Stowwerige gegriffel: Woordnuanses
Nou onlangs vra 'n familielid "Het jy vandag weer gepreek?" Die antwoord was nee. "Maar jy was dan by die kerk?" Maar Stof hou voet by stuk, want Stof het nie gepreek nie. "Nou wat het jy dan daar gedoen?." Stof het bedien. "Maar dit is mos preek..."
Daar is fyn nuanses in die betekenis tussen woorde wat amper dieselfde beteken, maar tog, hemelbreed verskil. Stof verduidelik dat hy bedien onder diegene wat in die formele kerk seergekry het. Hulle wat veroordeel is deur die mensgemaakte reëls en dogmas binne die kerkspeel-boksies. Hulle wat verwerp is op grond van menslike vooroordeel en menslike reëlings wat deur oogklapdraers, parallel of selfs hoër gestel was, as die Woord self.
Prediking vs Bediening: Nie altyd teenoorgesteldes nie. Maar beslis ook nie altyd sinonieme nie. Subtiele, tog groot verskille in betekenis, maak dat een, 'n gewonde bokkie kan laat sterf, maar die ander die bokkie, kan laat genees.
Cobus Siebrits het per geleentheid tydens 'n bediening die volgende gesê: "The church is a hospital for sinners, not a museum for saints." Hier het hy op besondere wyse, die verskil tussen hierdie twee terme subtiel gedefinieër. Oor vooroordeel het hy ook gesê: "You cannot judge a fish by it's ability to climb a tree, especialy if you are not a monkey yourself."
Kom ons gesels 'n bietjie meer oor die verskil, sowel as die ontwikkeling in betekenis oor jare, van hierdie twee terme binne verskillende vertakkings van Evangelisasie.
Die terme prediking en preek het jare gelede min of meer dieselfde betekenis gehad. Preek, was die werkwoord wat gebruik is om om die naamwoord prediking in aksie te stel. Hierdie enkele werkwoord is gebruik vir onder andere lering, evangelisasie, bemoediging, vermaning sowel as die uitvoering van bepaalde rituele wat die bepaalde groep sou besig. Dit is ook later gebruik vir die lering van randstandige dogmas wat binne bepaalde groeperings gekoester word. So het hierdie woord dikwels die betekenis begin aangeneem van "veroordeel die wat anders is as ons". Die liefdevolle element daarvan het dus, stadig maar seker, begin kwyn.
So het die primere funksie van die herder binne hierdie kringe dus wegbeweeg van bediening en slegs "preek" geword. 'n Aksie wat in hedendaagse betekenis, impliseer dat die spreker vanaf 'n verhewe oppervlakte, oor 'n groep mense te spreek, dikwels vanuit 'n voorafbepaalde stel organisatoriese reëls. Weens die verval van 'n groot menige lidmate in 'n groef waar "preek" dus die primêre funksie geword het, het die woord 'n betekenis begin kry van oordeel, van aanmaning, selfs van 'n negatiewe gekerm om die ore.
Vra vandag vir baie tieners waaraan dink hulle eerste as hulle die woord "preek" hoor, en jy sal verstom staan. Vra dieselfde vraag vir straatbewoners en en diegene wat volgens die uitverkorenes, swak morele standaarde sou handhaaf, en die antwoord sal min of meer dieselfde wees. Die strekking is gewoonlik dat hulle moeg is vir preek, preek, preek. Hulle ervaar prediking as 'n aanhoudende stroom van aanval en oordeel op hul andersheid. Die hartseer hiervan is dan dat hierdie prediking in die naam van die Here gedoen word. So verloor ons dan ook diegene wat juis die grootste behoefte aan die Evangelie het. Let weer vir 'n oombik op Cobus se stelling oor die vis...
Min woorde het oorspronklik ontstaan met die doel om negatief of veroordelend te wees. Die meeste sodanige woorde, het deur onder andere, die onnadenkende gebruik daarvan buite verband, sowel as onnadenkende veralgemenings daaroor, sterk negatief geword. Die woord "preek" soos deur Jesus self langs die meer van Galilea gebesig is, was tot heil van elke hoorder. Dit was troostend. Dit het mense na Hom aangetrek. Oor amper tweeduidend jaar, het menslike verminkings en waninterpretasie sowel as die monopolisering van hierdie woord deur enkele groeperinge, die betekenis heeltemal omgekeer vir die gemiddelde hoorder.
In die afgelope paar jaar het daar 'n parrallellopende tragiek wat met hierdie betekenisverskuiwing gepaard gaan, ontstaan. Die woord "bediening" wat al hoe meer gebruik word om die volledige spektrum van liefdevolle Koninkrykswerk te omskryf, is deur die faksie wat kleef aan die verdraaide betekenis van die woord "preek", as sektaries beskryf. Bedien word slegs gepleeg deur die sektes, die minderwaardiges, dié wat onopgelei is en nie die dogmas hoër stel as die Woord van God nie. Of so lui hulle propaganda...
'n Voorbeeld wat baie sal verstaan wat hierdie woordnuanses goed omskryf, is 'n insident waar 'n gemeentelid onlangs bely het oor sy besoekie aan 'n stoute meisie wat 'n belastingvrye ekstra inkomste verdien. Ek plaas hierdie stukkie met sy toestemming. Sy woorde was, "Ek was weer by ****** vir 'n vinnige spyker". Die gesprek lei later tot die betekenisnuanses wat woorde kan aanneem. Die terminologie vir 'n aksie wat fisiek dieselfde is, verskil egter ten opsigte van die motief daarvoor, en die belewenis daarvan. Indien hy en sy vrou intiem sou verkeer, is dit 'n liefdevolle aksie waarin hulle aan mekaar omgee en toewyding bewys, 'n samesyn wat gebou is op jare se wedersydse vertroue. As hy vir ***** sou "spyker" teen betaling, is daar geen omgee, geen toewyding nie. Dis bloot 'n wellusgedrewe oombliklike aksie wat volg op 'n impulsiewe drang. As twee mense sou koppuleer in 'n laboratorium, is dit nog liefdevol, nog wellustig. Dit mag dalk bloot 'n eksperiment wees oor die gedrag van daardie sperma wat nie 'n eiersel getref het nie. Koud, klinies, gevoelloos. So word drie verskillende terme gebruik vir 'n aksie wat fisiek dieselfde is, maar in gees, hemelsbreed verskil. Wat op lang termyn, heeltemal uiteenlopende gevolge vir die spreker sou kom hê
My wens is dat ons, soos die voorbeeld van Jesus Christus, ons gelykgeskape medemens sal bedien in liefde, soos wat Jesus self sou doen. Dat ons elke mens sal ag vir die doel waarvoor hy en sy geskape is, en onder leiding van die Heilige Gees, hulle sal lei om daardie Godbepaalde doel, volkome te bereik. Dit sal ons alleen regkry as ons verby enige vooroordeel kyk. Dat ons 'n gelykgeskape medeskepsel, met die gelyke agting wat hul verdien, sal bejeen. Sou ons in 'n scenario kom waar die formele kerke 'n boetie of sussie seergemaak het, ons te weerhou van al die randstandigdhede en mensgemaakte reëltjies wat "kerkwees" sou definieer. Laat ons daarteen waak om, meerderwaardig, te "preek" vir die wat reeds deur preek, ten gronde toe veroordeel is. Ten laaste, maar die belangrikste, dat ons selfs in die diepste diep van ons harte, geen oordeel sal koester teenoor dié wat ons bedien nie. Dat ons dus onvoorwaardelik soos Vader self gedoen het, sal kan vergeef, en daardie vergifnis as die kern van die lewendmakende Evangelie van Jesus Christus, in liefde aan hulle sal kan oordra.