Teen hierdie agtergrond het die Skotte na meer as 400 jaar se verbintenis met Engeland vir die eerste keer na die stembus gegaan om vir of teen hul onafhanklikheid te stem. Ten minste was die Skotse referendum ‘n toonbeeld van hoe ’n beskaafde land behoort op te tree wanneer ’n deel van sy bevolking oorweeg om af te stig.
Die Skotse referendum het weer lewe in die debat oor selfbeskikking geblaas en terwyl ’n meerderheid Skotte nie te vinde was vir onafhanklikheid nie, het Glasgow ten gunste van selfregering gestem.
Vir Afrikaners is dit egter duidelik dat die wêreld ’n baie onseker plek geword het vir ‘n klein, Westerse volk. Westerse oorheersing van die ekonomiese en politieke mag is besig om in die wêreld te swig weens ’n gebrek aan lewenskragtigheid en ter plaatse is instellings wat ons as “voorheed ons eie” kan beskryf, soos die Potchefstroomse en Bloemfonteinse universiteite, besig om van ons vervreem te word.
Ons kan egter troos daarin vind dat die Christelike Kerk vandag groter is as in enige ander tyd in die geskiedenis en dat ons onsself nie onnodig hoef te kwel oor die stuiptrekkings van die sonde nie, want die oorwinning is reeds vir ons behaal.
Maar ons moet ook besef dat ons self ’n verantwoordelikheid het om soos die Wenkommando van Andries Pretorius ons laer te trek en ons kryt droog te hou. Want om te glo dat God ons sal uithelp wanneer ons nie bereid is om ons deel te doen nie, is nie geloof nie, maar ’n gevaarlike bygeloof. Daarmee word natuurlik ook bedoel dat, soos met die Verloorkommando van Piet Uys, droë kryt niks help as ’n volk nie ook ’n laer of ‘n vesting van sy eie het nie.