bekende dagboek geskryf het, die honderde koperplaatjies ingemessel op die sypaadjies voor geboue in verskeie lande waar Jode gewoon het voor hulle na die gaskamers weggevoer is. En, oral in Frankryk, België en Nederland: die rye en rye grafte waar gesneuwelde soldate begrawe is, en waar monumente vir hulle opgerig en jaarliks gedenkdienste gehou word. Ek was onlangs in die Ardenne, die toneel van verwoesting waar duisende Geallieerde Troepe en Duitse soldate gesneuwel het. En naby Maastricht is daar selfs ’n begraafplaas vol Amerikaanse soldate. Al die gevalle soldate het een ding in gemeen: hulle het nie gekies om op die slagveld te sterf nie; hulle is deur politici opgeroep om mekaar met kanonne, gewere en vliegtuie te bestook. Ekself het een keer gesien hoe Japannese weduwees hartstogtelik huil voor ’n muur waarop die name van hul kamikazevlieëniers uitgebeitel is. Dis natuurlik waar dat die oorwinnaar die geskiedenis skryf, en in Suid-Afrika se geval probeer herskryf. Laat ek dit duidelik maak: Suid-Afrika se soldate het nie die grensoorlog verloor nie, maar die politieke oorlog. Ek het my weermagopleiding as vrywilliger by die Leergimnasium gedoen toe dit nog op Voortrekkerhoogte was. Later jare het ek as offisier aangesluit en redakteur van Paratus, die weermagtydskrif, geword. Ek is nie skaam daaroor nie, al is daar sommige van my landgenote wat die horries kry as hulle vermoed mense sal agterkom dat hulle ook in die weermag was. So het bekende politici wat by Paratus diensplig gedoen het, my gevra om nie bekend te maak dat hulle daar was nie. Net so is daar bekende politici wat as lede van die Kanariesanggroep grensdiens vrygespring het. Maar ek wil skryf oor die manne wat as tieners, pas uit die skool, geen keuse gehad het as om front toe te gaan nie. Hulle is opgeroep en grens toe gestuur. Jong seuns het daar dinge gesien waaroor hulle vandag nog nie wil praat nie en my eie broer het daarna as dokter geëmigreer. Niemand huldig hul bydrae en dié wat hul lewens verloor het, se nagedagtenis nie. Hulle word deur diegene wat vandag hul posisies in die samelewing te danke het aan die feit dat die Russe nooit sover as die Suid-Afrikaanse grens gekom het nie, uitgekryt as verdedigers van apartheid. Dit is natuurlik ’n brutale liegstorie, Suid-Afrika is vandag vol van mense (veral akademici en oneerlike joernaliste) wat, om hul eie basse te beskerm, die onwaarheid die wêreld instuur. Net so min as wat Julius Malema gesien het wat op die grens aangaan, het baie van die selfaangestelde vegters teen apartheid gesien wat gebeur het. Die polisie was getaak om apartheid in Suid-Afrika te verdedig en die Weermag om die grense te beskerm. Die Russe was inderdaad ’n bedreiging: in 1986 het ek, toe as diplomaat in ’n kelderverdieping van ’n hotel in Londen, ’n Russiese diplomaat in die oë gekyk en gevra wat die Russe se plan met Suid-Afrika was. Hulle wou Kaapstad as ’n strategiese plek bereik om die seeroete om die Kaap te beheer, het hy gesê. Toe val die Berlynse muur en die Amerikaanse Intelligensiediens (CIA) onttrek sy steun (en geld) van Suid-Afrika omdat die Russe nie meer ’n bedreiging was nie. Van my vriende in die weermag sê hulle het gelê en wag voor die ligte van Luanda om in te val toe die bevel kom om terug te trek. Nou ja, die CIA en Amerika het ’n ou laai om vriende in die steek te laat. Jonas Savimbi (oftewel Spyker), leier van Unita, se wegkruipplek is byvoorbeeld aan sy vyande bekend gemaak toe hy geweier het om oor te gee. Hy is uitgehaal. Maar vandag is daar ŉ hele generasie mans wat verbitter is. Anders as die Amerikaners, Engelse of selfs Duitsers en Japannese, is daar niemand wat na hul belange omsien nie. Duisende is werkloos, hulle het geen behandeling vir posttraumatiese stres gekry nie, en word deurgaans vertel hoe onwelkom hulle in die land van hulle geboorte is. En voor in die koor is ’n klompie “kommentators” wat te lekker saam met die nuwe polities korrektes sing. Daar is ook die ANC se eie “militêre veterane” wat nooit aan die bosoorlog deelgeneem het nie: manne soos Carl Niehaus. As hy daar was, sou hy seker net twee keer ’n koeël gehoor het: die eerste keer toe die koeël by hom verby is en die tweede keer toe hy by die koeël verby is. Waarop die “ou toppies”, soos daar dikwels na hulle verwys word, wel aanspraak kan maak, is dat hulle binne twee jaar van kinders in mans verander het. Ek het saam met ’n groep valskermsoldate in die grensgebied gehardloop en was ongelooflik trots op die kaliber manne wat daar was. Ek was nooit in ŉ skermutseling met die vyand nie, maar daar was duisende wat wel was. En nou sorg niemand vir hulle nie. Ek salueer hulle en ek is nie bang om dit te sê nie!