Gevaartekens in Amerikaanse verkiesingstrydFoto: Samuel Branch/Unsplash.com Twee weke ná die middeltermynverkiesing in die Verenigde State van Amerika is al die stemme in sommige state en kiesdistrikte steeds nie getel nie. Sedert die verkiesing op 6 November plaasgevind het, het ’n regstryd in talle dele van die VSA ontstaan soos wat omstredenheid oor die hele stemproses, en veral die tel van stemme, deur ongelukkige kandidate en aktiviste na vore gebring is. In die Amerikaanse staat met die derde grootste bevolking, Florida, is die uitslag van die verkiesing van ’n goewerneur en senator eers oor die naweek – byna twee weke ná die verkiesing – bekendgemaak. Sedert kiesers in Florida gaan stem het, is die stemtelproses gekenmerk deur bewerings van bedrog, masjiene wat die stembriewe tel wat oorverhit het en uiteindelik ’n reeds hofsake tussen die verskillende kandidate, partye en hul regspanne. Beide die Republikeinse Party en die Demokrate het hul beste regspanne na Tallahassee gestuur om aan verskeie regsaksies deel te neem. Voordat die uitslag in Florida uiteindelik oor die naweek bekendgemaak is, het sommige hoofkiesbeamptes in stemdistrikte onder nasionale politieke druk geswig en bedank. Tydens een van die talle hofsake wat die afgelope twee weke oor die stemtelproses plaasgevind het, het regter Mark Walker opgemerk dat die hele wêreld met elke verkiesing vir Florida lag en dat die staat steeds nie ’n besluit kan neem om sy prosesse reg te maak nie. Dit herinner ’n mens nogal aan die presidentsverkiesing agtien jaar gelede, op 7 November 2000, toe Amerikaners tussen Al Gore en George W. Bush moes kies. Bush het uiteindelik, nadat meer as ses miljoen kiesers in Florida gestem het, met slegs 537 stemme gewen. Die stemtelproses is tóé ook in groot omstredenheid gehul, veral weens die ontwerp van die stembriewe. Dit het uiteindelik in die hooggeregshof gaan draai waar ’n 4 teen 3-beslissing bepaal het dat die stemme nie weer oorgetel kon word nie. Bush is verkies as Amerikaanse president, maar dit was sonder ’n duidelike mandaat van die kiesers. Amerika is ’n diep verdeelde land. In verskeie gevalle, met Florida as goeie voorbeeld, is die verdeling binne die staat gesetel. ’n Federale Amerika maak voorsiening vir die verskil tussen byvoorbeeld ’n konserwatiewe Wyoming en ’n liberale Vermont. Maar wat gemaak wanneer die uiterstes van die politiek binne een staat afspeel? Amerikaanse verkiesings word toenemend gekenmerk deur konflik wat hofsake oor, onder meer, die stemtelproses insluit. Die konflik raak egter ook duideliker in groot betogings en die woede van ontevrede kiesers. Die probleem in Amerika is dat die land as ’n sterk federale staat gestruktureer is, maar dat verkiesings toenemend genasionaliseer word. Vanjaar se verkiesing was grootliks ’n referendum oor Donald Trump se presidentskap. ’n Paar dekades gelede sou die president in so ’n middeltermynverkiesing byna geen rol gespeel het nie en sou kiesers in verskillende state oor plaaslike sake vir verteenwoordigers gestem het. Die groot nasionale verdeeldheid in die VSA kan deur plaaslike politiek teengewerk word, maar die toenemende nasionale aard van alle verkiesings lei tot grootskaalse ontevredenheid by verloorders wat weer tot konflik en woede aanleiding gee. Indien Amerikaners nie na politieke federalisme gaan terugkeer nie, gaan die pruttende pot die een of ander tyd oorkook en kan geweld deel van die politieke toneel raak.