Die grootpens (rumen) van herkouers is 'n spesiale gistingstenk waarin miljoene mikroskopiese organismes en bakterieë leef. Hierdie organismes is verantwoordelik vir die vertering van sellulose wat die hoofbestanddeel van plantselwande is. Sonder hierdie klein organismes kan 'n bees nie plantmateriaal verteer nie en dus nie aan die lewe bly nie. Die omstandighede in die grootpens moet egter redelik konstant gehou word anders sterf die organismes af. Indien die dier te veel koolhidrate (stysel) inkry, word melksuur gevorm wat die inhoud van die grootpens suur maak. Die meeste organismes sterf af in hierdie suur omgewing terwyl melksuurbakterieë goed oorleef en nog meer suur vorm wat uiteindelik die dier se dood veroorsaak.
Gee dadelik 'n teensuurmiddel in. Meng 'n goeie dosis Penisillien met die teensuur. Spuit vit B-kompleks vir paar dae. In erge gevalle kan geaktiveerde houtskool ook ingegee word, maar nie saam met die teensuur nie.
Die organismes in die grootpens teer self op die plantmateriaal wat die bees eet en bly so aan die lewe. Die grootpens meng sy inhoud elke paar minute om te verseker dat die gras en vloeistof goed gemeng bly sodat vertering kan plaasvind. Indien die bees ophou vreet of koors ontwikkel wat die grootpensbeweging onderdruk, meng die inhoud nie behoorlik nie en word vertering vertraag. Dit lei tot 'n daling in die suurheid van die grootpens en afsterwing van die organismes.
Dikwels is die tekens van die oorspronklike siekte reeds verby. Die dier wil glad nie vreet of herkou nie. Mis droog, selfs harde balle wat met 'n taai slym bedek is.
Daar word normaalweg groot hoeveelhede gas in die grootpens gevorm deur die organismes wat vertering bewerkstellig. Die dier raak ontslae van die gas deur winde op te breek. As daar 'n vreemde voorwerp in die slukderm vassit of as die grootpens nie kan saamtrek a.g.v. beskadiging van sy senuwees samel die gas aan in die grootpens. Hoe meer gas aansamel hoe minder waarskynlik is dit dat die gas wel sal ontsnap. Die geweldige groot grootpens druk op die diafragma en die borsholte en die dier versmoor.
In baie vroeë gevalle help dit om die dier skuins te laat staan met die voorlyf hoër as die agterlyf. In erger gevalle moet die gas uitgelaat word deur 'n stywe pyp by die dier se slukderm af te druk. Die gebruik van 'n trokar moet beperk word tot baie ernstige gevalle waar die dier besig is om te sterf. Indien die oorsaak 'n senuweebesering is sal die opblaas waarskynlik herhaal en in chroniese gevalle is die enigste oplossing om die dier te laat slag.
Olie, poeierseep of middels soos Bloatguard word in die grootpens geplaas, verkieslik met 'n maagbuis. Nadat die skuim opgebreek is sal die vry gas deur die pyp ontsnap.
Nie algemeen nie, maar kan 'n probleem by skoudiere wees. By vroulike diere lei 'n oormaat vet tot verlaagde vrugbaarheid en in erge gevalle tot moeilike kalwings. In manlike diere kan oorgewig lei tot oormatige spanning op die gewrigte en dit kan gewrigsontsteking veroorsaak. Op die kort termyn kan dit ook lei tot suurpens en opblaas soos alreeds bespreek. Chroniese suurpens lei tot lewerabsessasie en kan vit B1-tekort veroorsaak wat simptome soortgelyk aan hartwater gee.
Skielike vrekte veral nadat diere water gedrink het of as kalwers gesuip het. Soms word 'n aangetaste dier gesien wat baie bewe en dronkerig voorkom.
Geen. As dit vermoed word moet diere nie aangejaag word of hanteer word nie. Hou diere weg van water vir ongeveer 48 uur. Pasop egter vir ontwatering in die somermaande.
Dié plant het 'n ondergrondse bol wat baie gehard is. Die blare is onopvallend en 'n geel (sien regs) of ligpers Iristipe blom word gedra. Vergiftiging kom gewoonlik in die lente voor wanneer die jong blare begin uitloop.
Hierdie plant is 'n algemene indringerplant en is 'n verklaarde onkruid. Die blare en stingels is redelik hard, maar sommige diere vreet dit geredelik. Die gifstof tas die lewer aan en moet oor 'n lang periode ingeneem word voordat simptome verskyn.
Ureum word in winterlekke ingesluit om as voedsel te dien vir die mikroskopiese organismes wat dan deur die bees gebruik word as proteïenbron. In oormaat word die ureum afgebreek na ammoniak wat die dier vergiftig.
Die lewer is 'n belangrike orgaan waarvan die funksie deur sommige siektes aangetas word. In alle gevalle waar die lewer betrek is word die volgende algemene riglyne van behandeling gevolg:
Diere waarvan die lewer ernstig beskadig is moet 'n lang herstelperiode gegun word. In die geval van Bosluisgalsiekte en Lantana-vergiftiging kan dit 'n paar weke neem voordat diere behoorlik herstel het. Dit is ook belangrik dat die geelsug volledig opgeklaar het voordat diere vir slagting gestuur word, aangesien die karkas afgekeur mag word indien dit nie die geval is nie.
Die onnodige gebruik van antibiotika of onderdosering daarvan kan lei tot weerstand onder bakterieë. Dit beteken dat bakterieë wat vantevore deur 'n sekere antibiotikum gedood is, nou nie meer daardeur beïnvloed word nie. In 'n sekere bevolking bakterieë is daar altyd 'n klein persentasie wat nie deur die antibiotika gedood word nie. Oorgebruik of onderdosering lei daartoe dat hierdie weerstandige bakterieë die kans gegun word om te vermenigvuldig en so al hoe meer te word sonder dat daar kompetisie met vatbare bakterieë is. In mense wat immuunonderdruk is (bv. VIGS-pasiënte en orgaanontvangers) kry hierdie weerstandige bakterieë maklik die oorhand, want die liggaam se eie immuunstelsel is te swak om te help veg teen die bakterieë. Almal wat toegang het tot antibiotika (aptekers, dokters, veeartse en boere) moet oordeelkundig met antibiotika te werk gaan sodat hierdie probleem die hoof gebied kan word.