Munhu wosungula wa mulungu ku dyondza hi Devil’s Claw akuri mu German, G.H. Mehnert, loyi anga dyondza hi ximilani lexi kusuka eka tinxaka ta San na Nama tale Namibia hi 1904. Ikhonomi ya hina yi le rivaleni swinene, naswona ku sukela 1994 yi yile yi tiyelela eka ku katsiwa eka sisiteme ya masiva hinkwayo. Tindhawu ta hina ta swa timali i nsusumeto wa xikombiso xa kahle, lowu nga sirhelelanyana eka mabubutsa ya ikhonomi ya matiko hinkwawo. I yinwe ya swilaveko swa ku ri mafambiselo ya huvo ku va la ya kahle ya rhelela leswaku lava nga ta swi nghenela va ta kota ku lemuka leswaku vutihlamuleri bya vona hi byihi na bya vanwana hi byihi. Hikokwalaho, i yinwana ya malunghiselo ya nghingiriko wa ku pulana ka IDP ku tiyisisa leswaku ku na ku twisisa ko hlantsweka ka mitirho hinkwayo leyi lavekaka, na le ka vanhu kumbe mintlawa leyi nga ta sungula mitirho leyo?