25°44′42″S 28°11′25″O Koördinate: 25°44′42″S 28°11′25″O
14 Oktober 1931
687.54 vk km
1 100/vk km
SAST / UTC +2
- Jaarlikse gemiddeld
- Jaarlikse maksimum
- Maksimum Januarie / Julie
36 / 25 °C
- Jaarlikse minimum
- Minimum Januarie / Julie
Gemid. jaarlikse neerslae
Kgosientso Ramokgopa (ANC)
Pretoria (Ndebele: iPitori) is die administratiewe hoofstad van Suid-Afrika en is geleë in die provinsie Gauteng, ongeveer 50 km noord van Johannesburg. Die stad word omring deur die Magaliesberg-reeks.
Pretoria is op 16 November 1855 deur Voortrekkers gestig en het in 1860 die hoofstad van die Transvaal en in 1910 ook die uitvoerende hoofstad van die nuutgestigte Unie van Suid-Afrika geword. Kaapstad is sedertdien die wetgewende hoofstad en Bloemfontein die geregtelike hoofstad.
In vergelyking met die naburige Johannesburg het Pretoria, wat eers in 1931 stadstatus verkry het, teen 'n stadiger tempo gegroei. Eers toe die Nasionale Party in 1948 aan die bewind gekom het, het Pretoria gaandeweg in belangrikheid toegeneem. Die stad dien tans oorwegend as 'n administratiewe sentrum, en die plaaslike dienstesektor verskaf die meeste werkgeleenthede. Nogtans beskik Pretoria oor 'n nywerheidsbasis, wat veral op die yster- en staalbedryf asook motorvervaardiging steun, en dien daarnaas as 'n spoorwegsentrum.
Pretoria se tersiêre opvoedingsinstellings sluit die Universiteit van Suid-Afrika (gestig in 1873 en tans een van die vernaamste instellings ter wêreld vir afstandsonderwys), die Universiteit van Pretoria (gestig in 1908) en die Tshwane-Universiteit vir Tegnologie in.
Sedert 2000 vorm Pretoria deel van die Tshwane-metropool. Op 7 Maart 2005 het die Stad Tshwane Metropolitaanse Munisipaliteit in 'n vergadering besluit om die Stad Tshwane formeel as 'n geografiese pleknaam te registreer op die databasis van die Suid-Afrikaanse Geografiese Nameraad (SAGNR) in terme van die SAGNR Wet 118 van 1998. Sedertdien is die Tshwane metroraad in 'n omstrede proses betrokke om Tshwane as die amptelike en enigste naam van die stad te vestig.
1.2 Administratiewe stadsgebied
2.2 Hoofstad van die Zuid-Afrikaansche Republiek (ZAR)
2.3 Hoofstad van Suid-Afrika
3.1 Historiese ontwikkeling
3.2 Moderne ontwikkeling
6.1 Historiese ontwikkeling
6.2 Joodse bevolking
8.2 Nasionale Botaniese Tuin
8.4 Ander besienswaardighede
8.4.1 Godsdienstige geboue
8.4.2 Kunsgalerye en museums
8.4.3 Parke en natuurgebiede
Pretoria word deur die Magaliesbergreeks omring
Die sentrale besigheidsdistrik van Pretoria soos gesien vanaf Fort Wonderboom
Uitsig vanaf Klapperkop na die SABS-kantore, die koshuise van Tuks se Groenkloofkampus, die Lukasrandtoring en die middestad van Pretoria
Pretoria is in die noordooste van die provinsie Gauteng geleë, sowat 56 km noord van Johannesburg en 260 km wes van Nelspruit af. Pretoria lê 1 339 meter bo seevlak in 'n warm, beskermde en vrugbare vallei wat deur die berge van die Magaliesbergreeks omring word. Pretoria is 'n baie aangename en kosmopolitiese stad, geleë in die oorgangsgebied tussen die Hoëveld- en die Bosveld-gebiede. As gevolg van sy ligging het Pretoria 'n besonder ryk voëllewe.
Pretoria het 'n subtropiese klimaat met warm, vogtige somers en gematigde, droë winters. Daar word 'n gemiddelde 300 sonskyndae per jaar in Pretoria aangeteken.
Weergegewens vir Pretoria
Bron: NOAA Pretoria gemiddelde klimaat 1961–1990
Administratiewe stadsgebied[wysig | wysig bron]
Die Metropolitaanse Munisipaliteit Stad Tshwane, wat op 5 Desember 2000 gestig is, het 'n oppervlakte van 2 199 vierkante kilometer en sluit naas Pretoria ook talle dorpe in sy metropolitaanse gebied in, waaronder Centurion (vroeër Verwoerdburg), Akasia, Soshanguve, Mabopane, Atteridgeville, Ga-Rankuwa, Winterveld,