Destyds was daar in die gebied wat ons vandag Duitsland noem, 'n hele paar Calvinistiese gebiede, onder andere die gebied van die Palts met die hoofstade Heidelberg wat vandag nog bekend is. Die regeerder daarvan was toe die keurvors Frederik III, wat sy regeeramp op dié wyse gesien het dat hy nie net virërus, vrede, orde en die deugsame wandel van sy onderdane moes sorg nie, maar ook vir die regte kennis en vrees van die Almagtige en van sy Woorde. By die volk wat onder die pousdom sonder kategismus opgegroei het, het keurvors Frederik allerlei verkeerdhede, misverstand en onordelikheid' bespeur en dit het hy toegeskryf aan die feit dat hulle geen eendragtige onderwysing uit 'n eenstemmige kategismuse gehad het nie.
Daarom het hy die inisiatief geneem en aan ons hele Teologiese Fakulteit alhier en aan al die superintendente en vernaamste kerkdienaarse opdrag gegee om 'n opsommende onderrig ofte wel 'n Kategismus van ons Christelike Godsdiens uit die Woord van God op te stel; beide in die Duitse en in die Latynse taal. Die hoogleraar Zacharias Ursinus het met die oog op die opstelling van 'n nuwe kategismus self twee kategismusse opgestel, sy Groot Kategismus en sy Klein Kategismus. Die werkkomitee waarin hy 'n aktiewe rol moes gespeel het, het in die opstelling van die Heidelbergse Kategismus ruim gebruik gemaak van hierdie twee kategismusse en ook van die sewe Calvinistiese kategismusse wat ons vroeër genoem het. Hulle kon dus op die skouers staan van die opstellers van vroeëre kategismusse en hulle kon van hierdie mense se arbeid, insigte en ervaring gebruik maak. Olevianus gee dan ook erkenning hieraan wanneer hy in April 1563 in verband met die Heidelbergse Kategismus aan Bullinger skryf en sê dat die Heidelberger se helderheid grotendeels aan Bullinger te danke is ëen aan die blinkende vernuf van die Switserse. Die Heidelbergse Kategismus is ook vergelyk en krities afgegrens teen die Roomse en Lutherse kategismusse. Eën opvallende verskil met die Lutherse kategismusse was dan dat dit die Tien Gebooie uitgelê het, nie onder die leerstuk van die kennis van ons sonde nie, maar saam met die Ons Vader onder die leerstuk van die dankbaarheid.
In ons Christelike godsdiens beteken kategismus 'n kort en eenvoudige, mondelingse oorsig oor die belangrikste dele van die Christelike leer, waarin van die jongmense en eenvoudiges gevra en gehoor word wat hulle geleer het. Alle gelowiges het van die vroegste tyd van die Christelike kerk af hulle daarvoor beywer om hulle kinders tuis, en in skole en kerke, te onderrig in die eerbied vir die Here, sonder twyfel ook om die volgende redes, redes wat ons ook daartoe moet beweeg. Eerstens het hulle waarskynlik in gedagte gehad dat die aangebore boosheid die oorhand sou kry en kerke en burgerlike regering bedorwe sou laat raak as dit nie betyds met heilsame leer bestry word nie. Tweedens het die uitdruklike bevel van God hulle daartoe verplig, Eksodus 12, 13; Deuteronomium 4, 6 en 11, hoofstukke waar die Here die volgende sê:
"Hierdie gebooie wat ek jou vandag gegee het, moet in jou gedagtes bly. Jy moet dit inskerp by jou kinders en met hulle daaroor praat as jy in jou huis is en as jy op pad is, as jy gaan slaap en as jy opstaan." Laastens, net soos die kinders van die Israeliete nie die besnyding, wanneer hulle tot hulle verstand gekom het, onderrig is oor die geheimenis van dié verbondsteken en ook oor die verbond met God, so moet ons kinders onderrig word oor hulle doop en oor die ware Christelike geloof en boetedoening, sodat hulle hulle geloof voor die hele Christelike gemeente sal bely voordat hulle toegelaat word tot die tafel van die Here. Hierdie gebruik om die kategese te bedryf, wat sy oorsprong het in die bevel van God, het in die Christelike kerk bly bestaan totdat die ellendige Satan deur die antichris, die pous, ook hierdie goeie instelling, net soos alle ander, verbreek en in die plek daarvan die smeerwerk, belediging en ander gruwels gesit het wat hy die vormsel noem.
Verder moet elke Sondagmiddag op 'n uur wat plaaslik pas, kategismusprediking gehou word op die volgende wyse: Na die gesange moet die kerklike ampsdraer die Ons Vader bid en God aanroep om die regte verstaan van sy Woord. Daarna moet hy die Tien Gebooie duidelik aan die gemeente voorlees. Dan moet hy dié wat die vrae waaroor reeds gepreek is, nog nie kon leer nie, ondervra en stelselmatig eers 'n tyd lank op die teks en daarna algaande op die vraagstuk afstuur. Daarop laat hy etlike van die jongmense 'n bepaalde getal vrae in die Kategismus opsê wat in die voorafgaande prediking verklaar is en veral dié wat in die volgende prediking verklaar sal word, vrae wat hulle vantevore in die skool of tuis geleer het. (Vir dié doel het ons die Kategismus in Sondae laat verdeel). Wanneer dié vrae so in teenwoordigheid van die gemeente deur etlike jongmense opgesê is, moet die ampsdraer 'n aantal van die volgende vrae eenvoudig en kortliks verklaar en uitlê, sodat hy die Kategismus minstens een maal per jaar deurpreek.
Sonder die regte onderwys kan nog die Christelike nog die wêreldlike ampte, nog die regering nog die huishoudings bestendig onderhou word. Dissipline en eerbaarheid en alle ander goeie deugde moet by onderdane toeneem en opbloei. Die jeug moet van die begin af in die eerste plek opgevoed word in die suiwere en ook eenvormige leer van die heilige evangelie en in die regskape kennis van God, en voortdurend daarin geoefen word.