Sterrewag - Wikipedia
Die Sphinxsterrewag op die Jungfraujoch in die Switserse Alpe; hooggeleë sterrewagte word minder deur atmosferiese turbulensie belemmer.
'n Sterrewag is 'n ligging wat afgesonder word vir deurlopende waarneming van hemelsvoorwerpe en kosmiese prosesse, en van die gepaste hulpmiddele voorsien word vir die insameling en storing van waarnemingsdata.
'n Sterrewag is 'n observatorium vir sterrekundige doeleindes, terwyl observatoria in die breë toegespits kan wees op allerlei waarnemings, insluitend klimatologie, meteorologie, geologie, oseanografie of vulkanologie. Histories het sterrewagte oor beperkte hulpmiddelle beskik soos byvoorbeeld 'n astronomiese sekstant vir die meting van die hoekgroottes tussen sterre, of soos Stonehenge wat slegs beskik oor klipmerkers wat op sekere astronomiese verskynsels gerig is.
1 Grondgebaseerde sterrewagte
1.1 Hoogsgeleë sterrewagte
2 Lugvaartkundige sterrewagte
Grondgebaseerde sterrewagte, is naamlik die sterrewagte wat op die aardoppervlak geleë is, en word aangewend vir waarnemings in die radio en sigbare lig gedeeltes van die elektromagnetiese spektrum. Meeste optiese teleskope word gehuisves binne 'n koepel of soortelyke struktuur, om die delikate instrumente teen die weer te beskerm. Teleskoopkoepels het 'n kier of ander dakluik wat tydens waarneming geopen word, en gesluit word wanneer die teleskoop nie gebruik word nie. In meeste gevalle, kan die hele bokant van die teleskoopkoepel geroteer word om die instrument te rig op enige seleksie van die naghemel. Radioteleskope het gewoonlik nie koepels nie.
Paranalsterrewag, tuiste van die Baie Groot Teleskoop, 'n rooster van vier groot (8.2 meter deursnit) teleskope.
By optiese teleskope, word hul grondgebaseerde observatoria vêr van die bevolking se hoofsentra geplaas, om die effekte van ligbesoedeling te vermy. Die ideale liggings vir moderne sterrewagte is liggings wat beskik oor donker naghemele, 'n groot persentasie onoortrokke nagte per jaar, droë lug, en hoë hoogtes bo seespieël. Op hoë hoogtes, is die aardatmosfeer dunner, wat die gevolge van atmosferiese turbulensie minimeer, en beter astronomiese "sig" ten gevolg het. Liggings wat aan die genoemde kriteria vir moderne sterrewagte voldoen sluit in die suidwestelike Verenigde State, Hawaii, Kanariese Eilande, die Andes, en hoë berge in Meksiko soos die Sierra Negra. Die mees vername sterrewagte sluit in die Mauna Kea-sterrewag en Kitt Peak Nasionale Sterrewag in die VSA, Roque de los Muchachos-sterrewag in Spanje, en die Paranalsterrewag in Chili.
'n Spesifieke navorsingstudie wat in 2009 uitgevoer is toon aan dat die beste moontlik lokaal vir grondgebaseerde waarnemings op aarde Rif A is – geleë in die sentrale deel van Oos-Antarktika. Hierdie lokaal bied die minste atmosferiese versteurings en die beste sigbaarheid.
Sedert die mid-20ste eeu, is 'n aantal sterrewagte op besonder hoë hoogtes opgerig, naamlik bo 4 000-5 000 m (13 000-16 000 vt). Die grootste en vernaamste hiervan is die Mauna Kea-sterrewag, geleë naby die kruin van 'n 4 205 m (13 796 vt) vulkaan in Hawaii. Die Chacaltaya Astrofisiese Observatorium in Bolivië, op ‘n