Posted on October 21, 2021 by perdebytjie
Hierdie is 'n bloguitdaging en jy kan gerus verbygaan, as dit te ingewikkeld en filosofies na jou smaak is.
Vandag se inspirasievonk is – ismes. Hierdie is 'n regte kopkrapper, maar 'n sin uit 'n ou Afrikaanse voorgeskrewe boek, het my ver teruggeneem. Iewers in my skoolloopbaan het 'n onderwyseres elke week 'n gedeelte hieruit voorgelees en ek kan onthou dat ek mal was oor die boek. Omdat skoolboeke nooit ons eiendom was nie en ons dit moes inhandig, was ek verheug toe ek in 'n tweedehandse boekwinkel daarop afgekom het.
Die boek se naam is Werfjoernaal, deur F.A.Venter. Dit het al 'n lang pad gereis tot by my. Voorin is 'n plakker met die volgende gegewens…
Op bladsy dertig tweede paragraaf verskyn die volgende sin: "Die diktatuur van instink het aan ons idille 'n wrange afloop gegee."
Dit klink bietjie soos Grieks, veral vir die moderne Afrikaanse taalgebruiker, maar as mens die verhaal daaragter ken, verstaan mens dit. Dit gaan oor twee swaeltjies wat hul babatjies grootmaak en wanneer vliegtyd kom, word die swak enetjie gelos om te sterf. Die sterk een word tot satwordens toe aangepor om te vlieg. Wanneer hy uiteindelik daarin slaag en die hemelruim bemeester het, word hy deur sy ouers verwilder.
Ek het nou met 'n lang pad by my -isme uitgekom…
Naturalisme: Dis die totale werklikheid waarby alles wat bestaan, verklaar word as deel uitmakende van die dooie of lewende natuur.(Aangehaal uit HAT vyfde uitgawe).
Die ontnugtering van die skrywer oor die "wreedheid" (volgens menslike standaarde)van die swaeltjie ouerpaar, verduidelik dan dat die natuurlike instink van die swaels nie aan menslike normes gebonde is nie. "Dit is deel van die Natuur se kode en g'n swael kan daaraan ongehoorsaam wees nie."
Hierdie voorbeeld is 'n algemene denkfout by mense en het al gelei tot baie tragedies tussen mens en dier, waar die mens vergeet van naturalisme.Daar is gedurig talle voorbeelde. Die pas afgelope week was daar juis 'n video oor iemand wat 'n vlakvark wou streel en toe amper sy gat, soos in graf, gesien het. Ook is daar die hartseer verhaal van die olifanthanteerder wat onlangs doodgetrap is. Daar is vele voorbeelde. Die mens moet nooit naturalisme onderskat nie!
Naturalisme (soos weereens aangehaal uit HAT vyfde uitgawe) kan ook die volgende beteken:
a)Rigting in die beeldende kunste wat die natuur so getrou moontlik sonder idealisering wil weergee.
b)Rigting in die letterkunde wat die mens uitbeeld as 'n (willose) produk van erflikheid en omgewing; teenoor idealisme.
Hopelik kan ons iets leer uit hierdie -isme en besef dat ons nie baas is in die natuur nie.
35 Replies to "#Woordwarrel#Afrikaans"
Woordwarrel, zo'n mooi woord!
Dankie Petra. Ek waardeer jou besoek.
Dina . Wat 'n asemsnakkende, diepsinnige woordwarrel. Sjoe, jy praat waar. En dit ToeValLig. Bladsy 30, tweede paragraaf en 'n -isme. Woordwarrelvraatjie. Bravo!
Dankie Erna. Ek het 'n hele paar boeke op bl 30 oopgeslaan, maar hierdie een was net absoluut reg.
Ek weet ons vier Afrikaans, maar ek lief die 'serendipity' van jou -isme en aanhaling. ToeValLig. Sela.
Geweldig van Jou hier nog eens terug te zien.
Ik heb dat pittige Afrikaans gemist
Groetjes uit Vlaanderen😀
Ek was lanklaas hier, Theo. Dankie vir jou mooi woorde. Ek waardeer jou besoek hier op my blog.
Ik ben ondertussen ook een volledig nieuwe Blog begonnen https://bloggertheoherbots.network/
Nou hoekom sal Bytjie nou oor die natuur skryf? Nou hoe dan anders…. wie van ons kan by haar kers vashou wanneer dit by die natuur kom. Ek het nie verby gehou nie… maar het definitief uit die bus geval.
Dankie dat jy kom lees het, Kameel. Ek is seker jy het nie uit die bus geval nie.
Ek lê hier (sou nou wou sê opgebandage) maar ek moet Afrikaans praat. Wat is die Afrikaans daarvoor?
Jy lê gelap, Kameel.
Ag dankie Erna…. gedink julle sal my kan uithelp.
Plesier, maar die slim woordmense sal van ons verskil. Dink die woord is in verbande toegedraai. Gelap voel net lekker. 😉
Gepleister en gelap…🤣🤣🤣
Is waar en baie mooi verwoord, Dina. Die mens kan maar veg teen die natuur, maar uiteindelik kan hy nie wen nie.
Dankie Hester.Ja, die mens het homself uit die natuur gehaal, maar die natuur is nie uit die mens nie.😃😃
Sjoe jy het n baie sterk isme hier beskryf. Die mens kan so baie uit die natuur leer. Nie net natuur as die omgewing nie maar ook die natuur of manier van diere. Baie baie mooi, ek hou hiervan.
Baie dankie Ineke. Ek moes hard dink aan die een.
Jy het my beslis geïnspireer om ook te skryf met jou mooi stuk. Toe werk omstandighede gister mooi saam om my gedagtes agtermekaar te kry. Nou gaan ek netnou ook eers skryf. Ek het mos baie tyd nodig om te skryf omdat … ek maar stadig van aard is.
Ek dink soms ook eers 'n paar dae oor iets, maar hierdie keer het dit sommer vanself gekom. Ek wens dit was altyd so. Sien uit om joune te lees.
Ek moet meestal maar sit en broei maar as die liggie aankom kom dit gelukkig makliker.
O toggie, die idiotisme!
Om 'n vlakvark te streel?!
Kom ons skaal af met 'n eufemisme…
Dalk 'n vorm van idealisme?
Skerp -ismes wat jy ook inspan, dankie Letty-Ann.
Hmm.Dankie. Ek dink ek kon 'opportunisme' as 'eufenisme' vir 'idiotisme' gebruik het. Dit sou meer taktvol gewees het,né.;-)
Jy speel fantasties met woorde!
Trek net die beginsel deur na mense ook.asseblief.
" as Mense teel soos vlieê moet hul vewag om te sterf soos vlieê
Moenie bekommer oor die wat nie wil laat ent nie. As jy nie voordele kan sien nie moet jy liewer toegelaat word om testerf Dit behoort die gemiddelde IK an die mensdom te verhoog.
Dit gaan laaank vat om die mensdom se IK te verhoog.🤣🤣
Sit ek en wonder hoe moet ek nou my waardering uitspreek oor jou blog-woord, dankie Perdebytjie.
Baie leersaam en interessant soos altyd
Puik Bytjie ❤️ ons mensdom sal seker nooit die natuur verstaan nie maar dan dink ek ons kan baie daar leer. Soms dink ek die natuur weet baie beter as mense en is mense wreder as die natuur…