Die vertaling van die bybel : Oorsprong en geskiedenis [Archive] - Wendag - Debating Christianity and Religion Forum
Wendag - Debating Christianity and Religion Forum > Boervolk Teologie > Bybel > Die vertaling van die bybel : Oorsprong en geskiedenis
View Full Version : Die vertaling van die bybel : Oorsprong en geskiedenis
16th November 2010, 19:25
Om die Bybel (http://nl.wikipedia.org/wiki/Bijbel_%28christendom%29) beskikbaar te stel in die Germaanse tale in plaas van Latyn, lyk na 'n baie goeie oplossing. Tog was die kerk nie ten gunste daarvan nie. Die kerk was gekant teen 'n Germaanse skryftaal en om die Bybel in 'n Germaanse taal te wou vertaal, is beskou as uit die bose. 'n Uitsondering hierop was die vertaling van gedeeltes van die Bybel in Goties (http://nl.wikipedia.org/wiki/Gotisch_%28taal%29). 'n Gotiese biskop met die naam Wulfila (http://nl.wikipedia.org/wiki/Wulfila) (311-383) sou in 369 Bybelgedeeltes vertaal het. Hiervoor het hy selfs 'n eie Gotiese skrifstelsel (http://nl.wikipedia.org/wiki/Gotisch_alfabet) (mengsel tussen Grieks, Latyns en Gotiese rune) ontwikkel wat van die bekende Gotiese runeskrif afgewyk het. Wulfila was sy hele lewe lank 'n gerespekteerde biskop, behalwe dat hy die Arianisme (http://nl.wikipedia.org/wiki/Arianisme) aangehang het. Hiervoor is hy later as 'n ketter aangekla, maar is vry gepleit. Vir sy vertaalwerk was hy nie vervolg nie.
Vanaf die 8ste eeu was die gebruik van die Germaanse skrifstelsel deur die kerk verbode in Midde-Europa (en vanaf die 11de eeu in Noord-Europa). Alle ou Germaanse geskrifte is vernietig. Hierdie skrifstelsel het bekend gestaan as rune. Rune (http://www.heiligdom.com/rune.html) was nie alleen gebruik in skriftelike kommunikasie nie, maar ook by die beoefening van magiese taferele soos orakels. Hierdie laasgenoemde aspek was vir die Christene 'n doring in die oog.
In 1360 verskyn die eerste Bybel (gedeeltelike vertaling) in Nederduits in die Latynse alfabet. Hierdie bybel het bekend gestaan as die Historiebijbel. Die uitgewer sowel as die vertaler(s) was onbekend. Tussen 1452 en 1455 sou Johannes Gutenberg in Mainz, Duitsland, die Gutenbergbijbel (http://nl.wikipedia.org/wiki/Gutenbergbijbel) uitgegee het. In Mainz was Johannes Gutenberg nie vervolg nie. In 1477 verskyn 'n meer volledige vertaling in Delft. Die vertaler(s) was ook onbekend. Die rede hiervoor was dat die vertalers bang was vir vervolging. In 1478 verskyn die Keulse Bybel wat byna volledig vertaal was. Dit is deur die Universiteit van Keulen uitgegee. Direk na die verskyning hiervan plaas die kerk 'n verbod op die verspreiding van hierdie Bybels. Mense wat in besit betrap was van so 'n Bybel, is swaar gestraf – selfs met die doodstraf.
In 1637 is in Nederland die Statenbijbel (http://nl.wikipedia.org/wiki/Statenvertaling) uitgegee. Dit heet die Statenbijbel omdat die Staten Generaal (Eerste en Tweede Kamer) die vertaling finansieel en moreel gesteun het. Die gesag van die kerk het begin taan en die van die staat het gegroei, en die staat het die Bybelvertaling gesteun. Kyk hier vir 'n digitale versie van die Statenbijbel (http://www.inl.nl/images/stories/bijbels/statenvertaling1637/).
Waarom sou die kerk 'n heksejag gevoer het teen die Germaanse Bybel (selfs in die Latynse alfabet)? Die antwoord is eenvoudig. Die Germaanse tale is deurspek met woorde uit die Germaanse (Heidense) godsdiens. Woorde soos "ons" of "ooste" of "Asië" dui direk op die Germaanse Gode bekend as "Ase". Die woord "vrou" kom van die Germaanse Godin Freya!(1) Die woord "duiwel" kom van die Indo-Germaanse God Tiwas. Woorde soos sonde, sondig, sondaar, soen, soenoffer en seun is afgelei van die Germaanse Songodin Sunna. (Sien 'n meer volledige lys van woorde hier. (http://www.heiligdom.com/herkoms_woorde.html)) Om die "Heilige Woord van God" uit die verhewe Latyn te vertaal in 'n "vuil" Germaanse taal wat met Heidense woorde deurspek was, is as 'n gruweldaad beskou – die werk van die duiwel self, en was dus totaal onaanvaarbaar. Dit het gegrens aan die onmoontlike en die absurde.
Tydens die vertaling van die Bybel, het die vertalers ook gestuit op 'n ongewone probleem. Dit was die naam van God. Die Nederlandse Statenbijbel was al volledig vertaal gewees met die uitsondering van een item, naamlik die naam van God. Ook tydens die vertaling van die Afrikaanse Bybel het hierdie aspek weer aandag gekry. Totius was 'n voorstander van die gebruik van Jahweh as naam vir God. Die Jode gebruik Jahweh, die Islamiete Allah en die Romaanse volkere Dios (Spaans), Dieu (Frans) en Dio (Italiaans) - afkomstig van Adoon of Adonai - as naam vir God, maar die Germaanse Christene kon nie op 'n naam besluit nie. Uiteindelik is besluit om nie 'n naam te kies nie, maar die neutrale terme 'God', 'Vader' en 'Heer' te aanvaar as 'naam' vir die Opperwese. Die ou Germane het egter hulle Gode ook aangespreek met die titel Heer en Wodan is ook as Vader of Alvader aangespreek. In die Ou Testament kom 'n aantal name voor as aanspreektitel vir die Joods-Christelike God, naamlik: Elohiem, Jahweh, Eljoon, Sjaddaj, Eloah, El, Adoon of Adonai en Jahweh Zebaoth. (http://www.heiligdom.com/gode_van_kanaan.html)Hierdie name dui op die bestaan van politeïsme in die ou Kanaän.
Islam: Koran (http://nl.wikipedia.org/wiki/Koran)
Christene: Bybel (http://nl.wikipedia.org/wiki/Bijbel)
Jode: Torah (http://nl.wikipedia.org/wiki/Thora)
In Nederland was die bekende Statevertaling (http://www.bloedrivier.org/bloedrivier_geskiedenis_statebybel-01.php) ] - Statenbijbel - wat in opdrag van die Sinode van Dordrecht en met die geldelike steun van die State-Genaraal in 1637 gedoen is. Dit is in 1933 in Suid Afrika vervang deur die Afrikaanse Bybel, die Heilige Skrif, wat al die kanonieke boeke van die Ou en Nuwe Testament bevat. Dit is oorgesit uit die oorspronklike tale en uitgegee deur die Bybelgenootskap, in opdrag van die Gesamentlike Kommissie van die drie Hollandse Kerke in Suid Afrika, en is deur die Britse en Buitelandse Bybelgenootskap in Engeland gedruk.