PressReader - Beeld: 2017-07-10 - De Mel­ker­fa­mi­lie­graf­te ge­vind
De Mel­ker­fa­mi­lie­graf­te ge­vind
Beeld - 2017-07-10 - Boeke - C­har­né Kemp
Die graf­te van die ou­ma en oom van Dai­sy de Mel­ker, Suid-A­fri­ka se be­rug­te gif­moor­de­naar, is pas in ’n skoon­maak­veld­tog in die Du Toit­span-be­graaf­plaas, Kim­ber­ley se oud­ste be­graaf­plaas, ont­dek.
Die ge­skied­kun­di­ge S­te­ve Lun­der­stedt het die oom­blik toe hy die skoon­ge­maak­te graf­ste­ne ont­dek, Don­der­dag as “fan­tas­ties en on­ge­loof­lik” be­skryf.
“Die graf­te was voor­heen toe­ge­groei,” sê hy.
“Dai­sy se nooi­ens­van was Han­corn-S­mith. Toe ek dié van sien, was ek erg op­ge­won­de. Ma­ry, wat in 1871 dood is, en haar seun John Han­corn-S­mith is hier be­gra­we. Hul­le het in De Beers New Rush, die woon­ge­bied by die Groot Gat-ge­bied, ge­woon. Dai­sy het ook ’n tyd­jie in Kim­ber­ley deur­ge­bring.”
De Mel­ker is in 1932 ge­hang om­dat sy haar seun ver­gif­tig het. Die hof kon nie be­wys sy het ook twee van haar mans ver­gif­tig nie.
Die be­graaf­plaas, wat by die Du Toit­span­myn lê, was ver­waar­loos toe Pe­tra Di­a­monds en E­ka­pa Di­a­monds die myn twee jaar ge­le­de ge­koop het.
Ho­ward Mars­den, die myn­be­stuur­der, sê met dié ge­meen­skaps­pro­jek wou hul­le die oor­le­de­nes se waar­dig­heid her­stel.
“Die skoon­maak-en-re­stou­ra­sie­pro­jek is te­ke­nend van die myn se nu­we le­we.”
Wer­kers het vrag­te gras ge­sny, bo­me ge­snoei en on­kruid uit­ge­trek. Die paad­jies word op­ge­knap en graf­ste­ne word op­ge­tel en op graf­te neer­ge­lê.
Dit is ’n tyd­sa­me pro­ses om ’n graf­steen weer lees­baar te maak. Mar­mer en gra­niet word met che­mi­ka­lieë skoon­ge­maak en lei­klip met ’n bor­sel.
Vol­gens Ester van der West­hui­zen-Coet­zer, om­ge­wings­be­amp­te, is daar meer as 8 000 graf­te.
“Ons sal die fo­to’s wat ons ge­neem het, ge­bruik om die A­fri­ca­na-bi­bli­o­teek se graf­re­gis­ter aan te vul. On­ge­luk­kig is daar nie ’n plan van graf­nom­mers nie. Deur die ja­re het graf­nom­mers ver­dwyn of ver­bleik,” sê sy.
’n Ge­denk­muur met die na­me van al­mal wat hier be­gra­we is, sal op­ge­rig word, sê sy.
Die va­se, por­se­lein­kran­se en in­te­res­san­te ont­dek­kings sal uit­ge­stal word.
An­der be­ken­des is ook hier be­gra­we, sê Lun­der­stedt.
“Har­ry C­hur­chill Boy­es was ’n rug­by­spe­ler wat in 1891 in die heel eer­ste en twee­de rug­by­toets tus­sen Suid-A­fri­ka en die B­rit­se Ei­lan­de, soos dit des­tyds ge­noem is, in Port Elizabeth en Kim­ber­ley ge­speel het. Hy is dood toe hy in ’n pret­park van ’n wip­wa ge­val en sy nek ge­breek het.”
Vol­gens Lun­der­stedt is een man deur weer­lig dood­ge­slaan na­dat hy sy wer­kers ge­vloek en ook ’n graaf op­ge­tel het.