141 Datering van Papiri. | Bybelverskille
← 140 Tekens van die Begin van die Smarte. Markus 13:8
142 Janus 1Johannes 3;19 →
Posted on 2016/07/06	by Herman of bibledifferences.net
Ek het onlangs op 'n uitstekende artikel van prof. Larry Hurtado afgekom en deel dit graag met my lesers.
Dit is my eie vry vertaling maar wie belangstel in die oorspronklike tesame met kommentare daarop, kan dit gerus lees by:
Prof. Hurtado skryf as volg:
"In aansluiting by my onlangse publikasies aangaande voorstelle vir die datering van sekere NT papiri, wil ek kortliks die proses verduidelik vir die datering van papiri, iets wat vir iemand wat nie daarmee vertroud is nie, 'n vraagstuk kan wees.
Daar is hoofsaaklik twee tipes papiri: "dokumentêre" papiri (Briewe, amptelike dokumente soos land-oordrag dokumente, huwelikskontrakte, skeepsvragbriewe ens.) en "literêre" papiri (Verhandelinge, digkuns, geskiedskrywings, fiksie, ens.). Dokumentêre tekste is dikwels/gewoonlik deur die skrywer gedateer, wat die datering van die geskrif voor die hand liggend maak. Maar literêre papiri is byna nooit gedateer nie. Gevolglik is ons enigste uitweg om 'n berekening van hul tydsgleuf te maak.
Om by voorbeeld antieke Griekse manuskripte te dateer, is dit nodig om 'n vergelyking te maak met ander gedateerde manuskripte. Die afgelope paar dekades, (met die ontdek van talle ou papiri) het paleograwe gepoog om 'n breë aanduiding van die ontwikkeling van die Griekse handskrif oor etlike eeue te ontwikkel. Dit is vanaf die Ptolemeiese periode, vanwaar ons oudste papiri dateer, tot die laat antieke tyd, die sogenaamde Bisantynse periode. Wanneer 'n ongedateerde papirus dokument ondersoek word, poog paleograwe om die dokument binne hierdie raamwerk te plaas, deur die basiese styl van die handskrif te bestudeer.
Daarom sal hulle uitkyk vir aanduiders soos gedateerde papiri wat dieselfde styl-kenmerke vertoon. Dit is veral noodsaaklik om die dokument te vergelyk met gedateerde dokumentêre tekste. Maar aan die ander kant is dokumentêre tekste weer dikwels in 'n "dokumentêre styl" geskrywe, vergelykbaar met drukskrif teenoor lopende skrif. Daarom is dit noodsaaklik om weereens swaar te leun op die styl van dokumente wat reeds gedateer is deur paleografiese vergelyking.
Daar is boeke met foto's van baie papiri van verskeie tydperke wat in hierdie proses kan help. Kenners in paleografie het etlike honderde dokumente bestudeer om sodoende 'n raamwerk van style te ontwikkel wat hulle instaat stel om 'n betroubare oordeel te fel. Hierdie uitnemendheid vereis 'n toewyding aan die taak, en waardering en dankbaarheid van die res van ons.
Somtyds is 'n literêre teks op die agterkant van 'n papirus-rol geskryf, of op 'n hergebruikte stuk papirus. Indien die oorspronklike rol gebruik was vir 'n gedateerde dokumentêre teks, beteken dit dat die hergebruik daarvan op 'n latere datum moes plaasvind, wat 'n aanduiding gee van die vroegste wat die tweede geskrif neergeskryf kon word.
Maar soos met enige beoordelings beslissing kan selfs kundiges verskil, soms met etlike dekades en selfs 'n eeu of meer. Gedeeltelik is dit omdat paleograwe soms verskillende benaderings volg. Sommige lê meer klem op die algehele indruk van die dokument terwyl andere meer fokus op die individuele letters self. Verder (en dit is eintlik bemoedigend) gebeur dit dat 'n kenner sy eie uitspraak van vroeër op grond van nuwe inligting wysig.
Dis egter nie noodwendig subjektief van aard nie. In vandag se tyd sal mense dikwels vra vir 'n koolstof 14 toets. Soos in onlangse toetse bewys, kan koolstof 14 nie 'n datum nader as 'n eeu of so bepaal nie. Dit bied slegs 'n raamwerk van ongeveer 'n eeu, wat ooreenstem met die raamwerk wat paleograwe kan bied.
Verder, soos ek in 'n publikasie etlike jare gelede vermeld het na 'n konferensie oor die datering van papiri waaraan ek deelgeneem het, het die resultate van koolstof 14 toetse van etlike papiri feitlik deurgaans dieselfde resultate gelewer as wat voorgestel was deur paleograwe. Hierdie toetse veronderstel gevolglik 1) dat koolstof 14 datering nie meer akkuraat is as paleografiese datering nie, en 2) dat paleografiese datering deur werklik bekwame kenners oor die algemeen betroubaar is, en onafhanklik bevestig is deur koolstof 14 toetse.