Die geskiedenis leer daar is altyd ŉ toekomsWinston Churchill. Foto: En.wikipedia.org Suid-Afrika is nie tans op ŉ goeie plek nie. Die politiek is deurmekaar, die ekonomie pap, die droogte en waterprobleem ŉ krisis en die staat verval stuk-stuk. Die rassestorm op sosiale media wys hoe broos die samelewing plek-plek is. Internasionaal lyk sake ook nie veel beter nie. Die prentjie lyk vir baie mense donker en talle wonder of daar nog ŉ toekoms vir hulle is in Suid-Afrika. Maar die verlede wys daar is altyd ŉ toekoms, dis nooit verby nie. Dís die belangrikste les van die geskiedenis. Die fout wat mense maak is om te glo dat die toekoms vir ewig nag is en dat die son nie weer sal skyn nie. Die rede hiervoor is dat mense geneig is om net ŉ afwaartse lyn van die hede af vorentoe te trek. Hulle maak nie voorsiening daarvoor dat die geskiedenis nooit reguit ondertoe loop nie, maar soms skerp draai en weer boontoe loop. Dit gaan staan nêrens stil nie, maar verskyn altyd weer. Die staatsman Winston Churchill het gesê hoe verder jy in die toekoms wil insien, hoe verder moet jy in die verlede inkyk. Daarom is dit soms nodig om so twee eeue terug in die verlede te staar, om te kyk na Churchill se resep om die rigting waarin die toekoms beweeg, te probeer “voorspel”. Kom ons begin by die jaar 1800 en kyk na die skerp draai wat die geskiedenis elke twintig jaar gegooi het. Dan word dit duidelik die hede is nooit permanent nie, dat wie nou bo is, eensklaps ondertoe val en wie onder is, weer kan opkom. 1800: Napoleon is na sy self-kroning die onbetwiste heerser van Europa en Frankryk en daardeur dié supermoondheid van die destydse wêreld. Die Verenigde Koninkryk kom tot stand met die samesmelting van Brittanje en die Ierse Republiek. 1820: Brittanje is nou baas en Napoleon sterf in ŉ eilandtronk in St. Helena nadat sy neerlaag teen die Russe in 1812 die voorspel was tot sy ondergang by Waterloo. Die grootste deel van Suid-Amerika bevry hulself van die Spanjaarde en Portugese wat die voorspel is vir die ondergaan van hierdie twee wêreldryke. 1840: Moderne Nieu-Seeland en België kom tot stand, asook verskeie nuwe lande in Suid-Amerika. 1860: Die opkoms van Pruise, met Kanselier Bismarck, gee saam met Oostenryk en Frankryk die pas in Europa aan. Japan begin stadig wakker word en die VSA begin homself verskeur in ŉ burgeroorlog. Brittanje wen ŉ oorlog teen China, wat die begin van die ondergang van die regerende Chinese Keiserryk is. 1880: Pruise het na hul oorwinning oor Oostenryk en Frankryk al die Duitse gebiede in ŉ Duitse supermoondheid verenig, oorheers Europa deur ŉ vennootskap met Brittanje, wat as seegebaseerde supermoondheid die oseane beheer. Die “Scramble for Africa” begin toe Europese lande Afrikagebiede onder hulself begin verdeel. 1900: Brittanje is op die kruin van sy mag as supermoondheid, maar is besig om hom so vas te draai in ŉ oorlog teen die Boere dat die Britte nooit weer daarna ŉ koloniale oorlog wou veg nie. Duitsland, Frankryk, Rusland en die Oostenryks-Hongaarse ryk regeer saam met Brittanje die wêreld. Japan verslaan die Russe vier jaar later in ŉ blitsoorlog. 1920: Brittanje heers weer alleen met Londen as die wêreldhoofstad. Die Duitse-, Oostenrykse- Russiese- en Turks-Ottomaanse ryke was die slagoffers van die Eerste Wêreldoorlog, met Amerika en Japan wat stadig opkom. In Rusland woed ŉ bloedige burgeroorlog met die kommuniste wat net-net die oorhand kry. 1940: Duitsland beheer Europa en is na die Blitzkrieg en die sluiting van ŉ alliansie met die USSR, ŉ supermoondheid wat die wêreld oorheers. Hitler se bondgenoot, Japan, beheer die Ooste. 1960: Amerika en Rusland (USSR) is nou die twee supermagte met die wêreld wat in twee magsblokke van Wes en Oos verdeel is en die wêreld met kernwapens oorheers. Die Europese koloniale ryke verbrokkel en Afrika word vry. 1980: Amerika het so pas ŉ oorlog verloor teen ŉ derderangse moondheid, Viëtnam. Boonop veg hulle onder Ronald Reagan se leiding gelyktydig ŉ wapenwedloop met die Russe en ŉ handelsoorlog teen die Japanners wat skynbaar die nuwe onstuitbare wêreldmoondheid is. Die VSA moes onder Nixon ŉ alliansie met kommunistiese China sluit om Russiese mag te balanseer. 2000: Na die val van die Oosblok is die VSA die enigste oorblywende supermoondheid en probeer die Ooste en Suide verwesters deur hul goue tweeling van demokrasie en kapitalisme uit te voer en op almal af te druk. China begin stadig wakker word, al het Napoleon twee eeue terug gesê laat China slaap, want as sy wakker word, gaan sy die wêreld skud. In 2001 bars die militante Moslembeweging op die wêreldverhoog, met die aanvalle op die VSA se wêreldhandelsentrum. Nou beweeg dinge vinniger. 2015: Die VSA regeer nie meer alleen nie, maar word gebalanseer deur Brics, met China, Rusland en Brasilië aan die voorpunt van die nie-Westerse opkoms. 2016: China, Brasilië, Rusland én Europa het ernstige probleme en die VSA bly vir eers weer alleen bo. Maar dis nie net die wêreldgeskiedenis wat wipplank ry nie en in Suid-Afrika verander alles wat in die hede ewig lyk. Kom ons kyk baie oorsigtelik na die afgelope 100 jaar. 1900: In die Boererepublieke bied sowat 60 000 gewapende burgerlikes verwoed weerstand teen ŉ halfmiljoen van die beste Britse soldate. Brittanje wen en dwing al hulle kolonies onder een sambreel in “Suid-Afrika” in. 1910: Suid-Afrika word ŉ selfregerende unie onder die Britse kroon. 1960: Die land word in 1961 ŉ Afrikaner Republiek en begin met ŉ beleid om die Britsgebore “Suid-Afrika” te ontbondel in state vir al die bevolkingsgroepe. 2000: Die ontbondelingsprojek werk nie uit nie, Suid-Afrika word ŉ eenheidstaat wat vanaf 1994 deur die ANC regeer word. Die ANC kry met 62% se steun 100% van die mag. In net een eeu verander Suid-Afrika 6 keer: vanaf Boererepublieke na Britse oorheersing, ŉ kolonie, ŉ unie, ŉ Afrikaner republiek en toe na die nuwe Suid-Afrika. 2015: Sowat twee dekades na die Nuwe Suid-Afrika tot stand kom, is die land besig om so ŉ omwenteling te ondergaan dat al meer kenners glo die Nuwe Suid-Afrika is besig om tot ŉ einde te kom. Almal wonder hoe die toekoms lyk en glo vas dis verby – die hede is nou ewig. Dit klink byna asof almal mnr. Zuma glo dat die ANC sal regeer tot “Jesus kom”! Mense leer nie uit die geskiedenis dat die toekoms altyd onverwagte draaie vat en nooit lyk soos dit wat jy verwag nie. Die belangrikste les van 200 jaar se geskiedenis is dat die toekoms nooit “verby” is nie. Dinge bly nooit dieselfde nie, niks is so vas en onveranderlik as wat dit op die oog af lyk nie. Eras, ryke, nasies en volke kom en gaan. Daar kom altyd weer ŉ toekoms tevoorskyn, soos wat die son opkom na ŉ lang koue nag. Die hede is nooit permanent nie. Maar dit help nie om net op die toekoms te wag nie, want dan kry jy een wat ander vir jou beplan. Die grootste uitdaging vir Afrikaners is om hul oorspronklike politieke verbeelding in te span en verby Nkandla en die huidige werklikheid ŉ nuwe toekoms raak te sien. Bepaal self hoe jy die toekoms wil hê, skep sterk organisasies en neem aktief deel aan die vorming van ŉ toekoms waarin jy ook vry, veilig en voorspoedig sal kan leef. Want die enigste toekoms wat jy kan voorspel, is die een wat jy self bou.