Ek stem | Mossel Bay Advertiser
Cornelle Carstens | 09 May 2019
"In 'n huis stem? Nie in my leeftyd nie! My kind, al ry hulle my met 'n fiets aan of laai my op 'n kruiwa, maar stemdag mis ek nie. Dis die hoogtepunt van die jaar vir my. Al wat ek nie van stemdag hou nie, is dat dit altyd te gou verby is."
Min mense neem stemreg ernstiger op as my ouma.
Met die aanvang van bykans elke nuwe lewensjaar, begin sy gewoonlik al bid dat die Heer haar tog net sal spaar tot ná die volgende stemdag.
Met elke verkiesing sedert ek meer as 25 jaar gelede stemgeregtig geword het, begin sy die familie vroeg herinner dat ons tog moet registreer en moet seker maak dat ons polities ingelig is.
In die aanloop tot die verkiesing, is dit 'n belewenis om jou opinie oor landsake met haar te bespreek.
Sy is gewoonlik vinnig om jou daarop te wys dat jy die nuus nougeset moet volg om te weet wat in die land aangaan.
Op 95, volg sy die plaaslike nuus op elke denkbare kanaal.
Vasvra sal jy haar nie sommer nie, wat nog te sê van die wol oor die oë trek wat die politiek betref.
Dis nou my ouma wat naas 'n foto van my oorlede oupa, net twee ander mansgesigte teen haar muur gehad het. Die een was 'n uitknipsel uit 'n destydse uitgawe van Die Burger met 'n yslike foto van Madiba en die ander, van die voormalige Springbokrugbyspeler, Schalk Burger.
Met haar skuif na Mosselbaai bykans drie jaar gelede, die eerste keer wat sy op 'n ander dorp as Albertinia bly, was kieserregistrasie heel bo aan haar prioriteitslys. Dít en om 'n haarkapper te kry.
Met vandeesweek se stemmery besef ek dis die eerste keer dat ek saam met haar sal stem – op dieselfde dorp, in dieselfde stemlokaal. Vroeg was sy aangetrek in haar kenmerkende "uniform" – wit en swart. Oorbelle aan, swart vingerlose kanthandskoene. Hare en grimering gedoen.
Het ek genoem sy is 95?
By die stemlokaal reël ons vinnig dat sy nie in die ry hoef te staan nie – al kan sy. Wat my opval terwyl ons ingehaak tot by die deur stap, is hoe gewigloos haar gewrig op my arm voel. Ook, hoe die mense in die ry eerbiedig opsystaan soos ons naderkom.
Ons beweeg vinnig deur die stemproses. Sy is effe onseker. Ek stel haar gerus. Êrens met die verloop van tyd het ons rolle omgeruil.
Die OVK-beampte moet haar help om haar kruisie te trek.
Ek mag bly as waarnemer.
Die lang stembrief rol oop voor haar. Sonder om 'n oomblik te weifel, sit sy haar knokkelrige wysvinger met sekerheid op die plek waar haar kruisie moet kom.