Werkbare motivering vir 2019 en daarna!Foto: Danielle MacInnes/Unsplash.com Deur Paul Maritz Veels geluk, jy het dit deur die eerste paar weke van werk gemaak – jy het oorleef! Jy voel dalk soos daardie atlete wat pas deur die lint by die eindstreep gebreek het, net ŉ kortkoppie duskant ŉ wêreldkampioen. Maar dan besef jy dit is reeds middel Januarie! Hoeveel mense in en om die kantoor het nie ná die eerste dag die skertsende grappie “Ek voel ek kort nog ŉ vakansie” gemaak nie? Beide die vraag en antwoord op hierdie verskynsel kan in een woord opgesom word: motivering. Waarom sien baie mense op na terugkom in roetine? Waarom lê die jaar se take vir baie mense soos ŉ berg voor hulle? Heel moontlik is daar ŉ tekort aan motivering. Motivering as woord word baie gebruik. Die eenvoudigste definisie sou wees dat motivering dít is wat ŉ mens dryf of druk om nie op te hou nie, maar aan te gaan. Die afrigter langs die atletiekbaan motiveer die jong, rooigesig atleet – daar is die woord weer. Motiveer. Terloops, “motiveer” kom van die Latynse woord movere en beteken letterlik “om te beweeg”. Motivering is dus daardie iets wat jou aan die gang kry, aan die beweeg kry. Die probleem met motivering is dikwels dat dit slegs vir ŉ kort rukkie werk, of dat dit elke dag minder en minder oortuigend word om jou aan die gang te kry. As 2019 ŉ suksesvolle werkjaar vir jou gaan wees, sal motivering ŉ deurslaggewende rol móét speel in hoe presies hierdie jaar se resultate op die ou end gaan lyk en daarom is dit nodig om te verstaan wat motivering is. Ja, ek het reeds gestel wat dit etimologies beteken, maar wat behels dit? Die Amerikaanse skrywer Dan Pink noem dat daar eintlik maar net drie tipes motivering is en dat twee van hierdie drie nie eens werklik effektief is nie. Die eerste, mees basiese vorm van motivering, is die wil om te oorleef. Jy sleep jouself net-net betyds uit die bed om die kinders halfnetjies en betyds by die skool te kry en doen wat jy moet doen. Sodat jy ŉ salaris kan kry om te oorleef. Die motivering, die rede om te beweeg, is vir mense wat op hierdie vlak funksioneer, so eenvoudig soos “want ek moet”. Is jy dalk op hierdie vlak? Staan jy maar op, want jy moet? Werk jy maar net omdat jy moet? Dikwels leef mense met hierdie vlak van motivering slegs met die oog op die naweek of die vakansie. Hulle is nie hier omdat dit lekker of belonend is nie. Nee, hulle is hier omdat hulle hier moet wees. Die tweede, dalk meer gevorderde en effens meer moderne vorm van motivering, is ekstrinsieke motivering – algemeen bekend as die wortel-en-stok-motivering. Daar is eksterne faktore wat jou dryf tot beweging, wat jou beweegrede is. Die beste voorbeelde hiervan is sekerlik bonusse. Daar word ŉ finansiële beloning aan ŉ sekere resultaat gekoppel. Bereik jy dié resultaat, kry jy die wortel. Aan die negatiewe kant is daar straf. Bereik jy nie jou teiken nie, is daar ŉ ondersoekpaneel of dissiplinêre verhoor wat op jou wag. Die skrywer, Pink, noem dat hierdie benadering van stok en wortel in die verlede in baie gevalle effektief was, maar onder baie bepaalde omstandighede. Ekstrinsieke (van buite af) motivering, was slegs effektief as daar ŉ meganiese en voorspelbare verwagting van die spanlede was. Sodra daar van ŉ persoon verwag word om buite die boks te dink, maak die wortel-en-stok-motivering gewoon dat kortpaaie geneem word, en suboptimale prestasie gelewer word. Ekstrinsieke motivering is ook wetenskaplik bevind om tydelik te wees – dit werk nie vir altyd nie en, in baie gevalle, moet die wortel konstant soeter gemaak word of die stok skerper. Mense verwag al hoe groter bonusse vir dieselfde resultate, of moet al hoe swaarder gestraf word vir dieselfde oortreding. Daar is maar een manier om waarlik deurlopend gemotiveerd te wees – om konstant aan die beweeg te wíl bly. Eers dán sien ons in ons daaglikse lewe intrinsieke motivering. Jou beweegrede moet van binne jouself kom. Intrinsieke motivering bestaan uit drie dele: meesterskap, onafhanklikheid en doel. Vir my kom hierdie hele verduideliking van intrinsieke motivering, motivering wat van binne af kom, neer op een woord: Roeping. Ek glo dat jy nie toevallig is waar jy is nie, ek glo dat jy met ŉ baie spesifieke doel daar geplaas is. En dat jy nie werk omdat jy moet of omdat jy beloon gaan word nie, maar omdat dit jou roeping is – omdat dit jou plig is om die gawes wat jy ontvang het, tot voordeel van jou medemens aan te wend. Motivering verwys na dit wat jou aan die beweeg kry en motivering is broodnodig, anders sou ons almal maar net staties wees en rondval sonder rigting, oorgelewer aan kragte wat ons in alle rigtings gooi. Motivering is dit wat ons in ons eie unieke rigting vorentoe laat gaan. In 2019 gaan jy dalk van tyd tot tyd voel asof jou tenkie nou leeg is, asof jy nie regtig meer kan of wil aangaan nie. Op so ŉ oomblik is dit belangrik om te onthou: jou unieke talente en vaardighede het (as jy dit reg en getrou aanwend) ŉ blywende positiewe invloed op die mense om jou. En jy staan nie net op om te oorleef nie, jy staan op en beweeg met die doel om te floreer en om ander te laat floreer! Spring weg! Beweeg! Dit is jou roeping!