KA GA ISAGO YA GAGO
Dingaka Patricia le David Mrazek ba ne ba kopana le go phatloga dipelo mo go ntsi mo tirong ya bone. Jaaka dingaka tse di alafang malwetse a a amanang le tlhaloganyo, ba ne ba dirisana le bana ba le bantsi thata ba ba bogisegang. Mme ba ne ba gakgamadiwa ke gore bana ba bangwe ba ne ba amiwa thata ke mathata a bone fa ba bangwe ba ne ba falola ba sa amega thata. Ke ka go reng? Ke eng fa ngwana yo mongwe a ka ya go dirisa ditagi fa yo mongwe a ka ya go tsweledisa sekolo? Ke eng fa bana ba ba bangwe ba ba dirisiwang botlhaswa e re ba gola ba bo ba dirisa bana botlhaswa fa ba bangwe ba nna batsadi ba ba molemo?
Boora Mrazek ba ne ba dira patlisiso e e telele go bona dikarabo tsa dipotso tse. Mo patlisisong ya bone, go ne ga nna go lemotshega mokgwa o le mongwe fela mo baneng ba ba neng ba falola mathata ba bo ba tshela ka boitumelo. Sephiri sa bone e ne e le go akanyetsa bomolemo le go nna le tsholofelo ka botshelo.
Tsholofelo e dirile pharologanyo. Tsholofelo go feta dilo tsotlhe, e re thusa go fenya mathata fa a re dikaganyeditse.
Batho ba tlhoka tsholofelo thata. Mme re e bona jang? Go thata go nna le tsholofelo mo lefatsheng la rona GO FITLHELA re e lebelela ka fa ntlheng ya polelo-pele kana (perofeso) ya Baebele. Thuto, e e sekaseka polelo-pele kana (perofeso) e e fileng batho ba le bantsi tsholofelo.
1. POLELO-PELE KANA (PEROFESO) YA BAEBELE E E GAKGAMATSANG
Dingwaga di ka nna makgolo a le matlhano pele ga botsalo ja ga Keresete, Modimo o ne a fa lefatshe tshupo e e gakgamatsang mo isagong ka moperofeti Daniele. Modimo o ne a supelapele ditso tsa lefatshe tsa dingwaga di le dikete tse pedi le makgolo a matlhano, go tswa kwa nakong ya ga Daniele go fitlha mo nakong ya rona.
Perofeso e, e dule mo torong e Modimo a e fileng Nebukadenesara, kgosi ya Babelona dingwaga di le dikete le makgolo a matlhano tse di fetileng. Toro e e ne ya tshwenya kgosi thata - mme fa a tsoga, o ne a sa tlhole a gakologelwa toro e. Morago ga banna botlhe ba ba botlhale ba Babelona ba palelwa ke go thusa kgosi go gakologelwa toro le go e tlhalosa, go ne ga tla lekawana la Mohebera Daniele, la goroga foo, le bua gore Modimo wa legodimo o ka supa masaitseweng otlhe a bo a a tlhalosa.
Daniele o ne a ema fa pele ga kgosi mme a bua ka bopelokgale a re:
"Wena kgosi, o ne wa leba, mme bonang ga bo go le SETSHWANTSHO SE SEGOLO. Setshwantsho seo, sa ema fa pele ga gago, se nonofile thata, se bile se le phatshimo e e feteletseng, mme ponalo ya sona e ne e boitshega. Ka ga setshwantsho seo, tlhogo ya sone e ne e le gouda e e itshekileng, sehuba sa sone se le matsogo a sone e ne e le selefera, mpa ya sone le dirope tsa sone e ne e le kgotlho, memo ya sone e ne e le tshipi, dinao tsa sone, ntlha e nngwe e ne e le tshipi ntlha e nngwe e le letsopa. Wa leba, ga tsamaya tshilo ya kabolwa e seng ka diatla, ya itaya setshwantsho mo dinaong tse e leng tshipi le letsopa, mme la di thubaganya. Hong ga thubaganngwa tshipi, le letsopa, le kgotlho, le selefera, le gouda go le mmogo, mme tsa nna jaaka mmoko wa dibopi tsa pholelo tsa selemo, mme phefo ya di kgophola mme di se ka tsa bonelwa bonno; mme TSHILO EO E E ITEILENG SETSHWANTSHO ya tla ya nna lefika le legolo, mme ya tlala ka lefatshe lotlhe." - Daniele 2:31-35.
Setshwantsho se kwa tshimologong go lebega se sa amane gope le go bona tsholofelo mo dinakong tse; mme tshwarelela!
2. PEROFESO E TLHALOSIWA
Morago ga go bolelela Nebukadenesare yo o itumeletseng sengwe le sengwe se a se boneng mo torong, moperofeti Daniele a tlhalosa:
"Ke yona toro; mme re tla bolela phuthololo ya rona fa pele ga kgosi." - Daniele 2:36.
TLHOGO YA GOUDA: Daniele o ne a raya kgosi a re tlhogo ya gouda e emetse eng?
"Wena kgosi, o kgosi yo Modimo wa legodimo o go neileng bogosi le thata, le nonofo, le kgalalelo: KE WENA TLHOGO YA GOUDA." - Daniele 2:37, 38.
Tota se Daniele a neng a se raya mmusi wa bogosi jo bogolo mo lefatsheng ke gore: "Nebukadenesare, Modimo o go bolelela gore bogosi ja gago, Babelona, bo emetswe ke tlhogo ya gouda ya setshwantsho".
SEHUBA LE MATSOGO A SELEFERA: Mo tebong ya setho, Babelona o ne a lebega e le bogosi jo bo tla nnelang ruri. Mme perofeso ya re go tla diragala eng?
"Mme morago ga gago, go tla tsoga bogosi jo bongwe jo bo botlana mo go wena." - Daniele 2:39.
Mo go diragatseng ponelopele ya Modimo, bogosi ja ga Nebukadenesare bo ne jwa senyega fa Cyrus, lesole la Moperesia le fenya bogosi ja Babelona ka 539 B.C. Ka jalo sehuba le matsogo a selefera di emetse Bameta le Baperesia, bogosi jo bongwe jo bo nonofileng.
MPA LE DIROPE TSA KGOTLHO: Karolo e ya setshwantsho se e emetse eng?
"Le bogosi jo bongwe jwa boraro, e le ja kgotlho, jo bo tla nnang le taolo mo lefatsheng lotlhe." - Daniele 2:39.
Mpa le dirope tsa kgotlho tsa setshwantsho di supa bogosi ja Bagerika. Alexandra yo mogolo o ne a fenya Bameta le Baperesia a dira lefatshe la Gerika bogosi ja boraro jo bogolo. O ne a busa go tswa ka 331 B.C. go ema ka 168 B.C.
MAOTO A TSHIPI:
"Mme bogosi ja bone bo tla nna thata jaaka tshipi; ka tshipi e bo thubaganya e fenya dilo tsotlhe: le jaaka tshipi e e thugang dilo tse tsotlhe, bo tla thubaganya bo thuga jalo." - Daniele 2:40.
Morago ga loso la ga Alexander, bogosi ja gagwe bo ne ja koafala, mme jwa kgaogana go nna ditlhopha tse di ganetsanang go fitlhela e re kwa bokhutlong ka 168 B.C. kwa tlhabanong ya Pydna, "Bogosi ja Tshipi" ja Roma bo thuga ja Gerika.
Molado Augustus o ne a busa bogosi ja Roma fa Jeso a twalwa dingwaga di ka nna dikete tse pedi tse di fetileng (Luke 2:1). Keresete le barutwa ba gagwe ba ne ba tshela mo nakong e e supiwang ke maoto a tshipi. Raditso wa dingwaga tsa bo makgolo a lesome le boroba bobedi Gibbon, o ne a na le perofeso ya ga Daniele mo tlhaloganyong fa a ne a kwala jaana: "Ditshwantsho tsa gouda, kgotsa selefera, kgotsa kgotlho tse di ka tswang di emetse ditshaba le dikgosi tsa tsone, di ne tsa thubaganngwa ka go latelana ke bogosi ja tshipi ja Roma." - Edward Gibbon, The History of the Decline and Fall of the Roman Empire, (John D. Morris and Company), volume 4, tsebe 89.
Akanya sebakanyana ka ga kakanyetso e go tswa mo ponong ya setho. Daniele yo o neng a tshela ka nako ya Babelona o ne a ka nna jang le mogopolo wa gore ke magosi a le kae a a tla latelelanang mo makgolong a dingwaga tsa isago? Re tshwaragana le bothata gore re itse gore tsa mebaraka di tla bo di ntse jang mo bekeng e e tlang! Mme Babelona, Bameta le Baperesia, Gerika le Roma di ne tsa latelana jaaka go perofesitswe - jaaka bana ba sekolo ba ba kutlo.
A Modimo o laola isago? A re ka nna le tsholofelo re beile mo leanong la Gagwe le legolo? Karabo ke Ee! Yo o nonofileng.
DINAO LE MENWANA YA TSHIPI LE LETSOPA: A nonofo ya botlhano ya lefatshe e tla latela Roma?
"Mme e re ka o bonye dinao le menwana ya tsone, ntlha e nngwe e le letsopa la mmopi, le ntlha enngwe e le tshipi, e tla nna bogosi jo bo kgaoganeng, mme go tla nna mo go jone thata ya tshipi, ka o bonye tshipi e tlhakatlhakane le letsopa le le loraga. Mme e re ka menwana ya dinao e ne e le tshipi ntlha e nngwe, le letsopa ntlha e nngwe, jalo fela bogosi bo tla nna thata ntlha e nngwe, le ntlha e nngwe e nne sepha." - Daniele 2:41, 42.
Moperofeti ga a perofesa ka bogosi jwa botlhano mo lefatsheng, mme o perofesitse kgaogano ya bogosi ja Roma. Roma o tla kgaogana go nna magosi a le lesome, jaaka go supiwa ke dinao le menwana ya setshwantsho.
A se se ne sa diragala? Ee, e le ruri se diragetse. Ka nako ya dingwaga tsa bo makgolo a mane le a matlhano tsa nako ya Sekeresete, batlhasedi go tswa bokone ba ne ba fologelela mo pusong ya Roma e e bokoa ba e thubaganya. Kwa bofelong, merafe e le lesome e ne ya bona bonno kwa Bophirima ja Roma, le ditshaba tse di lesome tse di ikemetseng ka nosi tsa ipaya mo melelwaneng ya Yuropa. Ka jalo, menwana e supa ditshaba tsa segompieno tsa Yuropa.
3. LETSATSI LA RONA MO PEROFESONG YA BAEBELE
A perofeso ya ga Daniele e akanyetsa gore go tla lekwa go tshwaraganya ditshaba tsa Yuropa ka fa tlase ga mmuso o le mongwe fela?
"Mme e re ka o bonye tshipi e tlhakane le letsopa le le loraga, BA TLA ITLHAKANYA LE LOSIKA LWA BATHO, MME GA BA KETLA BA NGAPARELANA, fela jaaka tshipi e se ke e kgomaragana le letsopa." - Daniele 2:43.
Banna ba ba nang le dithata ba lekile go le gantsi go tshwaraganya Yuropa, mme ba nna ba tlhaela go goroga kwa mokgeleng wa bone nako le nako. Napoleon o ne a le gaufi thata go ba gaisa botlhe mo maitekong a go tshwaraganya Yuropa, mme gongwe o ne a akantse ka ga perofeso e; fa a ne a sia a sena go fenngwa kwa tlhabanong ya Waterloo o ne a goa a re; "Modimo Mogodimodimo o nonofile thata ga nkake ka mo kgona!"
Kaiser Wilhelm II le Adolf Hitler ba ne ba dira dibetsa tsa ntwa tse di nonofileng thata ka nako ya bone. Mme botlhe ba paletswe ke go tshwaraganya Yuropa mo pusong ya bone. Ke ka go reng? Ke ka go bo lefoko la Modimo le ne le eme: "Ba tla itlhakanya le losika lwa batho, mme ga ba kitla ba ngaparelana." Go tsoga ga dintwa tsa lefatshe tse pedi go rurifatsa gore Modimo o tshwere isago mo diatleng tsa Gagwe, O mo taolong. Se se lekanye go re fa tsholofelo, kagiso mo moeng le tshepho mo leanong la Gagwe ka matshelo a rona.
4. GO LEBELELA MO ISAGONG
Ke karolo e le nngwe fela ya perofeso ya ga Daniele e e iseng e diragadiwe. Bokao ja tshilo e e iteileng setshwantsho mo dinaong, ya di se thubaganya ya bo e nna lefika le legolo le tlala ka lefatshe lotlhe ke eng?
"MME E TLA RE MO METLHENG YA DIKGOSI TSEO, MODIMO WA LEGODIMO O TLA TLHOMA BOGOSI jo bo se kitlang bo senngwe gope, mme le mmuso wa jone ga o ketla o tlogelelwa tshaba e sele, mme bo tla thubaganya bo nyeletsa magosi ao otlhe, MME BO TLA EMA KA BOSAKHUTLENG." - Daniele 2:44.
"Dikgosi tseo" go ka bo go tewa dikgosi tse di emetsweng ke dinao le menwana ya setshwantsho - balaodi ba Yuropa wa segompieno. Tshilo e e kabolwang e seng ka diatla e tshwanetse go itaya setshwantsho e bo e se thubaganya ke gone e bo e tlala ka lefatshe lotlhe (ditemana 34, 35 le 45). Jeso o tla a fologa kwa legodimong go tla go "tlhoma bogosi", Bogosi ja Gagwe ja kagiso le boitumelo. Keresete, Lefika la Bosakhutleng le Kgosi ya dikgosi, O tla busa ka bosakhutleng.
Sengwe le sengwe mo perofesong ya Daniele 2 se diragetse go setse fela tiragalo ya bofelo - go itewa a setshwantsho ka tshilo. Go ya ka lenaneo la ditiragalo la Modimo, re setse re le gaufi le setlhoa sa ditiragalo, go tla gape ga ga Keresete mo lefatsheng la rona. Jeso Keresete Morwa Modimo O tloga a khutlisa ntwa ya ditso tsa setho A bo a tlhoma bogosi ja Gagwe ja lorato le tshegofatso.
5. TORO YA KGOSI LE WENA
Perofeso e, e supa letsogo la Modimo la kaelo mo go tsogeng le go wa ga ditshaba. Modimo o itse se se fetileng, le perofeso e ya Baebele e supa ka botlalo gore O itse le ka ga isago.
Fa Modimo a laola metsamao ya ditshaba go sena phosego epe, e le ruri O ka kaela botshelo ja motho mongwe le mongwe. Jeso O re tlhomamiseditse: "Mme e e leng meriri tota ya ditlhogo tsa lona e badilwe yotlhe fela. Ke gona se boifeng" (Mathaio 10:30-31). Mpho ya Modimo ya tumelo e ka nna sekganedi sa matshwenyego le dipoifo tsa rona. Tsholofelo e e tlhotlheleditsweng ke Ene e ka nna sitsetsepelo sa mewa ya rona (Bahebera 6:19).
Moithuti wa dingwaga tsa bo makgolo a masome a marataro, Erasmus o ne a bua ka tiragalo e e diragetseng mo loetong la sekepe e e neng ya nna mo pelong ya gagwe botshelo ja gagwe jotlhe. Sekepe se a neng a se dirisa se ne sa senyega mo dipuleng. Fa makhubu a bogale a itaagana le sekepe se bo se simolola go phatlalala, le boradikepe ba ne ba simolola go tshoga. Bapalami ba ne ba setse ba tlhakana ditlhogo. Bangwe ba ne ba kopa thuso mo moitsheping yo o dumelang mo go Ene, ba opela difela, kgotsa ba kopa thuso ka thapelo.
Erasmus o ne a bona mopalami a le mongwe fela yo o neng a itshola ka tsela e e farologanyeng. O ne a kwala jaana: "Mo go rona rotlhe, motho yo o neng a lebega a sa tshoga ke kgarebana e e neng e tshwere ngwana e mo amusa. E ne e le ene fela yo o sa kueng, a sa lele e bile a sa omanye legodimo. O ne a sa dire sepe kwa ntle ga go rapela mo pelong a bo a tshegetsa lesea la gagwe thata."
Erasmus o ne a lemoga gore thapelo e, e ne e le tswelediso ya botshelo jwa gagwe jwa thapelo. O ne a lebega a beile botshelo ja gagwe mo Modimong.
Fa sekepe se simolola go nwela o ne a fiwa lepolanka le legong gore a kgweetse ka lone, mme a tswela mo makhubung. O ne a tshwanelwa ke go tshwara ngwana wa gagwe ka seatla se sengwe a bo a leka go kgweetsa ka se sengwe. Bontsi bo ne bo akanya gore ga a kitla a kgona go fenya makhubu a a nonofileng ao.
Mme tumelo ya gagwe le go itshwara ga gagwe di ne di le mo letlhakoreng la gagwe. Mme yo le ngwana wa gagwe e ne e le bone ba ntlha go goroga kwa letshitshing.
Tsholofelo mo Modimong Yo O boikanyo e ka dira pharologanyo e e kgolo - le fa lefatshe la rona le lebega le phatlalala fa go rona. Ga re leke go kgweetsa mekoro ya rona re le nosi. Seatla se segolo se a re kaela e bile se a re tshegetsa.
Fa o ka tla mo go Keresete ka boineelo, o tla Go neela tumelo e e tla go fetisang mo mathateng otlhe. Itemogelo kagiso e e nonofileng e Jeso A E solofetsang:
"Kagiso ke e tlogela le lona, kagiso ya Me ke a lo e naya;
A dipelo tsa lona di se Fuduege, le gone a di se boife." - Johane 14:27.
A o na le kagiso eo? Fa o sena nayo, leboga Jeso Mmoloki wa gago. Fa o sena nayo, ke eng o sa mo laleletse go tsena mo botshelong ja gago gompieno?