Dis hoekom OVK nie Mashaba se ActionSA wil registreerHerman Mashaba, voormalige burgemeester van Johannesburg Twee politieke partye se embleme wat volgens die Onafhanklike Verkiesingskommissie (OVK) so eenders is dat hulle kiesers waarskynlik sal verwar is die hoofrede vir die besluit om nie ActionSA as politieke party te registreer nie. As ŉ party nie amptelik by die OVK geregistreer is nie, kan die party nie aan verkiesings deelneem nie. Die OVK-besluit is dus ŉ ernstige besering in die wegspringblokke vir die sakeman-politikus Herman Mashaba en sy party, want hulle kan nie aan enige politieke proses deelneem nie. ActionSA is woedend oor die besluit en sy hoofamptenaar, Michael Beaumont, sê die OVK se besluit is verregaande en ActionSA se regspan staan reeds gereed om die verkiesingskommissie te laat streepsuiker kry. Die OVK, aan die ander kant, is slaggereed en vol vertroue dat ActionSA eerder maar sy geld en tyd vir die ontwerp van ŉ nuwe, meer oorspronklike logo kan gebruik, want die OVK meen die kommissie sal in ŉ hofstryd seëvier. Suid-Afrika het meer as 630 geregistreerde politieke partye, waarvan die meeste nog nooit aan ŉ verkiesing deelgeneem het nie, maar steeds elke jaar die geld betaal en die reëls nakom om as party geregistreer te bly. Elke party het ook ŉ geregistreerde embleem, en die wet bepaal dat enige nuwe party se embleem nie só naby aan ŉ ander party se embleem mag wees dat dit kiesers op die stembrief sal verwar nie. Die slegte nuus vir Mashaba en ActionSA is dat daar ŉ party met ŉ posadres in die Johannesburgse voorstad Melville is onder die leiding van ene Billy Tlou Nyaku. Die party se naam is die Party of Action (POA) – nie dat hy al ooit enige party-aksie opgelewer het soos byvoorbeeld verkiesingsdeelname nie – en die slegte nuus vir ActionSA is dat die OVK meen die twee embleme is so eenders dat dit kiesers kan verwar. ActionSA se logo (links) en POA se logo (regs) (Foto: Verskaf) ActionSA, wat ŉ hele hoop geld en navorsing aan die embleem bestee het en dit reeds op ŉ veelheid politieke snuisterye aangebring het, is glad nie dik van die lag nie en meen volgens Beaumont daar is drie redes hoekom die hof teen die OVK se besluit sal beslis. Eerstens voer Beaumont aan die ooreenkoms tussen die logo’s is nie van so ŉ aard dat dit verwarrend is nie. Die tweede rede wat die OVK aanvoer dat ActionSA-embleem ontoelaatbaar is, is dat die landsvlag daarop uitgebeeld word, wat volgens die OVK strydig is met die Wet op Heraldiek. Hierop het Beaumont geantwoord dat hy meen die OVK se juridiese bevoegdheid strek niks verder as die Kieswet nie, so die Wet op Heraldiek val buite daardie bevoegdheid. Derdens het Beaumont aangevoer dat die OVK nie konsekwent is in sy optrede is nie – die OVK het die African Independent Congress (AIC) – wat tans twee setels in die Nasionale Vergadering het – se logo nie verbied ten spyte van die mate van ooreenkoms van die AIC-logo met die ANC-logo nie, so hoekom nou ActionSA se logo verbied? Die OVK het vanmiddag ActionSA se aansprake verwerp op grond daarvan dat die logo’s na die OVK-mening wel verwarrend is, tweedens dat die OVK geen wet willens en wetens kan oortree nie – ook nie die Wet op Heraldiek nie – want die oortreding van enige wet maak enige handeling per definisie onwettig en dus ongeldig, en derdens dat die besware oor verwarring wat juis op voorbeelde soos die ANC/AIC-voorval gesorg het, juis die rede is waarom die OVK die reël met spesifieke omsigtigheid toepas, want omvattende navorsing toon bo alle twyfel dat byna alle kiesers hul party aan die embleem identifiseer op die stembrief – byna niemand gaan met die lys partyname of foto’s van partyleiers af om onderskeid te tref nie. Dit maak volgens die OVK die duidelike onderskeibaarheid van logo’s kardinaal in die demokratiese proses omdat verwarring die hele konsep van betroubare en korrekte weerspieëling van werklike kiesersmening – die essensie van die demokrasie – sal kelder.