Versindaba » Blog Archive » Egonne Roth. Motet in 40 dele
Egonne Roth. Motet in 40 dele
"Stap af langs die rivier, gaan regs oor die Milleniumbrug en die Baltic Gallery is aan julle linkerhand. Soms vertoon hulle scheiss, soms is dit briljant. Good luck!"
Ons maak soos ons gasvrou voorgestel het. Die Tynerivier verdeel die stad in twee: aan die noorde is Newcastle en aan die suide Gateshead, maar vir die toeris is dit een stad. Die stukkie rivier waarlangs ons loop word deur vier brûe gekruis, elk in 'n ander boustyl – dit maak vir interessante foto's.
Die Baltic Gallery is 'n ou graansilo, wat in November 2002 sy deure as kuns en kultuurgalery geopen het – binne die eerste week is dit deur 35,000 mense besoek. Toegang is gratis -'n belangrike feit in die lig van die ekonomiese depressie wat die gebied ervaar. Kuns is dus nie net beskikbaar vir die finansiële bevoorregtes nie, maar vir almal wat wil kom. Met verskillende restaurante op verskillende vlakke – twee kafeteria en op die boonste verdieping is daar 'n formele restaurant met 'n asemrowende 360° uitsig oor die stad. Sommer met die instap weet mens dit gaan 'n spesiale ervaring wees. Soos in die Tate Modern in Londen is die binnekant omskep om die gebou se nuwe gebruik te weerspieël.
Ons haal die hysbak na bo om die uitsig te geniet en begin dan met die trappe af te stap. Skielik besef ons; spieëls teen die plafon en op die vloer maak van ses verdiepings staaltrappe 'n eindeloosheid.
Ons hoor sestiende eeuse musiek uit 'n groot lokaal dryf en volg dit. Vooroor is 'n ovaal met 40 luidsprekers in agt groepe van vyf gerangskik – uit elke luidspreker kom slegs een stem. Die stuk is 'n verwerking deur Janet Cardiff van Thomas Tallis se motet, "Spem in Alium" eers in 1573 opgevoer. Oorspronklik is dit vir die vooropenings program van die Baltic gallery gedoen, maar vandag is dit deel van die National Gallery van Kanada in Ottawa, Ontario se permanente versameling. Dit is op 'n drie maande besoek in Newcastle. Cardiff het elk van die veertig stemme wat die motet sing individueel opgeneem sodat die luisteraar in die rondte kan stap en na elk kan luister. Sit mens op die banke wat strategies in die middel geplaas is, hoor jy al die stemme gelyk en voel dit asof jy in die middel van die koor staan. Die Latynse woorde is duidelik:
respice humilitatem nostram I have never put my hope in any other but in You,
Dis aangrypend – dit voel asof die musiek deur jou spoel, jou omring soos warm water in 'n poel. Elke stem is terselfdertyd alleen en deel van die groter groep. Jy kyk na die luidspreker soos jy na 'n individuele sanger sou kyk, sonder dat die snaaksighede wat mens se aandag soms van die musiek aflei daar is – elke 'sanger' het 'n eie stem, tog lyk hulle hier almal identies.
Ek wil nie loop nie, maar bly sit as die musiek ophou. Dan hoor ek stemme: sommige gesels saggies, sommige maak keelskoon, ander soek 'n noot en ek besef dat Cardiff die sangers voor die musiek begin het al opgeneem het – dit maak beide meer realisties, maar ook meer surrealisties. Sonder om te dink draai ek om, om te kyk wie so giggel – dis die luispreker derde van links agter my.
Dis 'n nuwe en vars ervaring van musiek. Dit hoort in 'n moderne galery met sy skoon, reguit lyne en tog as ek later op YouTube 'n vertoning in Salisbury Katedraal sien, dink ek dat die kontraste daar so goed werk soos die eenvoud in die Baltic Gallery in Newcastle. Ons was gelukkig – ons het 'n rare oomblik van musikale en kunsgenot ervaar.