'n Geskiedenis van die filosofie probeer derglike ontwikkelinge te katalogiseer en klassifiseer met as doel die ontwikkeling van die filosofiese idees te begryp deur die tyd heen.
Die antieke filosofie laat mens in die algemeen begin in die Griekse stede van westelike Klein-Asië (Ionië), meer in die besonder Milete. Hierdie allereerste Griekse denkers staan ook wel bekend as die Miletiese natuurfilosowe. Hul ondersoekveld was geheel gerig op die uiterlike waarneembare en die uiteindelik vind van die archè, die oerbeginsel. Dit omvat nie alleen wat teenwoordig filosofie genoem word nie, maar ook alles wat teenwoordig wetenskap heet. Van geen van hierdie vroeë skrywers het 'n volledige werk bewaar gebly nie. Alle Griekse filosofie van voor die tyd van Sokrates staan bekend as die pre-Sokratiese filosofie. Hierdie filosofie was hoofsaaklik kosmologies en kosmogonies van aard. Die pre-Sokrate soek in die eerste plek na 'n fundamentele verklaring vir die natuurverskynsels wat hulle om hulself heen waarneem, soos die son- en maansverduisterings en die jaarlikse terugkerende oorstrominge van die Nyl nadat Sirius opgekom het. Hulle het bewustelik nie 'n beroep op die tradisionele Ou Griekse godsdiens gedoen nie.
Die sleutelfiguur in die transformasie van die Griekse filosofie is Sokrates. Na ‘n besoek aan die Orakel van Delphi het hy in die strate en openbare geboue van Athene deurgebring het om te ondersoek of dit werklik so was dat niemand in die stad wyser was as hy nie. Soos voorgestel deur Plato en Xenophon, het hy krities ondersoek gedoen na 'n aantal begrippe wat gewoonlik as probleemvry beskou is. Sokrates het daarop gewys dat dit dikwels nie 'n duidelike definisie gehad het nie en dat bestaande standpunte teenstrydighede bevat of op onduidelike grondreëls en oortuigings gegrond is. Hy self skryf niks nie, maar inspireer baie volgelinge, waaronder baie seuns van vooraanstaande Atheense burgers. Sokrates se belangrikste leerling was Plato, die stigter van die Akademeia van Athene. Hy skryf baie dialoë, waarin hy filosofiese probleme ondersoek volgens die sokratiese metode.
Plato se belangrikste leerling was Aristoteles, miskien die eerste ware sistematiese filosoof. Die logika van Aristoteles was die eerste vorm van logika wat gepoog het om enige geldige sillogisme te kategoriseer. 'n Student in Aristoteliaanse logika moes vooraf 'n redelike groot aantal sillogismes memoriseer. Diagramme het gehelp om hulle te memoriseer, sowel as om 'n sleutelfrases te leer waarin die eerste letter van elke woord na die naam van 'n sillogisme verwys. So het elke sillogisme 'n naam gehad, byvoorbeeld: "Mode ponens" het die vorm gehad van "As A waar is, dan is B waar. A is waar, so B is waar." Die meeste studente het sy 19 sillogismes vir twee onderwerpe gememoriseer, en hulle het die geleentheid gebied om onderwerp en voorwerp op 'n geldige manier te verbind. 'n Paar begaafde studente het stelsels ontwikkel met drie onderwerpe, of beskryf 'n manier om die reëls uit te werk met drie onderwerpe.
Aristoteles verwerp egter die Ideëleer van Plato en daarmee ook die op hierdie leer gebaseerde verklaringe vir filosofiese vraagstukke. In die plek daarvan probeer hy deur middel van empiriese ondersoek na alternatiewe verklarings te soek. Hy analiseer voorts onder meer die taal in 'n poging die struktuur van die werklikheid te deurgrond, en lê so die eerste fondamente vir moderne wetenskappe soos die biologie, die skeikunde, die natuurkunde en die staatsleer.
Die mees gesaghebbende teks waarop die skolastiek gebaseer was, was die Openbaring uit die Bybel. 'n Steeds terugkerend strewe in hierdie tyd was om, so moontlik deur logika alleen, die bestaan van God te bewys. Die bedoeling van hierdie oefening was volgens kenners van die misseleeue soos Étienne Gilson nie soseer om die geloof in God te regverdig nie, aangesien dit na die oordeel van die middeleeuse christendom al vanselfsprekend was, maar om die klassieke filosofie met haar nie-Bybelse, heidense oorsprong binne 'n Christelike konteks te integreer en te laat aanvaar en aldus te verryk.
Een van die eerste pogings was die kosmologiese argument, wat tradisioneel toegeskryf word aan Thomas van Aquino. Die argument verklaar rofweg dat alles wat bestaan het 'n oorsaak. Maar omdat daar in die verlede nie 'n oneindige ketting van oorsake kon wees nie, moes daar 'n onbevraagde 'eerste oorsaak' gewees het. Dit is God. Thomas van Aquino het ook hierdie argument gebruik om die goedheid van God te bewys. Alles het 'n sekere goedheid, en die oorsaak van elke ding is beter as die ding wat veroorsaak word. Daarom is die eerste oorsaak die beste moontlike ding. Soortgelyke argumente is gebruik om God se krag en uniekheid te bewys.
'n Ander belangrike argument vir die bewys van die bestaan van God is die ontologiese argument, aangevoer deur Anselmus van Kantelberg. Trouens, hy sê dat God alle moontlike goeie eienskappe het. Om te bestaan is goed, en so het God dit, en daarom bestaan Hy. Hierdie argument is deur filosowe in verskillende vorme van René Descartes gebruik.
Teenstanders van Gilson sien in die Christelike konteks waarin die Middeleeuse filosofie ingebed is juis 'n ondergang van die klassieke filosofie, aangesien verstandelike denke in werklikheid geheel ondergeskik gemaak word aan teologie.
Soos met baie stelsels wat gebruik maak van die opdeling in periodes, is daar in die praktyk verskeie afbakeninge vir die "moderne filosofie". Volgens een oogpunt dateer die 'moderne filosofie' uit die Verligting, die 'Tydperk van die rede'. In hierdie tydperk het die sistematiese filosofie alledaags geword, met Desiderius Erasmus en Niccolò Machiavelli as "moderne filosowe". Nog 'n moontlikheid is om 'n verband te vind met die manier waarop die hele moderne tydperk gedateer is, van die renaissance. Soms word "moderne filosofie" beeinding in 1800, met die opkoms van Hegelianisme en idealisme. 'n Historikus van die filosofie verkies ook soms om in sy oorsig bloot dele van die filosofie volgens eeue te bespreek, wat ook gedeeltelik in hierdie artikel gedoen word. Op hierdie manier word lang gesprekke oor tydperke vermy.
In die 19de eeu - die tydperk van die romantiek - was die werk van Hegel toonaangewend. Sy Logika (Wissenschaft der Logik) en Fenomenologie van die Gees (Phenomenologie des Geistes) lewer 'n dialektiese raamwerk vir die filosofie om kennis - by name van die presiese wetenskap - te orden. In hierdie tyd word ook Schopenhauer se ontkenning van die wil 'n begrip. Net soos in die 18de eeu al die geval was, sou dit egter veral die ontwikkelinge in die wetenskap wees wat die bewerings van die filosofiese tradisie sou uitdaag. So was die werk van Charles Darwin gebaseer op die idee van organiese selfregulering wat filosowe soos Adam Smith voorstaan, maar in wese betwis dit die gevestigde filosofiese opvattings. Filosowe soos Auguste Comte en John Stuart Mill kan as die 19de-eeuse voortsitters van die empirisme van Bacon gesien word.
In die 19de eeu het die onenigheid op die teologiese gebied weer na vore gekom, nou in die sin dat die hele christendom en die bestaan van die Christelike God ter sprake gekom het.
Ook in die 19de eeu het die Deense filosoof Søren Kierkegaard aan die filosofie 'n nuwe wending gegee deur minder te fokus op abstrakte begrippe en meer op wat dit beteken om 'n bestaanende persoon te wees. Kierkegaard het ook beweer dat die westerse beskawing baie ver van die "ware" christendom staan. Sy werk voorsien die basis vir baie 20e-eeuse filosofiese strominge, met inbegrip van die eksistensialisme.
Uit die filosofie van die 21ste eeu kan mens nie kort na die millennium 'n duidelike beeld vorm nie. Wat reeds gesê kan word (na 'n dekade) is dat in hierdie kort tydperk die vooraanstaande 20ste-eeuse filosowe wat nog lewendig is, voortgaan om hul stempel op die filosofie te druk. Hulle is mense soos Noam Chomsky, Saul Kripke en Jürgen Habermas, wie se werk as professore en mediafigure hulle in staat gestel het om voort te gaan om 'n leidende rol op die gebied van filosofie te speel. Die 21ste eeuse filosofie bring baie temas voort uit die filosofiese debat van die 20ste eeu, waarin deelnemers uit sowel die kontinentale as die analitiese filosofie betrokke is by die bespreking. Daar is egter 'n verskeidenheid nuwe onderwerpe na die oppervlak gekom. Opvallend is die nuwe lewendige debat oor etiek in die moderne filosofiese bespreking. Byvoorbeeld, die invloed en gevolge van die nuwe media, veral die manier om inligting via die internet uit te ruil, is in die filosofie se belang. In die algemeen is daar 'n opvallende toename in die belangstelling wat deur die filosofie vir tegnologie en wetenskap getoon word.
In die Weste verwys die term Oosterse filosofie breedweg na die verskillende filosofieë van die Ooste, veral uit Asië, insluitend China, Indië, Japan en Persië. Dit moet in ag geneem word dat hierdie term die feit ignoreer dat hierdie lande nie deel van 'n enkele kultuur is nie.
Dit is moontlik dat die Babiloniese filosofie 'n invloed op die Griekse filosofie gehad het, veral op die Hellenistiese filosofie. Thales van Milete is ook bekend dat hy filosofie in Mesopotamië bestudeer het.
Indiërs van die klassieke tydperk was óf Hindoes, Boeddhiste of Jainiste. Benewens hierdie drie godsdiensgeoriënteerde skole was daar in die klassieke tydperk 'n meer sekulêre skool ("Lokāyata") , met meer materialistiese en hedonistiese leerstellings. Die einde van die klassieke tydperk in die Indiese filosofie het saamgeval met die aankoms van Moslems uit Turkye en Persië aan die einde van die eerste millennium. Die Indiese Moslems het gedurende die Middeleeuse tydperk bygedra tot die diversiteit van die Indiese filosofie.
Boeddhistiese filosofie is die uitwerk en verduideliking van die oorlewende leerstellings van die Boeddha soos gevind in die Tripitaka en die Agama. Die belangrikste konsep wat behandel moet word is dharma, oor die oorsaak van lyding in hierdie wêreld, en wat gedoen moet word, is om 'n einde te maak aan dit. Tussenin is die term waardeur Gautama Boeddha die karakter van die Edel Agtvoudige Pad beskryf wat tot verligting lei.
Abrahamiese filosofie sluit in 'n reeks filosofiese skole wat uit die studie en kommentaar van die gemeenskaplike antieke Semitiese tradisie ontstaan het, deur sy ondersteuners teruggevoer na die patriarg Abraham wie se lewe in die Hebreeuse Bybel / Ou Testament as 'n profeet in die Koran vertel word, en wie word ook 'n profeet genoem in Genesis 20: 7.
Christelike filosofie het ontstaan gedurende die Middeleeue, toe Middeleeuse teoloë probeer het om te wys dat die Griekse filosofie en die Christelike geloof eintlik twee verenigbare metodes was om die goddelike waarheid te ontdek. Aristoteles se metafisiese spekulasies uit die 4de eeu vC lê aan die basis van hierdie filosofie. Hy het 'n tradisie begin wat later bekend geword het as natuurlike teologie - die poging om die bestaan van God op rasionele gronde en op grond van karaktereienskappe van die natuurlike wêreld te bewys.
Arabiese (Islamitiese) filosofie soos beskryf deur Henry Corbin is 'n filosofie waarvan die ontwikkeling en modaliteite in wese verband hou met die godsdienstige en geestelike realiteit van Islam. Dit verteenwoordig 'n styl van filosofie wat binne die raamwerk van die Islamitiese kultuur funksioneer. Dit impliseer nie dat dit noodwendig oor godsdienstige kwessies is nie, of selfs dat dit uitsluitlik deur Moslems geproduseer word nie.
Avicenna is een van die mees prominente figure uit hierdie tydperk. Hy is 'n denker wat probeer om die koers van die Islamitiese filosofie in nuwe rigtings te stuur. Avicenna se metafisiese stelsel steun weliswaar op die konseptuele boustene uit veral die aristotelisme en die neoplatonisme, maar die uiteindelike struktuur is meer as die som van die dele. In die Islamitiese Goue Eeu het die leer van Avicenna as gevolg van die geslaagde versoening tussen aristotelisme en neoplatonisme saam met die Islamitiese teologie uiteindelik die grootste skool van die vroeë 12de-eeuse Islamitiese filosofie. Avicenna het gegroei tot die sentrale gesag van die filosofie van die tyd. Alhoewel hierdie skool sterk gekritiseer is deur Islamitiese teoloë soos Al-Ghazali, filosowe soos Averroes, en soefies, versprei Avicenna se geskrifte wyd en bly hulle tot vandag die basis van die filosofiese onderwys in die Islamitiese wêreld. Veral in die oostelike Islamitiese lande het die filosofie vanaf Averroes beweeg in die rigtings deur Avicenna aangedui, dit wil sê na die ondersoek van sowel teoretiese as praktiese wetenskap.
Nuwe tendense het gedurende die 19de en 20ste eeu as gevolg op die uitdaging wat die Westerse filosofie en moderniteit aan die tradisionele Islamitiese filosofie gestel het. Aan die een kant was 'n aantal geleerdes soos Jamal-ad-Din Asadabadi en Mohammed Abduh op soek na rasionele beginsels wat sou lei tot 'n vorm van denke wat beide duidelik islamities en passend was vir die lewe in die moderne verwetenskaplike samelewings. Hierdie debat duur voort tot vandag. Mohammed Iqbal is een van die vooraanstaande figure van hierdie groep wat 'n nogal eklektiese mengsel van Islamitiese en Europese filosofie voorstaan. Aan die ander kant keer 'n aantal denkers die fenomeen van die moderniteit af deur die ontwikkeling van 'n Islamitiese fundamentalisme. Dit het die vorige vyandigheid teenoor filosofie voorgestaan deur te pleit vir 'n terugkeer na die oorspronklike beginsels van die Islam en die afwys van die moderniteit van die "westerse imperialistiese indringers".
Die naam verwys nie na 'n bepaalde filosofie, filosofiese stelsel, metode of tradisie nie. Afrika filosofie is 'n sambreelterm waaronder verskillende filosofiese aktiwiteite en vorme van reflektiewe, kritiese denke van individue en volke van Afrika-afkoms georganiseer word. Afrika-filosofie is op verskillende maniere deur verskillende filosowe gebruik. Alhoewel die Afrika filosowe op baie verskillende gebiede beweeg het, soos metafisika, epistemologie, morele filosofie en politieke filosofie, word 'n groot deel van die literatuur besig gehou met 'n debat oor die aard van die Afrika filosofie self.