Die Mórrigan - Geskiedenis Podcasts - 2021
Die Mórrigan (ook Morrighan, Môr-Riogain of Morrigu), waarna gewoonlik met die definitiewe artikel verwys word, was 'n groot godin van die vegter-koningin in die Iers-Keltiese mitologie. Sy het die meeste geassosieer met die aanhitsing van oorlog, en dan die woede en gejaag van die geveg opgewek, en uiteindelik as die bringer van die dood. Die godin kon enige vorm van lewende wesens aanneem wat sy wou, en sy het gehelp om die doodsvegter Cú Chulainn te beëindig nadat hy haar vele pogings om hom as verskillende diere te verlei het, verwerp het. Haar koppeling met die Dagda, 'n ander groot vegter-god, was 'n belangrike deel van die Samhain-fees wat die Kelte gevier het om die begin van 'n nuwe jaar te vier.
Name en verenigings
Die naam Mórrigan, wat verskillende variëteite van spelling kan hê, beteken 'groot koningin', 'fantoomkoningin', 'koningin van nagmerries' of, meer letterlik, 'merrie-koningin'. Sy het moontlik ontwikkel uit die antieke territoriale godin Mór Muman wat in die suide van Ierland met die son en koningskap verbind is. Sy is 'n oorlogsgodin en word veral geassosieer met die woede van oorlog, vandaar haar 'demoniese' aard en 'n ander naam waarmee sy soms bekend staan, die 'koningin van demone'.
Mórrigan is nou verbonde aan twee ander oorlogsgodinne: Badb en Macha (of alternatiewelik Nemain). Hierdie drietal staan ​​gesamentlik bekend as die Mórrigna. Sommige geleerdes stel voor dat die drietal godinne bloot verskillende aspekte van die Mórrigan is, aangesien die drievoudige aspek van gode 'n algemene tema in die Keltiese godsdiens is, wat die sterkte van godhede beklemtoon. Al drie die godinne is dus gepas die dogters van Ernmas, die groot moedergod, en hul vader is in sommige verhale die towenaarsgod Cailitin. Die Mórrigan het een seun, die bose figuur Mechi, wat drie harte het, wat elkeen 'n slang bevat. Die pa van Mechi word nie genoem nie.
Die Mórrigan hou die meeste verband met die kraai of kraai, wat die Kelte geassosieer het met oorlog, dood en aanhitsende konflik.
Die Mórrigan het 'n vreeslike voorkoms, en dit is sy en haar aggressie wat 'n sterk sielkundige uitwerking het op wie sy ook al kies tydens 'n geveg. Terselfdertyd kan die godin seksueel aantreklik wees. Gevolglik is die Mórrigan beide 'n simbool van vernietiging en vrugbaarheid. Die godin het sekere magte, soos om die toekoms te kan voorspel en towerspreuke te kan maak. Nog indrukwekkender, sy kan na wense van vorm verander en 'n pragtige jong meisie word, die wind of enige dier, vis of voël. Die skepsel waarmee sy die meeste verbind is, is die kraai of raaf, wat die Kelte geassosieer het met oorlog, dood en aanhitsing van konflik. Hierdie aspek van die Mórrigan kan heel moontlik die oorsprong wees van die banshee, 'n vroulike fee wat in die latere Ierse en Skotse mitologie voorkom. Die banshee voorspel die dood in 'n huishouding deur 'n harde klaende stem te laat hoor, en hoewel sy selde in fisiese vorm gesien word, is sy 'n ou vrou met lang wit hare.
'N Ander figuur uit die Keltiese folklore (in Ierland, Skotland en Bretagne) wat met die Mórrigan verband hou, is die' wasser by die vadertjie '. Hierdie figuur, wat soms as 'n jong en huilende vrou beskou word, by ander, 'n ou en lelike vrou, word as 'n teken van dood beskou, aangesien sy sekere klere in 'n rivierwand in bloed laat was. Daar word vermoed dat die klere van wie ook al gemerk is, in gevaar is.
Toe die Mórrigan in hierdie wêreld gewoon het, was dit vermoedelik 'n grot in County Roscommon in Noordwes -Ierland. Hierdie grot was bekend as die grot van Cruachan en die 'Hell's Gate of Ireland', aangesien dit vermoedelik 'n deurgang na die ander wêreld was. In een mite lok die Mórrigan die vrou Odras na haar grot deur een van haar koeie binne te laat afdwaal. Die godin verander dan die ongelukkige sterflike in 'n plas water. Cruachan word beskou as die setel van antieke konings van Connacht en is geïdentifiseer as deel van die groep argeologiese terreine in Rathcroghan in County Roscommon.
Die Mórrigan verskyn as 'n pragtige jong vrou voor die held Cú Chulainn en probeer hom verlei.
In die godsdiens van die ou Kelte was die Mórrigan 'n prominente figuur op die fees van Samhain (oftewel Samain) wat op 1 November gehou is. Die fees vier die einde van die ou jaar en die begin van die nuwe jaar. Dit was ook 'n tyd waarin die geeste van die ander wêreld die beste gekontak kon word, en dus was daar ook sekere tradisies op die vooraand van Samhain, die 31ste Oktober. As die Mórrigan en die krygsgod die Dagda op hierdie tydstip bymekaarkom, sou hul seksuele vereniging die vrugbaarheid en voorspoed van die stam en sy oeste en vee in die komende jaar waarborg. In die verbeelding van die miteskrywers het die Mórrigan langs die rivier Unshin (aka Uinnius) naby Ballymore in County Sligo gestaan ​​en was besig om haar te was toe sy deur die Dagda aangekla word. In ander weergawes verskyn die Mórrigan as 'n ou haas, maar nadat sy met die Dagda gekoppel is, word sy verander in 'n jong en pragtige vrou.
Die Slag van Mag Tuired
Die Dagda was ook 'n vegter-leier van die Tuatha Dé Dannan, die voor-Christelike Ierse gode of bonatuurlike ras wat elemente van die beskawing in die Ierse mitologiese siklus gebring het. Die inval van die Tuath Dé Dannan word vertel in die Cath Maige Tuired (ook bekend as 'The Battle of Mag Tuired'), 'n teks uit die 11de eeu wat vroeër bronne versamel het. 'N Ander bron is die 11-12de eeu nC Lebor Gabála Erenn ('Book of Invasions'). Die indringers wen die huidige inwoners, die Fir Bolg by Mag Tuired, 'n vlakte in Connacht in Noordwes -Ierland. Dan is daar 'n tweede stryd tussen die Tuatha Dé Dannan en die Fomoriane, wat óf semi-goddelike wesens óf demoniese seerowers is. Die Mórrigan waarsku die Dagda wanneer die Fomorians van plan is om aan te val. Sy gryp meer direk in deur die Fomoriaanse kryger Indech af te lei en uit te put, wat dan vermoor word deur Lugh, nog 'n leier van die Tuatha Dé Dannan. In 'n meer grafiese weergawe van die gebeure, deel die Mórrigan -slagters Indech self uit en deel groot handevol bloed uit aan die verskrikte Fomorian -krygers wat daarna kyk.
Die Mórrigan en Cú Chulainn
Die epiese gedig van die 7-8de eeu nC Táin Bó Cuailnge ('Cattle Raid of Cooley') vertel van 'n aanval op Ulster deur 'n leër uit Connacht om 'n heilige bul, Donn Cuailnge, te steel en die pogings van die vegterheld Cú Chulainn, wat die indringende weermag in sy eie hande weerhou. In hierdie teks is die Mórrigan 'n vyand van die Tuath Dé Dannan en in die besonder Cú Chulainn. Die Mórrigan verskyn voor die held as 'n pragtige jong vrou en probeer hom verlei, maar hy verwerp haar vooruitgang. Die held verklaar beroemd dat hy 'nie tyd het vir die agterkant van vroue nie' (in Mackillop, 336). Die Mórrigan, wat glad nie afgeskrik is deur hierdie afkeer nie, probeer die held herhaaldelik verlei, elke keer as hy 'n ander skepsel aanneem, maar elke keer word hy verwerp. As 'n paling verskyn Cú Chulainn sy ribbes, as 'n wolf een van sy oë uitslaan en as 'n vers sonder horings breek hy een van sy bene.
Die Mórrigan vergeet nie hierdie behandeling nie en verskyn later as 'n ou koei. Sy lig die held in dat sy dood sal plaasvind wanneer haar kalf uit haar vers se inkarnasie een jaar oud word. Terwyl Cú Chulainn om sy lewe veg in 'n tweegeveg met Lugaid mac Con Roi, breek die Mórrigan eers die wiele van die strydwa van Cú Chulainn en verskyn dan as 'n ou kroon wat 'n koei melk. Die held is uitgeput van baklei, en die godin bied hom 'n drankie melk aan wat hy aanvaar, en daarom word hy verjong. Die Mórrigan se laaste verskyning is soos 'n kraai met 'n kap op die held se skouer, wat dui op sy naderende ondergang. Cú Chulainn word dan onthoof deur Lugaid mac Con Roi. Die Mórrigan was toe inderdaad 'n vreesaanjaende figuur, en toe sy as die kraai van die dood verskyn, kon nie eers 'n held aan hul sterflike lot ontsnap nie.