PressReader - Beeld: 2017-07-20 - Gaan dié py­le JZ tref?
Gaan dié py­le JZ tref?
Dit was op oud­pres. Nel­son Man­de­la se ver­jaar­dag dui­de­lik dat teen­stand teen pres. Ja­cob Zu­ma toe­neem. Maar hoe sterk is dié be­we­ging, vra Fe­ri­al Haf­fa­jee.
Pres. Ja­cob Zu­ma se eg­go­ka­mer be­skerm hom teen die skrap­nel en py­le van die o­pen­ba­re me­ning.
Die kon­struk­sie van die eg­go­ka­mer was twee jaar ge­le­de op die ANC se be­leids­kon­fe­ren­sie dui­de­lik te sien.
Die pre­si­dent be­weeg in ’n kon­vooi van 12 mo­tors; hy word om­ring deur ’n pre­si­den­si­ë­le wag van 17 mans en een vu­ri­ge vrou. (Vol­gens po­li­sie­vak­bon­de het hy amp­te­lik 22 lyf­wag­te.)
Dees­dae be­plan sy span o­pen­ba­re op­tre­des wat sy eg­go­ka­mer be­skerm: O­pen­ba­re ge­leent­he­de word be­heer en slegs die­ge­ne hoog op die pro­to­kol­lys word ge­nooi om die ru­moe­ri­ge kre­te van on­te­vre­de­nes te ver­hoed.
Hy woon net po­li­tie­ke ge­leent­he­de by wat aan­ge­bied word deur in­stel­lings van sy par­ty wat hom goed­ge­sind is, soos Maan­dag­aand se Nel­son Man­de­la-ge­denk­le­sing wat die ANC se jeug­li­ga aan­ge­bied het.
Sul­ke be­heer­de ge­leent­he­de is al­ge­me­ner van­dat Zu­ma in 2013 by die ge­denk­diens vir oud­pres. Nel­son Man­de­la in ’n sta­di­on in Jo­han­nes­burg uit­ge­jou is om­dat daar ’n dui­de­li­ke ver­skil is tus­sen die de­mo­kra­tie­se Suid-A­fri­ka se eer­ste pre­si­dent en sy vier­de.
Die kei­ser is kaal en al­mal bui­te So­ne Z weet dit.
Die sa­ke­sek­tor weet dit.
Hy is al lank se­nu­ag­tig en oor­don­der deur her­haal­de af­jak­ke van oud­pres. T­ha­bo M­be­ki, maar daar is ’n nu­we sa­ke-vre­de­reg­ter in die dorp.
Bo­nang Mo­ha­le, vars uit die pre­si­den­si­ë­le sui­te van S­hell SA en aan­ge­we­se hoof van Bu­si­ness Le­a­ders­hip SA (BLSA), is die nu­we ge­sig van die sa­ke­sek­tor.
Dié or­ga­ni­sa­sie ver­teen­woor­dig groot on­der­ne­mings wat heel­wat tot Suid-A­fri­ka se be­las­ting­in­kom­ste by­dra.
Die sa­ke­sek­tor het hom Dins­dag aan die kant van ’n teen­kor­rup­sie­be­we­ging met spie­re ge­skaar toe Mo­ha­le die kon­fe­ren­sie oor die toe­koms van Suid-A­fri­ka toe­ge­spreek het.
Mo­ha­le het ge­sê Zu­ma is meer soos die a­part­heids­pre­si­dent PW Bo­tha as Nel­son Man­de­la, die va­der van Suid-A­fri­kaan­se de­mo­kra­sie.
Die sa­ke­sek­tor het nou amp­te­lik teen die Zu­ma-ad­mi­nis­tra­sie stand­punt in­ge­neem na­dat Pra­vin Gord­han as mi­nis­ter van fi­nan­sies af­ge­dank is en Mo­se­ben­zi Z­wa­ne, mi­nis­ter van mi­ne­ra­le bronne, die myn­bou­hand­ves een­sy­dig wou op­dwing.
Die toe­pas­sing van die hand­ves is vir eers op­ge­skort na­dat die myn­be­dryf, ge­or­ga­ni­seer deur die Ka­mer van Myn­we­se, Z­wa­ne hof toe ge­sleep het.
Kor­po­ra­tie­we fi­nan­sie­ring word dui­de­lik ge­bruik om ’n be­we­ging teen staat­skaping te steun. Dit word goed on­der­steun, hoe­wel bui­ten­spo­ri­ge be­drae nie ter spra­ke is nie. Daar is wel ge­noeg om ’n he­le reeks hof­sa­ke te fi­nan­sier om plun­de­ry te be­veg, ver­al by o­pen­ba­re in­stel­lings.
En daar is ge­noeg bronne om mas­sa­be­to­gings te or­ga­ni­seer. Die eer­ste het plaas­ge­vind en­ke­le dae na­dat Gord­han af­ge­dank is en nog een sal waar­skyn­lik op 8 Au­gus­tus ge­hou word wan­neer par­le­ments­le­de stem oor die agt­ste mo­sie van wan­troue in Zu­ma.
Dins­dag, op Man­de­la se ge­boor­te­da­tum, het meer as 130 bur­ger­reg­te­or­ga­ni­sa­sies ’n groot­skeep­se veld­tog teen staat­skaping be­gin.
Dit word saam met an­der or­ga­ni­sa­sies deur die Ahmed Kathra­dastig­ting ge­or­ga­ni­seer.
Man­de­la se bes­te vriend is dood ’n paar dae voor­dat Zu­ma Gord­han en sy ad­junk, M­ce­bi­si Jo­nas, af­ge­dank het, en Kathra­da se be­graf­nis en her­den­kings­diens­te in A­pril het ’n fo­kus­punt vir teen­stand teen staat­skaping ge­word.
Mo­ha­le se PW Bo­tha-ver­ge­ly­king was nie die e­nig­ste in sy soort nie. Die ko­me­die-ma­ri­o­net C­hes­ter Mis­sing noem Zu­ma “PW Bo­tha met ’n tan”.
Toe­skou­ers, wat tal­le oud ANC­stry­ders in­ge­sluit het, het lek­ker ge­lag.
Dit is goed dat Zu­ma se op­pas­sers hom in die eg­go­ka­mer hou. Dit is rof op straat en jy weet daar is iets aan die ge­beur as kuns­te­naars ak­ti­vis­te word.
Dins­dag se kon­fe­ren­sie oor die toe­koms van Suid-A­fri­ka is ge­hou in die R­he­ma-kerk, die hei­li­ge grond van pas­toor Ray M­cCau­ley, een van die mag­tig­ste gods­diens­lei­ers in Suid-A­fri­ka.
R­he­ma is ’n ryk en in­vloed­ry­ke kerk wat eens aan Zu­ma se kant was. Dit is nou teen sy re­ge­ring ge­kant weens die toe­na­me in kor­rup­sie.
Bis­kop Ma­lu­si M­pum­l­wa­na van die Suid-A­fri­kaan­se Raad van Ker­ke (SARK) het nie die kon­fe­ren­sie by­ge­woon nie, maar ’n bood­skap van hom wat voor­af op­ge­neem is, is ge­hoor.
Die SARK het “ont­boe­se­mings­ge­leent­he­de” ge­hou waar men­se hul ver­ha­le oor staatskor­rup­sie kon ver­tel.
Die Mos­lem- Ju­ri­die­se Raad het hom ook by die stryd teen kor­rup­sie aan­ge­sluit.
Suid-A­fri­ka is ’n diep ge­lo­wi­ge land en die ker­ke, mos­kees, si­na­go­ges en tem­pels het po­li­tie­ke mag.
Hul­le is be­sig om die­self­de rol te speel as toe hul­le a­part­heid teen­ge­staan het.
Die jeug is ook op Dins­dag se kon­fe­ren­sie teen staat­skaping op­ge­roep.
Die veld­tog teen kor­rup­sie word nie bui­te die ANC van sta­pel ge­stuur nie, maar eer­der van bin­ne die par­ty. Kathra­da, wie se s­tig­ting so ’n groot rol speel, was per slot van re­ke­ning ’n ANC-ve­te­raan.
De­rek Ha­ne­kom, die voor­ma­li­ge mi­nis­ter van toe­ris­me en ANC-LP wat ook voor­sit­ter van die s­tig­ting is, het Dins­dag ’n be­lang­ri­ke rol ver­tolk; Gord­han het in die saal rond­ge­stap; Jo­nas het ge­sit en luis­ter; en die par­ty se stryd­ros­se uit die tyd van bal­ling­skap en ve­te­ra­ne was goed ver­teen­woor­dig.
Die ma­nier waar­op die ver­skil­len­de sek­to­re van die sa­me­le­wing (sa­ke, ar­beid, jeug, vroue en ge­meen­skaps­groe­pe) ge­or­ga­ni­seer is en po­li­tie­ke plan­ne op­ge­stel is, het her­in­ner aan die werk­wy­se van die U­ni­ted De­mo­cra­tic Front (UDF). Die UDF was ’n bin­ne­land­se vleu­el van die ANC voor­dat dit ont­ban is.
Hoe­wel daar op Dins­dag se kon­fe­ren­sie pro­beer is om meer te doen as om net op Zu­ma se be­dan­king aan te dring, het twee van sy voor­ma­li­ge ka­me­ra­de aan hom ge­sê dit is tyd om te gaan.
Gord­han, wat lid van ’n pa­neel­be­spre­king was, het Zu­ma vir die eer­ste keer ge­vra om te be­dank so­dat Suid-A­fri­ka die pad na her­stel kan be­gin stap.
Die ANC-LP Mak­ho­si K­ho­za het Zu­ma reg­uit aan­ge­spreek en ge­sê Suid-A­fri­ka het hom nie meer no­dig nie.
K­ho­za se toe­spraak was soos ’n reeks vuur­bal­le wat al­les oor Zu­ma se lei­er­skap en die ver­bin­te­nis tot de­mo­kra­tie­se sen­tra­lis­me, die ge­dag­te dat lei­er­skap die pad vo­ren­toe be­paal, be­vraag­te­ken het.
Wat, het sy ge­vra, ge­beur wan­neer jy im­mo­re­le rig­ly­ne uit dié oord kry? Sy het uit­ge­vaar teen die rig­lyn dat ANC-LP’s op 8 Au­gus­tus teen die DA se mo­sie van wan­troue in Zu­ma moet stem.
As ’n be­we­ging teen kor­rup­sie Dins­dag op Man­de­la se ver­jaar­dag tot stand ge­kom het, sal sy spier­krag op dié dag be­oor­deel word wan­neer hy sy eer­ste mas­sa­be­to­ging be­plan.
Fo­to: WI­KUS DE WET
Dié man het dit op Dins­dag se kon­fe­ren­sie oor die toe­koms van Suid­A­fri­ka dui­de­lik ge­maak hoe hy oor staat­skaping voel.
Haf­fa­jee is Huf­fPost Suid-A­fri­ka se raad­ge­wen­de re­dak­teur. Dié ru­briek het aan­vank­lik op Huf­fPost se web­werf ver­skyn.