Die Kerk en onderdrukte seksualiteit - Diskoers
Wat het gebeur? My jare op universiteit het my al dikwels genoop om hierdie vraag aan myself te stel. In my kop is dit 'n teken van onvermoë of swakheid om nie te kan sin maak van 'n mens se grootwordjare nie, maar ek veronderstel universiteit is juis daar dat 'n mens wesenlike vrae kan begin vra. 'n Vraag soos die stereotipiese: "Wie is ek?" Óf die meer komplekse: "Hoekom is dinge soos dit is?" Weens die Kerk is mý vraag telkens: "Wat het gebeur?" Dit is net blerrie jammer die antwoord is nooit eenvoudig nie.
Ek was as kind en tiener in die uitsonderlike posisie om my ganse skoolloopbaan deur te bring in wat seker as 'n "kerkskool" beskryf kan word. Dit was 'n piepklein skool onder die vaandel van die Gereformeerde Kerke van Suid-Afrika (GKSA). Ek is met die beste bedoelings in hierdie skool geplaas: Getrou aan hulle doopbelofte het my ouers my in hierdie skool geplaas met die hoop op kwaliteit Afrikaanse onderwys en groei vanuit 'n Afrikanercalvinistiese tradisie. Wat dit myns insiens uitsonderlik maak, is die basiese alomteenwoordigheid van die Kerk: My skoollewe en kerklewe was een en dieselfde ding. Soos ek egter die menslike natuur verstaan, is sodanige situasie heeltemal té sentimenteel om uiteindelik te werk.
Ek was in daardie vergange tyd baie bly dat ek in hierdie kerkskool kon skoolgaan. Soos dit vir my vertel is, sou hierdie gelowige grondslag my buffer teen alle aanslae en struwelinge in die wêreld wees. Dit sou my fondament wees as vreemdelinge my op universiteit sal onderbreek en my vra wie Jesus is. Dit sou my enigste vertrekpunt wees as die wêreld my wil leer om te dink, te argumenteer, te betwyfel of te oorweeg. Dit sou my lens wees waarmee ek uiteindelik na 'n vrou moet soek. Dit sou my antwoord wees op elke vraag. Want: in die Kerk moet jy glo wat jy hoor; daarbuite vind jy net wanpersepsies en sonde.
Alleen nou, noudat alles verby is, sien ek wat dit eintlik gekweek het. Ek was te vrekbang om buite hierdie omgewing te tree. Selfs toe ek opgegroei het, moes ek 'n kind bly wat soos 'n kind geglo het. Selfs toe ek besef het dat my identiteit wesenlik teen die Kerk inbeweeg, het ek eerder maar myself gelyk gemaak aan die bekende beeld, die kerklike beeld, die goddelike beeld. Ek was te bang om my eie identiteit na te jaag: Ek het dit nie verstaan nie; ek was te bang vir die gevolge… Ek het basies konstant gelieg oor my eie identiteit, en die grootste leuen was teenoor myself.
En juis dit is my een en enigste seer sekerlike antwoord. Wat het gebeur? Wel, onder die katalisator van die Kerk is 'n onderdrukte seksualiteit die broeigrond van dit wat een van groot gebooie in die Kerk verbied: Jy mag geen valse getuienis lewer nie. 'n Mens kan nie jou identiteit met net een leuen wegsteek nie. 'n Mens het eerder 'n hele arsenaal van sosiale vaardighede nodig: hoe om presies die regte ding te sê dat niemand iets vermoed nie, hoe om die waarheid onopmerksaam te vermy, hoe om stil te bly omdat daar niemand is om mee te praat nie…
Basies weet ek nou dat die Kerk nie die alleromvattende antwoord is soos ons voorouers dit veronderstel het nie. Die Kerk en seksualiteit kom byvoorbeeld nie by mekaar uit nie, en sal moontlik nooit nie. Ek sê hierdie alles nie omdat ek apaties is teenoor die Kerk en geloof nie. Ek gaan miskien nie meer na die Gereformeerde Kerk toe nie, maar ek gaan steeds weekliks en getrou na 'n kerk. Dit doen ek nie vir die een of ander gemeenskap met ander medegelowiges nie, of weens vereenselwiging met 'n kerk en dié se standpunte en ideologie nie. Veel eerder moet ek weekliks my redes oorweeg en vra waarom ek in daardie banke sit. Ek het miskien nie altyd die antwoord nie, maar ten minste vra ek die vrae.
Hardus Engelbrecht studeer tale en regte aan die Universiteit van Pretoria. Hy is moontlik die enigste mens in die heelal wat verstaan en kan verduidelik hoe en hoekom 'n mens die "future perfect continuous tense" in Engels gebruik.