Sielkunde | Diakonos
Sielkunde ontmoet antieke dissiplines
Picture credit: http://lci.typepad.com/evangelicalsignatianway/daily-examen/
Stres, die vloekwoord van ons tyd. As deel van ‘n werkswinkel oor Emosionele Intelligensie het dr. Pieter van Jaarsveld onlangs ‘n gereedskapkis, ‘n “toolkit”, gegee om stres te hanteer.
Uitstekende inligting, wat met die nodige oefening werklik help om jou stres te verminder. Gedurende die werkswinkel leer ons ook hoe die tegnieke fisiese veranderinge aan jou liggaam maak, en oor hoe stres fisiese siektes kan veroorsaak.
Stres in ons lewens en in ons ontwikkeling as mens is en was nodig vir oorlewing. Daarom dat die Amygdala gedeelte van ons brein gevare onderskep om vir ons die regte “vlug of veg” respons te gee. As my stres egter nie deur ‘n leeu wat my wil opvreet veroorsaak word nie, maar deur my baas wat, volgens my, onredelik is, bou stres ongesond op. Ek kan nie my baas beveg, slaan nie, dan verloor ek my werk! Ek kan nie weghardloop nie, want ek het die salaris die einde van die maand nodig! So gaan my hartklop op, my bloeddruk op, die bloedvloei na my maag word verlaag, als om gereed te wees vir fisiese oefening, vir hardloop of veg. Maar nou gebeur dit nie! En op die lange duur raak ons siek!
Ek wil egter nie Dr van Jaarsveld se werkswinkel hier herhaal nie, maar fokus op hoe ontwikkelinge in die sielkunde en mediese veld dissiplines bevestig wat Christene soos Antonius van die woestyn al 300 n.C. beoefen het!
Kom ons kyk na die antieke dissipline van “Gebed van die hart” (Centring prayer). Die sielkundiges leer ons om ons stres te beheer deur die volgende oefening:
Sit gemaklik en regop, asem in vir 6 tellings sodat jy jou diafragma ook gebruik, hou jou asem in vir 1-2 tellings, en asem dan uit. Terwyl jy dit doen fokus op ‘n positiewe gedagte of verhouding, iets wat vir jou in jou kern laat goed voel. As negatiewe gedagtes opkom, sê vir jouself “Stop!”
Hoe lyk ‘n gebed van die hart? ‘n Eenvoudige en maklike manier om dit te doen is as volg:
Sit gemaklik en regop, en terwyl jy inasem, herinner jou aan iets wat God vir jou doen, bv: “Die Gees van God woon in my.” Ja jy’s reg, dis ook omtrent 6 tellings! Nadat jy dit ‘n ruk gedoen het, neem dit wat jou pla en gee dit met die uitasem vir God, visualiseer hoe jy dit in God se hande plaas. As jou kop te besig raak, erken gewoon die gedagtes wat by jou opkom en gee dit vir God.
Baie dieselfde as die sielkunde se anti-stres oefeninge! Om stil te raak voor God is nie net goed vir jou sogenaamde “geestelike” lewe nie, maar ook fisies!
‘n Tweede deel van die anti-stres gereedskapkis wat die sielkundiges ons leer is die een van “affirmation”, om vir jouself te bevestig wat alles positief in jou lewe en persoonlikheid is. Weereens is daar ‘n antieke Christelike dissipline wat baie hiermee ooreenstem.
Die sielkundiges se oefening is iets in dié lyn:
Skryf neer en herhaal vir jou etlike kere per dag sekere positiewe kenmerke van jouself: “Ek is vriendelik”, “Ek is intelligent”, of wat ook al jy op wil fokus. Maak ‘n ritueel daarvan in die sin dat jy dit altyd op sekere tye of plekke vir jouself sê. As jy deur ‘n deur stap, of so iets.
Die doel van die oefening is om jou negatiewe gedagtes oor jouself wat kan lei tot ‘n vorm van depressie te negeer, om so positief te raak oor wie jy is.
En in die Christelike lewe? Wat sê ons vir onsself? Hoe sleg ons is? Dat ons nie goeie dinge oor onsself mag dink of sê nie, want ons moet nederig wees? Tog nie, God het ons dan lief! Hier is ook ‘n antieke dissipline wat ons hieraan kan herinner. Hier volg ‘n eenvoudige weergawe van die Examen of daaglikse ondersoek:
Vra jouself af: “Vir watter oomblikke in vandag is ek die meeste dankbaar?” Raak stil, gaan deur jou dag, oordink dit en dank dan God daarvoor.
Vra jouself af: “Waar het ek God vandag raakgesien in wat om my aangegaan het en wat ek waargeneem het?” Raak stil, oordink dit en dank dan God daarvoor.
Vra jouself laastens af: “Waar het ek vandag verkeerd opgetree?” Erken dit, gee dit vir God en aanvaar Sy vergifnis, aanvaar dat Hy altyd gereed is om te vergewe.
Nie identies aan ‘n bloot positief maak van jouself, of net positiewe gedagtes oor jouself uitspreek nie, maar tog, in die erkenning dat ons elke dag baie het om oor positief te wees, baie het om oor dankbaar te wees, het dit die effek dat ons nie net die donker kant van die lewe sien nie. Selfs in die erkenning van waar ons gefaal het, is die positiewe van God se genadige vergifnis daar.
Sielkunde of Christelike dissiplines / gewoontes? Die twee staan nie teenoor mekaar nie, maar die sielkunde bevestig eintlik net wat al eeue lank deur gelowiges ervaar word!
(met erkenning aa dr Pieter van Jaarsveld se werkswinkel notas.)
(Uit die aard van die saak word die gedagtes hier baie vereenvoudig aangebied!)
Sleutelwoorde: centring prayer, christelike dissiplines, examen, gebed van die hart, Sielkunde, stress
Kategorieë : Christenwees, Lesings, Werkswinkels, ens