First Fifty Years - a project collating Cape of Good Hope records - Matthijs Coeijmans
M, #6557, b. circa 1640
Father* Machiel Coomans3 b. c 1640
Birth* Matthijs Coeijmans was born circa 1640.4
Marriage* He married Cathrijn de Klerck before 7 November 1666.5,6
Cathrijn de Klerck b. c 1640
Anna Coeijmans5 b. b 7 Nov 1666
Maria Coemans6 b. b 29 Sep 1669
Names in the record, in publications, etc. 7 November 1666, the name of Matthijs was written in the record as Matthys Koymans.5
29 September 1669, the name of Matthijs was written in the record as Mattheys Coomans.
The name of Matthijs appeared as Matthijs Cooijmans in the cited publication(s.)2
The name of Matthijs appeared as Mathijs Coemans in the cited publication(s.)2,7
2 March 1671, the name of Matthijs was written in the record as Mattijs Coeijmans.2
Slave Transactions On 6 January 1665, Hendrick Hendricksz Boom sold his entire household, including two unnamed adult slaves, most likely Anna van Guinea and Claes Kelder van Angola to Matthijs Coeijmans. Included in the transaction were two unnamed slave children, probably Lijsbeth Sanders and Maria Everts who were later recorded to be living with the couple.8,9
On 8 July 1670 Anthoniij van Angola and Thomas van Bengale were sold by Jochem Marquart to Matthijs Coeijmans, sold in a transaction numbered T85 by.10,11
On 5 February 1671 Anthoniij van Angola was sold in a transaction numbered T100 by Matthijs Coeijmans to Jochem Marquart de Caep de Goede Hoop. Also sold was the property bought months earlier by Coemans, along with 22 draught oxen, 1 mare with foal, 2 ploughs, 2 harrows, 2 wagons and all other equipment. The price paid was 3,500 guilders.12,13
On 2 March 1671 Lijsbeth Sanders was sold by Matthijs Coeijmans to Adriaan Willemsz van Brakel de Caep de Goede Hoop, for f 120.14,15,16
Jacob van Macassar and Thomas van Bengale were sold by Mathijs Coemans to Dirck Bosch on 2 March 1671, for f 450. The transaction included baking equipment.17,18
On 2 March 1671 Claes van Angola was sold by Matthijs Coeijmans to Dirck Jansz Smient, for Rds. 95.2,19
Slave Emancipations Circa 1671 the freedom of Anna van Guinea and Maria Everts was most likely purchasedby Evert van Guinea from Matthijs Coeijmans. Evert was de facto spouse to Anna, and father to Maria.20
[S606] J.L. (Leon) Hattingh, "A.J. Böeseken se Addendum van Kaapse slawe-verkoopstransaksies: Foute en regstellings", Kronos (Foute en regstellings) 9 (1984): Hierdie transaksie is heeltemal verkeerd gerapporteer. In die eerste plek hou die voorafgaande ooordrag no 85 (T 85), wat nie in die addendum verstrek word nie, direk verband daarmee. Met oordrag T85 verkoop Jochem Marquaert sy grond, huis en landerye wat geleë is by die Windberg (Duiwelspiek), groot 27 more 28 vk. Roede, aan Matthys Cooymans (sic). By die transaksie was ingesluit twee slawe, tewete Anthonij en Thomas, asook nog 2 perde met hul toebehore, 50 halfslagooie, 24 trekosse, 2 ploeë, 2 êe, 2 waens en alle ander gereedskap benewens 30 mud koring. Cooymans betaal hiervoor met sy eie huis, tuine en erf en gee ook nog op die koop toe 'n bedrag van 2 000 gulde.
Met T86, die een wat Böeseken wel vermeld, is dit Cooymans wat weer aan Marquaert sy "nuwe huis", stal en erf in die "dorp" (groot 296 vierkante roede) verkoop. In hierdie transaksie is daar geen sprake van plaas en slawe soos Böeseken dit will nie. Cooymans verklaar slegs dat hy tevrede is met Marquaert se betaling! Met ander woorde die twee ruil hulle eiendomme met 'n betaling deur die een koper. Maar anders as wat Böeseken dit in die addendum weergee, is Cooymans nie die verkoper van die plaas en die slawe nie. He is slegs die ontvanger of nuwe eienaar daarvan.
Enkele maande later, met T 100 op 5.2.1671, verkoop Cooymans wel weer die betrokke plaas terug aan Jochum Marquart, maar dit vermeld Böeseken glad nie in die addendum nie. Nou was dit eet 22 trekosse, een merrieperd met 'n vul, 'n slaaf genaamd Anthonij van Angola, al die ander voorheen genoemde implemente en gereedskap vir die koopsom van 3 500 guide. Böeseken meld dan wel T 114, gedateer 13.2.1671, toe Marquaert en Barents dieselfde eiendom met Anthonij van Angola inkluis, aan Wynant Leenders verkoop het. Sy laat egter na om te meld dat die koopsom toe ook 3 500 gulde was. Sonder om hierdie transaksie ten volle te volg kan daar ook nie tred gehou word met die lot van die twee betrokke slawe nie.. Hereinafter cited as "Foute en regstellings."
[S853] J.L. (Leon) Hattingh, "Kaapse noteriële stukke waarin slawe van vryburgers en amptenare vermeld word (1658 - 1730? 1670)", 8.7.1670 T 85 T 100 CTD 4, p.120
Jochum Marquart van Gorcum, vryburger, verkoop aan ‘n mede burger Matthijs Coijmans sy huis, erf en landerye met al die jaar se gesaaides onder en bo die grond. Die erf is geleë agter Windberg tussen die Kompanjie se boord en die woning van Jacob Roosendaal, groot 27 morge 28 roede volgens die erfbrief van 5 Januarie 1660 en die koopbrief van 1 Mei 1668, waartoe hy voeg twee lyfeienes genaamd Anthonij en Thomas, asook 2 perde met hul toebehore, 50 halfslag ooie, 24 trekosse, 2 ploeë, 2 eê, 2 waens en alle [land] bougereedskap benewens die 30 mud koring en wat nog op die erf is vir die huis, erf en tuin van Cooijmans en f 200.
8.7.1670 T 86 T 94 en T 112 CTD 4, p.123
Matthijs Coijmans [Cooeijmans] van Herentals, vryburger, verkoop aan Jochem Marquart, mede burger, sy nuut geboude huis, stalle en erf naby die fort tussen die wonings van Jan Verhagen en Gysbert Dircksen Verwey, groot 296 roede, soos dit teenswoordig besaaid, bevrug en omhein is. Aan die noordoostelike kant is Tafelbaai, suidoos Windberg en die tuin en woning van burger Gysbert Dircksen Verwey, suidwes Tafelberg en die erf van Frans van Hairbrugge en noordwes Leeuwenberg en die tuine van Jan Verhagen volgens die erfbriewe van 1 Maart 1660 en 15 Julie 1662, alles vir die woning, landerye en tuin van Marquart gelee agter die Windberg, die gesaaides daarop, twee slawe, 2 perde met toebehore, 50 ooie, 24 trekosse, 2 ploeë, 2 eê, 2 waens met [Iand-]bougereedskap benewens 30 mud koring. [Op dieselfde dag teken Cooijmans 'n skuldbriefvir die f 2000 en die plaas, slawe, ens. Die oorspronklike hiervan kom op p. 142 van CTO 4 voor en p.126 is ‘n afskrif. By laasgenoemde het die Aktekantoor verkeerdelik ‘n nota aangebring dat dit ‘n nuwe verkoopakte, T 87, is. Dit hoort eerder by p.129 te wees. In geen van hierdie dokumente word die name van die twee slawe vermeld nie.]
[S606] J.L. (Leon) Hattingh, "Foute en regstellings", Enkele maande later, met T 100 op 5.2.1671, verkoop Cooymans wel weer die betrokke plaas terug aan Jochum Marquart, maar dit vermeld Böeseken glad nie in die addendum nie. Nou was dit eet 22 trekosse, een merrieperd met 'n vul, 'n slaaf genaamd Anthonij van Angola, al die ander voorheen genoemde implemente en gereedskap vir die koopsom van 3 500 guide.
[S607] J.L. (Leon) Hattingh, "Die notariële stukke II", 5.2.1671 T100 T114 CTD 4, p. 181
Matthijs Cooijmans [Matthijs Coeijmans] van Herentals, vryburger, verkoop aan Jochum Marquart van Gorcum en Herdrick Barentsz van Leeuwaerden, mede ingesetenes, sy woonhuis, stalle, landerye, groot 27 morge 28 [vk] roede, volgens die erfbrief van 5 Januarie 1660 gelee agter Windberg by die Kompanjie se ‘lusthuijs’ Rustenburg, en voeg daaraan toe 22 trekosse, 1 merrie perd met ‘n vul, ‘n slaaf genaamd Anthoni van Angola en die koring tans nog onuitgedors asook dit wat nog daar voor hande is , 2 waens, 2 ploeë, 2 êe en die ander gereedskap vir die bedrag van f 3 500. [Hiervan is f 1 200 in kontant ontvang, f 920 met ‘n skuldbrief en die resterende f 1 400 het die koper en verkoper met ou skuld gelikwideer.]
[S607] J.L. (Leon) Hattingh, "Die notariële stukke II", 2.3.1671; Matthijs Cooijmans van Herentals, burger, verkoop aan Adriaaen van Brakel, baastimmerman in diens van die Kompanjie, 'zeker meijt slavin van d'Caep' genaamd Lijsbeth, ongeveer 12 jaar oud, vir ƒ 160.
[S418] Anna J. Böeseken, Slaves and Free Blacks at the Cape 1658-1700 (Cape Town: Tafelberg, 1977), p.128 2.3.1671, V, pp. 119-120: Lijsbeth from the Cape (12), sold by Matthijs Coeijmans to Adriaan van Brakel for f 160.. Hereinafter cited as Slaves and Free Blacks at the Cape 1658-1700.
[S326] J.L. (Leon) Hattingh, "Die Blanke nageslag", As twaalfjarige slavin is sy op 3  Maart 1671 deur Matthijs Coemans aan Adriaan van Brakel verkoop vir 'n bedrag van fl60.
[S418] Anna J. Böeseken, Slaves and Free Blacks at the Cape 1658-1700, p.128. 2.3.1671, V, pp. 117-118: Thomas from Bengal (20) and Jan from Macassar (10), sold for f 450 by Matthijs Coemans to Dirck Bosch, together with utensils used by the baker.
[S607] J.L. (Leon) Hattingh, "Die notariële stukke II", 2.3.1671 CTD 5, p. 117 Matthijs Cooijmans van Herentals, burger, verkoop aan Dirck Bosch, medeburger, twee slawe, Thomas van Bengale, 20, en Jacob van Macassar, 10, asook enige bakkersgereedskap f 450.
[S418] Anna J. Böeseken, Slaves and Free Blacks at the Cape 1658-1700, p. 129: 2.3.1671, V, pp. 121--122: Claes from Angola (24), sold by Matthijs Coeijmans to Dirck Jansz Smient for Rds. 95.
[S810] Mansell Upham 'At Earth's Extremest End… Op 't eijnde van de Aerd … The genealogical impact of the 'Angola' & 'Guinea' slaves at the Cape of Good Hope in the 17th century', First Fifty Years, Uprooted Lives - Unfurling the Cape of Good Hope's Earliest Colonial Inhabitants (1652-1713), (http://e-family.co.za/ffy/ui66.htm), August 2014. "Anna’s freedom - together with their Cape-born heelslag daughter Maria Everts: aka Swart Maria - is probably bought (1671) from the free-burgher and baker Matthias Cooman (from Ernstthal [Saxony]) - aka Matthijs Coeijmans - by Evert van Guinea the slave whom Jan van Riebeeck frees prematurely and gratuitously for collaboration."