WAAR TB primêr ’n siekte van die asemhalingstelsel is, word dit gewoonlik deur hoese en niese versprei en, glo dit, selfs deur te skreeu of te sing. Die piepklein bakterieë sweef in die lug in die lyers se uitgewerpte vogdruppels en só word die siekte uitgedra.
REGS: Tuberkulose word oorgedra deur hoese of ander maniere waarop vogdruppels met die kieme in die lug uitgewerp word.
Mense wat naby ’n lyer is, kan die TB-kieme inasem, miskien selfs kieme wat in stof aanwesig nadat ’n lyer op die grond gespoeg en die speeksel droog geword het. Die grootste gevaar is egter om ’n bed of woonruimte met ’n teringlyer te deel.
Verspreiding kan ook deur die spysverteringskanaal opgedoen word, met ander woorde deur kos of drank in te neem wat deur ’n lyer besmet is.
Ontstellend genoeg kan TB-kieme selfs in jou liggaam lewe sonder dat jy daarvan siek word. Dit word TB-infeksie genoem. Jou immuunstelsel hou die TB-kieme in toom met spesiale kiemvegters. Hulle keer dat die TB-kieme die oorhand oor jou gestel kry. Hoewel ’n derde van die wêreld se mense sulke kieme in hul liggame het, kom die siekte by ’n betreklik klein persentasie mense voor.
Die goeie nuus by die slegte is dat, hoewel TB deur die lug versprei soos hierbo beskryf, ’n mens darem gewoonlik lank die besmette lug moet inasem voordat jy tuberkulose sal kry.
Hierdie tekens kan etlike weke lank voortduur. As jy nie behandeling ontvang nie, word hulle gewoonlik erger.
As jy TB in ’n ander deel van jou liggaam het, sal die simptome vanselfsprekend anders wees. Slegs ’n dokter of opgeleide gesondheidswerker kan vasstel of jy inderdaad tuberkulose het.
In die veltoets is die diagnose “positief” as ’n knoppie naastenby so groot soos ’n potlooduitveër of groter op jou arm verskyn. Dit dui daarop dat jy waarskynlik TB-infeksie het.
Dit kan nodig word om lyers van ander mense af te sonder totdat hulle nie meer TB-kieme kan versprei nie. Gelukkig hoef dit nie te lank te duur nie. Sodra hulle hul medisyne begin sluk, is hulle spoedig nie meer aansteeklik nie.
DANKSY spesiale middels wat die bakterie Mycobacterium tuberculosis doodmaak, is TB vandag ’n geneeslike siekte. Tog is die TB-kieme baie sterk. Dit duur minstens ses tot nege maande voordat die medikasie al die bakterieë uitgewis het. Dit is baie noodsaaklik dat pasiënte nie sal ophou om hul medisyne te gebruik nie.
Indien die medikasie te gou gestaak word, is daar ’n groot probleem. Die TB-kieme wat steeds aktief is, raak selfs sterker. ’n Mens het dan sterker middels nodig om hierdie "super"-kieme dood te maak, iets wat nie nodig sou gewees het as die oorspronklike medisyne getrou gesluk is nie.
’N AMBISIEUSE internasionale insiatief om TB opnuut met alle mag te bestry, is tyd gelede aangekondig. Dit heet “Stop TB” en staan onder beskerming van die Wêreldgesondheids­organisasie. Die plan word deur meer as 400 organisasies oor die wêreld heen gesteun.
Daar word beoog om teen 2015 altesaam 56 miljard (duisend miljoen) Amerikaanse dollar vir TB-bestryding byeen te bring. Die inisieerders wil ’n daadwerklike begin maak om die wêreldwye verspreiding van die siekte te stuit en onder meer ’n nuwe TB-middel en ’n nuwe en veel goedkoper entstof beskikbaar stel.
Khayelitsha in die buitewyke van Kaapstad, byvoorbeeld, het van die hoogste voorkomssyfers vir tuberkulose en MIV/vigs ter wêreld. En reeds in 2009 het ’n kenner geraam dat tot ses persent van die mense in Khayelitsha by wie tuberkulose gediagnoseer is, die baie aansteeklike middelweerstandige tuberkulose het. Dit staan bekend as MDR-TB, afgelei van die Engelse multidrug-resistant TB. Die kenner het boonop bygevoeg dat die geskatte ses persent waarskynlik ’n onderskatting is.
Vrese dat XDR-TB in die toekoms tot ’n tuberkulose-epidemie kan ly wat slegs in ’n beperkte mate behandel kan word, is hoegenaamd nie ongegrond nie.
XDR-TB het in 2006 die die eerste keer wyd onder die aandag van die mensdom gekom nadat ’n verslag oor ’n uitbraak in Suid-Afrika die wêreld ingestuur was. Van die 53 pasiënte met XDR-TB in die Church of Scotland-Hospitaal op die dorp Tugela Ferry, KwaZulu-Natal, het almal behalwe een gesterf. Sedertdien was daar ook ander sterftes in Suid-Afrika.