Dinsdag, 26 Desember 2017 11:00
Die volgende artikel is gekopieer van die Baptistekerk Kemptonpark se webblad. In hierdie artikel word gewys dat:
Daar word aanbeveel om van die kersvader tydens kersfees ontslae te raak.
Baptistekerkkemptonpark, in Kersfees, Kontemporêre kwessies
Toe ek op hoërskool was, was daar ’n gesin in ons gemeente wat nie Kersfees gevier het nie. ’n Paar jaar gelede het iemand vir my gesê dat Kersfees van ’n heidense feesdag af kom. Omtrent ’n maand terug het nóg iemand dit vir my gesê. In die afgelope week het ’n kollega my oor die saak genader, omdat iemand in sy gemeente hom hieroor aangevat het.
Die vraag is dan of Christene Kersfees moet vier? Wat as hierdie mense reg is, en dit van ’n heidense feesdag af kom – moet ons dit dan nog vier? Mag ons dit vier, maar net nie op 25 Desember nie? Indien ons dit wél mag vier, hoe moet ons dit doen? Mag ons kersbome, liggies, geskenke en Kersvader hê?
Terme soos Kersfees, 25 Desember, kersboom en Kersvader kom nie direk in die Bybel voor nie, en daarom moet ons sekere Bybelse beginsels volg om tot ’n besluit te kom. Ek probeer nie om ’n debat te wen nie, maar om te help dat jy met ’n rein gewete oor die saak kan besluit. Ek hoop ook om vir jou te wys dat die kwessie nie so swart en wit is soos party mense dink nie; dit is baie meer grys as wat ons bereid is om te erken.
Toe die kerk in die eerste paar eeue n.C. deur die Romeinse Ryk versprei het, het dit in twee groepe bestaan. Ek bedoel nie dat dit verdeeld was nie, maar dat dit in sekere geografiese gebiede verdeel is. Die kerk in Israel, Sirië, Egipte, Persië, Turkye (dit het uit verskeie provinsies bestaan) en Griekeland het in die ooste gelê, terwyl die kerk in Italië, Frankryk, Spanje, Brittanje en Noord-Afrika in die weste was. Een van my gunsteling geskiedkundiges (Nick Needham) reken dat die Westerse kerk in 336 n.C. begin het om Kersfees op 25 Desember te vier. Volgens hom is hulle deur die heidene beïnvloed. Omtrent 60 jaar voor hierdie datum (in 274 v.C.) het keiser Aurelianus ’n tempel vir die son gebou. Hy het ’n fees ingestel om die son se geboorte te vier, en dit Natale Solis Invicti genoem: die geboorte van die onoorwonne son. Hierdie fees was baie dieselfde as Saturnalia wat voor dit gehou is. Tydens die fees het mense kerse aangesteek en geskenke uitgedeel.
Maar is dit ’n feit dat Christene a.g.v. hierdie feeste begin het om Jesus se geboorte op 25 Desember te vier? Nee. Saturnalia is immers nie op 25 Desember gehou nie, maar op 17-23 Desember. Dit mag wees dat Solis Invicti op 25 Desember gehou is, maar volgens Williston Walker was die kerk se viering van Kersfees ’n reaksie hierop. Hulle wou wys dat Jesus die Son van Geregtigheid is wat aanbid moet word (Mal. 4:2).
Volgens Alvin Schmidt het die kerk in Noord Afrika (veral in Egipte) 30 jaar voor Solis Invicti (243 v.C.) al Christus se geboorte op 25 Desember gevier. Dit is dan nie ’n voldonge feit dat Kersdag uit Aurelianus se heidense fees uit ontstaan het nie. Omtrent 70 jaar voor Solis Invicti, het Hippolytus van Rome (170-235 v.C.) gesê dat Jesus op 25 Desember gebore is. Clement van Alexandrië (150-215 n.C.) het geglo dat Jesus naby aan hierdie datum op 6 Januarie gebore is.
Dit is dan glad nie onmoontlik dat Jesus op of naby 25 Desember gebore is nie. Ons weet dat Jesus tussen 6 en 4 v.C. gebore is (die persone wat ons kalender ontwikkel het, het ’n berekeningsfout gemaak). Koning Herodes het op 12 April in die jaar 4 v.C. gesterf. Josefus sê dat daar kort voor sy dood, op 13 Maart 4 v.C., ’n maansverduistering was. Voor Herodes se dood is Maria ook saam met Jesus en Josef Egipte toe. Ons moet nog plek los vir die 40 dae van Maria se reiniging na Jesus se geboorte (Lev. 12:1-4, Luk. 2:21-22), vir Herodes wat die babas onder 2 vermoor het en vir die wyse manne wat Jesus besoek het. Altesaam kon hierdie dinge maklik 3 maande gevat het, wat ons terugvat na die einde van Desember toe.
Die Betlehem ster dui ook aan dat Jesus moontlik in Desember gebore is. ’n Christen wetenskaplike genaamd Johannes Kepler (1571-1630) het gesê dat die ster waarskynlik die oorvleueling van Jupiter en Saturnus was. Hierdie oorvleueling gebeur elke 800 jaar. Twee jaar voor Jesus se geboorte kon dit drie keer gesien word: Mei, Oktober, en Desember (vgl. Matt. 2:7,16). Die jaar daarna kon Mars saam met die ander twee planete gesien word. Kepler het dit ook in sy leeftyd gesien.
Tydens hierdie oorvleueling verskyn daar ’n helder gekleurde ster tussen Jupiter en Saturnus (volgens Kepler se eie getuienis). In die Chinese geskiedenis lees ons van so ’n ster wat in Februarie van die jaar 4 v.C. in die noordelike hemel verskyn het. Dit mag miskien dieselfde ster wees wat die wyse manne gesien het. Onthou asb. dat die wyse manne nie op die nag van Jesus se geboorte saam met die herders by die krippie was nie. Volgens Matt. 2:11 was Jesus in ’n huis toe die wyse manne Hom besoek het. Dit is moontlik dat Hy naby aan 25 Desember gebore is, en dat die wyse manne Hom ’n week of ’n maand later gesien het.
’n Algemene beswaar is dat Desember koud is die noordelike halfrond, en dat die herders nie op ’n wintersnag buite in die veld sou wees nie. James Kelso is ’n argeoloog wat vir ’n paar jaar in Israel gebly en gewerk het. Volgens hom bly die skaapwagters juis in die veld, omdat Israel ’n winter reënval het. Terwyl die weiding groen is, wil hulle die maksimum voeding vir hulle skape kry. Hy sê dat dit ’n algemene gesig is om in dié tyd die herders met hulle skape in die veld te sien.
William Hendriksen vertel van ’n Nederlandse Nuwe Testament teoloog (Dr. Harry Mulder) wat op 16 Januarie 1967 die volgende brief geskryf het: ‘During the brief Christmas vacation my wife and I traveled from Beirut…to Jerusalem. In this connection I can also answer your question regarding the presence of sheep around Bethlehem in the month of Desember…Right near us a few flocks of sheep were nestled. Even the lambs were not lacking…It is therefore definitely not impossible that the Lord Jesus was born in December.’
Alfred Edersheim gee nog vier punte om te wys dat Jesus op of naby 25 Desember gebore is. My punt is nie om oor ’n datum te stry, of eers te sê dat 25 Desember noodwendig die presiese datum is nie. Ek probeer eerder om te wys dat ons nie te maklik moet sê dat Kersdag op 25 Desember van ’n heidense feesdag af kom nie. Maar selfs as Kersdag ’n reaksie op keiser Aurelianus se fees was, vier Christene dit nog steeds nie as ’n aanbidding van die songod nie. Ken jy Christene wat op 25 Desember die son aanbid?
Daar is ’n Engelse gesegde wat sê: ‘In essentials unity, in non-essentials liberty, in all things charity.’ Daar sit ’n groot mate van waarheid hierin. Ons moenie soos Tukkies se liberale professors die maagdelike geboorte ontken, of sê dat Jesus nie ten volle God en ten volle mens is nie. Hierin moet ons een wees. Ons mag egter oor dinge soos Kersfees verskil, maar ons moet dit in ’n gesindheid van liefde doen.
‘Maar moet Christene Kersfees vier as dinge soos kersbome, kersliggies, geskenke en Kersvader ’n heidense afkoms het?’ wil iemand weet. Nie almal stem saam oor waar hierdie dinge vandaan kom nie. Volgens sommige het Martin Luther ’n boom afgekap en dit met liggies versier, omdat hy die sterrehemel bo die dennebome vir sy kinders wou uitbeeld.
Ander dink weer dat Bonifacius dit in die 8ste eeu begin het. Hy het blykbaar gesien hoe die heidene hulle kinders tydens die winter fees onder die eikebome offer. Hy het vir hulle gesê om eerder ’n denneboom af te kap, dit huis toe te vat en saam met hulle kinders fees te vier.
Ander koppel dit aan heidense gebruike. In 2006 het iemand Tiaan Gildenhuys se ‘Maak jou huis skoon’ DVD vir my geleen. Daarin het hy gesê dat kersbome ’n oortreding van Jer. 10:3-4 is, omdat Israel bome afgekap, en dit met goud en silwer versier het. Maar as hy die konteks gelees het, sou hy gesien het dat dit nie oor kersbome gaan nie, maar oor afgode. Nie Jeremia óf sy lesers het naastenby gedink dat dit oor kersbome gaan nie. Ek weet ook nie van enige gelowiges wat op 25 Desember sy of haar kersboom aanbid nie.
Wat van Kersvader of Sinterklaas (‘Santa Claus’)? Blykbaar kom dit van ’n Christen in die vierde eeu wat Nicholas genoem is. Hy was van Myra in Turkye. Sy ouers het gesterf toe hy jonk was, en hy het ryk geërf. Hy het sy rykdom gebruik om arm mense te help. Hy is op 6 Desember 343 n.C. oorlede. Ander reken weer dat Kersvader van Nicholas van Sion af kom. Hy het in die sesde eeu geleef, en elke jaar op 6 Desember vir kinders geskenke uitgedeel.
Ek is nie seker wie reg is nie, maar in ons tyd is dit ’n feit dat Kersvader die aandag van Jesus aftrek. Kinders beskou hom as ’n tipe god wat alles van hulle af weet: ‘He sees you when you are sleeping, he knows when you’re awake, he knows when you’ve been bad or good, so be good for goodness sake.’ Kersvader verdraai ook ons kinders se siening van God, omdat hulle volgens die legende goed genoeg moet wees om sy guns te verdien (kontra. Rom. 5:8).
As jy Kersfees soos die wêreld vier sal jou kinders nie Jesus in jou sien nie, al sê jy ook vir hulle dat dit oor Hóm gaan. Wat ek bedoel is dat jy nie aan die een kant ’n erediens kan bywoon, terwyl jy aan die ander kant ’n wilde partytjie hou, hope geld mors, en fokus op wat jy vir jouself kan kry nie.
Onthou eerder dat Kersfees – en eintlik jou hele lewe – oor Christus gaan. “Want vir my is die lewe Christus” (Fil. 1:21). Vir Christene is Kersfees net nóg ’n geleentheid om die goeie nuus van Jesus Christus met mense te deel. Dit maak jou nie meer of minder geestelik, omdat jy Kersfees vier of nie (1Kor. 8:8, Gal. 4:10, Kol. 2:16-17). Eintlik is die vraag nie eers of jy Kersfees vier nie, maar of jy vir Jesus Christus ken? Dit help nie dat jy Kersfees vier of vermy, as jy die res van die jaar in sonde lewe nie. Jou standpunt oor Kersfees beteken niks as jy nie die evangelie verstaan nie.
Wat maak dit saak as jy die datum van Jesus se geboorte ken as jou sonde nie vergewe is nie? Jou siening oor Kersfees maak nie ’n verskil as jy nie die ware betekenis van Jesus se geboorte, lewe, kruisdood en opstanding verstaan nie. Weet jy dat die Jesus die ware God is, dat Hy uit ’n maagd gebore is, en dat Hy volkome mens geword het? Weet jy dat Hy ’n sondelose lewe gelei het? Weet jy dat Hy op Golgota die straf vir sondaars gedra het? Weet jy dat Hy gesterf het, begrawe is en op die derde dag uit die dood uit opgestaan het?
in die mense ’n welbehae!
 Kyk Is christmas rooted in paganism?
Robert T. Beckwith, Calendar and Chronology, Jewish and Christian: Biblical, Intertestamental and Patristic Studies, E.J. Brill, Leiden: The Netherlands, 1996, pp. 70-79; Susan K. Roll, Toward the Origins of Christmas, Kok Pharos Publishing House, The Netherlands, 1995; Penelope.uchicago.edu, Encyclopaedia Romana, Calendar, Invictus
 James Kelso, An Archaeologist Looks At The Gospels, pp. 23-24 aangehaal uit Should Christians celebrate christmas?. Sien ook Edersheim, p. 611 en voetnota 954
 Kyk Redeeming Santa Claus
 Aangehaal uit Christmas confessions: why lie to kids about santa claus?
 Kyk How we see Christmas symbols