Sadou vra dat matriekeksamen uitgestel wordArgieffoto Die grootste onderwysvakbond in die land, die Cosatu-geaffilieerde Suid-Afrikaanse Demokratiese Onderwysersunie (Sadou) het gevra dat die aanvang van die matriekeksamen uitgestel word met ‘n verdere drie weke tot 26 November. Die nasionale departement van basiese onderwys het twee weke gelede aangekondig dat die matriek-eindeksamen van 5 November tot 15 Desember sal plaasvind, om geleentheid te bied vir skole om in te haal op die tyd wat verloor is weens die Covid-19-pandemie en die afsonderingsperiode. Maar nou het die Sadou-leierskap besluit dit is nie genoeg tyd nie, veral omdat skole in die armste gebiede nie kans gehad het om tyd in te haal nie. Sadou se argument is dat die gaping tussen welvarende en arm skole verder vergroot het. Navorsing toon dat die meerderheid van Suid-Afrikaanse skole, veral dié met sterk akademiese rekords, baie goed bygebly het tydens die afsonderingsperiode, en dat leerders netjiese onderrig tuis ontvang het. Wat Sadou nie sê nie, maar wat uit navorsing blyk en uit vakbondgeledere aan Maroela Media bevestig is, is dat tussen 40% en 50% van die land se skole eintlik niks gedoen het tydens die grendelstaat nie, en die oorweldigende meerderheid van hierdie skole se onderwysers behoort aan Sadou. Kommer bestaan in onderwyskringe dat hierdie die eerste stap is om vanjaar se matriekeksamen in ‘n onhaalbare wentelbaan te plaas. Daar word uitgewys dat dit sowat nege weke neem om die hele matriek-proses van die skryf van die eksamen tot die nasien, standaardisering en bekend maak van punte te akkommodeer. Dit bring ernstige vrae aan die bod oor hoe die proses afgehandel kan word voor universiteite se akademiese jaar begin, en ook hoe matrikulante hul eksamen weerskante van die drie week lange Kersfees-onderbreking gaan kan aflê. Daar is ‘n sterk aandrang vanuit die geledere van vakbonde wat nie by Cosatu geaffilieer is nie, en spesifiek by vakbonde uit die Fedusa-groep, dat vanjaar se matriekeksamen op geen manier afgegradeer word hetsy wat moeilikheidsgraad of kurrikulum betref nie, want dit sal die geloofwaardigheid van die Suid-Afrikaanse senior sertifikaat so ondermyn dat dit dalk nooit herstel sal kan word nie. ‘n Verdere bron van kommer in onderwysgeledere is hoe leerders van graad 1 tot 11 se progressie hanteer gaan word. In hul geval is nog minder werk as met die matrikulante afgehandel, en die skoolstelsel het nie genoeg plek dat almal teruggehou kan word nie. Daar is dus ‘n moontlikheid – en dit is net ‘n moontlikheid – dat die jonger grade almal vanjaar outomaties na die volgende skooljaar oorgeplaas sal word, met grootskaalse remediëring wat aanstaande jaar sal moet plaasvind. Twee verdere probleme met die matriekeksamen het ook kop uitgesteek. Eerstens is daar die probleem van sosiale distansiëring en dat nie meer as 50 mense in ‘n lokaal byeen mag kom nie. Dit is veral moeilik vir skole wat nie ‘n saal het nie, soos die 330 matrikulante van die Boitekong Secondary School in Rustenburg, waar die hoof en die beheerliggaam se voorsitter hierdie week aan die Sunday Times gesê het as hulle by koronavirus-protokolle hou sal 19 van die skool se 36 klaskamers net vir matrikulante se eksamen gebruik kan word. Dit maak toesig baie moeilik en boonop moet die res van die skool se leerders ook geakkommodeer word. Die tweede probleem is dat die staat onderwysers wat ouer as 60 jaar is en onderwysers met onderliggende siektes afraai om as nasieners op te tree. Dit het ‘n invloed op die beskikbaarheid van gesoute, ervare nasieners. Dit is nie net in Suid-Afrika waar die afsonderingsperiode omstredenheid in die ekwivalent van die skoolverlaterseksamen veroorsaak nie. In Skotland is die jaarpunt tot eindpunt gemaak (baie gevaarlik in Suid-Afrika, waar jaarpunte dikwels glad nie in die eindeksamen geëwenaar word nie, en in Engeland het die voorgestelde plan om die jaarpunt met ‘n algoritme vir die spesifieke skool te kombineer vir ‘n eindpunt waar eksamens nie afgelê is nie, soveel omstredenheid by ouers en leerders veroorsaak dat dit heeltemal hersien is.