Maar minder as ’n eeu gelede is daar heftig gebaklei teen die aanvaarding van Afrikaans. Trouens, baie mense het gevoel ons moet die statige Nederlands as ons skryftaal behou... so nie, moes ons noodgedwonge verengels, maar ons moes asseblief tog net nie “ons standaarde so verlaag deur erkenning aan ’n growwe kombuistaal soos Afrikaans te verleen nie”.
Dat Afrikaans betreklik spoedig daarin kon slaag om sy kritici die mond te snoer, is in ’n groot mate te danke aan die eerste ernstige digters in ons mooi taal in die beginjare van die twintigste eeu, net ná die Anglo-Boereoorlog.
Hier volg die gedigte van ’n vyftal van daardie digters... werkies wat geslagte lank deur kinders by kunswedstryde en elders opgesê is en as sodanig ’n kennelike deel van die Afrikaner-kultuur geword het...
NOTA: Gedigte van ons eietydse digters is natuurlik onderhewig aan kopiereg en mag nie klakkeloos deur ’n publikasiehuis soos Mieliestronk.com oorgeneem word nie. Dit geld egter nie die werke van die vroeë digters en skrywers in Afrikaans wat reeds meer as vyftig jaar gelede oorlede is nie. Sulke werke word ingevolge die Suid-Afrikaanse reg tot openbare besit gereken. (Die Amerikaners sê so iets is “in the public domain”, hoewel ’n tydperk van sewentig jaar sedert afsterwe in die VSA geld.)
Totius (Jakob Daniël du Toit, 1877-1953): Totius se jukstaponering van die gegoede treinpassasier en die arm meisietjie by die tent wat altwee na mekaar se wêrelde hunker, bly tot vandag toe ’n treffende uitbeelding van die mens se rustelose strewe na die “beter lewe” wat altyd op ’n ander plek sou bestaan.