’n Vlug onderweg na Johannesburg waar die tolhekke en raadsale wag en tyd en ambisie in rande gemeet word. Maar vir my het die dag net een taak op hande: ’n Volle 18 km se stap tot by die Kareebos-opstal. Hier in die Groot-Karoo is elke tree ’n voorreg.
Drie dae gelede het ’n geel Kellogg’s-boks met ’n rooi pyl die opstal op die plaas Rietfontein aangedui waar die groep stappers byeengekom het. Die plaas lê 72 km wes van Beaufort-Wes en grens aan die Karoo- nasionale park.
Die slenterstaproete strek oor 100 km – jy stap met net ’n dagsak; die res word aangery. Jy stap op grondpad of tweespoorpaaie deur ’n verlate landskap ver van die N1 af. Die roete is ongemerk, maar elke stapper kry flitskaarte met die nodige inligting: waterpunte, opstalle en dies meer. Elke stapper bepaal dus sy eie pas.
“As jy nie lus het vir ’n kwettervinkie nie en op jou eie wil loop, dan kan jy dit doen. Of miskien vind jy aanklank by iemand en gesels ’n hond uit ’n bos uit,” het Douwe gesê.
In die verte hoor ek tog ’n paar skape blêr. Ek en my meisie, Catharien, dek die agterhoede van die roete. Die ander 12 stappers is so ver vooruit, ons sien g’n mens op die landskap wat strek tot waar die aarde ophou nie. Voor sy ontsnapping was Sylvester ’n jaar in aanhouding. Stel jou voor die gevoel van vryheid toe Sylvester deur daardie gat in die park se heining gekruip het. Hoe ligvoets moet hy nie oor hierdie landskap beweeg het nie.
Almal help hulleself aan ontbyt: vrugte, muesli, pap en beskuit. Middagete – wat ons saamvat as padkos – is uitgepak op ’n tafel: brood, tamatie, konfyt, oorskiethoender, vrugtesap, muffins en selfs dadelbolletjies. Ek en Catharien val laaste in die pad. Vandag stap jy vir die eerste 6 km in Sylvester se spoor. Sommer ná die eerste paar kilometer besef ’n mens weer hoe goed stap vir liggaam en gees is, veral deur so ’n oerlandskap.
“Die Karoo is vir my meer werd as ’n stukkie goud in my hande. Die berge is soos ’n inkleurboek en praat elke dag met my.”
Ons stap ’n groot deel van die dag op kronkelpaadjies in die bolope van die Koekemoersrivier. In ’n stadium stap jy deur ’n digte soetdoringwoud (’n woud, in die Karoo!) Ná sowat 21 km kom jy by ’n plaasdam en ’n windpomp uit naby die Oukloofpaspad tussen Beaufort-Wes en Fraserburg.
Ons lawe ons moeë voete in die koue water. Nog drie stappers kom by die plaasdam aan. “Die stilte is iets om aan gewoond te raak,” sê Bardo Snyman van Vredenburg. “Dit suig jou in, dit is soos ’n vakuum.”
Bo-op die plato verander die landskap ingrypend: Voor jou lê die oop vlaktes van die Groot-Karoo met nie ’n enkele doringboom in sig nie. In die verte sien ek ’n geel gedrog... Sylvester?
Maar dit is net ’n sementmasjien. Ná sowat 8 km is dit tyd vir middagete naby die plaas Steenkampspoort. ’n Donkiekar ry verby en iemand roep jolig uit: “Oppas vir die bloukopkoggelmander! Hy spring van agter op jou nek en vreet jou ore af!”
By Steenkampspoort bring die plaaswerker Gert Müller vir ons water. “Ja, ek ken vir Douwe Vlokkies,” sê hy. “Ek is oorspronklik van Fraserburg, maar dis orraait op die plaas. Dis net jy en die natuur. Ek moet werk om my kind in die skool te hou.”
Ons stap aan deur die uitgestrekte niks en later oor ’n sementbruggie waar Sylvester ook gaan draai het. Van die ander stappers sit seker al laag in hulle kampstoele, maar ons stap byna gemaak stadig.
’n Mens het nie aldag soveel alleentyd op ’n staproete nie. By Tweefontein se opstal, ons slaapplek vir die aand, is die stappers in ligte luim – ons het reeds 56 km gestap! Net Ernst Brunke van Bellville, wat met stapstewels stap, het lastige blase – die res van ons stap met veldloopskoene. Gelukkig is hier ’n moeitelose ubuntu tussen stappers, en Lynette Bothma, ’n aptekerassistent van Vredendal, behandel die blase. Later gesels ek en Liezl oor die Karoo.
“Daar is genesing vir ’n mens se binnelandskap in die stilte en wydheid en grootheid van die Karoo,” sê sy. “Ek glo as jy lank genoeg op ’n ysterklip kom sit en oor die vlaktes kyk, dan onthou ’n mens nog die oerheid van die aarde.”
Nigel het lank in die Vloot by Gordonsbaai gewerk. Koppieskraal is hulle aftreeplaas, maar hy boer ook met skaap en nguni’s. “Dis die beste plek in die wêreld,” sê Nigel. “Dis skoon, hier is geen verkeer nie en baie min misdaad. Jy werk met diere en veld en die natuur. Jy moet vir jouself sorg, wat goed is.”
Van Koppieskraal af daal ons af na die bolope van die Leeurivier. Die terrein raak mettertyd meer bergagtig. Donderwolke pak saam en die reën haal ons in oor die laaste paar kilometer na ons kampplek by die plaas Kareebos.
Reën in die Karoo is altyd ’n gebeurtenis. Alles ruik nuut en vars. Ons sit in ’n klein klipvertrek, met die gerusstellende geluid van reën op ’n sinkdak. Toe die reën ophou, skuif ons kampvuur toe. Liezl maak spaghetti bolognese en nóg ’n varsgebakte brood staan gereed om gesny te word. Ons eet soos konings in die Karoo.
“ ’n Mens mis jou maatjie. As ons so gestap het, het ek altyd sy hand vasgehou. Maar ek het besluit ek gee vir myself vier dae om te stap. En elke dag is ek met een van my vier kinders in my gedagtes besig wat ek op die Here se skoot sit.”
Ná sowat 5 km volg ons die aanwysings na ’n ou korbeelhuisie, nog ’n Karoo-ikoon in hierdie wêreld – die trekboere het dié igloe-agtige veldhuisies in die vroeë 1800’s gebou.
Op pad soontoe loop ons ’n ander stapper, Merwe Erasmus van Eversdal, raak wat met ’n laggie sê: “Ek sou sê dis soos die Sacré-Cœur in Parys: As jy daar is, moet jy gaan kyk.”
Later sien ons die heining en ’n hek van die Karoo- nasionale park links. Ons kom nou al hoe nader aan die plek waar Sylvester twee keer vryheid geproe het. Douwe het die plek in die grondpad met ’n “S” en ’n pyl gemerk. Dit voel gepas dat jy op die laaste dag by die Sylvester-baken verbystap. Hoeveel van ons voel, nes Sylvester, vasgevang in ’n plek?
“Dis een van daai goed wat jy nie kan oorvertel nie, jy moet die Karoo self kom beleef,” sê Liezl toe ons vir oulaas koffie drink. “Die Karoo gee vir elkeen op sy tyd net genoeg sodat jy weer die lewe vierkantig in die oë te kyk.”
Ighsaan Miller, afgetrede hysbaktegnikus, Elsiesrivier. “Die Karoo is ’n ervaring wat jy nie kan beskryf nie. Ek het onmiddellik verlief geraak op die plek, en oorweeg dit om Karoo toe te trek.”
Merwe Erasmus, bestuurder van voedselfabriek, Eversdal. “Die lang, plat stukke op gewone grondpaaie was vir my ’n negatiewe faktor."
BOERETROOS. Mary en Nigel Peddie van die plaas Koppieskraal het hier in die Karoo kom aftree. Loer op dag 3 by hulle in vir ’n koppie koffie.
Lees Erns se onderhoud met Liezl Vlok, waar sy gesels oor haar liefde vir die Heuningland-staproete en die Karoo.