Sayonara soengroet — alternatief
Ek hou nie van soengroet nie. Na my mening is dit outyds en dit maak my ongemaklik.
Ek sal nooit vergeet hoe ek as jong tiener by een van my groottantes se begrafnis deur ’n groot sitkamer moes stap en elke liewe mens daar soengroet nie. Dié herinnering is tot vandag in my geheue ingeëts. Of ek hulle nou geken het of nie, ek móés hulle soen. Dit is mos die ordentlike ding om te doen of hoe?
As ek nooit weer iemand anders as my ouers hoef te soengroet nie, sal dit te gou wees. Almal voel egter nie soos ek hieroor nie, but hear me out.
Ek het drie hoof probleme met soengroet. Een: sommige mense verwag dit en voel hulle is “geregtig” daarop. Twee: vir talle mense is dit “Suid-Afrikaanse kultuur” en jy is ongeskik as jy dit nie doen nie. En drie: kieme.
Soos meeste Suid-Afrikaners het ek ook grootgeword met soengroet. Nie net jou ouers soengroet nie, maar ook alle tannies en ooms (familie of te not), oumas en oupas, ouers se oom en tannies, basies almal wat by my ouers kom kuier het.
Van kleins af hoor jy “gaan groet die mense, en groet hulle rég”. As skaam kind het ek altyd tot die laaste moontlike oomblik gewag om mense te gaan groet, want ek wou nie hulle, óf hul monde (veral die rokers s’n) naby my gesig of in my persoonlike spasie hê nie.
Foto via jimmyinpienkmovie.com.
Ek glo nie my ouers was kwaadwillig toe hulle my forseer het om mense te soengroet nie, hulle het net nie van beter geweet nie. Hulle is grootgemaak in ’n era waar ’n kind gesien en nie gehoor moes word nie, grootmense altyd beter weet en tradisie koning kraai.
Maar siende dat so baie van my vriende nou trou en kinders kry, voel ek mense moet ingelig word dat jou kind nie jou besitting is nie. Jou kind is hul eie mens met hul eie gevoelens, en indien iets hulle ongemaklik maak is dit nie jou plek om dit af te maak deur vir hulle te sê hulle is besig om simpel te wees nie. Jy kan nie iemand forseer om gemaklik te wees met iets nie...
Net ’n paar flitspunte hieroor (lees meer hier); soene en drukke beteken nie vir almal dieselfde ding nie. Vir jou is dit dalk skadeloos, maar vir jou kind is dit dalk privaat of onaangenaam. Respekteer dit.
Om jou kind te forseer om mense drukke en soene te gee, al is dit net familie, impliseer vir die kind dat jy as grootmens in beheer van hul liggaam is, en dat hulle eintlik geen sê het nie. As ’n kind nie iemand so wil groet nie, en dit so aan jou uitwys, moet hulle nie skel of terg en laat skaamkry daaroor nie. Dit skep onnodige skuldgevoelens, en die kind voel sleg na die tyd, en dan ook weer elke keer wanneer hulle mense so persoonlik moet groet.
Niemand is geregtig op ’n soengroet of druk nie. Dit herinner my aan die Seinfeld episode getiteld “The Kiss Hello”. Hierin verduidelik Jerry Seinfeld se karakter hoekom hy teen soengroet gekant is: “It’s the obligation, that as soon as this person comes in you know you have to do it”. Daar behoort regtig nie ’n verpligting te wees nie. Ons is almal vrye wesens wat kan kies met wie ons ons persoonlike spasie deel.
Oor punt twee, “soengroet is ons kultuur”. Net omdat dit Suid-Afrikaanse kultuur is, beteken dit nie ek moet daarmee saamstem nie. Die woord kultuur word te net te veel gebruik om mense te forseer om dinge te doen wat verkeerd is, en wat hulle nie wil doen nie. Byvoorbeeld maagdelikheidstoetse is in sekere streke van ons land deel van die kultuur, maar dit beteken nie dit is reg nie. (Vrywaring: Ek vergelyk onder geen omstandighede maagdelikheidstoetse met soengroet nie. Ek probeer net ’n punt bewys.)
Ek glo ook dat die ouer generasies tradisie en kultuur gebruik om die jonger generasies te“straf” vir hul voorvaders se sondes. Die hele storie van “toe ek ’n kind was moes ek dit doen, of ek wou of nie; jy sal dit ook doen...” Dit is onnodig en skep weereens die indruk dat jy nie in beheer van jou eie persoonlike spasie is nie.
Die ordentlik-wees en bewaar-die-vrede-“siektes” wat ons in die land het, speel ook hul rol hier. Dit is Suid-Afrikaners se kultuur om ten alle tye ordentlik en gaaf te wees, al is dit ten onkoste van jouself. Jy bewaar die vrede ten onkoste van jou eie binneste se vrede. Die soengroet aficionados moet verstaan die persoon is nie ongeskik of anti-sosiaal as hulle jou nie so wil groet nie, hul persoonlike grense verskil net van joune.
Die laaste punt op die lys, maar nie die minste nie, is kieme. Ek koes vir kieme. Ek probeer dit op ’n baie subtiele manier vermy, maar is al talle kere uitgewys op my sogenaamde “obsessiewe kompulsiewe-maniere”. Sommige van my vriende en familie beskryf my as neuroties en paranoïes, maar ek het net een fliek te veel gesien waar ’n virus die skurk in die verhaal is. ’n Soengroet is die poort na verkoue, koorsblare, griep, Ebola ensovoorts. En ek is nie bereid om daardie rit te neem nie.
Ek sluit af met die woorde van Seinfeld: “The kissing thing is over! There’s no more kissing and I don’t care what the consequences are”.