Ek gaan my nou maar na die Wikipediakamp rig, want ek twyfel of die Taalkommissie oor die vermoëns of intellek beskik.
Ek hou van die verhelderende vrye vertaling (juis weens die matige woordspeling), maar "jou storie ken" proe na 'n Anglisisme. Die Amerikaners ken "he knows his stuff", maar nie "he knows his story" nie. Die Britte ken skynbaar nie een nie. Google lewer net 14 resultate op van "as jy jou storie ken", maar 443 vir "jy moet jou storie ken". Dit lyk vir my eerder na Suid-Afrikaanse Engels; die Engelse koerantkoppe dien as bewyse. Dit roep die vraag op: wie het wie nou beïnvloed? Is dit 'n Boerisme/Afrikanerisme wat byval onder die Engelse gemeenskap gevind het? Is dit 'n ontleen-en-terugleen soos ons tog so gereeld tussen die Nederlanders en Franse vind?
Sou "As jy seker is van jou saak, kom die woorde vanself" miskien beter wees? Of "As jy jou feite agter mekaar het, kom die woorde vanself" / "As jy weet hoe die ding inmekaarsit, kom die woorde vanself" / "As jy weet waarvan jy praat, kom die woorde vanself"? Of moet ons verkieslik die aanhaling ten nouste met Cato se bedoeling behou?
Dit gaan blykbaar oor een van die grondbeginsels van die retoriek - Cato pleit hier vir vrye rede, eerder as om van 'n manuskrip af te lees. --Voyageur (kontak) 19:04, 29 Junie 2017 (UTC)
1. Ek het binne drie dae die verwerkte proefskrif van 244 bladsye deur F. P. van der Merwe deurgelees. Vandag afgehandel op 30 Junie om 16:41. Getiteld Die vertaling as kuns: die grense en moontlikheid van vertaling. Skaars enkele maande na sy gradeplegtigheid (promovering) is hy oorlede (1956). Die SAUK het dit goedgedink om postuum sy verhandeling uit te gee (1958), as blykie van waardering. Dit is dus in die openbare besit, hoewel ek onseker is hoe lank Wits gaan draai om sy proefskrif op te laai (dit sal my baie tyd spaar). Fritz van der Merwe is dood in sy fleur, min of meer 38 jaar, as ( http://esat.sun.ac.za/index.php/F.P._van_der_Merwe ) die waarheid praat. Hoe het die boek in my skoot beland? Dei gratia: 1). 'n skoolbiblioteek moes eers die boek die Dewey-rugkode R839.36VAN gee, wat beteken die boek kon nooit uitgeneem word nie. Die enigste potloodmerke sou dus eendag deur my gemaak word. Was dit so bestem? 2). Toe moes daardie staatskool eers toemaak. Heeltemal. Sluit. 3). Die boek het hier rondgependel, daar rondgependel, moontlik selfs op die ashoop op die buurdorp beland. Ek weet nie. 4). Toe besluit iemand om vir 'n geldjie die boek by 'n boekekraampie in te gee. 5). En op 'n sonnige dag, met 'n fris windjie, plak ek my pet op en skoert soontoe. Ek betaal toe nie eers R5,00 vir hom nie.
4. My gunstelinghoofstuk is natuurlik "vrye vertalings". Om op te som: Vreet die teks op, kou dit, smaak dit, spoeg jou eie woorde uit. Om vryelik om te gaan met die woord. Dit is waar ek Rem tene, verba sequentor die eerste maal teëkom. Jy kry knap verbeterings, soos wat Elizabethaanse North met Amyot se werk gemaak het - 'n voorliefde vir die presiese besonderheid wat 'n gloeiende werklikheid verleen aan die woorde:
Maar! Vrye vertalings is ook gevaarlik! Hulle is vatbaar vir die volgende: anachronismes; uitbreiding; 'n groter omhaal van woorde; versierings; verdubbeling; betekenis-uitbreiding; willekeurige byvoegings van idees; styltruuks; omkering van die sin (inversie); verduideliking van terme; lesse vir lesers; weglatings; die invoering van eie idees; nadere omskrywings en waardeskatting van persoonlikhede; die aan die dag lê van persoonlike smaak; vooroordele en opvattings; die wysiging van godsdienstige opvattinge; eufemistiese wendinge; die naturalisering van die vorm en inhoud van die oorspronklike; die vervanging van die konkrete deur die abstrakte; die verlening van 'n Afrikaanse agtergrond aan die vertaling; die verhoging van die nadruk en vergroting van gegewens; die oordrywing van die toon; versnelling van handelinge deur die sinsritme; die gebruik van meer adjektiewe as die oorspronklike; die opoffering van bondige woordgebruik aan 'n woordespel; die aanpassing van die gees van die oorspronklike by die gees van die (huidige) tydsgees; die gebruik van inheemse idiome in die plek van direkte taal; die vernietiging van die ewewig en ritme van die oorspronklike; die stel van 'n Afrikaanse of moderne beroep in die plek van 'n Franse (byvoorbeeld uit die Middeleeue), ens.
7. Hy raai jongmense aan om liefs nie gedigte te vertaal waarvoor hulle nie opgewasse genoeg is nie. Jy moet eers lewenservaring opdoen en tot sekere insigte kom voordat jy jou hand waag. Sekere gedigte verg emosionele volwassenheid waarvoor jy geen woordeboek kan insluk en oornag aanleer nie. (Eintlik baie wat C.L. Leipoldt geskryf het vir die klomp gedigte wat aan skoolkinders voorgeskryf word, wat hulle nie kan ervaar, begryp en waardeer nie; nie soos 'n kind rymboekies en kinderverse waardeer nie). En vertaal eers jou werk klaar - DAN eers kan jy ander vertalings raadpleeg.
8. 'n Interessante wenk wat hy gee uit 'n vertaalde Franse aanhaling: vir elke vreemdtalige boek wat jy lees omtrent 'n onderwerp, moet jy twee boeke oor dieselfde onderwerp in die doeltaal deurlees. (Gaan nogal broekskeur in Afrikaans as ons wonderlike akademici vernaamlik in Engels publiseer...).
9. Laastens glo hy Afrikaans sal soos Nederlands van die laat-1800's eers begin opbloei as ons goeie literêre vertalings het. Daarvan het ons beslis 'n oorvloed gehad in die 1960's tot 1970's; hoewel niemand dit gelees het nie. (Miskien omdat die vertalings dikwels ongelukkig(!) maar stokkerig was). Ek moet wel sê, die Franse skryfstyl van die 1960's het die litte bietjie losgemaak.
Ek probeer om die regeringshoofde van Frankryk vanaf fr.wiki te vertaal, maar dit bevat 'n tydlyn wat met 'n #tag:timeline ingeroep word. Is dit 'n lua-module? Sien Lys_van_regeringshoofde_van_Frankryk#Frise_chronologique Ek weet niks van daai goeters en sou hulp op prys stel. Jcwf (kontak) 20:53, 3 Julie 2017 (UTC)