Holst is terug van sy reis deur die land en nou gaan hy 'n paar maande in Kaapstad ontspan. Jan Greshoff vertrek die
Laat my begin deur julle albei te bedank vir die middag en aand wat ek aan julle huis deurgebring het. Dit was 'n ontmoeting wat altyd vir my onvergeetlik sal bly. Jy weet,
Gerrit, die ontmoeting met digters, wie se werk ek op 'n afstand bewonder het, was nog altyd vir my 'n ontnugtering. Die mens is so dikwels, uiterlik gesien, van 'n ander tekstuur as sy poësie. Ek sal nooit vergeet - laat my maar geen name noem nie - hoe ek een van die allerfynste Hollandse digters in Brussel ontmoet het. Hy het met sy growwe grappe op my die indruk gemaak van 'n slagterskneg, wat met 'n byl groot stukke beesvleis moes afgekap het op 'n blok. Maar dat hy sonnette geskryf het, nee, dit was vir my die mees onverklaarbare teëspraak.
Maar jy en Katryn het die wêreld van doodgewoon menswees laat saamval met die wêreld van buitengewoon digterwees, julle het 'n vierkant laat koïnsideer met 'n sirkel. Dit was vir my iets seldsaams selfs in ons tyd van onmoontlike dinge wat moontlik word. Nou weet julle waarom die middag by julle aan huis die hoogtepunt van my reis in Europa was.
Miskien moet ek die digterlike neiging bereg om ongehoorde assosiasies te maak. Maar, jij weet, Gerrit, as jy kon geskilder het, sou jy geskilder het soos El Greco; en, as hy kon gedig het, sou hy gedig het soos jy. Sy figure staan in
Jy het my gesê dat jy sukkel om 'n nuwe geheel te vind vir digterlike skepping. Gaan jy en Katryn na die Pradomuseum in Madrid en dan na Toledo waar die El Grecohuis is. As die lewe en werk van El Greco nie 'n Achterbergtema is nie, dan is ek nie 'n Boer uit die Transvaal nie.
Daarvan gepraat, ek stuur vir julle 'n klein werkie van my eie, 'n Eselsromannetjie. Dit is 'n poging om drie inkongruente dinge saam te voeg: die lewe van twee Boereseuns op 'n plaas; die lewe en gewoontes van twee eseltjies, wat gewoonlik verag word maar 'n eie Bijbelse verlede het; en die geboorte, lewe, en kruisiging van Christus. Dit is 'n poging om dinge, wat ons gewoonlik beswaar met 'n warrag ewigheid, eenvoudig te sien in die straalverbreking van plek en tyd. Ek hoop julle kan my Wes-Transvaalse Afrikaans verstaan.
Voor ek afsluit: Ek het bietjie navraag gedoen oor die moontlikheid om jou onder die kuituurverdrag na Suid Afrika te laat kom, Gerrit. Ongelukkig sal dit jou onder verpligtings plaas wat vir jou as digter nie lekker sal wees nie - voorlesings, ontvangste ens. Maar ek wil tog probeer of dit niet op 'n ander manier kan geskied nie. Hoe, weet ek op die oomblik nie; maar met tyd kom raad. Ek wil hê jy en Katryn moet een of ander tyd hierdie wye land, Suid Afrika, sien, waaroor die Voorsienigheid afwisselend toornig-ongenaakbaar, koninklik-vrygewig, mild en menslik gewandel het, baie jare gelede.