Mabuza maak die lewe vir Ramaphosa moeilikPres. Cyril Ramaphosa en adjunkpres. David Mabuza (Foto: GCIS) Pres. Cyril Ramaphosa is besig om op die harde manier te leer hoe Bisantyns-geslepe die binnepolitiek van die ANC is – jy sien tans net lemme flits en die een met die hef in die hand is adjunkpresident David Mabuza. Mabuza het dit nog altyd duidelik gemaak dat hy ANC-leier en president wil word – dit is sy doelwit en op die oog af sy enigste dryfveer. Hy het dit reeds voor die ANC-leiersverkiesing van 2017 in Nasrec duidelik gemaak dat hy die ANC-leier sou ondersteun wat vir die ANC die beste kans skep om die 2019-verkiesing te wen. Hy het ook aan joernaliste gesê hy gee nie om wie ANC-leier word nie, solank hy die onderleier word. In albei hierdie doelwitte het Mabuza geslaag – Ramaphosa het die ANC van ‘n verkiesingsramp gered en Mabuza is ANC-onderleier, wat hom in ‘n puik posisie plaas om kragtens ANC-tradisie Ramaphosa se opvolger as president te wees. Dit het hy reggekry deur beheer uit te oefen oor sowat 300 stemme uit Mpumalanga by die Nasrec-konferensie, want daardie stemme was die verskil tussen wen en verloor vir Ramaphosa, wat met ‘n meerderheid van slegs 179 stemme uit ‘n totaal van sowat 4 500 verkies is. Nou is die vraag hoe lank Mabuza gaan wag voor hy die derde fase van sy plan in werking stel – om president te probeer word. Vandeesweek se aanduidings is dat hy vinniger wil toeslaan, nie stadiger nie. Op die oog af was Mabuza se versoek om nie as parlementslid ingehuldig te word nie, ‘n onverwags edele handeling om die president nie in die skande te steek of onder druk te plaas terwyl hy vir misdrywe ondersoek word deur die ANC se integriteitskommissie nie. Hy wil sy naam skoon kry, het hy aangevoer. Maar toe, teen Vrydag, begin hy die integriteitskommissie dreig dat hulle nou die ondersoek teen hom moet afhandel, en gou ook. Die integriteitskommissie het hom nie laat afdreig nie, maar het wel Vrydagaand onderhoude ter opklaring gedoen met Mabuza en die minister van minerale hulpbronne, Gwede Mantashe, wat as nasionale voorsitter die derde posisie in die ANC-hiërargie vul en (anders as Mabuza) een van Ramaphosa se getroue volgelinge en vertrouelinge is. Nou wil dit voorkom asof Mabuza nogmaals sy deuntjie verander het. Hy wil nou luidens mediaberigte en ander terugvoer glo glad nie meer as parlementslid of adjunkpresident dien nie, maar eerder vir die ANC in die ANC-hoofkwartier, Luthuli-huis, gaan werk. As daardie berigte en gerugte waar is, en as Mabuza se driepuntplan soos hierbo verduidelik steeds van krag is (toegegee, dis ‘n paar groot asse), sou ‘n posisie in Luthuli-huis hom in die perfekte posisie plaas om Ramaphosa by die volgende geleentheid uit te daag, want die organisasie, stigting en oudit van die takke wat afgevaardigdes na die nasionale algemene raad van die ANC in Julie volgende jaar gaan stuur, word uit Luthuli-huis gedoen. Daardie nasionale algemene raad, wat bestek moet opneem van ANC-beleidsuitvoering sedert die Nasrec-konferensie, kan Ramaphosa se triomf of sy swanesang word. Soos hulle deesdae so lief is om in die ANC te sê: Hou hierdie spasie dop!