Verdediging trap vas oor 'geheime' - Ministeries - Republikein
Thursday, January 13th, 11:19:18
Parlementêre komitee soek steeds antwoorde
01 December 2021 | Ministeries
Die ministerie van verdediging en veteranesake se boeke klop nie en die parlementêre staande komitee oor openbare rekeninge moes gister worstel om antwoorde uit die uitvoerende direkteur, dr. Wilhelmine Iyaloo Shivute, te kry.
Die openbare verhoor by die parlement het gevolg op 'n swak verslag vanaf die ouditeur-generaal oor die ministerie se finansiële rekords vir die boekjaar tot 31 Maart 2019.
Mnr. Dudu Murorua, die komiteevoorsitter, het beklemtoon die ministerie se versuim om ouditeure toegang tot militêre basisse, wapens en toerusting te gee, is direk verantwoordelik vir die swak ouditeursverslag.
"Die instansie het die ouditeur-generaal se kantoor toegang geweier, en dit kom neer op die vrywaring van die ouditmening," het hy gesê.
In haar skriftelike voorlegging en mondelings by die verhoor, het Shivute bevestig toegang tot toerusting en operasionele militêre basisse is steeds beperk, aangesien geen reaksie vanaf die kantoor van die president oor die kwessie ontvang is nie.
Sy sê die toerusting ter sprake is reeds in 2010, 2012 en 2013, of laas in 2015 aangekoop en afgelewer.
"Dit is nie nuwe toerusting nie. Dit is ou toerusting wat hulle voorheen reeds gesien het," sê sy.
Murorua het haar herinner dat die wet die ouditeur-generaal alleenreg gee om te besluit oor die omvang van 'n oudit.
"Selfs oorbodige toerusting wat afgeskryf word, moet steeds geverifeer word. Dit is nie vir die instansie om te besluit nie. Die ouditeur-generaal besluit en nooit die instansie nie," het hy aangedring.
Shivute sê die ouditeure se versoek op 30 September 2019 oor toerusting, ondersoekverslae en die vliegsertifikate van weermagvliegtuie, het kommer gewek weens die bewoording wat verwys het na die vermoë en gereedheid van die toerusting.
Volgens haar wou die ministerie verseker hierdie inligting verskyn nie in openbare verslae wat deur die ouditeur-generaal se kantoor uitgereik word nie.
"Ons het gedink hierdie inligting is van veiligheidsbelang," het sy gesê.
Bewyse van fakture ter waarde van N$506 miljoen kon dus nie deur die ouditeure bevestig word nie.
Ander uitgawes is steeds in duister gehul, selfs vir die ministerie.
Shivute kon nie antwoorde verskaf oor 'n betaling van N$278 720 wat in dié boekjaar as toelaag aan die vrou van 'n verdedigingsattaché in die Demokratiese Republiek die Kongo (DRK) betaal is nie.
Volgens haar het die weermag nie so 'n pos in die DRK gehad nie. Sy sê weens die pandemie kon 'n ondersoekspan bestaande uit drie lede steeds nie gestuur word om ondersoek in te stel nie.
Shivute wou nie die ministerie van internasionale betrekkinge en samewerking of die Namibiese ambassadeur in die DRK, oudgeneraal Vilio Hifindaka, ontstel nie, sê sy.
"Dit blyk buitelandse sake mag die geld geleen het," sê sy en "ons voel gegrief omdat ons nie iemand daar het nie, maar hulle gebruik ons geld," het sy gesê.
Ander onreëlmatighede wat by die verhoor onder die loep gebring is, sluit in 'n N$1,6 miljoen verskil tussen die algemene lêer en wat op onderwys, beurse en militêre opleiding bestee is, N$410 541 wat verkeerd as betaalbare rekeninge opgeteken is, 'n N$457 884 verskil tussen die debietaantekening en leef- en reisvoorskote (S&T), en die oorbesteding van N$2 miljoen, N$4,8 miljoen en N$122 miljoen waaroor Shivute oor die eerste twee bedrae met die ouditeure saamstem.
Dis ook nog onduidelik hoekom daar 'n verskil van meer as N$201 miljoen tussen voorraadopnames en wat aangeteken is, aangesien Covid-19 reise beperk het, sê sy.
Shivute sê die ministerie van finansies het nie nodig gehad om toestemming te gee vir die aankoop van ammunisie vir handgewere ter waarde van N$5 miljoen wat van Ndilimani Pyrotechnics Industries aangekoop is nie. Die rede is omdat dit bloot op verkeerde raad vanaf finansies, as ondersteuning vir nie-winsgewende organisasies, begroot is.