Historia - Volume 37, Issue 1, May 1992
Volume 37, Issue 1, May 1992
Die South African Constabulary in die Oranjerivierkolonie, 1900-1908
Author C.J.P. Le Roux
Source: Historia 37 (1992)
The South African Constabulary in the Orange River Colony 1900-1908
The South African Constabulary IS.A.C.) acted as an occupation force and a colonial police force in the Orange River Colony and the Transvaal Colony during and after the Anglo Boer War 11899-1902). It was dissolved in 1908 after its loss of credibility in the eyes of the Boer people. It was labelled as incompetent for a number of reasons: As an occupation force during the war it safeguarded the evacuated districts against further penetration by the Boer forces - after the war it had to protect those same Boers and their families, and its obligations as an occupation force made it impossible for the S.A.C. to fulfil its duties as a police force while at the same time trying to maintain law and order in the towns; then too, the S.A.C. was too large, making it expensive to maintain. The whole situation was aggravated by the ignorance of its predominantly English-speaking members (who had been recruited abroad) of the Dutch language and of race relations in South Africa.
By virtue of its policy of conciliation, the British government tried to foster acceptance of the colonial government by the Boers: to cut costs it reduced the number of S.A.C. members and with the exception of cattle theft which was still rife, crime was successfully combatted. The many other tasks which it fulfilled, such as assistance to a number of government departments, meant that the S.A.C. was unable to carry out its function as a police force effectively. This often exposed it to unfair criticism. Taking these factors into consideration, the S.A.C. acquitted itself satisfactorily as custodian of the law.
Die South African Constabulary (S.A.C.) het tydens en na die Anglo-Boereoorlog (1899-1902) as besettingsmag en koloniale polisiemag in die Oranjerivier- en Transvaa!kolonie opgetree. Dié mag is in 1908 ontbind nadat dit sedert sy ontstaan in Oktober 1900 om die volgende redes deur die Boerebevolking gewantrou en as onbekwaam bestempel is: dit het as besettingsmag gedurende die oorlog die ontruimde distrikte teen verdere indringing van die Boeremagte gevrywaar, maar na die oorlog moes dit dieselfde Boere en hulle gesinne beskerm; sy verpligtinge as besettingsmag het dit vir horn onmoontlik gemaak om as polisiemag wet en orde in die dorpe te handhaaf; die buitengewoon groat aantal lede en gevolglike hoe onderhoudskoste van die mag; die onkunde van sy hoofsaaklik Engelssprekende lede wat in die buiteland gewerf is, met die Hollandse taal en Suid-Afrikaanse rasseverhoudinge.
Die Britse regering het horn, ingevolge sy konsiliasiebeleid die aanvaarding van die koloniale regering deur die Boerebevolking ten doe! gestel: om regeringsuitgawes te besnoei is die ledetal van die S.A.C. jaarliks verminder; met die uitsondering van veediefstal is misdaad suksesvol bekamp. Die talle ander funksies buite sy terrein as regshandhawer 5005 die volskaalse hulpverlening aan verskeie regeringsdepartemente, het die S.A.C. verhoed om sy polisiewerk behoorlik uit te voer. Dit het horn dikwels aan ongeregverdigde kritiek blootgeste!. Di~ omstandighede in ag genome, het die S.A.C. horn goed van sy taak as handhawer van wet en orde gekwyt.
Polish relations with and settlement in South Africa (circa 1500-1835)
Author Arkadiusz Zukowski
Source: Historia 37, pp 1 –8 (1992)
Poolse betrekkinge met en vestiging in Suid-Afrika (circa 1500-1835)
&apos;n Besoek aan Mzilikazi in 1830
Source: Historia 37, pp 9 –23 (1992)
A visit to Mzilikazi in 1830
In 1830 about a dozen Afrikaner frontier farmers from the East Riet River ward (now Bedford) in the district which was then Somerset, undertook a remarkable hunting expedition to the present Botswana and the North-Western Transvaal. A re-examination of well-known documents as well as some new ones, has revealed that this expedition did in fact occur and that the hunters paid a visit to Mzilikazi, the much-feared king of the Ndebele - a finding contrary to the established belief that no Afrikaner frontier farmer had visited that king prior to the Great Trek. Upon their return, members of the 1830 expedition reported favourably on farming possibilities in the interior, with the result that for some weeks, enthusiasm ran high for the idea of moving there. These events throw some light on the somewhat obscure origins of the urge to migrate to the interior.
&apos;n Dosyn of wat Afrikanergrensboere van die wyk Oos-Rietrivier (teenswoordig Bedford) in die destydse distrik Somerset het in 1830 On merkwaardige jagtog na die huidige Botswana en Noordwes- Transvaal onderneem, on Hervertolking van bekende en nuwe dokumente het nou aan die jig gebring dat daar beslis so &apos;n tog plaasgevind het en dat die vreeswekkende koning van die Ndebele, Mzilikazi, besoek is, Voorheen is geglo dat geen Afrikanergrensboer dié koning voor die Groot Trek besoek het nie, Teruggekeerde lede van die 1830-ekspedisie het spoedig positiewe inligting oar die boererymoontlikhede van die binneland versprei, &apos;n Direkte gevolg was dat daar vir enkele weke geesdrif geheers het vir die gedagte om daarheen te verhuis, Hierdie gebeure werp verdere jig op die so moelik naspeurbare ontstaan van die trekgedagte.
Grondbesit in die distrik Soutpansberg, 1837-1899
Source: Historia 37, pp 24 –32 (1992)
System of land tenure in the Soutpansberg district, 1837-1899
The development of land tenure on the Northern Transvaal frontier during the nineteenth century was closely linked to the European settlement of the region from 1848.
An analysis of the available information suggests that the local discovery of gold in the 1870s had a significant influence on the relative value of land. Speculation was further promoted by the government&apos;s earlier use of land as a means of supporting the state&apos;s monetary system.
By the early 1880s the European population in the district of Soutpansberg, stretching from Marabastad in the south to the Limpopo in the north, was scant. However, with the introduction of Occupation Law no. 8 of 1886 there was a significant increase in the number of settlers in the region.
Farms were given to these settlers free of charge with the proviso that they reside on the land. The occupation system, which is reminiscent of the closer settlement schemes introduced elsewhere in southern Africa by colonial and republican authorities during the nineteenth century, attracted a significant European population to the Northern Transvaal.
However, it is apparent from an analysis of farm registrations that the rediscovery of gold in the period 1887- 1894 had a marked effect on the relative value of land.
Die ontwikkeling van grondbesit op die Noord- Transvaalse grensgebied gedurende die negentiende eeu kan in noue verband met die blanke vestiging van die gebied vanaf 1848 gebring word.
&apos;n Analise van beskikbare materiaal bring aan die jig dat die plaaslike ontdekking van gaud in die sewentigerjare &apos;n betekenisvolle invloed op die relatiewe waarde van grand uitgeoefen het. Spekulasie in grand is verder aangemoedig deurdat die regering vroeer grand gebruik het om die monetare stelsel van die staat te rugsteun.
Teen die vroeë tagtigerjare was die distrik Soutpansberg, wat vanaf Marabastad in die suide tot teenaan die Limpoporivier in die noorde gestrek het, yl bewoon deur blankes. Die invoering van die Okkupasiewet nommer 8 van 1886 het egter &apos;n toename in die getal blanke nedersetters in die streek tot gevolg gehad.
Plase is gratis aan die nedersetters gegee, met die voorbehoud dat hulle hul grand etfektief okkupeer. Die okkupasiestelsel wat daaruit beslag gekry het, herinner baie aan die digter nedersettingskemas wat deur die koloniale en republikeinse owerhede elders in Suider-Afrika gedurende die negentiende eeu ingevoer is.
Dit is egter duidelik uit &apos;n analise van die gegewens dat die herontdekking van gaud in die tydperk 1887-1894 &apos;n belangrike invloed op die relatiewe waarde van grand uitgeoefen het.
Schalk Willem Burger as Boeregeneraal, 1899-1900
Author Johan Van Loggerenberg
Source: Historia 37, pp 33 –43 (1992)
Schalk Willem Burger as Boer general. 1899-1900
This article investigates Schalk Burger&apos;s contribution as a Boer general during the Anglo-Boer War. On the eve of the battle of Colen so he reasoned that the danger at Ladysmith, where he was at the time, was greater than that at Colenso - a completelyinaccurate deduction. Burger was in command at Platrand and because of his hesitancy, the Boer attack failed. He was accused of being remiss and it was evident that he was unable to handle the responsibilities which had arisen. His lack of military expertise was also very clear here. The most telling criticism levelled against him in this regard was of his conduct during the battle of Spioenkop where he abandoned Drielingkoppe and fled in the face of the advancing British army. He was also blamed for stubbornly refusing to send assistance to the most vulnerable positions during the battle of Vaalkrans. Clearly Burger was no militarist and after March 1900, once back in Pretoria, he made a far better impression as an administrator. Although he proved to be such a poor militarist, it can be argued that he always tried to act in the best interests of his beloved fatherland.
In hierdie artikel word die bydrae wat Schalk Burger as Boeregeneral gedurende die Anglo-Boereoorlog gelewer het, ondersoek. Op die vooraand van die slag van Colenso het hy geredeneer dat die gevaar by Ladysmith, waar hy self was, grater was as by Colenso - &apos;n totaal verkeerdelike afleiding. By Platrand was hy in bevel en het hy met sy weifelende houding veroorsaak dat die Boere-aanval misluk het. Hy is van laksheid beskuldig en dit was duidelik dat hierdie verantwoordelikheid vir horn te groat was. Sy gebrekkige krygsvernuf het hier Ban die lig gekom. Die grootste kritiek teen sy militare vermoë het gekom oar sy optrede tydens die slag van Spioenkop toe hy vanaf Drielingkoppe padgegee en gevlug het voor die Britse aantog in sy rigting. Tydens die slag van Vaalkrans was hy die groat sondaar deurdat hy bly weier het om hulp na die werklike bedreigde punte te stuur. Dit is duidelik dat Burger geen militaris was nie en terug in Pretoria sedert Maart 1900 sou hy horn as regeringsman baie beter van sy taak kwyt. Alhoewel hy nie die bekwaamste militaris was nie, het hy tog alles in belang van sy geliefde vaderland gedoen.
"Spoiling his paint" : a chronicle of Anglo-Boer Naval clashes, 1901-1902
Source: Historia 37, pp 55 –75 (1992)
&apos;n Kroniek van Anglo-Boere-seeskermutselinge. 1901-1902
E.G. Jansen se leiersrol in die Natalse Nasionale Party in die tydperk 1915-1924
Source: Historia 37, pp 76 –93 (1992)
The role played by Adv. E.G. Jansen as leader of the Natal National Party in the period 1915-1924 The central theme of this article is the role played by Adv. Jansen, who emerged as a leading figure amongst the Afrikaner community in Natal, taking an active part in the establishment of the Natal National Party (N.P.) during the period 1915-1924. From 1906 Jansen was one of a small group of Afrikaners who played a significant role in the Afrikaans-speaking community of Natal. His involvement dealt mainly with the advancement of an Afrikaner consciousness. He wanted Afrikaners to meet the English on an equal basis in what was, at the time, a very British-oriented community life in Natal. This ideal caused Jansen to become involved in many Afrikaner organisations in Natal. As a prominent young Afrikaner leader his support for the N.P. was a significant breakthrough for the new party. His example persuaded others to join the N.P. From 1916 Jansen was a member of the management committee of the Natal N.P. In die period until 1924 he promoted his public image as an able politician with a moderate and open-minded attitude and his unbounded diligence certainly helped the N.P. to establish itself in Natal. Proof of his leadership potential was his election as provincial leader of the Natal N. P. at its 6th annual congress in 1920. This leading role as the champion of Afrikaner nationalism in Natal can best be assessed by a consideration of his broad objectives for the Natal N.P. in the period 1920-1924.
Die sentrale tema van hierdie artikel handel ocr die rol wat adv. Jansen, as opkomende leiersfiguur in die geledere van die Natalse Afrikaanssprekendes, in die vestiging van die Natalse Nasionale Party (N.P.) in die tydperk 1915-1924, gespeel het. Jansen was deer van on klein groepie Afrikaners wat sedert 1906 leiding in die Natalse Afrikanergeledere geneem het. Sy gemeenskapsbetrokkenheid het random die ontwikkeling van die Afrikaner se selfbewussyn gewentel. Hierdie groepie leiersfigure het daarna gestreef om vir die Afrikaner &apos;n gelykwaardige staanplek, naas die gevestigde Britse instellings, in die Natalse samelewing te skep. Hierdie taak het veroorsaak dat Jansen by &apos;n groat verskeidenheid Afrikanerorganisasies in Natal betrokke geraak het. As jong leiersfiguur was sy steun aan die N.P. &apos;n belangrike aanwins vir hierdie nuwe party. Sy toetrede tot die N.P. kon lei tot die werwing van baie nuwe lede. Jansen was sedert 1916 &apos;n leiersfiguur in die hoofbestuur van die Natalse N.P. In die tydperk tot 1924 is sy openbare beeld deur die bekwame, openhartige, en gematigde wyse waarop hy die politiek in Natal bedryf het, versterk. Hy het alles in die stryd gewerp om die N.P. in Natal gevestig te kry. Sy leiersrol in die Natalse Afrikanerpolitiek is tydens die Natalse N.P. se sesde jaarkongres in 1920, met sy verkiesing as provinsiale leier, bevestig. Hierdie leiersrol as voorste kampvegter vir Afrikanernasionalisme in Natal word duideliker as sy omvangryke doelwitprogram met die Natalse N.P., gedurende 1920-1924, in oenskou geneem.
The Wesleyan mission in the Orange Free State 1833-1854 as described in contemporary accounts, Karel Schoeman (red.)
The missionary letters of Gottlob Schreiner 1837-1846, Karel Schoeman (red.) : book review
Author R.T.J. Lombard
Source: Historia 37, pp 94 –95 (1992)
In vreemdelingskap : kart lewensbeskrywings van Dorslandtrekkers, Angola-Boere en Suidwesters, Andries Alberts : book review
Author L.J.S. Changuion
Source: Historia 37, pp 95 –96 (1992)
In hierdie tyd van verandering en woelinge in Suider-Afrika, &apos;n tydperk wat deur baie gesien word as die finale fase van die koloniale era in die geskiedenis van Afrika - Angola se onafhanklikheid wat na hoeveel jaar nou eers blyk gefinaliseer te word; Suidwes-Afrika wat pas onder &apos;n nuwe naam sy bande met "kolonialisme" verbreek het en die R.S.A. wat &apos;n geheel nuwe toekoms tegemoet gaan -verskyn daar &apos;n boek wat ons aandag op &apos;n groepie blanke pioniers van bogenoemde drie Afrikastate vestig. Dit is amper asof dié boek ons daaraan wil herinner dat ons hierdie Afrikaners nie durf vergeet nie.
Indentured Indian emigrants to Natal, 1860-1902 : a study based on ship&apos;s lists, Surendra Bhana : book review
Author C.J. Beyers
Source: Historia 37, pp 96 –98 (1992)
Die skrywer, gebore in Indie, het saam met sy ouers na Suid-Afrika geemmigreer en later hoogleraar in Geskiedenis aan die Universiteit van Durban-Westville geword, waar hy tot 1987 werksaam was. Hy is sedertdien verbonde aan die Universiteit van Kansas in die Verenigde State van Amerika. Publikasies van horn ocr die Indier-kontrakarbeiders in Natal het reeds van tyd tot tyd verskyn.
Sammy Marks, "The Uncrowned King of the Transvaal", R. Mendelsohn : book review
Author E.E. Pretorius
Source: Historia 37, pp 98 –99 (1992)
In die inleiding van hierdie werk meld Mendelsohn dat mites oar die Russiese Jood Samuel Marks oar die jare heen gefloreer het. Hy skryf dit toe aan die feit dat daar tot in 1984 min dokumentasie oar dié legendariese figuur beskikbaar of bekend was. Maar in 1984 het historici vir die eerste keer verneem van &apos;n groat versameling dokumente wat in &apos;n kluis langs die kombuis van Marks se tuiste buite Pretoria bewaar is.
We have done with pleading : The women&apos;s 1913 anti-pass campaign, Julia Wells : book review
Source: Historia 37, pp 99 –100 (1992)
This volume is the third in a &apos;topic series&apos; of books produced jointly by the University of the Witwatersrand History Workshop and Ravan Press, aimed specifically at a non-academic and non-specialist readership.
Die Helpmekaarbeweging in Suid-Afrika: die storm- en drangjare, 1915-1920, Anton Ehlers
Land, labour and ideology : Government land policy and the relations between Africans and Whites on the land in northern Natal 1910-1936, V.S. Harris : book review
Source: Historia 37, pp 100 –102 (1992)
Die betrokke uitgawe in die reeks wat van 1938 af dateer en eers sedert 1988 (deel 1) van &apos;n ISBN nommer voorsien word, is nogmaals keurig, billik en benutbaar in sy bekende donkergroen hardeband beskikbaar gestel.
Namibië : heimwee na &apos;n vreemde land, André du Toit,
Source: Historia 37, pp 102 –103 (1992)
Hierdie boek, in &apos;n hardeband, met talle interessante en tog nie juis besondere toto&apos;s nie, &apos;n kaart, register, beperkte bronnelys en &apos;n deeglike inhoudsopgawe be vat van die herinneringe, drome en nabetragtings van &apos;n swerwer, joernalis, soldaat, amptenaar -in een mens -oar Duits-Suidwes oftewel Suidwes-Afrika en tans Namibië. Hy skenk aandag aan vetes en oorloe, volkere en enkelinge, internasionale misleiding, persoonlike wanverhoudinge, kern-ideale deur individuele -of bende-leiers, deur politici, stamhoofde of etniese groepe nagestreef, verwerp of voor gely.
The Spanish Armada : the experience or war in 1588 : book review
Source: Historia 37, pp 103 –105 (1992)
Dit is een bijzonder belangwekkende boek, geschreven door een Spanjaard ter gelegenheid van dievierhonderdjarige herdenking der Armada, waarvan hij nooit de ironische bijnaam "de Onoverwinnelijke Vloot" (la Armada Invencible) vermeldt. Hij verkleint de belangrijkheid der Armada en beschouvvt deze "not as the extraordinarily and crucially important event chen depicted, but as a typical episode of16th century warfare, of no great importance in itself but of interest as a case-study of the disastersof war" (p. vii). Hij verwerpt de gang bare Engelse my then betreffende de Armada, zoals de volgende : de Armada-expeditie was een botsing van wereldhistorische betekenis tussen tegengesteldeideologieen, tussen Protestantisme en Rooms-Katholicisme, tusesen liberale democratie (inopkomst ...) en autocratisch absolutisme, tussen een opkomende en zinkende zeemacht enwereldmogenheid, tussen een moderne en een verouderde taktiek, tussen een Protestantse David eneen Katholieke Goliath. Andere historische my then zijn: de Spaanse admiraal Medina Sidonia was eenonbekwame land rot; de Spaanse schepen, bemanning, organisatie, zeemanschap en leiderschap warenverre de mindere van de Engelse; de Engelse vloot versloeg en ontredderde de Spaanse dankzij hetdoeltreffende Engelse geschut en superieure taktiek en de stormen voltooiden de vernietiging derArmada door de Engelsen.
Low life and moral improvement in Mid-Victorian England; Liverpool through the journalism of Hugh Shimmin, John K. Walton en A. Wilcox (reds.) : book review
Source: Historia 37, pp 105 –106 (1992)
Hierdie werk be vat &apos;n verteenwoordigende seleksie van artikels uit die pen van die 19de-eeuse joernalis, Hugh Shimmin, redakteur en eienaar van die Liverpoolse Porcupine, &apos;n satiriese weekblad. Te danke aan die redakteurs (Walton en Wilcox) se ondernemingsgees is waardevolle kultuurhistoriese gegewens oor die mid-Victoriaanse leefwêreld in Liverpool, Engeland, nou vir die eerste keer deeglik ontsluit en vrylik beskikbaar vir studente en ander belangstellendes in die Victoriaanse era.
The making of the industrial landscape, Barrie Trinder : book review
Author Mauritz Naude
Source: Historia 37, pp 106 –108 (1992)
Trinder word beskou as &apos;n kenner op die gebied van Britse industriele argeologie; vandaar die klem wat hy plaas op die onverskuifbare kultuurreste sacs geboue, strukture en infrastruktuurelemente wat na die industriele omwenteling in en op die Britse landskap gelaat is. Een van die aspekte wat hy deurentyd beklemtoon, is dat die sogenaamde Industriele Rewolusie eerder &apos;n omwenteling as &apos;n rewolusie was. Oit was -in vandag se terme -&apos;n stadige proses van ontdekking, eksperimentering en uitlewing wat nie verwar moet word met &apos;n rewolusie sacs in die populêre politieke idioom nie.
A bibliography of South African history 1978-1989, B.J. Liebenberg, K. W. Smith en S.B. Spies (reds.) : historiography
Die groat aantal Suid-Afrikaanse en buitelandse historici, asook ander akademici en belangstellendes, wat oar baie jare met groat vrug van South African history and historians -a bibliography (1979) en die voorgangers daarvan gebruik gemaak het, sal ongetwyfeld die verskyning van hierdie opvolgwerk gretig verwelkom. Net 5005 sy voorgangers sal oak hierdie werk &apos;n sentrale plek op menige boekrak - binne maklike bereik vir vinnige naslaanwerk -inneem. Trouens die gewildheid van hierdie naslaanreeks bly merkwaardig as in gedagte gehou word dat dit slegs die heel noodsaaklikste bibliografiese besonderhede van publikasies verskaf sander enige verdere inligting oar inhoud. Omdat die verskillende publikasies egter in toepaslike tematiese en chronologiese afdelings ingedeel word, word in &apos;n groat mate hiervoor vergoed.