Die term romantiese fiksie verwys nie na romans waarin 'n liefdesverhaal deel van die intrige is nie, maar na 'n genre waarin die romantiese liefde tussen man en vrou die primêre fokus is. Hoewel romantiese fiksie deur verskeie permutasies gegaan en verskillende skrywers op die horison verskyn en weer verdwyn het, is dit die gekanoniseerde Jane Austen se Pride and Prejudice wat deur liefdesverhaallesers as die prototipe van die genre en die mees romantiese roman van alle tye beskou word.1
Romanses, een van die subgenres van romantiese fiksie, se wortels lê in die volkspoësie van die Middeleeue, naamlik 'n verhalende gedig met "een amoureuse en avontuurlijke thematiek en gewoonlijk eindigend op een happy end" (Van Gorp 1980:150). In die reël verwys dit na 'n liefdesverhaal met een sentrale intrige, 'n voorspelbare struktuur en 'n gelukkige einde: 'n sprokiesagtige teks waarin die held en heldin uiteindelik gelukkig saamwoon. Die heldin is gewoonlik vurig en passievol en die held in alle opsigte haar gelyke.2 Die spanning in die teks word nie geskep deur wat die uiteinde gaan wees nie, maar hoe die held en heldin bymekaar gaan uitkom ten spyte van die struikelblokke in die eksterne omgewing en binne hulle eie verhouding. Bone (2006:18) verduidelik die aard van die romanse soos volg: "it is to some extent predictable but that's no different to Agatha Christie, Ian Rankin or John Grisham. You know what's going to happen before you start". Die romanse se doel is dus nie om intellektueel uitdagend te wees nie, maar om die leser met 'n gevoel van emosionele bevrediging of genoegdoening te laat: nie om krities die romantiese liefde onder die loep te neem nie. As Human (2007) byvoorbeeld beweer dat hy skepties staan "teenoor enige roman waarin 'n komplekse verskynsel soos die liefde binne die bestek van 'n honderdtal bladsye deurgrond, uitgeskryf en opgelos word", dui dit aan dat hy nie die wese en doelwit van die genre begryp nie.
In hierdie artikel wat gebaseer is op 'n leserstudie uitgevoer onder Afrikaanse romanselesers, word hierdie verskynsel onder die loep geneem deur:
 aan te dui hoe 'n fokus op die interaksie tussen leser en teks besondere insigte kan lewer oor die rol van fiksionele tekste binne 'n bepaalde maatskaplike konteks.
Literatuurstudie in Suid-Afrika word dikwels vanuit 'n benadering waarin die teks die primêre uitganspunt is, bedryf. Volgens die teksgerigte benadering is letterkundiges, geskool in die tradisie van die hermeneutiek, die kundige lesers wat tekste evalueer en dan op grond van "objektiewe" literêre vereistes bepaal wat letterkunde is en wat populêr is. In Suid-Afrika bestaan daar tussen letterkunde en populêre literatuur ook nog 'n middelgrond wat middelmootliteratuur genoem word (Van Coller 2010). In 'n literatuurbenadering waarin die teks oorwegend die uitgangspunt is, word die literêre diskoers grootliks bepaal deur kenners wat volgens hulle lesersperspektief bepaalde waardes aan fiksionele tekste heg. Weideman (1988) wys byvoorbeeld op die probleme met dié benadering wanneer hy aandui dat die teksgerigte studie van literatuur die letterkunde kan dekontekstualiseer.
Die keuse van moontlike teoretiese invalshoeke waarvolgens 'n resepsiestudie gedoen kan word is, soos hierbo kortliks aangedui, legio. Die huidige studie kan getipeer word as 'n resepsiestudie met 'n literatuursosiologiese perspektief waarin die romanseleser se belewenisse binne 'n sosiaal-historiese werklikheid bestudeer word.
Die leserstudie waaroor daar in hierdie artikel gerapporteer word, is 'n ondersoek na die leesgewoontes van Afrikaanse romanselesers in opdrag van 'n Afrikaanse uitgewer. Die leserstudie fokus op die demografie van die Afrikaanse romanselesers, wat hulle leespraktyke is en waarom hulle romanses lees.
Radway het in haar studie 'n etnografiese navorsingsbenadering gevolg waarin sy vanaf 1980 tot 1981 die leesgewoontes en resepsie van twee-en-veertig romanselesers in Smithton, 'n klein dorpie in die Weste van die VSA, ondersoek het. Die studie oor Afrikaanse romanselesers was, daarenteen, 'n kwantitatiewe studie waarby respondente anoniem bereik is. Die vraelys wat agter in Radway se boek verskyn, bevat vrae oor, onder andere, die demografie van die respondente, hulle houding teenoor die media en menings oor lees en boeke. (Die vraelys verskyn as aanhangsel na die bronnelys.)
Die vraelys het nie na 'n spesifieke tipe romanse verwys nie en ook nie slegs na die romanses wat deur die spesifieke uitgewer uitgegee is nie, maar na die lesers se ervarings en menings oor die genre romanse in die algemeen.