Geskiedenis van die Sowjetunie (1985-1991) - World Encyclopedia - Ek wil alles weet - 2020
Geskiedenis van die Sowjetunie (1985-1991)
Die laaste paar jaar van die Sowjetunie is gekenmerk deur die pogings van Mikhail Gorbatsjof om die vlag van die Sowjet-ekonomie te laat herleef en jare van politieke en sosiale stagnasie om te keer, maar uiteindelik tevergeefs. Met die afsterwe van Yuri Andropov (1984) en Konstantin Chernenko (1985) het Gorbatsjof 'n verskeidenheid hervormings gepoog om die sosialisme te laat slaag. Glasnost, die bekendste hiervan, verhoogde vryheid van uitdrukking, insluitend godsdienstige uitdrukking, het gelei tot 'n meer oop pers, die ontstaan ​​van alternatiewe media, toegang tot die Westerse pers en uiteindelik die skepping van politieke vakbonde in opposisie teen kommunisme en ter ondersteuning van sekere republieke. 'onafhanklikheid van die Sowjetunie. Glasnost onderstreep die mislukkings van die Sowjetstelsel en doen weinig om die nodige ekonomiese verbeterings teweeg te bring. Uiteindelik was Gorbatsjof se pogings om sosialisme te laat werk nie suksesvol nie. Dit het gelei tot 'n onsuksesvolle harde lyn staatsgreep in Augustus 1991, gevolg deur die verklaring van Boris Jeltsin dat die Sowjetunie in Desember 1991 ontbind is.
Die opkoms van Gorbatsjof
Alhoewel hervorming in die Sowjetunie tussen 1965 en 1982 stilgeval het, het 'n generasieverskuiwing in die Sowjetleierskap nuwe momentum vir hervorming gegee. Een sleutelfaktor was die verandering van betrekkinge met die Verenigde State weens die verkiesing van Ronald Reagan in 1981. Reagan was daarvan oortuig dat hy die Sowjets onder druk kon plaas deur 'n verbeterde en opgedateerde militêre opbou, met 'n gefokusde inisiatief om 'n strategiese verdedigingsinisiatief te ontwikkel (ook bekend as "Star Wars") om te verdedig teen Sowjet-missielgebaseerde kernaanval. Reagan en 'n aantal van sy kabinetslede, waaronder William Casey, direkteur van die CIA, en Caspar Weinberger, minister van verdediging, was bewus daarvan dat die verswakte toestand van die Sowjet-ekonomie sowel as die Weste se tegnologiese voorsprong die Verenigde State in 'n sterk posisie geplaas het. Reagan se karakterisering van die Sowjetunie as "'n bose ryk" het verdere insig gegee in Reagan se beoordeling van die Sowjetunie. Die rampspoedige mislukkings van die Tsjernobil-ramp in 1986, wat die Sowjets probeer het om te verdoesel en te verlaag, het daartoe gelei dat die hervorming hervorm is.
Jimmy Carter wat hom bespot het oor Amerika se "buitensporige vrees vir kommunisme" het 'n opinieverandering ondergaan na die Sowjet-ingryping in Afghanistan in Desember 1979. Oos-Wes-spanning tydens die eerste termyn van die Amerikaanse president Ronald Reagan (1981-1985) het tot vlakke verhoog gesien sedert die Kubaanse raketkrisis in 1962.
Na jare van stagnasie het die 'nuwe denke' van jonger kommunistiese apparatchiks begin opduik. Na die dood van die bejaarde Konstantin Chernenko, verkies die Politburo Mikhail Gorbatsjof in Maart 1985 tot die pos van sekretaris-generaal van die Sowjetunie, met die opkoms van 'n nuwe generasie leierskap. Onder Gorbatsjof, betreklik jong, hervormingsgerigte tegnokrate wat hul loopbaan begin het in die hoogty van "de-stalinisering" onder Nikita Khrushchev (1953-1964), het die mag vinnig binne die CPSU gekonsolideer, wat nuwe momentum vir politieke en ekonomiese liberalisering gebied het, en die stimulus vir die kweek van warmer verhoudings en die handel met die Weste.
Teen die tyd dat Gorbatsjof die proses ingestel het wat sou lei tot die aftakeling van die Sowjet-administratiewe bevelekonomie deur sy programme van glasnost (politieke openheid), perestroika (ekonomiese herstrukturering), en uskoreniye (die versnelling van ekonomiese ontwikkeling) wat in 1986 aangekondig is, het die Sowjet-ekonomie gely onder verborge inflasie en deurdringende aanbodtekorte wat vererger is deur 'n toenemend oop swart mark wat die amptelike ekonomie ondermyn het. Boonop was die koste van supermagstatus - die militêre, KGB en subsidies aan kliëntestate - nie in verhouding tot die Sowjet-ekonomie nie. Die nuwe golf van industrialisasie gebaseer op inligtingstegnologie het die Sowjetunie desperaat gelaat vir Westerse tegnologie en krediet om die toenemende tegniese agteruitgang aan te spreek.
Die kooperasiewetgewing wat in Mei 1988 in werking getree het, was miskien die mees radikale van die ekonomiese hervormings gedurende die vroeë deel van die Gorbatsjof-era. Die wet het die eerste keer sedert die nuwe ekonomiese beleid van Vladimir Lenin 'n privaatbesit van ondernemings in die sektor vir dienste, vervaardiging en buitelandse handel toegelaat. Kragtens hierdie bepaling het koöperatiewe restaurante, winkels en vervaardigers deel van die Sowjet-toneel geword.
In 'n konferensie van 1987, gehou deur die Sowjet-ekonoom Leonid Abalkin, 'n adviseur van Gorbatsjof, is die gevolgtrekking gekom: "Diep transformasies in die bestuur van die ekonomie kan nie realiseer sonder ooreenstemmende veranderinge in die politieke stelsel nie."1 Dit is dus waarskynlik dat Gorbatsjof se primêre doelwit in onderneming was glasnost was om konserwatiewes te onderdruk wat sy beleid van ekonomiese herstrukturering teengestaan ​​het, hoewel hy ook gehoop het dat die Sowjet-volk as geheel deur verskillende omvang van openheid, debat en deelname sy hervormingsinisiatiewe sou ondersteun.
Glasnost lei tot groter vryheid van spraak en groter persvryheid. Duisende politieke gevangenes en baie andersdenkendes is vrygelaat. Sowjet-sosiale wetenskap het vry geword om te ondersoek en te publiseer oor baie onderwerpe wat voorheen buite perke was, insluitend die opiniepeilings. Die All-Union Centre for Public Opinion Research (VCIOM) - die prominentste van verskeie stembusorganisasies wat destyds gestig is, is geopen. Staatsargiewe het meer toeganklik geword, en sommige sosiale statistieke wat in die geheel was of in die geheim gehou is, het oopgestel vir navorsing en publikasie oor sensitiewe onderwerpe soos inkomsteverskille, misdaad, selfmoord, aborsie en babasterftes. Die eerste sentrum vir geslagstudies is geopen in 'n nuutgestigte Instituut vir die Sosio-Ekonomiese Studie van Menslike Bevolking.
In Januarie 1987 het Gorbatsjof gevra vir die toediening van demokratiese elemente, soos verkiesing vir veelvuldige kandidate, in die Sowjet-politieke proses. In Junie 1988, tydens die CPSU se negentiende partykonferensie, het Gorbatsjof radikale hervormings van stapel gestuur om die party se beheer oor die regeringsapparaat te verminder. In Desember 1988 het die Hoogste Sowjet die instelling van 'n Kongres van Volksafgevaardigdes goedgekeur, wat grondwetlike wysigings ingestel het as die nuwe wetgewende liggaam van die Sowjetunie. Verkiesings tot die kongres is gedurende die hele VS in Maart en April 1989 gehou. Op 15 Maart 1990 is Gorbatsjof verkies as die eerste uitvoerende president van die Sowjetunie.
Die Sowjetowerheid ondermyn
Gorbatsjof se pogings om die Kommunistiese stelsel te stroomlyn het belofte aangebied, maar uiteindelik het die spanning binne die stelsel net vererger, wat gelei het tot 'n kaskade van gebeure wat uiteindelik afgesluit is met die ontbinding van die Sowjetunie. Aanvanklik bedoel as instrumente om die Sowjet-ekonomie te versterk, die beleid van perestroika en glasnost het gou tot onbedoelde negatiewe gevolge gelei.
Ontspanning van sensuur onder glasnost het daartoe gelei dat die Kommunistiese Party sy absolute greep op die media verloor het. Kort voor lank en tot die verleentheid van die owerhede, het die media ernstige sosiale en ekonomiese probleme begin ontbloot wat die Sowjet-regering al lankal ontken het dat hulle bestaan ​​en aktief verberg is. Probleme wat toenemende aandag geniet, was onder meer slegte behuising, alkoholisme, dwelmmisbruik, besoedeling, verouderde fabrieke in die Stalinistiese era en klein tot grootskaalse korrupsie. Mediaberigte het ook misdade blootgestel wat deur Stalin en die Sowjet-regime gepleeg is, soos die gulags, sy verdrag met Adolf Hitler, en die Great Purges wat deur die amptelike media geïgnoreer is. Boonop het die aanhoudende oorlog in Afghanistan en die mishandeling van die Tsjernobil-ramp in 1986 die geloofwaardigheid van die Sowjet-regering verder benadeel in 'n tyd toe ontevredenheid toeneem.
In geheel word die baie positiewe siening van die Sowjetlewe, wat die amptelike media al lank aan die publiek voorgehou het, vinnig ontbind, en die negatiewe aspekte van die lewe in die Sowjetunie is in die kollig gebring. Dit het die geloof van die publiek in die Sowjetstelsel ondermyn en die sosiale magsbasis van die Kommunistiese Party ondermyn en sodoende die identiteit en integriteit van die Sowjetunie self bedreig.
Oortreding onder die nasies wat by die Warschau-verdrag en die onstabiliteit van die westelike bondgenote van die Sowjetunie ingesluit is, aangedui deur Lech Wałęsa se opkoms in 1980 tot leierskap van die vakbond Solidariteit, het die Sowjetunie versnel en nie van die Oos-Europese satellietstate vir beskerming toegelaat nie as 'n buffersone. Teen 1988 het Moskou die Brezhnev-leerstelling tereggewys ten gunste van nie-ingryping in die interne aangeleenthede van sy bondgenote in Warschau; Gorbatsjof het ook afstand gedoen van die Sowjet-steun vir oorloë van nasionale bevryding in die ontwikkelende wêreld en gevra vir 'n groter betrokkenheid van die Verenigde Nasies in die oplossing van sulke sake. Geleidelik het elk van die Warschau-verdragsnasies hul kommunistiese regerings laat val by die volksverkiesing en, in die geval van Roemenië, 'n gewelddadige opstand. Teen 1991 is die kommunistiese regerings van Bulgarye, Tsjeggo-Slowakye, Oos-Duitsland, Hongarye, Pole en Roemenië, wat almal ná die Tweede Wêreldoorlog opgelê is, neergesit terwyl die rewolusie Oos-Europa geteister het.
Terwyl die beleid van glasnost was besig om die Sowjet-gesag, die beleid van perestroika en uskoreniye was nie.
Verbaas deur die geliberaliseerde atmosfeer van glasnost, openbare ontevredenheid met ekonomiese toestande was meer openlik as ooit tevore in die Sowjetunie. Hoewel perestroika Gorbatsjof se pogings tot ekonomiese hervorming was in die konteks van die Sowjet-geskiedenis as dapper beskou, maar was nie radikaal genoeg om die land se chroniese trae ekonomie in die laat 1980's weer te begin nie. Die hervormings het die afgelope paar jaar 'n indringing gemaak in die desentralisasie, maar Gorbatsjof en sy span het die meeste fundamentele elemente van die Stalinistiese stelsel ongeskonde gelaat, waaronder prysbeheer, onberekenbaarheid van die roebel, uitsluiting van privaatbesit en die monopolie van die regering oor die meeste produksiemiddele.
Teen 1990 het die Sowjet-regering feitlik beheer oor ekonomiese toestande verloor. Staatsbesteding het skerp toegeneem namate 'n toenemende aantal nuttelose ondernemings staatsondersteuning benodig en subsidies vir verbruikerspryse voortgesit is. Belastinginkomste het gedaal namate die omset uit die verkoop van vodka tydens die anti-alkoholveldtog gedaal het. Verder het die republiekeinse en munisipale regerings belastinginkomste van die sentrale regering teruggehou onder die groeiende gees van plaaslike outonomie. Die uitskakeling van die sentrale beheer oor produksiebesluite, veral in die sektor vir verbruiksgoedere, het gelei tot die verbrokkeling van tradisionele verhoudinge tussen verskaffer en produsent sonder om by te dra tot die vorming van nuwe. In plaas daarvan om die stelsel te stroomlyn, het Gorbatsjof se desentralisasie dus nuwe knelpunte in die produksie veroorsaak.
Die Sowjetunie was 'n multi-etniese, multikulturele entiteit. Teen 1988 het dit die politieke gevolge van glasnost weergalm in die hele land, veral binne die vyftien republieke wat die Sowjetunie uitmaak. Ondanks pogings tot inperking, het die omwenteling in Oos-Europa onvermydelik na nasionaliteite binne die VS versprei tydens verkiesings vir die streeksvergaderings van die Sowjetunie se samestellende republieke, het nasionaliste sowel as radikale hervormers die raad gevee. Aangesien Gorbatsjof die stelsel van interne politieke onderdrukking verswak het, is die vermoë van die Amerikaanse sentrale Moskou-regering om die wil van die Amerikaanse staatsrepublieke van die VS op te lê, grootliks ondermyn. Massiewe vreedsame betogings in die Baltiese Republieke, soos The Baltic Way en die Singing Revolution, het internasionale aandag getrek en onafhanklikheidsbewegings in verskeie ander streke versterk.
Die opkoms van nasionalisme onder glasnost kort daarna het die prikkelende etniese spanning in verskillende Sowjetrepublieke wakker geword en die ideaal van 'n verenigde Sowjet volk verder misken. Een geval het in Februarie 1988 plaasgevind, toe die regering in Nagorno-Karabakh, 'n oorwegend etniese Armeense streek in die SSR van Azerbeidzjan, 'n resolusie aanvaar het waarin geëis word dat die Armeense S.S.R. Geweld teen plaaslike Azerbeidjans is op Sowjet-televisie aangemeld, wat slagtings van die Armeniërs in die Azerbeidjanse stad Sumgait uitgelok het.
Jeltsin en die ontbinding van die U.S.S.R.
Op 7 Februarie 1990 het die Sentrale Komitee van die Kommunistiese Party van die Sowjetunie ooreengekom om sy monopolie van mag op te gee. Die samestellende republieke van die USSR het hul nasionale soewereiniteit oor Moskou begin bevestig, en 'n 'oorlogsoorlog' met die sentrale Moskou-regering begin, waarin die regerings van die samestellende republieke die wetgewing oor alle vakbonde verwerp het, waar dit in stryd was met plaaslike wette, en gesê het beheer oor hul plaaslike ekonomieë en weiering om belastinginkomste aan die sentrale Moskou-regering te betaal. Hierdie twis het ekonomiese ontwrigting veroorsaak, aangesien die toevoerlyne in die ekonomie verbreek is en die Sowjet-ekonomie verder laat daal het.
Die pro-onafhanklikheidsbeweging in Litaue, Sąjūdis, wat op 3 Junie 1988 gestig is, het 'n besoek deur Gorbatsjof in Januarie 1990 geregverdig aan die Litausse hoofstad Vilnius, wat 'n pro-onafhanklikheidsbyeenkoms van ongeveer 250,000 mense uitgelok het. Op 11 Maart 1990 het Litaue, onder leiding van die voorsitter van die Hoogste Raad Vytautas Landsbergis, onafhanklikheid verklaar. Die Sowjet-leër het egter 'n sterk teenwoordigheid in Litaue gehad. Die Sowjetunie het 'n ekonomiese blokkade van Litaue begin en troepe daar gehou "om die regte van etniese Russe te beveilig."
Op 30 Maart 1990 verklaar die Estlandse Hoogste Raad sedert 1940 die Sowjetmag in Estland as onwettig en het 'n proses begin om Estland weer as 'n onafhanklike staat te vestig. Die proses om die onafhanklikheid van Letland te herstel, het op 4 Mei 1990 begin, met 'n Lets-raad van die Hoogste Raad waarin 'n oorgangstydperk bepaal is om die onafhanklikheid te voltooi.
Op 13 Januarie 1991 storm Sowjet-troepe saam met die KGB Spetsnaz-groep Alfa die Vilnius TV-toring in Vilnius in om die vrye media te onderdruk. Dit het geëindig met 14 ongewapende Litause burgerlikes dood en honderde meer beseer. Op die nag van 31 Julie 1991 het die Russiese OMON van Riga, die Sowjet-militêre hoofkwartier in die Baltiese Republiek, die Litause grenspos in Medininkai aangerand en sewe Litause dienspligtiges doodgemaak. Dit het die posisie van die Sowjetunie, internasionaal en plaaslik, verswak.
78 persent van alle kiesers het op 17 Maart 1991 tydens 'n referendum oor die hele Unie in 'n gereformeerde vorm vir die behoud van die Sowjetunie gestem. Die Baltiese Republiek, Armenië, Sowjet-Georgië en Moldawië het die referendum boikot. In elk van die ander nege republieke het 'n meerderheid van die kiesers die behoud van 'n herleefde Sowjetunie ondersteun.
Op 12 Junie 1991 het Boris Jeltsin 57 persent van die gewilde stemme in die demokratiese verkiesing vir president van die Russiese S.F.S.R. verower en Gorbatsjof se voorkeurkandidaat, Nikolai Ryzhkov, verslaan, wat 16 persent van die stemme gewen het. In sy verkiesingsveldtog het Jeltsin die 'diktatorskap van die sentrum' gekritiseer, maar nie die instelling van 'n markekonomie voorgestel nie. In plaas daarvan het hy gesê dat hy sy kop op die spoor sou plaas in die geval van verhoogde pryse. Jeltsin het op 10 Julie 1991 die amp aanvaar.
Die staatsgreep in Augustus
Gorbatsjof, gekonfronteer met die groeiende republikeinse skeiding, het probeer om die Sowjetunie tot 'n minder gesentraliseerde staat te herstruktureer. Op 2 Augustus 1991 het die Russiese S.F.S.R. was geskeduleer om die Nuwe Unieverdrag te onderteken, wat die Sowjetunie sou omskep in 'n federasie van onafhanklike republieke met 'n gemeenskaplike president, buitelandse beleid en militêr. Die nuwe verdrag is sterk ondersteun deur die Sentraal-Asiatiese republieke, wat die ekonomiese mag en gemeenskaplike markte van die Sowjetunie nodig gehad het om voorspoedig te wees. Die meer radikale hervormers was egter toenemend oortuig daarvan dat 'n vinnige oorgang na 'n markekonomie nodig was, selfs al sou die uiteindelike uitslag die disintegrasie van die Sowjetstaat insluit. Die Amerikaanse disintegrasie het ook weerklink in die begeerte van plaaslike owerhede, insluitend Boris Jeltsin, om volle mag oor hul gebiede te vestig. In teenstelling met die louwarm benadering van die hervormers tot die nuwe verdrag, was die konserwatiewes, steeds sterk binne die CPSU en militêre instelling, heeltemal gekant teen alles wat kan bydra tot die verswakking van die Sowjetstaat.
Op 19 Augustus 1991 het die visepresident van Gorbatsjof, Gennadi Yanayev, premier Valentin Pavlov, minister van verdediging Dmitriy Yazov, Vladimir Kryuchkov, hoof van die KGB, en ander senior amptenare opgetree om die ondertekening van die unieverdrag te voorkom deur die Staatskomitee oor die noodtoestand. Die "komitee" het Gorbatsjof (met vakansie in Foros, Krim) onder huisarres geplaas en gepoog om die vakbondstaat te herstel. Die staatsgreepleiers het vinnig 'n noodbesluit uitgereik waarin hulle politieke aktiwiteit opgeskort en die meeste koerante verbied.
Terwyl staatsgreeporganiseerders 'n gewilde steun vir hul optrede verwag het, was die openbare simpatie in Moskou grotendeels teen hulle. Duisende mense het uitgekom om die "Withuis" (Jeltsin se kantoor), destyds die simboliese setel van die Russiese soewereiniteit, te verdedig. Die organiseerders het probeer om Boris Jeltsin in hegtenis te neem, wat die massa-opposisie teen die staatsgreep bepleit het.
Na drie dae, op 21 Augustus, het die staatsgreep in duie gestort, die organiseerders in hegtenis geneem, en Gorbatsjof het teruggekeer as president van die Sowjetunie. Die magte van Gorbatsjof is egter nou noodlottig in die gedrang gebring, aangesien nie die Unie nóg die Russiese magstrukture sy opdragte nagekom het nie. Gedurende die herfs van 1991 het die Russiese regering die regering van die Unie, ministerie deur ministerie, oorgeneem. In November 1991 het Jeltsin 'n besluit uitgevaardig wat die CPSU in die hele Russiese republiek verbied. As gevolg hiervan het baie voormalige apparatchiks die Kommunistiese Party laat vaar ten gunste van posisies in nuwe regeringstrukture.
Na die staatsgreep het die Sowjetrepublieke hul proses na onafhanklikheid versnel en hul soewereiniteit een vir een verklaar. Hul plaaslike owerhede het beslag gelê op eiendom wat op hul grondgebied geleë is. Op 6 September 1991 erken die Sowjet-regering die onafhanklikheid van die drie Baltiese State, wat die Westerse moondhede nog altyd as soewerein gehou het. Tog het Gorbatsjof en die verteenwoordigers van agt republieke (uitgesonderd Azerbeidzjan, Georgië, Moldawië, Oekraïne en die Baltiese state) op 18 Oktober 'n ooreenkoms onderteken oor die vorming van 'n nuwe ekonomiese gemeenskap. Toe, op 1 Desember 1991, het die Oekraïne weer sy onafhanklikheid bevestig na 'n populêre referendum waarin 90 persent van die kiesers vir onafhanklikheid gekies het.
Intussen het die situasie van die Sowjet-ekonomie aanhou versleg. Teen Desember 1991 het voedseltekorte in Sentraal-Rusland die eerste keer sedert die Tweede Wêreldoorlog gelei tot voedselrantsoenering in die Moskou-omgewing. Gorbatsjof, as president van die VS. en sy regering, was egter steeds gekant teen enige vinnige hervorming in die land se ineenstortende ekonomie, soos die ekonomiese program "500 dae" van Gregory Yavlinsky.
Om Gorbatsjof se opposisie te verbreek, het Jeltsin besluit om die Sowjetunie te ontbind in ooreenstemming met die Verdrag van die Unie van 1922 en daarom Gorbatsjof en die regering van die VSA uit die mag te verwyder. Dit is gesien as 'n gedwonge maatreël om die land van 'n volledige ekonomiese ineenstorting te red en is destyds wyd ondersteun deur die bevolking van Rusland. Die stap is ook entoesiasties ondersteun deur die regerings van Oekraïne en Belo-Rusland, wat saam met Rusland partye van die Verdrag van 1922 was.
Formasie van die C.I.S. en die amptelike einde van die U.S.S.R.
Kaart van die Statebond van Onafhanklike State
Op 8 Desember 1991 het die leiers van die Russiese, Oekraïense en Belo-Russiese republieke in Belavezhskaya Pushcha vergader om die Belavezha-akkoorde uit te reik, en verklaar dat die Sowjetunie amptelik ontbind en vervang is deur die Statebond van Onafhanklike State (C.I.S.). Gorbatsjof het dit as 'n grondwetlike staatsgreep beskryf, maar dit het gou duidelik geword dat die ontwikkeling nie gestuit kon word nie.
Van die 15 republieke het 12 op 17 Desember 1991 die Europese Handves vir Energie in Den Haag onderteken, asof dit soewereine state was, saam met 28 ander Europese lande, die Europese Gemeenskap, en vier nie-Europese lande.
Op 25 Desember 1991 bedank Gorbatsjof as president van die U.S.S.R. 'n Dag later, 26 Desember 1991, ontbind die Opperste Sowjet homself. Teen 31 Desember 1991 het alle amptelike Sowjet-instellings hul bedrywighede gestaak en het die republiek die rol van die sentrale regering oorgeneem. Die Sowjet-vlag is vir die laaste keer oor die Kremlin laat sak.
Die vier belangrikste elemente van die ou Sowjetstelsel was die hiërargie van Sowjete, etniese federalisme, staatsosialisme en oorheersing van die Kommunistiese Party. Gorbatsjof se programme van perestroika en glasnost het radikale onvoorsiene effekte opgelewer wat die stelsel in die wiele gery het. As 'n manier om die Sowjet-staat te laat herleef, het Gorbatsjof herhaaldelik gepoog om 'n koalisie van politieke leiers op te bou wat hervorming ondersteun en nuwe arena's en magsbasis geskep het. Hy het hierdie maatreëls geïmplementeer omdat hy ernstige ekonomiese probleme en politieke traagheid wou oplos wat duidelik gedreig het om die Sowjetunie in 'n toestand van langdurige stagnasie te plaas.
Maar deur strukturele hervormings aan te wend om leiers se geleenthede te vergroot en gewilde bewegings in die Republieke van die Unie te gebruik om invloed te verkry, het Gorbatsjof dit ook moontlik gemaak vir nasionalistiese, ortodokse kommunistiese en populistiese magte om sy pogings om die Sowjet-kommunisme te liberaliseer en te laat herleef, teë te staan. Alhoewel sommige van die nuwe bewegings daarna gestreef het om die Sowjet-stelsel heeltemal met 'n liberale demokratiese stelsel te vervang, het ander onafhanklikheid van die nasionale republieke geëis. Nog ander het aangedring op die herstel van die ou Sowjet-weë. Uiteindelik kon Gorbatsjof nie 'n kompromie onder hierdie magte smee nie en die gevolg was die ineenstorting van die Sowjetunie.
Herstrukturering na die Sowjet
Ten einde die Sowjet-administratiewe bevelstelsel te herstruktureer en die oorgang na 'n markgebaseerde ekonomie te implementeer, het Jeltsin 'n "skokterapie" -program in die dae na die ontbinding van die Sowjetunie ingestel. Die subsidies aan plase en nywerhede wat geld verloor het, is gesny, pryskontroles is afgeskaf en die roebel is in die rigting van omkeerbaarheid beweeg.
Nuwe geleenthede is geskep vir die kring van Jeltsin en ander ondernemers om die voormalige staatseiendom te benut, wat die ou ekonomie in staatsbesit binne 'n paar maande herstruktureer het. Nadat hulle die mag verkry het, het die oorgrote meerderheid "idealistiese" hervormers groot gebiede van staatseiendom verkry deur hul posisies in die regering te gebruik en sake-oligarge geword en sodoende idees van demokrasie in diskrediet gebring. Bestaande instellings is opvallend laat vaar voor die nuwe wetlike strukture van die markekonomie wat privaat eiendom beheer het, toesig gehou het oor finansiële markte en belastinggedwing het.
Mark-ekonome was van mening dat die aftakeling van die administratiewe bevelstelsel in Rusland die BBP en lewenstandaard sou verhoog deur hulpbronne doeltreffender toe te ken. Hulle het ook gedink die ineenstorting sou nuwe produksiemoontlikhede skep deur die sentrale beplanning uit te skakel, 'n gedesentraliseerde markstelsel te vervang, groot makro-ekonomiese en strukturele verdraaiings deur liberalisering uit te skakel en aansporings deur privatisering te bied. Sedert die USSR se ineenstorting het Rusland baie probleme ondervind wat die vryemarkvoorstanders in 1992 nie voorspel het nie: onder meer leef 25 persent van die bevolking nou onder die armoedegrens, die lewensverwagting het gedaal, die geboortesyfers is laag, en die BBP het met die helfte gedaal. In die oë van baie van die ouer geslagte in Rusland was die lewe onder die ou Sowjetstelsel beter as wat gevolg het op die ineenstorting van die Sowjetunie in 1992. Die meeste mense het egter weer kans gesien vir ekonomiese verbeterings en groter vryheid met die veranderinge na die ineenstorting van die Sowjetunie.
Revolusies van 1989 (Oos-Europa)
↑ Leonid Abalkin, Voprosy Ekonomiki. (Moskou. No. 2. 1988), 79.
Abalkin, Leonid. Voprosy Ekonomiki. Moskou. geen. 2. 1988.
Brown, Archie. Die Gorbatsjof-faktor. Oxford University Press. 1997. ISBN 978-0192880529
D'Encausse, Helene Carrere. Die einde van die Sowjet-ryk: die triomf van die nasies. New York: basiese boeke. 1992. ISBN 0465098185
Suny, Ronald Grigor. Die wraak van die verlede: nasionalisme, rewolusie en die ineenstorting van die Sowjetunie. Stanford University Press. 1993. ISBN 0804722471
Alle skakels is op 11 Januarie 2018 opgespoor.
Brown, Archie, 12 Oktober 2001. Hervorming, staatsgreep en ineenstorting: die einde van die Sowjetstaat BBC.