PressReader - Landbouweekblad: 2017-09-22 - Kort­liks
Landbouweekblad - 2017-09-22 - Lbw|inhoud - — CARIEN KRUGER
Pre­si­sie rant­soe­ne wen vin­nig vel don­der Suid-A­fri­kaan­se melkboere, sê mnr. Mi­ke Mou ton, ver­koops­be­stuur­der vir DeLa­val se sen­tra­le streek in Suid-A­fri­ka.
Met in­di­vi­du­e­le voer­ders in die melk­stal of voer­sta­sies bui­te die stal kan pre­si­sie­voe­ding doel­tref­fend op ’n ge­deel­te­lik ge­meng­de rant­soen of wei­ding­stel­sel toe­ge­pas word.
Mi­ke het op ’n boe­re­dag van die Melk­pro­du­sen­te-or­ga­ni­sa­sie (MPO) Noord en Vry­staat ge­sê DeLa­val kry al meer navrae van boe­re wat koeie op ’n meer in­di­vi­du­e­le grond­slag wil voer.
Tot on­langs was ’n to­taal ge­meng­de rant­soen die al­ge­me­ne ge­bruik, met een van die voor­de­le dat el­ke bek vol wat ’n dier in­kry, ’n ge­ba­lan­seer­de rant­soen is, sê hy.
Dit be­te­ken die pH in die dier se ru­men is meer kon­stant, die­re kry min­der me­ta­bo­lie­se siek­tes, en koeie kan eet wan­neer hul­le wil om­dat die to­taal ge­meng­de rant­soen heel­dag be­skik­baar is. Die na­de­le is dat ’n boer koeie in groe­pe moet hou na ge­lang van hul pro­duk­sie en stres­vlak­ke styg as ’n koei ver­skuif moet word.
Met ’n to­taal ge­meng­de rant­soen is dit ook moont­lik dat koeie se­lek­tief vreet. Som­mi­ge koeie in die groep sal ook oor­voer en an­der on­der­voer word.
As pre­si­sie rant­soe­ne toe­ge­pas word, sal al­le groe­pe in hul kra­le of be­hui­sing die­self­de vol­voer in die voer­krip­pe kry, wat die voer­pro­ses en be­stuur baie mak­li­ker maak.
In die melk­stal of by ’n voer­sta­sie i­den­ti­fi­seer die re­ke­naar dan el­ke in­di­vi­du­e­le dier en kry die be­trok­ke koei by­ko­men­de krag­voer wat spe­si­fiek vir haar aan­ge­pas word vol­gens haar pro­duk­sie, aan­tal dae in melk, kon­di­sie­tel­ling en ge­wig.
IN DIE MELK­STAL
Mi­ke sê die voor­de­le van “voer in die melk­stal” (in par­lour fee­ding, of­te­wel IPF) sluit in dat die­re vin­ni­ger by die stal in­stap om­dat hul­le weet daar is voer, en melk­tyd só ver­kort word.
E­ner­gie en pro­te­ïe­ne kan af­son­der­lik vol­gens die koei se be­hoef­te ge­voer word.
’n Boer vir wie só ’n stel­sel ge­ïn­stal­leer is, het in die t­wee­de maand R80 000 aan voer­kos­te be­spaar dank­sy reg­stel­lings vir die­re wat oor­voer is.
Koeie se ge­wig en kon­di­sie­tel­ling moet eg­ter steeds voort­du­rend ge­mo­ni­tor en be­stuur word, as­pek­te waar­voor ’n oor­stap­skaal of kon­di­sie­ka­me­ra goed in­ge­span kan word.
Die na­de­le daar­van om koeie in die melk­stal te voer is dat net ’n be­perk­te hoe­veel­heid kon­sen­traat ge­voer kan word om­dat vreet­tyd be­perk is tot die tyd wat die koei ge­melk word; die pH in die ru­men kan na­de­lig ge­raak word as die koei te veel krag­voer op ’n slag vreet; en daar meer mis en stof in die stal is. Die res van haar rant­soen kry die koei dan bui­te die stal as ge­deel­te­lik ge­meng­de rant­soen tus­sen melk­ses­sies.
Mi­ke sê daar is reeds melkboere in die Oos-Kaap en Vry­staat wat met groot suk­ses voer­sta­sies vir krag­voer­aan­vul­ling as deel van ’n stel­sel van ge­deel­te­lik ge­meng­de rant­soe­ne ge­bruik.
Die voor­de­le van ’n voer­sta­sie is dat die dier heel­dag toe­gang tot voer het. In­na­me kan oor 24 uur ver­sprei word. Dit kom dus neer op klein, ge­reel­de por­sies voer deur die dag, wat vir ’n meer kon­stan­te pH in die ru­men sorg.
Die na­de­le is dat ’n ge­vor­der­de in­fra­struk­tuur no­dig is en dat die ge­tal die­re per voer­sta­sie be­perk is.
BO: By dié draai­ta­fel op die Van Rens­burg-broers se plaas Won­der­heu­wel by Wol­we­hoek, na­by Sa­sol­burg, stap ’n koei tot op die draai­ta­fel. Op die draai­ta­fel word sy ge­ï­den­ti­fi­seer en die ge­re­ke­na­ri­seer­de voer­stel­sel gee vir haar voer vol­gens haar pro­duk­sie.
FOTO: CARIEN KRUGER FOTO: VERSKAF
REGS: Mnr. Mi­ke Mou­ton. HEEL REGS: Koeie vreet by voer­sta­sies op die plaas Kruis­fon­tein van mnr. Da­wie Mul­ler by A­lex­an­dria in die OosKaap.