Debat oor Puk-groet: ŉ G*tslag vir Afrikaans?Foto: @adriaanbasson, Twitter ŉ Groot debat het Vrydag op sosiale media ontstaan nadat Beeld in ŉ voorblad-artikel berig het oor ŉ studentegroet wat deur studente op Noordwes-Universiteit (NWU) se Puk-kampus in Potchefstroom gebruik word. “Die Beeld het vanoggend darem ‘n slag geslaan vir Afrikaans – ŉ gatslag,” skryf Flip Buys, uitvoerende hoof van die Solidariteit Beweging. “Die Beeld-redakteur gebruik die belaglike bewering dat die Puk ‘n Nazi-kultuur bedryf as ‘n verskoning om Afrikaans op die Potch-kampus te probeer nek omdraai. Daarmee gee hulle aan die SAKP-leier en minister van hoër onderwys die lank begeerde knuppel om die Puk met staatsmag te ‘transformeer’, en so die enigste oorblywende kampus waar Afrikaans as akademiese taal nog veilig is, te verengels. Die vraag is of dit die Beeld-redakteur se doel was, en of dit net die maklik voorsienbare gevolg van sy venynige optrede is?” Adriaan Basson, redakteur van Beeld, noem op sy Twitter-rekening dié studentegroet ŉ “Nazi-saluut”. Hy haal Wikipedia aan: “Wikipedia: Use of this (Nazi) salute is currently a criminal offense in Germany, Austria and the Czech Republic.” Buys sê egter om “simpel studentesalute wat niks met Hitler te doen het nie” nou so totaal uit verband te ruk, vergelyk goed met die taktiek wat die Nazi’s van ouds gebruik het om hulle vyande te diskrediteer. “Om ‘n span joernaliste in die geheim Puk toe te stuur om op onskuldige studente te spioeneer, is laag en gemeen,” het hy bygevoeg. Buys is bekommerd dat dié uitlatings die toekoms van Afrikaans op die Puk kan raak. “Die prys van ‘n redakteur se persoonlike agenda en vendetta kan die toekoms van die laaste Afrikaanse kampus wees. Sy veldtog lyk meer na ‘n misplaaste poging om die koerant se dalende sirkulasie te verbeter as om menseregte-vergrype te ontbloot. Die ontoepaslike ‘salute’ is lankal gestop, al het dit geen verband met ‘n mal diktator gehad waarvan die jong studente niks weet nie. Geen erkenning word ook aan die rektor se sterk optrede teen wanpraktyke tydens ontgroening gegee nie. Om nou dr. Theuns Eloff [vise-kanselier van die Puk] se bewese rekord so te probeer beswadder deur ‘n haatveldtog teen die Puk te voer, is sekerlik die laagste laagtepunt ooit van die Afrikaanse joernalistiek.” Basson het in reaksie hierop op Twitter geskryf: “Flip Buys dink blykbaar mens kan Afrikaans “red” met ‘n Nazi-saluut. Soveel denkfoute in sy reaksie.” Hy het later op Twitter aan Dirk Hermann, adjunk uitvoerende hoof van Solidariteit, bevestig hy sal in sy Maandag-rubriek in Beeld puntsgewys op Buys se reaksie kommentaar lewer. Intussen het oud-Pukke, huidige studente van die Puk, dosente en ander Afrikaanssprekendes met groot entoesiasme op sosiale media aan die debat begin deelneem. Carla Mouton, nuusredakteur van PUKfm [die kampusradiostasie] en student aan die Puk, het op haar Facebook-blad geskryf: “Dit is baie interessant dat ‘heil’ ŉ toewensing van goeie gesondheid beteken (sal dit onthou die volgende keer wat ek ‘bless you’ sê as iemand langs my in die klas nies). Dit is interessant dat die sogenaamde Nazi-gebaar ŉ Romeinse afkoms het, en nie in Duitsland ontstaan het nie.” Mouton skryf verder: “En laastens is dit interessant hoe die waghonde skielik die wolwe word.” Die Puk het Vrydag ŉ dringende massavergadering met die studente belê waar die studente deur prof. Rickus Fick, studentedekaan, en Janco Jordaan, voorsitter van die Studenteraad, toegespreek is. Honderde studente het glo vir die vergadering opgedaag, al was dit op kort kennisgewing. Volgens Fick het die kwessie oor die studentegroet “sy einde gevind” toe ŉ dosent dit aan die rektor bekend gemaak het. Fick sê die primarii is reeds tydens ŉ vorige vergadering ingelig dat die groet aanstoot kan gee. Herman van Schalkwyk, rektor, het Vrydagoggend reeds onvoorwaardelik om verskoning gevra en was die eerste persoon om kommentaar te lewer op Beeld se berig. “NWU-studente van die Potchefstroomkampus word hier uitgebeeld waar hulle as deel van ŉ koshuisgroet, of primgroet, ŉ gebaar uitvoer wat herinner aan die saluut van Nazi-Duitsland,” het Van Schalkwyk geskryf. Volgens hom het dit die eerste keer aan die einde van 2013 onder sy aandag gekom. “Die studentedekaan het op my versoek dadelik ‘n vergadering belê met die studenteleiers om aan hulle te verduidelik hoe hierdie groete geïnterpreteer kan word en dat dit dadelik gestaak moet word. Alle foto’s en video’s van die praktyk moes ook verwyder word. ŉ Week later het ek dit self opgevolg met ‘n soortgelyke boodskap aan alle primarii en koshuisouers. “Hoewel die betrokke studente my verseker het dat dit nie hulle bedoeling was nie, weet en verstaan ons dat hierdie onnadenkende en oningeligte handeling van ons studente kwetsend kan wees,” het Van Schalkwyk bygevoeg. Klik hier om meer te lees. Jordaan het Vrydagoggend tydens die massavergadering op die kampus bevestig dat dié gebare nie weer op die kampus geduld sal word nie, het PUKfm op sy Twitter-blad berig. “Ons moet krities dink oor ons optrede. Geen optrede wat aanstoot gee kan ons voortsit of goedkeur nie,” het Jordaan bygevoeg. “Raak deel van die gesprek, want dit is oor ons as studente waarvan hulle praat.” Beeld het Vrydag ŉ artikel publiseer waarin hulle dit “onomwonde” stel dat die koerant nié ’n agenda teen die Puk het nie. “Ons volg ook niemand anders se agenda na nie. Ons besigheid is joernalistiek. Ons nuussin en die openbare belang lei ons na plekke waar nuuswaardige dinge gebeur,” lui die berig. “Vandag publiseer ons foto’s van Pukke wat die ‘Sieg Heil’-Nazi-saluut gee op kampus. Dit is ’n jare lange tradisie wat tot ’n paar weke gelede nog voorgekom het. Dit is nuuswaardig. Enigiemand met die kleinste begrip van die geskiedenis sal weet dat dit onaanvaarbaar is om die Nazi-saluut in die openbaar te wys. Internasionaal word studente, sportsterre en bekendes wat dit wys verguis, afgedank en selfs tronk toe gestuur.” Klik hier om meer te lees. Terwyl die storm woed het studente en oud-studente hulself Vrydag op Twitter met die hutssleutels #PUKtradisies en selfs #heilPuk vermaak. Klik hier om meer te lees.