Dit was nie soseer sy bestuurs- en wetgewende vermoëns wat hom beroemd gemaak het nie, maar sy onvermoeide pogings om tydens die Amerikaanse Burgeroorlog (1860-1865) die eenheid (Unie) van sy land in stand te hou. Hy was 'n groot voorstander van die demokrasie en het slawerny in Amerika beëindig. Lincoln, wat 'n uiters eenvoudige agtergrond gehad het en sonder geleerdheid was, het hom tot die hoogste gesagsposisie opgewerk.
Abraham Lincoln is op 12 Februarie 1809 in 'n houthut in Hodgenville, Kentucky, gebore as die seun van Thomas Lincoln, 'n arm boer. Toe Lincoln sewe jaar oud was, het die gesin na Spencer County in die destyds onherbergsame Indiana verhuis, waar hy sy vader moes help om die gebied leefbaar te maak.
Sy moeder, Nancy, is 'n jaar later oorlede. Sy vader is weer getroud en sy stiefmoeder, Sarah, het hom aangemoedig om te lees en sy kennis uit te brei. Deur die jare het Lincoln net vir kort periodes onderrig ontvang, sodat sy skoolopleiding altesaam sowat 'n jaar beloop het. In 1828 is hy gehuur om 'n platboomskuit met 'n vrag plaasprodukte na New Orleans te bring, waar hy kennis gemaak het met slawerny en met die oorvloedige leefwyse van die Suide.
Op sy tweede besoek aan New Orleans het hy diep onder die indruk gekom van die haglike slawetoestande in die Suide. Hy het hom voorgeneem dat hy die onreg sal regstel indien hy ooit die geleentheid daartoe sou kry. Die gesin het twee jaar later na 'n plasie by Decatur in die staat Illinois verhuis.
'n Geskil oor die slawekwessie in Amerika was in dié jare reeds aan die gang. Die ryk katoenboere van die Suide, wat die meeste by slawearbeid baat gevind het, wou die status quo tot elke prys behou. Lincoln is in 1836, toe hy 27 jaar oud was, tot die balie toegelaat. Hy het hom in Springfield, die nuwe hoofstad van Illinois, gaan vestig en het hom daarna as een van die staat se voorste regsgeleerdes onderskei.
Die ervaring sou vir hom in die politiek van groot waarde wees. In 1847 is hy verkies tot lid van die Kongres in Washington, waar hy vanweë sy afkeur van die oorlog teen Mexiko aandag getrek het. Van ongeveer 1849 tot 1854 het Lincoln hom hoofsaaklik aan sy regspraktyk gewy. In 1855 het hy 'n stigterslid geword van die Republikeinse Party, wat teen slawerny gekant was.
In 1858, op 49-jarige leeftyd, het hy vir die eerste keer nasionaal bekend geword toe hy as kandidaat vir die Senaat in 'n reeks debatte met sen. Stephen A. Douglas (1830-1861) van Illinois betrokke geraak het. (Douglas en Lincoln het vantevore om die hand van Mary Todd meegeding.) Die debatte het gegaan oor die Kansas Nebraska Act of 1854, ingevolge waarvan slawerny in alle nuwe state moontlik gemaak is. Lincoln het hom onderskei as 'n boeiende redenaar wat sy saak teen slawerny duidelik en onomwonde gestel het.
Die debatte het gedeeltelik 'n rol gespeel in Lincoln se verkiesing tot die Republikeinse Party se presidentskandidaat in 1860. Na sy verkiesing tot president op 6 November 1860 het slawerny so 'n prominente geskilpunt geword dat 'n aantal Suidelike state in Februarie 1861 van die res van Amerika weggebreek en die Gekonfedereerde State onder leiding van pres. Jefferson Davis gevorm het. Die Gekonfedereerdes se optrede het daartoe gelei dat die Amerikaanse Burgeroorlog op 12 April 1861 uitgebreek het.
Onder druk van die groep het Lincoln in 1862 die Emansipasieproklamasie uitgevaardig wat slawe van 1 Januarie 1863 af in die Suide vrygestel het. Die deurslaggewende wet, naamlik die 13e amendement van die grondwet, is op 31 Januarie 1865 aangeneem. Die wet het slawerny in die hele VSA verbied en sowat vier miljoen slawe is uiteindelik daardeur bevry. Na die oorlog het radikale Republikeine die Suide oorstroom met anti-slawernypropaganda, die land verarm deur rooftogte en weinig bygedra tot die Negers se emansipasie.