PressReader - Die Burger: 2019-09-16 - Nu­we wet wil staat 20%-be­lang gee in o­lie­pro­jek­te
Nu­we wet wil staat 20%-be­lang gee in o­lie­pro­jek­te
Die Burger - 2019-09-16 - 11 - Fran­cois Wil­li­ams
’n Nu­we wet om o­lie- en ga­seks­plo­ra­sie in Suid-A­fri­ka te re­gu­leer, kan die staat ’n 20%be­lang gee in eks­plo­ra­sie- en pro­duk­sie­reg­te. Daar­be­ne­wens sal swart be­mag­ti­ging s maat­skap­pye’ n 10%- be­lang kry.
Dit is van die voor­stel­le vir ’n nu­we af­son­der­li­ke wets­ont­werp oor pe­tro­le­um.
Die voor­stel is dat ’n 10%-be­lang van die eks­plo­ra­sie- en pro­duk­sie­reg­te gra­tis aan die staat moet toe­kom, het N­to­ko­zo Ng­cwa­be, ad­junk-di­rek­teur-ge­ne­raal vir mi­ne­ra­le be­leid in die de­par­te­ment van mi­ne­ra­le bron­ne en e­ner­gie, Vry­dag aan die par­le­ment se por­te­feul­je­ko­mi­tee oor mi­ne­ra­le bron­ne en e­ner­gie ge­sê.
Tan­tie­me aan re­ge­rings op wins uit o­lie en gas wis­sel tans tus­sen 0,5% en 5%. Be­leg­gers in o­lie- en ga­seks­plo­ra­sie kan tans R20 van die Suid-A­fri­kaan­se In­kom­ste­diens (SAID) te­rug­kry vir el­ke R10 wat hul­le be­stee aan eks­plo­ra­sie, en hul­le kan R15 van die SAID te­rug­kry vir el­ke R10 wat hul­le be­stee om ’n o­lie­of gas­veld te ont­wik­kel as daar eers ont­dek­kings ge­doen is, het Ng­cwa­be Vry­dag ge­sê.
Op grond hier­van kan dit die re­ge­ring tot tien jaar kos voor­dat hy self in­kom­ste uit so ’n pro­jek kry, en Ng­cwa­be meen die fis­ka­le re­gi­me hier­oor moet ver­an­der word.
Sy het be­klem­toon dié as­pek­te oor be­las­ting­in­kom­ste sal nie in die nu­we wet ver­vat word nie, maar sal deel wees van be­las­ting­wet­ge­wing, en hul­le is in ge­sprek met die na­si­o­na­le te­sou­rie daar­oor.
Die doel met die wet is om be­leg­gers in die be­dryf se­ker­heid te gee, maar ook om die staat gro­ter deel­na­me in die pe­tro­le­um­be­dryf te gee, in­slui­tend die staats­on­der­ne­mings soos Pe­troSA, het Ng­cwa­be ge­sê.
Tans word pe­tro­le­um in­ge­vol­ge die Wet op die Ont­wik­ke­ling van Mi­ne­ra­le en Pe­tro­le­um hulp­bron­ne ge­re­gu­leer. Die wets­ont­werp om dié wet­te wy­sig het ver­val en dit is dus nou die ge­leent­heid om ’n af­son­der­li­ke wet te skryf, het Ng­cwa­be ge­sê.
Sy sê hul­le het ge­kyk na An­go­la, Noor­weë en G­ha­na in ver­band met die soort pe­tro­le­um­kon­trak­te waar­voor die wet voor­sie­ning moet maak. Daar is na Ni­ge­rië ge­kyk oor hoe om dit nie te doen nie, het sy laat glip.
Die de­par­te­ment kyk ook na kon­trak­te in Ka­tar, en gaan bin­ne die vol­gen­de maand ’n span na Noor­weë stuur vir na­vor­sing.
Die voor­ge­stel­de wets­ont­werp maak voor­sie­ning vir pro­duk­sie deel kon­trak­te en diens­kon­trak­te. In som­mi­ge ge­val­le be­sit die staat die vol­le pro­jek en die be­leg­ger le­wer kun­dig­heid oor eks­plo­ra­sie. Sy ver­goe­ding daar­voor kry hy uit wins­de­ling wan­neer ’n pro­jek eers kom­mer­si­eel be­dryf word. Ng­cwa­be sê die soort kon­trak kan wis­sel na ge­lang van spe­si­fie­ke fak­to­re soos die po­si­sie van die eks­plo­ra­sie­blok en of dit kon­ven­si­o­ne­le of on­kon­ven­si­o­ne­le re­ser­wes is.
Sy meen die eks­plo­ra­sie vir ska­lie­gas in die Ka­roo kan ook deur dié wet­ge­wing ge­dek word. Vo­ri­ge re­gu­la­sies oor eks­plo­ra­sie vir ska­lie­gas wat in 2015 ge­pro­mul­geer is, is deur die hof as on­gel­dig ver­klaar.
Die de­par­te­ment wou in die vo­ri­ge ad­mi­nis­tra­sie wet­ge­wing oor die na­si­o­na­le e­ner­gie re­gu­leer­der, gas, pe­tro­le­um pro­duk­te, die na­si­o­na­le kern­re­gu­leer­der en die na­si­o­na­le fonds vir ra­di­o­ak­tie­we af­val af­han­del, maar kon nie vor­de­ring maak nie weens on­der­meer lei­er­skap ver­an­de­rings, tug­pro­ses s een be­dan­kings van kern­per­so­neel, en’ n ge­brek aan teg­nie­se en regs­vaar­dig­he­de. T­ha­ba­ne Zu­lu, di­rek­teur-ge­ne­raal van e­ner­gie, sê hul­le mik om dié wet­ge­wing oor die vol­gen­de paar jaar aan die ka­bi­net en par­le­ment voor te lê.