Heyns, Hendrik Albertus – Gemeentegeskiedenisargief
Heyns, Hendrik Albertus
2 Okt. 1922
Ds Bert Heyns (BA, MA, BD, Dipl. Teol.) (2/10/1922 – 20/12/2006)
Hendrik Albertus Heyns is op 2 Oktober 1922 in die Paarl gebore, die seun van Hennie en Isie Heyns van Observatory. Daar is nog twee kinders, Tinkie en Isadora. Sy vader word groot op 'n plaas by Porterville in die Swartland en sy moeder is 'n nooi De Villiers van die Paarl. Hennie werk as 'n ambagsman in die Kaapse dokke, albei speel 'n groot rol in die kerklike en kulturele lewe in Observatory se gemeenskap. Bert se pa is ook betrokke by die Kaapse politiek, daar verskyn 'n stuk van hom in die Afrikanerpersone-register.
Toe Bert ses jaar oud was bars sy blindederm, dit bring 'n draai in hierdie jong seun se lewe. Sy vrou Liesel skryf: "Sy pa het gebid en hom aan die Here gegee om in sy diens te staan. By hom as kind was daar nooit iets anders as om in die bediening te staan nie." Die jong Bert begin sy eerste skooljare aan die Laerskool Observatory en matrikuleer aan die Hoërskool Nassau. Op skool is hy ook 'n Strewerslid. "Sy onderwysers was goed gekwalifiseerde en gekultiveerde manne en vroue. Hy neem ook onder leiding van die onderwysers deel aan radiohoorspele, neem aan sport deel, maar stel baie belang in musiek. In die oorlogsjare (1939-1945) het hy as leerder en student gereeld die nuusberigte netjies in boeke afgeskryf, vandaar sy uitstekende geskiedeniskermis."
Bert studeer vir sy BA-graad aan die Universiteit van Kaapstad. Hy is kerklik meelewend en dien ook in die bestuur van die CSV se universiteitstak. Voordat hy tot die Teologiese Seminarium op Stellenbosch toegelaat word, moes hy eers Hebreeusbemeester wat hy met sy skerp brein binne enkele weke regkry. Hy trek Stellenbosch toe, waar hy jare lank ook bedienaar van die Woord is. As student neem hy deel aan die Stellenbosse Debatsvereniging, is 'n ywerige lid van die bergen boekklub, sing in die universiteits- en kweekskoolkoor, behoort aan die CSV en is voorsitter van die musiekvereniging. Op Stellenbosch behaal hy die MA-graad met 'n skripsie wat handel oor die lewe van dr Abraham Faure. As student help hy Desembervakansies in die gemeentes Villiersdorp, Robertson, Ladysmith (KP) en in sy tuisgemeente Observatory. Aan die einde van 1946 word hy as proponent gelegitimeer, 'n dankbare oomblik in die lewe van sy ouers.
In 1948 word hy as hulpleraar beroep met spesiale bediening, die Ikey-studente in Rondebosch. Sy medeleraars was ds Attie van Wyk en ds Willie Conradie, later ook leraars op Stellenbosch. Bert doen geseënde werk veral onder die mediese studente en is ook verantwoordelik vir die bearbeiding van 'n deel van die gevestigde gemeente. In die tyd hou hy ook 'n uitsaaidiens uit die Groote Kerk in Kaapstad. In die winter van 1949 word hy leraar van die NG Moedergemeente Worcester, sy medeleraars is di NE Nel, AS Cronjê en later Ettienne Bruwer en Hannes Koornhof. Hannes word later moderator van die NG Kerk in Wes-en-SuidKaapland en ook predikant op Stellenbosch.
Op 20 Julie 1956 word hy en sy vrou die nuwe leraarspaar van die NG Gemeente Touwsrivier, 'n kerkvaste boeregemeenskap waar hulle 'n geseënde dienstyd beleef. "Die geseënde jare volg, met 'n herlewing onder die spoorwegpersoneel wat regtig vissers van mense word. Dit was die oes op die jare lange voorbidding en arbeid van ds Hennie Albertyn wat toe Woodstock toe is. Pinkster was 'n belewenis, die kerkgebou moes vergroot word. In die lente van 1959 word ds Bert leraar van die NG Gemeente Milnerton, wat ook Tableview en Bloubergstrand insluit. Dit was 'n aangename stadsge-meente met baie van die platteland. Daar was besigheidsmanne, joernaliste, politici en inedici, die meeste met 'n Christelike agtergrond wat nog vas was aan die Kerk.
In 1963 trek ds Bert Heyns en sy gesin na die Eikestad toe hy leraar word van die NG Gemeente Stellenbosch-Wes, die opvolger van ds AGE van Velden. Op Stellenbosch trap hy diep spore, dien in verskeie kerklike kommissies soos die argietkommissie en die kuratorium. Met sy minsame geaardheid het hy baie jongmense bereik – studente en lidmate. Hy bedien die gemeente van 1963 tot in 1979 alleen, daarna is dr Dirkie Smit en ds Willem van der Merwe sy kollegas tot met sy aftrede in 1988 na 'n dienstyd van 25 jaar in die gemeente.
Ds Bert is op 16 Junie 1956 getroud met mej Liesel van Wyk van Worcester, sy sekretaresse in die KJV in die gemeente. Uit die huwelik is vier kinders gebore: Carina, 'n fisioterapeut op Stellenbosch; Albertus, 'n klankingenieur in Florida; Pieter, 'n oud-onderwyser en nou sakeman in die Paarl, en Francois, 'n besigheidsman in Woodstock.
Sy vrou Liesel skryf: "Hy was 'n mens-mens, maar ook 'n individualis. 'n Harde werker tot laat in die nag, maar hy het nooit gekla nie, want hy het die kuns verstaan om te ontspan. Baie ernstig met sy bediening en geloof, maar ook lewenslustig en vrolik. Hy was baie lief vir stap in die natuur. Het dikwels sy tikmasjien in die motor gelaai en ërens in die natuur sy preke voorberei. Hy was nederig, geduldig, taktvol en liefdevol. Hy het nooit sy humeur verloor nie, As leraar, eggenoot en vader was hy altyd beskikbaar vir sy gemeente, enigiemand wat hom nodig gehad het. Kon nie by 'n voetganger verbyry nie. Gelukkig was dit in die ou dae. Mense het hom gespot dat hy altyd laat was, maar eintlik was hy altyd net betyds!"
Ds Bert Heyns sterf na 'n kort siekbed op 20 Desember 2006. Hy was 'n gelukkige mens tot die einde. Sy laaste dag was vir hom baie gelukkig, hy was net 16 uur siek en sy dierbares kon die hele dag van hom afskeid neem. 'n Dankdiens is op 23 Desember 2006 uit die NG Kerk Stellenbosch-Wes gehou, die prediker was sy oudkollega, ds Willem van der Merwe. "Ons het hom met groot dankbaarheid afgegee. Sy lewe was afgerond: 84 gelukkige jare en 'n huwelik van 50 jaar."