Kerkorde van die Vrye Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika
In die gemeente van Christus behoort alles ordelik te geskied.
Daarvoor is reëls nodig met betrekking tot: die ampte, die kerklike vergaderings, die toesig oor die leer en die erediens en die tug.
Noodsaaklikheid van wettige roeping
Verbinding aan 'n bepaalde kerk
Niemand mag tot die diens van die Woord geroep word sonder dat hy aan 'n kerk verbind word nie.
Roeping tot die diens van die Woord
Die beroeping geskied onder aanroeping van die Here deur die kerkraad en die diakens met medewerking van die gemeente en met inagneming van die plaaslike reëling. Alleen diegene wat deur die klassis waaronder hulle ressorteer, voorbereidend geëksamineer is, kan vir die eerste keer beroep word. In kerke sonder 'n predikant in aktiewe diens, sal beroeping plaasvind met advies van die konsulent wat deur die klassis aangewys is.
Die bevestiging sal plaasvind in 'n erediens waarby die vasgestelde formulier gebruik word, met handoplegging deur die predikant wat die bevestiging waarneem.
Beroep na 'n ander kerk
Wanneer predikante na 'n ander kerk beroep word, sal die beroeping ook geskied deur die kerkraad en die diakens, met medewerking van die gemeente en met inagneming van die plaaslike reëling.
Kerke sonder 'n predikant in aktiewe diens sal beroepingswerk doen met advies van die konsulent wat deur die klassis aangewys is.
Dit geld vir alle kerke dat die goedkeuring van die klassis vereis word. Predikante wat volgens hierdie artikel beroep is, moet aan die klassis 'n goeie kerklike getuienis ten opsigte van leer en lewe toon. Die vereiste goedkeuring van die gemeentelede is verkry as die naam van die beroepe predikant op twee agtereenvolgende Sondae afgekondig is en daar geen wettige beswaar ingedien is nie.
Die bevestiging sal plaasvind in 'n erediens waarby die vasgestelde formulier gebruik moet word.
Aktes van ontslag by die aanneming van 'n beroep
Wanneer 'n predikant 'n beroep na 'n ander kerk aangeneem het, mag hierdie kerk hom nie as sy predikant aanvaar voordat hy wettige aktes van ontslag voorgelê het van die kerk en die klassis waaronder hy gedien het nie.
Toelating sonder teologiese opleiding
As sulke persone toelating tot die diens van die Woord vra, sal die klassis hulle eksamineer na toestemming deur die partikuliere sinode. Indien die eksamen volgens die oordeel van die klassis gunstig verloop, sal die klassis 'n periode vasstel waartydens hulle as proponent mag voorgaan in die kerke wat onder daardie klassis ressorteer.
Toelating van voorgangers wat nog nie lank lid van een van die kerke is nie
Voorgangers wat hulle kort tevore by een van die kerke gevoeg het en wat nie afkomstig is uit 'n kerk waarmee kerklike gemeenskap onderhou word nie, sal slegs met groot versigtigheid tot die diens van die Woord toegelaat word.
Indien die klassis en die deputate van die partikuliere sinode dit nodig ag, sal hulle eers 'n proeftyd deurmaak.
Voorgaan in 'n ander kerk
Niemand mag in 'n ander kerk die Woord of die sakramente bedien sonder die toestemming van die betrokke kerkraad nie.
Onderhoud van die predikante
Benoeming vir 'n spesifieke taak
'n Predikant mag geen benoeming aanneem waar hy hom heeltemal aan 'n spesifieke taak wy nie, byvoorbeeld dié van weermag- of hospitaal-predikant, tensy hy aan 'n kerk verbonde bly.
As 'n predikant deur ouderdom, siekte of ander oorsake nie meer in staat is om sy ampswerk te verrig nie, bly hy regtens dienaar van die Woord.
Ontslag van verbintenis aan die gemeente
Die kerkraad mag nie 'n predikant van sy verbintenis aan 'n gemeente ontslaan sonder medewete en goedkeuring van die klassis en die deputate van die partikuliere sinode nie.
Ontheffing uit die amp
As 'n predikant eers volgens die reël van artikel 5 geroep is, het hy hom lewenslank aan die kerklike diens verbind. Dit beteken dat hy sy amp nie mag neerlê nie.
Hy kan slegs van sy amp onthef word en oorgaan tot 'n ander staat van lewe, indien die kerkraad en die klassis, met medewerking van die deputate van die partikuliere sinode, van oordeel is dat daar gewigtige redes voor is.
Taak van die predikante
As daar twee of meer predikante aan 'n gemeente verbonde is, sal soveel as moontlik gelykheid gehandhaaf word, sowel in hulle taak as in ander opsigte, na die oordeel van die kerkraad en indien nodig van die klassis.
Opleiding tot die diens van die Woord
Die kerke onderhou 'n teologiese universiteit vir die opleiding tot die diens van die Woord.
Predikante wat afgesonder is vir die opleiding tot die diens van die Woord, bly, op die wyse van emeritus-predikante, verbonde aan die kerk wat hulle gedien het en behou die regte van 'n bedienaar van die Woord.
Sorg vir studente in die teologie
Taak van die ouderlinge
Die taak van die ouderlinge is om saam met die bedienaars van die Woord die gemeente in herderlike sorg te regeer. Hulle sien toe dat die predikante, die mede-ouderlinge en die diakens hul amp getrou vervul. Hulle doen huisbesoek so dikwels as wat nodig is vir die opbou van die gemeente, ten minste eenmaal per jaar. Ook moet hulle saam met die predikante die tug toepas en sorg dat alles in die gemeente op 'n gepaste en ordelike wyse geskied.
Taak van die diakens
Aftreding van ouderlinge en diakens
Die ouderlinge en diakens sal twee of meer jare dien, afhangende van die plaaslike reëling. As reël tree daar elke jaar 'n eweredige aantal af. Die aftredende ampsdraers sal deur ander vervang word, tensy dit vir die gemeente wenslik geag word dat hulle opnuut tot die amp geroep word. Daarby sal die reëls van artikel 20 geld.
Orde by die vervulling van die sendingsroeping
Taak van sendelinge
Kerkraad en evangelisasie
Ampsdraers en owerheid
Die ampsdraers sal dit aan die gemeente voorhou dat hulle gehoorsaamheid en eerbied aan die owerheid verskuldig is omdat God die owerheid ingestel het. Hierin moet hulle self 'n goeie voorbeeld stel en in die weg van gepaste respek en korrespondensie daarna strewe dat die owerheid die diens van die kerk steeds wettig beskerm.
Opening en sluiting van die vergaderings
Bevoegdheid van die vergaderings
'n Meerdere vergadering mag slegs sake behandel wat die kerke in sy gebied gemeenskaplik aangaan of wat nie in die mindere vergadering afgehandel kon word nie. Nuwe sake wat vanuit die kerke aan die orde gestel word, mag net in die weg van voorbereiding deur die mindere vergadering op die agenda van die meerdere vergadering geplaas word.
Beroep op 'n meerdere vergadering
As iemand meen dat hy deur die uitspraak van 'n mindere vergadering veronreg is, kan hy hom op die meerdere vergadering beroep.
Instruksies en voorstelle vir meerdere vergaderings
'n Mindere vergadering mag nie 'n instruksie of 'n voorstel vir 'n meerdere vergadering vasstel alvorens die moontlike besluite van voorgaande sinodes betreffende die voorgestelde saak noukeurig gelees is nie. Sake wat reeds afgehandel is, moet nie opnuut aan die orde gestel word nie, tensy geoordeel word dat wysiging noodsaaklik is.
Taak van voorsitter en skriba
Saam met die voorsitter sal 'n skriba aangewys word wat alles sal aanteken wat vir skriftelike vaslegging van waarde is.
Bevoegdheid van die meerdere vergaderings ten opsigte van die mindere
Samestelling en byeenkomste van die kerkraad
In alle kerke sal daar 'n kerkraad wees wat bestaan uit die predikant(e) en die ouderlinge. Die kerkraad sal gereeld byeenkom onder voorsitterskap van die predikant of van die predikante beurtelings. Die kerkraad sal ook gereeld saam met die diakens vergader. Hierdie vergadering sal die sake behandel wat die Kerkorde daarvoor aanwys, die materiële sake van die kerk, die finansiële beheer en alles wat na die oordeel van die kerkraad tot die algemene beleid gereken kan word.
Samewerking waar die aantal ampsdraers klein is
As die aantal ouderlinge en diakens klein is, kan die kerkraad volgens plaaslike reëling altyd saam met die diakens vergader. In so 'n geval word daar by sake van opsig en tug met die advies van die diakens gehandel, en by sake rakende die diakenamp met die advies van die ouderlinge. Hierdie reëling sal in elk geval getref word as die aantal ouderlinge en die aantal diakens minder as drie is.
Instelling van die ampte
Die ampte kan slegs met instemming van die klassis vir die eerste keer of opnuut op 'n plek ingestel word.
Plekke sonder kerkraad
Die klassis sal die plekke waar daar nog geen kerkraad kan wees nie, onder die sorg van 'n naburige kerkraad plaas.
Vergaderings van die diakens
'n Klassikale vergadering word deur die kerke van die klassikale gebied gevorm wat elk 'n predikant en 'n ouderling sal afvaardig met die vereiste geloofsbriewe.
So 'n vergadering sal minstens een maal elke drie maande belê word. Elke vergadering sal vasstel waar en wanneer die kerke opnuut sal saamkom. Die predikante sal beurte maak om die voorsitterskap te beklee. Die vergadering mag ook sy voorsitter kies, maar nie dieselfde een twee maal na mekaar nie. Die voorsitter sal vra of die amptelike dienste voortgaan, of die besluite van die meerdere vergaderings ten uitvoer gebring word, en of daar iets is waarby die kerkrade die oordeel of die hulp van die klassis nodig het vir die goeie voortgang van hulle plaaslike kerklike lewe.
In die laaste vergadering voor 'n partikuliere sinode sal die afgevaardigdes na daardie sinode gekies word.
Nie-afgevaardigde predikante in die klassis
As daar twee of meer predikante aan 'n kerk verbonde is, mag die predikante wat nie volgens die vorige artikel afgevaardig is nie, in die klassikale vergadering aanwesig wees, waar hulle 'n adviserende stem het.
Die klassis sal vir elke vakante gemeente 'n predikant as konsulent aanwys wat die kerkraad ter wille van die goeie orde sal adviseer, in die besonder by beroepingswerk. Beroepingsbriewe behoort ook deur die konsulent onderteken te word.
Die klassis sal elke jaar 'n paar van sy mees ervare en bekwame predikante magtig om visitasie te doen in alle kerke in sy gebied. Indien nodig, kan hy behalwe predikante ook 'n ouderling benoem wat vir hierdie taak bekwaam is.
Die visitatore sal 'n skriftelike verslag van hulle werk aan die klassis voorlê.
'n Partikuliere sinode word gevorm deur 'n groep naburige klassisse, wat elk twee predikante en twee ouderlinge afvaardig. Die aantal kan op drie gestel word as die sinode deur twee of drie klassisse gevorm word. Die partikuliere sinode sal een keer per jaar saamkom, tensy daar dringende redes is om dit meer dikwels te doen.
Aan die einde van die partikuliere en algemene sinode sal die tyd en plek van die volgende sinode vasgestel word. Daar sal ook 'n sameroepende kerk vir hierdie vergadering aangewys word.
Verhouding met buitelandse kerke
Sensuur in meerdere vergaderings
Deputate van meerdere vergaderings
Die partikuliere sinode sal ook deputate benoem wat die klassisse moet bystaan in alle gevalle waar die Kerkorde dit voorskryf, en — op versoek van die klassisse — by spesiale probleme. Ook sal hulle, of 'n paar van hulle, toesig hou by die finale eksamen van die voornemende predikante.
Verteenwoordiging van die kerkraad in materiële sake
Ten opsigte van die bestuur van materiële sake word 'n kerk regtens verteenwoordig deur twee persone wat deur die kerkraad met diakens daarvoor aangewys is.
Verteenwoordiging van die kerke in regsake rakende kapitaalbesit
Ondertekening van die belydenis deur predikante en dosente
Ondertekening van die belydenis deur ouderlinge en diakens
Bediening van die doop aan kinders
Die doop as seël van die verbond van God sal so spoedig moontlik in 'n openbare erediens aan die kinders van gelowiges bedien word.
Doopbelofte en onderwys
Bediening van die doop aan volwassenes
Gebruik van die doopformuliere
Toelating tot die nagmaal
Die kerkraad sal slegs diegene wat belydenis van hulle geloof volgens die gereformeerde leer afgelê het en wat godvresend lewe, tot die nagmaal van die Here toelaat. Diegene wat uit susterkerke kom, sal op grond van 'n goeie attestasie van leer en lewe toegelaat word.
Die nagmaal van die Here sal ten minste eenmaal in drie maande in 'n openbare erediens gevier word, volgens kerklike orde, onder toesig van die ouderlinge, waarby die vasgestelde formuliere gebruik moet word.
Attestaat na 'n ander gemeente
As lidmate na 'n ander gemeente vertrek, sal die kerkraad aan hulle, na die vereiste afkondiging aan die gemeente, 'n attestaat betreffende leer en lewe saamgee, onderteken deur die voorsitter en die skriba. Op hierdie attestaat sal ook hulle kinders wat nog nie belydenis van die geloof afgelê het nie, vermeld word. Daar sal betyds 'n berig aan die betrokke gemeente gestuur word. Indien 'n lidmaat wat nog nie belydenis van die geloof afgelê het nie, besluit om na 'n ander plek te verhuis, sal 'n attestaat aan die betrokke kerkraad gestuur word met die versoek dat die lidmaat onder sy opsig en tug geplaas word.
Hulpverlening by vertrek
As lidmate na 'n ander gemeente vertrek waar hulle in inrigtings, ouetehuise of hospitale versorg word, bly hulle wat die diakonale bystand betref, sover moontlik by die kerk wat hulle verlaat. Indien dit nie moontlik is nie, sal die hulpverlening in oorleg met die betrokke kerkrade gereël word.
Die erediens op die dag van die Here
In die erediens sal die psalms gesing word volgens 'n beryming wat deur die algemene sinode aanvaar is, en ook daardie gesange wat die sinode goedgekeur het.
In tye van oorlog, algemene rampe en ander groot probleme waarvan alle kerke die druk ervaar, sal 'n biddag uitgeskryf word deur die klassis wat deur die laaste algemene sinode daarvoor aangewys is.
Doel van die tug
As iemand afwyk van die suiwer leer of hom in sy lewe wangedra, en dit 'n geheime saak is wat geen openbare aanstoot gee nie, sal die reël wat Christus duidelik in Mattheüs 18 voorskryf, nagekom word.
Aanmelding by die kerkraad
Wanneer iemand volgens die reël van Mattheüs 18 oor 'n geheime sonde vermaan is en daaraan geen gehoor gee nie, of wanneer iemand 'n openbare sonde gepleeg het, sal dit aan die kerkraad meegedeel word.
Skuldbelydenis by bekering
As iemand hom van 'n openbare sonde of van 'n geheime sonde wat aan die kerkraad gemeld moes word, bekeer, sal die kerkraad sy skuldbelydenis aanvaar indien hy voldoende tekens van berou toon. Die kerkraad sal beoordeel of die gemeente van hierdie skuldbelydenis in kennis gestel moet word.
Afkondigings tydens die prosedure
Voordat die kerkraad — na die ontsegging van die nagmaal en die daaropvolgende vermanings — tot ekskommunikasie oorgaan, sal hy die hardnekkigheid van die sondaar aan die gemeente bekend maak. Daarby sal sy sondes genoem word asook die vele pogings om hom tot inkeer te bring deur bestraffing, ontsegging van die nagmaal en talryke vermanings. Die gemeente sal aangespoor word om hom aan te spreek en vir hom te bid.
Hiervoor sal drie maal 'n afkondiging gemaak word. Om die sondaar nog te ontsien, sal sy naam in die eerste afkondiging nie genoem word nie.
Heropneming van geëkskommuniseerdes
As 'n geëkskommuniseerde langs die weg van berou weer in die gemeente opgeneem wil word, sal dit aan die gemeente bekendgemaak word.
Tug oor ampsdraers
As predikante die kerklike vermaning verwerp, of as hulle 'n openbare of in ander opsigte ernstige sonde begaan, sal hulle geskors word op grond van die oordeel van hulle kerkraad en dié van die naburige gemeente, soos deur die klassis bepaal.
Sondes wat tug oor ampsdraers noodsaaklik maak
Ernstige sondes wat rede vir skorsing of afsetting van ampsdraers is, is in die besonder die volgende: die aanhang van valse leer, openbare skeurmakery, godslastering, simonie, ontroue diensverlating of indringing in die dienswerk van 'n ander, meineed, egbreuk, ontug, diefstal, geweldpleging, gereelde dronkenskap en onregmatige selfverryking. Verder moet hierby alle sondes en ernstige misdade wat by ander lidmate rede vir ekskommunikasie is, gereken word.
Onderlinge toesig van die ampsdraers
Tug oor dooplidmate
Die kerkraad sal iemand wat as kind die doop ontvang het, vermaan as hy as volwassene nalaat om openbare geloofsbelydenis af te lê, of ook in ander opsigte aan sy roeping tot nuwe gehoorsaamheid in die verbond van God ontrou is. Indien hy die vermaning van die kerkraad hardnekkig verwerp, en daarby duidelik laat blyk dat hy afkerig is van die verbond en onverskillig of selfs vyandig teenoor die diens van die Here staan, sal dit met instemming van die klassis aan die gemeente bekendgemaak word. By die afkondiging sal die kerkraad sy naam noem en ook 'n tydperk vasstel. Die gemeente sal aangespoor word om hom aan te spreek en om vir hom te bid. As hy in die genoemde tydperk geen teken van opregte berou toon nie, sal die kerkraad hom in 'n erediens uit die gemeenskap van die kerk sluit, waarby die vasgestelde formulier gebruik moet word.
Nalewing en wysiging van die Kerkorde
As dit in die belang van die kerke is, behoort hulle gewysig, aangevul of verminder te word. 'n Kerkraad, klassis of partikuliere sinode mag dit egter nie doen nie; hulle sal hulle daarop toelê om die bepalings van hierdie Kerkorde na te leef solank hulle nie deur die algemene sinode verander is nie.