Geplaas deur	Sophia Kapp Donderdag 20 September 2018
Die navraag het my wel aan die wonder gesit oor sulke "onvertaalbare" woorde. Daar is al sulke ondersoeke gedoen na moeilike vertaalekwivalente, maar dan is ons gewoonlik aan die soek na Afrikaanse woorde wat moeilik in ander tale vertaal. Die verstekantwoord op so ŉ ondersoek is gewoonlik kosterme (ons is afgesien van leedvermakerig ook lief vir eet) en ons spring dadelik weg met ŉ hele rits spyskaartitems wat ons meen eg Afrikaans is: melktert, boerewors, biltong, koeksisters. En dan die immergroen "sommer" en "mos" wat al in amper elke Suid-Afrikaanse taal vastrapplek gekry het, juis omdat dit so lekker sê en nie wil vertaal nie: "I'll mos sommer klap you, hey!"
Ek het self onlangs in ŉ manuskrip met so ŉ woord te doen gehad: saudade, uit Portugees. Dit verwys na ŉ baie diep verlange, ŉ soort melancholiese nostalgie na ŉ tyd wat nie weer sal wees nie of ŉ persoon wat nie meer deel is van ŉ mens se lewe nie. "Die liefde wat agterbly" word dit soms genoem. Dis meer as hartseer of ŉ gemis, want dit sluit ook die blydskap in dat ŉ mens dit wel kon ervaar, en ŉ behoefte om die vreugde weer te kan beleef. Die naaste wat ŉ mens seker in Suid-Afrika daaraan sal kom om dit te verklaar, is die gevoel wat ouers het vir kinders en kleinkinders wat in die buiteland woon: Dis ŉ gemis, ŉ vreugde, ŉ trots, ŉ berusting, ŉ opgewondenheid oor ŉ weersiens, en ŉ aaklige, hartverskeurende leegheid, alles ineen.
Backpfeifengesicht (Duits) – ŉ gesig wat 'n vuis daarin nodig het (daarvoor het ons darem in Afrikaans 'n kom-moer-my-gesig)
goya (Urdu) – wanneer die sogenaamde "suspension of disbelief" wat ŉ leser by ŉ goeie storie ervaar so sterk word dat die fantasie ŉ werklikheid word
ya'aburnee (Arabies) – letterlik "jy begrawe my"; iets wat jy sê vir iemand wat vir jou so kosbaar is dat dit ondenkbaar is om die lewe sonder die persoon voort te sit
házisárkány (Hongaars) – letterlik "binnenshuise draak"; ŉ ongedurige, neulende verhoudingsgenoot
Lees 1774 tye	Laaste modifikasie op Donderdag 20 September 2018 16:00
Meer in hierdie kategorie: « 'n Trap vir 'n sprokie	Eerstes, tweedes, sewes en onderes – nog een vir die jaarblaaie »
Kommentaarskakel	 Vrydag 21 September 2018 10:06	geplaas deur	Christiaan Botha
Pragtig verwoord. Kosbaar. Baie dankie.