Indien 'n persoon vermoed dat hy/syself of geliefde aan paranoia ly, is dit belangrik om te onthou dat die toestand behandelbaar is en so gou as moontlik die hulp van 'n professionele persoon inroep.
Wat is haaruittreksteurnis?
Haaruittreksteurnis is 'n sterk behoefte om jou eie hare uit te pluk. Soos piromanie en kleptomanie, voel die persoon gespanne voor die aksie en verligting na haaruittrekking voltooi is. Die steurnis ontwikkel meestal in die kinderjare, waar die persoon herhaaldelik hul kophare, wenkbroue en/of wimpers uittrek. Soms kan 'n persoon met haaruittreksteurnis selfs baarde, onderarmhare of pubiese hare uitpluk. Haaruittreksteurnis word nie geassosieer met pyn nie; die aksie veroorsaak eerder 'n prikkelende of tintelende sensasie. Die toestand kan wissel, maar is oorwegend kronies.
WAT IS DIE SIMPTOME VAN HAARUITTREKSTEURNIS?
Daar is nie simptome as 'n aanduiding, gegrond op die Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM–5), wat wêreldwyd aanvaar word as die gesaghebbendste bron, nie. Daar is slegs essensiële kenmerke. Let asb. daarop dat 'n amptelike identifikasie slegs deur 'n gekwalifiseerde persoon gemaak mag word.
Herhaalde persoonlike haaruittrekking wat kaal kolle (geen hare) veroorsaak.
Onsuksesvolle pogings om die haaruittrekgedrag te beheer.
ALGEMENE INLIGTING OOR BEHANDELING VAN HAARUITTREKSTEURNIS
Hoekom is behandeling nodig vir haaruittreksteurnis?
Sonder die regte behandeling kan die simptome van haaruittreksteurnis buite beheer raak. Haaruittreksteurnis kan in díe opsig met ander siektes, bv. diabetes, vergelyk word. Albei vereis deurlopende farmakologiese behandeling (medikasie) en monitering deur 'n professionele persoon, en die resultate is oor die algemeen heelwat beter as die persoon gereeld psigoterapie by 'n sielkundige ontvang.
Watter rol speel 'n sielkundige in die behandeling van haaruittreksteurnis?
'n Sielkundige kan haaruittreksteurnis diagnoseer en psigoterapeuties behandel. Dit beteken dat hy of sy jou kan help om jou diagnose te verstaan en daarmee saam te leef, asook om 'n strategie toe te pas wat tot gedragsverandering kan lei. 'n Sielkundige in Suid-Afrika mag nie medikasie voorskryf nie en werk gewoonlik saam met 'n psigiater in spanverband.
ADVIES VIR GELIEFDES EN FAMILIELEDE WAT SAAM MET IEMAND WOON OF WERK WAT GEDIAGNOSEER IS MET HAARUITTREKSTEURNIS
As 'n geliefde of vriend(in) gediagnoseer word met haaruittreksteurnis, kan jou ondersteuning en motivering 'n baie belangrike rol speel in die aanvaarding en hantering van hulle diagnose. Hier is riglyne hoe jy 'n individu kan bystaan:
Wees geduldig. Mense wat onder die aanslag van haaruittreksteurnis verkeer, het nie altyd die vermoë om te sê hoe hulle voel of wat hulle ervaar nie. Gee hulle 'n kans om eers gewoond te raak aan die diagnose, en om geleidelik 'n daadwerklike plan te kan uitwerk om hulle lewe van nou af te bestuur.
Wees ingelig oor haaruittreksteurnis. Hoe meer jy en jou geliefde, familielid of kollega van die siekte weet en verstaan, hoe meer kan julle saamwerk aan 'n plan om die persoon te ondersteun en die siekte te bestuur.
Leer ken die tekens en die simptome sodat jy vroegtydig kan optree. Almal se simptome van haaruittreksteurnis manifesteer nie op dieselfde manier nie, so dit is baie belangrik om te verstaan hoe die persoon in jou lewe se simptome manifesteer. Wanneer jou geliefde byvoorbeeld skielik aansienlik meer angs ervaar as ander tye, kan jy solank maatreëls begin tref.
Kyk mooi na jouself! Onthou, 'n persoon met gediagnoseerde haaruittreksteurnis kan jou ook negatief beïnvloed deur jou by hul versteuring te betrek. Om saam met 'n persoon te leef wat gediagnoseer is met angs kan frustrerend, uitputtend en soms chaoties voel. Maak tyd vir jouself ook.