Dr MJ du Plessis Gereformeerde Kerk Bellville Datum: 18 Januarie 2004 (aand)
Lofpsalm 8:3, 4, 5
Psalm 28:3, 4, 5
Skriflesing: Jakobus 2:14-26
Teks: Jakobus 2:18; Kategismus Sondag 32
Maar iemand sal sê: Jy het die geloof en ek die werke. Toon my jou geloof uit jou werke, en ek sal jou uit my werke my geloof toon. (Jakobus 2:18 AFR53)
Daar is in die Christelike geloof twee uiterstes waarin jy maklik kan verval. Aan die een kant kan jy maklik dink dat die geloof alleen by God tel en dat jy dus nie aan die werke aandag hoef te gee nie. Of andersins kan jy dalk die gedagte hê dat jy 'n minder sterk geloof kan hê, en tog met jou werke in die hemel kan kom.
Altwee hierdie uiterstes is verkeerd. Kom ons gaan kyk na die beginsels wat die Bybel vir ons gee oor die verhouding tussen geloof en goeie werke:
1. Wat is die doel van Jesus Christus se goeie werke?
2. In ons lewens volg goeie werke op ware bekering.
3. Die Here sien ons goeie werke as heiligwording.
As ons dus ons goeie werke wil verstaan en ook die werklike plek wat dit in ons geloof verdien, moet ons eerstens gaan kyk na Christus se goeie werke. Die doel van Christus se goeie werke was om ons te verlos.
Die saak van goeie werke is so belangrik dat ons daaraan in ons belydenis aandag gee.
Ons besin in ons belydenis waarom ons nog goeie werke moet doen, want die Bybel leer tog dat ons reeds uit genade verlos is.
Dit klink al asof dit wat die Bybel ons leer, naamlik dat ons "uit genade alleen" verlos is, ons van alle verantwoordelikheid van ons kant af onthef.
As net genade ons red, waarom moet ons dan verantwoordelik wees?
Die volle waarheid in hierdie verband is dat ons met Sy bloed gekoop en vrygemaak is – dis waar – maar ons is ook deur die Gees van God tot Sy ewebeeld vernuut! Met ander woorde die Heilige Gees bring dit binne ons bereik om ook in ons goeie werke die Here Jesus Christus te kan volg.
Watter doel sou Jesus Christus nou hiermee hê?
Die doel van Israel se verlossing uit Egipte was dat hulle die Here in Kanaän kon gaan dien.
Net so was die doel van Christus se goeie werke
om dit moontlik te maak dat ons God eendag in die hemel kan gaan dien.
Maar ook sodat ons in die tyd voordat ons in die hemel is, die Here op die aarde kan dien.
Christus het met Sy goeie werke en lewe nie net die mense van sonde verlos nie. Hy het God ook daarmee verheerlik.
Dit skets ook die verhouding tussen geloof en werke. Jesus het dit beklemtoon dat 'n goeie boom goeie vrugte dra.
Die goeie vrugte wat hierdie mens dra, is die spontane goeie werke wat uit sy geloof voortvloei.
Dan is dit by hierdie mens net so spontaan soos wat dit by 'n boom is.
Hy dra nie die vrugte omdat hy iets daarmee wil verdien nie; hy dra dit omdat dit uit sy goeie karakter voortvloei.
In Johannes 15:8 stel Jesus dit duidelik dat God die Vader ook deur die feit dat ons vrugte dra, verheerlik word.
As Christus dan met Sy lewe en Sy dood die Here verheerlik het en ook ons van ons sondes verlos het, moet ons dieselfde doen, want deur hierdie werke van Christus word ons hiervoor bekwaam gemaak.
Die werk van Christus het dus ten doel om God te verheerlik en daardeur ook ons naaste te stig en met hierdie diens aan God ook ons naaste vir Christus te wen.
Ons kan dus sê dat die doel drieledig is:
Tot ons eie saligheid
En tot behoud van ons naaste
Vir hierdie doel glo ons en bewys ons ons geloof met ons goeie werke.
Die regte geloof is 'n geloof wat gekombineer word met goeie werke.
'n Ware gelowige se geloof gee spontaan aanleiding daartoe dat hy goeie werke doen.
Die waarheid is dat die geloof wat iemand met sy mond bely, deur die dade van sy hande bewys word.
As dit ons benadering tot ons geloof en ons goeie werke is, sal daar vanself 'n spontaanheid in ons harte ontstaan om ook so te lewe.
Ons kan dit teologies so stel dat daar dan by ons 'n lus gewek word om die wet na te streef – 'n dors daarna om die geregtigheid van God uit te leef.
Dan is dit nie iets abnormaals wat besig is om met jou te gebeur as jy goeie werke doen nie.
Dit is heeltemal natuurlik, want dit is omdat die Heilige Gees jou weer na die beeld van God vernuut.
Dit is vanselfsprekend dat jy dan die dinge sal wil nastreef wat by die Here tuishoort.
Dan is dit 'n spontane lus tot gehoorsaamheid aan die Here, want goeie werke is niks anders nie as gehoorsaamheid aan die wet van die Here.
Goeie werke is om prakties te bewys dat jy God liefhet en nie om iets daarmee by God te probeer verdien nie. Dit is om heeltemal spontaan dinge te kan doen wat dien tot God se eer.
Dit is waarom Jakobus kan skryf dat iemand nie net moet sê dat hy glo nie. Die persoon moet vir hom sy geloof kom wys met sy werke.
Die goeie werke wat jy doen, is 'n weerspieëling van jou geloof.
Dit is soos wat 'n goeie boom geken word aan die feit dat hy goeie vrugte dra.
Goeie werke is om die wêreld te beïndruk met God se heiligheid.
Nie sodat ons met onsself die wêreld beïndruk nie, want dan het ons werke geen doel nie omdat ons sonder God geen bestemming het nie.
Met ons eie werke kan ons tog niks verdien nie, want dan verval die genade van Christus.
Maar 'n gelowige se werke is nie net blindelings op God alleen toegespits nie. Nee, dit word so ingeklee dat dit alles raak waarby die Here belang het. Daarom raak jou goeie werke ook jou naaste.
Jou goeie werke is van sodanige aard dat dit jou naaste stig:
Uit jou werke leer jy jou naaste ook om te glo.
Met jou werke en jou optrede leer jy jou naaste ook om God lief te hê en om jou na te volg met die goeie werke.
Kortweg kan ons sê dat jou goeie werke ook tot die behoud van jou naaste is.
As ons so lewe, is ons mense wat God se lig laat skyn in die wêreld. Dan is ons rigtingwysers aan 'n krom en verdraaide geslag.
In die regte verhouding met jou geloof is goeie werke 'n kragtige preek.
Geen preek kan meer trefkrag hê as juis 'n preek wat deur 'n praktiese voorbeeld gepreek word nie.
Dit is uit hierdie oogpunt gesien nogal 'n groot verantwoordelikheid wat op elke gelowige geplaas word om op so 'n manier deel te hê aan die prediking van God se heerlikheid.
Al is goeie werke 'n genade wat van God ontvang word, is daar inderwaarheid ook 'n oordeelselement hieraan gekoppel.
Wat gaan ons die dag sê of doen as God van ons verantwoording vra vir die deel van die prediking van Sy heiligheid en genade wat ons moes nakom en demonstreer met ons goeie werke?
Sou ek en jy kon bewys dat ons werke die vrug van ons geloof was – dat ons goeie werke gedoen het omdat ons geloof ons daartoe gedryf het en omdat ons daarom spontaan lus gehad het om dit te doen?
Verder is dit ook so dat die pad van goeie werke uit die geloof na die hemel toe lei.
Die Here leer ons dat geen onkuise mens of afgodedienaar of egbreker, dief of rower of hierdie soort van sondaars die koninkryk van God sal ingaan nie!
Dit is almal mense wat nie goeie werke doen nie! Met ander woorde mense by wie goeie werke ontbreek, kan nie in die hemel kom nie.
Nou word die mense hier onderskei in twee groepe. Die twee groepe loop in twee verskillende rigtings.
Die een groep loop agter die satan aan.
By hulle ontbreek goeie werke – en uit die aard van die saak dan ook 'n ware geloof.
Sulke mense kan aan 'n kerk behoort, maar die punt wat hier gemaak word, is dat hulle werke bewys dat hulle geloof leeg is.
Hulle steel en roof en onteer daarmee die beeld van God wat hulle dra en hulle verwerp die leiding van die Heilige Gees oor hulle.
Die ander groep beweeg agter Christus aan. Christus se pad gaan hemel toe.
Die mense wat Hom volg met goeie werke en 'n goeie geloof beweeg dus hemel toe, nie op grond van hulle goeie werke nie, maar omdat hulle op die oopgemaakte pad agter Jesus aan beweeg.
Om goeie werke te doen is natuurlik dieselfde as heiligwording, want hoe meer goeie werke daar uit jou geloof voortkom, hoe heiliger lewe jy – met ander woorde, hoe heiliger word jy deur die genade van Christus.
Die ideaal sou natuurlik wees dat 'n mens in hierdie lewe al 'n volmaakte heiligheid kon bereik.
Ons weet maar net van Henog wat so volmaak met die Here saamgeleef het dat die Here Hom weggeneem het uit hierdie lewe.
Elia se verhouding met die Here was ook so goed dat die Here hom opgeneem het in die hemel sonder dat hy doodgegaan het.
Omdat ons nie volmaaktheid bereik nie, maak die genade van Christus die deur in die hemel in vir ons oop.
Daar is dus 'n onverbreeklike verband tussen jou heiligheid waarmee jy op die aarde lewe – dus goeie werke – en jou saligheid.
Juis omdat ons geen volmaakte heiligheid op die aarde kan bereik nie, glo ons dat ons in die saligheid ingaan deur die genade van Christus, en uit dankbaarheid vir hierdie genade, volhard ons in goeie werke.
Goeie werke is ook voorbereiding vir jou hemelse lewe.
Op die aarde is dit die vrugte van Christus se werk.
In die hemel is dit die vervulling van Christus se werk.
As jy dan werklik 'n lus put uit jou geloof, bewys dit dan met jou werke.
Laat jou goeie lewe jou uitverkiesing aan die wêreld bewys.
Laat jou goeie werke die eer van God verkondig.
Dan moet elkeen van ons hierdie deel op onsself toepas:
Glo jy werklik?
Antwoord jy ja?
Waarom bewys ons werke dit dan nie altyd nie?!
Waarom is ons godsdienstige lewe nie altyd op die merk nie?
Onthou dat goeie werke net so deel is van 'n gelowige lewe as wat lig deel is van die son.
Dit is waarom die Here vir jou vra of jy werklik glo – en as jy dan sê dat jy werklik glo, dan sê Hy:
Toon My jou geloof uit jou werke!
Kom ons lees Kategismus Sondag 32 saam:
Kom ons lees ook Artikel 24 van die Nederlandse Geloofsbelydenis saam:
Ons heiligmaking en goeie werke
Ons glo dat hierdie ware geloof in die mens voortgebring word deur die hoor van die Woord van God en deur die werking van die Heilige Gees, dat die geloof hom wedergebore laat word en tot 'n nuwe mens maak, hom 'n nuwe lewe laat lei en hom van die verslawing van die sonde bevry.
Daarom is daar geen sprake van dat hierdie regverdigmakende geloof die mens vir 'n vroom en heilige lewe onverskillig sou maak nie; inteendeel, hy sou daarsonder nooit iets uit liefde tot God doen nie, maar slegs uit liefde tot homself en uit vrees vir die verdoemenis. Dit is daarom onmoontlik dat hierdie geloof niks in die mens tot stand sou bring nie; ons praat mos nie van 'n dooie geloof nie maar van wat die Skrif noem 'n geloof wat tot dade oorgaan (Gal 5:6), wat die mens beweeg om hom voortdurend te oefen in die werke wat God in sy Woord beveel het.
Hierdie werke is, as hulle uit die goeie wortel van die geloof voortspruit, goed en vir God welgevallig omdat hulle almal deur sy genade geheilig is. Tog geld hierdie werke nie vir ons regverdiging nie, want ons is in die geloof geregverdig nog voordat ons goeie werke doen. Hulle sou anders mos nie goed kon wees nie, net so min as die vrug van 'n boom goed kan wees voordat die boom self goed is.
Veeleer is ons goeie werke wat ons doen, aan God verskuldig, terwyl Hy aan ons niks verskuldig is nie, aangesien dit Hy is wat in ons werk. Hy maak ons gewillig en bekwaam om sy heilige plan uit te voer (Filip 2:13). Laat ons daarom let op wat geskrywe staan: ". . . wanneer julle alles gedoen het wat julle beveel is, sê dan: Ons is onverdienstelike diensknegte, want ons het gedoen wat ons verplig was om te doen" (Luk 17:10). Tog wil ons nie ontken dat God die goeie werke beloon nie, maar dit is deur sy genade dat Hy sy gawes bekroon. Verder, al doen ons ook goeie werke, maak ons dit glad nie die grond van ons saligheid nie, want ons kan geen werk doen wat nie deur ons sondige natuur besmet en ook strafwaardig is nie. En al kon ons ook één goeie werk lewer, is die herinnering aan net een sonde vir God genoeg om dit te verwerp. Op hierdie manier sou ons altyd in twyfel verkeer, heen en weer geslinger sonder enige sekerheid en ons arme gewete sou altyd gekwel word as dit nie op die verdienste van die lyding en sterwe van ons Verlosser steun nie.