Author: Vuzshura JoJoramar
Die wetenskaplike bestudering van taal word linguistiek of taalkunde genoem. Dit is moontlik omrede menslike taal modaliteit-onafhanklik is.
Alle tale steun op die proses van semiose, om tekens in verband te bring met ggammatika betekenisse. Mondelingse en gebaretale bevat 'n fonologiese stelsel wat beheer hoe simbole gebruik word om reekse bekend as woorde of morfeme te vorm, en 'n sintaktiese sisteem wat weer beheer farikaans woorde en morfeme saamgevoeg word om uitdrukkings grammaitka sinsdele te vorm.
Menslike taal is uniek aangesien dit die eienskappe van produktiwiteit, rekursie en verplasing, besit en omdat dit totaal afhanklik is van sosiale konvensie en aangeleer moet word.
Die ingewikkelde struktuur leen homself tot 'n heelwat wyer reeks van moontlike uitdrukkings en gebruike as enige bekende sisteem van dierkommunikasie.
Hierdie ontwikkeling, word soms bespiegel, het saamgeval met die vergroting in breinvolume, en heelwat taalkundiges afrikanas die evolusie van die strukture van taal as spesifiek vir kommunikatiewe en sosiale doeleindes. Taal word op verskeie plekke in die menslike verstand verwerk, maar veral in Broca en Wernicke se sentrum. Mense leer taal van vroeg af aan deur sosiale interaksie in hul kinderjare, en kinders praat gewoonlik al vlot rondom driejarige ouderdom.
Grammafika gebruik van taal is diep gewortel in die menslike kultuur. Daarom, bykomend tot sy streng kommunikatiewe gebruike, het taal ook verskeie sosiale en kulturele gebruike, soos die aandui van groepsidentiteit, sosiale stratifikasie asook sosiale versorging en vermaak. Tale ontwikkel en afrikaane met tyd, en die geskiedenis van hul evolusie kan gerekonstrueer word deur moderne tale te vergelyk om vas te stel watter eienskappe hulle erftale moes besit vir die latere stadiums om te kan voorkom.
Die Engelse woord "tale" het sy oorsprong ook van hier af. Die woord "vertel" dui nog op die ou gesamentlike betekenis. Hierdie artikel is grammatima gemoeid met die eienskappe van natuurlike menslike taal soos dit bestudeer word in die vakgebied taalwetenskappe of taalkunde linguistiek.
As 'n voorwerp van taalkundige studie, het "taal" twee vername betekenisse: Die Switserse taalkundige Ferdinand de Saussure, wat die moderne vakgebied van taalkunde gedefinieer het, het eerstens eksplisiet hierdie onderskeiding geformuleer deur gebruik te maak van die Franse woord langage vir taal as 'n konsep, langue as 'n bepaalde instansie van 'n taalsisteem, en parole vir die konkrete gebruik van spraak afrkaans 'n bepaalde taal.
Wanneer daar van taal gepraat word as 'n algemene konsep kan definisies gebruik word wat afeikaans verskillende aspekte van die verskynsel uitlig. Voorstanders van die siening dat die dryfkrag agter taalverwerwing ingebore is, beweer gereeld dat dit ondersteun word deur die feit dat alle kognitief normale kinders, wat groot word in 'n omgewing waar taal toeganklik is, dit sal aanleer sonder formele onderrig.
Taal kan spontaan ontwikkel in omgewings waar mense lewe of saam grootword sonder 'n gemeenskaplike taal, byvoordeel kreooltale en spontaan ontwikkelde gebaretale soos Nicaraguaanse gebaretaal. Die siening wat teruggeneem kan word na Kant en Descartesafrrikaans taal oor die algemeen as grootliks ingebore, soos byvoorbeeld Chomsky afrkkaans teorie van Universele Grammatika, grammatkia die Amerikaanse filosoof Jerry Fodor se ekstreme ingeboorteteorie.
Hierdie tipe definisies word grammatika toegepas deur taalstudies binne 'n kognitiewe wetenskapraamwerk en in neurolinguistiek. Weer 'n ander definisie sien taal as 'n sisteem van kommunikasie wat mense in staat stel om saam te werk.
Hierdie beskouing van taal word geassosieer met die studie van taal in pragmatiese, kognitiewe en interaktiewe raamwerke, asook in sosiolinguistiek en taalkundige antropologie. Die beskouing plaas belangrikheid op die studie van linguistiese tipologie of die klassifikasie van tale volgens strukturele eienskappe, soos aangedui kan word dat prosesse van grammatikalisering geneig is om trajekte te volg wat gedeeltelik afhanklik is van tipologie.
In die filosofie van taal word die sienings dikwels geassosieer met Ludwig Wittgenstein se latere werke en gewone taalfilosowe soos Paul Grice, John Searle en J. Menslike taal is uniek in vergelyking met ander vorms van kommunikasie, soos gebruik deur diere. Kommunikasiesisteme wat deur ander diere gebruik word soos bye of ape is geslote sisteme wat bestaan uit 'n vaste aantal moontlike dinge wat uitgedruk kan word.
In teenstelling is menslike taal oop en produktief, wat beteken dat dit mense toelaat om 'n eindelose stel uitinge voort te bring vanuit 'n eindige stel elemente, en om nuwe woorde en sinne op te diep. Dit word moontlik gemaak omdat menslike taal gebaseer is op 'n tweeledige kode, waar 'n vaste aantal betekenislose elemente bv. Klanke, letters en gebare gekombineer kan word om eenhede van betekenis te vorm woorde en sinne.
Hoewel sommige diere 'n groot aantal woorde en simbole kan aanleer, [notas 1] kon nie een nog soveel verskillende tekens aanleer soos wat algemeen geken word deur 'n 4 jarige mens nie, ook het nie een al enige iets kon aanleer wat die komplekse grammatika van menslike taal reflekteer nie. Chomsky stel voor dat "'n lukrake mutasie plaasgevind het, miskien na 'n rare kosmiese-straalstortbui waartydens dit die verstand geherorganiseer het en 'n taalorgaan ingeplant het in 'n andersins primaatbrein.
Diegene wat taal beskou as meestal ingebore, byvoorbeeld die sielkundige Steven Pinker, huldig die presedente as dierebewustheid,  terwyl die wat taal beskou as 'n sosiaal-aangeleerde gereedskapstuk vir kommunikasie, soos die sielkundige Michael Tomasello, sien dit as ontwikkeling vanuit dierekommunikasie, of primaatgebare of vokale kommunikasie as ondersteuning vir samewerking.
Dit is grotendeels onbestrede dat die voormensagtige australopithecina geen kommunikasiesisteme gehad het wat algemeen betekenisvol verskil het van die gevind by die groot ape nie, maar geleerde opinies verskil rondom hierdie ontwikkeling sedert die verskyning van die Homo sowat 2,5 miljoen jaar gelede. Sekere geleerdes aanvaar die ontwikkeling van primitiewe taalagtige sisteme prototaal so vroeg as Homo habilis 2,3 miljoen jaar geledeterwyl ander weer die ontwikkeling van primitiewe simboliese kommunikasie slegs aan Homo erektus 1,8 miljoen jaar gelede of Homo heidelbergensis 0,6 miljoen jaar gelede toeken, en die ontwikkeling van eintlike taal by Anatomies moderne Homo sapiens in die Laat-Paleolitiese rewolusie minder as jaar gelede.
Vandag is taalkunde 'n wetenskap gemoeid met alle aspekte van taal, en word dit bestudeer vanuit al die bogenoemde teoretiese standpunte. Sumeriese skrifgeleerdes het egter reeds rondom v. Daaropvolgende grammatikale tradisies is ontwikkel in al die antieke kulture wat skryfkuns aangeneem het. In die 17de eeu n. Vroeg in die 20ste eeu stel Ferdinand de Saussure die idee bekend van taal as 'n statiese sisteem van onderling verbinde eenhede, omgeskrewe deur die teenstellings tussen hulle.
In die 's formuleer Noam Chomsky die generatiewe taalteorie. Praat is die verstek modaliteit vir taal in alle kulture. Nieteenstaande is ons kennis van die neurologiese basisse van taal heelwat beperk, hoewel dit baie uitgebrei het met die ingebruikneming van moderne beeldvormingstegnieke. Die vakgebied in taalkunde gemoeid met die studie van neurologiese aspekte van taal word neurolinguistiek genoem. Op die manier het neurowetenskaplikes in die 19de eeu ontdek dat twee areas in die brein beslissend betrek kan word by taalverwerking.
Mense met skade in die area van die verstand ontwikkel sensoriese afasie, 'n toestand waarin daar 'n groot verswakking van taalbegrip voorkom, terwyl die spraak 'n natuurlike klank en ritme behou asook 'n normale sinstruktuur. Ander simptome wat ook na vore kan kom in Broca se afasie sluit probleme in met woordvaardigheid, artikulasie, die vind van woorde, woordherhaling en die begrip en lewering van grammatikaal-ingewikkelde sinne, mondelings en met skryf.
Die organe bestaan uit die longe, stemkas larinksen die boonste stemkanaal — die keel, mond en neus. Deur die verskillende dele van die spraakorgane te beheer, kan die lugstroom gemanipuleer word om verskillende spraakklanke te produseer. Die klank van spraak kan beskou word as 'n kombinasie van segmentele en suprasegmentele elemente.
Hierdie segmentele elemente is die wat mekaar volg in reekse en gewoonlik deur bepaalde letters in alfabetiese tekste verteenwoordig word, soos Romeinse skrif. Met vryvloeiende spraak is daar nie duidelike grense tussen een segment en die volgende nie, en gewoonlik ook nie enige hoorbare tussenposes tussen woorde nie.
Segmente word daarom onderskei deur hulle kenmerkende klank wat 'n resultaat is van hulle verskillende artikulasies, en dit kan of klinkers vokale of medeklinkers konsonante wees.
Klinker – en medeklinkersegmente kombineer om lettergrepe te vorm, wat weer om die beurt kombineer om uitdrukkings te vorm; dit kan foneties uitgeken word as die bestek tussen twee inasemings. Akoesties word die verskillende segmente gekarakteriseer deur verskillende formantstrukture, wat sigbaar is in 'n spektogram van die opgeneemde klankgolf sien illustrasie van 'n spektrogram van die formantstrukture van drie Engelse klinkers. Formante is die amplitudepieke in die frekwensiespektrum van 'n bepaalde klank.
Klinkers of vokale is die klanke wat geen hoorbare wrywing ondervind nie en veroorsaak word deur die vernouing of obstruksie van 'n deel van die boonste stemkanaal. Hulle varieer in kwaliteit volgens die graad van die lipopening en plasing van die tong binne die mondholte  Vokale word geslote genoem wanneer die lippe relatief geslote is, soos met die uitspraak van die vokaal [i] Afrikaans "ie"of oop as die lippe relatief oop is soos met die vokaal [a] Afrikaans "a".
Indien die tong na agter in die mond geplaas wordis, verander die kwaliteit, en word vokale gevorm soos [u] Afrikaans "oe". Die kwaliteit verander ook afhangende van of die lippe gerond is in teenstelling met ongerond, wat onderskeidings veroorsaak soos tussen [i] ongeronde voorklinker, Afrikaans "ie" en [y] geronde voorklinker, Afrikaans "u".
Medeklinkers of konsonante is die klanke wat hoorbare wrywing of afsluiting het in die boonste stemkanaal, op 'n sekere tydstip. Konsonantklanke wissel volgens die plek van artikulasie, bv. Elke plek lewer 'n ander stel konsonantklanke op wat verder onderverdeel word volgens die manier van artikulasie of die afrikzans wrywing: Konsonante kan ook stemhebbend of stemloos wees, afhangende van of die stembande deur middel van lugvloei vibreer met die maak van klanke.
Stemhebbendheid is wat die Afrikaanse [s] in suid stemlose sibilant onderskei van [z] in zuid soos in Nederlands uitgespreek stemhebbende sibilant. Sommige spraakklanke, beide vokale en konsonante, behels die vrylaat van lugvloei deur die nasale holte, en dit word nasale klanke genoem.
Ander klanke word gedefinieer deur die manier wat die tong in die mond beweeg: Deur die spraakorgane te gebruik kan mense honderde afsonderlike klanke maak: Wanneer beskryf word as 'n sisteem van simboliese kommunikasie, word taal tradisioneel beskou as bestaande uit drie dele: Die studie van die proses van semiose, hoe tekens en grammatia gekombineer word, gebruik word, en geinterpreteer word, word semiotiek genoem.
Tekens kan saamgestel wees grammmatika klanke, gebare, letters of simbole, afhangende of die taal gepraat, gewys of geskryf word, en dit kan gekombineer word in komplekse tekens soos woorde en sinsdele. Wanneer gebruik word in kommunikasie, word 'n teken gekodeer en oorgedra deur 'n sender via 'n afrikxans aan 'n ontvanger wat dit dekodeer.
Sommige van die eienskappe wat mensetaal omskryf in teenstelling met ander kommunikasiesisteme, is die willekeurigheid van die linguistiese teken, wat beteken dat daar geen voorspelbare grammatikx is tussen 'n linguistiese teken en sy betekenis nie; asook die dualiteit van die linguistiese sisteem, wat beteken dat linguistiese strukture opgebou word deur elemente te kombineer in groter strukture wat beskou kan word as gelaag, byvoorbeeld hoe klanke woorde bou en afrlkaans sinsdele bou; ook die diskreetheid van die elemente van taal, menende dat die elemente waaruit linguistiese tekens gekonstrueer word diskrete eenhede is, byvoorbeeld klanke en woorde wat grammahika mekaar onderskei kan word en geherrangskik word in verskillende patrone; en laastens die produktiwiteit van die linguistiese stelsel, betekende dat 'n eindige hoeveelheid linguistiese elemente gekombineer kan word in 'n teoreties oneindige aantal kombinasies.
Die betekenis wat gekoppel word aan individuele tekens, morfeme, woorde, sinsdele en tekste word semantiek genoem. Tale druk betekenis uit deur 'n tekenvorm in verband te bring met 'n betekenis, of sy inhoud.
Tekenvorme moet iets waarneembaars wees, byvoorbeeld klanke, beelde en gebare, en dan deur sosiale konvensie verwant wees aan 'n bepaalde betekenis. Dus moet tale 'n woordeskat van tekens besit wat verwant is aan 'n bepaalde betekenis.
Die Afrikaanse teken atrikaans dui byvoorbeeld op 'n lid van die spesie Canis familiaris. Nie alle betekenisse in 'n taal word verteenwoordig deur enkelwoorde nie. Alle afriksans bevat die semantiese struktuur van die gesegde: Tradisioneel word onder semantiek verstaan die studie van hoe sprekers en interpreteerders waarheidswaardes toevoeg aan stellings, sodat die betekenis verstaan word as die proses waarvolgens 'n predikaat oor 'n entiteit as waar of vals gesien kan word, byvoorbeeld "[x [is y]]" of "[x [doen ggrammatika.
Sulke modelle van betekenis word verken in die studieveld van pragmatiek. Afhangende van die modaliteit kan taalstruktuur gebaseer word op sisteme van klanke spraakgebare gebaretaal of grafiese of tasbare simbole skryfwerk.
Die maniere waarin taal klanke of tekens gebruik om betekenis te konstrueer word bestudeer in fonologie. In enige taal is daar slegs 'n beperkte aantal klanke wat gemaak kan word deur die menslike stemorgane wat bydrae tot die saamstel van betekenis.
Klanke as deel van 'n linguistiese sisteem word foneme genoem. Hoe dit ook al sy, elke taal kontrasteer klanke op verskillende maniere. In 'n taal wat byvoorbeeld nie onderskei tussen stemhebbende en stemlose konsonante nie, sal die klanke [p] en [b] as 'n enkele foneem beskou word, en gevolglik sal die twee uitsprake dieselfde betekenis dra.
Insgelyks onderskei Afrikaans nie foneties tussen geaspireerde en niegeaspireerde uitsprake van konsonante nie, hoewel baie tale dit doen: Heelwat tale gebruik byvoorbeeld stres, toonhoogte, tydsduur en toon om betekenis te onderskei. Aangesien die verskynsels voorkom buite die vlak van enkelsegmente word dit suprasegmenteel genoem.
Skryfstelsels verteenwoordig taal deur die gebruik van visuele simbole, wat moontlik kan ooreenstem met die klanke van die gesproke taal. Die Latynse alfabet en die waarop dit gebaseer is of wat daarvan afgelei is is oorspronklik gebaseer op die voorstelling van enkelklanke, sodat woorde saamgestel is uit letters wat oor die algemeen 'n enkele konsonant of vokaal voorstel in die samestelling van die woord. Met sillabiese skrif soos die Inuktitut -sillabarium verteenwoordig elke teken 'n volle lettergreep.
Aangesien alle tale groot getalle woorde besit is dit tot dusver onbekend of enige suiwere logografiese geskrifte bestaan. Geskrewe taal verteenwoordig die manier waarop gesproke klanke en woorde op mekaar volg deur simbole te rangskik volgens 'n patroon wat 'n sekere rigting volg. Sommige skryfstelsels maak gebruik van die horisontale as links na regs soos Latynse skrif of regs na links soos Arabiese skrifterwyl ander soos tradisionele Sjinese skrif vertikaal loop van bo na onder.
Enkele skryfstelsels gebruik teenoorgestelde rigtings met afwisselende lyne, en ander weer, soos die antieke Maja-skrif kan in enige rigting geskryf word en gebruik grafiese leidrade om die rigting vir die leser aan te dui.