Rook maak dood! (Graad 4-6) Omgewingskwessies & Menseregte. In hierdie hoofstuk gaan jy: Lees en kyk: Begrip Lees en kyk: Letterkunde - PDF
Download "Rook maak dood! (Graad 4-6) Omgewingskwessies & Menseregte. In hierdie hoofstuk gaan jy: Lees en kyk: Begrip Lees en kyk: Letterkunde"
1 Rook maak dood! In hierdie hoofstuk gaan jy: Lees en kyk: Begrip Lees en kyk: Letterkunde Luister en praat Skryf en aanbied n berig lees oor die gevare van rook n gedeelte van n gedig lees en ontleed n praatjie lewer oor die gevare van rook n plakkaat maak om te gebruik tydens n protesoptog Omgewingskwessies & Menseregte (Graad 4-6)
2 Afrikaans (ond) 478 Lees is lekker! Lees die volgende berig wat in die Jip verskyn het en beantwoord die vrae wat daarop volg. Jy moet weet... Deur: Riëtte Grobler Woensdag 03 Maart :01 1. As jou ouers al om jou rook vandat jy klein is, in die kar, sommer in jou slaapkamer, of waar ook al en jy daaraan gewoond is om tweedehandse walms in te asem, is dit dalk nou tyd om dié scary inligting met hulle te deel. 2. Navorsers in Finland het bevind tweedehandse tabakrook kan kinders se longe reeds van kleins af verniel en kan baie ernstige skade tot gevolg hê teen die tyd wat hulle tieners is, berig Reuters. 3. Volgens die webwerf word tweedehandse rook ook "passiewe rook" genoem en kan 'n sigaret, pyp of sigaar dit veroorsaak. As nie-rokers blootgestel word aan tweedehandse rook, word dit "onwillekeurige rook" genoem. 4. Hoe meer jy daaraan blootgestel word as jy nié rook nie, hoe meer raak die gevaarlike gifstowwe in jou lyf. 5. So 'n paar van die goor siektes waarvoor nie-rokers moet versigtig wees as hulle deur rokers omring word, sluit long kanker; 'n seer keel en toe bors; long infeksie, asma-aanvalle en ernstige oor-infeksies by kinders in. [Uit:
3 Vrae: 1. Wat is die tweedehandse walms wat daar van gepraat word in par. 1? 2. Gee die korrekte Afrikaanse woord vir scary. 3. Wat is die scary inligting wat jy met jou ouers moet deel? 4. Wat het die navorsers in Finland bevind? 5. Watter ander inhoud dink jy sal jy vind op die webwerf 6. Voltooi die volgende sin: Tweedehandse rook kan ook genoem word. 7. Hoekom dink jy word dit onwillekeurige rook genoem wanneer nie-rokers aan tweedehandse rook blootgestel word? 8. Haal n sinoniem vir onaangenaam aan uit par Noem drie siektetoestande wat nie-rokers kan oorkom wanneer hul blootgestel word aan tweedehandse rook. 10. Hoe voel jy oor rook? Skryf drie sinne wat jou standpunt daaroor duidelik weergee.
4 Letterkunde Bestudeer die volgende uittreksel uit Die avonture van Wilde Willemientjie, deur Riana Scheepers, en beantwoord die vrae wat volg.
5 Vrae: 1. Wat beteken dit as iets nie pluis is nie? 2. Wat gebeur wanneer almal deur die vlamme meegesleur word? 3. Hoekom dink jy is baie (r. 9) in hoofletters geskryf? 4. Noem die leesteken in reël Hoekom hoort die mens wat die vuur begin het in die verderf? (r. 16) 6. Die eerste gevaar van die veld is vuur. Wat is die tweede gevaar? 7. Bestudeer die volgende reël uit die leesstuk: dis die diewe, stropers, skelm jagters wat moorddadig na die diere gluur 7.1 Wat is n stroper? 7.2 Watter dier in Suid-Afrika mag dalk uitsterf as gevolg van stropery? 8. Hoe gedra iemand hulself as hulle dink hulle is grootmenere? 9. Benoem die rympatroon in die gedig. 10. Die spreker noem die stropers en diewe idiote Dink jy dit is reg om iemand n idioot te noem? 10.2 Hoekom dink jy word hulle idiote genoem?
6 Rook maak dood! Bestudeer die prentjies hieronder en voer die opdrag uit wat volg. Rook is nie net sleg vir die mens se gesondheid nie, maar ook vir die omgewing. Mondelinge Opdrag: Jy word uitgenooi na die parlement om te praat oor die gevare van rook. Jy moet die ministers oortuig om rook te verbied omdat dit gevaarlik is op baie verskillende maniere. Gaan doen navorsing oor die gevare van rook en lewer n kort toespraak van 2 minute oor hoekom jy dink rook verbied moet word. Jy mag ook van visuele hulpbronne gebruik maak om jou standpunt te versterk.
7 Waar `n rokie trek... Bestudeer die berig hieronder en voer die opdrag uit wat volg. STRENGER ROOKWETTE VOORGESTEL Rokers sal in die toekoms moet seker maak hulle is 50m van ander mense af as hulle n sigaret op die strand wil aansteek. Dít is een van die voorgestelde strenger rookregulasies wat onlangs in die Staatskoerant deur dr. Aaron Motsoaelidi, nasionale minister van gesondheid, aangekondig is. Daar word beplan om die Wet op die Beheer van Tabakprodukte (1993) nóg strenger te maak. Mense het drie maande tyd om op die voorgestelde veranderings te reageer. Dit sluit in dat diegene in beheer van n openbare plek of n werkgewer moet toesien dat niemand onder 18 jaar in die rookgebied kom nie. Dié gebied moet duidelik gemerk, skoon, met asbakke toegerus en minstens 10 m van n venster en ingang af wees. In openbare plekke sal mense net toegelaat word om in die rookgebied te rook en nêrens anders nie. Geen vermaak mag ook in n rookgebied aangebied word nie. Die eienaar of werkgewer van n openbare plek mag ook besluit om rook enige plek op die perseel te verbied. [uit: Jou toespraak in die parlement het nie op dowe ore geval nie en die ministers wil duidelik strenger wette instel. Jy dink egter dit is nie goed genoeg nie en wil hê rook moet heeltemal verban word. OPDRAG: Ontwerp n A3 plakkaat wat jy kan gebruik tydens n protesoptog of wat jy op lamppale kan plak om jou boodskap oor te dra. Onthou dat jou boodskap duidelik moet wees en van ver af gesien moet kan word. Dink n gepaste slagspreuk uit wat in mense se koppe sal vassteek wanneer hul daaraan dink om n sigaret aan te steek!