300, wanneer die bioskoop die geskiedenis herskep - Nuut - 2022
Tussen bioskoop en geskiedenis is die film 300 het sy aanhangers gevind, maar ook sy teenstanders. In hierdie Hollywood-lokprent het Leonidas en syne 300 spartane liggaamsbouers staan ​​voor die beroemde slag van Thermopylae in Xerxes en Persies reg uit die hel. Die film neem baie vryheid met die verhaal, wat nie verbasend is vir 'n fiksie nie. Meer ontstellend is die keus van die regisseur Zack Snyder vir die skryf van tekste ten gunste van nie baie subtiele ideologiese propaganda nie. Klein dekripsie.
Die 300 film in 'n paar woorde
Die film is 'n verwerking van die strokiesprent "300" deur Frank Miller . Die optrede vind plaas in 480 vC Leonidas I, koning van Sparta, staar met die hulp van sy 300 man die immense leër van Xerxes I, keiser van die Persiese Ryk, in die gesig. Eerstens verdiep die film ons in die wêreld van Sparta in die 5de eeu vC. Sommige instellings en praktyke word genoem, soos agôgê of die praktyk van eugenetika. Ons sien hoe militêre onderwys aan Leonidas, toekomstige koning van die stad Lacedaemon, oorgedra word.
Die film ignoreer die jeug van die koning en begin regtig wanneer 'n Persiese sendeling na Sparta gaan, met die doel om die stad se onderwerping aan Xerxes I te eis. Leonidas weier, oorlog word verklaar. Leonidas vergader dan 300 van sy dapperste soldate en vertrek na die Persiese keiser. Bloedige gevegte sal volg waar bloedrooi bloed die kamera laat spat, waar slegs die gons van vlieë die slagveld teken, waar ontbindende liggame die grond besaai. Leonidas sterf met eer in gevegte.
Die film eindig met die Slag van Plataea, waar die Spartane gelei word deur Leonidas se opvolger. 'N Oorlogsfilm, wat daarop gemik is om realisties te wees. Maar slaag hy daarin?
Die historiese feit: die slag van Thermophylae
In 490 vC, tydens die Eerste Persiese Oorlog, het Xerxes 'n nederlaag teen die Grieke gely in die Slag van Marathon. Hy sal besluit om wraak te neem en dit eens en vir altyd met die Grieke te beëindig. Dit was toe dat die Tweede Media-oorlog uitgebreek het, waarin 'n koalisie van Griekse stede die Achaemenidiese ryk van Xerxes I gekant het. In 480 vC vind die Slag van Thermopylae plaas. Die leër van Xerxes bestaan ​​toe uit ongeveer 600 000 man teen 7 000 Grieke, waaronder ons beroemdes 300 spartane. Herodotus praat van drie miljoen Perse teen 4 000 man uit die Peloponnesos (L'Enquête, VII, 228). Die twee gewapende botsings is gewelddadig. Xerxes gebruik 'n truuk en omseil die opponerende leër om dit van agter af te neem.
Oor hierdie onderwerp het Herodotus geskryf "Xerxes het gewonder hoe om uit hierdie verleentheid te kom toe 'n Maliaan, Ephialte-seun van Eurydemos, hom kom vind (...) en hy wys hom die pad wat langs die berg by die Thermopylae aansluit" (The Enquiry , VII, 213). Paniekbevange vlug die Griekse soldate van die slagveld. Slegs die 300 Spartane, onder bevel van Leonidas, sowel as 700 Thebans, besluit om tot die einde toe te veg, sodat die ander Grieke hul verdediging kan organiseer. Xerxes skakel hierdie weerstand uit en mik na Athene, wat hy afdank. Die Tweede Media-oorlog het geëindig met 'n oorwinning vir die geallieerde Griekse stede tydens die gevegte van Salamis en Plataea in onderskeidelik -480 en -479.
Die 300: interpretasies en herinterpretasies
Ons kan hierdie rolprent as eenvoudige vermaak beskou, soos die kitsfilm wat dit is. Maar as ons die onlangse geskiedenis en die film self vergelyk, is die herinterpretasies so talryk, en wat nog meer in diens van 'n 'kamp' is, dat 'n mens gedwing word om te dink dat '300 "Gaan verder as die eenvoudige 'film-spektakel'. Dit is voldoende om die twee hoofkarakters van aangesig tot aangesig sowel as twee van die belangrikste instellings te stel om die boodskap agter die film te verstaan.
In werklikheid. Hy is gebore in -540 en sterf in -480 tydens die Slag van Thermopylae, en is een van die bekendste konings van Sparta. Toe hy verneem dat Xerxes van plan is om Sparta in te neem, vertrek Leonidas om die orakel van Delphi te raadpleeg, wat hom 'n dubbelsinnige antwoord gee: "óf Sparta verloor sy koning tydens die geveg, óf Sparta sal in die hande van die indringer val" . Leonidas neem dan die besluit om diplomate naby Xerxes te stuur wat weier om dit te ontvang en om aan Sparta voor te stel om dit in te dien. Hy sterf in aksie onder onsekere omstandighede.
In die film. Leonidas op ongeveer dertig jaar oud tydens die Slag van Thermopylae. Wanneer hy 'n Persiese sendeling ontvang wat hom vra om 'land en water' aan Xerxes te gee as teken van onderwerping, weier Leonidas en vermoor hom onmiddellik. Dit was hy wat toe die besluit geneem het om oorlog toe te gaan. Hy raadpleeg dan die efore wat hom verbied om dit te doen. Maar Leonidas gaan oorlog toe waar hy vermoor word, nadat hy Xerxes beseer het.
Herinterpretasie. Die Leonidas in die film en die Leonidas in die geskiedenis verskil radikaal.
In die Slag van Thermopylae was die koning van Sparta ongeveer 60 jaar oud. In die film is hy dertig, hy is op sy beste.
Die film wys 'n Persiese sendeling wat Leonidas die geleentheid bied om in te dien. Ons sal eerder van herinterpretasie praat. Dit was eers Leonidas wat diplomate gestuur het. Xerxes het geweier om dit te ontvang en hom sodoende in 'n dominante posisie geplaas.
In die film neem Leonidas die besluit om oorlog toe te gaan. In die historiese werklikheid is Xerxes reeds by die poort van die stad en beplan om dit binne te val.
In 'n toneel uit die film slaag Leonidas daarin om Xerxes met 'n lansgooi te beseer. Geen historiese verslag rapporteer hierdie gebeurtenis wat onwaarskynlik lyk nie.
Afsluiting. Ons kan duidelik sien dat die regisseur die partytjie geneem het om Leonidas te idealiseer en hom 'n held, 'n halfgod te maak. Hy is die sterk man. As gevolg hiervan stel Zack Snyder historiese feite weer aan, soms selfs tot die punt dat dit teen die werklikheid teëkom (episode van diplomate). Leonidas word die simbool van die man wat homself gee vir sy vaderland, van die moed van die kryger, van die man wat hom nie onderwerp nie. Dit alles is gedeeltelik waar, maar dit is nie heeltemal waar nie. As ons die redenasie tot die uiterste wil dryf, bevat die Leonidas van die film die pro-Amerikaanse waardes wat alle oorloë teen die 'indringer' regverdig. As gevolg hiervan wys die film slegs gedeeltelik die ongelyke samelewing wat in Sparta geheers het, hoewel laasgenoemde hulself homoioi noem. Leonidas is 'n held, hy verdedig sy vaderland tot op die punt dat hy sy lewe vir haar bied. Dit maak nie saak of die staat waarvan hy die koning is, diep ongelyk of selfs barbaars is nie (ons beoefen eugenetika, ons vermoor gestremdes, ons ontwikkel 'n voortreflike 'ras' teorie ...). In die film praat Leonidas namens sy vaderland, wat vir 'n Griek geen sin maak nie.
In werklikheid. Gebore in -519 en oorlede in -465, is hy die seun van Darius I en het hy regeer oor die Persiese Ryk van -485 tot sy dood. In -480 het hy met die Grieke gebots tydens die Slag van Thermopylae wat sewe dae geduur het. Hy verloor 20 000 van sy manskappe, relatief min gesien van sy leër van bykans 600 000 soldate. Daar is min oor hom bekend, sommige historici gee die proefskrif van die sluipmoord uit.
In die film. Xerxes word beskryf as 'n vreemde wese, halfgod, versier met juwele en fantasieë. Opgemaak, lank, skraal, is hy die karikatuur van die homoseksueel uit die Ooste. Die akteur wat sy rol vertolk, is dof. Hy is 'n karakter wat met sy voorkoms speel en min praat.
Herinterpretasie. Xerxes I, die groot gaping.
Die akteur wat Xerxes speel, is lank, dof van vel en lyk duidelik soos 'n geheimsinnige kruising tussen 'n Asiër en 'n Midde-Oosterse. Die paar gravures van die Persiese keiser wat op ons neergekom het, wys 'n bebaarde man, fisies nader aan die Middellandse See as aan 'n Asiër of Arabier.
Die Xerxes in die film is gemanierd, duidelik homoseksueel. Historiese bronne spesifiseer geensins hierdie homoseksuele en vroulike gedrag van die Persiese keiser nie.
In die film word Xerxes beseer deur Leonidas. Geen historikus het hierdie gebeurtenis genoem nie, wat, as dit waar was, 'n veel groter impak sou gehad het.
Afsluiting. Die direkteur het duidelik die keuse gemaak om Xerxes teen Leonidas te opponeer. Die verskille is opvallend en word amper grof. Leonidas is viriel, veg op die slagveld, wapen in die hand. Xerxes is vroulik, swak, half mal, jy sien hom nooit met 'n geweer in sy hand nie. Alles bespot hom. Van die manier waarop hy loop tot die manier waarop hy homself uitdruk of staan, lig niks hom uit nie. Hy word nooit gesien hoe hy besluite neem nie, terwyl Herodotus se verslag sy krag van bevel duidelik beklemtoon. Die feit dat die akteur dowwer is as die werklikheid, is beslis nie 'n onbenullige keuse nie. As ons die logika volg om Leonidas te ontleed, simboliseer Xerxes die huidige Midde-Ooste in teenstelling met Leonidas wat die Verenigde State simboliseer. As gevolg hiervan word Xerxes bespot, geskilder in die gedaante van 'n mistieke mal.
In hierdie logika eindig die film natuurlik met die Griekse oorwinning van Plataea, waar die Persiese teëstander verpletter word. Die toneel het geen belang vir die film as sodanig nie omdat dit veronderstel is om die slag van Thermopylae en veral die episode van hierdie beroemde 300 Spartane te transkribeer. Maar die laaste toneel, wat twee minute duur, kry sy volle betekenis as dit vanuit 'n meer aktuele hoek van ideologiese propaganda beskou word.
In werklikheid. Die efore het aansienlike mag wat hulle op dieselfde vlak as die koning plaas, of selfs in sommige gevalle selfs hoër. Vyf in getal word verkies deur die mense in volksraad en verander elke jaar. Hulle primêre missie is om die mense te beheer, net soveel vanuit politieke oogpunt as in mores. Die ephors is dus baie besorg oor die voorkoms van mans en volgens Aristoteles wat deur Plutarch aangehaal word, "maak die ephors 'n bevel deur die herout om die snor te skeer ". Hulle gryp in feitlik alle gebiede in en het die mag om enigiemand ter dood te veroordeel weens ongehoorsaamheid, selfs die koning.
In die film. Die efore lê bo-op 'n berg, onberispelik en ver van die bekommernisse van die Spartaanse samelewing. Hulle is monsteragtig en word gekwalifiseer as 'mistieke pasiënte' en neem besluite deur 'n orakel te raadpleeg. Hulle word gekwalifiseer as die "hoëpriester van die gode" en kom tot verhaal met die vyand. Hulle is lewenslank gekies en het geen ouderdom nie.
Herinterpretasie. Die efors van 300, 'n intrige storievertelling.
Geen bronne noem die monsteragtige voorkoms van die efore wat burgers van die stad was nie. Inteendeel, waarborge van goeie gedrag dwing hulle die samelewing om goed te lyk.
In die film word die efore lewenslank verkies. Trouens, daar word jaarliks ​​volksraad gehou, en die Efors kon nie herverkies word nie.
In die film raadpleeg en interpreteer die efore die woorde van 'n orakel. In werklikheid hou die ephors verband met politici en nie met godsdienstige nie.
In 300 laat die Ephors Leonidas oorlog toe gaan, hoewel hy daarteen gekant is. In werklikheid het hulle groot mag hulle in staat gestel om te verhoed dat die koning teen hul besluite ingaan en hom selfs ter dood veroordeel.
Afsluiting. Die regisseur het die verlede duidelik herinterpreteer en nog erger, hy het die ephors toegerus met eienaardighede wat hulle nooit gehad het nie. Deur hulle monsteragtig te maak, bring hulle nader aan die vyand en veroordeel 'n samelewing wat homself van binne bederf. Die regisseur ontwikkel 'n soort appelwurmteorie. Dit alles dien weer die Leonidas van die film wat niks met die ephors te doen het nie en gaan oorlog ten spyte van hul weiering. Soos die Verenigde State gaan Leonidas (Sparta) oorlog toe in die naam van die mensdom  (Griekeland) sonder om hom oor iemand se opinie te bekommer. Net so gaan die Verenigde State oorlog toe namens die mensdom (die Weste), soos ons hieronder sal sien.
In werklikheid. Dit is moeilik om die voorkoms van die instelling presies te dateer. Voor die 4de eeu was toespelings daarop skaars  of selfs nie. Benewens die leer om te veg, is "nie minder sorg gedra om hulle poësie en sang te leer as om hulle die korrektheid en suiwerheid van taal te leer nie ". Ons leer meer oor algehele gehoorsaamheid as direkte geweld. Asketisme was van krag, maar die jong Spartane het nog knegte gehad. Die 'opvoedkundige pederastie' was van krag. Uiteindelik verskyn die kryptie as die 'kroon' van die Spartaanse onderwys. Ons weet nie presies waaruit dit presies bestaan ​​nie; die jong Spartaanse sal 'n hele jaar aan homself oorgelaat word en dwaal in die berge om sy gevoel van oorlewing te toets.
In die film. Die kind word vanaf sewejarige ouderdom daarheen gestuur, daar word gespesifiseer dat hy nie weer sy gesin sal sien nie. Die verteller verduidelik kortliks vir ons waaruit die agôgè bestaan ​​"die seun is met 'n stok en sweep gestraf sodat hy nie sou leer om lyding of jammerte te betoon nie". Ons sien hoe kinders baklei en selfs mekaar doodmaak, geklop word, kos ontneem word. Daar word ook gesê dat die instansie meer as driehonderd jaar oud is.
Herinterpretasie. Tussen anhistorisme en vervorming
Die grootste fout, en nie die minste nie, bestaan ​​in die voorkoms van agôgè. Die regisseur skryf dit in die 8ste eeu vC in. In werklikheid het die instelling, soos dit in die film aangebied word, sy finale vorm in die 4de eeu vC.
Die agôgè word in die film beskryf as 'n soort arena waar geweld en dood oorheers. Dit is waar dat ons geleer het om te veg, maar nie net nie. Die film verdoesel die opvoedkundige kant van die instelling heeltemal.
In die film gaan die jong Spartan omstreeks tien jaar vir 'n inisiasie. In werklikheid was kryptia (inisiasie) ongeveer twintig jaar oud. Dit was deel van die onderwysproses van die ouer burger.
Afsluiting. Hier is die gebrek aan historiese presisie opvallend. Maar om sy tesis te dien, moes die regisseur hierdie historiese oordrag doen. Die agôgè simboliseer inderdaad die professionele leër, magtige soldate wat opgelei is om dood te maak. Die orde wat daar heers, gee 'n sterk visie op die Staat. Hierdie visie word versterk wanneer die direkteur die opponerende weermag toon, ongeorganiseerd en onprofessioneel. In die film word die mees "skandelike" en "onnodige" aspekte van die historiese werklikheid, naamlik pederastie en opvoeding, heeltemal uitgewis ten gunste van 'n viriele en oorlogsagtige beeld van Sparta. Weereens gee die film van een van die belangrikste Spartaanse instellings ons 'n valse visie.
Die film 300, agent van die geskiedenis
Die film is in 2007 op die skerms vrygestel. Die opname het oor twee jaar plaasgevind, van 2005 tot 2006. Sedert 2003 het die Verenigde State die oorlog teen Irak betree. Die soldate is al meer as vier jaar op die grond en voer 'n waansinnige oorlog. Die onlangse aanvalle van 2001 het die Westerse wêreld, en veral die Verenigde State, in 'n spanningstoestand teenoor die lande in die Midde-Ooste gedompel.
Die keuse van die direkteur van 300 dien en regverdig duidelik die saak wat die Noord-Amerikaanse staat verdedig. Van daar tot 300 wat 'n militante film word, is daar net een stap om oor te steek. Dit is nie toevallig dat die regisseur skouspelagtige wapens aan Xerxès (olifant, renoster ...) toeskryf nie. Dit is bekend dat die Perse nie die Carthagers was nie, Xerxes nie Hannibal nie, hy het nie olifante en ander reusagtige diere gebruik toe hy geveg het nie. Maar as ons 'pret' het deur film- en historiese konteks bymekaar te bring, is een element duidelik. Die Verenigde State het inderdaad met Irak ingegaan onder die voorwendsel dat daar wapens van massavernietiging in Irak is. Sou 300 olifante en renosters 'n yslike manier wees om hierdie 'gesogte' wapens te simboliseer?
Hoe dit ook al sy, selfs al lyk die verband soms twyfelagtig, bring te veel elemente die film nader aan die werklikheid om geïgnoreer te word en as skadeloos beskou te word. Daarbenewens ondersteun 'n ander element hierdie besinning, die politieke posisie van die direkteur. Inderdaad beweer Zack Snyder dat hy deel is van die Amerikaanse "konserwatiewe regs".
Wanneer die verlede die hede dien
Soos ons pas gesien het, is die besnoeiings in die geskiedenis flagrant en dien dit om 'n huidige ideologie te regverdig. Leonidas simboliseer die as van die goeie. Xerxes die van die bose. Leonidas simboliseer die Verenigde State, Xerxes die Midde-Ooste. Al die regisseur se werk het enersyds daarin bestaan ​​om Leonidas heldhaftiger te maak as hy deur hom af te sien as die man wat die gebeure beslis het. Die direkteur gebruik ook viktimisering, terwyl hy daarop aandring dat Xerxes 'n indringer is. Maar die regisseur weet min dat Sparta, soos byna alle beskawings, ook deur die verowerings gemaak is. Aan die ander kant het die regisseur Xerxes duidelik arabiseer, sodat die kyker hom makliker met 'n inwoner van die Midde-Ooste kon identifiseer. Die feit dat Xerxes - in growwe en karikaturale eienskappe - homoseksueel gemaak word, dra daartoe by dat die as van die goeie alle afwykings moet beveg, moreel, godsdienstig, geestelik ...
Die idee agter die film is duidelik polities en ideologies. In hierdie geval sou die herinterpretasie van die geskiedenis dien om die handelinge van die hede te legitimeer. Geïnterpreteerde geskiedenis kan dus ideologiese oorsake gevaarlik dien.
Die film het 'n meer as gemengde ontvangs gekry onder die kritici. Die koerant Liberation het so ver gegaan as om van die film te sê dat "300 'n gruwelike propagandafilm is waarvan die ekstreme regse ideologie jou laat wil opgooi ".
Uit 'n oogpunt van internasionale betrekkinge het die film die Iraniërs glad nie behaag nie, wat die karikatuur van Xerxes en die benadering van die "vervalsing van die geskiedenis om as sielkundige druk op die Iraanse staat te dien" aan die kaak stel. . 300 is selfs deur Iran aan die VN veroordeel, wat hom daarvan beskuldig dat hy die Iranse kultuur en nasie demoniseer. Ander in die Weste sal selfs so ver gaan om te sê dat dit 'n fascistiese film is.
Bioskoop en geskiedenis
Om die titel van Marc Ferro se werk te gebruik, onthul 300 die kragtige skakels tussen bioskoop en geskiedenis. Die filmiese transponering van 'n historiese feit kan nie neutraal wees nie. Tydens die produksie kies die filmmaker vrywillig die feite en kenmerke wat sy demonstrasie voed en laat ander dus opsy sonder om sy keuse te moet regverdig. So is soortgelyke gevalle van herstel van groot historiese tragedies van die verlede waargeneem en al in diens van die Amerikaanse samelewing gestel. Produsente en regisseurs maak hulle leeg van alles wat teen die samelewing kan inwerk. Dit was die geval vir Die tien gebooie van Cécil B. de Mille (1956), wat toe begin sing het oor die bevryding van die Jode, of selfs die beroemde Ben Hur van William Wyler (1959) wat die geboorte van die Christendom verheerlik het. 300 strook met die films waar die historiese feit 'n voorwendsel word vir die ideologie wat hy verdedig.
As ons teruggaan na die geskiedenis van die Amerikaanse bioskoop, is 'n filmtradisie gebaseer op die tydperk van die Oudheid of die Romeinse Ryk, wat ontwikkel is na die Tweede Wêreldoorlog en die aanvang van die Koue Oorlog. Die tradisies van die Oudheid, van die Ryk, van die oorloë om mag, is almal kriteria wat die argetipe van die Amerikaanse staat gevorm het.
Dus vorm bioskoop en geskiedenis 'n paartjie wat met groot omsigtigheid hanteer en bowenal nagekom moet word. Soos met alle ander vorms van uitdrukking, lê die grootste risiko van die film daarin dat dit die verhaal aangryp en dit boonop herskep soos dit wil. As bewys aan Richelieu of Mazarin, moenie Alexandre Dumas en sy Three Musketeers in ons gedagtes uitbars nie. Net so, as 'n Engelsman Joan of Arc noem, van watter Joan praat hy? Die van historici of die van Shakespeare ?
Bibliografie oor Leonidas en die 300 Spartane
- CHRIESTIEN Jacqueline en Le TALLEC Yohann, Léonidas: Histoire et myth d'un victim, Parys, Ellipses, 2013
- FERRO Marc, Cinema and History, Parys, History Folio, 1993
- KAPLAN Michel, Le Monde Grec, antieke geskiedenis, Parys, Bréal, 2010
- LEVY Edmond, Sparte: sosiale en politieke geskiedenis tot die Romeinse verowering, Parys, Seuil, 2003
 JEANGENE VILEMER Jean-Baptiste, Oorlog in die naam van die mensdom - Kill or let die, Paris, PUF, 2012, 624 p.