Brandpunt: Dit is Lent!
Conrad Brand kyk na die bron en betekenis van die woord Lent en waar dit inpas in vandag se samelewing.
Dit is Lent!
Wag nou, wag nou! Kyk mooi, dit is sonder die 'e'. Was dit maar die begin van Lente sou daar seker baie meer vriendelike gesigte wees om die donkerte en die temperatuur te lig.
Dit is egter Lent (Vaste tyd/Lydingstyd in Afrikaans) en het laasweek na 'Pannekoek-Dinsdag' vir 46 (ses en veertig) dae begin voor dit afsluit met Paasfees. Groot nuuskierigheid heers gewoonlik onder gelowiges en ander, veral op Aswoensdag oor wat se luuksheid of swakheid hul opgegee het vir Lent. Ek kon vinnig en maklik antwoord, want soos die meeste mense in die Verenigde Koninkryk, gee ek PERD OP!
Maar wat is Lent? Waar kom dit vandaan? En wat is die betekenis daarvan in vandag se samelewing?
Kom ek begin met Aswoensdag (Ash Wednesday), die eerste dag van die Lydingstyd in die Westerse-Christen kalender wat regdeur die Christendom gevier word, maar veral deur die Katolieke, Anglikane, Lutherane en Metodiste. Die naam kom van die eeue-oue praktyk om as op jou voorkop te smeer ter herinnering en viering van ons menslike sterflikheid en as teken van rou en bekering tot die Chritelike God. Die as wat tipies gebruik word is die as wat versamel is tydens die vorige jaar se palms wat op Palm Sondag verbrand is. Voor dit, in antieke tye en met verkeie verwysings daarna in die Bybel, was dit 'n teken van diepe rou, asook vir jou sondes en foute, deur jou met as te besmeer of daarin te rol.
Aswoensdag merk die begin van die 46 dae liturgiese tydperk van gebed en vas en wat volgens die Bybelse Evangelies, saamval en dui op die 40 dae wat Jesus alleen in die woestyn deurgebring het om te Vas en Bid en waartydens Hy die versoekings van die duiwel moes weerstaan. Wat van die ses dae hoor ek jou? Wel, ses van die dae val op Sondae en as die Christelike Sabbat, is dit nie deel van die Vastende tydperk nie, maar eerder Feesdae gedurende Lent. Die tydperk of hoeveelheid dae van Lent verskil tussen denominasies, byvoorbeeld die Rooms-Katolieke wat die Lydingstyd eindig op die Donderdag voor Paas Sondag, dus slegs 44 dae lank.
Lent — Etimologie
Quadragesima (Latyns) vertaal vanaf die oorspronklike Griekse Τεσσαρακοστή, TessarakostÄ" beteken die '40 ste' dag voor Paasfees. Hierdie betekenis word bewaar in baie tale, maar in mees Slawiese tale gee die gemeenskaplike woord betekenis aan die frase "vas tyd" of "groot vinnig" en in ander lande "Geliefdes dae". In die laat middeleeue het die Engelse woord Lent sy verskyning gemaak, geleen van Duits en Nederlands wat Lente beteken.
So daar het jy dit nou! Jy hoef dus glad nie sleg te voel oor die oorspronlike wip in jou hart wat die woord jou vroer gegee het nie. Dit is Lent en die begin van Lente.
In vandag se lewe is dit bemoedigend om te sien dat soveel mense, wetend of onwetend, deel in dié Fees en mens kan net hoop dat die betekenis daarvan, ons menslike sterflikheid en dus die waarde van 'n lewe, diep ingewortel word onder ons. Vir dié wat moor en lewens verskeur, mag dié besef vinnig kom, en vir die slagoffer en sy familie? Wel hulle weet wat dit werd was!