Die ding van rugbyDie Springbokke het wel hul beste vertoning vir laaste teen Wallis gelos. Foto: Hansie Linde. Deur Louise Karsten Vir ŉ paar agtereenvolgende weke was Suid-Afrikaners se temperatuur hoog. Dié keer was dit nie weens die frustrasie van voortdurende beurtkrag, of vrees oor ons land se ontsettende hoë misdaadsyfer nie. Dit was ook nie die gevolg van wanbestuur deur ons politieke leiers of diep kommer oor die sosio-ekonomiese krisisse wat ons in die gesig staar nie. Vir ŉ wyle het ons aan rugbykoors gely. Die afgelope naweek het meer as 51 000 ondersteuners op Kaapstad toegesak, toe die Springbokke in die eindstryd teen Wallis gespeel het. Die DHL-stadion was ŉ see van groen-en-goud en ons nasie het ŉ dreuning in die prentjiemooi stad veroorsaak tydens die sing van “Nkosi Sikelel’ iAfrika”. Hand teen die bors, oë toe en ken op, so het ons pragtige land se mense vir ŉ oomblik van ŉ ramp waarop ons land afstuur vergeet. Die wat nie die wedstryd op die stadion kon kyk nie, het voor die televisie ingeskuif. Tipies Suid-Afrikaners, het ons ons eie tradisies tuis. Ek onthou my pa het altyd ŉ rukkie voor die sing van die volksliedere voor die televisie met ŉ klein sakkie grondboontjies in sy een hand gesit. Hy sou sommer die grondboontjies so vanuit die sakkie in sy mond gooi en kou. Ek het geweet die rugby gaan amper begin wanneer ek in die vertrek instap en grondboontjies ruik. Die opgewondenheid in sy oë was aansteeklik en al het ek as klein dogtertjie nie toe mooi verstaan waaroor dit alles gaan nie, was die energie tasbaar. Dit het ŉ nuuskierigheid by my aangewakker wat ek vandag by my eie kinders sien. Niemand van ons huisgesin mag tydens die volksliedere ŉ woord gerep het nie. Daar, in my ouers se televisiekamer, het ek geleer watter impak die sing van ŉ volkslied op ŉ mens en op ŉ nasie het. Vir ŉ rukkie is ons weer heel. Ons is weer trots. Ons hoop weer. Soos ŉ stoompot wat sy eerste stoom afblaas, kan ons land se mense tydens ŉ rugbywedstryd uiting gee aan opgekropte emosie. In ŉ wêreld waar ons toenemend afgestomp raak, kan ons weer skree en sing en lag. Ons kan kwaad word en passievol wees. Ek ken vriende wat nie ŉ rugbywedstryd kyk sonder om ŉ groen drankie daarmee saam te drink nie. Ander verf hulle gesigte groen-en-goud en geniet die ontvlugting wat ŉ rugbywedstryd bied, sommer in hulle sitkamers. En dan trek die meeste van ons mos ŉ Springbok-hemp aan. Selfs die van ons wat nie gereeld rugby kyk nie, skree saam wanneer ons span punte kry. Dit is ons goeie reg om hierdie plesier te geniet en om ons Bokke te ondersteun. Dit is ons reg, want ons belê in hierdie land. Ons leef hier en ons doen besigheid hier. Ons maak ons kinders hier groot en ons byt op ons tande as die krag vir die soveelste maal afgeskakel word. Ons volg die politieke verwikkelinge en wonder saam oor ons leiers se integriteit. Ons lag oor ons polisieminister se veralgemening van tatoeëermerke en bendelede. Hier in ons land is humor van kritiese belang en jy kan óf ŉ spotprent óf ŉ liedjie na afloop van ŉ groot gebeurtenis te wagte wees. Of volg sommer ons plaaslike wegneemete-restaurant se skerpsinnigheid as jy op hoogte van die nuutste sake wil kom. ŉ Dag voor die Bokke teen Wallis in Kaapstad uitgedraf het, was daar nog ŉ plaasmoord. Dié keer in Kestell in die Vrystaat. Sesi Smit (55) en haar tienerseun, Rhudie (16), was van die slagoffers. Rhudie is in ŉ bad verdrink en vyf vroue werkers, wat Sesi opgelaai het om vir die dag te werk, is geskiet. Van hulle is in die gesig geskiet. Hoe skiet jy vyf vroue? Hoe skiet jy iemand trompop in die gesig? Hoe verdrink jy ŉ kind in ŉ bad? Sesi se man, Alheit Smit (77), is ŉ boer en hy het aan die media gesê hy was verskriklik lief vir haar. Hulle twee was 17 jaar saam. Intussen is twee verdagtes in verband met die moord in hegtenis geneem. Ek het dadelik gewonder of politieke partye en hul leiers ook by die hof gaan opdaag om te betoog. Ek hoop so. Dit verbaas my hoeveel mense, wat Suid-Afrika permanent verlaat, steeds die afgelope naweek hul groen-en-goud hemde aangetrek het. Êrens in ŉ vreemde kroeg op ŉ ander kontinent is hulle weer trots Suid-Afrikaans. Die deel van foto’s op sosiale media, deur mense wat hoog en laag sweer om nooit weer hulle voete hier te sit nie, het my veral opgeval. Mense wat al burgerskap elders bekom het en Suid-Afrika afgeskryf het. Daardie kleine rugby-plesiertjie kom óns toe wat saam hier sewe sakke sout opeet en nog in ons land probeer glo.