Diabetes neem toe in Suid-Afrika - WelstandWelstand
Tuis / 2016-eetgewoontes / Diabetes neem toe in Suid-Afrika
Woensdag | 07 Desember | 2016
Een van die grootste gevare van diabetes is dat daar baie individue is wat ongediagnoseer bly, sê dr. Trischka Potgieter, ʼn algemene praktisyn by Medicross Springs se gesins- mediese en tandheelkundige sentrum.
“Dit is veral waar in Suid-Afrika, waar diabetes ʼn snelgroeiende probleem geword het, met groot getalle mense wat nie gediagnoseer word nie en dus nie behandel word nie.”
Diabetes is ’n mediese probleem waar die menslike liggaam óf nie genoeg insulien kan vervaardig nie óf nie die insulien effektief kan gebruik nie. Insulien is ʼn hormoon wat deur die pankreas vervaardig word en laat toe dat die suiker in voedsel ons selle binnegaan en ons voorsien van die energie wat ons nodig het om te funksioneer.
Daar is twee hooftipes diabetes ─ tipe 1 en 2 ─ wat soortgelyke simptome kan hê hoewel hul oorsake heel verskillend is.
Potgieter verduidelik dat albei tipes van die siekte gevaarlik kan wees indien hulle nie behandel word nie. Met verloop van tyd kan dit die bloedvate en lewensbelangrike organe soos die niere beskadig. Lyers loop die risiko van blindheid, koronêre hartsiektes en beroerte. Albei tipes diabetes se simptome sluit in dikwelse behoefte om te urineer, konstante dors, verhoogde aptyt, gewigsverlies, moegheid, wasige sig, wonde wat stadig gesond word, en sproei of jeukende genitalieë.
“Sowel tipe 1- as tipe 2-diabetes kan suksesvol bestuur word, veral as dit betyds opgespoor word,” wys sy uit.
“Hoe vroeër die siekte bestuur word, hoe kleiner sal die uitwerking op die persoon se gesondheid en welstand wees. Albei tipes diabetes is algemene en dikwels voorkombare oorsake van morbiditeit en mortaliteit, nie net in Suid-Afrika nie maar wêreldwyd,” sê sy.
Tipe 1 en 2 diabetes ─ die verskille
Tipe 1-diabetes word gewoonlik op ʼn jong ouderdom gediagnoseer. Dit word dikwels “jeugdiabetes” genoem en kan nie voorkom word nie. In hierdie vorm van die siekte, wat tussen 5% en 10% van alle mense met diabetes raak, vervaardig die menslike liggaam min of geen insulien. Dit is omdat die lyer se immuunstelsel die insulienproduserende selle in die pankreas vernietig. Dit veroorsaak verhoogde glukose in die urien en bloed. Dit kan suksesvol behandel word onder mediese toesig en met daaglikse insulieninspuitings.
Tipe 2-diabetes kom meesal by volwassenes voor, hoewel groeiende getalle jonger mense daarmee gediagnoseer word. In hierdie geval produseer die pankreas insulien maar die liggaam kan dit nie gebruik nie. Die redes hiervoor sluit in genetiese faktore, obesiteit, klimmende jare, en ʼn dieet ryk aan vette, suiker en sout. Dit is verreweg die algemeenste vorm van diabetes. Tussen 90% en 95% van alle diabete ly hieraan.
By baie individue word die ontwikkeling van tipe 2-diabetes verbind met ʼn ongesonde, sedentêre leefstyl. Dit kan voorkom word deur gesond te lewe. Diegene wat dit reeds het, kan die toestand bestuur deur gesond te eet, gereeld te oefen en hul gewig dop te hou. Sommige mense kan medikasie nodig hê, hetsy tablette hetsy inspuitings. Die risiko om tipe 2-diabetes te kry, neem toe met ouderdom. ʼn Opspoortoets moet vir mense oor 40 deel wees van enige gesondheidsondersoek, of vir jonger pasiënte met ʼn familiegeskiedenis van diabetes of ander risikofaktore, soos ʼn sedentêre leefstyl en obesiteit.
“Selfs al merk jy net een van die simptome op, is dit die moeite werd dat jou dokter of apteker ʼn basiese opspoortoets doen. As die opspoortoets ʼn abnormale resultaat het, sal ʼn vastende toets en ander verwante toetse gedoen word om die diagnose te bevestig. Dit sal jou kans gee om mediese behandeling te kry en, indien dit nodig is, om die nodige verandering in jou leefstyl aan te bring,” sê Potgieter.