Hopetown. Eintlik is ons al by Strydenburg oor die halfpadmerk van die tog, maar hier het die spilpunt in die mielies gestaan.
In die vorige gedagte het ek genoem dat dinge eintlik baie veilig op die tog gaan, dis glad nie meer snaaks om met die huis se deure oop te slaap of om goeters iewers net so te los as ons iets anders moet gaan doen nie. Mense wat ons nou ontmoet sal netnou sommer hulle plaashuis vir ons oopsluit en ons daar laat bly terwyl hulle eintlik op die dorp is vir die naweek. Netso.
Dit dan klaar gesê, wil ek nog steeds weet hoekom die wêreld al kwater word soos ons noord gaan. Kom dit saam met die bossies wat minder raak, of die miershope, of die miere? Of die miervreters? Maak die gras mense kwater, of is dit die dorings aan die bome en die drade?
Net gister praat ons met ŉ oom wat op 75 nog boer. Sout van die aarde. Nou is ek ŉ bietjie deurmekaar. Hoe kan die mense as jy hulle alleen kry nog net so gaaf en vriendelik wees soos oral langs die pad, tog as jy terugstaan word die wêreld al hoe kwater? Dié kwaad moet tog iewers boublokkies hê. Ek het gedink dis in die water. Gedink dat dit die grootste faktor is wat maak dat mense meer kan plant, beeste kan boer en dus meer geld kan maak. Mammon.
*** Hierdie spesifieke verandering verwys na jouself en nie die begeerte om jou maat te wil verander nie. Ons sit voor ŉ paartjie wat 48 jaar met mekaar getroud is. Dol gelukkig. Die tannie beken na ons haar vra hoe sy dit regkry, dat jy jou maat moet aanvaar en dit laat vaar om hulle te wil verander. Die oom het saamgestem.
Ons is wel hier onder die plaas geledere, maar dié is nie van die wulpse of sedelose tipe kalfies nie … nee, dié is stukkies sinne wat hier-en-daar so deur die tog se voortswoeg los skaaf. Saagsels en krulle wat ek van die landskap kan saamvat, los skuur, afskilfer. Vanaand wanneer die ligte aansit en die stof in die laaste horison verdwyn brand daar nog ŉ rooi gloed in die stegies van my gemoed. Hier kan jy nie foto’s neem of letters pen nie. Hier moet jy net wees
Dus sal ‘n stofsinjaal die stofwolk wees wat in ‘n streep agter die voertuig opblaas dat jy van baie ver af al die stofwolk kan sien sonder om die ding te sien wat hom maak.
“Kyk, ons het hier groot geraak …” Die hande wys asof hulle aan iets vat wat die gedagtes nog vars kan voel, vir ŉ oomblik speel die verlede in sy oë af en wonder ek wat hy sien. Die huisie was van klip gemaak en net die modder en klei tussen die klippe onthou hom van kindsbeen af. “Die draadloos het hier gestaan en die six volt batterie sommer hier langs die muur.”
Dis ŉ ander wêreld dié, een wat genadeloos koud én warm kan word. Mense wat hier woon lyk of hulle langer leef, vat nou maar vir oom Willem, hy is 70 jaar oud en het vir ons vertel hoe hulle as kinders hier in die kliphuisies gewoon het. Dit vertel hy vir ons terwyl hy knap in die veld rondstap, selfs goeters uit sy voor-verlede kom helder te voorskyn en dans teen die rante. Ons hoor die ossewaens kreun en sien hoe die wiele teen die rante af skommel.
Dis ŉ landskap wat deur sy mense leef en so kom kleef die plek jou aan. So, waag dit om deur sy stof te kom loop en stil te raak.
“Sy naam is Kaptein.” Dit lyk nie of jy die twee kan skei nie. “Kyk gou hieRr! Gee dié viRr hom.” ŉ Stuk droë wors word aangegee en Mocke probeer kyk wat die geheim van die gebaar is, maar Kaptein staan net daar. Ek moet wel sê dat Kaptein nie ŉ klein hondjie is nie, hy is raafswart en het die gemoed van ŉ rustige Labrador.
Ordentlik gee Kaptein in en vat die wors, hy wou nog begin eet toe ons gasheer die stukkie blitsig gaps. “Kyk, dis ŉ geleeRrde hond dié, hy vat net kos van my af.” Vergewe die baas sy dier deur self vir hom die worsie te gee. Kaptein kou versigtig, maar sonder om sku te verdwyn met die lekkerny, want hy ken sy baas se hart.
Dis waar ons vir PM en Kaptein ontmoet, “Julle moet net die Rreëls van my huis veRrstaan.” Dit was ŉ lang dag en ons is almal maar pê … “HieRr veRrstaan die mense al, maaRr ek sal julle net moet leeRr, in my huis maak jy soos jy wil, hooRr!”
Met al die beplanning wat ŉ tog soos dié voorafgaan duik daar tog goeters op wat jy nie heeltemal verwag het nie. Vat nou maar dié eenvoudige opdrag: Skoon Water.
ŉ Kraan is mos ŉ kraan is mos ŉ kraan? Die boks hét gesê dat dit binne 5min installeer, maar ek is nie ŉ huisvrou nie en die plaasdrom agter op my bakkie het nie ŉ Cobra swaan-swaainek kombuiskraan aan nie. Toe ek dus in Ceres weer die gevoel van kleuterwees beleef en die waterfilter soos Lego wil begin bou pas die stukkies nie. Glad nie. In ŉ oomblik verander die onskuld in my na die gevoel wat ek as klein seuntjie gehad het in die speelkas van die kleuterskool, “… maar tannie, al die blokkies wil nie op mekaar pas nie …”. Jy kan nie verskillende tipes Lego meng nie, net soos jy nie kan koek bak met die verkeerde bestanddele nie. Die suiweraar se inloop wou net geensins op die kraan aan die drom pas nie. So toe ry ek en Martiens (PM se voorste voorman) gou dorp toe … Dis mos nie ŉ probleem nie.
Die man by die Midas het ons skeef uitgekyk, so ook by die koöperasie, die hardeware, die Pick-‘n-Pay, die gas-en-sweisplek en toe ons eindelik by die mikrobesproeiingshandelaar kom en hulle kon oortuig dat daar hopelik iets in die winkel is wat ons gaan help, al pas ons dit buite die ontwerpstoepassing toe. Dis moeilik om ŉ ding te soek wat jy in jou kop goed ken, maar die mense om jou verstaan nie die naam wat jy hom gegee het nie. “Ek soek ŉ koppeldingetjie om tussen die kraan en die inloop te staan.”
Om met ŉ perd van Tafelberg af na die Voortrekkermonument toe te ry vat nie ŉ dag nie. Daar is lang stukke wat die ruiter en sy dier langs mekaar stap. Ek dink dis tweeledig, die een word dalk moeg om die ander te dra en die ander se sitters word verseker lam.
Een ding het ek wel van Kaptein se baas besef, hy het ons nie net in sy huis in verwelkom nie, hy het sy lewe en sy hart onvoorwaardelik vir ons oopgemaak, iets wat ek dink ons baie meer van kort in ŉ wêreld wat soms so nors kan raak.
Deur in die huis sal ek sommer met die intrapslag die formaliteite uit die weg wil ruim. Kry die koffie of gooi ŉ goeie pinotage want dié langpad het nie tyd vir jaag nie.
Die res van die volgende drie maande se gedagtes sal straaltjies in hê van die mense wat jy heel moontlik net as ŉ naam, van en funksie aan die einde van die program sien verbyrol.
Mart-Marie Schoeman is die produksie sekretaresse en reël die meeste van ons logistieke dinge, sy is die stem wat al die mense met wie sy die afgelope paar maande oor die foon gesels het, wil ontmoet. Sy bestuur saam met Sarina die kiekiemakers vir die prentjies wat ons wil onthou.
Mocke Prinsloo is die ou sonder hare wat sy beeldhou vernuf met die videokamera toepas en so die hart van die tog opvang. Hy is gelukkig met Sarina getroud en ek dink sy stem saam. (Hie-hie)
Sarina (ja, haar van is net soos Mocke s’n ook Prinsloo), sy vis vir ons foto’s uit die plekke wat ons besoek en hou Mocke se hand vas. Sy, soos Eva, het ook die mag oor die Appel en redigeer saam met Anita die beelde dat hulle op die kassie kan riel.
Bennie Jansen is ons jongste ruiter op die tog, hy is 15 maar sal jou herinner dat hy darem dié jaar ook verjaar en 16 word. Hy ry agter die skerms saam op Tornado, die perd waaroor die film gaan wat oom Barrie en sy perd se storie vertel. Hou die teaters dop – die film kom aan die begin van April uit.
Ek dra ook ŉ loerkas rond en help om die prentjies in te roep, soms voel ek meer soos Noag wat maar net die skippie het en die diere daag self op. Meer van wat ek aanvang sal deur die gedagtes skemer.