Video: Sterrekundiges krap kop oor meteoorDie meteoor oor die Suidwes-Kaap. Foto: Twitter via @NathanKrumm Astronome probeer nog agter die kap van die byl kom nadat ŉ meteoor Woensdagaand oor ŉ groot gebied van die Suidwes-Kaap gewaar is. Sosiale media het gisteraand omstreeks 20:30 begin gons nadat ŉ helder lig, wat vinnig deur die lug getrek het, van Gansbaai aan die Overbergse kus tot in die Swartland gewaar is, waarna dit met ŉ harde knal ontplof het. Inwoners van die Overstrand het vertel van ŉ swaelreuk wat daarna in die lug gehang het. Pierre de Villiers, voorsitter van Hermanus se Sterrekundesentrum en adjunkvoorsitter van die Sterrekundige Genootskap van Suider-Afrika (SGSA), het Donderdagoggend aan Maroela Media gesê Tim Cooper van die SGSA het gevra mense wat die meteoor gesien het, moet die besonderhede met die genootskap op hul webwerf deel sodat hy die baan van die meteoor kan rekonstrueer. De Villiers sê dis “te toevallig om te glo” twee meteore het die atmosfeer op min of meer dieselfde tyd oor die Suidwes-Kaap binnegekom. “Maar dis ŉ lang afstand – seker so 150 km soos die kraai vlieg – van Hermanus tot Malmesbury, waar beeldmateriaal met ŉ kringtelevisiekamera op ŉ plaas opgeneem is.” Ons is taamlik seker wat ons gisteraand oor die Wes-Kaap gesien het, was inderdaad ŉ meteoor. Die Suid-Afrikaanse Nasionale Ruimteagentskap sê sy ondersoek na die verskynsel duur voort. “Maar ons is taamlik seker wat ons gisteraand oor die Wes-Kaap gesien het, was inderdaad ŉ meteoor. “Dit het blykbaar in die atmosfeer uitgebrand aangesien geen impak in hierdie stadium bevestig is nie. Ongelukkig is dit weens die klein grootte daarvan deur geen teleskoopwaarskuwingstelsel raakgesien nie.” Die meteoor moes die aarde se atmosfeer teen ŉ taamlik lae invalshoek binnegekom het, meen De Villiers; daarom was dit so duidelik sigbaar en die slag so hard toe dit uitgebrand het. “Van die foto’s wat ek gesien het, het dit basies ontplof voor dit die grond getref het.” Mense van die Overstrand tot in die Swartland het gerapporteer hul huise se vensters het gerammel toe die meteoor oortrek. De Villiers sê ŉ mens kan dus aflei dit moes baie laag oorgetrek het of groot gewees het. Hy sê miljarde meteore sweef in die sonnestelsel rond. Net wanneer een teen ŉ betreklik lae invalshoek die aarde se atmosfeer binnekom, kan dit gesien en gehoor word. Materiaal uit die ruimte in die vorm van klein klippies en stofdeeltjies sak elke liewe dag op die aarde neer. Prof. Matie Hoffman, wat verbonde is aan die Naval Hill-planetarium in Bloemfontein en klasgee in fisika aan die Universiteit van die Vrystaat, sê materiaal uit die ruimte in die vorm van klein klippies en stofdeeltjies sak elke liewe dag op die aarde neer. “Oor die algemeen is dit nie gevaarlik nie. Dis redelik seldsaam dat iets uit die ruimte skade veroorsaak aan lewende of nielewende dinge,” sê hy. Beserings kom selde voor, maar elke dekade of wat word mense wel beseer wanneer die skok van ŉ meteoriet ruite laat bars en mense deur glasskerwe beseer word. “Nagenoeg een maal elke eeu is daar ŉ groter impak van ŉ meteoriet of selfs ŉ stuk van ŉ komeet, maar dikwels verbrokkel dit in die atmosfeer.” Hoffmann sê omdat die aarde so groot is, is die kanse skraal dat ŉ noemenswaardige meteoriet ŉ digbewoonde gebied sal tref, maar oor eeue heen kan groter ekologiese rampe voorkom wat met lewensverlies gepaard gaan. “ŉ Meteoriet kan byvoorbeeld in die see neerstort en ŉ tsoenami veroorsaak.” Die Hoba-meteoriet is wat oorgebly het nadat die meteoor verbrokkel het. Die Hoba-meteoriet wat die aarde miljoene jare gelede met ŉ geweldige slag sowat 20 km wes van die huidige dorp Grootfontein in die noorde van Namibië getref het, is die grootste bekende meteoriet. “Dis maar wat oorgebly het nadat die meteoor verbrokkel het,” sê Hoffman. In dié geval was daar grootskaalse verwoesting weens hitte, stof en skokgolwe wat ŉ ramp sou veroorsaak het. Dit was ook die geval weens die bolied (uiters helder meteoor) wat die huidige Vredefort in die Noord-Vrystaat getref en die naasgrootste impakkrater op aarde veroorsaak het. “Dit kon gepaardgegaan het met die direkte vernietiging van lewe vir honderde kilometers daaromheen,” sê Hoffman. Volgens die Woordeboek van die Afrikaanse Taal is ŉ meteoor, oftewel ŉ verskietende ster, “enigeen van ŉ ontelbare hoeveelheid klein partikels of brokkies materie in die sonnestelsel wat veral snags sigbaar word wanneer dit die aarde se atmosfeer teen ŉ hoë snelheid binnedring en [so] wrywing veroorsaak waardeur ŉ gloeiende ligstreep nagelaat word.” ŉ Meteoriet is ŉ “meteoor wat die vernietigende uitwerking van atmosferiese kragte weerstaan en in een stuk of kleiner fragmente die aardoppervlakte bereik.” Die verskynsel Woensdagaand oor die Suidwes-Kaap is dus ŉ meteoor omdat dit ontplof het voor dit die grond kon bereik. Hierdie kringtelevisie-beeldmateriaal is 20:15 op ‘n plaas naby Malmesbury in die Swartland geneem. Meteorite explosion in atmosphere over Western Cape this evening CCTV video recorded of a meteorite at 20h15 from a farm near Malmesbury. Sightings, a loud explosion, windows rattling were reported. Posted by Hermanus Astronomy Centre on Wednesday, January 16, 2019