Nuuskommentaar: ’n Monumentale staatsrede met te veel pap wieleDie EFF buite die parlement nadat hulle uitgestap het. Foto: Sune van Heerden/Maroela Media Die EFF se skandalige optrede het meer aandag as die staatsrede self getrek, maar die staatsrede gisteraand skep ook rede tot kommer, veral weens revolusionêre retoriek wat pres. Cyril Ramaphosa plek-plek opgedis het, en sy volharding met grondgrypplanne sonder vergoeding. Die Afrikaanse koerant Beeld oortref homself vandag met ŉ opskrif: “Op ’n punt van (wan-)orde”. Beter as dit sou die EFF se optrede en die gevolg daarvan stellig nie beskryf kon word nie. Vir pres. Ramaphosa was die toespraak bedoel as reddingsboei nadat hy hom in ’n magdom teenspoed begin vasloop het wat nie net die Ramaforia mateloos laat demp het nie, maar hom druipsyfers besorg het vir pogings vir die regruk van die ekonomie, die vasvat van korrupsie en weens die koöptering van sy mees aktiewe dwarsbomers en staatskapers. ’n Mens kan maar net hoop die ideaal van die bou van ’n inklusiewe ekonomie het nie dieselfde soort inklusiwiteit as sy koöptering van staatskapers in gedagte nie. Maar eers terug na die EFF-opperbevelhebber en sy bende se optrede by die parlement. Op die oog af wil dit voorkom of die regering die EFF se tande effens wou trek deur hulle nie soos in die verlede uit die parlement te gooi nie, maar ’n ruk lank te laat begaan en die ander parlementslede en ’n groot deel van die Suid-Afrikaanse publiek die hoenders in vir hulle te maak. Die speaker het dus net gedreig en gedreig, en in ’n stadium ’n vroulike lid die deur gewys, waaraan sy haar afgevee het en Thandi Modise oor dié kwessie skynbaar die aftog geblaas het. Of die EFF, in elk geval onder opgevoedes, meer skade as wins op die lyf geloop het, moet nog gesien word. Parlementslede van ander partye het vuur geblaas en dit lyk byna seker dat die EFF-lede gestraf gaan word, onder andere deur aan hul salarisse te vat. Reeds met die aanvang van die ANC-bewind was dit duidelik dat dié organisasie goed vaar met die maak van beloftes, maar toe reeds probleme ervaar het om te “deliver”. Voeg hierby die hopelose onderskatting van die belangrikheid van onderhoud, soos die agteruitgang van onder andere paaie en Eskom getuig. Hierdie werklikheid het skynbaar duidelik tot Ramaphosa gespreek sodat toe hy na twee “drome” verwys het, naamlik sy veelbesproke droomstad en ’n dam in die Oos-Kaap wat dié streek se waterprobleme sou oplos; hy kon meld dat konstruksie aan albei reeds begin het. Die dam-aankondiging herinner aan ’n geval waar ’n ANC-raadslid die Oos-Kaap se ekonomiese probleme aan apartheid toegedig het, omdat daardie regering glo te groot damme gebou het, wat te lank vat om vol te word. Die ANC sou daarom kleiner damme bou wat gouer vol sou kon word en so die provinsie se waterprobleme oplos. Maar Medupi, Kusile en die Gautengse tolpaaie is voorbeelde van waar wel met die projekte begin is, maar grootliks nie dieselfde eeu, laat staan nog millennium, se voltooiingsdatum kon haal nie, om die dam-raadslid se soort “logika” in te span. Die koste is met miljarde rande oorskry, en die korrupsiespore loop dik – na bewering tot letterlik in Nkandla met die bou van ’n teerpad daarheen in ruil vir die toestaan van ’n tender wat op die oog af bitter bedenklik lyk. Die grootste bedreiging vir Ramaphosa se planne is en bly sy steun aan grondgryp sonder vergoeding. Hy bly hardkoppig daaraan klou al word die land deur al hoe meer lande en regerings gemaan dat dit beleggings- of handelsgevolge gaan hê. Veral die Agoa-ooreenkoms met die VSA kan ’n uiters gevoelige gevolg vir die land inhou. Die EFF se gedrag was boonop petrol op hierdie vuur. President Cyril Ramaphosa lewer die 2020 staatsrede. Foto: Jairus Mmutle/GCIS Die belowendste aspek van Ramaphosa se toespraak was die aankondiging dat onafhanklike kragverskaffers nou ook minstens gedeeltelik om die ekonomie kan meeding. By die aanhoor van die toespraak, veral die dele wat kragdadig gestel is en belowend klink, kom die vraag onwillekeurig op oor waar die geld daarvoor vandaan gaan kom. Ramaphosa het wel wéér indrukwekkende syfers van voorgenome buitelandse beleggingshulp genoem, en nog sulke bedrae na nog ’n voorgenome konferensie hieroor geopper, maar deur na Fidel Castro en ander revolusionêre as vriende te verwys, en grondgryp sonder vergoeding as feit te verwys, gaan hierdie berg uiteindelik ’n muis baar. Beide TLU SA en die Vryheidsfront Plus het met baie bedenkinge op die toespraak gereageer. TLU SA se opskrif is: “Woorde wek, maar voorbeelde trek”. Die koers wat die ANC inslaan, is gedoem tot ekonomiese mislukking. Alvorens die ANC homself nie verbind tot daardie ekonomiese beginsels wat wêreldwyd bewys het dit groei bring nie, is die staatsrede en wat die ANC daarna gaan doen van geen waarde vir Suid-Afrika en sy inwoners nie, lui die verklaring. “TLU SA is steeds nie oortuig dat die beloftes wat president Cyril Ramaphosa tydens sy staatsrede 2020 – toe hy uiteindelik ’n spreekbeurt gekry het – gemaak het, wel tot die voordeel van die land is, of selfs deurgevoer kan word nie.” Die Vryheidsfront Plus sê die EFF het met sy ontwrigtingstaktiek president Ramaphosa se staatsrede vir 2020 op ŉ lae noot laat begin en die president het op die teleurstellende trant voortgeborduur met geen aankondiging wat ekonomiese groei sal aanwakker nie. Die VF Plus het voor die staatsrede gevra dat daar daadwerklike stappe geneem moet word om die land en die ekonomie te red. Onder die huidige omstandighede is dit moeilik om te sien hoe die ekonomie met ŉ enkele persentasiepunt kan groei. Verskeie kernsake is wel aangeraak, maar die oplossings wat die president vir die probleme aangebied het, is bloot kosmeties van aard of baie gering.