Klankfees - INK - INK Klankfees - INK
Datum gepubliseer: 28 Oktober 2017 Aantal woorde: 23 652 Kere gelees ♥12
tot klanke gegiet,
om vermaak te bied
wat weerklink as gevoels-fonetiek…
Mistieke ou lirieke wat jou wink
en noot-vir-noot sielsgenot skink Haai! Die wonderlike w�reld van die vraatsugtige roofvisse
�n Haai se manier van jag kan ooreenstem met die taktiek van �n menslike reeksmoordenaar...
venyn van die see...
verdien hy werklik sy reputasie as �n verstandlose
Vishoek in die Kaap het �n bejaarde vrou in November 2004 in die
gevreesde kake van �n witdoodhaai gesterf... en di� en ander haai-aanvalle
in die Kaapse waters het baie mense opnuut laat wonder of
mensvreterhaaie nie maar van die aangesig van die aarde af verdelg
behoort te word nie. Maar bewaringsbewustes, wat bekommerd is oor die
versteuring van die sensitiewe ekologiese ewewig in die see, dink heeltemal anders
oor die saak. Ons moet die seediere se gedrag leer verstaan, s� hulle, en weet hoe om
uit die gevaarlikes se pad te bly... net soos �n mens tog nie in die
Bosveld goedsmoed tussen �n trop leeus sal instap nie...
WEBB (77) het gereeld in die see gaan swem by Vishoek in die Kaap, waar
sy gewoon het. Tot daardie noodlottige dag in November 2004 toe sy voor
geskokte toeskouers deur �n groot witdoodhaai
(Carcharodon carcharias) aangeval en gruwelik
gedood is. Die lengte van die haai is op 5,5 meter geskat.
Net die vorige April
het �n sestienjarige branderplankryer in die Kaapse waters sy
regterbeen weens �n witdoodhaai-aanval verloor. En in Maart 2005 is �n
32-jarige Britse toeris by Noordhoekstrand in die Kaap weer so erg deur
vermoedelik �n witdoodhaai toegetakel dat hy inderhaas per noodhelikopter na die hospitaal
gebring moes word.
Dit het baie mense laat wonder hoe veilig die Kaapse strande nou eintlik vir baaiers is. Sou die Kaap as haaigebied dalk nog in dieselfde gevaarliga kon beland as Durban en sy naburige kusdorpe
voordat haainette in 1967 daar aangebring is?
Gelukkig vir die menslike swemmers in ons kuswaters�en stellig vir die witdoodhaai self�is daar egter navorsers wat intensief in di� roofvis belang stel en groot moeite doen om sy grille, gedoentes en gewoontes te bestudeer.
Dis nou navorsers soos Neil Hammerschlag van die Universiteit van Miami in Amerika en Aiden Martin van die Universiteit van Brits-Columbi� in Kanada. Vanaf �n eiland in Valsbaai by die Kaapse Skiereiland, waar duisende pelsrobbe �n holte vir die poot gevind het, het hierdie twee wetenskaplikes �n studie onderneem om die roofgewoontes van die haaie in ons Kaapse waters te beloer. In die winter van 2004 het Hammerschlag en Martin nie minder nie as 340 aanvalle deur witdoodhaaie op pelsrobbe binne twee kilometer van die eiland waargeneem.
Later het hierdie navorsers �n kenner van die werkwyses van menslike misdadigers by hul navorsing betrek, te wete Kim Rossmois wat verbonde is aan die Staatsuniversiteit van Texas in Amerika.
En in 2009 is van hul baie interessante bevinding berig. Volgens hierdie geleerdes lyk dit of witdoodhaaie hul jagstrategie vooraf beplan�en, wat meer s�, of die strategie soortgelyk is aan die taktiek wat sekere menslike reeksmoordenaars aanwend wanneer hulle hul slagoffers vermoor.
Menslike reeksmoordenaars kan �n ankerpunt gebruik, gewoonlik �n woon- of werkplek, van waar hulle hul aanvalle in die omtrek doen, �n punt waarvan die ligging mettertyd deur speurders bereken kan word. Witdoodhaaie swem eweneens nie doelloos in die see rond om lukraak op hul volgende maaltyd af te kom nie, maar identifiseer self �n �ankerplek� waaruit hulle kan toeslaan en soek dan in die omringende moordgebied op hul volgende slagoffer.
Wie�t ooit ges� haaie is bloeddorstige stommelinge wat net vreet en vergeet en op geen manier in staat is om beredeneerd te dink nie! Hoe ook al, dit maak die meeste van ons nie minder bang vir hulle nie...
vrees wat mense beetpak wanneer hulle van haaie hoor, setel in die
oerinstinkte van die mens. Hoewel oneindig meer mense in motorongelukke
en talle meer in vliegongelukke as in haaikake sterf, klim ons vreesloos
in ons karre en vliegtuie, maar vlug in paniese angs uit die branders
selfs as ons byvoorbeeld �n drywende tamatiekissie vir �n getande
Goed en wel, s� die haaikenners, natuurlik moet �n mens in jou pasoppens bly
vir mensvreterhaaie. Maar ons kom darem ook al �n lang pad
sedert naastenby die middel van die twintigste eeu toe Durban die reputasie
van die gevaarlikste haaistrand ter w�reld gehad het.
Gelukkig weet ons vandag soveel meer oor haaie en hul gedrag
dat ons met hulle kan saamlewe sonder om hulle voor die voet te wil
langs die Suid-Afrikaanse kus word selfs deur wetgewing beskerm. Met �n
openbare bekendstellingsveldtog is ook reeds by geleentheid probeer om die
publiek se siening van die witdoodhaai te verander�om hom nie soseer as �n �mensvreter� te beskou nie, maar
eerder as �n �vriendelike monster�.
weet die witdoodhaai is fisiek in staat om feitlik enige dier in die see
dood te maak en te verslind. Maar wetenskaplikes het jare lank
gedebatteer of hierdie volmaakte moordmasjien ook intelligent is.
Navorsers vergelyk die brein van �n volwasse witdoodhaai met di� van �n
manta-rog. Dis maar byna die helfte die grootte van �n manta-rog s�n,
omtrent so groot soos �n klein langwerpige lemoentjie.