Die sesde Sondag in Paastyd se Latynse naam vanuit die kerktradisie is rogate ("roep"). In die Handelingeteks kom hierdie tema duidelik na vore waar Paulus en sy reisgeselskap in 'n visioen geroep word na Filippi waar Lidia en haar familie tot bekering kom nadat sy na hulle geluister het.
Die tema van die doop – ook as roeping tot God se kinders en volgelinge – is wel een wat deur al hierdie tekste opgetel kan word en 'n rol kan speel in die liturgie van hierdie Sondag. In die sleutelteks uit Openbaring lees ons dat die diensknegte van God en die Lam in die nuwe bedeling God se Naam op hulle voorkoppe sal dra. In die teks in Handelinge lees ons dat Lidia en haar hele familie gedoop is nadat sy tot bekering gekom het. Psalm 67 is grotendeels 'n seënbede oor die sprekers, maar terselfdertyd lofprysing aan God, en dit sluit af met die hoop dat die seën wat hulle ontvang iets van God aan die hele aarde sal weerspieël – iets wat ons ook hoop ons doop, en gevolglike lewe, sal doen. Uiteindelik, in die Johannesteks, belowe Jesus die Heilige Gees aan die dissipels – die doop is vir ons die bevestiging dat die Heilige Gees ook in ons woon en werk.
9Daarop het een van die sewe engele wat die sewe bakke vol van die sewe laaste plae vashou, gekom en met my gepraat en gesê: "Kom hierheen, ek sal jou die bruid wys, die vrou van die Lam."
10Hy het my toe deur die Gees na 'n groot en hoë berg geneem, en aan my die heilige stad Jerusalem gewys wat van God uit die hemel neergedaal het.
11Die stad was vol van die heerlikheid van God – haar glans het net soos dié van 'n baie kosbare edelsteen gelyk, soos kristalhelder jaspis. 12Die stad het ook 'n groot en hoë muur met twaalf poorte, en by die poorte is daar twaalf engele. Op die poorte is name gegraveer, die name van die twaalf stamme van die kinders van Israel. 13Aan die oostekant is daar drie poorte, aan die noordekant drie, aan die suidekant drie en aan die westekant drie. 14Die stadsmuur het twaalf fondamente, en daarop is ook twaalf name. Dit is die name van die twaalf apostels van die Lam.
15Die engel wat met my gepraat het, het 'n goue meetstok gehad om daarmee die stad, haar poorte en haar muur te meet. 16Die stad is vierkantig uitgelê, haar lengte is dieselfde as haar breedte. Hy het toe die stad met die meetstok gemeet, twaalfduisend stadion – die lengte, breedte en die hoogte daarvan is dieselfde. 17Hy het ook die muur van die stad gemeet – honderd vier-en-veertig el hoog in mensemaat, wat ook die engelemaat is. 18Die boumateriaal van die muur was jaspis, en dié van die stad suiwer goud, so blink soos 'n skoon spieël. 19Die fondamente van die stadsmuur is met elke soort edelsteen versier:
die eerste fondament met jaspis,
die tweede met lasuursteen,
die derde met chalcedoon,
die vierde met smarag,
20die vyfde met sardoniks,
die sesde met karneool,
die sewende met chrisoliet,
die agtste met berilsteen,
die negende met topaas,
die tiende met chrisopraas,
die elfde met hiasint
en die twaalfde met ametis.
21En die twaalf poorte is twaalf pêrels. Elkeen van die poorte is uit een pêrel gemaak. Die hoofstraat van die stad is van suiwer goud, so blink soos deurskynende glas.
22'n Tempel het ek egter nie in haar gesien nie, want die Here God, die Almagtige, en die Lam is haar tempel. 23Ook het die stad nie die son en die maan nodig om haar te verlig nie, want die heerlikheid van God het haar verlig, en die Lam is haar lamp. 24En die nasies sal leef in haar lig, en die konings van die aarde sal hulle heerlikheid na haar toe bring. 25Haar poorte sal bedags nie gesluit word nie, en daar sal ook nie meer nag wees nie. 26Hulle sal die heerlikheid en die eer van die nasies na haar toe bring. 27En niks wat besoedel is, en niemand wat iets gruweliks en vals gedoen het, sal ooit toegang tot haar kry nie, slegs hulle wat opgeteken is in die boekrol van die lewe van die Lam.
221Toe het die engel aan my 'n rivier met die water van die lewe gewys. Dit was helder soos kristal, en het gestroom uit die troon van God en die Lam. 2In die middel, met die hoofstraat aan die een kant en die rivier aan die ander kant, staan die boom van die lewe, wat twaalf keer vrugte dra – elke maand dra dit vrug. En die blare van die boom bring genesing vir die nasies. 3Daar sal geen vloek meer wees nie. Die troon van God en die Lam sal in die stad wees, en sy diensknegte sal Hom dien. 4Hulle sal sy aangesig sien, en sy Naam is op hulle voorkoppe. 5Daar sal ook nie meer nag wees nie. Die behoefte aan die lig van 'n lamp en die lig van die son sal nie meer bestaan nie, omdat die Here God hulle sal verlig, en hulle vir ewig en ewig as konings sal heers.
12"Kyk, Ek kom gou! En die beloning is by My, om elkeen volgens sy optrede te beloon. 13Ek is die Alfa en die Omega, die Eerste en die Laaste, die Begin en die Einde. 14Gelukkig is diegene wat hulle lang stolas was, sodat hulle reg kan hê op die boom van die lewe, en die stad deur die poorte kan binnegaan. 15Die honde bly buite, ook die towenaars en die hoereerders, die moordenaars en die afgodedienaars, en ook elkeen wat die leuen liefhet en beoefen.
Vir die koorleier: met snarespel. 'n
In 'n heerlike beskrywing word die skoonheid van die Nuwe Jerusalem, die Godsvolk, beskrywe, wat in wese ook 'n beskrywing van God se heerlikheid is. Haar glans is dié van kristalhelder jaspis soos in Openbaring 4. Sy is veilig omdat daar 'n hoë muur om haar gebou is, met twaalf engele wat die volk by die twaalf poorte oppas. Die stad is gegrondves op twaalf fondamente, die twaalf apostels "van die Lam" (vgl. Paulus se opmerkings hieroor in 1 Kor. 3:10).
Weereens word 'n meetstok uitgehaal om die stad te meet – soos in Openb. 11 waar Johannes die tempel van God moes meet – om te simboliseer dat hulle almal aan God behoort.
Die stad vorm 'n enorme kubus waarvan hoogte, breedte en lengte gelyk is. Die 12 000 km (soos die N.A.V. dit vertaal) is eintlik in die grondteks 12 000 stadion. Dit beteken dit is 'n 2 220 km kubus ('n stadion is 185 m lank), hoewel die presiese letterlike mate natuurlik nie so belangrik is as die feit dat dit groots is nie. Netso is die muur eintlik 65 m hoog – die grondteks sê dat dit 144 el hoog is en 'n el is 45 cm lank.
Die heerlikheid van God is 'n ontsagwekkende kaleidoskoop van kleure. Johannes sê in Openbaring dat Hy die voorkoms het van 'n kristalhelder Jaspis – groen. Op 'n ander plek sê Johannes dat God ook die voorkoms van Karneool het – rooi. Trouens, rondom sy troon is 'n reënboog of "halo" (iris) wat soos smarag (σμαράγδινος) skyn – ook groen (Openb. 4:3).
Esegiël beskryf sy troon as gebou van saffiere – blou – en sy voorkoms soos blinkende brandende metaal: "Die glans rondom was soos dié van die reënboog in 'n wolk na die reën." (Eseg. 1:22-28). Soos Moses dit ook in Eksodus doen: "onder sy voete was 'n plaveisel soos saffiersteen, so blou soos die hemel self." (Eks. 24:9)
JASPIS (ἴασπις) – groen – die hele stad Jerusalem is van jaspis gebou (Openb. 21:10-11), maar dit is ook die eerste edelgesteente op die fondamente (Openb. 21:19);
AMETIS (ἀμέθυστος) – pers of violet (Openb. 21:20).
Die Gees en die bruid eggo die belofte van die Here Jesus se koms met die byvoeging dat daar nog genadetyd beskikbaar is vir dié wat dors het en luister. Hy is immers die Wortel en Nakomeling van Dawid (vgl Jes. 11:1), die helder Môrester (Num. 24:17).
Toetrede: Lied 587 of VONKK 90
Votum: (Openbaring 1:8)
Lofsang: Psalm 67 of Lied 547 of Lied 195 of Flam 142
Verootmoediging: Johannes 14:23-29
Toewyding: Lied 601
Skriflesing: Openbaring 21:10, 22-22:5
Slotsang: Lied 602 of Flam 481
Seën: (Openbaring 21:20-21)
Die Christuskers word aangesteek. Blomme kan ingebring word om die feestelikheid van die Paastyd te beklemtoon.
Lied 587 "Kyk, Hy kom!" Wag, laat ons luister "of
Psalm 67 of
Lied 601 Dié wat die Here wil dien
(RUBRIEK: Flam – Hoop en voleinding) Teks: Izak de Villiers 1978; Geadministreer deur Flam Musiek-Uitgewers
VONKK 90 "Maranata! "
RUBRIEK: Meditatief – Hoop en Voleinding
As julle hierdie hele reeks lank Openbaring se "kodes" ontsyfer het (kyk 8 Mei se Preekriglyne), dan kom daar vandag nuwe kodes by, wat volgens Carolyn Brown nogal moeilik is om uit te pak, soos die boom wat vrugte dra en die rivier met kristalhelder water. Brown stel voor dat jy gewoon vra of dit na 'n goeie of slegte plek klink om te woon. Wat laat dit goed of sleg klink? Wie is in beheer? Hoe help dit Christene wat nou swaarkry?
'n Ander lekker opsie, wat die volwasssenes ook sal geniet, is dat jy prente van al die stene wat in die teks genoem word, wys. Hierdie prente kom ook van Carolyn Brown af.
John Stevens praat oor die lig wat van die sentrum van die stad, van die Lam af kom, dat daar nie meer lig van die son af nodig is nie. Hy praat oor mense wat lyk asof hulle "gloei" (wat 'n "glow" het) en hoe Jesus ons lig is, asook hoe ons Jesus se lig kan laat skyn. Die simbool van die glowsticks wat hy gebruik, sal die kinders baie geniet. Grootmense sal die gedagte dat glowsticks eers gloei wanneer dit gebreek word, waardeer. Vind meer by Stevens se blog.
Dit lyk of vloed en droogte deel van 'n nuwe weerpatroon in ons land is.
Ons leef in 'n waterskaars land met uiterste temperature en wisselvallige reënval. Afrika suid van die Sahara is in gevaar. Droogtes is algemeen. Ons sien die nuusopskrifte: "Diere kry swaar op die plase"; "Boere spuit bloeisels af om bome te red"; "Werksgeleenthede is verlore". Opeenvolgende droë jare breek mense se moed. In die droë seisoen ontstaan veldbrande wanneer weerlig slaan of rotse val. Ons ekosisteem is goed aangepas by vuur, maar vanweë mense se onverskilligheid en soms ook moedswilligheid, brand dit te veel en lei mens en natuur groot verliese.
Dan sien ons weer die skade wat vloedwater kan aanrig. In KwaZulu-Natal en voormalige Transkei het water enorme lewensverlies en beskadigde infrastruktuur veroorsaak. Terwyl alles op een kol wegspoel, is daar steeds dele van ons land waar daar nie drinkwater is nie. Damme is leeg, terwyl ander verdrink.
Teenoor die beelde van 'n oorspoelde of verskroeide aarde, ontvang Johannes die Ou-Testamentiese beelde van Esegiël 47 op 'n nuwe, wonderlike manier. Hy sien hoe die nuwe Jerusalem van God af kom uit die hemel (Op 21:10). 'n Rivier met water so helder soos kristal stroom uit die troon van God.
Tussen die hoofstraat van die stad en die waterstroom staan die boom van die lewe, 'n boom wat elke maand vrugte dra. Die boom se blare bring genesing. Dit is 'n geneesmiddel nie net vir Israel nie, maar vir ál die nasies. Niks wat vervloek was, is nou meer vervloek nie. Die troon van God en die Lam is gevestig in die stad. Die mense dien God. Hulle sien God.
Die tyd dat niemand vir God kon sien en bly leef nie, is nou verby (Eks 33). God se Naam is op die mense se voorkoppe. Die merk van die dier is weg. Die dier is oorwin. Die Here God verlig die stad en die mense deel in die oorwinning oor die donkerte.
Aan die begin van die Bybel lees ons hoe 'n engel van die Here die mens uit die tuin van Eden verdryf. Die engel het 'n swaard. Hy verdryf hulle van die paradys af in 'n onveilige wêreld in, 'n wêreld vol vyande, uitdagings, droogtes, vuur. Aan die einde van die Bybel neem 'n engel van die Here vir Johannes na 'n plek van waar hy die stroom van lewende water kan sien, asook die boom van die lewe wat genoeg kos gee en genesing bring vir al die volke.
Vandag én eendag
Dit is goed om te kan uitsien na eendag wanneer God alles hier nuut sal maak; na die dag van die Here wanneer die bome in vrugbare grond sal staan om vir altyd vrug te dra; na die dag wanneer die blare van die boom genesing vir alle volke sal bring.
Maar wat van nou – hier waar miljarde ton kosbare bogrond, wat honderde jare neem om te vorm, elke jaar verlore gaan, en waar goed so mikroskopies klein soos virusse hele nasies bedreig en verwoesting in hospitale en huise saai?
Wat van nou waar vloedwaters verwoes of droogte mens, dier en natuur laat versmag?
Die mense met wie Johannes sy visioen gedeel het, het ook hierdie soort vrae gehad – dit is nie nuwe vrae nie. Johannes deel met hulle, in aansluiting by die profeet Esegiël, die beelde wat hy ontvang het van 'n nuwe hemel en 'n nuwe aarde (Op 21) en van die nuwe Jerusalem waar die "troon van God en van die Lam" gevestig word (Op 22). Hy inspireer hulle om met hoop en verwagting te leef. Die oue is verby. Die nuwe het gekom. En dit alles is die werk van God (2 Kor. 5:17).
Sou die mooi prentjie van die kristalhelder water en die rustige boom met sy genesende blare hulle passief maak? Nee, want hulle het geweet die Christelike geloof is nie 'n "eendag"-geloof nie. Dit is nie 'n eensydige "hemel"-geloof nie.
Die Christen-martelaar Dietrich Bonhoeffer skryf uit die tronk aan sy vriend Eberhard Bethge dat dit 'n fout is om die boodskap van Christus te verstaan as ons bevryding van sorge, spanning, vrese en verlange. Die verskil tussen die Christelike hoop en mitologiese hoop is dat eersgenoemde ons na ons lewe op aarde terugstuur, wel op 'n heel nuwe manier. Christene het geen ontsnappingsroete direk vanuit aardse take en moeilikhede na die ewigheid nie. Soos Christus moet ons die aardse beker leeg drink. Juis wanneer ons dit doen, is die gekruisigde en opgestane Jesus met ons, word ons saam met Hom gekruisig en staan ons saam met Hom op. Christus lê beslag op ons in die sentrum van ons bestaan.
Ons verwagting en hoop op Christus vir eendag, stuur ons terug na vandag. Dit stuur ons moedig terug na vandag. Christus het immers reeds gekom. Die "Lam" se liggaam is reeds gebreek. Terwyl ons nou in die laaste dae leef, wag ons aktief op die nuwe stad en die helder rivier. Deur die Gees neem ons reeds deel aan wat Christus kom doen het. Die Naam van God is reeds op ons voorkoppe geskryf. Ons deel reeds in die oorwinning oor die sonde en die dood.
Daarom kan ons stry, onsself verset teen dit wat verkeerd en swaar en sleg is, en ons bes doen om saam tekens op te rig van die nuwe skepping met vrugbare grond, wonderlike lig, helder water, en harmonie tussen mense en tussen mens en natuur.
God doen dit
Dit is gerusstellend om te weet ons is nie die stigters van God se koninkryk op aarde nie. Die stad daal van God af neer; die rivier stroom uit sy troon; die Vader het die Seun opgewek; "dit alles is die werk van God". Ons kry wel daaraan deel. Daarom hoef ons nie moedeloos te bly nie; deins ons nie terug nie; vlug ons nie weg nie; is ons gretig om aan die werk te spring; raak ons kreatief.
Daar is, met ander woorde, betekenisvolle en kragtige dinge aan die gang terwyl ons wag. Coenie Burger skryf hieroor in sy boek oor Openbaring, Oop deure:
Ons het sekerheid oor ons toekoms saam met God. Dit verdryf die wanhoop.
Ons kry energie om iets van die toekomstige lewe sigbaar en waar te maak. (As almal – alle volke, alle kerke – byvoorbeeld eendag saam gaan aansit by die bruilofsmaaltyd van die Lam, wil ons dit nou al begin oefen.)
Ons ontspan. God verwag nie van ons om die Romeinse Ryk omver te werp nie; daardie druk is nie op ons nie. God vra wel gehoorsaamheid en getrouheid.
Ons ontvang perspektief oor wat nou meer en minder belangrik is. Ons kan onderskei waarop dit werklik aankom. Ons kan ons prioriteite uitsorteer en besluit waarop ons moet fokus en wat minder waarde het of selfs waardeloos is.
Ons kan aanhou om God te aanbid, en om te vra en te beaam soos die Openbaringboek eindig: "Kom, Here Jesus."
In die Leesrooster se Evangelieteks vir vandag hoor ons Jesus sê dat die "owerste van die wêreld" geen mag oor Hom het nie (Joh. 14:30). In Johannes se beskrywing van sy visioen of openbaring hoor ons dieselfde. Die mag van die owerste van hierdie wêreld is finaal vernietig. Dit het rééds gebeur. Die dood ís oorwin. Ons kán dus met hoop en moed leef. Ons lewe behoort immers nie aan onsself nie, maar aan ons getroue Saligmaker, Jesus Christus (Heidelbergse Kategismus Vraag en Antwoord 1).