Hoe gaan ons nuwe liggame lyk? – Baptistekerk Kemptonpark
Baptiste Kerk Kempton Park 30 Aug 2012
Hiper-preteriste is mense wat nie glo daar sal 'n wederkoms wees nie. Hulle glo dat al die tekste in die Bybel wat na die wederkoms verwys, eintlik na die verwoesting van Jerusalem in 70 n.C. verwys. Hulle glo dat wanneer 'n persoon doodgaan en hemel toe gaan, die einde vir hom gekom het. Daar is geen finale einde nie. Maar hulle is natuurlik verkeerd, want die Bybel praat van 'n opstanding van die liggaam. Wanneer Jesus terugkeer sal sy kinders saam met Hom kom. Die gelowige se liggaam word dan opgewek, in 'n flits met sy siel verenig, en verheerlik. Enkele verse is genoeg om hierdie punt te bewys. In Romeine 8:23 sê Paulus dat Christene wag op die verlossing van die liggaam. Dit is niks anders as die opstanding van die liggaam nie. In v.30 sê Paulus dat ons verheerlik sal word. Nie alleen word ons siele verheerlik nie, maar ook ons liggame. 1 Korintiërs 15:52 sê"in 'n oomblik, in 'n oogwink, by die laaste basuin; want die basuin sal weerklink, en die dode sal onverganklik opgewek word; en ons sal verander word." Kolossense 3:4 sowel as 1 Tessalonisense 3:13, 4:14 sê afgestorwe gelowiges sal saam met Jesus kom by sy wederkoms: "Wanneer Christus, wat ons lewe is, geopenbaar word, dan sal julle ook saam met Hom in heerlikheid geopenbaar word… sodat Hy julle harte kan versterk om onberispelik te wees in heiligheid voor onse God en Vader by die wederkoms van onse Here Jesus Christus met al sy heiliges…Want as ons glo dat Jesus gesterwe en opgestaan het, dan sal God ook so die wat in Jesus ontslaap het, saam met Hom bring."
Volgens 1 Korintiërs 15 verskil ons nuwe liggame met die ou een soos wat 'n saad met die plant wat daaruit opkom verskil (v.35-37, 42). Elke persoon se opstandingsliggaam sal uniek wees – daar is nie twee liggame wat dieselfde sal lyk nie (v.38-42). Ons opstandingsliggame sal onsterflik wees (v.42). Dit sal ook koninklik helder/heerlik wees en skyn soos die son (v.43). Die heerlikheid wat daaruit sal voortstraal sal Christus se heerlikheid wees wat in ons skyn (sien Daniël 12:2-3, Matteus 13:43, <st1:bcv_smarttag>2 Tessalonisense 1:10). Ons nuwe liggame sal sterk, jonk, en gesond wees (v.43). Ons sal nooit weer siek word, swak voel, emosioneel onstabiel wees, uitgeput wees, of sonde doen nie (Openbaring 21:4). Soos C.S. Lewis in The Chronicles of Narnia – The Last Battle skryf sal selfs dié wat hardloop nie warm kry, moeg word, of uit asem raak nie (p.760). Ons sal seker soos valke kan sien, soos vinnige diere kan hardloop, soos wolwe kan hoor, en sterk wees soos bere. Jonathan Edwards skryf:
"In heaven it is the direct reverse of what is on earth, for there by length of time things become more and more youthful, that is, more vigorous, active, tender, and beautiful…The organs also will be immensely more exquisitely perceptive, so that perhaps a vibration a thousand times less than can now be perceived by the ear, may be distinctly and easily perceived by them; and yet the organs may be far more able to bear a very strong vibration than ours in this state; and through niceness of the organ they shall be able to distinguish in the greatest multitude of sounds according to their distance and direction, more exactly by the ear than we do visible objects by the eye; and we know not how far they may clearly hear one another's discourses. So the eye may be so much more sensible, and the medium of vision (the rays) so much more exquisite, that for aught we know they may distinctly see the beauty of one another's countenances and smiles, and hold a delightful and most intimate conversation at a thousand miles distance." (Works Volume 2, The Banner of Truth Trust, EDINBURGH, 1976, p.619).
Sal ons ouderdom in ons nuwe liggame hê? Hoe oud sal ons lyk? Ons weet nie. Ons weet net dat ons nie oud of swak sal voel nie. Miskien het Adam en Eva omtrent 30 jaar oud gelyk en miskien sal ons in die hemel dieselfde lyk. Dalk sal daar selfs kinders wees soos wat Jesaja 11 en 65 impliseer. Maar moontlik verwys hierdie tekste eerder na 'n aardse millenium. Ongeag van hoe oud 'n persoon sal lyk: ons kan ten minste sê dat dit jóú liggaam sal wees. Ja, dieselfde liggaam wat begrawe of verbrand is sal opgewek word. Ons weet dit uit die volgende tekste.
"Maar ek, ek weet: My Verlosser leef; en Hy sal as laaste oor die stof opstaan. En nadat hulle so my vel afgeskeur het, sal ek nogtans uit my vlees God aanskou; Hom wat ék sal aanskou my ten goede, en my oë – en geen vreemde nie – sal sien, My niere versmag van verlange in my binneste." (Job 19:25-27).
"Moenie julle hieroor verwonder nie. Want daar kom 'n uur wanneer almal wat in die grafte is, sy stem sal hoor en sal uitgaan, die wat goed gedoen het, tot die opstanding van die lewe, en die wat kwaad gedoen het, tot die opstanding van die veroordeling." (Johannes 5:28-29). Dieselfde liggaam wat in die graf is sal opgewek word.
"En as die Gees van Hom wat Jesus uit die dode opgewek het, in julle woon, dan sal Hy wat Christus uit die dode opgewek het, ook julle sterflike liggame lewend maak deur sy Gees wat in julle woon." (Romeine 8:11). Toe Jesus dood is, is dieselfde liggaam wat begrawe is ook opgewek. Ook ons sterflike liggame sal weer lewend gemaak word deur die Heilige Gees.
"wat ons vernederde liggaam van gedaante sal verander, om gelykvormig te word aan sy verheerlikte liggaam volgens die werking waardeur Hy ook alles aan Homself kan onderwerp." (Filippense 3:21). Hierdie selfde vernederde liggaam sal verander en vernuwe word.
Maar wat as ons liggame heeltemal vernietig is en die stofpartikels deur die wind versprei is en weer in ander organismes opgeneem is? Soos God vir Adam uit stof geskep het, kan hy elke partikel van jou verganklike liggaam weer vergader en opwek. Is enigiets vir God onmoontlik? Soos Hy elke been by sy maat gebring het in Esegiël 37, kan hy met al die partikels van jóú liggaam doen. Thomas Watson sê tereg: "God can more easily raise the body out of the grave, than we can wake a man out of sleep." (A Body of Divinity, The Banner of Truth Trust, EDINBURGH, 1974, p.307).
Maar praat <st1:bcv_smarttag>1 Korintiërs 15:44 nie van 'n geestelike liggaam nie? Ja, maar die geestelike hier word nie gekontrasteer met 'n egte liggaam nie. In die Nuwe Testament verwys 'geestelike' na dit wat deur die Heilige Gees bewoon en beheer word (sien byvoorbeeld Galasiërs 6:1). En wanneer Paulus in <st1:bcv_smarttag>1 Korintiërs 15:50 sê dat vlees en bloed nie die hemel kan ingaan nie, bedoel hy dat ons huidige liggame nie die koninkryk kan beërwe nie. Jesus self het tog duidelik gesê dat sy opstandingsliggaam vlees en bloed was, en dit was in hierdie liggaam wat Hy voor sy dissipels se oë opgevaar het hemel toe (Lukas 24:37-43, 51).
Party mag wonder: Wat maak dit saak of ons liggame uit die dood opstaan en of dit dieselfde liggaam is wat begrawe is of nie? Dit maak saak, want hierdeur word ons verlossing voltooi (Romeine 8:23). Jesus het immers nie net ons siele verlos nie, maar ook ons liggame (Romeine 12:1). Dit maak ook saak, want indien ons liggaam sterf maar nie weer opstaan nie, dan kan ons nie sê dat ons uiteindelik saam met Christus die dood oorwin het nie. En 1 Korintiërs 15:54-57 sê dat gelowiges in en deur Christus die dood sal oorwin. As een liggaam begrawe word maar 'n hele nuwe een wat geen verband het met die oue nie geskep word by die wederkoms, dan het gelowiges hulle stryd met die dood verloor. Om te weet ons liggame sal uit die dood opstaan help ons ook in ons stryd met sonde. Onthou dat Jesus ons liggame met sy bloed gekoop het, en dat ons Hom daarom in ons liggame moet verheerlik (1 Korintiërs 6:19-20). As ons Hom deur ons liggame verheerlik sal Hy uiteindelik ons liggame opwek en verheerlik. Die opstanding van die liggaam help ons ook wanneer ons ly. Die dag kom wanneer ons nie meer in die liggaam sal ly nie. Ons sal lewe vir altyd! En dit is híérdie leerstelling wat vir ons hoop gee (Romeine 8:18-25). Hierdie leerstelling help ook gelowiges wat bedroef is oor hul broers en susters wat oorlede is. Onthou dat jou mede-gelowiges opgewek sal word uit die graf. Jy sal hulle weer sien. Laat dít vir jou 'n troos wees (1 Tessalonisense 4:13-18).
Vir die ongelowige is daar skrikwekkende nuus. Hy gaan óók 'n nuwe liggaam ontvang by die wederkoms. Sy liggaam wat begrawe of verbrand is sal vervloek word. Dit sal afskuwelik en afgryslik wees. Jesaja 66:24 beskryf dit so: "En hulle sal uitgaan en die lyke sien van die mense wat teen My opgestaan het; want hulle wurm sal nie sterwe en hulle vuur sal nie uitgeblus word nie, en hulle sal afgryslik wees vir alle vlees." En Daniël: "En baie van die wat in die stof van die aarde slaap, sal ontwaak, sommige tot die ewige lewe en sommige tot groot smaadheid, vir ewig afgryslik." (Daniël 12:2). Sonde en al sy gevolge sal in hierdie liggaam gesien en ervaar word. Mense in die hel sal lelik en misvormd wees. Hulle sal die pyne van kanker en gout en nierstene en ander siektes voel. Daar sal geen verligting wees nie. Hulle sal eensaam en depressief en angstig en bang wees. Hulle sal haat en bitter wees en naar voel. Blindheid en doofheid en lamheid en ingewande wat brand soos vuur. Hartaanvalle en beroertes. Al hierdie dinge sonder dat jy ooit kan sterf. Begeertes wat nie vervul word nie. Verlange na dinge wat jy nie kan kry nie. Aanhoudende sonde en skuldgevoelens. Wat 'n verskriklike plek. Jy hoef nie daarheen te gaan nie. Bekeer jou vandag en glo die evangelie van Christus. Vertrou op Jesus wat volkome God en en volkome mens is. Jesus wat volmaak sy Vader se wil gedoen het namens dié wat op Hom vertrou. Jesus wat die sondes en die straf daarvan geneem het aan die kruis vir elkeen wat na Hom toe kom in die geloof. Jesus wat gesterf het, begrawe is, en opgestaan het op die derde dag. Jesus wat vir ewig lewe en die ewige lewe gee aan almal wat vra. Jesus wat intree vir alle ware gelowiges. Jesus wat weer sal kom in die vlees om te oordeel: om vir altyd by sy kinders te wees en die goddelose te stuur na die ewige verderf in die vlamme van die hel. Vertrou op Jesus. Glo in Hom. Bekeer jou en lewe. Dan sal jy sonder twyfel weet: God is verseker goed in verlossing.
Iemand wat ek ken het die volgende op haar Facebook muur geplaas: "Stupid cancer…some of want a new house…A new car…A new mobile phone…To lose weight…But someone battling cancer wants just one thing, to win the battle…Please re-post this in honour of someone who lost their battle or for someone fighting it now." My reaksie op hierdie paragraaf is: Christene verloor nooit die stryd teen kanker, enige ander siekte, of teen die dood nie. Elke gelowige sal opgewek word en 'n nuwe kanker-vrye, siekte-vrye, sonde-vrye, en dood-vrye liggaam ontvang. Kanker verloor altyd die stryd teen God se kinders.
Ons weet al teen dié tyd dat almal wat gekies en gered is, verheerlikte liggame sal ontvang (Romeine 8:23, 29-30). In die vorige preek het ek 'n basiese verduideliking van die verheerlikte liggaam gegee. Vandag sal ek vleis aan die geraamte sit. Hoe presies sal ons nuwe liggame lyk? Filippense 3:21 gee vir ons 'n leidraad: "[Die Here Jesus Christus] wat ons vernederde liggaam van gedaante sal verander, om gelykvormig te word aan sy verheerlikte liggaam volgens die werking waardeur Hy ook alles aan Homself kan onderwerp." Ná sy opstanding het Jesus steeds hande en voete gehad (Lukas 24:39-40, Johannes 20:20, 27). Ons opstandingsliggame sal liggame wees en derhalwe ook hande en voete hê. Ons lees wel dat Jesus na sy opstanding by tye nie herken was nie, maar dan lees ons ook dat Hy byvoorbeeld die Emmaus-gangers se oë gesluit het sodat hulle Hom nie kón herken nie. By baie ander geleenthede ná sy opstanding is Hy as Jésus, en nie as iemand anders nie, herken. Wanneer jy jou nuwe liggaam ontvang sal jy herkenbaar wees as jý. Dit impliseer natuurlik dat jy gelowiges wat jy op aarde geken het in die hemel sal herken. Reeds in die teenwoordige hemel was Abraham en Lasarus vir die ryk man wat in die hel was, herkenbaar (Lukas 16:23-24). En toe Moses en Elia aan Jesus verskyn op die berg van verheerliking het Petrus geweet dis hulle (Matteus 17:3-4, hou tog in gedagte dat Petrus hulle nooit vantevore gesien het of op aarde geken het nie). In 2 Korintiërs 1:14 sê Paulus: "soos julle ook gedeeltelik van ons verstaan het dat ons julle roem is, net soos julle ook ons roem is in die dag van die Here Jesus." Hoe kan Paulus by die wederkoms in die Korintiërs roem as hy hulle nie gaan herken nie? "Want wie anders as julle is ons hoop of blydskap of kroon van roem in die teenwoordigheid van onse Here Jesus Christus by sy wederkoms? Want julle is ons eer en blydskap." (2 Tessalonisense 2:19-20). Dit wat vir die Korintiërs geld, geld ook vir die Tessalonisense – Paulus gaan hulle herken. Ook in 1 Tessalonisense 4:13-18 troos Paulus die gelowiges wat geliefdes aan die dood afgestaan het. Sy lering impliseer dat hierdie gelowiges weer hulle geliefdes sal sien en herken by die wederkoms.
Jesus het opgevaar in sy liggaam en ons sal dieselfde doen (Handelinge 1:9, 1 Tessalonisense 4:17). Filippus het reeds in sy sterflike liggaam so 'n tipe ondervinding gehad. Lukas skryf: "En toe hulle uit die water opklim, het die Gees van die Here Filippus skielik weggevoer, en die hofdienaar het hom nie meer gesien nie, want hy het sy weg met blydskap gereis." (Handelinge 8:39). Dit blyk tog dat die moontlikheid bestaan dat ons in ons verheerlikte liggame soos Peter Pan sal kan 'sweef'. Maar dalk gebeur dit net by die wederkoms dat ons die Here in die lug sal ontmoet, en dat ons nie daarna sal kan 'sweef' nie.
Sal ons dalk kan verskyn en verdwyn? Dit lyk uit Lukas 24:31, 36 en Johannes 20:19, 26 of Jesus verskyn en weer verdwyn het. Maar dit mag dalk wees dat Jesus daarheen geloop het en dat die dissipels se oë daarvan weerhou is om Hom te sien terwyl Hy eintlik tussen hulle was. In Handelinge 5:19, 12:7-10 gebeur dit dat die apostels uit die tronk ontsnap en dat die soldate niks sien of hoor nie. Ons hoef nie hieruit af te lei dat die apostels onsigbaar geword het nie. Dit sou meer akkuraat wees om te sê dat die soldate se oë vir daardie oomblik gesluit was, sodat hulle nie die apostels kon sien nie (soos in 2 Konings 6:17 waar Elisa se dienskneg nie die perde en strydwaens van vuur sien nie). Dieselfde toepassing kan gemaak word met betrekking tot Jesus wat 'sigbaar en onsigbaar' was. Hy het nie skielik van 'n liggaam in 'n gees verander nie. Wayne Grudem gee 'n uitgebreide verduideliking hiervan in sy Systematic Theology (Inter-Varsity Press; NOTTINGHAM; 1994, 2000; pp.610-613).
Jesus het in sy opstandingsliggaam geëet en gedrink. Die onderstaande verse wys dit.
"En toe hulle van blydskap nog nie kon glo nie en hulle verwonder, sê Hy vir hulle: Het julle hier iets om te eet? Daarop gee hulle Hom 'n stuk gebraaide vis en 'n stuk heuningkoek. En Hy het dit geneem en voor hulle oë geëet." (Lukas 24:41-43).
"Hom het God op die derde dag opgewek en beskik dat Hy sou verskyn nie aan die hele volk nie, maar aan getuies wat deur God vantevore verkies was, aan ons wat met Hom saam geëet en gedrink het nadat Hy uit die dode opgestaan het." (Handelinge 10:40-41).
Net so sal ons ook in ons opstandingsliggame kan eet.
"En die Here van die leërskare sal op hierdie berg vir al die volke berei 'n maaltyd van vetspyse, 'n maaltyd van ou wyn, van vetspyse vol murg, van gesuiwerde ou wyn." (Jesaja 25:6). Vers 8 van hierdie selfde hoofstuk impliseer dat Jesaja na die nuwe aarde verwys, want dáár sê hy: "Hy sal die dood vir ewig vernietig, en die Here Here sal die trane van alle aangesigte afvee; en Hy sal die smaad van sy volk van die hele aarde af wegneem; want die Here het dit gespreek."
"Maar Ek sê vir julle dat baie sal kom van ooste en weste en saam met Abraham en Isak en Jakob sal aansit in die koninkryk van die hemele." (Matteus 8:11). As ons saam met die vaders sal aansit, is dit vanselfsprekend dat ons ook sal eet.
"Maar Ek sê vir julle: Ek sal van nou af nooit meer van hierdie vrug van die wynstok drink nie, tot op daardie dag wanneer Ek dit met julle nuut sal drink in die koninkryk van my Vader." (Matteus 26:29). Jesus self sê dat ons saam met Hom druiwesap en wyn in die hemel sal drink.
"En toe een van die wat saam aan tafel was, dit hoor, sê hy vir Hom: Salig is hy wat brood eet in die koninkryk van God." (Lukas 14:15). In vers 14 verwys Jesus na die beloning van gelowiges by die opstanding van die regverdiges. Die etery in vers 15 vind dan plaas op die nuwe aarde. Die verse wat volg praat ook van 'n ete op die nuwe aarde.
"Wie 'n oor het, laat hom hoor wat die Gees aan die gemeentes sê. Aan hom wat oorwin, sal Ek gee om te eet van die boom van die lewe wat binne in die paradys van God is…En hy het my getoon 'n suiwer rivier van die water van die lewe, helder soos kristal, wat uitstroom uit die troon van God en van die Lam. In die middel van sy straat en weerskante van die rivier was die boom van die lewe wat twaalf maal vrugte dra en elke maand sy vrugte gee, en die blare van die boom is tot genesing van die nasies…Salig is die wat sy gebooie doen, sodat hulle reg kan hê op die boom van die lewe en ingaan deur die poorte in die stad." (Openbaring 2:7, 22:1-2, 14). Party dink dat die boom van die lewe net simbolies is. Maar in Genesis 2-3 was die boom van die lewe nie simbolies nie. Waarom sou dit híér simbolies wees?
"Toe sê hy vir my: Skryf salig is die wat genooi is na die bruilofsmaal van die Lam. En hy sê vir my: Dit is die waaragtige woorde van God." (Openbaring 19:9). Net die woord 'maaltyd' sê vir ons dat ons definitief in die hemel sal eet. C.S. Lewis verbeel dat die hemel se vrugte so iets sal proe: "What was the fruit like? Unfortunately no one can describe a taste. All I can say is that, compared with those fruits, the freshest grapefruit you've ever eaten was dull, and the juiciest orange was dry, and the most melting pear was hard and woody, and the sweetest wild strawberry was sour. And there were no seeds or stones, and no wasps. If you had once eaten that fruit, all the nicest things in this world would taste like medicines after it. But I can't describe it. You can't find out what it is like unless you can get to that country and taste it for yourself." (The Chronicles of Narnia: The Last Battle; Harper-Collins Publishers; NEW YORK; 1956; pp.742-743).
Maar sê Romeine 14:17 nie vir ons dat die koninkryk van God nie 'n saak van eet of drink is nie, maar van geregtigheid, vrede en blydskap in die Heilige Gees? Ja, maar die konteks dui daarop dat Paulus eenvoudig bedoel: moenie deur wat jy eet 'n ander gelowige laat struikel nie. Jou broers en susters in die Here is baie belangriker as jou gunsteling kos. Los eerder die kos as wat jy 'n ander Christen laat struikel. "Maar sê die Bybel nie ook in Openbaring 7:16 dat ons nooit weer sal honger kry of dors word nie?", vra iemand. Ja, dit is so. Maar dit beteken nie dat ons nie sal eet of drink nie, maar eerder dat daar oorvloed sal wees sodat ons nooit weer sal honger kry of dors word nie. Party wonder dalk hoekom dit nodig sou wees om te eet en te drink in 'n perfekte wêreld. Wel, Adam en Eva het in 'n perfekte wêreld geleef, en tog het hulle geëet en gedrink. Kos en drank is nie sondig of ongeestelik nie. Ons kan mos eet en drink en alles doen tot verheerliking van God (1 Korintiërs 10:31).
In ons nuwe liggame sal ons steeds ons geslag en nasionale entiteit behou. Nadat Jesus uit die dood uit opgestaan het was Hy 'n man. Niemand het Hom vir 'n vrou misken nie. En wanneer Jesus weer kom sal Hy steeds 'n man wees So sê Handelinge 17:31 asook die verse wat na Jesus verwys as die Seun (nie die dogter nie) van die mens en die Seun van God. Die Skrif sê die Seun van die mens is nou in die hemel aan sy Vader se regterhand en sal weer op die wolke verskyn. Om 'n man of 'n vrou te wees is deel van wie ons is; deel van wie God ons gemaak het. Ons sal sekerlik na die opstanding steeds mans en vroue wees. Alhoewel ons steeds manlik of vroulik sal wees, weet ons uit Jesus se woorde in Matteus 22:30 dat ons nie sal trou in die hemel nie. Daar sal egter 'n huwelik wees in die hemel, naamlik die huwelik tussen Jesus en sy kerk (sien Efesiërs 5:22-33, Openbaring 19:7-9).
Ook ons nasionale entiteit sal behoue bly. Afrikaners sal Afrikaners wees, Chinese sal Chinese wees, Shangaans sal Shangaans wees, Arabiere sal Arabiere wees, Jode sal Jode wees, ensovoorts. Johannes skryf immers hiervan: "Toe sing hulle 'n nuwe lied en sê: U is waardig om die boek te neem en sy seëls oop te maak, want U is geslag en het ons vir God met u bloed gekoop uit elke stam en taal en volk en nasie" (Openbaring 5:9). En weer: "Ná hierdie dinge het ek gesien, en kyk, daar was 'n groot menigte wat niemand kon tel nie, uit alle nasies en stamme en volke en tale; hulle het gestaan voor die troon en voor die Lam, bekleed met wit klere en met palmtakke in hulle hande" (Openbaring 7:9). Weer: "En die nasies van die wat gered word, sal in die lig daarvan wandel, en die konings van die aarde bring hulle heerlikheid en eer daarin." (Openbaring 21:24). Die Ou Testament het dikwels voorspel dat Jesus oor al die nasies sou heers en dat nasies aan Jesus gegee sal word as sy erfdeel (byvoorbeeld Psalm 2:8). Op die nuwe aarde word daardie belofte en profesie finaal vervul.
Efesiërs 2:1-10 Die proses van hoe reën vorm—die hidrologiese siklus—is wonderlik en meer kompleks as…
1Korintiërs 15:12-19 Rudolf Bultmann (1884-1976) was 'n Duitse teoloog in die vorige eeu. Hy het…
1Tessalonisense 2:17-3:5 Omdat ek self 'n leraar is, gesels ek baie met ander leraars. Uit…
Jesaja 66 Sommige mense het die idee dat enige aanbidding vir die Here aanneemlik is,…
27 10 '18
Romeine 8:18-27 Soos die res van die mensdom beleef ons pyn. In 2010 het 'n…
11 10 '18
'n Teologie van voorspoed en vrede
Enige regdenkende gelowige weet dat die Prosperity Gospel voorspoed en vrede verafgod. Ons moet egter versigtig…