Namibië toertjie – Hoofstuk 4
Van Epupa af terug huis toe
Die terugtog van Epupa af is baie meer ontspanne. Ek weet nou wat om van die pad te verwag, en ek het nog geen pap wiel nie. Wat beteken dat ek nog twee spaarwiele beskikbaar het vir sodanige gebeurlikheid.
Nadat ons weer op Opuwa petrol ingetap het reis ons verder. Ek gaan lewer Jörgen se spaarwiele vir hom af. My spaarwiel lê reggemaak en wag vir my. Binne 'n halfuur is ons weer op pad. Khorixas toe.
Ons misgis ons bietjie met die afstand. Die donker begin ons vang, met 'n wesenlike Kudu-gevaar. Ons sien een voor sononder. Die bordjie wat moet sê Khorixas is nog 10 km weg sê egter dis nog 40km. My vrou vererg haar vir die bordjie en dring aan dat ons stop. Sy gaan sit in die middel van die pad om af te koel.
So 'n halfuur na sononder kom ons in Khorixas aan. Colin-hulle is reeds daar, en halfpad met kosmaak. Ons kry die enigste oorblywende stukkie gras in die karavaanpark. Dit was 'n uitputtende meer as 11 ure se ry aan 580 km.
Die karavaanpark is in 'n uitstekende toestand. Ons bestel wegneem-etes by die restaurant.
Die volgende dag mik ons Langstrand toe, tussen Walvisbaai en Swakopmund. Frikkie is steeds op sy eie vandat ons hom in Etosha agtergelaat het. Van Khorixas af is Colin ook in sy eie rigting in, maar die afspraak is om mekaar weer by Langstrand se karavaanpark te ontmoet.
Ons ry verby die Brandberg waar dié 'n ent weg na die Weste van die pad lê, maar nou is ons bietjie haastig en besluit om nie daar in te draai nie.
Toe ons Hentiesbaai in die oog kry besef ek en en my vrou maar net weer: ons is eintlik see-mense. Nee, dis te koud om in te swem, ons hengel nie, niks nie. Ons wil dit kan sien en hoor, en met ons voete op koue nat sandstrand kan stap.
Dis 'n blye weersiens om die ander manne by Langstrand te kry. Ons ruil stories uit van pap wiele en stukken coils en al daai.
Ek en my vrou gaan doen weer ons gunsteling tydverdryf en gaan drink koffie op die stoep van die Strand Hotel by die promenade. Daarna besoek ons die museum. Dit spaar 'n klomp moeite, want daar kan ek sommer 'n foto neem van 'n afbeelding van die Brandberg se Wit Vrou om by my foto van die Brandberg te liasseer!
Ons het stukke hardboard by die hardeware winkel in Walvisbaai gekoop, en gaan doen 'n bietjie duinry. Ons takel sommer die eerste beste duin wat ons kan kry. Dit vat 'n tydjie voor ons besef die idee is om die kerswas wat jy aansmeer weer af te poets voordat die bord glad word. Maar ons kry die idee. Dit ry duin dat die byle huil! Groot pret.
Teen die aand begin ek en my vrou beide besef dat hierdie styl van duinry nie medies aangedui is vir almal nie. Ons sukkel beide met kwaai laer rugpyn. Miskien moes ons gelê het, eerder as gesit het, op die borde.
Dis vreeslik irriterend om te luister na ouens wat drie weke in Suid-Afrika besoek afgelê het en hulleself dan beskou as bevoeg om te adviseer hoe Suid-Afrika sy probleme moet oplos. 'n Besoek aan 'n land laat jou bloot net met 'n te oppervlakkige waarnemings. Baie bewus daarvan maak ek die volgende waarnemings oor Namibië.
My persepsie is dat, selfs van nog voor Namibië se onafhanklikwording, rasse-verhoudinge meer gemoedelik is as in Suid-Afrika. Dit mag te doen hê met die feit dat daar reeds vir elf jaar voor onafhanklikheid nie meer apartheid in Namibië was nie. Die sowat 1,8 miljoen mense in Namibië is natuurlik ook 'n fraksie van die bykans 50 miljoen in Suid-Afrika, met minder druk op hulpbronne.
Dis nie asof daar nie misdaad is nie. Die roldraad en hoë heinings in Windhoek is stille getuienis daarvan. Iemand sal waarskynlik heel geneë wees om die klere van jou lyf af te steel in Windhoek as jy lank genoeg wil stilstaan daarvoor. Maar ek kry die indruk dat die kanse minder is dat iemand noodwendig jou keel daarvoor gaan afsny.
Ons keer huiswaarts deur die Namib Naukluft park. Ons probeer petrol tap by Solitaire, maar die pompe is droog. Ek verstaan daar is nou weer petrol.
Vandaar mik ons na Sesriem. By Sesriem se afdraai kry ons 'n buitelander wat die land op 'n fiets deurkruis. Stoksielalleen. Op sy versoek neem ek 'n foto van hom met sy kamera terwyl hy in die pad afry. So 'n "into the sunset" tipe van foto, behalwe dat die son nog hoog sit.
By Sesriem kry ons petrol.
Sossusvlei het water, verneem ons. 'n Rare gesig wat gesien móét word. Maar gister se duine ry en die gevolglike rugpyn wat ek en my vrou ervaar laat ons besluit om verby te hou. Teen die tyd wat ons by Sesriem kom het my vrou haar op die agersitplek gemaklik probeer maak in 'n poging om 'n posisie te kry waar haar rug minder seer kan wees. Ek self skuif ook maar rond agter die Venture se stuurwiel op soek na daardie ontwykende posisie waarin my rug dalk minder seer mag wees. Ons sien bloot nie kans om dalk die Venture deur dik sand te moet stoot op pad Sossusvlei toe nie. Ons hou dus deur Maltehoë toe, terwyl Frikkie en Colin en hul gesinne die pad aandurf Sossusvlei toe. Iets wat ons natuurlik onsself later oor sou skop nadat ons hulle fotos gesien het.
Ons doen aan by die Pappot op Maltehoë.
Hulle het kampeerplek, en ook 'n kamer wat baie billik geprys is. Ons wil die kamer bespreek ter wille van ons seer rûe, maar Mannetjies verduidelik dat daar nou pas 'n buitelander op 'n fiets 3 dae lank in die kamer gebly het. Daar moes ietsie fout gegaan het met sy kosmakery, met die gevolg dat die geur in die kamer dit vir die oomblik ongeskik maak vir menslike bewoning. Ek vertel vir mannetjies van die buitelander op die fiets, en spreek my kommer uit oor die goeters wat mens kan oorkom so op jou eie op 'n fiets in die verlatenheid. Mannetjies stem saam, maar met 'n stemtoon wat dit meer na 'n wens laat klink as 'n besorgdheid.
So slaan ons dus toe maar weer tent op en wag vir Frikkie-hulle om op te daag. Colin is weer sy eie koers in.
Vroeg die volgende môre val ons in die pad terug huis toe. Negentig km van die SA grens af staan Siegfried en sy gesin met 'n linkerhandstuur Ford Explorer.
Hulle het so pas 'n band verloor. Dié is darem met 'n gelapte spaarwiel vervang, maar die Explorer wil nie start nie. Die Explorer het 'n veiligheidsmeganisme wat die petrolpomp uitsny as daar 'n harde slag is, om brand te voorkom. 'n Nota op die enjin sê die petrolpomp moet net ge-reset word, en dat jy die eienaarshandleiding moet raadpleeg. Geen probleem nie, buiten dat Siegfried nie so 'n boekie saam met die tweedehandse Explorer gekry het nie. Na sowat 'n uur gee ons op en besluit om die Explorer verder te sleep. Dis egter 'n outomatiese voertuig, so eers spring die eienaar se handige seuns onder die voertuig in om die dryfaste te ontkoppel. By Vioolsdrif het ons weer selfoonontvangs en kan Siegried die motorhandelaar bel wie verduidelik waar die reset knoppie druk. En siedaar, die Explorer loop weer.
Home, James, home, and don't spare the horses…
Ons vertrek eers na 5 die middag by Vioolsdrif. By Vanrhynsdorp neem ons afskeid van Frikkie en sy gesin. My vrou reël 'n bottel koffie by die restaurant om ons wakker te hou. By Olifantsdam hou ons stil, drink koffie en hardloop 'n paar keer om die kar om wakker te word. By Citrusdal hou ons stil, drink koffie en hardloop om die kar. By Moorreesburg haal ons die Explorer in – met al ons stop, koffie drink en om die kar hol het hulle ons al verbygesteek.
Om 00h15 toet en flikker ons afskeid van Siegfried-hulle by die Durbanville afdraai. Om 00h45 is ons tuis. Om 01h00 slaap ons. Vas.
Afstand afgelê: 5820 km
Liters gebruik: 611
Brandstofverbruik: 9,5 km / liter (Toyota Venture 2.2 GLE)
Nagte oorgeslaap: 14
Tent opgeslaan: 9 keer
Namibië toertjie – Hoofstuk 3
Frikkie se coil
Ons paaie skei van Frikkie en sy familie. Hulle bly nog aan in Etosha terwyl die res van die geselskap die pad aandurf Epupa toe. Sowat 4km nadat ons paaie geskei het, gaan staan Frikkie se bakkie met hom. Volgens oorlewering geskied sy volgende 2 dae as volg.
Iemand sleep hom in Halali toe. 'n Motorwerktuigkundige sluit aan en help soek na die fout. Hulle identifiseer die coil as die moontlike sondaar. Om te toets word 'n ander Toyota s'n benodig. Frikkie spoor 'n kelner op wie 'n soortgelyke bakkie ry. Leen die man se coil, en siedaar, dit werk. Hy bied aan om die coil by die kelner te koop, maar dié wil niks weet nie. Sondag betaal hy die kelner R100 om sy coil te huur. Frikkie ry alleen deur Tsumeb toe, op soek na 'n vervangende coil. By geleentheid ry hy tussen 'n trop van so 20 olifante deur, maar dit amuseer hom nie. Hy't belangriker sake op die brein.
By Tsumeb kry hy 'n plek waar 'n klomp stock cars staan. Hier behoort hy reg te kom. Helaas nee, die plek se outo-elektrisiën is met verlof, en als is toegesluit. Frikkie oorreed die man om 'n coil van 'n stock car af te verkoop aan hom. Met tweedehandse coil is hy spoedig weer op pad terug Halali toe. Blikners gery kom hy in Halali aan. Net om natuurlik sy gesin aan te tref, honger om 'n entjie te gaan ry…..
Die Venture kry 'n pap wiel in Etosha, wat ons vertrek na Epupa toe vertraag. 'n Assistant by die petrolpomp maak my band vir my reg, en ons en Colin en sy gesin is weer op pad. Ons doen by Kamanjab se bakkery aan om proviand aan te vul.
Dan ry ons verder Noordwaarts waar ons op die gasteplaas Rustig gaan oornag. Kort voor die plaas kry ek 'n tweede pap wiel.
Ek ruil wiele om – en kom agter sy domkrag is net semi-funksioneel. Dit buig in sy poging om die Venture op te lig. Die spaarwiel lyk verdag. Dis nie dieselfe bandgrootte as die ander bande aan die Venture nie. En daar sit 'n groot prop aan sy een kant waar hy al reggemaak is.
Die son begin sak, en dit lyk asof die rit Epupa in die gedrang is. Dis Saterdagaand net voor sonsonder. Kamanjab lyk nie na die dorp waar ek 'n band gaan kry nie, en Outjo is meer as 100km weg. En dis Saterdagaand.
Jörgen Gotshe van Rustig se plaasbakkie is 'n Toyota Stallion, wat dieselfde wiel- en bandgrootte as my Venture het. Hy stel voor ek los my stukkende band by hom om reg te maak, en dan neem ek twee van sy bande saam met my. Ons is weer op koers! Maar dit raak donker, en ek moet die Venture oorpak om nou 'n ekstra spaarwiel saam te neem. Weet jy hoeveel goed jy moet herrangskik om 'n ekstra spaarwiel in jou bagasieruim in te prop!
Daardie nag rol ek slapeloos rond, uitgestres. Ek worry oor my bande en my domkrag en al die ander goed wat in die verlatenheid kan verkeerd gaan. Jörgen het ook niks gedoen om my beter te laat voel nie. Tot die teendeel. Hy vertel my hy ry gereeld met toeriste Epupa toe. Soms, vertel hy, kry hy nie 'n pap wiel nie, maar gewoonlik kry hy as hy gelukkig is net een pap wiel, maar hy het al ook 3 op een rit gekry. Daarom ry hy allerhande tools saam om bande van wielvellings te kan afhaal om reg te maak. Sy vrou waarsku ook dat ons die kinders moet dophou by die valle. Daar is pofadders en krokodille.
Dis 'n snerpende koue en winderige oggend toe ons van die gasteplaas af wegry op pad Epupa toe. Die grondpad is in 'n uitstekende toestand. Vir lang dele ry ons langs die Etosha se grensdraad, maar ons sien geen wild nie. Dan kry ons 'n veeartseny-hek. Dit lyk asof hulle daar die Nguni beeste uit die Noorde weghou van die res van Namibië af. Die polisie-beampte daar laat ons sonder voorval deur. Dis die oorgang van Damaraland na die Kaokoveld toe.
Die eerste 255 km Opuwa toe gaan baie goed. Op Opuwa gooi ons vir oulaas petrol in. Die dorp lyk vir my bietjie stowwerig. Verlate.
Ek kyk vir bekende bakens in Opuwa, maar kan niks sien wat bekend lyk nie. Gedurende my dienspligtyd was ek eenmaal hier. Ek sou destyds die oggend invlieg, en die aand terug. Nadat ek die oggend douvoordag by Ondangwa se vliegveld aangemeld het om die vliegtuig te haal wat stiptelik om 09h00 sou vertrek, was ek die namiddag teen omtrent 15h00 uiteindelik in die lug. Ek was die enigste passassier in die vliegtuig. Die ops Dakota het gevlieg op 'n hoogte wat gevoel het of dit net-net die bomtoppe mis. Blykbaar om onder radar te bly, en om nie deur rakkers met rocket launchers raakgesien te word nie. So het die vlug verloop oor Owamboland, totdat ons die meer bergagtige dele van Kaokoland bereik het. Daar het die Dakota tussen die koppe deur gevlieg, eerder as bo-oor. Dit was 'n fassinerende ervaring.
Ek dwaal af. Terug by my toer. Die volgende 112 km vanaf Opuwa na Okongwati toe is die pad steeds redelik goed, behalwe vir die oneindige hoeveelheid driwwe. Dié moet jy in 1ste of 2de rat doen as jy nie jou kar wil omgooi nie.
Van Okongwati na Epupa ry ons van die langste 75km's wat ek al gery het. Dis nie regtig so erg nie. Dis net, as jy gedog het jy gaan op 'n pad ry, en dan beland jy op iets ietwat swakker as 'n slegte plaaspad dan vang dit jou bietjie onkant. Die Venture stamp woes deur die rivierlope in my pogings om nie vas te sit nie. As ek op my eie was het ek by die eerste rivierloop omgedraai. Ek was oortuig daarvan hier gaan ek vassit.
Dit stamp voort vir die res van die 75 km. Plek-plek ry ons darem so vinnig as 40 km/h. Maar meeste van die tyd is ons in 2de of 3de rat. Op plekke het jy 'n breë strook van sê maar 50 meter breed waar jy kan kies of jy oor die klipperige terrein links wil ry – of oor die klipperige terrein regs. Maar dit toon min ooreenkomste met 'n pad in die klassieke sin van die woord nie.
Goeie humor is later by die venster uit. Deel van die probleem is daai ekstra spaarwiel wat ek by Jörgen geleen het. Jy moet tog probeer om 'n ekstra spaarwiel sommer so in jou voertuig se bagasie-ruim in te laai saam met twee weke se kampgoed. Nou al daai paar goedjies wat moes plek maak vir die ekstra spaarwiel is nou op my vrou se skoot. Sy doen briljant om onder omstandighede die kinders stemmig te hou.
Lonely Planet se boek sê van die Epupa-valle dat "it defies description". En al wat ek op die oomblik oor die valle kan dink is: "F**** die valle!"
Langs die pad sien ons tradisionele krale wat lyk of dit vir toeriste oopgestel is om foto's te kan neem. Elke Himba wat jou langs die pad gewaar beduie ongelukkig nou ook dat jy moet stop en betaal vir 'n foto. Nogals jammer, want die Himbas tref jou eintlik as baie trotse en waardige mense, ten spyte van die feit dat hul stamnaam beteken "hulle wat bedel".
En dan, uiteindelik kom ons oor 'n bult en kyk af op die hoof val van die reeks valle. "Indeed, it defies description!"
Die valle strek oor 1,5 km. Die eerste daarvan is 'n 37m val. Asemrowend.
Ons kry 'n wonderlike staanplek, letterlik teenaan die rivier, sowat 60m stroomop van die hoof val. Die dreuning klink soos white noise. Harderige white noise, sal ek nou maar sê. Ons besluit dit was inderdaad die moeite werd om te kom. Ons kinders swem heerlik. Die weer is wonderlik. Aan Angola se kant van die rivier hang 'n verdwaalde wolkie rond. Die rivier maak natuurlike jacuzzi's wat baie vlak is. Mens kan dus duidelik sien daar is nie krokodille nie, en dis darem ver genoeg dat jy nie sommer vanself by die waterval sal afval nie.
Buite die hek van die kampplek sit 'n paar Ova-Himbas. Onder andere 'n vrou met 'n baba, wat diens doen as model. Ek is nie goed om besigheid te gesels met bostuklose vrouens nie. My vrou doen die onderhandelinge, en vir R5 mag ek foto's neem van die dame. Ek neem drie.
Langs ons kampeer 'n groep wat met die 4×4 roete van Ruacana af gery het. Hulle moes hul Toyota RAV plek-plek met die Gelandewagen by steiltes uitsleep. Die RAV het nie laestrek nie, en kon nie die steiltes uitkom nie. Hulle is baie beindruk met die feit dat ek met 'n Venture daar uitgekom het. Wanneer hulle Okongwati om terugry sal hulle wel agterkom dis eintlik geen probleem nie.
Januarie 14, 2011 in Sonder kategorie
Ek wonder of ek bekommerd moet wees wanneer ek 'n 'please call me' op my selfoon kry wat my uitnooi om vir Mathata te bel indien ek binne die kategorie val van "back to school and sexualy active". Ek interpreteer dit dat ek beide moet wees. "Learn your ABC's: Abstain, Be Faithfu, Condomize," gaan die sms voort.
Mmmm…. wel, OK, ek gaan mos darem gelukkig nie terug skool toe nie, so ek aanvaar 'that settles it'.
…. nie eers jou uroloog nie.
Jan Twak se hospitaalstorie inspireer my om ook (een van) my hospitaalstories te vertel. Die kruks van die storie (vir die wat nie vandag tyd vir nonsens het nie) is dit: moet niemand vertrou nie, veral nie jou uroloog nie, hoor nou wat ek sê.
Dit was eintlik 'n groot dag, daai dag in April 2002. Vir my en vir Mark Shuttleworth. Nee, ek ken hom nie, ons het net toevallige 'n gedeelde belangrike dag. Mark is daai dag maan toe, en ek is hospitaal toe.
Ek gaan meld die oggend aan by die hospitaal en boek myself in. Die dame agter die rekenaar pons allerhande brokkies inligting op die rekenaar in en druk 'n vorm uit vir my om te teken.
Gelukkig lees ek die vorm, eerder as om net te teken by die kruisies wat sy gemerk het. Ek sien ek is bespreek vir 'n vasektomie en 'n besnydenis. Ek skrik. Ek het geweet van die vasektomie, maar die besnydenis is vir my nuus. Ek sê die dame daai besnydenis-ding gaan nie werk nie. As hulle my weer besny gaan dit 'n amputasie wees. Sy kyk my humorloos aan. Sy neem die vorm terug en vergelyk dit met die besonderhede op haar rekenaar. Die inligting is korrek, lig sy my in. Sy bel nietemin die dokter se spreekkamer. Ek sweet.
Die dokter se ontvangsdame sê toe bykbaar dis oraait, ek hoef nie vir 'n sirkumsisie te gaan nie. Dankie, ek voel nou beter, maar ek sweet nog steeds. Ek meen nou maar, ek is nog nie eens toegelaat nie, en ek bespeur 'n basies fout, gelukkig darem voordat dit gebeur het. Dis nie asof die waarde van my voorhuid my so aanstaan nie, dis net, sover ek weet, 'n nie-herhaalbare prosedure. Ek meen nou maar, waaraan sny jy die tweede keer?
Nou tik die dame weer die toelatingsvorm oor. Sy is nou al bietjie ongeduldig met my wat so orig is. Sy druk weer die vorm uit en sit dit onder my neus neer om te teken. Baie geïntimideerd besluit ek egter daar is te veel op die spel. Ek sal maar liewerster weer lees voor ek teken.
Nee! Wraggies, weggesteek op 'n ander plek op die vorm staan dit lewensgroot weer: SIRKUMSISIE. Ek begin nou palpitasies kry, benewens die erge sweet wat nog nie tot bedaring gekom het nie.
"Seblief toggies?" prewel ek en druk 'n bewende vinger op die woord.
Die dame versag haar houding, tik weer die vorm, en hierdie keer kom ek weg sonder die gewraakte prosedure.
Ai, maar slaap 'n man lekker van die narkose. Met 'n derde baba in die huis (jy verstaan nou waar die behoefte aan die mediese proseduretjie ontstaan het) het ek lanklaas so lekker geslaap. Later maak hulle my wakker, my vrou is daar, ek kan maar huis toe gaan. Ek trek aan en ons gaan huis toe. 'n Rustige daggie uit.
Maar narkose, lyk my, is 'n pes. Iewers het ek 'n paar uur verloor. Ek meen nou, buiten vir die die ure wat ek lê en slaap het. My vrou vertel my dat ek soos 'n grapgat aangegaan het en al die nurse'e later rondom my bed gestaan en luister het vir my twakpraatjies. Ek weet niks van daai af nie. Dis eintlik onbillik, ek is seker mens sou iets kon skryf daaroor.
My vrou wil my nie alles vertel wat ek gesê het nie. Maar blykbaar het ek haar gegroet met die mededeling dat die nurse sê ons mag nie daai aand seks hê nie. By geleentheid, verstaan ek, het iemand iets van 'n stand-up comedian gemompel, waarop ek toe blykbaar verduidelik dat ek meen hy is tans tydelik buite aksie.
Dit was blykbaar die kuis deel van my vertoning. Ek is vreeslik jammer. Ek is nie seker waaroor nie, maar ek is regtig jammer. Ek het blykbaar ietwat ongepoetsde goeters kwytgeraak.
Nou ja, 8 ure later, toe is die "8-ure blok" uitgewerk. Nou sien, terwyl die uroloog besig was het hy ook sommer 'n sistoskopie gedoen. Dis wanneer hulle 'n kamera voor by die blaaspyp indruk en loer wat in jou blaas aangaan. Soos 'n "pee(p)ing tom"?
Die uroloog het vooraf mooi verduidelik dat hy dit met 'n miniatuur kamera doen. Sommer so tjop-tjop. Sy woordkeuse, mag ek noem, het my ietwat ongemaklik gelaat. In ieder geval, toe daai 8-ure blok uitgewerk is, toe raak dit duidelik dat die uroloog NIE met 'n miniatuur kamera daar in is nie. My outydse Richo KR10 Super kamera met zoomlens is 'n mooi bog. Of dalk het die uroloog net vergeet om die driepoot af te haal, ek sal nooit weet nie.
'n Paar dae later kon ek darem weer normaal toilet toe gaan sonder om flou te word van die pyn.
Ek reken Mark Shuttleworth het daai dag meer opwinding gehad as ek. Maar dan weer, dis baie goedkoper om vir 'n vasektomie te gaan as om maan toe te gaan, en boonop betaal die mediese fonds nie vir trippe maan toe nie.