Boek van die maand (resensie): ‘Goeie dood wat saggies byt’ deur Ilse van StadenJames Herriot se verhale oor sy dae as plattelandse veearts is van my lekkerste leesherinneringe. Herriot se gemaklike, humoristiese styl het nie net my onversadigbare tienerleeslus bevredig nie, maar het my ook met ander, sagter oë na veeartse laat kyk. (En my terselfdertyd ook laat besef ek sal nooit een kan wees nie – nie dat my wetenskap en wiskundepunte naastenby goed genoeg was nie.) Nou, vir die eerste keer in Afrikaans, is daar ŉ roman wat uit die oogpunt van ŉ veearts geskryf is. Nes met Herriot se boeke, bly Goeie dood wat saggies byt jou by lank nadat jy dit neergesit het, maar om ander redes. Dis ŉ fassinerende verhaal wat deels op Onderstepoort, die enigste veeartsenykundefakulteit in die land, en by ŉ plattelandse praktyk afspeel. Die leser stap die pad van studies tot praktyk saam met Hilda, die hoofkarakter en verteller, wie se oupa ŉ legendariese chirurg by Onderstepoort was. Sy is kunstig en sou maklik ŉ loopbaan daarvan kan maak, maar sy is ook slim genoeg om veearts te word. Maar was dit die regte keuse vir haar teruggetrokke persoonlikheid? En sal sy ooit kan ontsnap uit die skaduwee wat haar beroemde oupa? Dis ŉ fassinerende roman – nie net vir diereliefhebbers nie, maar ek raai hulle sal beslis die meeste byval hierby vind. Dis ook ŉ wordingsroman, en die leser beleef Hilda se groei as mens én as vrou in ŉ beroep wat steeds deur mans oorheers word. Sy ontwikkel van ŉ teruggetrokke eerstejaartjie tot die eienaar van ŉ plattelandse praktyk, taai en onafhanklik. Maar is dit genoeg vir die uitdagings wat op haar wag? Hierdie is ŉ besonder treffende debuutroman, maar moenie komiese, romantiese staaltjies oor diere en die werk van ŉ veearts verwag nie. Die roman skets die ander kant van hierdie beroep: harde werk, lang ure, die dood wat maar altyd net ŉ asemteug ver is, en die tol wat dit van veeartse eis om daagliks met soveel lyding te werk. Van Staden het self agtien jaar lank as veearts gewerk, en die roman bevat waarskynlik ook episodes uit haar eie loopbaan. Dis ŉ meesleurende, uiters realistiese verhaal, en jy sal beslis daarna met ander oë na jou diere se veearts kyk. Die ontstellende slot verduidelik die ongewone titel. Van Staden is ook ŉ bekroonde digter. Haar debuut Watervlerk is in 2004 met die Eugene Marais-prys vir poësie bekroon, en haar vierde digbundel het verlede maand by Protea Uitgewers verskyn. Haar vaardigheid met woorde help beslis ook om die leser enduit te boei en van die boek ŉ lekker gemaklike leeservaring te maak. Daar is klein leemtes in die verhaal, soos gebrekkige karakterisering by enkele newe-karakters waaroor ek graag meer sou wou weet, maar dit bly steeds ŉ lekker, vloeiende verhaal. Goeie dood wat saggies byt is met deernis geskryf. Nie net wanneer dit by diere en hul lewens kom nie, maar ook wanneer dit by die menslike psige kom. ŉ Moet-lees vir diereliefhebbers wat hou van goeie Afrikaanse boeke wat nie net vermaak nie, maar ook inlig. Lees meer oor die boek: Goeie dood wat saggies byt Uitgewer: Protea Prys: R220-00* *Prys onderhewig aan verandering Koop die boek nou by Graffiti Boeke.