MURRAYSBURGER. Sondag 15 Julie The secret is out! - PDF
MURRAYSBURGER. Sondag 15 Julie The secret is out!
Download "MURRAYSBURGER. Sondag 15 Julie The secret is out!"
1 MURRAYSBURGER The secret is out! Go to The Murraysburger is available on the website. Hard copies available at April 2011 Kweperlaan Coffee Shop on request. Price: R1.00 Contact details on page 2 Augustus 2012 No 17 Sondag 15 Julie 2012 Dit het die vorige dag al begin sneeu. Die dorp was spierwit en die strate lekker morsig want almal het rondgery om die sprokieswêreld te sien ontvou. Sondagoggend was die sneeu in die dorp al gesmelt maar die berge reg rondom was sprokies-mooi. Die pragtige Sneeubergpad het beloof om die weg te baan na 'n skouspel wat mens nie aldag te sien kry nie en drie inkommers besluit om te gaan kyk. Net voor Die Vlei, sowat 20 km uit, was daar duidelike tekens van 'n groot worsteling op die pad soos die reuse spore van 'n groot trekker en die pap-getrapte pad van getuig het. Hier het iemand vasgesit en een van die nabye boere moes kom help, maar moenie dink dit het die inkommers afgeskrik nie nee wat, hulle is al dieper die berge in en later was dit duidelik van die maagdelike sneeu dat hulle voertuig die eerste van die dag op die deel van die pad was. Nog steeds het dit hulle nie van koers af laat raak nie en ook maar goed so die res van die pad was 'n absolute wonderwêreld van ongeskonde sneeu, die pad soos 'n rivier van melk met net die punte van die bossies langs die pad wat uitsteek om die weg aan te dui. Sou ons geskrik het vir die ooglopende gevare, het ons nooit dié wonderlike ervaring beleef het nie. Die volgende dag vertel ek vir van die ouer garde wat ons gedoen het. Julle het WAAAT! Die Sneeuberg gery! Was julle mal? Fools rush in... Maar dit was vir seker die moeite werd!
2 BRIEWE/LETTERS TEL/FAKS: SMS: / EPOS: / POSADRES: Voortrekkerstraat 30, Murraysburg, 6995 Skuilname mag gebruik word, maar alle briewe moet vergesel wees van n naam, adres en handtekening. Die redaksie behou die reg voor om briewe te verkort of te verwerp. Die sperdatum vir bydraes is middel van die maand. Pseudonyms may be used, but all letters must be supported by a name, signature and address. VAN DIE The REDAKSIE editors reserve... the right to edit or reject letters. The deadline for contributions is middle of the month. Ons het so 'n lekker brief gehad van Chris Schonken van Kuilsrivier. Hy was hier in Murraysburg op skool maar lees self sy brief. Ek vertrou dat sy skrywe 'n hele paar ander oud-murraysburgers se geheues sal losskud en ons hoop om ook van julle te hoor. Hierdie winter is geniepsig tannie Lenie van oom Dammetjie sê sy het nog nooit so iets beleef nie en sy bly darem al báie lankal hiersô. Oom Dammetjie sê net dit was weer effens koelerig vanoggend... Groete, René soggens gelui het en hoe die ou kleintjies soggens in die winter maar swaar opgestaan het. Die naweke saam met Gerhard en Schalk op hul plaas. Die droë springbokbiltong heel onder in die boks. Die lekker rooikonfyt (ons kon nooit agterkom watter soort dit eintlik was nie-) broodjies by die koshuis pouses. Oom Donsie se winkel en sy goeie hart. Die kwaai dominee wie se intree preek gegaan het oor n nuwe besem wat skoonvee. n Preek wat ek nooit sal vergeet nie. Wens ek kon weet waar almal is. Ook die hartseer in 1972 met die heengaan van die twee Hope seuns, George en Christie. Murraysburg baie dankie. Heil Murraysburg. Chris Schonken Boegoestraat 3 Annandale KUILSRIVIER Goeie dag daar in die wit en koue pragtige Karoo! Ek het bietjie op die internet rondgeblaai en kom toe op die koerantjie af. Die Murraysburger. Ek het almal deurgelees en met deernis weereens die sout van die aarde-mense van Murraysburg in elke storie ontmoet. Ek was ook n inkommer, vanaf Kaapstad, soos Francois Baard (1971) in die Murraysburger geskryf het, maar soos Murraysburg se mense is, was, ek gou laat tuis voel. Ek was in 1968 in Std 9 (Graad 11) en 1969 in matriek. Ons was net 6 in die klas. Dis nou, die uwe, Kowie Koen, Gerhard v d Berg(Patat), Andreas Mulder (Garies), Schalk van Heerden en Willem Lombard. Arme Kowie het party dae maar swaar gehad tussen ons seuns. Ek was ook tuis in die koshuis. Tafeltennis gespeel net wanneer ons die kans gehad het. Daardie dae was daar nog n kragstasie en in die nag se stilte het die eentonige tromspel van die Black Stone masjien jou gou laat slaap. Daar was ook nie FM radio ontvangs nie maar ek het my radio aan die speel gekry op kortgolf en so geluister hoe die eerste man sy voet op die maan gesit het in Ons rugby was die beste. Onder die afrigting van Mnr A Stopforth, onoorwonne. Mnr Wahl die skoolhoof. Die duiwehok ons skoolbus. Ou Christie, wie die koshuis se donkie gestook het en dan was daar ook die koshuisvader, Mnr Erwee. Die opstaan handklok wat ek ~ For kid s eyes only ~ When your Mom is mad at your Dad, don t let her brush your hair -2-
3 Suzette Celliers van ABSA help weer AFKONDIGING i.v.m. VLEISBASAAR Danksy Suzette Celliers, Provinsiale Hoof: Bemarking van ABSA in Port Elizabeth was Huis Spitskop op oud-president Mandela se verjaarsdag die ontvanger van n groot geskenk, agt rolstoele en enkele krukke! Tydens Celliers se besoek in Mei aan Huis Spitskop het die vreugde van die inwoner, wat die rolstoel, wat ABSA geskenk het, ontvang het, haar so aan die hart gegryp dat sy die inrigtingshoof, Ettienne Terblanche, versoek het om die name en motiverings van ander inwoners wie se lewe deur n rolstoel vergemaklik kan word, vir haar te laat kry. Slegs twee maande later kon Terblanche die rolstoele by die plaaslike ABSA-tak gaan haal en ervaar nog agt inwoners die vreugde van groter en makliker beweeglikheid. Die beheerraad en inwoners wil graag langs hierdie weg hulle dank aan ABSA en meer spesifiek, Suzette Celliers, betuig. Sonder Celliers se warm hart en dryfkrag sou dié groot geskenk nie moontlik gewees het nie. 1. Vir die opsaag van karkasse benodig Danie baie hulp. Weens gesondheidsredes kan hy dit nie meer soos in die verlede hanteer nie. Danie wil graag vir die persone wat bereid is om te help vooraf wys hoe dit in die verlede gedoen is by Pieter in sy slaghuis. 2. Vir die vleisprojek word donasies gevra in die vorm van geld, verpakkingsmateriaal en vleis. 3. Bestellings sluit op 19 Aug Diakens kollekteer asb. in wyke. 5. Sperdatum vir wild en beesvleis is 10 Aug Alles moet klaar bewerk en gevries wees teen Die basaarkomitee: Danie, Jacques en Christa moet Danie asb. bystaan waar nodig 8. Tydens "All Pay" en die dag daarna kan daar nie opsaagwerk in die slaghuis gedoen word nie. Hou dit asb. in gedagte wanneer julle vleis kom aflewer. Kerkraad, NG Kerk Murraysburg Ou Boeke? Moet dit asseblief nie gaan staan en verbrand soos die Limpopo se Dept van Onderwys doen nie. Tannie Elsie Smuts soek dringend na ou boeke wat sy vir die Hospice in Paarl en vir TEARS in Vishoek wil skenk vir hulle tweede-handse boektafels. Die Hospice en die goeie werk wat hulle doen, het geen bekendstelling nodig nie maar nie almal weet wie TEARS is nie. Dit staan vir The Emma Animal Rescue Society. Besoek gerus hulle webwerf by om meer van hulle te wete te kom. -3-
4 Izak en Johanna van der Merwe 40 jaar getroud Veral in ons tyd is dit 'n groot prestasie om veertig jaar gelukkig getroud te wees en het Izak en Johanna van der Merwe van Stellenboschvlei hulle dankbaarheid by twee geleenthede met die Murraysburgers gedeel. Aangesien Izak boonop sy sewentigste verjaarsdag herdenk, is daar genoeg rede om fees te vier. Op 23 Julie het die Van der Merwe-egpaar n besondere ete vir die woonstelbewoners van Huis Spitskop en vriende, wat in die dorp woonagtig is, by Huis Spitskop aangebied. Aangesien hulle die funksie vir hulle ouer vriende besonder spesiaal wou maak, kon die inwoners van Spitskop elkeen n geliefkoosde dis kies, wat dan op die spyskaart verskyn het. Nie sommer sal daar weer in Murraysburg n ete wees waar kerrie-afval, skaapkop, skaapboud en ander heerlikhede op die spyskaart sal wees nie! Oscar Smuts, n ou familievriend, het die inwoners en vriende se gelukwensinge en dank aan Izak en Johanna oorgedra. Ten spyte van die winterkoue en gladde, nat grondpaaie het n groot groep vriende laatoggend op 7 Julie op Stellenboschvlei byeengekom om saam fees te vier. Almal was in n feestelike stemming daar elkeen in n mindere of meerdere mate in Izak se verjaarsdaggeskenk, die welkome sagte winterreën, gedeel het. Danksy hulle warm harte het die Van der Merwes se huis letterlik bolgestaan en het die tagtig plus gaste vanaf die tien weke-oue klein Frederik de Klerk tot die 83-jarige Oscar Smuts n plekkie gevind om gesellig met die ander gaste te verkeer. Voordat daar laat reg geskied is aan die heerlike viergangete het Johanna en hulle twee kinders, Hannemi en Johnny, vir eggenoot en pa Izak gelukgewens. Gelukkig kon Izak met 'n grappie of twee weer die vrolike stemming herstel, want veral die twee kinders se woorde aan hulle pa het n lastige knop in menige keel veroorsaak. Elke -4- teenwoordige het weereens besef hoe kosbaar mooi onderlinge gesinsverhoudinge is. Die bonus van ouerwees wees was die gereserveerde plekkie aan die mooi gedekte tafel. Tog het die baie ander gaste die keurige ete, soos net Johanna van der Merwe dit kan voorsit, geniet en het alles baie vlot verloop. Hier teen drie-uur, toe die Stormers en die Cheetahs mekaar in slegte weer die stryd aansê, het soveel as wat kon, binne bereik van die kassie nesgeskrop, alhoewel Izak slegs die Stormerondersteuners genooi het om die wedstryd op die groot skerm te volg! Die Bulls-ondersteuners het 'n lae profiel gehandhaaf! Daar is lanklaas deur soveel Murraysburgers so heerlik gesellig saamverkeer en sal Izak se sewentigste verjaarsdagpartytjie ook onthou word as die laaste groot onthaal, wat die Van der Merweegpaar op Stellenboschvlei aangebied het aangesien hulle binnekort dorp toe trek. Van alle Murraysburgers n hartlike dankie vir soveel gasvryheid en vriendskap op Stellenboschvlei die afgelope veertig jaar! Mag die nuwe fase in Izak en Johanna se lewens hulle stoutste verwagtinge oortref! Lisa-Marie, Johanna, Hannahmi, Izak, Johnnie, Fernando Ons wil vir Hein en Erika Grebe hartlik welkom heet in Murraysburg. Hulle het onlangs intrek geneem in die ou kliphuis langs die Bank Shoppe en die koue klippe straal sommer 'n warmte uit sedert hulle daar ingetrek het. Hein het 'n opwindende besigheid begin so reg in die karookraal sonkrag! Ondersteun hulle asseblief.
5 Veels geluk, Kotie. Murraysburg is trots op jou! Kotie van den Berg bewaringsboer van die jaar Kotie van den Berg, wat in die Sneeuberge boer, is deur die Weidingsvereniging van Suider-Afrika ( Grassland Society of Southern Africa, GSSA ) as die bewaringsboer van die Wes-Kaap vir 2012 aangewys. Hy het die toekenning bekend as die Peter Edwards Award op 19 Julie 2012 by die jaarlikse kongres van die GSSA gehou op Langebaan, ontvang. Kotie (Jacobus Albertus) van den Berg is op 28 Januarie 1947 as die oudste seun van Boetie en Andrea van den Berg van Beeldhouersfontein op Murraysburg gebore en het aan die plaaslike hoërskool, waar hy hoofseun was, gematrikuleer. In 1968 het hy die graad B.SC.Agric. met onderskeiding aan die Universiteit van die Vrystaat behaal en in sy finale jaar ook die Farmer s Weekly-medalje vir die landboustudent met die beste volgehoue prestasie verower. Vanaf was hy vakkundige beampte en dosent aan die Landboukollege Grootfontein. In dié tyd het hy ook n B.Sc.Agric.Hons. en n M.Sc.Agric. in weidingsleer met onderskeiding aan die Universiteit van die Vrystaat behaal. Vir die volgende drie jaar was hy lektor in weidingsleer aan die UOVS. In 1978 het hy soos sy vader baie bewaringsbewus op die familieplaas Beeldhouersfontein, wat sowat honderd jaar in die familie se besit is, begin boer. Hy is die derde geslag wat daar woon en werk. Die plaas is in die Sneeuberge geleë en grens aan die suidekant aan die Kamdeboo van Aberdeen. Die klimaat is een van uiterstes met baie wind en koue winters. Die gemiddelde jaarlikse reënval wissel van mm en dit sneeu gereeld in die winter. Die plantegroei wissel van Karooveld, gemengde grasveld tot suurgrasveld met ook n fynboskomponent. Die -5 diversiteit van die veld het sekere voordele, maar bemoeilik ook die bestuur daarvan. Volgens Kotie, het sy oupa (Koot van den Berg) na die groot droogte van 1933 reeds met grondbewaring begin deur klein grondbewaringstrukture te bou. Met die koms van die Grondbewaringswet van 1946 het sy pa (Boet van den Berg) voortgegaan met grondbewaring en veldverbetering. Toe hy die plaas in 1978 begin oorneem, was bewaringsboerdery grootliks gevestig. Van den Berg is passievol oor veldbewaring en verbetering en het oor die jare deurgaans probeer om die veld op die plase Beeldhouersfontein en Komsplaas deur gepaste veld- en veebestuur te verbeter. Hy boer met Merino s, Dohne Merino s en Bonsmaras. Ongeveer 50% van die vee-eenhede is beeste. Die Merinostoet sorg vir goed aangepaste ramme vir eie gebruik. Die kriteria waarvolgens die evaluering vir die toekenning gedoen word, sluit onder andere die volgende aspekte in: algemene veldtoestand, voervloeibeplanning, weidingbestuur, vee- en/of wildbestuur, gebruik van aangeplante weidings, grond-, veld- en waterbewaring, kennis van die veld en plante, algemene netheid, betrokkenheid in die gemeenskap en algemene gesindheid ten opsigte van omgewingsbewaring. Die paneel van beoordelaars het spesiale melding gemaak van die goeie toestand van die veld, Kotie se pogings om produksiepraktyke en veegetalle aan te pas om te sinchroniseer met die seisoenale beskikbaarheid van voer op die veld, sy goeie kennis van veldplante, sy betrokkenheid by die gemeenskap en die Bewaringskomitee en sy bereidwilligheid om kennis, ondervinding en entoesiasme met medeboere te deel. Die slotsom van die beoordelaars: He is truly a conservation farmer by heart and a worthy winner of the Peter Edwards Award for conservation farming. Van den Berg het die georganiseerde landbou op plaaslike, streeks- en provinsiale vlak met groot onderskeiding gedien en was onder andere voorsitter van die Murraysburgse Sentrale Boere-unie (later die Murraysburgse Distrikslandbou-enwolkwekersvereniging), raadslid van die Streeksdiensteraad Kamdeboo, voorsitter van die verteenwoordigende oorgangsraad van Murraysburg, raadslid van die distriksraad Sentraal-Karoo, bestuurslid van die Wes-Kaapse Rooivleisprodusenteorganisasie, bestuurslid van Agri-Wes-Kaap en direkteur van Karoo Vleisboere Koöp Bpk.
6 Dit het vir die beskeie Van den Berg slegs om dienslewering gegaan en het hy met sy veelvuldige talente op verskeie ander terreine in sy gemeenskap diens gelewer. So was hy voorsitter van die skoolkomitee asook die grondbewaringskomitee en het hy verskeie termyne as hoofouderling diens gedoen. Hy was ook jare by die Murraydeenkommando, later as kaptein, betrokke. Sy vrou, Lina, 'n nooi Erasmus van Theunissen, het hom in al sy ondernemings ondersteun en sy, asook hulle vier seuns, sowel as die hele Murraysburggemeenskap is opreg trots op Kotie van den Berg en bly oor die erkenning wat hy vir sy bewaringsboerdery ontvang het. ~ Die Troue ~ (waarvan net een wiel afgekom het) Destyds het die geleerdes en wetenskaplikes gedink die coelacanth het al miljoene jare gelede uitgesterf, en toe ontdek hierdie selfde slim mense dat dié reuse vis met sy lang vinne nog gesond en lewendig is en deur die vissers van Madagaskar gevang word om geeet te word. Daar is nou weliswaar nie veel van hulle oor nie, maar hulle leef sowaar nog. En so gaan dit hier in die sentrale karoo ook. In hierdie antieke wêreld vind mens goeters en gebruike wat jy dink al dekades gelede opgehou bestaan het totdat jy eendag afkom op n plek waar die plaaslike mense nog bakstene met die hand maak seker nie veel verskillend van die wyse waarop die eertydse Israeliete vir die ou Farao van Egipte moes stene maak nie. En dan kom jy af op n plek waar die putsaers planke saag uit gevalle boomstompe. Hulle enigste gereedskap is n treksaag, die gelyke waarvan mens nog net in die museums by die Knysnabosse te siene kry en hulle saag die planke net so goed as enige -6- masjien. En dan is daar die ou dinge soos paraffienstofies, olielampies en outydse gereedskap wat ek net uit my kinderdae onthou (en dis baie lank gelede) en nog nooit weer gesien het nie. Dié kry jy selfs nog te koop in afgeleë Algemene Handelaar winkeltjies of koöperasies. Maar dis nie al nie - daar is ook sommige gebruike wat die verwering van die tyd weerstaan het. Die meeste boere hier ry deesdae rond met 4x4 s en GPS se, het almal n PC in die kantoor en n selfoon in die bosak, maar as dit kom by die troue van twee jongmense, dan word daar weer saamgetrek soos in die ou dae. n Troue is n ernstige saak maar dit gaan oor baie meer as dit hierdie is ook n baie belangrike geleentheid vir die gemeenskap om bymekaar te kom en vir die ooms om oor die weer te gesels en vir die tannies om op te tof en op datum te kom met al die belangrike nuus van die omgewing en oor wat gebeur het in die jongste episode van 7de Laan wat danksy die SAUK se wanbestuur in sekere areas nie waarneembaar was nie. Die troue word dan ook op n plaas gehou sodat daar genoeg plek is vir almal, die gaste begin al n week voor die tyd van oral-oor opdaag en die dorp se beskikbare blyplekke kreun van die ongewone toeloop. Die vrouens begin al weke voor die tyd pêniek omdat hulle niks het om aan te trek nie en dan word die hangkaste en vloerkiste uitgepak en soos met die brode en vissies van ouds, is daar skielik n oormaat van verskillende stukke klere en skoene wat al van vergeet is. Dié word bymekaar gemeet en gepas en uitgestal om te sien wat gaan by wat. En dan is daar nog die verdere wroeging of daar vir die vir die dag of vir die aand getof moet word want n troue soos hierdie strek oor die hele middag tot diep in die na-nag. Die hangkaste bly sommer vir dae lank oop staan soos die kledingstukke op vertoning oor die kasdeure gehang word of miskien sommer net oopgelos word omdat dit dan makliker is om te sien wat nog moontlik daar binne mag wegkruip elke slag as ma verbystap. Susters ruil oor en weer kledingstukke uit om die poel van kombinasies te vergroot en ousus is heimlik-skuldig verheug om uit te vind kleinsus se klere is vir haar te groot. Dan volg die beurt van al die beskikbare juwele en dié word ook vir dae lank op die bed uitgestal. Die troue was gereël vir die Saterdagmiddag en daar was sommer vroeg al begin sodat die seremonies nie te veel met die etery en dansery inmeng nie. Die gasheer-boer, sy vrou en hul werkers moes net skarrel om alles gereed te kry voor die gaste in erns begin opdaag. Terwyl die
7 gas-boer swoeg, vermaak een van die plaaslike dogters die gaste met die allermooiste viooluitvoerings en verder staan die ander boere hande-in-die-sakke rond en bespreek die weer. Dan is daar n paar dorpenaars, en veral van die nuwelinge, wat hulle probeer slim hou en weet te vertel volgens die internet is daar moontlikheid van reën oor die naweek. Groot fout, moes liewer stilgebly het! En die dames hang uit, en sommiges vál amper uit soos die jonges probeer grootmens wees en die oueres probeer jonk lyk maar hulle is almal net te bly vir die geleentheid om in hierdie harde wêreld hulle vroulikheid te kan vertoon. Om nou by die eintlike trouery uit te kom - die jongman het mos toe n Amerikaanse nooientjie ontmoet en dis met haar wat hy toe die middag in die huwelik sou tree. Dit bring toe verdere komplikasies mee want uit respekte vir die bruid se pa en ma, familie en vriende moes die verrigtinge so half-omhalf in Engels gehou word. Die arme predikant was moedig met die rooitaal en het seker nie te sleg gedoen nie. Gelukkig het hy ook nie die werking van die mikrofoon so lekker verstaan nie, so meeste van die tyd het niemand in elk geval geweet of hy Engels of Afrikaans praat nie. Die bruidegom het nogal goed oor die weg gekom met die Engels verstommend wat die liefde nie alles kan regkry nie. Dis net toe hy vertel van die sjerrie wat na die tyd beskikbaar is, het dit geklink of hy self al n bietjie te veel shjerrie gehad het. Die strooijonker was baie eerlik en het sommer met die intrap gesê my English is not so very well en sonder om verder uit te brei oor watse kwaal sy Engels had, die res van sy toespraak in Afrikaans gelewer. Die seremonie was pragtig en soos maar met alle troues, n geleentheid vir baie vreugde, glimlagte en ook trane. Veral die ma s. Die pa s bly maar net oor die weer praat. Daar was loshand meer as 200 gaste en om vir so n spul mense kos en drank te voorsien, verg goeie organisasie. Die boere weet egter van logistiek, geen wonder hulle voorsate kon dit destyds so lank uithou teen die magtige Engeland nie. Terwyl die gaste toe wag vir die kos om gaar te kom, het die bruidegom se jonger boetie met sy Chenin Blanc Band die tempo en volume so effens begin opdraai ter voorbereiding vir die feesmaal wat sou volg. Mooi musiek gemaak, die twee. En die ooms praat oor die weer. Uiteindelik was die kos reg en die gaste lekker honger maar eers moes die pa van die bruid n tafelgebed doen voor die etery kon begin. Nou is dit so dat dié oom van Amerika n predikant is, en n tafelgebed is vir hom sommer kinderspeletjies en gelukkig hoef hy ook nie te gekies het tussen Engels en Afrikaans nie. Of die predikante in Amerika maar -7- so bid en of dit n hulpkreet was vir wat hy hier in Afrika teëgekom het en waar hy sy dogter moet agterlaat, wis ons nie maar hy trek toe weg met Oh Dear Lord... Die kos was lekker en die dans in die skuur was iets buite hierdie wêreld. Net jammer van die geblikte musiek sou lekkerder gewees as die bruidegom se boetie met sy Chenin Blanc Band die musiek kon gemaak het maar hy was die aand bestem vir groter dinge. Dié jong man en jong nooi het die vloer vuurwarm gedans en vertonings gelewer wat mens net in kompetisies op TV te sien kry. Maar die aansporing het gewerk en die mense het gedans en geriel en geskoffel dat hoor en sien vergaan. En die bruid se pa het soos die aand gevorder het, seker nog n paar keer Oh Dear Lord... geprewel. En die ooms praat oor die weer. Alles kom egter tot n einde en so ook n wonderlike plaastroue en dit raak tyd vir die gaste om huis toe te gaan. Ek hoor toe ook van die twee taxis wat gereël was om in belang van veiligheid die dorpgaste huis toe te neem na afloop van alles. In die rêrige ou dae sou die meeste gaste na so n geleentheid nog vir n paar dae uitgekamp het om te rus, en dié wat haastig was huis toe, sou beswaarlik met n perdekar n ongeluk kon maak en in elk geval ken die perde of donkies die pad. Ongelukkig is die moderne mens met sy 4x4 n bietjie meer kwesbaar na n paar sshjerries en loop gevaar om selfs met behulp van die gepie-esse te verdwaal oppad huis toe. Toe ek hoor van die taxis, dog ek eers die man praat van twee vierbyvierdubbelkêbbakkies en twee bestuurders wat geen ssshjerrie mog geniet nie. Maar nee, dit kom toe uit hy het twee regte egte taxis van die E-20 klas wat se werk dit is om insittendes te vervoer, gehuur vir die huistoe neem van die bittereinders. Soos die aand se joligheid einde se kant toe begin staan het, het die twee taxi's soos bestel en beplan opgedaag om die moeës dorp toe te neem. Daar kan immers nie kanse gevat word met die veiligheid en welstand van die dorpsgaste nie. Sowat 10km van die dorp verloor die een taxi toe op eg tradisionele styl n wiel maar gelukkig het die bestuurder darem nie soos tradisioneel beheer oor sy voertuig verloor nie en al die passasiers was ongedeerd. En so kom n onvergeetlike troue waarvan net een wiel afgekom het, tot n gelukkige einde. Ons wens die twee jongmense n lang en voorspoedige lewe saam. ~Beauty Wisdom~ For Beautiful hair, let a child run their fingers through it once a day
8 Die Rooidamme Planne om die Rooidamme weer na hulle vroeëre glorie te herstel, vorder goed. (Verwys terug na die voorblad van verlede maand se Murraysburger.) Dit is egter nie so eenvoudig om net die kanaal oop te grawe en te verwag alles sal daarna vanself regkom nie. Nouer ondersoek na die oorsprong van die leiwaterkanaal, die redes hoekom sekere dinge gedoen was, die oorsake van die verval, en so meer, het ons geneem op 'n baie interessante toer van die dorp se verlede en hernude respek vir die oorspronklike stigters se insig en geniale uitleg van die dorp. Al hierdie faktore moet in aanmerking geneem word voordat daar sommer net begin word met 'n grawery. Daar is nog baie vrae en dit sal waardeer word as van ons lesers kan help met inligting. 'n Belangrike stuk inligting wat ons benodig gaan rondom die beoogde verhoging van die keerwal hier om-en-by die laat 80 s, vroeë 90 s. Daar was blykbaar goedgekeurde planne om die wal sowat 1vt hoër te maak en alles was gereed om met die bouery te begin maar dit het toe om een of ander rede nooit gebeur nie. As daar iemand is met kennis oor die rede waarom die planne gestaak was, sal dit ons baie help. En indien die bouwerk die nodige departementele goedkeuring gehad het, staan die goedkeuring nog en waar kan ons dit ter insae kry? Die Murraysburg Primêre Skool het intussen ingespring om die damme te help skoonmaak. Danksy Madiba! Sowat 200 leerders het met sewe opvoeders vanaf 13:30 korte mette met die gemors in die voor bo-kant die damme, die damme self en die walle gemaak. Hulle het ordelik en mooi saamgewerk en 'n groot verskil gemaak. Intussen was ander doelgerig besig om die strate in die woonbuurt op te ruim. Hopelik inspireer dit die inwoners om hulle omgewing netjies te hou. Voordat die kinders huis toe is, het hulle uit volle bors vir die oud-president Happy Birthday gesing. Lede van die MEF, die Council of Stakeholders en Food for Waste was ook op die terrein besig en het onder andere n wilde olyfboom geplant. Die boom is simbool van die vasberadenheid om die verval in Murraysburg om te keer en is deur Barbara Brown van die Dept. van Omgewingsake (Beaufort-Wes) in haar privaat hoedanigheid geskenk. Die dames van die Thusong-sentrum, asook Derrick McEwan, het elk vir 67 minute die personeel van Huis Spitskop bygestaan terwyl die inwoners Woensdagaand die koue met 'n heerlike beker sop geskenk deur Frikkie MacPherson namens die D.A. kon verdryf. So is daar in die kleine hulde aan die besondere mens Nelson Mandela gebring. Murraysburg Primêr stel die voorbeeld Oud-president Mandela bly 'n inspirasie vir baie Suid- Afrikaners en het die leerders van Murraysburg Primêr op 18 Julie vir alle inwoners 'n voorbeeld gestel deur nie net met hulle opvoeders die MEF ( Murraysburg Environmental Forum) se poging om die droë Rooidamme skoon te maak, te ondersteun nie, maar ook in die woonbuurt rommel op te tel. -8-
9 Springtime in Murraysburg? This old karoo-house on the corner of Market and Berrange streets was for many years in danger of losing its gable wall. It was patched and plastered and re-painted to no avail until one morning I saw the workers taking down the wall completely, exposing the innards like that of a gigantic doll s house. No, the house not being demolished, the gable wall is to be rebuilt to its original state. The first buds are appearing. As always bringing with it the promise of spring although the nights are still bitterly cold and the water pipes frozen till 11 in the morning. This is the result of the house next door which also had its gable wall taken down completely and rebuilt. Once the wall is plastered and painted and the original window put back in place, one would not even know that the old lady suffered from gabletitis. The exciting part of these happenings is that there are visible signs of restoring pride in the village. My friend Chris likes to equate these early stirrings of a Murraysburg revival to that of the first buds of spring. It is still cold and bleak, and summer with its abundance of fruit and vegetables is still a long way off, but it is coming, given time. Murraysburg is superficially still in a sorry and sad state but the signs are there that changes are about to happen. Like the willingness to invest in the restoration of our oldest houses, new people buying into the town, the returning of our young people to the farms and all the new babies we see around. -9-
10 VLV-lede met die nadele van fracking gekonfronteer André Louwrens en W.R Avenant het tydens die Julievergadering van die VLV die dames tot nadenke oor ons omgewing en natuurlike hulpbronne gestem en dit sal beslis tot groter betrokkenheid lei. Louwrens, voorsitter van die plaaslike omgewingsforum, MEF, het vertel dat die forum drie jaar gelede herleef het. Daar was wel vroeër so n organisasie op Murraysburg, maar dit het half doodgeloop en is met nuwe inhoud gevul. Die herwinningsprojek, wat na 'n hortende begin goed op dreef is, was die eerste tree en daar word nou gepoog om die dorp te verfraai en soveel moontlik inwoners eienaarskap vir die dorp te laat aanvaar sodat die skoonmaak en verfraaiing volhoubaar kan wees. Van die forum se baie uitdagings is die verwaarloosde huise, loslopende diere wat tuine verwoes, vandalisme van die verwelkomingsmure en die selektiewe wetstoepassing. Danksy die entoesiasme en energie van sommige van die forumlede is daar vordering met die beplande oopmaak van die voor sodat die leë damme weer kan volloop, ontspanningsgeriewe vir die inwoners by die damme en dan natuurlik benutting van die water tot voordeel van alle inwoners. Dit word nie lukraak gedoen nie soos n vergadering met die Rural Developement Forum getuig. Die tegniese aspekte van die oopmaak van die voor word deeglik ondersoek en die waterbronne moet en sal doeltreffend bestuur word. Wanneer daar weer water is, sal inheemse bome en struike deur verskeie instansies geplant en versorg word. Die VLV sal verantwoordelikheid vir die gebied voor die hoërskool se koshuis aanvaar. Louwrens het die dames genooi om met omgewingsvriendelike optrede n navolgingswaardige voorbeeld te stel en te help om Murraysburg sy besondere potensiaal te help verwesenlik. Die tweede spreker, W.R. Avenant, stigterslid van die Treasure the Karoo beweging het met groot entoesiasme en oortuiging die nadele van die soeke na aardgas d.m.v. fracking aan die dames voorgehou. Alhoewel die meeste, indien nie alle dames nie, besef het dat die gebruik van groot hoeveelhede water om chemikalieë kilometers onder die aardoppervlakte in te pomp negatiewe gevolge kan hê, het Avenant met Amerika as voorbeeld van die nadele belig. Alhoewel daar nou in Amerika besef word hoe skadelik die proses is, kan dit nie omgekeer word nie. Lande soos Frankryk en Duitsland weier dat daar van dié praktyke gebruik gemaak word. Seker die grootste gevaar is die waterbesoedeling aangesien water ondergronds verbind is en daar geen beheer is nie oor die chemikalieë wat radio-aktiewe -10- bestanddele in die water agterlaat en sulke besmette water noodlottige gevolge vir die gebruikers daarvan kan hê. Lugbesoedeling veroorsaak deur die groot volumes vragmotorverkeer, wat ook die infrastruktuur beskadig, kan die Karoo-bossies langs die paaie so met stof bedek dat hulle nie kan fotosinteer nie en die weiding dus n groot knou kry. Ander nadelige gevolge in Amerika is die verhoging van huispryse terwyl grondpryse val en die toename van misdaad weens die groot getalle tydelike werkers. Wetenskaplikes weerspreek mekaar oor die uitwerking van hierdie soeke na aardgas en al sou daar wette ter beskerming van die betrokkenes gemaak word, kan die afdwing van hierdie wette nie gewaarborg word nie. Alhoewel die opbrengs aan die begin goed is, is die gasproduksie nie volhoubaar nie en sal daar net weer nuwe en meer gate geboor moet word. Avenant was baie beslis dat die boor van die eerste gat ten alle koste verhinder moet word, aangesien die skade dan reeds gedoen is. Hy versoek die dames om die inligting verder te versprei en te help om n ekologiese ramp te voorkom. Voordat die dames uiteen is, is die lootjies getrek om die wenners van die twee stringe pêrels, geskenk deur die voorsitter, Theresa Troskie, te bepaal. Gustav Grassman van Graaff-Reinet en Adrie Conradie van Kareebosch is die gelukkige wenners en Troskie het die vertroue uitgespreek dat hulle baie plesier van die pêrels sal hê en gee, want Gustav sal syne immers nie self dra nie! Elma Immelman en Sebastiaan
11 Murraysburg se Baksteenmakers Groot was my verbasing toe ek n paar weke na my aankoms in Murraysburg afkom op dié antieke baksteenmakery net buite die dorp. Die proses het my absoluut vasgevang. Dié manne se mees tegnologies gevorderde gereedskap is n kruiwa en verder is dit hande-arbeid en jare se ervaring. Eerstens grawe hulle die kleigrond uit n droë rivierbedding en dit word gesif en dan gemeng met as wat herwin word uit die vorige baksel bakstene. Die mengsel word dan vir n paar dae geweek in n vlak dam, gebou van uitskot stene en modder. Op die wal van die dam is n menger wat gemaak is van n outydse metaal 44 gelling drom, n klomp pype en drade en die gedoente word aangedryf met n een donkiekrag masjien wat besyde n bietjie metaangas en kompos geen besoedeling nalaat nie. Die modder wat uit hierdie menger uitloop, word dan met kaal hande in die vorms geskraap en neem in gedagte toe ek die foto s geneem het, was dit in die middel van die winter en die klei net so n raps bo vriespunt. Die nat stene word eers bestrooi met nog n laag as en dit dien om te verhoed die stene bars wanneer dit gebak word. Die stene word vir n paar dae gelos om uit te droog en dan word hulle gestapel op n laag antrasiet. Stukkies bene, glas en klippies word tussen die lae nat stene gepak vir ventilasie. Daarna word n steenoond rondom gebou met nog ventilasie openings op net die regte plekke om te verseker dat die warm lug eweredig deur die steenoond trek. Krake en ongewenste openinge word met klei toegesmeer en dan word die kole aan die brand gesteek waar dit vir ongeveer drie weke lank brand. En hierdie mense weet van energie besparing die warm oond word gebruik om hulle kos op te kook. Ek het gevra hoekom hulle sekere dinge op sekere maniere doen maar die antwoord was eenvoudig dis soos my pa my geleer het. En vir seker sy pa voor hom en voor hom. Ek het ook besef dis seker met hierdie selfde kleistene waarmee 90% van Murraysburg gebou is want net n paar vermoëndes kan bekostig om stene van Corobrick af in te voer! Ek het terloops al self daar van die organiese stene gekoop om hier en daar n bouwerkie te doen. Party dae is die donkie net té slim om gevang te word!
12 Re-ünie van Oud Hoërskool Murraysburg Leerlinge September 2012 Voorlopige/Voorgestelde program Vrydagaand: Vanaf 18h30 registrasie en samekoms by skousaal met ete aangebied deur VLV, uitruil van foto s en mekaar weer ontdek (Bring asb. alle ou foto s, keepsakes, matriekhemde, vrybriewe, ens. saam!) Saterdagoggend: Saterdagmiddag: 09h30 tot 12h00 Besoek aan Hoërskool. (Daar mag 'n verrassing wees!) 12h00 tot 17h00 Die volgene aktiwiteite is beskikbaar en die idee is dat elke persoon die aktiwiteit van sy/haar keuse doen, maar dit is baie belangrik dat die kontakpersoon reeds 2 weke voor 21 September, m.a.w. voor 7 September moet weet wie wat wil doen sodat ons kan reël met die persone wie julle gaan ontvang. Hier kom die piekniekmandjie nou in, want elke familie/persoon gaan met sy/haar piekniekmandjie wat jy/sy bestel of self saamgestel het, na die besoekpunt. Dit is baie belangrik dat vooraf gereël moet word! Persone wat dit nie doen nie, staan gevaar om nie geakkomodeer te word nie, Aktiwiteite: 1. Fossielroete Grootdriefontein, Percy en Sarie Reynolds 2. Besoek aan hoë standaard wildkamp Boeta Grobler, Doringkloof 3. Besoek aan kloof met waterval Marcel Van Heerden, Waterval 4. Besoek aan kloof met waterval, asook perdry geleentheid Theronnie en Liz van der Merwe, Jonkersnek 5. Besoek aan kloof in Sneeuberge Antonie Troskie, Quaggasdrift 6. Visvang, stap Jannie Pienaar, Rooipoort 7. Visvang, stap en perdry Michau du Toit, Brookfield 8. Besoek aan Boesmantekeninge Izak van der Merwe, Badsfontein 9. Besoek aan Visgat stap, swem en foefie slide Rikus en Alna Theron, Landsig 10. 4x4 Roete Middelkop Peet de Klerk, Brandkraal 11. Kultuurtoer, van kerk tot sjebien, deur die dorp, per donkiekar 12. Stappie na Dokterskoppie, ou grotte, steenoonde en keerwal, alles naby die dorp. (Hierdie is 'n kort uitstappie en kan dalk liefs in julle eie af-tyd gedoen word) 13. Besoek aan grootword plase soos bo gesê, is dit belangrik dat ons vooraf hiervan weet sodat die kontakpersoon dit met die huidige eienaars kan reël. Saterdagaand: Vanaf 18h30 samekoms by skousaal met ete aangebied deur die VLV. Ons gaan sommer lekker kuier en musiek kan gereël word en kan ons 'n voetjie uitpak! (Die persoon wat die musiek maak, moet vergoed word, daarom is die idee van registrasie en 'n registrasie-fooi nodig) Sondagoggend: Kerkdiens om 10h00. Orreluitvoering deur tannie Hermien Botha Sondagmiddag na kerk: 'n Meer formele ete by die skousaal waar ons mekaar sal groet. Reüniegangers is natuurlik welkom om langer te bly en vêrder by ou kennisse/familie te kuier. Kontakpersoon: Sonja Liebenberg by:
DISTRICT GOVERNOR S NEWSLETTER DISTRICT 410 D DISTRICT GOVERNOR HERMAN SMIT
DISTRICT GOVERNOR S NEWSLETTER DISTRICT 410 D DISTRICT GOVERNOR HERMAN SMIT JANUARY 2014 IF MY DREAM IS TO BE, IT S UP TO ME Introducing you to 1 st Vice District Governor,Carl and family Carl grew up
MURRAYSBURGER. Môrestond. 'n Voorspoedige 2013 word aan al ons lesers toegewens. The secret is out!
MURRAYSBURGER The secret is out! Go to www.murraysburg.co.za The Murraysburger is available on the website. Hard copies available at April 2011 Kweperlaan Coffee Shop on request. Price: R1.00 Contact details
From: Innes Burger Sent: 08 February :05 AM To: André Joubert Subject: SONPARK NOORDELIKE KRAGLYN.
From: Innes Burger [mailto:iburger@mweb.co.za] Sent: 08 February 2012 11:05 AM To: André Joubert Subject: SONPARK NOORDELIKE KRAGLYN Hallo André Was gisteraand by jul aanbieding by die Protea Hotel. Baie