UP se robothond kan boerdery vergemaklik(Foto: Verskaf) Die Universiteit van Pretoria (UP) is vol vertroue dat sy nuwe robothond die manier waarop data ingesamel word – veral vir die landboubedryf – kan verander. “Dit is wesenlik ŉ rekenaar op pote,” sê André Broekman, PhD-student in spoorwegingenieurswese in sy finale jaar. Die 12 kg-hond, genaamd smWoef, kom oorspronklik van China, maar is geprogrammeer om onder meer temperatuur te meet, moeilike terreine aan te durf en selfs verskillende reuke te ontleed en op te spoor. Al dié funksionaliteite is moontlik presies dít wat die landboubedryf veral nodig het. smWoef het onlangs die boerdery- en varsproduktemaatskappy ZZ2 se hoofkantoor in Limpopo besoek, nadat daar voorgestel is dat dit moontlik gebruik kan word om vrugte te tel en luggehaltemetings in boorde te neem. Die robothond het tussen avokadobome geloop om sy vermoë te toets om data in te samel vir die generering van ŉ digitale kopie van die omgewing. “Dit is ŉ ideale kandidaat daarvoor, want dit kan deurlopend vrugte tel en luggehaltemetings doen en enige veranderinge met verloop van tyd dophou,” sê Broekman. smWoef is geprogrammeer om onder meer temperatuur te meet, wat beteken dit kan byvoorbeeld kweekhuise monitor vir optimale groei van saailinge en kan ook industriële verkoelingstelsels toets. Dit kan ook ruik en as ŉ snuffelhond funksioneer omdat dit geprogrammeer kan word om ŉ reuk te ontleed en op te spoor. Die “hond” het boonop die vermoë om terreine wat vir mense ontoeganklik is aan te durf om data in te samel sonder om DNS agter te laat wat die terrein sal besoedel. Volgens Broekman is die landboubedryf “baie pro-tegnologie” wat betref die insamel van data, die meet van parameters, die aanbring van verbeterings en om meer winsgewend wees, daarom is smWoef pasgemaak vir die bedryf. “Hulle verstaan die waardetoegevoegde funksionaliteit van tegnologie. Hulle is ook baie opgewonde oor waarheen ons op pad is. “Al is die toepassings nog nie op ŉ kommersiële vlak nie, wys ons wat moontlik is.” Jordan Mostert, ŉ siviele ingenieurstegnoloog aan die UP se departement van wetenskap en innovasie wat ook verantwoordelik is vir smWoef se dag-tot-dag-bedrywighede, sê hulle is egter nog in die proses om alles van die hond te leer en hoe dit op verskillende bedrywe toegepas kan word. “In dié stadium is dit vir ons ŉ groot leerinstrument in terme van programmering, dataversameling en vir watter soort toepassings dit gebruik kan word,” sê hy. “Ons stel nog vas watter soort terrein en watter soort omgewings hy alles kan hanteer. Sodra ons ŉ goeie bewys van sy vermoë het, kan ons dit op verskeie scenario’s begin toepas om data te kry.” Voor smWoef se besoek aan ZZ2 het Mostert dit met ŉ klein monteerplatform toegerus, wat ŉ GoPro-kamera en internetsensor insluit om kommunikasie in verskeie omgewings moontlik te maak. Woef se reis van China (Foto: Verskaf) smWoef het verlede jaar vanuit China by UP aangekom, maar is sonder sy litium-ioon-battery gestuur omdat dié soort battery te gevaarlik is om saam te vervoer. Weens die Covid-19-pandemie was die battery maande lank in Hongkong, voordat dit eindelik vroeër vanjaar in Suid-Afrika aangekom het. Prof. Wynand Steyn, hoof van die UP se Departement Siviele Ingenieurswese, het smWoef sy naam gegee. Die “sm” staan vir “slim” omdat dit ŉ slim alternatiewe vervoerplatform is wat aan die internet gekoppel word. Die “woef” is Afrikaans vir die geluid wat ŉ hond maak, juis omdat smWoef ŉ vierbeen-robot is wat soos ŉ hond lyk. smWoef het die UP sowat R250 000 uit die sak gejaag, maar is met allerlei funksionaliteite toegerus. Die toestel het vier motors wat dit toelaat om teen 4,4 km per uur te beweeg. Dit kan ook tot 8 m ver met ŉ afstandbeheerder werk of alternatiewelik vir langer afstande geprogrammeer word. Die modulêre vorm laat dit toe om toerusting wat tot 5 kg weeg te dra en die robot het poorte op die rug waar toestelle soos temperatuursensors ingevoeg kan word. Hoewel dit minder as ½ m hoog is, vergesel dit prof. Tawana Kupe, visekanselier en rektor, dikwels wanneer hy belangrike gaste moet onthaal. smWoef is egter nie die UP se enigste robot nie. Libby, ŉ robotbiblioteekassistent, werk sedert 2019 by een van die universiteit se biblioteke op sy Hatfield-kampus. Stevie die robot het ook reeds in Julie verlede jaar in die intensiewesorgeenheid by die Steve Biko Akademiese Hospitaal begin werk. Stevie stel gesondheidswerkers van oor die wêreld in staat om pasiënte in Suid-Afrika te behandel. Spanne vanuit Duitsland woon nie net hospitaalrondes virtueel by te danke aan Stevie nie, maar kan ook deur Stevie se foon met dokters in die hospitaal kommunikeer.