Droogte: NK-boere 'baie bekommerd' oor jaar wat voorlê | Landbou
Droogte: NK-boere 'baie bekommerd' oor jaar wat voorlê
Boere in groot dele van die Noord-Kaap sal nog 'n jaar vir reën in die optimum groeiseisoen moet wag nadat groot dele die sesde opeenvolgende reënseisoen ondergemiddelde reënval ontvang het.
"Ons gaan 'n bitter moeilike jaar hê as ons nie regtig oorvloedige reën ontvang in die laaste deel van die herfs wat nog oor is nie," sê mnr. Willem Symington, ondervoorsitter van Agri Noord-Kaap. "Ek is baie bekommerd oor die jaar wat voorlê."
Die reserwes op die veld is skraps weens ondergemiddelde reën in die tradisionele reëntyd. Die groeityd is boonop byna verby, selfs al sou dit nou begin reën.
Boere se kuddes is tot op die basiese vlakke gesny. Sommige boere moes hul kuddes verminder tot vlakke waar hulle gaan sukkel om opgehoopte skuld te kan diens, sê Symington.
Volgens mnr. CP van der Merwe, voorsitter van Agri Fraserburg, wat ook betrokke is by hulpverlening, het dit wel oor dele gereën. Dit het egter min goeie gevolge gehad weens die swak toestand van die veld. Volgens hom is 80% van Fraserburg se distrik nog rampdroog. Gebiede wat goeie reën ontvang het, het probleme met plae soos sprinkane en ruspes gehad.
"Noord-Kaapse boere is lank reeds bekend met 'n tipe inperkingsituasie. Hulle weet hoe dit is om by die huis te sit met slegs 'n gedeelte van jou inkomste, terwyl jy steeds uitgawes soos salarisse, brandstof, dierevoer, skoolgeld, ens. moet betaal."
Volgens Van der Merwe benodig boere meer volhoubare hulp wat gestruktureerd moet wees (soos om boere se bankbalanse te help balanseer).
Volgens Symington word verskeie pogings aangewend om die situasie onder handelsbanke en die regering se aandag te bring.
"Gemeenskappe gaan tot niet, en dit is nie net hier en daar 'n individu nie. Ek weet nie wat die handelsbanke en regering gaan doen as boere op groot skaal hul werkers uit diens moet stel of nie meer hul verbande en skuld by banke kan diens nie."
Hoewel 'n nasionale rampverklaring aan die begin van die jaar aangekondig is, sê Symington dat die regering se klem nou op die huidige Covid-19-pandemie val.
Volgens Van der Merwe is dié ramphulp nie as noodsaaklik geklassifiseer nie, maar tog is kleinboere dadelik deur die regering gehelp.
Hy is ook bekommerd oor plaaswerkers, veral dagloners wat nou geen vaste inkomste het nie. Hulle kan nie aansoek doen om werkloosheidsversekering nie en is nie deel van 'n boerdery waar hulle hulp kan kry nie.
"Ons soek almal 'n antwoord oor wat ons moet doen en almal is in dieselfde bootjie," sê Symington.
Hoewel party boere kan diversifiseer, is die moontlikhede gering, veral vir boere wat nie toegang het tot water of besproeiingsgrond nie.
"Dit is wat die krisis so verskriklik maak, want daar is nie 'n plan B of C nie. Ons het net 'n plan A en dit is om met skape te boer, aangesien die gebied homself daartoe leen met boere wat voor die droogte baie goed gedoen het."
Hy sê dat die boere hulself weens eksterne faktore in 'n perfekte storm bevind met die wêreldekonomie wat swaar trek, wat lei tot swakker wol-, huid- en vleispryse. Dit plaas bykomende druk op boere se winsgewendheid.