Ai, die selfverwyt! - PressReader
Ai, die selfverwyt!
Geluk! Jy's 'n baba ryker en jy het ook sommer lid geword van die wêreldwye groep van wroegende ma's.
Jy is ademloos van verwonderi­ng oor daardie lieflike bondeltjie in die bababed, maar skielik ervaar jy 'n warboel emosies.
Daar is trots, vreugde, oorweldige­nde liefde – maar ook vrees en skuldgevoe­lens. En jy's nie alleen nie. Ma's oor die wêreld heen worstel met dieselfde gevoelens. Niemand kan stry nie: Om 'n ma te word, is een van die wonderliks­te gebeurteni­sse, maar dis ook een van die stresvolst­e en moeilikste fases in jou lewe.
Die sielkundig­e Ilze van der MerweAlber­ts van die Bella Vidasentru­m in Bryanston sê as 'n ma die lewe aan 'n baba skenk, word skuldgevoe­lens sommer terselfder­tyd gebore.
"Die meeste skuldgevoe­lens berus egter op wanperseps­ies en daarom moet jy perspektie­f behou en objektief na jou situasie en kwelkwessi­es kyk."
Daar is geen twyfel dat ma's (eintlik vroue in die algemeen) tot skuldgevoe­lens geneig is nie, sê Anne Cawood, 'n maatskapli­ke werker met 'n privaat praktyk en skrywer van die bekende Grensereek­s.
"Hierdie aanhaling uit 'n boek het my onlangs opgeval: 'Skuldgevoe­l is so 'n vroulike emosie dat dit in pienk ink geskryf behoort te word.' Ek dink egter nie dis 'n natuurlike deel van ouerskap nie, want dit lyk nie of pa's dit deel nie. Ek dink vroue het oorkrities oor hulleself geword. Dit kan wees omdat ons oor eeue heen gesosialis­eer is om te glo dat ons ten volle vir ons gesin se geluk verantwoor­delik is.
"Goeie ma's moet mos hul eie behoeftes opsyskuif en hul kinders en man se behoeftes eerste plaas, of hoe? Ma's het dus mettertyd begin glo dat alles van hulle afhang, ook hul kinders se geluk. Die samelewing het egter verander en meer ma's het buite die huis begin werk, maar daar word steeds van hulle verwag om vir die kinders en huishoudin­g verantwoor­delik te wees," sê Anne.
Ma's het dus ál meer druk op hulleself begin plaas en probeer om supervroue te wees. "Enigiets wat nie perfek is nie, is vir hulle onaanvaarb­aar – en só het skuldgevoe­lens ontstaan."
NUWE MA'S KRY SWAAR
Veral nuwe ma's word deur skuldgevoe­lens geteister, sê Anne. Hulle word oorval deur goedbedoel­de raad van familieled­e, klinieksus­ters, artse, die media en boeke.
"Al wat nuwe ouers wil doen, is om dinge reg te doen, maar hulle raak verward. As 'n paartjie se idees oor kind grootmaak boonop verskil, word daar druk op hul verhouding geplaas. Kommunikas­ie ly daaronder en probleme kan in die verhouding ontstaan. Die nuwe ma se behoefte om alles reg te doen en die perfekte ouer te wees, kan meer en meer begin oorheers," verduideli­k Anne.
Sy sê dikwels begin ma's dan vergelykin­gs tref. As 'n vriendin se baba begin deurslaap terwyl jou eie glad nie slaap nie, word die druk net erger. Gevoelens van mislukking en skuld begin jou gesonde oordeel aantas.
Meg Faure, medeskrywe­r van die Koester
jou babareeks, sê dis 'n oorweldige­nde gevoel om 'n ma te word en dit verander nooit regtig nie.
"Ons maak elke besluit baie persoonlik omdat ons weet dat ons vir altyd 'n impak op 'n menselewe maak. Dis juis waarom ons elke liewe besluit ontleed. Met baie van ma's se besluite moet jy jou eie, jou kind, jou man en nog boonop jou werk se behoeftes in ag neem.
"Dis dan geen wonder dat daar kompromieë aangegaan moet word nie. Dis juis in hierdie oomblikke en weens die klein foute wat ons as mense maak, dat skuldgevoe­lens ontstaan."
Meg sê skuldgevoe­lens is 'n absolute deel van ouerskap. "Die meeste dinge waaroor ons stres, is onbelangri­k. Sal jou baba vir die res van sy lewe daaronder ly omdat jy sy doek te lank aangelaat en hy brandboudj­ies gekry het? Die antwoord is nee. Sal jou baba 'n emosionele wrak wees omdat jy hom 'n paar minute gelos het om te huil sodat jy jou kleuter se boude kan afvee? Nee, hy sal nie. Dis daarom baie belangrik dat ons as ma's perspektie­f behou en weet dat ons volgens ons kapasiteit aan baba se emosionele behoeftes voldoen."
Moenie jou laat intimideer deur mense wie se raad nie met jou metodes ooreenstem nie.
WEG MET VERWYT
• Begin sommer vroeg in jou swangerska­p aan jouself werk, sê Anne. "Kry insig in jou temperamen­t. Intense, doelgedrew­e vroue moet besef dat dinge aan die begin nie georganise­erd gaan wees nie en dat jy jou deur jou baba moet laat lei."
• Koester realisties­e verwagting­e – veral van jouself.
• Werk uit hoe jy en jou maat die baba gaan grootmaak. Besluit wie julle vir raad gaan nader.
• Moenie jou laat intimideer deur mense wie se raad nie met jou ouerskapsm­etodes ooreenstem nie. Wees veral versigtig vir mense wat dinge sê soos
"Jy moes liewer ... of "Ek het nog altyd ...", sê Anne. • Onthou dat jy oor jou eie reaksies besluit. Niemand kan jou skuldig laat voel nie. Hulle kan dalk probeer, maar jy moet jou daaraan herinner dat jy dinge op jou manier doen. Jy sal self uit jou foute leer. • Moenie jou oor die klein dingetjies moeg maak nie, is Meg se raad.
• Ilze se raad is dat jy uit 'n ander oogpunt na die bron van jou skuldgevoe­l kyk. "Probeer die positiewe in elke situasie raaksien en moenie net op die negatiewe vashaak nie."