Tel jou woorde: 'n Vergiettes is koel | Maroela Media
Vergiettes (Argieffoto, malinbatmastar/Pixabay)
Staan vanaand en kosmaak. Die student is by en ek sê: "Gee asseblief vir my die vergiettes aan." Stilte. Beweginglose stilte. "Wat is 'n vergiettes?" vra hy. Ek verduidelik hoe dit lyk, en die ligte gaan aan. "Ooooo, 'n colander! Nou hoekom sê jy nie dis wat jy wil hê nie? Dis mos baie makliker om die een woord te gebruik wat almal ken." (Die meisie is Engels, en dié kook lekker. En hy help haar, want hy wil nog indruk maak, dié dat hy weet van 'n colander.)
Wat nie my skuld is nie, is die feit dat ek as onkoel, onwaardig en onintelligent geëtiketteer word omdat ek twee woorde ken in plaas van een. Omdat ek in my kombuis vir 'n vergiettes vra, en dan met agterdog bejeën word omdat ek weet hoe om my eie taal te beheers. Ek leef in 'n wêreld, en skielik in 'n huis ook, waar dom en oningelig aantrekliker is as intelligent en kundig. In hierdie geval sal ek die oortreder vergewe, want hy is my kind, maar hy is ook 'n produk van die tydsgees. En die tydsgees het hom geleer dat hy mag neersien op iemand wat meer weet as hy. Dis nie 'n leemte of 'n skande as jy nie 'n ding weet nie, jy vertel net vir die kundige hoe onkoel hý is, dan is die Kaap Hollands en niemand het nodig om sleg te voel of om iets by te leer nie.
Ek vertel dié storie (ten koste van my kind en van myself) omdat dit 'n ding is wat ek in die onderwys opgemerk het, en wat my baie erg verontrus: Dis vir my al asof middelmatigheid die nuwe standaard geword het. Dit het my die eerste keer opgeval toe ek 'n onderwysersimposium bygewoon het om 'n oorsig oor die nuwe AWS te gee, en meer as een Huistaalonderwyser vir my gesê het "die kinders sal nooit hierdie reëls snap nie". Een het selfs ewe snedig, en hard genoeg dat ek hom kon hoor, vir 'n kollega gefluister-sê: "Jy kan hoor hierdie koekie het nie 'n kloe wat in 'n klas aangaan nie." Die feit dat ek nie daar was om die reëls vir die kinders te leer nie, maar vir hóm en dat hý veronderstel was om die reëls te snap omdat die onderwyser darem seker in staat moet wees om slim kinders se vrae oor taalkwessies te beantwoord, het nie vir hom saakgemaak nie. Middelmatigheid is sy leuse, sy lewensuitkyk en sy doelwit, en hy gaan nie meer gee as dit nie, want intelligensie is onkoel.
So 'n maand of drie gelede sit ek deur 'n onhoudbaar vervelige vergadering wat deur 'n amptelike owerheid gereël is. Nie die onderwysdepartement self nie, maar daar is amptenare wat namens die onderwysdepartement kom praat. Een van hulle is pas terug van 'n besoek aan Amerika en verkondig met 'n lig in sy oë die nuwe evangelie wat hy daar gehoor het: "No child should be left behind." Dis lofwaardig, en in 'n Eerste Wêreldland soos die VSA 'n baie edel filosofie. Maar wat is die implikasies vir 'n land soos Suid-Afrika as ons die stadigste leerders in die klas gebruik om die tempo te bepaal waarteen ons kinders leer? Wat word van die intelligente kinders, die uitblinkers en die weetgieriges, wat vooruit moet loop omdat hulle die nuwe geslag digters en denkers en akademici en filosowe moet word? Hoekom moet hulle leer intelligensie is onkoel?
Ja, die nuwe AWS het 'n paar goggas en vreemdhede in wat nie vir my Afrikaans is nie, ons leen dit maar seker, ewenwel, dit laat my gril. Ek bly net eenvoudig weg daarvan.
Dankie Sophia – om middelmatig te wil wees is vir MY onkoel!
Sophia noem dat die onderwysstelsel ons as onderwysers pootjie. Op die oomblik kniehalter ouers en gesinne se onderlinge vetes en gevegte voor hul kinders my om hul kinders te leer. Ek lap siele en gemoedere en probeer kinders net aanmekaar hou, dus moet die basiese onderrig maar deug, plek vir begeleiding tot hoogste hoogtes is buite die kwessie. Afwesige pa's, wat nie onderhoud wil betaal nie, en op die manier veroorsaak dat daar nie eers vir die basiese voorsiening is nie, beitel verder weg aan enige fondasie wat ons probeer lê. Miskien verstaan jy nou die onderwyseres se opmerking beter.