Jaaka o tlhagisitswe mo Kokoanopeomolaong ya Bosetšhaba jaaka karolo 75-Molaotlhomo; tshobokanyo e e itlhalosang ya Molaotlhomo o o phasaladitsweng mo Kuranteng ya Mmuso No.
Go tlamelela ka fa gare ga letlhomeso la Molao wa Bosetšhaba wa Tikologo, 1998, botsamaisi le tshomarelo ya ditshedi tsa mefutafuta tsa Aforika Borwa; tshireletso ya methalethale ya ditshedi tsa tikologo tse di tlhokang tshireletso ya bosetšhaba; tiriso e e tswelelang ya metswedi ya baoloji ya tlholego; go kgaogana go go siameng go go lekaneng ga ditshiamelo tse di tswang mo patlisisong ya botshelo jwa matheriale wa tlhago e e ntshiwang go tswa metsweding ya baoloji ya tlholego; tlhomo le ditiro tsa Setheo sa Ditshedi tsa Mefutafuta tsa Bosetšhaba sa Aforika Borwa; le merero e e amanang le seo.
a methalethale ya ditshedi e e seng methalethale ya ditshedi ya tlholego; kana b methalethale ya ditshedi ya tlholego e e sutiseditsweng kana e go ikaeletsweng go sutisediwa kwa lefelong le le kwa ntle ga phatlalatso ya tlholego ya setlhopha, fela e seng methalethale ya ditshedi tsa tlholego tse di okeditseng phatlhalatso ya tlholego ya setlhopha ka mekgwa ya tlholego ya khudugo kana kanamiso kwa ntle ga tsereganyo ya motho mefuta ya baoloji" kana "mefutafuta ya ditshedi" e kaya dipharologano magareng ga ditshedinyana tse di tshelang gi tswa metsweding yotlhe go akarediwa lefatshe, lewatle le ditshedi tsa tikologo tsa metsi tse dingwe le mararaane a ekholoji a e leng karolo mme go tsenyeletsa gape mefutafuta ka fa gare ga methalethale ya ditshedi, magareng ga methalethale ya ditshedi le ya ditshedi tsa ditikologo.
Lefapha le kaya.
mmasepala o kaya mmasepala o o tlhomilweng go ya ka Molao wa Mmuso wa Selegae, 1998 Molao Nomoro.
Molao wa Setšhaba wa Botsamaisi ba Ditšhelete o kaya Molao wa Setšhaba wa Botsamaisi ba Ditšhelete, 1999 Molao Nomoro.
methalethale ya ditshedi e e sa babalesegang e kaya methalethale ya ditshedi ya tlholego ya kwalo ya maina e e sa babalesegang go ya ka karolo 55.
Mo Molaong o, mafoko kana ditlhaloso tse di ntshitsweng go tswa mafokong kana ditlhalosong tse di tlhalositsweng mo karolo tlaleletsong 1 di na le bokao bo bo tsamaisanang kwa ntle ga fa diteng tiriso di bontsha gore bokao bo bongwe bo ikaeletswe.
a diragatsa, go somarela le go tsweletsa mefutafuta ya ditshedi ya Aforika Borwa, dikarolo tsa teng le metswedi ya tlhago; le b go diragatsa Molao o go fitlhelela boiphitlhelelo bo bo tswelelang go ya ditshwanelong tseo.
i metsi a teng a naga, karolo ya ikonomi e e tlhophologileng le šelefo ya kontinente jaaka e tlhalosiswa mo Molaong wa Dikarolo tsa Lewatle, 1994 Molao Nomoro 15 wa 1994; le ii Ditlhaketlhake tsa Prince Edward tse di supelwang mo Molaong wa Ditlhaketlhake tsa Prince Edward, 1948 Molao Nomoro 43 wa 1948; le b go ditiro tsa motho tse di amang mefutafuta ya baoloji ya Aforika Borwa le dikarolo tsa teng.
a mo mmusong wa bosetšhaba le didiko tsa selegae; le b mo mmusong wa sediko sa porofense, go ya ka karolo 146 ya Molaotheo.
Molao o o naya dithata kwa ditumalanong tsa boditšhabatšhaba tse di tlhomamisitsweng tse di amang mefutafuta ya ditshedi tse Aforika Borwa e leng Mokgatlho teng, le e e bofang Rephaboliki.
Molao o o tshwanetse go buisiwa le ditshiamelo dife tse di maleba tsa Molao wa Bosetšhaba wa Botsamaisi ba Tikologo.
Kgaolo 4 ya Molao wa Bosetšhaba wa Botsamaisi wa Tikologo e dira kwa tharabololong ya dithulano tse di tswang mo tiragatsong ya Molao o.
Tiragatso ya Molao o e tshwanetse go kaelwa ke ditheo tsa bosetšhaba tsa botsamaisi jwa tikologo tse di beilweng mo karolong 2 ya Molao wa Bosetšhaba wa Botsamaisi jwa Tikologo.
b molao wa porofense, thulano e tshwanetse go rarabololwa go ya ka karolo 146 ya Molaotheo; le c molao tlaleletso wa mmasepala, karolo ya Molao e a dira.
b molao wa porofense, thulano e tshwanetse go rarabololwa go ya ka karolo 146 ya Molaotheo; le c tlaleletso ya molao wa mmasepala, molao wa tlaleletso o o ntshitsweng go ya ka Molao o o a dira.
Go nna le tiragatso e e lolameng ya karolo tlaleletso 2b Tona o tshwanetse, go ya ka karolo 1466 ya Molaotheo a ise melao yotlhe ya tlaleletso e e ntshitsweng go ya ka Molao o e e amang diporofense kwa Khanseleng ya Bosetšhaba ya Diporofense go rebolwa.
thibelo ya ditiro tse di utlwalang mo mefutafuteng ya ditshedi le dikarolo tsa yona; le b go tsenya dikaedi go lebelela tsamaelano le ditlwaelo le maemo ao. 2 Pele ga go neelana ka ditlwaelo le maemo le go baya dikaedi go lebelela tsamaelano le ditlwaelo le bonno ba maemo ao. Tona o tshwanetse go rerisana le Tona ya Khansele ya Phetiso ya merero ya tikologo mo porofenseng nngwe le nngwe e mo go yona ditlwaelo le maemo di tla dirang.
b mo lefelong le le rileng fela; kana c kwa ditlhopheng tse di farologaneng tsa mefutafuta ya ditshedi fela.
a mafelo a a farologaneng; kana b ditlhopha tse di farologaneng tsa mefutafuta ya ditshedi.
Setheo sa Bosetšhaba sa Mefutafuta ya ditshedi sa Aforika Borwa fano se tlhomilwe.
Setheo ke motho wa molao.
i tse di se neetsweng go ya ka Molao o; kana ii jaaka go ka tlhalosiwa.
Fa Setheo go ya ka karolo tlaleletso 1 se neela keletso mo morerong wa saense se ka nna sa rerisana le sethwe sengwe le sengwe se se maleba sa naga kana setheo se sengwe se se nang le boitseanape mo morerong oo.
k sa dira ditiro tsa semolao, go tsenyeletsa ditiro tse di tsamaisanang le, kana mo boemong ba motho ofe yo mongwe kana sethwe sa naga; le l sa tsenya kana go sireletsa kgato efe ya molao.
b Mokaedi Kakaretso kana motlhankedi wa Lefapha yo o tlhomilweng ke Mokaedi-Kakaretso; le c Motlhankedi Mogolo wa Setheo.
a o tshwanetse go tlhomamisa palo ya maloko a a tla tlhomiwang go ya ka karolo tlaleletso 1a; le b a ka nna a fetola go tloga nako le nako e e tlhomamisitsweng go ya ka temana a, fela phokotso mo palong e ka dirwa fela fa phatlhatiro mo Botong e tlhagelela.
a ditshwetso tseo di tserweng ka lebaka la thomeletso go ya ka karolo 27; kana b koo Molao wa Botsamaisi ba Setšhaba sa Ditšhelete o tlamelelang ka tsela e nngwe.
a go lekanela le go nna motho yo o tsepameng go tshola ofisi jaaka leloko; le b go nna le borutegi bo bo maleba kana maitemogelo.
a Motho yo o mo ofising jaaka tokololo ya Palamente kana peomolao ya porofense; kana b Motho yo o tlositsweng mo ofising go ya ka karolo 21.
a ka diphasalatso mo medieng o o dikologang ka setšhaba le mo porofenseng nngwe le nngwe, a laletse dikgetho tsa tlhomo jaaka tokololo e e jalo; le b go kgobokanya lenane la maina a batho ba ba ikgethetsweng, go baya dintlha tse di tlhalositsweng tsa moikgethelwa mongwe le mongwe.
b dintlha tsa borutegi tsa moikgethelwa kana maitemogelo; le c tshedimosetso efe kana efe e e ka tlhalosiwang.
a palo e e tlhokegang ya batho go tswa lenaneng le le kgobokantsweng go ya ka karolo tlaleletso1c; le b fa lenane le le jalo le sa lekana, motho mongwe le mongwe yo o maleba.
a go rerisana le Tona ya Khansele ya Phetiso ya merero ya tikologo; le b go nna le phisegelo kwa tlhokegong, ya go tlhoma batho go godisa kemeditekano.
Ditlhomo di tshwanetse go dirwa ka tsela e e leng gore Boto e tshotse batho ba ba akaretsang boatlhamo bo bo sephara jwa bomaitseanape mo lephateng la mefutafuta ya ditshedi.
Nako le nako fa go tlhokega Tona o tshwanetse go tlhoma tokololo ya Boto jaaka Modulasetulo wa Boto.
Modulasetulo o tlhomiwa nako jaaka go ka tlhomamisiwa ke Tona e e ka, mo lebakeng la tokololo e e tewang mo go karolo131a, le le sa yeng go feta nako ya gagwe jaaka tokololo.
a modulasetulo a se teng nako e e utlwalang; kana b tlhomo ya modulasetulo e sa eme.
b mo pheletsong ya nako eo, a dumelelwa go tlhomiwa gape nako e le nngwe ya tlaleletso ya dingwaga tse tharo; le c a ka nna a nna le ditlhomo tsa bona go ya ka temana a kana b e atolositswe ke Tona mo nakong e e rileng e e sa feteng ngwaga o le mongwe.
Tona o tshwanetse go tlhomamisa maemo a maloko a Boto a a tewang mo go karolo 13 (a).
a Tona a ka nna a, ka tumalano le Tona ya ditšhelete, a a tlhomamisa nako le maemo a thapo a maloko a Boto a a seng mo thapong ya Mmuso.
b Mogolo le tetlo di duelwa ke Setheo.
Maloko a a thapilweng ke Mmuso ga a dumelelwa mogolo le ditetla, mme a tshwanetse go busediwa ditshenyegelo tsa ona tsa sekgwama ke Setheo.
Maloko a a jalo a tlhomiwa mo theong ya nakwana.
c le ntse le ka se dirise maemo, dineo tsa monate kana kitso ya leloko ya go ungwa ka poraefete kana go dira gore motho yo mongwe a bone tshiamelo e se ka fa tshwanelong; le d le ntse le ka se dire ka tsela e nngwe esele e e fokotsang botshepegi, go se tseye letlhakore, kemonosi kana boseriti ba Setheo.
Leloko la Boto le le gatakang kana le tlholega go tsamaisana le karolo tlaleletso 1 le molato wa maitsholomabe.
b ikgolola c a tlosiwa mo ofising go ya ka karolo 21.
Leloko le ka ikgolola fela ka go neela kitsiso e e kwadilweng bogolo mo dikgweding tse tharo kwa go Tona, fela Tona a ka nna a amogela nako e khutshwane mo lebakeng le le rileng.
c go jewa dithoto; kana d go bonwa molato wa bosenyi kwa ntle ga kgetho ya kotlhao.
Leloko la Boto le ka tlosiwa go tswa ofising ka mabaka a maitsholomabe kana go sa kgonang fela morago ga phitlhelelo ya seo e dirilwe ke boto ya dipotsiso e e tlhomilweng ke Tona.
Tona a ka nna a emisa nakwana leloko le le batlisisiwang go ya ka karolo e.
a mo lebakeng la Modulasetulo yo o tlogang, ka go tlhoma leloko le lengwe go ya ka karolo 161 jaaka Modulasetulo b mo lebakeng le leloko le tlogela le le tewang mo go karolo131a, ka go latela tsamaiso e e beilweng mo go karolo 15.
Motho yo o tlhomilweng go tlatsa phatlatiro o tshola ofisi mo karolong e e setseng ya nako ya go tlogela Modulasetulo kana leloko.
Modulasetulo wa Boto o swetsa gore Boto e kopane leng le gore kae, fela bontsi ba maloko a ka kopa Modulasetulo ka go kwala go bitsa kopano ya Boto ka nako le lefelo le le beilweng mo kopong.
Modulasetulo o etelela pele kwa dikopanong tsa Boto, fela fa a se teng kwa kopanong, maloko a a leng teng a tshwanetse go tlhopha leloko le lengwe go etelela pele kwa kopanong.
Boto e ka nna ya tlhomamisa ditsamaiso tsa yona go ya ka ditshiamelo tsa Molao o.
Boto e tshwanetse go tshola direkoto tsa ditsweletso tsa yona le ditshwetso tse di tserweng.
Bontsi ba maloko a Boto a a dirang ka nako e e maleba a bopa khoramo ya kopano ya Boto.
Morero fa pele ga Boto o swediwa ke dibouto tsa bontsi ba maloko a a teng kwa kopanong.
Fa mo morerong ofe kana ofe fa pele ga Boto go na le tekano ya dibouto, leloko le le eteletseng pele kwa kopanong le tshwanetse go diragatsa go dira bouto mo tlaleletsong kwa boutong ya motho yoo jaaka leloko.
Boto e ka nna ya tlhoma komiti e le nngwe kana go feta go thusa mo tiragatsong ya ditiro tsa yona kana tiragatso ya dithata tsa yona.
Fa go tlhomiwa maloko kwa komiting, Boto ga e kganelelwe kwa malokong a Boto.
c e ka nna ya tlosa leloko la komiti go tswa ofising ka nako nngwe le nngwe, go lebeletswe ditshiamelo tsa Molao wa Kgodiso ya Botsamaisi jwa Tolamo, 2000Molao Nomoro 3 ya 2000; le d e tshwanetse go tlhomamisa tsamaiso ya komiti.
Boto e ka nna ya thuba komiti nako nngwe le nngwe.
a Karolo 18 e buisiwa le phetolonyana e e tlhokegang jaaka diteng tiriso e dira kwa mabakeng le maemong a thapo ya maloko a komiti.
b Leloko la badiri la setheo le le tlhomilweng mo komiting go dira mo komiting go ya ka mabaka le maemo a thapo ya motho yoo.
b komiting e e tewang mo karolong 26; kana c leloko la badiri la Setheo.
c tlhomamiso ya pholese ya thapo go ya ka karolo 291; le d go tlhomiwa ga ditekanyetso tsa ditšhelete go ya ka karolo 29 2 kana 3.
c ga e tlose maikarabelo a Boto malebana le tiragatso ya dithata tse di rometsweng kana go diragalela tiro nngwe le nngwe e e romeletsweng; le d ga e thibele tiragatso ya dithata tse di rometsweng kana go diragatsa tiro e e romeletsweng ya Boto..
Boto e ka dumela, ya farologana kana ya fetola tshwetso e e tserweng mo tatelong ya thomelelo go ya ka karolo e, go ya ka ditshwanelo dife tse di ka bong di tsweletse kwa mothong ka ntlha ya tshwetso.
Boto, e dira ka kutlwano le Tona, e tshwanetse go tlhoma motho ka borutegi bo bo maleba le maitemogelo jaaka Motlhankedi Mogolo wa Setheo.
a o tlhomiwa sebaka se se fetang dingwaga tse tlhano; le b a ka nna a tlhomiwa gape ke Boto ka kutlwano le Tona, fela e nne sebaka sa tlaleletso se le sengwe se se sa feteng dingwaga tse tlhano.
Motlhankedi Mogolo o thapilwe go ya ka mabaka le maemo a a jalo a thapo jaaka Boto e ka tlhomamisa go ya ka pholese e e rebotsweng ke Tona ka kutlwano le leloko la Kabinete le le ikarabelelang ditšhelete.
b o tshwanetse go dira ditiro tse di jalo mme a ka diragatsa dithata tse di jalo jaaka Boto e ka mo romeletsa; le c o tshwanetse go begela Boto mo dintlheng tsa botsamaisi, tiragatso ya ditiro le tiragatso ya dithata, ka dikgala tse di jalo le ka mokgwa o o jalo, jaaka Boto e ka tlhomamisa.
i o na le dithata le ditiro tsa Motlhankedi Mogolo; le ii o thapilwe go ya ka mabaka ao le maemo a thapo jaaka Modulasetulo a ka tlhomamisa go ya ka pholese e e boletsweng mo karolo tlaleletsong 3.
Boto, e dira ka kutlwano le Tona, e tshwanetse go tlhomamisa pholese ya thapo ya Setheo.
a ka fa teng ga ditekanyetso tsa ditšhelete tse di beilweng ke Boto, o tshwanetse go tlhomamisa tlhomo ya badiri e e botlhokwa mo tirong ya Setheo; le b a ka tlhoma batho mo diposong mo tlhomong ya badiri.
Mothapiwa wa Setheo o thapiwa go ya ka mabaka le maemo a thapo tse di tlhomamisitsweng ke Motlhankedi Mogolo go ya ka pholese ya thapo ya le ka fa gare ga ditekanyetso tsa ditšhelete tse di beilweng ke Boto.
a Motho mo tirelong ya sethwe sa naga se sengwe a ka nna a adimiwa go ya Setheong ka tumalano magareng ga Motlhankedi Mogolo le Sethwe sa naga se se jalo.
b Batho ba ba adimilweng go ya Setheong ba dira ditiro tsa bona ka fa tlase ga tlhokomelo ya Motlhankedi Mogolo.
Motho mo tirelong ya Setheo a ka nna ka tumelelo ya motho yoo, a adimiwa go ya sethweng se sengwe sa naga ka tumalano magareng ga Motlhankedi Mogolo le sethwe sa naga se se jalo.
Setheo ke seemanosi sa setšhaba sa mabaka a Molao wa Setšhaba wa Botsamisi ba Ditšhelete, mme se tshwanetse go tsamaisana le ditshiamelo tsa Molao oo.
f lotseno lo lo tswang lo lo boletsweng mo dikarolong 32; le g madi a a tswang motsweding o mongwe le o mongwe osele, go ya ka Molao wa Setšhaba wa Ditšhelete.
a go ikaegilwe ka pholese ya peeletso efe kana efe e e ka tlhalosiwang go ya ka karolo 74 ya Molao wa Setšhaba wa Botsamaisi wa Ditšhelete; le b ka tsela e e jalo e Tona a ka e rebolang.
a tshingwana ya bosetšhaba ya bothani; kana b karolo ya tshingwana ya bosetšhaba ya bothani.
Mafelo a a tlhalositsweng mo Mametlelelong 1 ya Molao wa Dikgwa, 1984 Molao Nomoro 122 wa 1984. A tshwanetse go tsewa jaaka a a tlhomamisitsweng jaaka ditshingwana tsa bosetšhaba tsa bothani go ya ka karolo e.
Tlhomamiso ya lefatshe la naga jaaka tshingwana ya bosetšhaba ya bothani, kana karolo ya tshingwana ya bosetšhaba ya bothani e e leng teng, e ntse e ka se gogelwe morago le karolo ya tshingwana ya bosetšhaba ya bothani mo lefatsheng la naga e ntse e ka se kgapelwe thoko go tswa go yona ntle le tshwetso ya Ntlo ya Palamente.
d o tshwanetse go tlhomamisa ditekanyetso mo dituelong tse di bidiwang ke Setheo mo tiragatsong ya ditiro le tiro ya dithata le ditiro; le e a ka lemoga lefatshe la ditshingwana tsa setšhaba tsa bothani tse e leng dikatoloso go ya ditshingwaneng tsa bothani tse di leng teng.
Setheo se tshwanetse go diragatsa dithata tsa sona le go dira ditiro go ya ka tlwaelo le maemo, dikaelo le ditlhomamiso tse di ntshitsweng ke Tona go ya ka karolo tlaleletso 1.
Mo tiragalong ya go se nne teng ga Boto e e dirang dithata le ditiro tsa Boto di boela kwa go Tona yo mo lebakeng le le jalo, a tshwanetseng go diragatsa dithata tseo le go dira ditiro tseo go fitlha Boto e dira gape.
a tlamela thulaganyo e e rulagantsweng e e golaganang ya mefutafuta ya ditshedi b tlamelela go tlhokomela maemo a tshomarelo ya dikarolo tse di farologaneng tsa mefutafuta ya ditshedi tsa Aforika Borwa; le c godisa patlisiso ya mefutafuta ya ditshedi.
c o tshwanetse go thadisa letlhomeso bogolo dingwaga tse tlhano dingwe le dingwe, le d a ka nna, fa go tlhokega, a mametlelela letlhomeso.
Tona o tshwanetse, ka kitsiso mo Kuranteng, a phasalatse letlhomeso la bosetšhaba la mefutafuta ya ditshedi le mametlelelo nngwe le nngwe ya letlhomeso.
c go lemoga mafelo a a tlang pele a kgato ya tshomarelo le tlhomo ya mafelo a a sireleditsweng; le d go lebelela morago tirisanommogo ya dikgaolo mo mererong e e amang botsamaisi ba mefutafuta ya ditshedi mo Aforika Borwa.
Letlhomeso la bosetšhaba la mefutafuta ya ditshedi le ka nna la tlhomamisa ditlwaelo le maemo tsa maano a tshomarelo ya tikologo ya porofense le mmasepala.
a a tlhomamisa kgaolo ya thutafatshe jaaka kgaolo ya ditshedi ka mabaka a Molao o fa kgaolo e tshotse gotlhe kana ditshedi tsa tikologo di le mmalwa tse di agileng mme e laolelwa ke dibopego lefatshe la tsona, seapesa dimela, setso sa batho le hisitori; le b go phasalatsa leano la botsamaisi ba mefutafuta ya ditshedi le dikarolo tsa mefutafuta ya ditshedi mo kgaolong e e jalo.
a ka maitshimololelo a mong fela morago ga go rerisana le Tona ya Khansele ya Phetiso ya merero ya tikologo mo porofenseng e e maleba; kana b ka kopo ya porofense kana mmasepala.
Tona ya Khansele ya Phetiso ya merero ya tikologo a ka nna a tlhomamisa kgaolo jaaka kgaolo ya ditshedi le go phasalatsa leano la ditshedi tsa kgaolo tsa kgaolo eo fela ka kutlwano ya Tona.
Motho ofe kana ofe kana sethwe sa naga se ka, ka kopo ya Tona kana Tona ya Khansele ya Phetiso, a thusa mo paakanyong ya leano la ditshedi tsa kgaolo.
a a ka nna a tsenya mo tumalanong le naga e e gaufi go bona tiragatso ya leano e e dirang; le b o tshwanetse go tlisa kwa Palamenteng khophi ya tumalano efe kana efe e e tsenetsweng go ya ka temana a.
letlhomeso la bosetšhaba la mefutafuta ya ditshedi; le iv ditumalano tsa boditšhabatšhaba tse di maleba dife kana dife tse di tlamang mo Rephaboliking.
Tona kana Tona ya Khansele ya Phetiso ya merero ya tikologo mo porofenseng e e maleba, jaaka go ka nna maleba, o tshwanetse go thadisa leano la ditshedi tsa kgaolo le le phasaladitsweng go ya ka karolo 40 (b) bogolo dingwaga dingwe le dingwe tse tlhano, le go sekaseka tsamaelano le leano le kelo e mo go yona maikemisetso a teng a fitlhelelwang.
Tona kana Tona ya Khansele ya Phetiso a ka, fa go tlhokega, ka kitsiso mo Kuranteng, a mametlelela leano la ditshedi tsa kgaolo kana melelwane ya kgaolo ya ditshedi.
Tona ya Khansele ya Phetiso a ka nna a mametlelela leano la ditshedi tsa kgaolo kana melelwane ya kgaolo ya ditshedi fela ka kutlwano le Tona.
i ya kwalo ya maina go ya ka karolo 55; kana ii e e sa kwalwang maina go ya ka karolo 55 fela e e sa tlhokeng tlhokomelo e e kgethegileng ya tshomarelo; kana c methalethale ya ditshedi e e fudugang go neela tlhomamo mo ditlamegong tsa Rephaboliki go ya ka tumalano ya boditšhabatšhaba e e tlamang mo Rephaboliking.
Pele go rebolwa leano la lokwalo lwa botsamaisi ba mefutafuta ya ditshedi, Tona o tshwanetse go supa motho yo o maleba, mokgatlho kana sethwe sa naga se se ineetseng go nna maikarabelo a go diragatsa leano.
b go tlhomamisa mokgwa wa tiragatso ya leano; le c go neelana ka maikarabelo a tiragatso ya leano kwa mothong, mokgatlho kana sethwe sa naga se se lemogilweng go ya ka karolo tlaleletso 2.
maano a mangwe afe kana afe a a baakantsweng go ya ka peomolao ya bosetšhaba kana porofenseng e e amegang; le viii ditumalano tsa boditšhabatšhaba dife kana dife tse di maleba tse di tlamang mo Rephaboliking.
Tona o tshwanetse go thadisa leano la mefutafuta ya ditshedi le le phasaladitsweng go ya ka karolo 43 bogolo dingwaga dingwe le dingwe tse tlhano, le go sekaseka tsamaelano le leano le boleng bo maikemisetso a teng a a fitlhelelwang.
Tona, e ka nna ka maitshimololelo a gagwe kana ka kopo ka motho yo o nang le kgatlhego, mokgatlho kana sethwe sa naga, a ka nna ka kitsiso mo Kuranteng, a mametlelela leano la botsamaisi ba mefutafuta ya ditshedi e e phasaladitsweng go ya ka karolo 433.
a le motho, mokgatlho le sethwe sa naga se se diragatsang leano; le b sethwe sengwe le sengwe seo ditiro tsa sona di amang tiragatso ya leano.
Pele ga go tshola kana thebolo ya letlhomeso la bosetšhaba la mefutafuta ya ditshedi, leano la kgaolo ya ditshedi kana leano la botsamaisi ba mefutafuta ya ditshedi kwa leanong la mametlelelo e e jalo, Tona o tshwanetse go latela tirego ya ditherisano go ya ka dikarolo 96 and 97.
Pele ga go tshola leano la kgaolo ya ditshedi, kana mametlelelo efe kana efe kwa leanong le le jalo, Tona ya Khansele ya Phetiso ya merero ya tikologo mo porofenseng e e maleba o tshwanetse go latela tirego ya ditherisano e e botlhokwa go ya ka dikarolo 96 and 97.
c matlhomeso afe kana afe a a laolang le tlhabololo go ya ka molao o o laolang tsamaiso ya tiriso ya lefatshe, tlhabololo ya lefatshe le thulaganyo e e amang tse di laolwang ke leloko la Kabinete le le ikarabelelang merero ya lefatshe; le d maano afe a mangwe go ya ka molao wa bosetšhaba kana porofense e e amegang.
b go tsenya mo leanong leo ditshiamelo tseo tsa letlhomeso la bosetšhaba la mefutafuta ya ditshedi kana leano la kgaolo ya ditshedi le le dirang mo go lona; le c go bontsha mo leanong la teng ka fao letlhomeso la bosetšhaba la mefutafuta ya ditshedi le leano lefe kana lefe la kgaolo ya ditshedi le le dirang le ka diragadiwang ke sethwe seo sa naga kana mmasepala.
a thusa Tona le ba bangwe ba ba amegang mo paakanyong ya letlhomeso la mefutafuta ya ditshedi, leano la kgaolo ya ditshedi kana leano la botsamaisi ba kgaolo ya ditshedi go tsamaisana le karolo tlaleletso 1; le b dira dikatlenegiso kwa dithweng tsa dinaga kana bommasepala ba ba supelwang mo karolo tlaleletsong 2 eo le letlhomeso la bosetšhaba la mefutafuta ya ditshedi le leano lefe kana lefe le le dirang la kgaolo ya ditshedi.
a maemo a tshomarelo a dikarolo tse di farologaneng tsa mefutafuta ya ditshedi tsa Aforika Borwa; le b ditlwaelo dife kana dife tse di bosula le tse di siameng tse di amang maemo a tshomarelo a dikarolo tse di farologaneng.
Tona a ka nna a tlhoka motho ofe kana ofe, mokgatlho kana sethwe sa naga se se amegang go ya ka karolo tlaleletso 1 mo go tlhokomelong merero e e boletsweng mo karolo tlaleletsong eo go begela ka gale kwa go Tona ka dipoelo tsa go tlhokomela go go jalo go go lekanyeditsweng kgatlhanong le ditshupo tse di tlhomamisitsweng e sale gale.
a ka ngwaga a begele kwa Palamenteng ka tshedimosetso e e rometsweng kwa go Tona go ya ka karolo tlaleletso 2; le b go dira tshedimosetso e e jalo go nna teng mo phatlhalatseng.
Tona o tshwanetse go godisa patlisiso e e dirilweng ke Setheo le ditheo tse dingwe mo tshomarelong ya mefutafuta ya ditshedi, go tsenyelediwa tiriso e e tswelelang, tshireletso le tshomarelo ya metswedi ya baoloji ya tlholego.
c tlhomamiso ya ditlhokego le ditlapele tsa tshomarelo ya mefutafuta ya ditshedi; le d tiriso e e tswelelang, tshireletso le tshomarelo ya metswedi ya baoloji ya tlholego.
c go neela bokgoni kwa ditlamegong tsa Rephaboliki ka fa tlase ga ditumalano tsa boditšhabatšhaba tse di laolang kgwebo ya boditšhabatšhaba mo dikaong tsa bontsi tsa methalethale ya ditshedi e e mo kotsing; le d go tlhomamisa gore tiragatso ya mefutafuta ya ditshedi e diragadiwa ka tsela ya ekholoji e e tswelelang.
c ditshedi tsa tikologo tse di gobadiwang, e le ditshedi tsa tikologo dife kana dife tse di nang le kotsi e e kwa godimo ya go tsamaya kwelotlase e e botlhokwa ya sebopego ya ekholoji, tiro kana boleng ka ntlha ya tsereganyo ya motho, le fa e se ditshedi tsa tikologo tse di mo kotsing e e masisi kana ditshedi tsa tikologo tse di mo kotsing; le d ditshedi tsa tikologo tse di sireleditsweng, e le ditshedi tsa tikologo tse e leng tsa boleng jo bo kwa godimo jwa tshomarelo e e jalo kana botlhokwa jwa bosetšhaba, le fa di sa kwalwa ka maina go ya ka ditemana a, b kana c.
Lenane le le tewang mo karolo tlaleletsong 1 le tshwanetse go tlhalosa ka dintlha tse di lekaneng lefelo la ditshedi tsa tikologo dingwe le dingwe mo lenaneng.
Tona le Tona ya Khansele ya Phetiso ya merero ya tikologo mo porofenseng efe kana efe e e maleba e tshwanetse go thadisa, ka tatelano, manane a bosetšhaba le a porofense a a phasaladitsweng go ya ka karolo tlaleletso 1 bogolo morago ga dingwaga di le tlhano dingwe le dingwe.
Tona a ka phasalatsa kana a mametlelela lenane la porofense fela ka kutlwano le Tona.
Tona a ka nna a, ka kitsiso mo Kuranteng a lemoga tirego fe kana efe tiro mo ditsheding tsa tikologo tsa kwalo ya maina jaaka tirego e e tshosetsang.
Tirego e e tshosetsang e e lemogilweng go ya ka karolo tlaleletso 1 e tshwanetse go tsewa jaaka tiro e e tlhalositsweng e e akanngwang mo karolong 242b ya Molao wa Bosetšhaba wa Botsamaisi wa Tikologo mme ditshedi tsa tikologo tsa kwalo ya maina di tshwanetse go tsewa jaaka lefelo le le lemogilweng ka maikaelelo a karolo eo.
Setheo sa naga se se tshwanetseng go baakanya tiragatso ya tikologo kana leano la botsamaisi ba tikologo go ya ka Kgaolo 3 ya Molao wa Bosetšhaba wa Botsamaisi jwa Tikologo, le mmasepala o o tshwanetseng go tshola leano la tlhabololo e e tshwaraganeng go ya ka Mmuso wa Selegae: Molao 2000 wa Ditsela tsa Mmasepala (Molao Nomoro 32 wa 2000) o tshwanetse go lebelela tlhokego ya tshireletso ya ditshedi tsa tikologo tsa kwalo ya maina.
Tona kana Tona ya Khansele ya Phetiso ya merero mo porofenseng efe kana efe e e maleba a ka nna ka kitsiso mo Kuranteng, a mametlelela kana go phimola Kitsiso efe kana efe e e phasaladitsweng ke ena go ya ka karolo 51 kana 52.
c methalethale ya ditshedi e e gobadiwang, e le methalethale ya ditshedi ya tlholego e e lebaganeng le kotsi e e kwa godimo e e feteletseng mo go tse di tlhaga mo isagong ya lobaka lo lo fa gare, le fa e se methalethale ya ditshedi e e tshosediwang mo go kotsi kana methalethale ya ditshedi e e tshosediwang; le d methalethale ya ditshedi e e sireleditsweng, e le methalethale ya ditshedi e e leng ya boleng ba tshomarelo bo bo kwa godimo kana botlhokwa jwa bosetšhaba gore e tlhoka tshireletso ya bosetšhaba, le fa e sa kwalwa ka maina go ya ka dtemana a, b kana c..
Tona o tshwanetse go thadisa manaane a a phasaladitsweng go ya ka karolo tlaleletso 1 bogolo dingwaga dingwe le dingwe tse tharo.
Motho a ka, kwa ntle ga tumelelo e e ntshitsweng go ya ka Kgaolo 7 a dira tiro e e lekanyeditsweng e e amang sepesimene sa methalethale ya ditshedi ya kwalo ya maina e e tshosediwang kana e sireleditswe.
a e e leng ya boleng bo bo ka nnang ba ama ka fa go sa siamang mo phalolong ya methalethale ya ditshedi ya kwalo ya maina e e tshosediwang kana e sireleditswe; le b e e tlhalositsweng mo kitsisong.
Karolo tlaleletso 1 ga e dire malebana le sepesimene sa methalethale ya ditshedi ya kwalo ya maina e e tshosediwang kana e e sireleditsweng e e rwalang go tswa ka kwa ntle ga Rephaboliki mo phetisong go ralala Rephaboliki go ya bogoregelong ka kwa ntle ga Rephaboliki, fa e le gore phetiso e e jalo go laola go ralala Rephaboliki e diragala ka fa tlase ga taolo ya motlhatlhobi wa botsamaisi ba tikologo.
Tona a ka, ka kitsiso mo Kuranteng a mametlelela kana a phimola kitsiso efe kana efe e e phasaladitsweng go ya ka karolo 55 or 56.
e a ka nna a dira tshedimosetso le dikwalo tse di amanang le tumalano ya boditšhabatšhaba e e jalo go nna teng mo phatlhalatseng; le f a ka nna a tlhagisa mokgwa wa kwadiso ya ditheo, ditiro tsa thuo, makidi a dimela, ditiro tsa go tsadisa tsa botshwaro le ditlamelwana tse dingwe.
Tona o tshwanetse go tlhoma bothati ba saense ka mabaka a go thusa mo go laoleng le go lekanyetsa kgwebo mo dikaong tsa bontsi tsa methalethale ya ditshedi ya kwalo ya maina e e tshosediwang kana e e sireleditsweng.
Setheo se tshwanetse go tlamela tshegetso ya lojisetiki, tsamaiso le ditšhelete gore go nne le go dira go go lolameng ga bothati ba saense.
i e e tlhalositsweng; kana ii e e rometsweng kwa go bona ke Tona go ya ka karolo 47D ya Molao wa Bosetšhaba wa Botsamaisi ba Tikologo ; le i bo dirana le morero o mongwe ofe kana ofe o o tlhokang wa, kana ka kwelano e e utlwalang mo dithateng le ditirong tsa bona,.
a go baya diphitlhelelo tsa bona, dikatlanegiso le keletso mo thadisong ya saense le ya porofešenale ya tshedimosetso e e leng teng; le b go rerisana, fa go tlhokega dithwe tsa naga, lephata la poraefete, mekgatlho e e seng ya mmuso, baagi ba selegae le banna le seabe ba bangwe pele go dirwa diphitlhelelo dife kana dikatlanegiso kana go neela keletso efe kana efe.
Bothati ba saense bo tshwanetse go phasalatsa ka kitsiso mo Kuranteng diphitlhelelo dife kana dife tsa ngwaga tse di se nang tshenyo mo kgwebong ya disepesimene tsa methalethale ya ditshedi ya kwalo ya maina e e tshosediwang go ya ka tumalano ya boditšhabatšhaba e e laolang kgwebo ya boditšhabatšhaba mo disepesimeneng tsa methalethale ya ditshedi ya kwalo ya maina e e tshosediwang kana e e sireleditsweng e e tlamang mo Rephaboliking.
Diphitlhelelo tsa nakwana dife kana dife tsa bothati ba saense di tshwanetse go phasaladiwa mo Kuranteng gore setšhaba se bone tshedimosetso mo malatsing a le 30 morago ga fa tshwetso e dirilwe.
Pele go phasaladiwa kitsiso go ya ka karolo 51 , 52 , 55 kana 56 , go mametlelela kana go phimolwa ga kitsiso e e jalo go ya ka karolo 54 kana 57, Tona o tshwanetse go latela tirego ya go ya ka dikarolo 96 le 97.
Pele go phasaladiwa kitsiso go ya ka karolo 511, kana go mametlelela kana go phimolwa kitsiso e e jalo go ya ka karolo 54, Tona wa merero ya tikologo mo porofenseng e e maleba o tshwanetse go latela tirego ya ditherisano mo go lekaneng go ya ka dikarolo 96 le 97.
b diragatsa le go laola methalethale ya ditshedi ya kwa ntle le methalethale ya ditshedi e e anamang go thibela kana go fokotsa kutlwiso botlhoko kwa tikologong le go mefutafuta ya ditshedi bogolo segolo; le c nyeletsa methalethale ya ditshedi ya kwa ntle le methalethale ya ditshedi e e anamang go tswa ditsheding tsa tikologo le bonno koo e ka utlwisang botlhoko ditshedi tsa tikologo tse di jalo kana banni.
Ka maikaelelo a Kgaolo e , "sepesimene" se na le bokao bo se bo neilweng mo ditemaneng le tsa tlhaloso ya a le b ya tlhaloso ya "sepesimene" mo temaneng 11.
Motho a ka se kwa ntle ga tumelelo e e rebotsweng go ya ka Kgaolo 7 a dira tiro e e lekanyeditsweng e e amang sepesimene sa methalethale ya ditshedi ya kwa ntle.
Tumelelo go ya ka karolo tlaleletso 1 e ka nna ya ntshiwa fela fa morago ga fa tshekatsheko e e tlhalositsweng ya dikotsi tse di maatla mo mefutafuteng ya ditshedi e dirilwe.
a methalethale ya ditshedi ya kwa ntle efe kana efe e e tlhalositsweng mo kitsisong; kana b methalethale ya ditshedi ya kwa ntle efe kana efe ya setlhopha se se tlhalositsweng.
Motho ofe kana ofe a ka nna a dira tiro e e lekanyeditsweng e e amang sepesimene sa methalethale ya ditshedi ya kwa ntle e e rebotsweng kwa ntle ga tumelelo e e boletsweng mo go karolo 64 1.
Tona a ka nna ka kitsiso mo Kuranteng a phasalatsa lenane la methalethale ya ditshedi tsa kwa ntle malebana le tsa tumelelo e e boletsweng mo go karolo 64 e ntse e ka se rebolwe.
Motho a ka se dire tiro e e lekanyeditsweng e e amang sepesimene sa methalethale ya ditshedi e e anamang ya kwalo ya maina e e phasaladitsweng go ya karolo tlaleletso 1.
Tona o tshwanetse kgabetsa a thadise lenane le le phasalditsweng go ya ka karolo tlaleletso 1.
Tona a ka nna, ka kitsiso mo Kuranteng, aa mametlelela kana a nyeletsa kitsiso efe kana efe e e phasaladitsweng go ya ka karolo 65 kana 66.
a go tsamaisana le maemo a a tsamaelanang le se tumelelo e se reboletsweng; le b go tsaya dikgato tsotlhe tse di tlhokegang go thibela kana go fokotsa tshenyo mo methalethaleng ya ditshedi.
a jaaka go ka tlhokega go phekola tshenyo efe kana efe mo methalethaleng ya ditshedi e e tlisiwang ke dikgato tsa motho yoo; le b jaaka go ka tlhalosiwa mo kaelong.
a diragatsa kaedi; le b amogela go tswa mothong yoo ditshenyegelo tsotlhe tse di bonweng ke bothati bo bo kgonang mo go diragatseng kaedi.
Fa methalethale ya ditshedi ya kwa ntle e ka itlhoma mo tlholegong jaaka methalethale ya ditshedi e e anamang ka ntlha ya dikgato tsa motho yo o rileng, bothati bo bo kgonang ba ka nna ba tshola motho yoo maikarabelo a ditshenyegelo dife kana dife tse di tlhageletseng mo taolong le nyeletsong ya methalethale ya ditshedi.
Tona a ka, ka kitsiso mo Kuranteng, a phasalatsa lenane la methalethale ya ditshedi tse di anamang tse Kgaolo e e dirang.
Tona o tshwanetse gore ka tlwaelo a thadise lenane le le phasaladitsweng go ya ka karolo tlaleletso 1.
Motho a ka se re kwa ntle ga tumelelo e e rebotsweng go ya ka Kgaolo 7 a dire tiro e e lekanyeditsweng e e amang sepesimene sa methalethale ya ditshedi e e anamang ya kwalo ya maina.
Tumelelo malebana le karolo tlaleletso 1 e ka nna ya ntshiwa fela morago ga fa tshekatsheko e e tlhalositsweng ya dikotsi e e tlhalositsweng le dikutlwalo tse di maatla mo mefutafuteng ya ditshedi e e boletsweng e dirilwe.
Tona a nna, ka kitsiso mo Kuranteng, a mametlelela kana go phimola kitsiso efe e e phasaladitsweng go ya ka karolo 70.
a go tsamaisana le maemo a a tsamaelanang le se tumelelo e se reboletsweng; le b go tsaya dikgato tsotlhe tse di tlhokegang go thibela kana go fokotsa tshenyo mo mefutafuteng ya ditshedi.
b go tsaya dikgato go laola le go tlosa methalethale ya ditshedi e e anamang ya kwalo ya maina le go thibela go anama; le c go tsaya dikgato tse dingwe tsotlhe tse di utlwalang go thibela kana go fokotsa kotsi kwa mefutafuteng ya ditshedi.
i dikgato tsa motho yoo; kana ii tlhagelelo ya methalethale ya ditshedi e e anamang ya kwalo ya maina mo lefatsheng le mo go lona motho yoo, e leng mong; le b jaaka go ka tlhalosiwa mo kaeding.
i go tswa go motho yoo; kana ii ka go lakana go tswa go motho yoo le motho yo mongwe yo o boneng tshiamelo go tswa tiragatsong ya kaedi.
Motho ofe kana ofe a ka nna a kopa bothati bo bo kgonang, ka go kwala, go ntsha kaedi go ya ka karolo 72.
Bothati bo bo kgonang bo tshwanetse go arabela kopo, ka go kwala, mo malatsing a le 30 a kamogelo ya kopo.
Fa bothati bo bo kgonang bo ka tlholega go arabaela kopo mo nakong e e boletsweng kana bo gane kopo, motho yo o dirileng kopo a ka kopa kwa kgotlatshekelo taolelo e e kaelang bothati bo bo kgonang go ntsha kaedi.
Taolo le phimolo ya methalethale ya ditshedi e e anamang ya kwalo ya maina e tshwanetse go dirwa ka mokgwa o o jalo jaaka e e maleba ya methalethale ya ditshedi e e amegang le tikologo e di tlhagelelang mo go yona.
Kgato nngwe le nngwe go laola le go phimola methalethale ya ditshedi e e anamang ya kwalo ya maina e tshwanetse go dirwa ka tlhokomelo le ka mokgwa o o tla bakang tshenyo e nnye ka fa go ka kgonegang mo mefutafuteng ya ditshedi le tshenyo mo tikologong.
Mekgwa e e dirisiwang go laola le go phimola methalethale ya ditshedi e e anamang ya kwalo ya maina e tshwanetse gape go lebisiwa kwa matlhogeleng, go tlhagisa matheriale le go godisa gape methalethale ya ditshedi e e jalo gore e tlhagise bana, go bopa peo, go tsosolosa kana go itlhoma ka tsela efe.
Bothati ba tsamaiso jwa lefelo le le sireleditsweng bo bo baakanyetsang leano la tsamaiso la lefelo go ya ka karolo 59 ya Molao wa Mafelo a a Sireleditsweng bo tshwanetse go tsenya mo leanong la tsamaiso taolo ya methalethale ya ditshedi tse di anamang le togamaano ya phimolo.
Dithwe tsotlhe tsa naga mo sedikong sa mmuso di tshwanetse go baakanya tlhokomelo ya methalethale ya ditshedi tse di anamang, taolo le leano la tshenyo ya lefatshe ka fa tlase ga taolo ya bona, jaaka karolo ya maano ya bona go ya ka karolo 11 ya Molao wa Bosetšhaba wa Botsamaisi ba Tikologo. Taolo ya methalethale ya ditshedi e e anamang le maano a phimolo a bommasepala a tshwanetse go nna karolo ya maano a tlhabololo e e tshwaraganeng ya bona.
Tona a ka nna a kopa Setheo go thusa bommasepala mo go tsamaelaneng le ditiro tsa bona go ya ka karolo tlaleletso 2.
e dikgato tsa ga jaana go laola le go phimola methalethale ya ditshedi e e anamang jalo; le f ditshupetso tse di ka lekanyediwang tsa tswelelelopele le katlego, le ditshupetso tsa gore leng, leano la taolo le tla fediwa.
Bothati jwa botsamaisi jwa karolo e e sireleditsweng bo tshwanetse ka dikgala tsa tlwaelo bo siamise le go romela kwa go Tona kana Tona ya Khansele ya Phetiso ya merero ya tikologo mo porofenseng pegelo ka maemo a nngwe le nngwe ya methalethale ya ditshedi e e anamang ya kwalo ya maina e e tlhagelelang mo karolong eo.
b tlhaloso e e tletseng ya dikarolo tsa lefelo tse di tshwanetsweng ke methalethale ya ditshedi e e anamang ya kwalo ya maina; le d pegelo mo bokgoning ba tlhagiso ya taolo e e fetileng le phimolo ya dikgato.
Tona o tshwanetse, pele a phasalatsa kitsiso go ya ka karolo 65 , 66 kana 69 , kana go mametlelela kana go phimola kitsiso e e jalo go ya karolo 68 kana 72, a latele tirego ya ditherisano go ya ka dikarolo 96 le 97.
a laola patlisiso ya ditshedi tsa matheriale wa tlhago o o tswang mo metsweding ya baoloji ya tlholego; le b go tlamelela kgaogano ya ditshiamelo e e siameng e e lekanang e e tswang mo patlisisong ya disthedi tsa matheriale wa tlhago o o tswang mo metsweding ya baoloji ya tlholego.
a patlisisong ya ditshedi wa tlhago o o tswang mo metsweding ya baoloji ya tlhago; le b thomelo ntle go tswa Rephaboliking, ka mabaka a patlisiso ya ditshedi tsa metswedi ya baoloji ya tlholego ya kwalo ya maina ke Tona ka kitsiso mo Kuranteng.
diphologolo tse di sa tlwaelegang dife kana dife, dimela kana ditshedinyana tse dingwe dife kana ditshedinyana tse dingwe tse di tewang mo temaneng a iii; le iii metswedi ya baoloji ya tlholego ya kwalo ya maina go ya ka Tumalano ya Boditšhabatšhaba mo Metsweding ya Semela sa Tlhago sa Dijo le Temothuo; le metswedi ya baoloji ya tlholego ya kwalo ya maina e kaya metswedi ya baoloji ya tlholego efe kana efe ya kwalo ya maina go ya ka karolo tlaleletso (b).
Kgaolo e e tshwanetse go ranolwa go ya ka molao ofe kana ofe o o dirang.
Motho a ka se, kwa ntle ga tumelelo e e rebotsweng go ya ka Kgaolo 7, a tshwaragana le patlisiso ya matheriale wa tlhago go tswa metsweding ya baoloji ya tlholego.
a motho kana baagi ba ba tlamelang kana ba ba neelang phitlhelelo kwa metsweding ya baoloji ya tlholego ka mabaka a patlisiso ya ditshedi e e jalo, a dumetse mabaka le maemo a tumalano le kgaogano ya tshiamelo e e tla laolang tshiamelo e e jalo kana phitlhelelo; le b Tona go ya ka karolo 802 o rebotse tumalano ya kgaogano ya tshiamelo e e tshisintsweng magareng ga mekgatlho.
Tumelo e e boletsweng mo karolo tlaleletsong 2 a e tshwanetse go bewa mo karolong e e tletseng ya tshedimosetso yotlhe e e maleba, go tsenyelediwa tiriso e e ikaeletsweng ya metsedi eo ya tlholego.
d bo ka dira dikatlanegiso kwa go Tona; le e bo tshwanetse go dira ditiro tse dingwe dife tse di ka tlhalosiwang.
d go baya mokgwa o mo go ona le sekgala se mo go sona metswedi ya baoloji ya tlholego e tshwanelwang ke go dirisiwa kana go tlhabololwa ka mabaka a patlisiso ya ditshedi e e jalo ; le e go baya mokgwa o mo go ona motho le sekgala se mo go sona motho kana baagi ba ba tlamelang metswedi eo ya baoloji ya tlholego ba tla kgaoganang morokotso ofe kana ofe, lotseno kana ditshiamelo tse dingwe tse di ka tlhagang go tswa mo lotsenong kana ditshiamelo tse dingwe tse di tswang go tswa mo go khomešelaeseng ka patlisiso ya disthedi ya metswedi ya baoloji ya tlholego e e jalo; le f go rekota dintlha tsa ditshiamelo dife tse di jalo.
a e tshwanetse go romelwa kwa go Tona go rebolwa; le b ga e direge kwa ntle ga fa e rebotswe ke Tona.
Motho a se, kwa ntle ga tumelelo e e ntshitsweng go ya ka Kgaolo 7, a romele ntle go tswa Rephaboliking metswedi ya baoloji ya tlholego efe kana efe ya kwalo ya maina ka mabaka a patlisiso kana patlisiso ya ditshedi.
a motho kana baagi ba ba tlamelang kana ba ba nayang phitlhelelo kwa metsweding ya baoloji ya tlholego e e maleba ya mabaka a thomelo e e jalo ba dumetse go ya ka mabaka le maemo a tumalano ya matheriale o o fetisitsweng o o tla laolang tshiamelo e e jalo kana phitlhelelo; le b Tona go ya ka karolo 822 o rebotse tumalano ya phetiso ya matheriale e e tshisintsweng magareng ga mekgatlho.
Tumalano e e boletsweng mo karolo tlaleletsong 2 a e tshwanetse go bewa mo kutololong e e tletseng ya tshedimosetso yotlhe e e maleba, go tsenyeletsa tiriso e e ikaeletsweng ya metswedi ya baoloji ya tlholego.
d bo ka dira dikatlanegiso kwa go Tona; le e bo tshwanetse go dira ditiro tse dingwe dife tse di ka tlhalosiwang.
ditiriso tsa jaanong le tse di nonofileng tsa metswedi ya baoloji ya tlholego; le vii go tlhalosa maemo a ka fa tlase ga ona moamogedi a ka tlamelang metswedi ya baoloji ya tlholego e e jalo, kana dikokomane tsa bona go ya lekokong la boraro.
a e tshwanetse go romelwa kwa go Tona go bona thebolo ; le b ga e dire kwa ntle le fa e rebotswe ke Tona.
Letlole la Therasete la Patlisiso ya ditshedi le tlhomilwe le mo go lona madi otlhe a a tswang ditumalanong tsa tshiamelo e e kgaoganweng kana ditumalano tsa phetiso ya matheriale, le le kolotiwang beng le batlamedi ba metswedi ya baoloji ya tlholego, le go tshwanetseng go duelwa, go tswa mo dituelong tsotlhe go ya baamogeladitshiamelong le tshwanetse go dirwa.
Madi otlhe a a duetsweng mo letloleng la therasete la patlisiso ya ditshedi ka fa teng ga bokao jwa karolo 131fii ya Molao wa Setšhaba wa Botsamaisi ba Ditšhelete.
a o tshwanetse go tsamaisa Letlole ka tsela e e tlhalosegang; le b o ikarabelela madi a a mo Letloleng go ya ka Molao wa Setšhaba wa Botsamaisi ba Ditšhelete.
b ditiro tse di laolwang go ya ka kitsiso e e phasaladitsweng go ya ka karolo 562; kana c patlisiso ya ditshedi e e amang metswedi ya baoloji ya tlholego go ya ka karolo 791; kana d thomelo ntle ya metswedi ya baoloji ya tlholego ya patlisiso kana patlisiso ya ditshedi go ya ka karolo 811.
Motho a ka nna a dira kopo ya tumelelo ka go tsenya kopo mo foromong e e tlhalositsweng kwa bothating.
c rebola tumelelo ntle le mabaka kana go e rebola go ya ka mabaka; kana d gana tumelelo.
g ditlhokego dife kana dife tse di ka tlhalosiwang.
Fa maemo a a gapeletsang a tlhaloseditswe mofuta ofe kana ofe wa tumelelo, bothati bo bo rebolang bo ntse bo ka se rebole tumelelo ya mofuta oo go na le se se tsamaisanang le maemo ao.
Fa kopo e gannwe, bothati bo bo rebolang bo tshwanetse go neela mo nakong mabaka a tshwetso kwa mokoping ka go mo kwalela.
Pele go ntshiwa tumelelo, bothati bo bo rebolang bo ntse ka go kwala jwa tlhoka mokopi go bo tlamela, ka ditshenyegelo tsa mokopi, ka tshekatsheko ya kotsi e e kemetseng kana bopaki jwa moitseanape jaaka bothati bo bo rebolang bo ka tlhomamisa.
b e ka nna ya rebolwa ka maemo a a tlhalositsweng mo tumelelong; le c e tshwanetse go nna mo foromong e le dintlha tse dingwe tse di jalo jaaka go ka tlhalosiwa.
Tumelelo e e rebotsweng go ya ka karolo 88 ga e tlamolole motshodi kana motho ofe yo mongwe mo go tsamaelaneng le ditshiamelo tsa molao o o dirang ofe kana ofe o mongwe.
c ditshiamelo tsa go dumelelwa tiro di botlhokwa bo bogolo go na le ditshenyegelo tse di amanngwang le go thbela kana go phekola tshenyo efe kana efe e e latelang kwa tikologong kana mefutafuteng ya ditshedi; le d go kgotsofatsa gore dikgato tse di lekaneng di tserwe ke mokopi go thibela go sutlha le kgasano ya methalethale ya ditshedi.
a diragatsa maatla a bona a a kopaneng; le b go ntsha tumelelo e le nngwe e e kopaneng mo boemong jwa tumelelo e e atlhologantsweng le tetlelelo.
Bothati bo bo maatlafaditsweng ka fa tlase ga molao o mongwe bo ka rebola tumelelo e e kopaneng ya tiro e e fa isong fa bothati boo bo tlhomamisitswe go ya ka Molao o gape jaaka bothati bo bo rebolang jwa ditumelelo malebana le tiro eo.
i ditshiamelo tsa mongwe le mongwe go ya ka se o se ntsheditsweng; le ii bothati kana botlhe ba ba e rebotseng.
tshiamelo efe kana efe ya Molao o kana molao o mongwe o o laolang tiro e e dumeletsweng; kana iii molao ofe wa kwa ntle o o laolang tiro e e dumeletsweng.
Mokopi yo o ikutlwang a utlwile botlhoko ka tshwetso ya bothati bo bo rebolang go ya ka karolo 85 (c)kana (d), kana motshola tumelelo yo tumelelo ya gagwe e phimotsweng go ya ka karolo 90, a ka tsenya boikuelo le Tona kgatlhanong le tshwetso mo malatsing a le 30 morago ga go itsesiwe ka tshwetso.
b a lebisetse gape boikuelo kwa go Tona ya Khansele ya Phetiso ya merero ya tikologo mo porofenseng e e maleba go sekaseka le go swetsa ka boikuelo; kana c go tlhomamisa phanele ya batho go sekaseka le go swetsa boikuelo.
Boikuelo ga bo emise tshwetso kgatlhanong le boikuelo bo bo tsentsweng kwa ntle ga fa Tona ya Khansele ya Phetiso kana phanele ya go ikuela e e sekasekang boikuelo e lebisa ka tsela e nngwe.
a palo ya batho ba kitso e e maleba jaaka maloko a phanele; le b a le mongwe wa maloko a phanele jaaka leloko le le tshwereng.
Leloko le le tshwereng la phanele ya boikuelo le swetsa gore phanele e kopana leng le gore kae.
a go sekaseka le go swetsa boikuelo go ya ka tsamaiso e e tlhalositsweng ; le b go tshola rekoto ya ditsweletso tsa yona le ditshwetso.
a ka le lengwe ba tshola kana ba gana boikuelo; le b fa ba tshola kana ba gana boikuelo, ba dira ditaolelo tse dingwe tse di jalo jaaka go ka nna maleba.
b le lebaka go ya ka fa tumelelo e neng e rebotswe ka teng, Tona, Tona ya Khansele ya Phetiso kana phanele ya boikuelo ba ka nna ba gogela morago kana ba mametlelela maemo; kana c go phimola tumelelo, Tona, Tona ya Khansele ya Phetiso kana phanele ya boikuelo ba ka busetsa tumelelo.
f morero o mongwe ofe o o ka tlhalosiwang go ya ka Molao o; le g morero o mongwe ofe kana ofe o o ka tlhokegang go tsamaisa tiragatso ya Molao o.
Molawana ofe kana ofe o o nang le ditlamorago tsa lotseno lwa lokgetho ka tlhamalalo o ka dirwa fela ka kutlwano le Tona ya Ditšhelete.
Pele go phasaladiwa melawana efe kana efe go ya ka karolo tlaleletso 1, kana mametlelelo efe kwa melawaneng, Tona o tshwanetse go latela tirego ya ditherisano go ya ka dikarolo 96 le 97.
Karolo tlaleletso 3 ga e tlhoke go diragadiwa kwa phetogong e e sa utlwaleng thata ya melawana.
methalethale ya disthedi kana ditlhopha tsa methalethale ya ditshedi ; kana iv ditlhopha tsa ditumelelo kana bikuelo.
b tefiso e e maleba; kana c tsoopedi tefiso le kgolegelo e e jalo..
Pele go diragadiwa dithata tse di, go ya ka tshiamelo ya Molao o, tse di tshwanetseng go diragadiwa go ya ka karolo e, le karolo 97, Tona o tshwanetse go latela tirego ya ditherisano jaaka go ka nna maleba mo mabakeng.
b go ya ka ditheo tsa taolo ya tirisanommogo jaaka e beilwe mo Kgaolong 3 ya Molaotheo, go rerisana le Tona ya Khansele ya Phetiso ya merero ya tikologo ya porofense nngwe le nngwe e e tla amiwang ke tiragatso ya dithata; le c go dumelela botsayakarolo jwa setšhaba mo iregong go ya ka karolo 97.
a mo Kuranteng; le b bogolo mo kuranteng e le nngwe e e phatlhaladiwang ka bosetšhaba, kana fa e le gore tiragatso ya dithata e tla ama lefelo le le rileng fela, mo kuranteng bogolo e le nngwe e e phatlhaladiwang mo lefelong leo.
Tona a ka, mo mabakeng a a maleba a dumelela motho yo o nang le kgatlhego kana baagi go tlhagisa dikemedi tsa molomo kana dikgano kwa go Tona kana motho yo o tlhomilweng ke Tona.
Tona o tshwanetse go neela tshekatsheko e e maleba kwa dikemeding tsotlhe kana dikgano tse di amogetsweng kana tse di tlhagisitsweng pele go diragadiwa maatla.
b kitsiso e e phasaladitsweng go ya ka karolo 562; kana c kaelo e e rebotsweng go ya ka karolo 682 kana 723.
b a dirile tiro e tumelelo e neng e rebotswe ka tsela e nngwe go na le go ya ka mabaka a a tsamaelanang le se tumelelo e neng e se reboletswe; kana c go dumelela kana go letla motho ofe kana ofe yo o mongwe go dira, kana go tlholega go dira, sengwe le sengwe se e leng molao go ya ka temana a kana b.
c a fetisa, a dirisa, a fetola kana a na le lokwalo mo go ena lo lo fetotsweng kana lo fosagatse lo lo tshwanelwang ke go nna tumelelo; kana d ka kitso a dira seteitemente se se fosagetseng kana pegelo ka mabaka a go bona tumelelo.
Motho yo o atlhotsweng ka molao go ya ka karolo 102 o tshwanelwa ke tefiso, kana kgolegelo ya lobaka lo lo sa feteng dingwaga tse tlhano , kana tsoopedi tefiso e e jalo le kgolegelo e e jalo.
a bokana bo bo tlhalositsweng go ya ka Molao o o Laolang Dituelo tse Dikgolo , 1999 Molao Nomoro 101 wa 1991; kana b fa motho a atlholetswe molato o o amang sepesimene sa methalethale ya ditshedi ya kwalo ya maina e e tshosediwang kana e e sireleditsweng, bokana bo bo tlhomamisitsweng go ya ka temana a kana bo bo lekanang garago boleng ba khomese ya sepesimene malebana le molato o o dirilweng, sefe se se ka bong e le se segolwane.
Molao wa Dikgwa, 1984 (Molao Nomoro 122 wa 1984), o phimolwa ke Molao.
Sengwe le sengwe se se dirang go ya ka Molao wa Dikgwa, 1984 (Molao Nomoro 122 wa 1984), se ka, kana se tshwanetse go dirwa go ya ka Molao o o tshwanetseng go tswa o dirilwe go ya ka Molao o.
b motlhankedi mogolo wa Bothani ya Bosetšhaba ya Aforika Borwa o nna motlhankedi mogolo wa phetiso wa nama o sa tshwere wa Setheo sa Bosetšhaba sa Mefutafuta ya ditshedi mme o sala go nna motlhankedi mogolo wa go fitlha Boto e tlhoma motho jaaka motlhankedi mogolo wa Setheo go ya ka karolo 29; le c maloko a badiri otlhe a Setheo sa Bosetšhaba sa Bothani, go tsenyelediwa notlhankedi mogolo wa phetiso wa sona, a tshwanetse go tsewa jaaka a a setseng a tlhomilwe go ya karolo 30 jaaka maloko a badiri a Setheo sa Bosetšhaba sa Mefutafuta ya ditshedi sa Aforika Borwa go ya ka maemo a tirelo a a tshwanang a a dirilweng mo go bona ka bonako pele ga phimolo ya Molao wa Dikgwa, 1984.
Karolo tlaleletso 2 c ga e ame phensene, maikhutso le ditshiamelo tse dingwe tse di kokotlegelelang maloko a badiri e e boletsweng mo go karolo tlaleletsong eo pele ga phimolo ya Molao wa Dikgwa, 1984, mme ditshiamelo tse di jalo di tshwanetse go tlotliwa jaaka e kete go ne go se kgaogo mo tirelong ya tsona.
a matlotlo otlhe le melato le ditshwanelo tsotlhe le ditlamego tsa Setheo sa Bosetšhaba sa Bothani di beilwe mo Setheong sa Mefutafuta ya ditshedi sa Aforika Borwa; le b tekano efe kana efe mo Letloleng la Bosetšhaba la Setheo sa Bothani le le boletsweng mo karolong 64 ya Molao oo le tshwanetse go duelwa kwa Setheong sa Bosetšhaba sa Mefutafuta ya ditshedi sa Aforika Borwa.
Leloko lefe kana lefe le le amegang kwa tshimologong ya Kgaolo 6 mo porojekeng ya patlisiso ya ditshedi e mo go yona karolo 80 e dirang, le ka nna le mororo ka karolo eo la tswelela ka porojeke le sa letile dipuisano le go tsenela mo tiragatsong ya tumalano ya kgaogano ya tshiamelo e e maleba go ya ka Kgaolo eo.
Karolo tlaleletso 1 e fela ngwana o le mongwe morago ga fa Kgaolo 6 e simolotse.
Molao o o bidiwa Molao wa Bosetšhaba wa Botsamaisi ba Tikologo ya Mefutafuta ya ditshedi 2003, mme o simolola ka letlha le le tlhomamisitsweng ke Moporesidente ka Kgoeletso mo Kuranteng.
Matlha a a farologaneng a ka re ka karolo tlaleletso 1 a tlhomamisediwa ditshiamelo tse di farologaneng tsa Molao.