Rus se Nobelprys-medalje vir rekordprys verkoopDmitri Muratov (Foto: Kena Betancur, AFP) Die Russiese joernalis Dmitri Muratov se Nobelprys- goue medalje is vir ’n allemintige $103,5 miljoen (R1,6 miljard) ten bate van kinders wat deur die oorlog in Oekraïne ontheem is, verkoop. Dit is ’n rekordprys wat nog ooit vir ’n Nobelprys-medalje by ’n veiling betaal is. Die medalje – wat gemaak is van 18 karaat goud met ’n gewig van 150 g – is Maandag aan ’n ongeïdentifiseerde telefoonbieër by ’n veiling in New York verkoop, wat deur Heritage Auctions gereël is. Muratov het die medalje in 2021 gewen toe hy saam met Maria Ressa van die Filippyne met die vredesprys bekroon is “vir hul pogings om vryheid van uitdrukking te beskerm”. Die opbrengs van Maandag se verkoping oorskry verreweg die vorige rekord van $4,76 miljoen (sowat R75 miljoen) vir die verkoop van ’n Nobelprys-medalje in 2014. Die Nobelkomitee se sekretaris, Olav Njolstad, sê Muratov het vooraf die komitee geraadpleeg en is verseker dat die komitee sy besluit ondersteun om sy medalje te verkoop sodat die opbrengs kinders en vlugtelinge van Oekraïne kan bevoordeel. “Dit is ’n uitstekende doel. Ons kan hom net gelukwens met die resultaat en hoop dat die hulp na diegene gaan wat dit die nodigste het,” het Njolstad gesê. Oor die afgelope 120 jaar is die Nobelprys aan altesaam 975 mense en organisasies toegeken, ter ere van prestasies op die gebied van vrede, letterkunde, medisyne, fisika, chemie en, sedert 1969, ekonomie. Die Sweedse wetenskaplike en filantroop, Alfred Nobel, het die pryse in sy testament van 1895 geskep vir diegene wat “die grootste voordeel aan die mensdom verleen”. Weens ’n omswaai van fortuin en die verdeling van erfporsies het van die medaljes oor die jare op ’n veiling beland. Die goedkoopste Nobelprys-medalje wat ooit op ’n veiling verkoop is, is waarskynlik dié van Frankryk se Aristide Briand, wat in 1926 vereer is vir sy rol in Frankryk en Duitsland se kortstondige naoorlogse versoening. Sy prys het in 2008 teen net €12 200 (sowat R204 000) aan ’n volksmuseum in Frankryk gegaan. Dit is sewe jaar later deur ongeïdentifiseerde diewe gesteel. Dié van Brittanje se William Randal Cremer, wat in 1903 gewen het, het net effens beter gevaar en in 1985 vir $17 000 (sowat R270 000) onder die hamer gegaan. Veilingpryse het sedertdien die hoogte ingeskiet, wat ’n toenemende aantal bekroondes of hul gesinne genoop het om hul gesogte besittings te verkoop.