JY LEES NOU Vroegjaar reeds diep in die skuld? Kry só hulp
Is jy ná die feestyd diep in die skuld? Skuldberading kan jou dan dalk help herstel .
Jy't uitgehang in die feestyd, maar nou verdrink jy in die skuld. As jou geldsituasie hopeloos lyk, kan jy skuldberading, oftewel skuldhersiening, oorweeg. Ons verduidelik vir jou in vier maklike stappe hoe dit werk.
'n Skuldberader sal vir jou 'n maandelikse plan opstel om jou skuld te betaal, maar wat jou met genoeg geld los om jou basiese lewenskoste te dek. Die berader sal met jou kredietverskaffers onderhandel om laer rente en fooie en 'n gunstiger betaaltydperk te beding.
Belangrik: Jou skuld word nie afgeskryf nie, maar kredietverskaffers kan nie regstappe teen jou doen terwyl jy onder skuldberading is nie.
Jy kan self 'n skuldberader kontak. Maar as jy reeds regsprobleme het, sal 'n landdros of jou krediteure jou dalk na een verwys. Jy kan inligting oor geregistreerde skuldberaders kry by die Nasionale Kredietreguleerder (NKR – www.ncr.org.za), die Raad vir Skuldinvorderaars (CFDC – www.cfdc.org.za) of die Skuldberadersvereniging van Suid- Afrika (DCASA – www. dcasa.co.za).
Maak seker die skuldberader is by die NKR geregistreer. Die skuldberader sal 'n konsultasie met jou reël. Jy moet afdrukke verskaf van jou ID, salarisstrokie, bankstate, kredietkaartskuld, verbande, winkelkaarte, motorpaaiemente en oortrokke fasiliteite.
Belangrik: Net mense met 'n vaste inkomste kan vir skuldhersiening aansoek doen. As jy werkloos is, kan 'n skuldberader jou steeds raad gee – maar dit sal buite 'n skuldhersieningsproses wees.
Die skuldberader moet 'n bekostigbaarheidsontleding doen. Al jou maandelikse rekeninge word hersien. Stappe om jou geldsituasie te verbeter, soos om jou gimlidmaatskap te kanselleer of eiendom te verkoop, word bygereken.
Die skuldberader bekyk jou inkomste, noodsaaklike uitgawes en skuld – en of jy moontlik die slagoffer van roekelose kredietlenings was. In die laasgenoemde geval kan julle vra dat jy van die betrokke skuld vrygeskeld word.
Met al hierdie inligting sal hy dan vir jou 'n persoonlike begroting en afbetalingsplan opstel.
Belangrik: Skuldberading is nie gratis nie. (Sien onder)
Die skuldberader lê nou die afbetalingsplan aan jou skuldeisers voor om te wys wat jou maandelikse terugbetaling aan hulle kan wees. Jy hoef nie self met jou krediteure te onderhandel nie.
Omdat kredietooreenkomste wetlik bindend is, is 'n toestemmingsbevel van 'n landdros nodig vir wysigings aan jou oorspronklike leningsooreenkomste, mits die kredietverskaffer ingestem het om jou paaiemente en rente aan te pas.
As die krediteure die voorgestelde plan afkeur, sal die skuldberader 'n landdros vra om uitspraak te gee. As die landdros dit goedkeur, is dit bindend. Die skuldberader gee jou 'n finale terugbetalingsplan wat by 'n betalingsagentskap ingedien word.
Jy betaal maandeliks een bedrag aan die agentskap, wat dan die verskillende skuldeisers en jou skuldberader betaal.
Belangrik: Wanneer jy onder skuldberading is, mag jy geen vorm van kredietverlening (krediet- en winkelkaarte, lenings of oortrokke fasiliteite) gebruik nie.
Jy word as 'n skuldberadingskliënt by kredietburo's gelys om te keer dat jy verdere lenings aangaan. Jy sal ook nie jou bestaande kredietkaarte vir nuwe skuld kan gebruik of nuwe kredietkaarte mag ontvang nie.
Die skuldberader moet vir die duur van jou afbetalingsplan jou begroting aanpas namate jou situasie verander. Sodra jou skuld afbetaal is, sal jy 'n sertifikaat ontvang as bewys.
Die skuldberader moet ook verseker dat jou kredietrekord by kredietburo's in ere herstel word.
Daarna begin jy skoon en kan jy weer om lenings aansoek doen. Belangrik: Klagtes oor skuldberaders kan verwys word na die NKR (dccomplaints@ncr.org.za) en die CFDC (info@cfdc.org.za).
Die fooie was kort voor ons druktyd onder hersiening. Nuwe inligting sal weldra op die NKR se webtuiste beskikbaar wees. Die voorgestelde riglyne lyk so*:
Aansoekfooi van R50.
Administrasiefooi van R250.
Ander fooie hang af van die berader se ontleding van die kliënt se finansiële inligting.
Verwerpingsfooi van R200 as jou aansoek misluk, byvoorbeeld as jy sonder inkomste is of nie werklik oorverskuldig is nie. (Jy is net oorverskuldig as jy glad nie meer jou maandelikse skuldafbetalings kan bekostig nie. As jy wel jou skuld kan betaal, is jy nie 'n kandidaat vir skuldhersiening nie. Die skuldberader sal jou dan adviseer oor ander opsies om jou skuld te delg.)
Eenmalige herstruktureringsfooi (wat gelykstaande kan wees aan die betaling aan die skuldafbetalingsagentskap) tot 'n maksimum van R6 500 vir individue of R7 000 vir gesamentlike aansoeke.
'n Onderhoudsfooi van 5% van die maandelikse bedrag aan die betalingsagentskap, tot 'n maksimum van R450 vir die eerste 12 maande. Daarna word dit afwaarts aangepas tot 3%, tot 'n maksimum van R450 vir die duur van die plan.
Skuldberaders het gewoonlik ooreenkomste met prokureurs vir regskoste. Fooie verskil, afhangend van die afslag wat die berader beding.
'n Eenmalige fooi vir voorlegging aan die Nasionale Verbruikerstribunaal van R500 aan die einde van die proses. Onthou: As jou skuldberader binne 60 dae ná jou aansoek om berading nie jou skuldbetalingsplan aan jou krediteure voorlê of jou geval na 'n tribunaal of landdros verwys nie, moet die berader die herstruktureringsfooi aan jou terugbetaal.