Koppieteefontein: Haar naam is LucindaJak de Priester. (Foto: Abri Kruger Photography) Ek ken nie haar van nie, maar haar naam is Lucinda. Presies ŉ jaar gelede was ek nog ŉ potensiële eiendomsagent. Wel, seker nie ŉ regte, egte eiendomsagent nie, maar ek het probeer om die angs van Covid te verlig. Dalk nie hard genoeg nie, wie sal ooit weet, maar eiendomsagent-wees is ŉ professie waar jy hare op jou tande nodig het… nie soos ek wat oor elke mens, huis, moeilike kliënt of sentimentele huiseienaar ŉ liedjie of ŉ toneelstuk wil skryf nie. Jy moet “listings” gaan uitkrap uit gate en kennisse en atletiekbyeenkomste en begrafnisse. Jy moet “connect” met almal as jy eintlik net met die Here wil “connect”. Dis erger as Facebook. Jy moet voor in die koor wees. Nuuskierig oor al die verkeerde dinge. Belangstel in alles waarvan jy nie hou nie. Jy moet vriendelik wees as jy beswaard voel en jy moet positief lyk as jy negatief voel. Jy moet mense beloof jy sal hulle huise verkoop vir baie meer geld as wat dit werd is en jy moet voorgee jy hou van katte as jy eintlik allergies is. Dis ŉ nagmerrie. Dit alles om ŉ moontlike kans te kry om ŉ huis te lys. Om nie te praat daarvan om ŉ alleenmandaat te kry nie. Connect. Connect. Connect. So is ek gevra deur my “agentskap” om na ŉ funksie te gaan by Lourensford-wynlandgoed op Somerset-Wes om te gaan “connect”. Ek daag op as Jak de Priester, maar eintlik moet ek iemand anders wees. Ek ken niemand nie. Ek weet ook nie presies waaroor dit gaan nie, maar ek is daar om te “connect”. Dit voel so vreemd om by ŉ oggendfunksie aan te kom sonder geen vooruitsigte om te sing nie. Ek voel gespanne, maar op ŉ ander manier. Dis nie dieselfde gevoel van adrenalien soos wanneer ek amper moet begin sing nie. Die mense groet vriendelik in die ingangsportaal. Nadat die derde persoon, nuuskierig en beleefd wil weet wat ek daar doen, antwoord ek effens sarkasties… “Ek weet self nie, maar die Here het seker ŉ plan.” Van daardie oomblik was dit my antwoord. Almal staan rond, in afwagting vir die geleentheid om te begin, maar die mense stroom steeds in. Ek gaan maak ŉ koppie tee by die koffiestasie. Hier voel ek veilig. Naby die tee. Ek neem ŉ muffin uit die wit bak. Net toe ek die eerste hap vat, kom ŉ vriendelike vrou tussen 25 en 30 na my toe aangestap. “Lekker om jou hier te sien… wat doen jy hier?,” vra sy vriendelik. “Net die Here weet,” antwoord ek. “My naam is Caryn,” stel sy haarself voor en nooi my om by haar aan ŉ tafel te gaan sit. Ek is dankbaar. Dit voel soos op universiteit as jy nuut by ŉ klas aankom en dan ŉ groepie soek om by te staan. Die geleentheid begin met Skriflesing en gebed. ŉ Goeie begin, dink ek. Dis die een spreker na die ander. Vriendelike, ingeligte mense. Ek luister, maar my gedagtes dwaal na my ou lewe toe. Die lewe van ŉ kunstenaar. Hier sit ek nou in die mooiste plek tussen ŉ klomp vreemde mense en ek weet skaars hoe ek hier op geëindig het. Lourensford-wynlandgoed is beeldskoon. Alles is mooi. Die oggendfunksie is stylvol en pragtig. Die tee is heerlik en die ontbyt ŉ fees op die tong. Al voel ek vreemd, voel ek tuis tussen die lekker kos en drank wat voorgesit word. Ek en Caryn gesels heerlik. Haar lewe is ook omvergegooi deur Covid. “Nou’s ek hier,” sê sy. Sy vra my uit oor my planne. Ek deel my drome soos ŉ matrikulant. Ek besef alles het met kuns of tee te doen. Koppieteefontein-leefstylprodukte wil ek maak, my eie teehandelsmerk begin, ŉ kunsgalery open. Ek het honderde idees… en sommer ŉ klerereeks ook. Caryn luister aandagtig terwyl ek gesels. “As jy ŉ gebore kunstenaar is, is dit ŉ moeilik skuif om korporatief te wees. Die eiendomswêreld is soos die korporatiewe wêreld. Mense en kontrakte en prokureurs en banke… Dit belemmer my dag. Teen die tyd as die kommissie uitbetaal is jy al so uitgeput en verwaarloos, jy het ŉ voltydse sielkundige nodig om net weer jou selfbeeld te herbou.” Caryn luister aandagtig. “Ek is ŉ mens wat lief is vir woorde en musiek en kuns en kultuur en feeste en konserte en mooi kleure… alles wat koekoes is… daarvan hou ek. Musiek is die bloed in my are. “Maar ŉ mens moet eet, nê!,” maak ŉ man in ŉ pak ŉ opmerking van ŉ ander tafel af. Caryn kyk my aan. Sy dink seker ek is mal. Wanneer laas het ek vir ŉ wildvreemde persoon alles oor myself vertel. Gewoonlik vra ek die vra, maar dis nou te laat. My hart lê klaar op die tafel tussen die soutpotjies en borde. “Ek verstaan presies,” antwoord sy. “Ek het ŉ kleremaakfabriek gehad… en toe kom Covid.” “Ek moes al my wonderlike werkers laat gaan… en hier is ek nou.” “ŉ Mens moet eet,” herhaal die man in die pak by die ander tafel. “Jammer,” sê ek. “So as jy ŉ “seamstress” nodig het, kan ek jou help,” sê Caryn. “Hier is vir jou ŉ nommer.” So groet ek almal by die funksie, onseker of ek my hart te veel met vreemdes gedeel het en of ek net ŉ sielkundige nodig het, maar met ŉ nommer van ŉ vrou wat blykbaar enigiets op ŉ naaimasjien kan maak. Ek verkyk my aan die skoonheid van Lourensford soos wat ek uit die hekke ry op pad huis toe. By die huis aangekom skakel ek die nommer. “Lucinda wat praat,” antwoord ŉ vriendelike stem in ŉ sterk Afri-Kaapse aksent. Ons maak ŉ afspraak. Daardie selfde middag ry ek Macassar toe. Dis ŉ township net buite Somerset-Wes. Dis ŉ ander wêreld, dink ek soos wat ek die area binnery. Vroeër vandag was ek op Lourensford-wynlandgoed en nou ry ek hier tussen rondloper honde, rastas op die hoeke en ŉ klomp vervalle huisies met of sonder nommers. Die armoede is oral hier. Dis Suid-Afrika. Hier en daar is informele groente-verkopers en kafeetjies. Daar lê vuilgoed oral. Klein kindertjies hardloop oor die pad. Daar staan perde vasgemaak aan pale wat liggies wei aan die bietjie gras op die sypaadjies. Soveel mense sit buite, stap buite, lê buite. Een ding van die lewe van ŉ sanger en ŉ eiendomsagent wat ooreenstem is… jy kom oral! Einde ten laaste vind ek Lucinda se huisie. Daar speel klein kindertjies rond wat nog nie skooltoe gaan nie. ŉ Klomp. Lucinda staan voor haar hekkie vir my en wag. Die vriendelikste bruin vrou, maar ek kan sien sy het al baie grondpad geloop in haar lewe. “Kom binne.” Ek stap binne in die kleinste huisie. Dis ŉ langwerpige huisie. Die televisiekamer en kombuisie is een vertrek van nie meer as 4 vierkante meter nie. Dis donker binne. Beurtkrah, maar al was daar nie beurtkrag nie sou dit steeds donker wees. Deur ŉ gangetjie verby ŉ badkamertjie tot in ŉ slaapgedeelte wat ook as ŉ werksgedeelte dien. Die mure is ongeverf. Daar is ŉ dubbelbed. Daar staan 3 industriële masjiene. Sy werk op al drie. Daar is oral materiaal en tekens dat hier klere gemaak word. Hoe sou ek ŉ beskrywing en foto’s op Property 24 plaas as ek hierdie huisie moes lys, dink ek. Wow, alles in hierdie klein spasie. Soos ons instap, hardloop drie klein kindertjies met die oulikste gesiggies saam in. Hulle is onder ons voete, maar gaan sit kiertsregop op die dubbelbed. Hulle gaap my aan. Lucinda gee vir hulle elkeen ŉ toffie en vra hulle moet buite gaan speel. Hulle is gehoorsaam. “Almal jou kinders?,” vra ek. “Nee,” lag sy. “Almal bly maar hier. Hulle ma’s is weg en hul pa’s is of dood of in die tronk. So hulle bly by hulle oumas.” “So ek gee maar aandag… wie anders gaan. Saans is die hele buurt hier,” lag sy. Hulle kry aandag hier by Lucinda. Sy leer hulle dans en maak vir hulle kostuums van oorskietmateriaal. Sy’t ou plastiekbrille en dinge wat die kindertjies aantrek en konsert mee maak. Dis ŉ hele wêreld van kuns, liefde, aandag en samesyn hier in hierdie klein huisie in Macassar en die kindertjies sonder ouers stroom hiernatoe. Ek staan verstom. Ek kyk na alles om my. Ek was ure gelede nog by Lourensford-wynlandgoed. ŉ Wêreldklas bestemming. En nou staan ek hier. Ek kan nie die “magic” glo wat ek hier binne voel nie. Later kom daar nog kindertjies in. Sy leer die dogtertjies naaldwerk doen. Soms is sy te besig om self te werk, maar dan sit hulle net en kyk vir haar. Ek en Lucinda het van daardie dag af ŉ spesiale band met mekaar. Sy maak alles saam met my. Klere, kussings, sakke. Ek bring die planne… en sy maak dit. Die hele gemeenskap van Macassar het in daai klein huisie bymekaargekom om te kyk die aand wat ek op Noot vir Noot gesing het. Van toe af is ek die Justin Bieber van Macassar. Mense, kinders, honde en perde kom aangehardloop as my kar voor Lucinda se stukkende hekkie stop. Almal is so bly om my te sien. Antie Henna woon langs Lucinda. Sy is al oud en praat kliphard. Sy sit die heeldag en skil aartappels en wanneer ek daar stop vertel sy dat sy my gehoor sing het op RSG en vra sy wanneer bring ek weer ŉ botteltjie wyn saam. En as ek ooit in Kaapstad kom, soek sy Kaapse vis en tjips. Lucinda se aansien in Macassar het hoogtes bereik. Sy ken dan iemand wat op Noot vir Noot gesing het. (Dis nou ek.) Eendag vertel sy my: “Die mense vra vir my… Lucinda waar het jy aan Jak gekom… en ek sê net vir hulle…. hy’t uit die hemel uit hier ingeval…,” lag sy. En dis hoe ek voel oor Lucinda. Sy en die kinders van Macassar gee my nuwe perspektief oor die lewe. Ek kyk anders na my lewe en na my kinders. Ek waardeer ons huis. Die spasie. Die stoep. Ek is so dankbaar dat my kinders geliefd is. Ek leer dat kuns en kultuur mense (soos die kinders van Macassar) se lewens beter maak. Dat elke keer as hulle ŉ kostuum wat deur Lucinda gemaak is, uit weggooimateriaal, aantrek, daar ŉ glimlag op hul gesigte is. As hulle dans saam met die ander kinders voor Lucinda se huis, voel hulle hul het familie. Lucinda is ŉ engel op hierdie aarde. En dan dink ek aan die oggend van die funksie by Lourensford. Ek wat nie daar wou wees nie… en ek dink aan my antwoord toe Caryn my vra… “Wat doen jy hier?”… en ek antwoord… “net die Here weet…” dan maak alles vir my sin. En ek glimlag. “Wil Jak ŉ koppie tee drink?” vra Lucinda my op die 4 Januarie 2023 toe ek weer met ŉ klomp idees en materiaal in haar klein huisie staan. Ek kyk na die klomp klein gesiggies van Macassar se kindertjies, wie se pa’s dood of in die tronk is en wie se ma’s êrens in die strate van Strand en Somerset-Wes ronddrentel. “Waar sal ons sit?” vra ek, terwyl Lucinda ŉ blikketeltjie op ŉ stofie sit. “Sommer op die bed of enige plek,” antwoord sy. En so sit ek en drink my eerste koppie tee in Macassar in die kleinste huisie ooit, met die meeste klein hawelose kindertjies… en die wonderlikste 48-jarige, hardwerkende vrou… Lucinda. En ons drink tee… en ons gesels… en ek leer die wêreld van swaarkry ken… maar met dankbaarheid vir die kleinste dingetjies… alles met ŉ glimlag en alles oor ŉ koppie tee. ŉ Voorspoedige 2023 vir julle almal en mag ons baie tee-afsprake hê hierdie jaar!