JY LEES NOU Pyn by die petrolpomp: So kan jy brandstof spaar
Vuisvoos verbruikers wat reeds hul sente omdraai, steier met die brandstofprys wat weer gestyg het. En nou wag ons met opgehoue asem op al die ander pryse wat ook die hoogte gaan inskiet.
Die petrolprys het Woensdagoggend met 65c per liter tot R16,32 verhoog vir 95-oktaan petrol in Gauteng. Kusbewoners betaal nou R15,62 per liter vir 95-oktaan petrol.
Diesel met 'n swaelinoud van 0,05% se groothandelprys het met 54c per liter gestyg en diesel met 'n swaelinhoud van 0,005% met 56c.
Laat jou motor deeglik en gereeld versien, benadruk Layton Beard, woordvoerder van die Automobiel-Assosiasie (AA). Jy kan by jou handelaar of in jou diensboek vasstel hoe gereeld dit moet wees, maar dis gewoonlik elke 20 000 km of jaarliks. So kan jou brandstofverbruik meer as 10% laer wees as dié van 'n voertuig wat nie behoorlik in stand gehou word nie.
Maak seker jou bande is in 'n goeie toestand en die wielbelyning 100%, en gaan gereeld die banddruk na. Banddruk behoort minstens maandeliks en wielbelyning jaarliks nagegaan te word, stel Arrive Alive se adv. Johan Jonck voor.
As jou banddruk te laag is, kan dit jou voertuig se brandstofdoeltreffendheid met tot 3% knou, sê Dewald Ranft, voorsitter van Suid-Afrika se Motor Industry Workshop Association. Hy stel voor jy hou jou banddruk 0,3 tot 0,5 bar bo die aanbevole druk. Laasgenoemde staan in jou motorhandleiding en gewoonlik ook êrens op die bakwerk op 'n plek soos die binnekant van die bestuurder se deuropening.
Laerolweerstand-bande kan die hoeveelheid petrol wat jou bande se wrywing met die padoppervlak verbruik – Michelin meen dit is een uit elke vyf tenks petrol – beperk. Baie nuwe motors word reeds met sulke bande verkoop; vervang dit met soortgelykes wanneer jy nuwes moet kry of oorweeg sulke bande as jou bestaande motor dit nie het nie.
Gebruik die regte soort vonkproppe, met die presiese vonkstelling (die wydte van die vonkprop-opening; dis in jou handleiding en jou werktuigkundige kan seker maak dis reg).
Raak ontslae van onnodige dak- en bagasiebakrakke. Ekstra windweerstand en gewig verhoog brandstofverbruik. Verwyder alle onnodige items, ook uit die bagasiebak, wat jou motor swaarder kan maak.
Alles wat die las op jou motorbattery verhoog, soos lugverkoeling, verg meer brandstof. As jou battery in 'n swak toestand is, verhoog dit jou petrolverbruik omdat die enjin harder moet werk. Gebruik sover moontlik die gewone ventilasiestelsel en laat jou battery minstens jaarliks nagaan of sodra jy probleme vermoed. Kontakpunt-aanpaksels en 'n enjin wat nie gou vat nie, is tekens hiervan.
Dieselmotors met hul goeie wringkrag teen lae enjintoere is brandstofdoeltreffend.
Hibriedmotors, wat met petrol sowel as elektriese krag aangedryf word, is besonder brandstofekonomies en het bekostigbaarder geraak.
Klein, nuwe petrolaangedrewe motors is baie ekonomies, veral in die stad.
Ry egalig, voet liggies op die versnellerpedaal, en moenie onnodig hard rem nie, beklemtoon Layton. Hoe vinniger jy versnel, hoe meer petrol gebruik jy. Trek dus stadig en geleidelik by verkeersligte en stopstrate weg.
Amerika se Union of Concerned Scientists sê as jy 'n spoed van so 100 km/h pleks van 120 km/h handhaaf, kan jou petrolverbruik met tot 20% daal.
Skakel oor na 'n hoër rat sodra jou enjin dit toelaat, want jy gebruik meer brandstof in laer ratte. Jy kan ook ratte oorslaan; gaan byvoorbeeld direk van eerste na derde.
Om jou enjintoere onnodig hoog te laat hardloop ("over-revving") vreet brandstof. Motoriste trap dikwels die versneller tot 3 000 omwentelings/minuut of meer wanneer hulle na 'n hoër rat verwissel, terwyl 2 500 in 'n petrol- en 2 000 in 'n dieselmotor voldoende is.
Momentum is jou vriend: Let op na die verkeer 'n paar honderd meter voor jou en bestuur oordeelkundig sodat jy aanhou beweeg pleks van aanhoudend stop en wegtrek. Wanneer jy 'n rooi verkeerslig nader, kan jy stadiger ry sodat dit na groen oorslaan voor jy daar kom.
Die AA meen jy moet voor 'n opdraande spoed opbou en jou voet van die versneller afhaal wanneer jy bo kom.
Beplan jou reise sodat jy die kortste roetes volg en dié met baie kruisings en voetgangers vermy. Vermy waar moontlik spitstye en swaar verkeer, benadruk Layton. Jy kan verkeersverslae en Google Maps monitor om verkeersknope te vermy.
Oorweeg gerus 'n saamryklub of openbare vervoer of ry fiets na bestemmings naby jou.
Moenie jou enjin uit rat haal om teen 'n bult af te vryloop nie; dit maak dit moeiliker om jou voertuig in 'n noodgeval te beheer.
As jy jou voet van die versneller haal pleks van die enjin uit rat, sal jy die minste brandstof teen 'n afdraande gebruik.
Moenie jou enjin inspan – dus rem en koppelaar trap en bietjies-bietjies vorentoe wieg ("riding the clutch") – om te keer dat jou motor agteruitloop wanneer jy teen 'n opdraande wag dat 'n rooi lig groen word nie.
Jy mors brandstof en dis sleg vir die koppelaar: Gebruik die handrem.
Moenie die enjin lank in stilstaande verkeer laat luier nie. Skakel dit ná 30-60 sekondes af tot jy weer kan ry. Die Union of Concerned Scientists van Amerika sê 'n enjin wat 'n minuut lank luier, verbrand meer brandstof as wanneer jy dit af- en aanskakel.
Die "stop-aanskakel"-tegnologie waar die enjin outomaties afskakel wanneer jy stilhou en jou voet van die rem afhaal, kan verbruik met tot 5% sny.