Groot besorgdheid oor die voorgestelde Konsep Openbare Oudit Wetsontwerp
Volgens die Uitvoerende President van die Suider-Afrikaanse Instituut van Owerheidsouditeure (SAIGA), prof Dieter Gloeck, heers daar groot kommer dat die Konsep Openbare Oudit Wetsontwerp in sy huidige vorm nie rekenpligtigheidstrukture in die openbare sektor sal versterk nie, maar eerder die teenoorgestelde sal bereik.
Die SAIGA het volledige kommentaar oor dié dokument opgestel en versprei. Hieronder word enkele voorbeelde van die belangrikste aspekte uiteengesit:
Die Konsep Openbare Oudit Wetsontwerp maak dit wettig dat die Ouditeur-generaal ook ander dienste aan dieselfde instellings lewer, waar hy aangestel is om ‘n onafhanklike ouditmening uit te spreek. Omdat die Ouditeur-generaal se dienste, advies en ondersteuning in die boeke en verslae van die betrokke instellings sal reflekteer, sal die Ouditeur-generaal in effek ook oor sy eie werk en die invloed daarvan verslag doen. Tans skei privaatsektor ouditeure vrywillig die verskaffing van ouditdienste en ander dienste in hulle firmas. Deur sodanige twyfelagtige praktyke te wettig, slaan die Suid-Afrikaanse Ouditeur-generaal ‘n rigting in wat lynreg bots met wêreldneigings. Dit is nie in die openbare belang nie en weerspreek die gees van die konstitusionele vereistes vir ‘n onafhanklike openbare ouditinstelling.
Die Konsep Openbare Oudit Wetsontwerp sien die Geregistreerde Owerheidsouditeurs-professie (RGA - Registered Government Auditor) oor die hoof. Dié formele kwalifikasie en strukture van hierdie professie is ontwerp, ontwikkel en word onderhou om die openbare ouditfunksie te versterk, openbare rekenpligtigheid te bevorder en te help met die professionalisering van owerheidsouditeure.
Voorsiening word gemaak vir die omvangryke gebruik van privaatsektor ouditeure met die oudit van openbare sektor entiteite, sonder die nodige voorsorgmaatreëls om die nodige ouditbevoegdheid te verseker. Die afwesigheid van belangrike openbare sektor onderwerpe (die Wet op Openbare Finansiëlebestuur, Tessourieregulasies, owerheidsouditstandaarde, ens.) in die leerplanne van die privaatsektor ouditeure en die feit dat geen openbare sektor ouditondervinding nodig is om te kwalifiseer nie, het tot grootskaalse kritiek teen dié privaatsektor betrokkenheid by oudits in die openbare sektor gelei. Nogtans vind geen formele assesering plaas om seker te maak dat privaatsektor ouditeure wel oor die nodige bekwaamheid beskik.
Heeltemal verskillende ouditverslae (styl, inhoud en bewoording) sal uitgereik word en verskillende ouditstandaarde sal op openbare entiteite van toepassing wees, afhangende of die Kantoor van die Ouditeur-generaal of privaatsektor ouditeure as ouditeure aangestel word. Dit is nie in die openbare belang nie.
Alhoewel die Wet op Openbare Finansiëlebestuur (PFMA) vereis dat alle openbare entiteite, nasionale en provinsiale departemente aan ‘n streng stelsel van prestasiebestuur voldoen, maak die Konsepwet nie die prestasieoudit verpligtend nie. Dit word aan die diskresie van die Ouditeur-
generaal oorgelaat om te besluit of hy ‘n oudit gaan doen ten opsigte van die geouditeerde se doeltreffende, effektiewe en ekonomiese aanwending van hulpbronne, aldan nie.
Die Konsep Openbare Oudit Wetsontwerp gee absolute magte aan die Ouditeur-generaal. Die Ouditeur-generaal mag as ouditeur optree (artikel 4), asook verskaffer van rekeningkundige dienste, konsultant, adviseur (artikel 5) en die einste standaarde vasstel, waaraan sy werk beoordeel word (artikel 13(2)). Die Ouditeur-generaal mag ook die aard en omvang van sy werk bepaal (artikel 13(1)), assistente van buite kies ("gemagtigde ouditeure") en selfs die prosedures vasstel waarvolgens klagtes hanteer word (artikel 13(1)). Die Ouditeur-generaal is gevolglik speler, afrigter, skeidsregter, tydhouer, keurder, administrateur en hy skryf en interpreteer ook die reëls van die spel.
Die vereiste inligting in die jaarlikse ouditverslae van die Ouditeur-generaal versuim om kritiese aspekte in te sluit, wat nodig is om die Kantoor verantwoordbaar te hou en om die publiek met relevante inligting te voorsien.
Gloeck som op: "Die Konsep Openbare Oudit Wetsontwerp maak voorsiening vir ‘n omgewing wat nie bevorderlik is vir die vooruitgang van openbare rekenpligtigheid en die uitoefening van ‘n onafhanklike ouditfunksie nie. Mees kommerwekkend is sekere fundamentele sake wat die onafhanklikheid van die Ouditeur-generaal, soos in ons land se Konstitusie vereis, sal erodeer."
- - EINDE VAN DIE MEDIA VRYSTELLING - -
Agtergrond: Die doel met die Konsep Openbare Oudit Wetsontwerp
Onderstaande gedeelte is aangehaal uit die Konsep Openbare Oudit Wetsontwerp(slegs in Engels beskikbar)