Aanbiddingstyl, Kerkmusiek en anner Skoenklippers (2) - PvR Gemeenskapskerk
Aanbiddingstyl, Kerkmusiek en anner Skoenklippers (2)
Gepubliseer deur Jan Venter op 24 Januarie 2011 om 12:01
Miskien is een van die groot temas waaroor ons moet gesels juis spiritualiteit. ‘n Paar aanhalings:
Spirituality is a lived experience, the effort to apply relevant elements in the deposit of Christian faith to the guidance of men and women towards their spiritual growth, the progressive development of their persons which flowers into a proportionately increased insight and joy. - George Ganss, "Introduction"
Spirituality has to do with our experiencing of God and with the transformation of our consciousness and our lives as outcomes of that experience- Richard O'Brien, Catholicism, p. 1058
Spirituality ... arises from a creative and dynamic synthesis of faith and life, forged in the crucible of the desire to live out the Christian faith authentically, responsibly, effectively, and fully- Alister McGrath, Christian Spirituality, p. 9
Ek verstaan dus spiritualiteit, in kort, as die manier waarop ek as persoon en ons as geloofsfamilie God verstaan en beleef en hoe ons ons geloof uitleef en bely.
Christelike Spiritualiteit het ‘n paar fasette:
Dit betrek die HELE mens. Dit sluit in ons hart, siel en verstand (emosies, gees en intellek) asook ons krag (fisiese menswees). Die totale “weefstof van ons lewe.
Dit is ‘n “geleefde” ervaring wat deel is van ons totale lewensreis.
Dit weef ons christelike belydenis en waardes in ons alledaagse lewe in.
Dit veroorsaak die groei (transformasie/ontplooing) van ons totale menswees
Dit is die KEN en BELEWENIS van God
Dit is die strewe na ‘n sinvolle en egte lewe en lewensyse
Alhoewel hierdie opmerkings waar is van spiritualiteit in die algemeen, is dit ook so dat elke mens sy/haar eie unieke "geestelike persoonlikheid" het en dus verskil ons benadering en invalshoek as dit kom by spiritualiteit.
Iets meer hieroor ....
Ek dink graag oor spiritualiteit soos ‘n ui met ‘n paar lae. Die eerste laag is die paar woorde hierbo. My unieke, persoonlike gemeenskap met Jesus Christus. Dis ook die diepste laag waar ek in die diepste van my menswees met God te doen het.
Die tweede laag is is die van persoonlike spiritualiteit wat baie meer te doen het met my unieke samestelling, persoonlike styl en menswees. ‘n Handige prentjie wat my altyd hiermee help is die ene:
Dit is gebaseer op die werk van Urban T Holmes en latere Corinne Ware. "Google" hulle gerus, hulle boeke is nog beskikbaar.
Belangrik om raak te sien dat ons nie net een “tipe” is nie, maar ‘n “blend” met een of twee dominante temas. Elkeen se samestelling is uniek. Elkeen se spiritualiteit “blend” of web is ook legitiem, in die sin dat dit wettig is en bestaansreg het. Ons is baie vinnig om mense te “etiket”, ook tussen kerke, so asof een tipe spiritualiteit meer “christelik sou wees as ander.
Dis ook baie keer waar konflik en seerkry gebeur as mense ervaar dat hulle eie geestelike invalshoek verskil van ander, maar nie ervaar dat ander hulle invalshoek as waardig en wettig erken nie. Ek glo nogal as ons mekaar se spiritualiteit probeer verstaan uit ‘n model soos hierdie, ons mekaar makliker gaan saamneem op die reis!
Hier is ‘n paar aantekening oor die sentrale fasette ….
Tipe 1: Die teoloog/Kop-spiritualiteit
Wil graag oor dinge nadink
Soek veral na orde
KENNIS van God is belangrik
Gefokus op die innerlike-denkewêreld
Uitdaging: Ortodoksisme – struktuur en inhoud word oorbeklemtoon
Studie van die Skrif staan sentraal as die manier om God te leer ken
Aanbidding en lering definieer die kerk
Geloof is meer rasioneel (kognitief/Intellektueel)
Tipe 2: Die Charismaat/Hart-spiritualiteit
Wil graag dinge voel
Soek veral na interpersoonlike warmte
LIEFDE vir God is belangrik
Gefokus op die uiterlike-geloofsfamilie
Uitdaging: Gevoel en emosie word oorbeklemtoon.
Verhouding met Jesus staan sentraal
Deel van geloofservaring met ander staan sentraal
Sterk verbintenis aan gebed vir ander.
Verkies ervaring eerder as studie om God te leer ken
Sterk aanvoeling vir Lofprysing en Aanbidding (Sang)
Tipe 3: Die Mistiek/Stil-Spiritualiteit
Wil graag iemand wees
Soek veral na innerlike stilte
EENHEID met God is belangrik
Gefokus op die Innerlike – karakter en “being”
Uitdaging: Afsondering en ontrekking word oorbeklemtoon
Gefokus op die Misterie van God
Gebed en nadenke staan sentraal
Retraite/vernuwing is belangrik
God word geken deur LUISTER
Persoonlike geestelike groei is besonder belangrik
Tipe 4: Die Kruisvaarder/Aksie-spiritualiteit
Wil graag dinge doen
Soek veral na deelname/aktiwiteit
GEHOORSAAMHEID aan God is belangrik
Fokus op die uiterlike – Geloof is aksie
Sterk toegewy aan roeping
Tyd, energie en bronne word geoffer vir sukses
Geestelike dissiplines gee fokus
Vind geloofsgemeenskap by ander aksie-gelowiges (Doen dinge saam.)
Corinne Ware se werk help my om te verstaan dat ek 'n dominante "styl" het wat ge"blend" is met vandie ander om 'n eie unieke patroon te vorm.
Behalwe die diepste, mees intieme spiritualiteit wat op ‘n manier deel is van ons menswees, en die meer persoonlike, individuele spiritualiteit met die verskillende “blends” dink ek daar is nog twee lae van die “ui” wat ek sou wou noem. Die volgende ene is die spiritualiteit wat gevorm is deur ons opvoeding, ervaring en geskiedenis. Dit word gevorm in ons ouerhuis, ons eerste ervarings van gemeentelewe en aanbidding, ons gemeenskap ens.
Dit is bietjie meer vloeibaar as die eerste twee, in die sin dat dit oor tyd kan verander en verskuif na die gelang van omstandighede en ons eie geloofsreis en lewensomstandighede. Dis gewoonlik in hierdie “laag” waar ons waarde heg aan sekere gebruike en tradisies omdat dit deel was van ons vorming as gelowiges.
Afhangende van hoeveel waarde ons daaraan heg, waarom en watter rol dit speel in ons verstaan van onsself as gelowiges is dit meer of minder vloeibaar en veroorsaak dit meer of minder konflik in ons.
Die “buitenste laag” van ons spiritualiteit is baie vloeibaar en dit het te doen met ons persoonlike voorkeure i.t.v dinge soos musieksmaak, gunsteling bybelvertalings, gunsteling predikers en kommunikasie style, ons aanvoeling vir kuns en kreatiwiteit, ons gemoedstemming op ‘n spesifieke dag, ons lewensomstandighede, die tipe omgewing waarvan ons hou ens. Hierdie ene is die vloeibaarste van almal en verander baie gereeld deur die loop van ons lewensreis..
Die “geestelike samestelling” is by elke mens totaal uniek en verskil nie “in waarde” nie, maar wel in inhoud. Elkeen se Godservaring is absoluut uniek en vind op ’n mindere of meerdere mate aanklank by ’n gemeente se “geestelike persoonlikheid”.
So, na my mening dus, bestaan ons spiritualiteit ondere andere .....
Die diepste, wesenlike “hart” waar ons gemeenskap het met die Lewende Christus deur Sy Gees. OfChristus leef hier as Verlosser, of daar is nie ’n verhouding met Hom nie. Hierdie is 'n konstante wat altyd dieselfde bly omdat dit deur God gegee is.
Die "persoonlike styl" laag. Dit word bepaal deur my unieke menswees en styl van belewenis. Hierdie is meer vloeibaar, maar verander waarskynlik min oor die loop van 'n mens se lewe. Spesifieke omstandighede of ervarings kan 'n sterk impak hierop maak en verandering bewerkstellig.
Die "kultuur" laag. Hier is my voor en afkeure gevorm deur my opvoeding, ouerhuis, vroegste ervarings van kerkwees en gemeentewees ens. Hierdie laag is baie meer vloeibaar en dis gewoonlik hier waar ons "vashaak" asof dit onveranderlik is. Daar is baie mense wat egter groot veranderings in hierdie laag maak deur die loop van hulle lewe.
Die "voorkeur" laag. Hierdie is soos ons gunsteling musiek, kos ens. Baie vloeibaar en afhangend van verskillende omstandighede. Hier skuif ons maklik en kan selfs in 'n spesifieke situasie heeltemal anders optree as wat ons gewoonlik doen. (Dink mar aan "vakansiekerk" aan die kus waar iemand wat sterk voel oor 'n spesifieke tipe kleredrag maklik in informele drag sal diens bywoon)
So wat is die punt van dit alles? Kom ons gesels oor ons verskillende verstaan van ons geloofsgoedere. Nie asof ons verstaan onveranderlik is nie, maar sensitief vir die feit dat dit wat onveranderlik is eintlik net in die heel diepste "laag" is. Op die ander dinge moet ons mekaar beluister en uitluister, mekaar vind, mekaar se verskille vier en onsself in 'n spesifieke gemeente vind.
Kommentaar deur Willem Pretorius op 20 Mei 2011 om 11:41
Baie dankie vir die inligting ek dink dit sal goed wees om dit in een van ons weeklikse nuus briefies te sit vir die BBC anders mis hulle dit.My persoonlike gevoel respekteer mekaar se belewenisse en moenie dit vir die predikante moelik maak nie. Die energie wat daarin gesit word in gesprekke oor belewenisse kan baie beter aangewend word by mense wat werklike gellofs gesprek nodig. Ek persoonlik dink ons gemeente "Cater" vir almal. Dankie nogmaals vir jou en almal op die bedieningspan Groete Willem
Kommentaar deur elmarie van wyk op 28 Januarie 2011 om 10:35
Die goed wat in my hart opkom is 'n praktiese voorstel dat die inrig van eredienste op 'n roterende basis voorsiening maak vir ons verskeidenheid van skepsele (wat dalk reeds gebeur). 'n Tweede opmerking is dat ons deur geloofsgroei besef dat om in die kerkgebou te sit op 'n Sondag eerstens 'n baie persoonlike ontmoeting tussen my en my God is en ek my dus aan die een kant oorgee aan wat tydens die diens gebeur, maar aan die ander kant my oor en hart net op Sy stem instel - ek dus meedoen of stilwees sonder kritiek.
Derdens is daar 'n groter uitdaging om weer "truth, beauty and goodness" te herontdek - dat ons weer ons kinders blootstel aan klassieke verhale, musiek en kuns om sodoende ook moderne verhale,kuns en musiek wat werklik goed is te kan onderskei en met oorgawe te geniet.
Kommentaar deur Jan Venter op 24 Januarie 2011 om 16:00
Dankie Louise! Lekker sinvolle bydrae tot die gesprek. So gou as wat ons dit regkry om nie uit die "buitenste lae" vas te skop nie, en in die "binneste laag" eers aan mekaar vas te hou, kan ons respekvolle gesprek voer en mekaar uitluister. Alles beginen eindig by Christus
Kommentaar deur Louise Jackson op 24 Januarie 2011 om 15:52
Dankie vir die 2 blogs.
Een aspek wat vir my baie belangrik is in die gesprek oor dié onderwerp, is dat elkeen van ons baie RESPEK moet hê vir die verskeie spiritualiteitstipes. Daar gaan tye wees wat 'n byeenkoms of erediens vir my dalk nie so baie raak nie, maar dan hoor mens van iemand anders vir wie dit wel baie beteken het. Ek moet dan kan respek kan hê vir wat dit vir ander beteken.
Dit mag dalk interessant wees om soms 'n erediens in 'n spesifieke spiritualiteitstipe in te rig en dan terugvoer te kry. Dit sal natuurlik moet saamgaan met inligting/verduideliking vooraf sodat mense sensitief kan wees vir die verskeie elemente wat gebruik word. Dit kan dalk vir 'n lidmaat duidelikheid oor sy eie spiritualiteitstipe bring. Iets at hy/sy dalk nog nie self besef het nie.