Hoop vir die toekoms van Suid-Afrikaanse klassieke musiek
Simfoniekonsert van 15 Mei 2004 in die Endlersaal, Stellenbosch
Megan-Geoffrey Prins (Pianis)
Xandi van Dijk (Dirigent) )
Universiteit van Stellenbosch Simfonie-orkes)
Program: About Nothing (Van Dijk), Klavierkonsert no. 1 (Prokofiev), Simfonie no. 5 (Beethoven)
Enige wanhopige vir die lot van klassieke musiek in die toekoms kan hulself gerusstel na hierdie konsert van jong musici. Die produk laat die luisteraar nie alleenlik met opgewondenheid en afwagting vir wat die toekoms van Suid-Afrikaanse klassieke musiek inhou nie, maar ook met verwondering oor die ver pad wat reeds gestap is sedert konsertsale hul deure gesluit het en die belangstelling van die nuwe generasie in Westerse kunsmusiek in twyfel getrek is.
Die kunstenaars se kleurryke resum�s dien ter stawing van bostaande stelling. Die dertienjarige Megan-Geoffrey Prins het reeds nege keer as solis met onder meer die KwaZulu-Natalse Filharmoniese Orkes, die Staatsteater Simfonieorkes en die Kaapse Filharmoniese Orkes opgetree, en het al verskeie toekennings by kompetisies gewen, waaronder di� as algehele wenner van die Sanlam Nasionale Musiekkompetisie. Xandi van Dijk, dirigent en altviolis, se veelsydige loopbaan sluit optredes as solis en as kamermusikant in. Hy is die stigterslid van die Sontonga-kwartet. As dirigent, ontvang Van Dijk onderrig van onder meer Omri Hadari en Hendrik Hofmeyer, en hy is assistentdirigent van Bernhard Gueller. Konsertgangers van die Stellenbosch-omgewing sal hom ken as dirigent van die Suid-Afrikaanse opera Earthdiving se premi�re by die Spier Summer Festival.
Die konsert het begin met 'n werk van P�ter-Louis van Dijk, About Nothing, sy eerste nietematiese werk na jare van kommissiewerke met titels soos The Selfish Giant. Vandaar die weer eens beskrywende titel. Die werk is uitgevoer met swewende lyne, veral in die strykers, en sterk ondersteuning van die koperblasers, wat die orkes help om binne kort 'n tydsbestek uit te swel na 'n volronde forte klank. Alhoewel die kenner simpatiek is met die houtblasers se ongemaklik ho� register van orkestrasie, was dit 'n vingermerk op 'n andersyds kristalhelder uitvoering. Die ritmiese speling en ongewone klankeffekte het die luisteraar gebonde gehou aan die musiek en 'n groot impak bewerkstellig.
Die grootse opening van die Prokofiev Klavierkonsert no. 1 was treffend na die gedempte slotakkoorde van About Nothing. Prins vertolk die werk sensitief en musikaal, alhoewel die luisteraar soms volwassenheid en diepte van spel in sy interpretasie gemis het. Die klavierklanke het swak geprojekteer teen die vol orkestrasie van die orkes, met die gevolg dat die klavier se klank dikwels tydens klimakse verswelg is.
Beethoven se Vyfde Simfonie is seker die klassieke werk wat die wydste beluister word, met gehore wat wissel van kenners en fanatici tot musiekliefhebbers en -belangstellendes. Die uitvoering van hierdie werk het Van Dijk se dirigeerkuns uitstekend ten toon gestel: klein, presiese bewegings wat spreek van musikale doelgerigtheid en effektiwiteit. Die tempokeuse het die algehele vloei en spanning van die musiek geakkommodeer, sonder die verlies van musikale diepte en uitdrukking. Ten spyte van sommige ongelykhede in die orkes was die uitvoering selfversekerd en stewig gewortel vir 'n soliede klank.
Die lewenslustigheid, energie en entoesiasme van die jong musici het werklik die musiek laat leef, waaroor foute geen skadu kon werp nie. Die groot bekommernis in Suid-Afrika behoort nie te wees oor die talentontginning, opleiding en belangstelling van die jonger generasie in klassieke musiek nie, maar wel of die infrastrukture van ons land se kunste nog sal bestaan ter ondersteuning van die jong musici om hul kuns uit te leef.
studeer musiek aan die Universiteit van Stellenbosch
Lees ook Louis Heyneman, Uitvoerende Hoof van die Kaapse Filharmoniese orkes, se reaksie op hierdie artikel.