Maties se taalbeleid kom al dekades aan | Netwerk24
Maties se taalbeleid kom al dekades aan
Deur Murray Pellissier, Stellenbosch 11 Junie 2021 06:25
Ek wil graag aansluit by dr. Bernard Ficker se standpunt rondom Afrikaans aan die Universiteit Stellenbosch (US), naamlik dat as niemand iets gaan doen nie, gaan Afrikaans sneuwel (01.06).
Ongelukkig kan die euwels van die voorgestelde US-taalbeleid nie alleen voor die deur van die huidige rektor gegooi word nie. Dit is iets wat al oor dekades onder opeenvolgende US-topbesture (rektorate) aankom. Die probleem nou is dat geen rektoraat ná 1994, weens politieke druk, dit ooit sou waag om enige standpunte oor die behoud van Afrikaans as 'n onderrigmedium uit te spreek nie. Aangesien hierdie rektorate deur die raad en senaat aangestel word, is daar vele gesiene Afrikaners wat direk en indire vir die verval van die Afrikaanse taal en kultuur aan die US aandadig gehou kan word.
'n Vorige rektor beweer openlik hy was deur die raad en senaat aangestel om die skip om te draai (daar kan maar net gegis word oor wat bedoel is met die opdrag). Die huidige rektor is maar net die hoof-begrafnisondernemer wat die laaste spykers in die kis kap. Die oorsprong van die wanorde rondom die voorgestelde taalbeleid kan na die stormagtige dae van anti-apartheid teruggevoer word. Die impak van die internasionale akademiese boikotte en sanksies in die 1980's het op verskeie gebiede 'n beduidende impak aan die US meegebring.
Die eerste saadjies van verengelsing is al toentertyd gesaai. Enige US-dosent sou destyds sy voortande wou gee om met vrymoedigheid tog net 'n oorsese kongres te kon bywoon en/of in 'n internasionale akademiese tydskrif te kon publiseer, in Engels natuurlik. Die situasie het nie net 'n negatiewe klimaat aan die US teenoor die apartheidsregering van die dag teweegebring nie, maar ook onbewustelik antagonisme teenoor Afrikaans per se geskep.
Hierdie navorsingsknelpunte het natuurlik ná 1994 verdwyn en kan vandag nie as 'n rede vir die afskaal van Afrikaans as onderrigmedium aangevoer word nie. Tragies genoeg word die stryd rondom die uitfasering van Afrikaans met die meegaande verengelsing aan die US vandag onder die dekmantel van sogenaamde akademiese uitnemendheid en internasionale akkreditasie -jargon voortgesit. Engels, met die behoud van Afrikaans as onderrigmedium, is al dekades lank sonder enige fanfare aan die US toegepas.
As 'n mede MBA-student van Ficker het ons al in die 1970's, van alle plekke en tyd, op die Stellenbosch-kampus voltyds klas in Engels geloop. Dit is aangebied deur top- besoekende buitelandse professore wat geen woord Afrikaans kon besig nie en wat nieteenstaande die akademiese boikotte van die tyd tog hul weg oopgesien om hier te kom klasgee. Ons as nagraadse studente was al destyds glad nie gepla oor Engels op 'n sogenaamde Afrikaanse kampus nie.
Dit is insiggewend dat die rektoraat van daardie tyd so 'n dubbelmedium-kampus vir die bestuurswetenskappe – Afrikaans voorgraads en Engels nagraads – sou kon toelaat. Dit is jammer dat die rektorate oor tyd nooit verdere oorweging aan die moontlike uitbouing van so 'n dubbelmedium-kampus kon of wou gee nie.