Nuuskommentaar: Die onding en die kuns van kluitjies bakOp ’n daaglikse grondslag gebruik ons woorde soos endemiese korrupsie, wanadministrasie, bedrog, onbevoegde ontplooide kaders, vermorsing en veel meer. Maar die waarheid, of die gebrek aan die waarheid, is ook ’n groot probleem. Die waarheid is nie, soos ’n politikus eendag gesê het, die geplooide weergawe wat hy voorhou nie. ’n Vorige premier van Mpumalanga het by geleentheid gesê dit is heel in die haak vir politici om kluitjies te bak. Daar is vreeslik met hom die spot gedryf. Om enige regeringstelsel goed te laat funksioneer moet die besluitnemers oor die regte inligting beskik, al is dit ook nie inligting waarvan hulle hou nie. Baie lande stel hiervoor intelligensiedienste in wat objektief na sake kyk, en die regering dienooreenkomstig inlig. Volgens een oorlewering is daar darem een kluitjie wat ’n man uit noodweer moet vertel, en dit is as vroulief vra of haar sagopoeding so lekker soos sy ma s’n is. Op die oog af lyk dit of die regering vooraf erg verkeerd, of glad nie, oor die verwikkelinge by Marikana ingelig is nie. ’n Duur prys is betaal. Verslae op verslae lui hoe wonderlik vorder getenderde projekte, net om op ’n dag aan die lig te kom die bouaannemer het voet in die wind met sy geld geslaan en nog byna niks is gebou nie – en dit wat gebou is, moet gesloop word. Met die Nkandla-sage was daar ’n reuseverdoeseling van die waarheid. Skynbaar is geglo alles “bly reg” solank die verkeerde goed nie bewysbaar in die openbare domein beland nie. Die taak van die parlement word baie bemoeilik as hulle in komitees halfgebakte verslae van departemente kry. Soms is dit gloeiende verslae van hoe goed dit gaan, en dan kom die ouditeur-generaal se verslag oor daardie einste departement en die prentjie lyk heel anders. Natuurlik is werkloses en mense in informele nedersettings ook nie so in hul skik met die verslae wat wys alles verloop klopdisselboom nie. Tog is daar heelwat politici wie se geloofwaardigheid erg aan flarde geruk is, wat steeds die houding inneem van “wat ek sê, is die waarheid”. In 1929 het Aldous Huxley geskryf: “Feite hou nie op bestaan omdat hulle geïgnoreer word nie.” En dis harde lesse wat Zuma nou met Nkandla, die staatskaping en sy “verdwene” aanklagte van onder meer korrupsie moes leer. “Al loop die leuen hoe snel, die waarheid agterhaal hom wel.” Die media het ’n baie groot rol as waghond te speel om die waarheid te weet.