Tydens en ná die Groot Trek het ’n aantal lede van die NG Kerk hulle in die distrik Kliprivier gevestig. In daardie stadium was daar nog net een NG gemeente in die kolonie Natal, naamlik Pietermaritzburg, wat in 1839 gestig is. Die Afrikaanse bevolking in Natal het tot in die 20ste eeu baie stadig toegeneem; die gemeente Durban was byvoorbeeld met sy stigting in 1913 slegs die sewende in die Tuinprovinsie.
Die trekkers wat hulle in die omgewing van Ladysmith gevestig het, het in 1852 besluit om ’n eie gemeente te stig. Die Transgariepse Ring, waartoe al die NG gemeentes in die latere provinsies Transvaal, die Oranje-Vrystaat en Natal behoort het, het die stigting van die nuwe gemeente in 1853 goedgekeur en op 29 April 1854 het die eerste wettig gekonstitueerde kerkraadsvergadering plaasgevind. Tydens die wordingsjare het die magistraat mnr. Struben baie gedoen en dienste is eers in sy huis gehou, maar spoedig is ’n kerkgebou met ’n grasdak gebou en omstreeks die begin van 1854 in gebruik geneem.
Die eerste predikant wat die gemeente bedien het, was die konsulent, dr. H.E. Faure, wat van 1852 tot 1859 leraar van die moedergemeente Pietermaritzburg was. Eers ’n jaar voor dr. Faure se verhuising na Kaapstad is ds. D.P.M. Huet aangestel as Ladysmith se eerste eie leraar. In sy kort dienstyd van 1858 tot 1860 is Weenen van Ladysmith afgestig en het Pietermaritzburg binne 20 jaar ná die gemeente se ontstaan ’n kleindogter gekry en Ladysmith ’n dogtergemeente binne vyf jaar ná sy stigting.
Ná sy vertrek is ds. H.F. Schoon, die “Vader van die Natalse Kerk”, bevestig. Met sy liefde vir Natal het hy in 1883 geredelik ’n beroep aangeneem na sy tweede en laaste standplaas, waar hy op 14 September 1883 bevestig is. Ná Newcastle se afstigting het Dundee deel van die gemeente Ladysmith gebly tot in die jaar van ds. Schoon se aftrede (1917). Volgens Ons gemeentelike feesalbum het “Vader Schoon” sy stempel meer as enigiemand anders op die gemeente afgedruk. Gedurende sy dienstyd het dit van ’n plattelandse tot ’n dorpsgemeente ontwikkel. Die trek van die plaas na die dorp het steeds toegeneem en ook die instroming van lidmate uit die ander drie provinsies. So is ’n aantal probleme geskep en het die karakter en struktuur van die gemeente stadig maar seker verander. Al het die drie afstigtings tussen 1859 en 1917 die gemeente se grense steeds nouer gemaak, het die lede en die sieletal nie verminder nie.
Ds. Schoon het langer as drie dekades in die gemeente gearbei tot hy op 25 April 1917 tydens ’n volle Sinodesitting in Durban weens afnemende liggaamskragte sy emeritaat en pensioen aanvaar het. Die toe 78 jaar oue leraar is einde Januarie 1930 op die plaas Keerweder in die distrik Ladysmith oorlede.