Landwye betoging: Wees eerder voorbereidDie landwye protes-aksie word vir Maandag beplan. (Foto: Refentse Motale/Twitter) Die veiligheidsmaatskappy Fidelity waarsku in ŉ opsomming oor die beoogde landwye betoging komende Maandag dat dit kan lei tot ontwrigting op paaie, afwesigheid by die werk en openbare geweld en plundery. Die maatskappy stippel in ŉ dokument moontlike scenario’s uit wat Maandag landwyd verwag kan word. Dit sluit in die versperring van nasionale paaie, vragmotors wat voorgekeer word en tot die vertraging van aflewerings kan lei, hawens wat tot stilstand gebring kan word en openbare vervoer wat moontlik ontoeganklik gaan wees. Moontlike ontwrigting aan die openbare vervoerstelsel kan dan aanleiding gee tot grootskaalse afwesigheid by die werk, terwyl werkers wat reeds aangemeld het, dalk kan sukkel om weer by die huis te kom. “Betogers kan dalk mense intimideer of fisiek aanrand op pad werk toe omdat hulle nie aan die nasionale protes-optrede deelneem nie. Betogers kan moontlik skade aan geboue aanrig en die plundering van winkels is ŉ moontlikheid.” Die maatskappy waarsku ook dat voertuie met klippe bestook kan word, terwyl ANC-lede dalk kan aanstoot neem deur die EFF se oproep dat pres. Cyril Ramaphosa moet bedank. Dit kan lei tot botsings tussen lede van die partye. Provinsies wat volgens Fidelity se ontleding na verwagting beslis geraak gaan word, sluit in Gauteng en KwaZulu-Natal. Die Noord-Kaap is die onwaarskynlikste om deur te loop. Die maatskappy beveel aan dat voorsiening gemaak word vir werkers wat dalk nie by die werk kan uitkom nie, proaktiewe ontplooiing van brandbestrydingstoerusting, behoorlike kommunikasie tussen huurders en verhuurders, voorsiening vir noodsaaklikhede soos kos en water en ŉ oorweging om bykomende veiligheidspersoneel te ontplooi. ♦️6 Days To Go♦️ Fellow South Africans, peace loving South Africans, fellow fighters and the ground forces, now it’s the time to take action, the streets are calling Wherever you are, make your voice heard. Enough is Enough! Join the #NationalShutdown on the 20th of March 2023 pic.twitter.com/XL6SFFdFbU — Economic Freedom Fighters (@EFFSouthAfrica) March 14, 2023 Die burgerregtegroep AfriForum sê hoewel die polisie bevestig het dat sy lede nie aan die betoging gaan deelneem nie, gaan hulle nie daarop staatmaak nie. Jacques Broodryk, die organisasie se woordvoerder oor gemeenskapsveiligheid, sê hulle sal hul gemeenskapstrukture daagliks op die hoogte van die jongste verwikkelinge bring sodat mense behoorlik voorbereid kan wees. “Dit help nie om emosioneel te reageer nie, want dit het negatiewe gevolge. Die protes-optrede is ŉ werklikheid en ons kan dit nie verhoed nie. Hanteer die betoging op ŉ logiese, beplande en beheerde wyse,” sê Broodryk. Studente wil ook opruk Die studenteraad van die Universiteit van KwaZulu-Natal (UKZN) is die jongste organisasie wat sy lede gevra het om by volgende week se protesoptrede aan te sluit. “Studente moet by die landwye betoging aansluit, want onder Ramaphosa is werkloosheid op die hoogste vlak ooit,” lui die oproep aan studente. “Op 20 Maart sal UKZN sluit en geen akademiese bedrywighede sal plaasvind nie.” Stappe teen beoogde protes Die Stad Kaapstad het Dinsdagoggend ŉ hofaansoek ingedien teen enige pogings om deelname aan of aanhitsing tot plundering, vandalisme en ontwrigting as deel van die EFF-optrede te stuit. “Die stad beoog om Maandag heeltemal oop te wees vir sake,” sê Geordin Hill-Lewis, burgemeester van Kaapstad. “Almal het die reg op demokratiese protes in Suid-Afrika, maar dit is ondemokraties en onregmatig om te dreig dat openbare lewe tot stilstand gebring gaan word of vir sakeondernemings om hul deure te sluit of ernstige gevolge te dra.” Die stad se hofaansoek is ŉ poging om organiseerders en deelnemers van die optogte te dwing om binne die raamwerk van die wet te bly en hulle toe te laat om na die parlementsgebou op te ruk om hul memorandum van eise te oorhandig. “Die interdik is ook ŉ ferm kennisgewing dat die stad nie sal huiwer om ŉ siviele eis teen die EFF in te stel, sou enige van sy openbare infrastruktuur beskadig word nie.” Hill-Lewis waarsku dat diegene wat ontwrigting probeer veroorsaak in hegtenis geneem sal word. Die stad erken die reg op demokratiese protes, maar dit sluit beslis nie boewery wat gemik is op die terrorisering van burgers in nie. DA-leier John Steenhuisen sal intussen Dinsdagoggend regstappe bekend maak teen die EFF se beoogde betoging, asook maniere om Suid-Afrikaners te bemagtig om enige EFF-lid aanspreeklik te hou vir enige en alle skade wat aan private of staatseiendom aangerig word. “As die ANC-regering nie wil ingryp nie, sal die DA dit doen,” sê Steenhuisen. “Dreigemente van geweld, intimidasie en vandalisme deur die EFF voor die party se beoogde landwye betoging plaas die welstand van Suid-Afrika se reeds mank ekonomie in gevaar, asook die lewe en inkomste van Suid-Afrikaners. “Daar kan nie van wetsgehoorsame burgers verwag word om hul sakeondernemings, hul inkomste en hul kinders se onderrig op die altaar van die EFF se boewery op te offer nie.” Die politieke ekonoom Ismail Lagardien het die afgelope week in Daily Maverick ook gewaarsku indien die betoging wel suksesvol is – hoe dít ook al gemeet word – moet dit beskou word as ŉ oorwinning vir vrees en intimidasie, die swakhede van die staat en die ondoeltreffendheid van ŉ gebroke polisiediens. “ŉ Enkele vraag moet aan die EFF-leiers gestel word: ‘As die landwye betoging so ŉ goeie ding is, en ŉ nodige stap tot ŉ beter samelewing, waarom is daar die behoefte vir dreigemente van geweld?’”