PressReader - Beeld: 2017-07-07 - Ra­bie­ver­haal na Sil­wer­skerm­fees
Ra­bie­ver­haal na Sil­wer­skerm­fees
Beeld - 2017-07-07 - Kuns & Vermaak - La­e­ti­tia Pop­le Ter­ti­us Kapp is die re­gis­seur van Jaco Bou­wer as in­ge­ni­eur Ja­cobs in ’n to­neel uit die ver­film­de weer­ga­we van ’n Jan Ra­bie­kort­ver­haal, wat in Au­gus­tus by die kykNET Sil­wer­skerm­fees in Kamps­baai ver­toon gaan word.
Die skry­wer Jan Ra­bie, een van die min we­ten­skaps­fik­sie­skry­wers in A­fri­kaans, ver­dien ’n rol­prent.
Só het Ter­ti­us Kapp, die Hert­zog­prys-be­kroon­de dra­ma­turg be­kend om to­neel­stuk­ke soos Rooi­land, Oor­see en Lie­wer, se ge­dag­tes ge­loop met die aan­pak van sy heel eer­ste rol­prent.
Die kort­fliek Ek het jou ge­maak han­del oor in­ge­ni­eur Ja­cobs wat ná sy vrou se dood ’n le­wens­groot­te beeld van haar maak. Sy werk gaan ag­ter­uit, hy be­dank en die stil­te met sy swy­en­de vrou raak te veel. Op ’n dag bou hy ’n ro­bot. Dit word van 23 tot 26 Au­gus­tus op die kyk-NET Sil­wer­skerm­fees in Kamps­baai, Kaap­stad, ver­toon.
Dit is ’n pro­jek van eer­stes en vir Jaco Bou­wer, ’n ge­reel­de me­de­wer­ker van Kapp en rol­prent­re­gis­seur in eie reg, ’n te­rug­keer tot to­neel­spel.
“Jaco het (’n klom­pie ja­re ge­le­de) heel­wat to­neel­spel ge­doen: dink maar aan Aars on­der Mar­thi­nus Bas­son se re­gie, by­voor­beeld,” sê Kapp.
“Hy fo­kus na­tuur­lik dees­dae op re­gie. Aan­ge­sien ek dik­wels saam met Jaco werk, het ek ter­loops aan hom ge­dink. Ons het al­bei be­sef hy is per­fek vir die rol van in­ge­ni­eur Ja­cobs.”
Die aan­vank­li­ke i­dee om Ra­bie se kort­ver­haal te ver­werk in ’n rol­prent kom van die me­de­ver­vaar­di­ger en skry­wer, Had­dad Vil- joen.
“Die sto­rie kom uit Ra­bie se klas­sie­ke bun­del kort­ver­ha­le 21, wat se­ker een van die be­lang­rik­ste pu­bli­ka­sies in Suid-A­fri­ka is. Dié klein boe­kie, wat in 1956 ge­pu­bli­seer is, het vir baie an­der skry­wers van die dag (soos B­rink, Le­roux, ens.) ge­wys hoe ver ’n mens kan gaan met jou ver­beel­ding.”
“Hier­die spe­si­fie­ke ver­haal is i­ko­nies: So­veel men­se ken die be­ken­de fra­se ‘Aan­hou be­weeg en ge­raas maak’, maar weet soms nie of kan nie ont­hou waar­uit dit kom nie. Dit het ons op stel ook ag­ter­ge­kom toe som­mi­ge van die teg­ni­ci, wat nie die ver­haal ken nie, be­sef dit is waar hul ou­ers se aan­ha­lings van­daan kom.
“Ver­der dink ek Ra­bie, as een van die min sci-fi- skry­wers in A­fri­kaans, ver­dien ’n film. Par­ty van sy skryf­werk gee ’n mens daai Ge­or­ge Or­well-ge­voel van ‘hoe het hy ge­weet?’ Dis on­ge­loof­lik om te dink ‘Ek het jou ge­maak’ is al in 1948 ge­skryf; tog spreek dit sterk tot van­dag se wê­reld, mens en teg­no­lo­gie.”
Daar is vir eers nie plan­ne om ’n vol­leng­te fliek te maak nie.
“In ’n se­ke­re sin is die ver­haal per­fek vir 24 mi­nu­te. Maar aan die an­der kant is daar so­veel ver­skil­len­de as­pek­te om nog te ver­ken dat ’n mens som­mer aan lang for­maat ook wil dink.”
Om ’n fliek te maak was voor­waar ’n groot aan­pas­sing.
“In film, teen­oor te­a­ter, maak jy deur­lo­pend keu­ses wat jy nie la­ter kan ver­an­der nie. Daar­om is dit stres­vol om op el­ke punt, en dik­wels on­der baie druk, in ter­me van tyd en geld, te be­sluit wat­ter rig­ting om in te slaan.
“En kyk, die feit dat ons een hoof­ka­rak­ters ’n ro­bot is, was be­slis ’n uit­da­ging . . .” ) Be­ne­wens vol­leng­te films word 21 kort­films op die Sil­wer­skerm­fees ver­toon.
Ek het jou ge­maak,