Na regte behoort die tweede van iets nie gevier te word nie. Buzz Aldrin — die twÃ©Ã©de man op die maan. Wie gee om? Thabo Mbeki — die twÃ©Ã©de swart Suid-Afrikaanse president. Ja, en? Dowwe Dolla — die twÃ©Ã©de mees irriterende Afrikaanse ‘kunstenaar’ ooit (na Jurie Els). Gaap.
Maar ‘n diamantjubileum is darem ‘n hoogs uitsonderlike gebeurtenis en juis daarom was dit heeltemal gepas dat die twÃ©Ã©de Britse monarg wat diÃ© buitengewone mylpaal kon bereik, se prestasie vereer is met al die prag en praal wat die Britse Ryk kon optower. En die koninklike fanfare het net mooi Ã¡lles gehad. ‘n Flottielje wat die Spaanse Armada na net nÃ³g ‘n Saterdag by die Vaaldam laat lyk het. Feestelike kanonskote wat die gryskoppe in die skare wat nog die Blitz kon onthou, instinktief laat koes het. ‘n Feeskonsert waar die meerderheid kunstenaars slegs met behulp van ‘n loopraam die verhoog kon bestyg. Selfs die weer het saamgespeel om van diÃ© geleentheid ‘n eg Britse skouspel te maak.
En waar die koningsgesin hulle in die gietende reÃ«n op die dek van die ryklik-versierde koninklike vaartuig, The Spirit of Chartwell, staangemaak het, was Haar Majesteit Koningin Elizabeth II ‘n toonbeeld van StoÃ¯synse manhaftigheid soos mens dit van die matriarg van die bloubloed adellikes verwag. Die Britte het in die onlangse verlede, danksy The X-factor, ontwikkel in ‘n nasie van snikke en trane, maar daar het sy, ‘n 86-jarige dame, ons almal gewys wat nou eintlik met ‘n stiff upper lip bedoel word. Wuif het sy gewuif (al was dit op haar kenmerkende manier so asof sy wou sÃª dat die prosessie maar eintlik net so-so was) en haar oÃ«nskynlik ongeÃ«rg gehou oor die feit dat die elemente moontlik tot ‘n blaasinfeksie vir haar ietwat eksentrieke eggenoot kon lei.
Nou kyk, om vir sestig jaar op die troon te sit is voorwaar ‘n sonderlinge prestasie. Dit vereis Ã³f ‘n chroniese maagaandoening, Ã³f die vermoÃ« om voortdurend aan te pas by die vereistes van die tyd. En sedert Haar Majesteit in 1952 die leisels by K-k-koning G-g-george oorgeneem het, het sy sweerlik meer gesien as waarop sy ooit sou kon reken — ‘n kroonprins wat ‘n beeldskone prinses verruil vir die aansienlik minder aantreklike vrou van sy drome (en my nagmerries). ‘n Ander kroonprins wat sommer met ‘n commoner loop trou het. ‘n Land wat uit die Statebond tree net om 30 jaar later weer aansoek om lidmaatskap te doen (kug-kug). Om nie eers van haar annus horribilis in 1992 te praat nie (nee, ek verwys nie hier na Prins Philip se voet-in-die-mond-sÃªgoed nie — dÃ¡Ã¡rvoor moet een ‘n’ in die eerste woord van die bogenoemde Latynse frase weggelaat word).
Maar as daar nou Ã©Ã©n ding is wat ek uit verlede naweek se gefuifery wysgeraak het, is dit dat, anders as in mÃ½ land van herkoms, koninklikes hulle nie in die gebreide velle van ‘n wilde dier hoef te tooi en die skares na koninklike feestelikhede te lok met beloftes van kospakkie en gratis T-hemde nie. Die onderdane van ‘n gewilde monarg kom uit vrye wil en teen eie koste om hulde aan hul koning/in te bring.
Die Huis van Windsor moes gedurende die laaste sestig jaar verbete skerm teen ongekende anti-monargistiese houdings onder die burgery, maar onder die pragmatiese leiding van Haar Majesteit kon die aanslae van die republikeinsgesindes telkens afgeweer word. Vandag beskou meer as 80% van die Britse bevolking die koningshuis as ‘n welkome noodsaaklikheid en diÃ© toedrag van sake is in geen geringe mate nie te danke aan Haar Majesteit se onvermoeide, onbaatsugtige pogings om haar land te dien, die rol van die koningshuis voortdurend te vernuwe, haar persoonlike lewe so privaat moontlik te hou en oor die algemeen almal se gunsteling-oumatjie te wees.
Gun my daarom die geleentheid om as ‘n Frans-Duits-Nederlandse Suid-Afrikaner, met my Britse paspoort in die hand, my hoed met die ander hand te lig en te sÃª: Congratulations Ma’am, thou truly art an inspiration to thee. Innit.
Tags: AfrikaansQueen ElizabethSouth Africans in the UK