KULTUURDAGBOEK 27 DESEMBER
Op hierdie dag het die Reserwebank en die vernaamste handelsbanke in 'n formele brief aan die Minister daarop gewys dat die geskil rondom die afstap van die goudstandaard onhoudbaar geword het.
Nadat Brittanje op 21 September 1931 andermaal die goudstandaard opgeskort het deur die Bank van Engeland te onthef van sy verpligting om staafgoud op aanvraag te verkoop, het die vraag ontstaan en is omvattend bespreek of Suid-Afrika Brittanje se voorbeeld moet volg. Hierdie debat het hom afgespeel in 'n toestand van ernstige ekonomiese depressie wat in Suid-Afrika en die meeste ander lande van die wêreld geheers het.
Terwyl dit in wese oor 'n ekonomiese aangeleentheid gegaan het wat op grond van ekonomiese argumente besleg moes word, het dit spoedig 'n sterk politieke inslag gekry.
Politieke verwikkelings het ook uiteindelik die deurslag gegee. Terwyl die twee belangrike politieke partye teenoorgestelde standpunte in die bespreking ingeneem het, het die openbare mening onder invloed van partypolitieke verbintenisse, eweneens geneig om volgens partyverband verdeeld te raak.
Hierdie geskilpunt het vyftien maande geduur, en eers nadat regter Tielman Roos, voormalige leier van die Nasionale Party in Transvaal, op 21 Desember 1932 aankondig dat hy voornemens is om sy setel in die Appèlafdeling van die Hooggeregshof te laat vaar en tot die politiek terug te keer met die doel om 'n koalisieparty te stig waarvan die oogmerk sou wees om die goudstandaard te verlaat, was die einde van die geskil sowel onverwags as skielik. 'n Stormloop om banknote by die Reserwebank teen goud in te wissel het ontstaan.
Op 27 Desember word die reeds vermelde brief aan die Minister oorhandig waarop die Regering op 28 Desember 1932, kragtens die Wet op Buitengewone Finansieregulasies van 1931, 'n proklamasie uitgereik het waarin note van die Reserwebank vanaf daardie datum nie meer teen goudmunte inwisselbaar sou wees nie.
Suid-Afrika het finaal van die goudstandaard afgestap. Onmiddellik het daar 'n verligting in die buitelandse monetêre toestand ingetree. Rentekoerse het in werklikheid binne twee weke nadat van die goudstandaard afgestap is, begin daal. 'n Toestand van oorvloedige banklikiditeit het gevolg, die geldvoorraad het toegeneem, en ook kredietverlening deur die banke.