PressReader - Beeld: 2018-10-12 - EFF rooi in die ge­sig
EFF rooi in die ge­sig
‘Waar­om par­ty vir die bank ba­klei het’
Beeld - 2018-10-12 - Voorblad - Ver­slag­span
Die an­gel in die VBS-skan­daal se stert het die EFF seer ge­steek.
Die EFF het aan­vank­lik ge­swyg oor die feit dat B­ri­an S­hi­vam­bu, broer van Floyd S­hi­vam­bu – die EFF se ad­junk­pre­si­dent – in die ver­slag oor die VBS Mu­tu­al Bank se in­een­stor­ting weens be­drog ge­noem word. Gis­ter het die par­ty se lei­ers al stot­te­rend op die aan­ty­gings be­gin re­a­geer.
B­ri­an, Floyd se jon­ger broer wat die EFF se wer­wings­par­ty­tjies op kam­pus­se re­ël, het meer as R16 mil­joen se VBS-geld ont­vang.
Vol­gens Daily Ma­ve­rick het R10 mil­joen daar­van in Floyd se sak be­land en R1,3 mil­joen in die EFF se bank­re­ke­ning.
Die bank is op 11 Maart deur die Re­ser­we­bank in ku­ra­tor­skap ge­plaas en meer as 22 000 de­po­san­te, in­slui­tend stok­vels, is in die steek ge­laat.
15 mu­ni­si­pa­li­tei­te het ook geld by VBS be­lê en 14 van hul­le gaan dit waar­skyn­lik nie te­rug­kry nie. Baie amp­te­na­re is met om­koop­geld oor­reed om mu­ni­si­pa­le geld by VBS te be­lê – al be­paal die Wet op Mu­ni­si­pa­le Fi­nan­si­ë­le Be­stuur dat mu­ni­si­pa­li­tei­te net by han­dels­ban­ke mag be­lê.
Na­dat die Re­ser­we­bank in­ge­gryp het, is adv. Ter­ry Mo­tau SC op­drag ge­gee om die bank se geld­te­kort, wat tot sy in­een­stor­ting ge­lei het, te on­der­soek.
In sy ver­slag, ge­ti­teld “The G­re­at Bank Heist”, sê Mo­tau daar is geen twy­fel nie dat groot­skaal­se plun­de­ry van na­ge­noeg R2 mil­jard daar­voor ver­ant­woor­de­lik is.
50 men­se word as be­voor­deel­des ge­noem. Die DA het gis­ter straf­reg­te­li­ke klag­te teen hul­le
in­ge­dien. Mo­tau het be­vind VBS is “tot in sy kern ver­rot”.
B­ri­an het gis­ter­mid­dag in ’n ver­kla­ring ont­ken dat hy ooit sa­ke met VBS ge­doen het en dreig nou met reg­stap­pe weens naam­sken­ding.
Hy sê sy maat­skap­py, S­ga­me­ka Pro­jects, en hy­self as di­rek­teur het wel op aan­drang van een van sy kli­ën­te, Ve­le In­ves­t­ments, re­ke­nin­ge by VBS ge­o­pen om be­ta­lings vir diens­te wat aan Ve­le ge­le­wer is te ver­ge­mak­lik.
Ve­le se be­dry­wig­he­de maak ’n groot deel van Mo­tau se ver­slag uit.
Hy sê on­der meer VBS se “ka­pers” het die bank­stel­sel ge­ma­ni­pu­leer deur “e­nor­me fik­tie­we in­be­ta­lings in Ve­le se guns te skep” wat ook tot voor­deel van Ve­le se “mag­dom ven­no­te en ver­wan­te par­tye” was.
Ju­li­us Ma­le­ma, EFF-lei­er wat die Re­ser­we­bank vroe­ër van­jaar aan­ge­val het om­dat hy ’n “swart be­heer­de bank” on­der ku­ra­tor­skap plaas, het gis­ter­og­gend op ’n vraag oor die broers se be­trok­ken­heid ge­ant­woord “geen ver­slag im­pli­seer” Floyd nie.
“Ek is jam­mer, maar ek gaan nie ge­re­du­seer word tot ’n woord­voer­der van ons ad­junk­pre­si­dent se broer nie.”
Adv. Da­li M­po­fu, na­si­o­na­le voor­sit­ter van die EFF, het aan eNCA ge­sê: “Ek het gis­ter R20 van my sus­ter ge­kry en die EFF het dit nie be­spreek nie. Hoe­kom moet ons be­spreek wat Floyd se fa­mi­lie doen? Moet ons dit nou op ons a­gen­da plaas dat hy R10 of R10 mil­joen van sy broer ge­kry het? Werk­lik!”
Pro­tas Mad­la­la, po­li­tie­ke ont­le­der, sê die skan­daal lê die EFF se in­kon­se­kwent­heid oor kor­rup­sie bloot.
“Die EFF was nog heel­tyd die e­nig­ste par­ty wat ge­vra het dat die bank gered moet word. Ons weet nou hoe­kom,” sê Mad­la­la.
“Die EFF het baie te sê ge­had oor (oud­pres. Ja­cob) Zu­ma en (die voor­ma­li­ge mi­nis­ter van fi­nan­sies Nhlanhla) Ne­ne en hoe hul­le skul­dig is om­dat hul­le ban­de met die ver­keer­de men­se ge­had
het, maar die wiel het nou vir hul­le ge­draai.”
Die ANC het gis­ter in ’n ver­kla­ring ge­sê “kop­pe moet rol” oor die plun­de­ry.
Tal­le pro­vin­si­a­le ANC-amps­dra­ers word in die ver­slag ge­noem, on­der an­de­re Dan­ny M­si­za, die par­ty se te­sou­rier in Lim­po­po, en Flo­ren­ce Rad­zi­la­ni, on­der­voor­sit­ter van die ANC in dié pro­vin­sie.
Rad­zi­la­ni is ook bur­ge­mees­ter van die V­hem­be-dis­triks­mu­ni­si­pa­li­teit, wat R311 mil­joen van die mu­ni­si­pa­li­teit se be­gro­ting by VBS be­lê het.
Die pro­vin­si­a­le uit­voe­ren­de ko­mi­tee (PUK) sou gis­ter­aand ’n nood­ver­ga­de­ring oor die ver­slag ge­hou het, maar dit is op die nip­per­tjie ge­kan­sel­leer.
Cas Coo­va­dia, be­stu­ren­de di­rek­teur van die Bank­ver­e­ni­ging van Suid-A­fri­ka (Ba­sa), sê dit is tyd dat be­slis­send op­ge­tree word teen men­se wat vir eie ge­win be­drog pleeg ten kos­te van ar­mes.
Mo­tau het straf­reg­te­li­ke en si­vie­le stap­pe aan­be­veel.
Hoe­wel die ver­slag nie as be­wys vir ver­vol­ging ge­bruik kan word nie, kan ver­vol­gings­o­wer­he­de dit as ’n gids ge­bruik.
B­rig. Hang­wa­ni Mu­lau­d­zi, woord­voer­der van die Val­ke, sê hul­le is al lank be­sig met ’n on­der­soek na die VBS-skan­daal. – Han­lie S­tad­ler, Pe­trus Mal­her­be, P­hil­da Es­sop en Bo­no­lo Se­le­ba­no, News24
Floyd S­hi­vam­bu, ad­jun­klei­er van die EFF.