CONRADIE familie / family (in ZA): WERDA NOTAS
Wehrda versus Werda - is dit toevallig?
Nog 'n verrassing in mr. Bleibaum se navorsingstuk, is die voorkoms van die woord "Wehrda". Ons weet dat een van ons stamvader Friederich se plase die naam Werda gekry het, en daarna het dit 'n tradisie geword om die naam aan Conradieplase toe te ken.
Die leser sou reeds gemerk het dat die Conradie familie se belange behartig is deur die Werda-komitee (nou die Conradie-familiebond) en dat die leuse wat op die bondswapen verskyn "WERDA" is.
HAT beskryf 'werda' as 'n woord van Duitse afkoms wat gebruik word as 'n uitroep van 'n militêre wag - betekende: "Wie's daar?" In hierdie sin sou dit 'n goeie betekenis wees vir 'n komitee wat die bekende en onbekende lede van 'n familie moet vind en uitsorteer, en waaksaam oor die familie se belange waghou. Die betekenis maak egter nie sin om te verduidelik waarom Friederich Conradi hierdie naam aan sy plaas sou gee nie.
Dit kan wees dat Friederich se plaasnaam 'Werda' 'n ver-Hollandsing is van die Duitse naam 'Wehrda', wat verwys na die klein dorpie Wehrda, buite die stad Marburg, waar Friederich se vader Johann Henrich predikant was tot 1688. Wehrda was in daardie tyd waarskynlik nouliks meer as 'n kerk omring deur 'n relatiewe digbevolkte landbougebied.
Mense het die gebied Wehrda reeds sedert die steentydperk bewoon, en dit word die eerste keer in 1232 vermeld. Daar was reeds lank 'n vesting "Weißenstein" wat in 1249 ineengestort het. 'n Deel van die dorp se beskermingsmure dateer uit die 15de eeu. Wehrda moes ook aan die eienaar van die kasteel in Marburg dienste lewer - in 1751 is bv. 209 werkdae gelewer. In 1974 is Wehrda by Marburg ingelyf.
Die naam 'Wehrda' stam af van die Oudhoogduitse woord 'werid' wat 'klam grond aan 'n rivieroewer of op 'n eiland' beskryf. In die geval van Wehrda by Marburg beskryf dit die gebied tussen die Lahn- en Mühlgartenriviere. Dit is dus aanneemlik dat Friederich aan hierdie gebied kon gedink het toe hy sy plaas hier in Drakenstein die naam 'Werda' (ver-Hollandsing) gegee het.