Stof gaan lê effe, maar Ramaphosa se moeilikheid lank nie verbyPres. Cyril Ramaphosa (Foto: Rajesh JANTILAL / AFP) Die stof rondom pres. Cyril Ramaphosa het tydelik gaan lê nadat die ANC se nasionale uitvoerende komitee (NUK) besluit het dat die regerende party laer gaan trek en teen die aanvaarding van die artikel 89-paneel van ondersoek na gebeure op Phala Phala se verslag sal stem. Maar die president bevind hom stééds in waarskynlik die grootste skandaal van sy politieke loopbaan en die gewraakte parlementêre stemming is bloot met ’n week uitgestel. Dié stemming sal kom net drie dae voor die ANC se 55ste nasionale verkiesingskonferensie waartydens ’n nuwe ANC-leier verkies sal word. Kenners sê daar is in dié stadium geen waarborg dat Ramaphosa tot president herkies sal word, óf sy volle termyn sal uitdien wat tot April 2024 behoort te strek nie. “Die presidentskap van Ramaphosa gaan kort wees en sy kanse om op ’n waardige wyse te vertrek is minimaal,” sê die politieke ontleder Sandile Swana. Swana herinner daaraan dat daar van ANC-lede verwag word om opsy te staan, indien strafregtelike aanklagte hulle in die gesig staar. Ramaphosa is tot dusver geensins van misdaad aangekla nie, hoewel die artikel 89-paneel bevind het dat daar genoeg prima facie-bewyse teen hom is wat daarop dui dat hy hom moontlik aan skendings van die Grondwet en teenkorrupsiewetgewing skuldig gemaak het. Ramaphosa het intussen die Konstitusionele Hof genader om die verdoemende verslag te laat hersien en vra die hof om dit ter syde te stel. Die hoogste hof kan egter dae of weke neem om ’n besluit hieroor te neem. “Dit keer op sigself ook nie die parlementêre verrigtinge om voort te gaan nie,” sê Cathy Powell, ’n professor in openbare reg aan die Universiteit van Kaapstad. Indien LP’s stem dat Ramaphosa in ’n staat van beskuldiging geplaas moet word, sal dit maande lange ondersoeke en verhore vereis voor die finale stemming. “Die probleem met hierdie een is dat dit nie heeltemal ligsinnig lyk nie,” sê Powell. Swana sê egter dat skandale nie noodwendig die lot van ’n ANC-president bepaal nie. Die party het die afgelope twee dekades ’n neiging om sy eie mense te beskerm, getoon. “In die ANC kan jy van verkragting aangekla word en steeds president word. Jy kan van ’n internasionale wapentransaksie aangekla word en steeds ’n president wees,” sê Swana.