In die sleutelteks word Jesus se lof besing. Amos 4 gaan oor die vierde gesig wat 'n mandjie vol ryp vrugte is en wat sinspeel op die tyd wat ryp is vir God om oor sy volk te oordeel. Die psalm verwoord Dawid se woede nadat Doëg by Saul oor hom gaan skinder het. In die Lukasteks besoek Jesus vir Marta en Maria en gesels met hulle oor wat die belangrikste is. Maria het die beste gekies want om na Jesus te luister en Jesus te loof (Kol) is waaroor alles gaan.
Die vierde gesig: 'n Mandjie vrugte
8 Die Here my God het my 'n gesig laat sien: Daar was 'n mandjie ryp vrugte, 2en die Here het vir my gevra: Wat sien jy, Amos? Ek het gesê: "'n Mandjie ryp vrugte."
Die tyd is ryp vir my volk Israel,
Ek sal hom nie meer spaar nie.
3Daardie dag sal die sang in die paleis
'n gehuil word, sê die Here my God.
Daar sal baie lyke wees,
Bly liewer stil!
8Sal die aarde nie hieroor beef nie,
sal sy bewoners nie treur nie!
Sal die hele wêreld nie in beroering kom
soos die Nyl,
wegsak soos die rivier
van Egipte nie!
9Daardie dag, sê die Here my God,
laat Ek die son helder oordag ondergaan,
maak Ek dit donker op aarde
terwyl dit nog ligdag is;
10Ek verander julle feeste
julle liedere in klaagsange;
Ek trek vir julle rouklere aan
en skeer al julle koppe kaal;
Ek laat dit word soos wanneer 'n mens
oor 'n enigste kind treur,
julle uiteinde sal vir julle
'n bitter dag wees.
11Maar daar kom dae, sê die Here
dat Ek 'n honger oor die aarde laat kom:
'n honger nie na kos nie,
'n dors nie na water nie,
maar om die woorde van die Here
12Die mense sal ronddwaal
van see tot see,
rondslinger van noord tot oos
om die woord van die Here te soek,
maar hulle sal dit nie kry nie.
13Daardie dag sal die mooi meisies
en die jongmanne van dors beswyk,
14dié jongmense wat ede aflê
by wat Samaria se sonde is
en sê: "So seker as jou god leef, Dan,
so seker as daar 'n pelgrimspad
na Berseba toe is!"
Hulle sal val en nie weer
52 Vir die koorleier. 'n Gedig van Dawid,
2na aanleiding daarvan dat die
Edomiet Doëg gekom en aan Saul vertel het:
Dawid was in die huis van Agimelek.
3Jy wat jou groot hou,
jy spog verniet oor jou slegte dade!
Onthou, God sorg altyd vir my.
4Jy wil ander se ondergang bewerk,
met jou vlymskerp tong
pleeg jy bedrog.
5Jy het die kwaad liewer as die goeie,
en die leuen liewer as die waarheid,
6Jy saai graag verwarring
met jou leuens!
7Maar God sal jou vir altyd vernietig.
Hy sal jou uitruk en wegsleep
uit jou woonplek,
Hy sal jou wegruk
uit die land van die lewendes.
8As die regverdiges dit sien,
sal hulle met ontsag vervul word
en smalend van jou sê:
9"Dis nou die man
wat nie op God se krag wou steun nie,
maar op sy eie rykdom vertrou het
en hom sterk wou maak
10Maar ek staan sterk
soos 'n welige olyfboom;
ek is in die huis van God
en ek steun altyd daarop
dat Hy vir my sorg.
11Ek sal U altyd loof
vir wat U gedoen het.
Voor u dienaars sal ek u Naam prys,
want U is goed.
Wie het die regom in u woonplek te kom, Here?
38Op hulle reis het Jesus in 'n dorp gekom waar 'n vrou, Marta, Hom as gas ontvang het. 39Sy het 'n suster gehad, Maria, wat aan die voete van die Here gaan sit en na sy woorde geluister het. 40Maar Marta was baie bedrywig om alles klaar te maak. Sy kom toe daar staan en sê: "Here, hinder dit U nie dat my suster my alleen laat bedien nie? Sê sy moet my kom help!"
21Ook julle was voorheen ver van God af en vyandiggesind teenoor Hom, soos blyk uit julle sondige lewenswyse. 22Maar nou het Hy ook julle met Homself versoen deurdat sy Seun as mens gesterwe het om julle heilig, sonder smet en onberispelik voor Hom te stel. 23Maar dan moet julle vas en sterk bly staan in die geloof en julle nie laat losruk van die hoop wat in julle gewek is deur die evangelie wat julle gehoor het nie. Dit is die evangelie wat aan al die mense op die aarde verkondig is en waarvan ek, Paulus, 'n dienaar geword het.
24Ek is nou bly oor al die lyding wat ek ter wille van julle moet verduur, want die vervolging van Christus het nog nie geëindig nie. Ek verduur my deel daarvan ter wille van sy liggaam, die kerk, 25waarvan ek 'n dienaar geword het volgens die opdrag wat God my gegee het om sy woord ten volle aan julle bekend te maak. 26Dit is die geheimenis wat eeue en geslagte lank verborge was, maar wat nou geopenbaar is aan die mense wat aan Hom behoort. 27God het besluit om aan hulle bekend te maak hoe seënryk en heerlik hierdie geheimenis vir die nasies is. Die inhoud daarvan is: Christus is in julle, Hy is julle hoop op die heerlikheid. 28Hóm verkondig ons deurdat ons alle mense met alle moontlike wysheid onderrig en leer, sodat ons elke mens tot geestelike volwassenheid in Christus kan bring.
29Daarvoor span ek my ook in en beywer ek my met die krag wat Hy gee en wat kragtig in my werk.
Dan vervolg Paulus om oor sy bediening te skrywe. En 'n mens moet wonder hoe Paulus dit reggekry het om in 14 jaar die hele bekende wêreld van daardie tyd met die evangelie te kon bereik. Onthou, daar was nie vervoer soos vandag nie. Jy moes stap waar jy wou wees. En daar was nie die kommunikasie middele van vandag nie. Jy kon nie eers 'n traktaatjie uitdeel nie, praat nie eers van 'n e-pos skryf nie! Tog het hy met groot impak die wêreld ingevaar met die evangelie, 'n werk wat die basis gevorm het van die groei van die Christendom, die vrugte waarvan die toets van die tyd deurstaan het.
Een deel van die geheim van Paulus se effektiwiteit lê in vers 29. Paulus het gewerk met die energie wat God hom gegee het. Die NIV vertaal dit as volg: "To this end I labor, struggling with all his energy, which so powerfully works in me." Struggling with all his energy. Dit is 'n mondvol!
Aanvangswoord: Psalm 15
Lied 172 "Heilig (3X) God almagtige Heer vs 1"
Wet: Psalm 15
Hou die vroomheid beginsels voor as spieël waarin onsself kan herken…
Skuldbelydenis: (ahv Romeine 7 en Psalm 15)
Vryspraak 491 "'k Het Jesus lief Hy is my lig en krag vs 1,2,3,4,5"
Skriflesing: Kolossense 1:15-28
Wegsending: Lied 177 "Jesus groót bo almal vs1" (Herhaal 2 of 3 maal)
Aanvangslied: Lied 163 "Soos 'n wildsbok vs 1″
Aan die gemeente in ……………………………………………….
ek kan assosieer met Paulus wat sê…
Vryspraak: Lied 491 "'k Het Jesus lief Hy is my lig en krag vs 1,2,3,4,5"
Ook julle was voorheen ver van God af en vyandiggesind teenoor Hom, soos blyk uit julle sondige lewenswyse. Maar nou het Hy ook julle met Homself versoen deurdat sy Seun as mens gesterwe het om julle heilig, sonder smet en onberispelik voor Hom te stel. Maar dan moet julle vas en sterk bly staan in die geloof en julle nie laat losruk van die hoop wat in julle gewek is deur die evangelie wat julle gehoor het nie. (Kol 1)
Carolyn Brown se gedagtes oor die teks kan goedsmoeds gebruik word…
Hierdie is 'n antieke lied wat Paulus aanhaal en redigeer soos hy voortgaan. Die inhoud sal nie maklik deur kinders verstaan word nie. Maar dit bied die geleentheid om met kinders te praat oor wie Jesus is
Begin met 'n vraag aan kinders:"Wie is Jesus regtig"?
Erken al die moontlike antwoorde wat verskaf word.
In vandag se fokusteks leer Paulus ons 4 dinge van Jesus…
1 Jesus is niks anders as God self nie- God in die vel van 'n mens! Dit is wat bedoel word wanneer ons van Jesus praat as die Seun van God. As jy wil weet wie en hoe God is- kyk na Jesus. As jy sien wie en hoe Jesus is, dan sien jy vir God self.
2. Jesus was ook deel van God, van die vroegste tye af, van die begin van die skepping af. Jesus was betrokke by die skepping van die heelal en sal steeds daar wees as die heelal nie meer bestaan nie.
3. Jesus is ook die hoof van die kerk op aarde. Nie die pous of die moderator nie, maar Jesus self is die hoof van die kerk. Daarom is die nagmaal tafel niks anders nie as Jesus se tafel waar hy ons uitnooi om deur wyn en brood aan hom deel te hê.
4. Jesus se groot taak is om mense nader aan mekaar te bring en hulle aan God voor te stel.
Francis Collins is 'n briljante, wêreldberoemde medikus en genetikus. Hy het die span biologiese wetenskaplikes gelei wat die menslike genoom (DNA) ontrafel en beskryf het. Dit is 'n enorme wetenskaplike prestasie.
Collins beskryf sy geloofsreis in sy lesenswaardige boek, The language of God. Hoe meer Collins se insig en kennis oor biologiese lewe gegroei het, hoe meer is hy gekonfronteer met die misterie van die skepping en die oortuiging dat God die oorsprong van lewe is. CS Lewis, vir wie hy baie respek het, het iets geskryf wat 'n groot appèl op hom uitgeoefen het.
Collins vertel: "Lewis was reg. Ek moes 'n besluit neem. 'n Hele jaar het verbygegaan sedert ek besluit het om in 'n soort van God te glo en nou het die oomblik gekom dat ek my moes verantwoord. Op 'n pragtige herfsdag, terwyl ek in die Kaskadeberge gestap het, gedurende my eerste reis wes van die Mississippi, het die majesteit en prag van God se skepping my weerstand oorweldig. Toe ek om 'n hoek stap, kom ek onverwags af op 'n gevriesde waterval, honderde voet hoog. Ek het toe geweet my soektog is oor. Die volgende oggend het ek in die nat gras gekniel terwyl die son opkom en myself aan Jesus Christus oorgegee."
Die Christus voor Wie Collins kniel en buig, is die Een deur wie alles geskep is, en wat deur sy verlossingswerk ook die Hoof van die kerk, sy liggaam, geword het.
Die kosmiese Christus
Ons teks gee 'n verstommende blik op die identiteit van Jesus Christus. Dit is waarskynlik 'n oud-Christelike lied wat lof bring aan Christus, om veral twee redes:
Christus is die Here van die hele skepping (kosmos); Hy is die beeld van God deur Wie en uit Wie alles geskep is, Hy is voor alles daar, en regeer oor alles. Jesus is die Here oor al en almal in die skepping
Christus is ook die oorsprong en die hoof van die kerk, sy liggaam. Die kerk bestaan kragtens sy versoeningswerk aan die kruis, en Hy is daarom die Kop, die Hoof van die kerk.
Christus is dus beide as Skepper en beeld van God, en as Verlosser, die Een wat regeer. Dit is nie 'n teorie of spekulasie nie, maar 'n feit. Dit is 'n belydenis in hoop, skryf prof Dirkie Smit, dit vertroos en vermaan tegelyk. Dit vermaan teen allerlei verleidelike filosofieë wat destyds die beheer van die lewe aan allerlei onsienlike kragte of die noodlot wou toeskryf.
Dis vandag nog waar. Aangesien Christus die Here is, is dit nie markkragte, rente- en repokoerse of die president wat in beheer is nie. Christus is die Here. Van gelowiges is Hy in dubbele sin die Here: as Skepper en as Verlosser. Daarom is ons onder sy bevel, wat ons beide vry maak en ons lewens rig en beheer.
Jesus regeer ook vandag
Verse 19 en 20 is die aangrypende hoogtepunt van die lied:
Christus se versoening beteken Hy het "alles op hulle (regte en oorspronklike) plek gesit", skryf prof Smit. Alle moontlike magte en kragte is deur Hom gerelativeer en van hulle bedreiging beroof. Die evangelie maak die magte van hierdie wêreld vir die geloofsoog "klein", skryf 'n teoloog. Die magte mag hulleself opblaas tot allemagtige afmetings, maar die gemeente sien hulle in hulle ware proporsies.
'n Goeie voorbeeld kom uit die tyd toe die Nazi's in Duitsland aan bewind was. Die belydende kerk (wat in daardie trou aan die evangelie gebly het en nie 'n volksteologie onderskryf het nie), anders as die Nazi's wat van die groot Duitse volksdom gepraat het, het gewoon van die volk of die volkies gepraat. Die gemeente sien immers die werklikheid in proporsie. Jesus is die Here, nie die volk of watter ander verband ook al nie! Daarom, deur haar verkondiging en lewe is die gemeente Christus die Here se instrument om ver buite haar grense die magte telkens weer terug te snoei na hulle regte plek, hulle as't ware elke keer in Jesus se Naam weer op losse skroewe plaas.
Dit was inderdaad ook waar van die kerk in Suid-Afrika. In die tyd van apartheid het Christen-gelowiges teen onreg saamgestaan, waardes van die koninkryk omhoog gehou én daarvan getuig teen die politieke magte, in die Here se Naam. Die gemeente se rol is om Christus se heerskappy te vertolk in elke era, ook vandag weer! Die gemeente, as die liggaam van Christus, maak duidelik wie die Here is en wat gehoorsaamheid en oorgawe aan sy heerskappy vir ons inhou.
Hoe reageer Christus se gemeente vandag as ons opnuut weer hierdie dinge oor Jesus hoor? Aangesien Jesus, die Here, die Skepper, Versoener en Onderhouer is, moet ons daarop reageer. Wat is die gepaste reaksie? Ons noem drie:
Lofsing en juig
Bely en getuig, en
Buig en aanbid.
Lofsing en juig!
Jesus die Here, wat bo alles uitstaan, laat ons lofsing en juig!
Jesus Christus is ons Here. Dít is vir Paulus vanselfsprekend (Kol 1:3). Dit is ook sentraal vir ons geloofslewe (Kol 1:18). Ons oudste Broer, wat hier op aarde, tussen ons gebore is en geleef het, wat aan die kruis vir ons sonde gesterf het, wat eerste uit die dood opgestaan het, (1:18), Hy is ons Here! En daaroor sing ons as sy liggaam in talle lofliedere, soos hierdie ou lied van die Christelike kerk aangrypend doen!
Ons beskik oor soveel wonderlike liedere wat juis oor Jesus, die Here, lofsing en juig:
Ons sing vandag byvoorbeeld, Nuwe Sionsgesang (NSG) 378:1: "Die Kerk se hoop en ere, die grond waarop sy bou, is Christus, onse Here, die Rots wat ewig hou"; en
NSG 194:1: "Jesus het reg op heerskappy, waar ook die son sy lig versprei. Hy sal dan heers van see tot see en aan die aarde vrede gee"; en ook
Liedboek 429:1: "Die Heer regeer, Hy't opgevaar, die dood kon hom nie hou nie. Sy almag sal ons ook bewaar – wie sal op Hom nie bou nie? En vers 2: "Kom sing dan nou 'n loflied saam; Hy roep ons na sy woning. Kom prys die allergrootste Naam van Hom, ons Heer en Koning."
Bely en getuig!
Dat Jesus Christus, die Skepper, Versoener, Onderhouer van alles is, laat ons bely en getuig!
Jesus Christus is die Skepper, Versoener, Onderhouer van alles. Só bely die Christelike lied in Kolossense 1:15-20. Die Seun van God, ons Here Jesus, het 'n uitsonderingsposisie in die skepping. Jesus het alles gemaak wat in die hemel en op die aarde is, alles wat ons kan sien en nie kan sien nie, die engele en die magte, alles is deur en vir Jesus geskep, skryf Paulus aan die gemeente in Kolosse en omstreke.
En só bely die kerk dit sedertdien as geloofswaarheid. Jesus Christus se almag en gesag staan vas. Hy is hoof van sy kerk en is aan die regterhand van God. Daarvan bely ons in die Heidelbergse Kategismus (Sondag 19) "Jesus is die Hoof van sy Christelike kerk deur wie die Vader alle dinge regeer". Die Nederlandse Geloofsbelydenis (Art 10) bevestig hierdie waarheid en die Belydenis van Belhar se slotsinne (Belhar-epiloog) roep ons op tot gehoor-saamheid aan dié Jesus, die kerk se enigste Hoof.
Of ons in vandag se meer moderne era meer kan deurgrond as vantevore maak geen verskil aan die waarheid van ons, die kerk van die Here, se belydenis oor Jesus Christus se voorrang en verhewenheid, sy uitsonderingsposisie in die skepping nie. Inteendeel dit bevestig algaande die wonder van Jesus se heerskappy net meer.
Die moontlike verklarings vandag van wat vroeër dalk nog verborge en misterie was en die wonder van die skepping, werk geloof by soekers en bring diep dankbaarheid en groot lof by gelowiges na vore. Dink maar net weer aan Francis Collins se reis van ongeloof na geloof en sy roerende oorgawe aan Christus as Here. Ons bely en getuig saam met Paulus en die gemeente in Kolosse met groeiende versekerdheid dat ons Here Jesus Christus, die Seun van God is, die Here van ons almal en van alles, en dat Hy die eerste plek in die heelal inneem (1:18). Aan Hom alleen kom al die eer toe!
Buig en aanbid!
Jesus Christus ons Here se heerskap en liefde laat ons buig en aanbid!
Ons, sy kerk, sy gemeente, die voorwerpe van sy genade word diep geroer deur die belydenis en die werklikheid waarvan dit getuig. Dit kan nie anders nie – die besef en insig van wie ons Here Jesus in werklikheid is, gedoen het en steeds doen, maak ons klein en stil. Dit laat ons ons eie nietigheid en kragteloosheid insien. Dit neem ons selfgerigtheid en trots skoon weg.
Want, as ons insien dat ons Here Jesus vir my en jou en alles anders geskep het (1:16), en dat Hy ons met sy Vader en met mekaar versoen het en ook alles anders deur sy kruisdood weer in hulle regte posisies gestel het (1:20), en dat deur Hom alles ook in stand bly (1:17), wíl ons Hom, ons Here, aanbid (Kol 1:12-20 – parafrase, na aanleiding van Die Boodskap):
[Nota: Die prediker kan die gemeente vr om hul oë te sluit en meegaande gebed saggies saam te bid. Vra moontlik ook dat persone die liggaamshouding inneem wat vir hulle pas by Wie Jesus is terwyl die volgende gebed gebid word.]
Here Jesus, ons oudste Broer, ons God!
Ons buig vandag voor U in die gees van ons broer Paulus wat destyds vir die gemeente in Kolosse gebid het om met 'n blye glimlag aan die Vader alle eer te gee en dat hulle U sal groot maak, soos ons nou ook doen.
Ons sê vir U baie hartlik dankie! U het alles gedoen wat nodig is, sodat ons die reg het om vir altyd te wees waar U, die groot Koning, heers.
U sal ons beskerm.
Daar waar U, ons God se wonderlike lig sonder ophou skyn, sal ons saam met al u ander kinders bly.
En as ons dalk vandag weer vra hoe dit moontlik is, weet ons vandag ook weer dat ons, uit die mag van die duisternis geruk is deur Uself. Nou staan ons onder die mag van u Seun, die Een wat U liefhet, die een wat ook namens ons ontslae raak van die skuld wat deur ons eie sondes op ons gelaai word. Want deur sy genadige toedoen word ons sondes vergewe.
Here ons God, ons kan U nie met ons oë sien nie. U Seun, so getuig u Woord en Gees oor en oor, is egter u eie beeld. En as ons na u Seun, Jesus, kyk, sien ons wie en hoe U is, Here ons God!
Niks in die skepping kan met Jesus vergelyk word nie. Net mooi alles, of dit nou in die hemel of op die aarde is, is immers deur Hom gemaak. So, Here, getuig ons broer Paulus teenoor ons. En of ek en my broer en suster alles wat U geskep het kan sien of nie, of ons dalk mag dink dit is sterk of nie, of ons dalk daarvoor wil neerval en dit aanbid of nie, maak nie saak nie; alles is deur U gemaak, Here Jesus. En daarom, leer U ons deur u Woord en Gees, moet alles wat gemaak is, ja ook ons, daarna streef om U gelukkig te maak, Here Jesus. Want voor enigiets anders gemaak is, was U mos al daar. En ons dank U ook, o Here van alles en almal, dat U boonop die Een is wat sorg dat die heelal nie in duie stort nie.
Ons, die kerk, u liggaam, bely saam met ons broer Paulus dat U die belangrikste deel, die kop van hierdie liggaam, is, Here Jesus. By U het alles begin en U neem in alles die leiding. U het eerste uit die dood opgestaan. God, ons Vader, is volledig by U, sy eie Seun. U, o Seun, het daarvoor gesorg dat alles in die skepping weer in die regte verhouding met u Vader gestel word, dat alles met Hom versoen is. Dit het U gedoen Here Jesus, en al die onderlinge verhoudings in die skepping is deur U weer reggestel, of dit nou op die aarde of in die hemel is. Ons weet dit het nie sommerso gebeur nie. Dit was baie duur. Dit het U eie bloed gekos, wat aan die kruis geloop het, om ons en alles in die skepping se onthalwe.
Ons dank U vir u onuitspreeklike groot genade, wat ook vir ons in alle opsigte en in alle uitdagings vandag genoeg is. Want aan U behoort die koninkryk en die krag en die heerlikheid.
Seën ons, en al ons broers en susters wat U elders op aarde aanbid asseblief wéér en wéér met u teenwoordigheid en liefde in ons. Ons, u gemeente wag op u Gees en op u Woord, Here Jesus. Leer ons en vul ons voortdurend en laat ons lewe en werk u Naam oral en altyd eer.