Dié ‘Groente’ eintlik kokkedore | Rapport
Eben Meiring, Johannesburg
Dié ‘Groente’ eintlik kokkedore
deur Eben Meiring, Johannesburg
Dit is soms riskant om iets letterlik te vertaal. Die komiese literatuur wemel van voorbeelde. “Leave your values at the desk,” lui ’n kennisgewing in ’n Paryse hotel. In ’n Oosterse droogskoonmakery staan daar: “Drop your pants ­here for best results.”Hoewel minder komieklik, het iets soortgelyks in laas week se Rapport gebeur. In ’n artikel van Pierre de Vos het hy dit oor sogenaamde Groot Groente. Lesers het waarskynlik gou besef dié frase het nie sin nie. ’n Elite van “groot groente”? Watse ding is dit? Soos hulle sê, iets het in die vertaling verlore geraak. ’n Kort grammatika-les sal die saak verklaar. Nes in ander Romaanse tale en Duits (wat nog ’n onsydig ook het) is naamwoorde in Frans manlik of vroulik, ’n erfenis uit Latyn. (’n) “Groente” in Frans is (un) “légume”, manlik, enkelvoud. Sit jy “groot” by, kry jy “gros”, dus “gros légume”, enkelvoud, en “gros légumes”, meervoud. Maar dit gaan in De Vos se artikel nie oor groente nie. “Légume” word in die vroulike, saam met die vroulike adjektiefvorm “grosse” in ’n idiomatiese betekenis gebruik; dié van “kokkedoor”: ’n “grosse légume” is dus ’n “groot kokkedoor”. Nou het “légume” vlees geword, soos die teks vereis.