Repin is gebore in Tsjoegoejef, Rusland (nou in Oekraïne). Sy ouers was Russiese militêre setlaars. In 1866, nadat hy ikoon- en portretskildering bestudeer het, is hy na Sint Petersburg, waar hy tot die Keiserlike Kunsakademie toegelaat is. Van 1873 tot 1876 het op sy akademiese toelae in Italië gereis en in Parys, Frankryk, gewoon waar hy aan die Franse Impressionisme blootgestel is. Dit het ’n blywende invloed gehad op sy gebruik van lig en kleur. Sy styl was egter altyd nader aan die ou Europese meesters, veral Rembrandt, en hy het nooit self ’n Impressionis geword nie.
Repin het bekend geword deur sy skildery Bootslepers op die Wolga, waarin die lot van hierdie arme mense uitgebeeld is. Hy was deur sy hele loopbaan aangetrokke tot gewone mense soos hyself, en hy het dikwels plattelandse mense geskilder, hoewel hy later ook lede van die Russiese imperialistiese adel, die intelligentsia en die aristokrasie geskilder het, onder wie tsaar Nikolaas II.
Kort voor die sluipmoord op tsaar Aleksander II in 1881 het hy ’n reeks skilderye geskilder met die rewolusionêre beweging as tema. In 1885 het Repin een van sy psigologies mees intense skilderye voltooi: Iwan die Verskriklike en Sy Seun. Dit beeld ’n geskokte Iwan uit wat sy sterwende seun omhels nadat hy hom in ’n woedebui doodgeslaan het. In teenstelling met hom is sy seun kalm, amper Christus-agtig.
Een van Repin se mees komplekse skilderye, Antwoord van die Zaporozje-Kosakke, het baie jare van sy lewe in beslag geneem. Hy wou dit skilder as ’n studie in lag, maar het ook geglo dit betrek die ideale van vryheid, gelykheid en broederskap; dus Kosak-republikanisme. Hy het dit in die laat-1870's begin en in 1891 voltooi. Ironies is dit dadelik gekoop deur die tsaar, wat 35 000 roebel daarvoor betaal het – ’n buitensporige bedrag vir dié tyd.
In sy latere jare het Repin baie van sy beroemde tydgenote geskilder, soos die skrywer Leo Tolstoi, die wetenskaplike Dmitri Mendelejef en die komponis Modest Moessorgski.