ATKV-Skryfskool by NWU van die baan(Foto: Kenny Eliason / Unsplash) Daar bestaan nie meer iets soos die ATKV-Skryfskool van die Noordwes-Universiteit (NWU), wat onder meer ten doel gehad het om Afrikaanse skrywers op te lei nie. Projekte wat nou in die toekoms aangepak word, sal onder ŉ ander vaandel geskied om ook “veeltaligheid te bevorder”. Dit is Donderdag deur Louis Jacobs, woordvoerder van die NWU op Potchefstroom, aan Maroela Media bevestig. Dié skool is in 1990 by die NWU op die been gebring en talle bekende skrywers soos Jaco Jacobs, Carina Stander, Irma Joubert, Annelie Botes en Chanette Paul het kursusse by die skryfskool voltooi. Duisende ander kursusgangers het hier opleiding ontvang en in drie dekades is meer as 300 uiteenlopende kursusse landwyd, asook in Namibië, aangebied. Kursusse is hoofsaaklik, maar nie uitsluitlik nie, in Afrikaans aangebied. Die jaarlikse ooreenkoms tussen die ATKV en NWU is egter nooit hernu nadat dit aan die einde van 2021 verval het nie. Die nuus is nooit aan die groot klok gehang nie, hoewel gerugte en bespiegelings oor die toekoms van die skool al geruime tyd die ronde doen. Prof. Bernard Odendaal was tien jaar lank direkteur van die ATKV-Skryfskool. “Alles wat moontlik in die toekoms geskied, sal ŉ nuwe baadjie hê,” het Jacobs by navraag gesê. In die universiteit se terugvoer, wat in samewerking met die ATKV opgestel is, verduidelik Jacobs dat die twee instellings saam die “toekoms in oënskou neem”. “Die memorandum van verstandhouding tussen die NWU en die ATKV, wat onder meer daarop gemik was om Afrikaanse skrywers op te lei, het aan die einde van 2021 verval. Tot dusver het die ATKV-Skryfskool aan die NWU bykans jaarliks twee skryfskole aangebied, met die uitsondering van die pandemietydperk. “Beide instellings het dit beskou as ŉ geleentheid om bestekopname te doen en te besin oor die pad vorentoe. Die NWU en die ATKV sien daarna uit om die verhouding tussen die twee instellings te behou deur projekte te identifiseer en saam veeltaligheid in die Suid-Afrikaanse konteks te ondersteun en te help ontwikkel.” Jacobs sê die aard hiervan word tans nog deur die NWU en die ATKV bespreek. “Finansiële implikasies vir persone wat moontlik die kursusse wil bywoon speel ook ŉ rol, en daarom is dit belangrik om markverwante projekte aan te pak, veral aangesien skryfopleiding toenemend aanlyn aangebied word en daar aan die behoeftes van die veranderende landskap voldoen moet word. “Beide instellings is trots op dit wat die ATKV-Skryfskool sedert sy totstandkoming in 1990 vermag het, en hoop om soortgelyke suksesse in die toekoms te behaal.” ‘Jammerte’ dat skool tot niet gaan Prof. Bernard Odendaal, wat tien jaar lank tot en met 2021 die direkteur van die skryfskool was, sê dis ŉ “groot jammerte” dat die skryfskool na byna 33 jaar tot niet gaan. “Wat die Afrikaanse literêre wêreld betref het die skryfskool werklik ŉ stimulerende rol gespeel. Die NWU was die eerste universiteit wat kreatiewe skryfwerk as ŉ vak begin aanbied het, en dit het uit die ATKV-skryfskool ontstaan.” Prof. Hans du Plessis was 22 jaar lank direkteur van die ATKV-Skryfskool. (Foto: Verskaf) Odendaal stem ook nie saam dat die skryfskool hoef te sluit om veeltaligheid te bevorder nie. “As jy nou veeltaligheid wil bevorder, moet jy juis die individuele tale kans gee om dit te doen. Dis mos die beste manier. “Wie is daar in ons land wat in staat is om in verskillende tale sulke kursusse – goeie kursusse – aan te bied? Dis onwaarskynlik. Stig dan liewer verskillende instansies om die verskillende tale te bevorder. Daar word so dikwels oor veeltaligheidsinisiatiewe gepraat en dan kom daar weinig daarvan. Odendaal sê dit is juis belangrik vir skrywers om in ŉ bepaalde literêre tradisie te kan skryf. “As jy ŉ Afrikaanse skrywer wil word, moet jy weet wat is in Afrikaans geskryf op die gebied waarin jy wil skryf. Anders kan dit maklik gebeur dat jy ouderwets klink of nie die teikengehoor tref nie. Die mense wat so iets aanbied moet ook daardie bepaalde letterkunde waarbinne geskryf word goed ken.” Odendaal sê hy hoop dat die naam ATKV-Skryfskool elders gehuisves sal word, al is dit nou nie by die NWU op Potchefstroom nie. Prof. Hans du Plessis, Odendaal se voorganger wat 22 jaar lank die direkteur van die ATKV-Skryfskool was, is ook baie ongelukkig oor die goeie naam van die skryfskool wat nou daarmee heen is. “Ek is wel nie vreeslik bekommerd oor Afrikaans in die skryfkuns nie, want daar het soveel skryfskole en skryfkursusse ontstaan nadat ons begin het. Afrikaanse skryfkuns is gevestig. Ek dink ons [die skryfskool se] nalatenskap lê eintlik daarin,” het Du Plessis gesê. Vir Du Plessis gaan dit oor die beginsel, asook die beeld wat die NWU skep: “Om alles toe te maak wat amper lyk soos Afrikaans.” “Afrikaans is nou maar net in die spervuur, en dit het te doen met die ANC se ideologie dat alles gesentraliseer moet word. “Die toemaak van Afrikaans op alle plekke sê maar net vir ons dat ons toekoms in private instellings soos Akademia lê – goed wat ons self doen.” Du Plessis sê ook hy hoop dat die ATKV ten minste die naam ATKV-Skryfskool sal behou. Daar is egter nie in dié stadium ŉ aanduiding of dit wel sal gebeur nie.