Die boek Openbaring is deurspek met verwysings na mag. Dit blyk byvoorbeeld uit die magsterminologie wat herhaaldelik gebruik word in die boek se beskrywings van die belangrikste karakters soos God en Christus en hul bose teenstanders. Enkele pertinente voorbeelde hiervan is Openbaring 1:8 se beskrywing van God as die Almagtige, en Openbaring 12:3-4 se verwysing na die vuurrooi draak wat met 'n magsdaad 'n derde van die sterre op die aarde gooi. Maar nie net die bo-aardse karakters het besondere mag nie. Die skrywer van Openbaring huiwer nie om sy aardse karakters as magsfigure te skilder nie. Openbaring 11 beeld op 'n meer konkrete vlak die mag van gelowiges op aarde uit waar hulle geskilder word as getuies wat die mag het om hul vyande te verslind, dood te maak, die hemel toe te sluit en om die aarde met plae te tref (Op 11:5-6).1 In hierdie verse word mag uitdruklik genoem, en dan heel opvallend ook verbind met sekere gewelddadige aksies asof dit die mees vanselfsprekende saak is.
Die episode oor die twee getuies in Openbaring 11 kan uit die aard van hierdie verwysings verskeie insigte bied in die aard van mag in die vroeg-Christelike geloofsgemeenskap. Hoe belangrik dit is om hierdie inligting te ondersoek, is duidelik uit die feit dat mag soms in die konteks van geweld ingetrek word en dus problematies kan word. Daarmee word die vraag opgeroep hoe vroeg-Christelike skrywers oor mag gedink het, veral in hulle konteks van ekstreme gesagsfigure soos die Romeinse keiser, die plaaslike politieke heersers en selfs magtige instansies soos leiers binne die Joodse gemeenskappe. Hierdie vraag word ook belangrik om te verstaan wat die verhouding van mag tot geweld is en hoe gewelddadig gelowiges was. Uiteindelik sou sulke inligting ook vergelyk moet word met die skynbare magteloosheid van Christus se kruisdood en die aardse Jesus se negatiewe uitsprake oor mag (bv. Lk 22:25-26). Sulke en ander pertinente vrae kan vanuit 'n besinning oor Openbaring 11 sinvol belig word.
Hierdie ontoeganklikheid is onder andere toegeskryf aan die verwarrende vorm van die gedeelte wat, volgens hulle, die gevolg was van Johannes se onvermoë om 'n bron van hom op 'n samehangende manier in sy boek op te neem. Gevolglik word die hoofstuk as sinloos beskou, as 'n afwyking van die tema van die boek en as 'n indringer-teks wat die gang van die verhaal versteur. As gevolg hiervan kan dit maklik gebeur dat die hoofstuk se besondere waarde vir besinning oor mag nie behoorlik gewaardeer word nie.
In die eerste, enigmatiese deel van Openbaring 11:1, ontvang die siener 'n meetstok om die tempel met sy altaar en aanbidders te meet. Dit word dikwels beskou as dieselfde simboliese handeling van beskerming teen die komende aanslag van die Bose as die verseëling van gelowiges in Openbaring 7:3-8.3 Na die opmerking volg 'n verdere opdrag in Openbaring 11:2 aan die siener om, nie die voorhof te meet nie. Dit word oorgegee aan die heidene wat 'die heilige stad'4 vir 42 maande (3 en 'n halwe jaar; 1260 dae) sal beset en vertrap.
Na hierdie deel volg 'n skynbaar onverwante verhaal van twee profete wat mag ontvang om reën teen te hou, water in bloed te verander en die aarde met plae te slaan. Die logiese verband met die voorafgaande verhaal is vir vele uitleggers duister. Hierdie twee profete is twee getuies wat sak en as dra en soos twee olyfbome en kandelare voor God staan. Hulle getuig vir dieselfde tydperk as die besetting van die stad en word dan deur die dier uit die afgrond doodgemaak. Vreemd genoeg, speel die dier geen verdere rol in die verhaal nie.5 In nog 'n vreemde wending, staan hierdie profete, wie se lyke tot vreugde van die inwoners6 op die straat van die stad laat lê is, na drie en 'n halwe dag deur die inademing van 'n goddelike gees op ten aanskoue van die hele wêreld. Na hulle hemelvaart, tref 'n groot aardbewing die stad, vernietig 'n tiende daarvan en dood 7000 voordat 'n res tot bekering kom.
Hiermee is reeds 'n aanduiding gegee watter uiteenlopende interpretasies van Openbaring 11 in die verloop van die navorsingsgeskiedenis gegee is. 'n Presiese analise van die hoofstuk sal egter bevestig dat dit 'n belangrike sleutel bied tot Johannes se werk as geheel, dat dit veel meer koherent en betekenisvol is as wat soms aanvaar is, en dat dit op hierdie samehangende manier op 'n besondere manier fokus op die tema van mag. In die sin werp die gedeelte 'n ander lig op die oënskynlike magteloosheid van gelowiges teenoor die bose magte aan wie hulle, volgens die res van die verhaal, oorgelewer word.
Terwyl Kiddle (1946:174) beklemtoon hoe moeilik die gedeelte is, onderstreep hy egter dat die hoofstuk ook 'the most important in the whole book of Revelation' is. 'n Analise van die verhaallyn toon dat hy gelyk het. In die groter raamwerk van die boek speel Openbaring 11 inderdaad 'n belangrike rol. Dit volg op en hang ten nouste saam met Openbaring 10 waarin die siener in sy tweede groot visioen die opdrag ontvang om te profeteer en daarmee die res van die boek inlei.7 Johannes struktureer met hierdie tweede visioen die tweede hoofdeel van sy boek waarin die konflik tussen die kerk en die bose beskryf word as die bose triade van die draak en twee beeste wat uiteindelik gelowiges in uitsonderlike magsgrepe vervolg. Terwyl Openbaring 12 hierdie geskiedenis van die draak se magsvergrype begin vertel, is Openbaring 11 'n voorbereidende gedeelte waarin die profetiese taak van die twee getuies as die kerk binne die konteks van die groot stad uitgespel word en daarmee gekontrasteer word. Openbaring skets daardeur die raamwerk waarbinne die aanslag van die Bose verstaan moet word: teenoor die magsvergrype van die bose triade staan die getuies as simbool van die kerk met hul eie magsoptrede. Openbaring 11 het dus, soos die verhaallyn uitwys, 'n belangrike rol in die boek as geheel. Daarom is dit ook veelseggend dat juis in hierdie belangrike hoofstuk die motief van mag so 'n prominente rol speel. Openbaring 10 en 11 as middelstuk oor die profetiese oordeelsverkondiging en die goddelike heilshandeling vorm die oorgang tot die finale drama wat met Openbaring 12 begin waarin die profetiese magstryd van die kerk teen die bose magte, die versinnebeelding van die dryfveer vir die groot stad se reaksie op die getuienis, verder uitgebeeld sal word.8
In die laaste deel van Openbaring is die gelowiges se opponente die bose triade en die prostituut, wat die belangrikste bose karakters in die boek is en wat 'n titaniese magstryd voer met die Lam en sy volgeling: een van die mees pregnante oomblikke in die narratief is byvoorbeeld te vind in Openbaring 13:7 waar die motief van mag pertinent uitgewerk word. Die dier uit die see het volgens die uitspraak 'mag' ontvang om teen die gelowiges oorlog te maak en hulle te oorwin en hy het gesag oor elke stam, volk, taal en nasie ontvang wat hom aanbid.
Teenoor die standpunt dat Openbaring 11 'n onsamehangende, onbelangrike invoeging is, moet die hoofstuk eerder verstaan word as 'n sleutelteks in die verhaallyn van die boek waarin die motief van mag 'n sentrale rol speel. Dit pas goed in die teks as geheel in en dit berei die toneel voor vir die groot magsaanslag teen die kerk wat in die tweede helfte van die boek uitgebeeld word. Die netjiese komposisie word bevestig deur die interne samehang wat Openbaring 11 toon. Dit vorm 'n duidelike eenheid wat uit vier gedeeltes bestaan: voordat die twee getuies met hul bediening begin, word die goddelike beskerming oor hulle uitgespel deur die meet van die tempel en sy aanbidders (A). Die res van die verhaal vertel van hul profetiese taak. Eers word die mag van die profete beskryf (B). Daarna word hul dood en hul skynbare onmag voor die dier in C uitgebeeld. In D en D1 word die gevolge uitgespel: hul lyke lê in die straat tot groot blydskap van die volkere. Dan volg hul opstanding (C1), waarna die vernietiging en bekering van hul opponente vertel word (B1). Hulle geskiedenis word in vers 14 as die tweede weë beskryf (A1). Die netjies gestruktureerde, logiese verhaal is deurtrek met verskeie motiewe en direkte uitsprake oor die uitsonderlike mag, soos nou uitgespel moet word.
Die mag van die twee karakters word op 'n direkte wyse in Openbaring 11:6 deur verskeie woorde en motiewe uitgebeeld. Voordat dit in detail ontleed kan word, moet eers op die voorafgaande verwysings na die identiteit en taak van die getuies in Openbaring 11:3-5 gelet word, omdat dit reeds indirek 'n aanduiding van hulle magsposisie gee en omdat 'n sterk magsbewussyn daarin na vore kom.
Die besondere mag van die twee getuies as simbool van die kerk word in Openbaring ten nouste met waarheid verbind. Wie, soos die kerk, waarheid soek en getuig, besit 'n mag wat onstuitbaar is. Dit geld veral in 'n religieuse sin van die woord. Die waarheid wat God bied bemagtig mense. Die getuies se bewussyn van hul mag as verkondigers van 'n goddelike waarheid is 'n fundamentele uitgangspunt in Openbaring 11 se beskrywing van hul identiteit en taak. Die kerk se mag skuil dus in die kerk se solidariteit met God se waarheid. Met hierdie uitspraak verkry mag veral en by uitstek 'n geestelike karakter waarvan die implikasies verreikend is.
Hierdie waarheidskarakter het weer op sy beurt te doen met die bindende karakter van die getuienis. As die getuienis waar is, en dan veral as absolute kontras met die valshede en verleidinge van die Bose, het dit op sy beurt ingrypende gevolge. Dit blyk uit die slothoofstuk van die boek waarin die gesaghebbende karakter van die profetiese getuienis beskryf word. In Openbaring 22:6 sê die engel vir Johannes: 'Hierdie woorde is betroubaar en waar,' waarna die belangrike implikasies uitgespel word met die opmerking dat wie 'n woord van die boek verander, daarmee hul heil op die spel plaas (Op 22:18-19).12 So 'n persoon se aandeel aan die boom van die lewe en die stad sal deur God weggeneem word. Die getal twee suggereer dus dat die getuienis in sy waarheidsgehalte bindende mag oor die lewe en dood van sy toehoorders het. Die getuies tree binne hierdie magsfeer op en hulle getuienis moet teen die agtergrond van hierdie bindende mag verstaan word. Terselfdertyd suggereer dit weer eens dat die mag van hulle getuienis onlosmaaklik in 'n religieuse konteks ingebed is (kyk verder hier onder).
Hoeveel mag daar in die profete se getuienislewering is, blyk verder ook daaruit dat hulle profesie 'n kwessie van lewe of dood is. Die getuies lewer hulle betroubare, magtige getuies teenoor die Bose as lewensvernietigende mag. Die stad wat die getuies aanvat met die ware getuienis van God, is immers hoogs vyandige opponente. Die opponente van die getuies is deur en deur boos, soos uitgewys word deur die konteks van die stad waarin hulle geplaas word. Die getuies tree op in 'n stad wat in Openbaring 11:8 as driedubbel boos beskryf word deurdat hulle beskryf word as Sodom, Egipte en die plek waar die Here gekruisig is. Hierdie begrippe simboliseer die tradisionele vyande van God wat God se volk vervolg en vernietig. In Openbaring 11 word die mag van die Bose juis daarin geïllustreer dat hulle die getuies kan vermoor. Die verhaal beklemtoon die agonistiese verhouding tussen die getuies en die stad wat uitdruklik as 'hulle vyande' beskryf word (Op 11:5 en 12).
Sonder skroom gehoorsaam die twee getuies die 'opdrag' van God om te profeteer teen hulle gevaarlike, magtige vyande en om 'die boodskap' 42 maande lank te verkondig (Op 11:3). In die opsig bly hulle op hul beurt getrou aan die vreeslose karakter van die profete van alle tye. Die skrywer van Openbaring plaas daarmee sy twee karakters in die tradisie van die profetiese verset wat hulle met mag en mening teen afgodery gevoer het. Hoewel die twee predikers aanvanklik eers 'getuies' genoem word, is hulle volgens die skrywer 'profete' wat hul vyande met 'n goddelike, profetiese woord konfronteer. Die profetiese motief word verskeie kere in die gedeelte beklemtoon. Die gedeelte teken hulle in werklikheid meer presies as profete as wat dit hulle as getuies karakteriseer.13 In Openbaring 11:10 word na hulle verwys as twee 'profete', hulle 'profeteer' vir 1260 dae (Op 11:3) en geen reën val 'in die dae van hul profesie' nie (Op 11:6).14 Wanneer Johannes hulle byvoorbeeld as die twee olyfbome en kandelare beskryf, neem hy simbole uit die proto-apokaliptiese materiaal van Sagaria as profeet oor (kyk verder hier onder). Beckwith (1922) het met insig opgemerk dat die skrywer van Openbaring beklemtoon: