JY LEES NOU Help jou kind maats maak
Daar is heelwat wat jy tuis kan doen om jou kind te leer vriende maak én behou. Skop haar sosiale lewe aan die gang met dié wenke.
Wat jy jou kind oor vriendskap kan leer
Wees goedhartig. Jou kind moet van vroeg af leer om vir ander mense om te gee. Herinner haar daaraan dat mense nie in haar gaan belangstel as sy nie in hulle belangstel nie.
Leer haar om nuuskierig te wees. Sy moet geprikkel en aangemoedig word om vrae te vra, oor haar omgewing maar ook oor mense.
Wys haar deur jou eie vriendskappe dat daar baie pret en liefde uit maats te put is. Jy kan haar help deur hardop oor haar maatjies te wonder: “Ek wonder of Jannie ook van lees hou?”
Wees mededeelsaam. So belangrik soos dit op die speelterrein is, so belangrik is dit in vriendskap en latere verhoudings. Leer jou kind dat maatjies nie daarvan gaan hou as sy nie haar speelgoed met hulle deel nie. Kinders moet van vroeg af aangemoedig word om te deel.
Gee erkenning aan positiewe gedrag, maar leer jou kind ook hoe om te onderhandel wanneer sy met iets wil speel: “As jy nou vir Mia toelaat om met jou teddie te speel, kan ons later parkie toe gaan.”
Luister. Jou kind moet geleer word om ander kinders ’n kans te gee om te praat en om dan te luister wanneer hulle praat. Veral as jou kind ’n kletskous is wat die hele tyd die gesprek oorheers of haar maatjie onderbreek, gaan die maatjie later belangstelling verloor en ophou praat. Dis ’n karaktertrek wat jou kind haar lewe lank uitstekend te pas sal kom, want daar is niks so aantreklik soos iemand wat goed kan luister nie.
Gee. Dis nie dieselfde as mededeelsaam wees nie. Leer jou kind om spontaan te gee. Moedig haar aan om ’n ekstra toebroodjie vir haar maatjie by die skool te vat of pluk ’n blommetjie wanneer julle op pad is om by ’n maatjie te gaan speel.
As jou kind sukkel om vriende te maak, maak seker dat daar lekker eetgoed of aktiwiteite vir haar maats is wanneer hulle kom kuier, of koop vir haar ’n grappieboek sodat sy grappies kan vertel.
Leer haar dat suksesvolle en langtermyn-vriendskappe gegrond is op min of meer gelyke dosisse van gee en neem. So sal jou kind ontdek dat dit lekkerder en meer lonend is om te gee as om te ontvang.
Respekteer. Leer jou kind dat daar sommige dinge is wat vir haar maatjies spesiaal is en waarmee sy nie kan speel nie. Sy moet leer hoe om ander mense en hul besittings te respekteer. Jy kan ’n voorbeeld stel deur haar kamer en besittings te respekteer. Verdra maar die lelike prente teen haar muur. As sy takies kry soos om self haar kamer aan die kant te maak, leer sy om haar eie goed te respekteer.
Vriendskappe is gegrond op min of meer gelyke dosisse van gee en neem.
Wat jou kind self sal leer
Wees versigtig vir eerlikheid. Voorskoolse kinders is pynlik eerlik. So belangrik soos dit is om vir jou kind die waarde van eerlikheid te leer, so moet sy ook uitvind wanneer ’n mens nie té eerlik moet wees nie. Jy kan die proses aanmoedig deur haar te vra hoe sy sou voel as iemand iets leliks vir haar sou sê. Verduidelik daar is goed wat jy mag dink (soos dat haar maatjie se asem sleg ruik), maar wat sy nie mag sê nie, want dit sal haar maatjie se gevoelens seer maak. Sy sal moet uitvind dat daar ’n fyn grens is tussen eerlikheid en om iemand se gevoelens seer te maak. Dink maar aan jou maatjie wat in graad 3 vir jou gesê het jy is mooi, maar jou neus is te groot. Wat het jy onthou: die mooi deel of die neus-deel?
Wees vriendelik. Lag en die wêreld lag saam met jou, huil en jy huil alleen. Ongelukkig is dit ook iets wat jou kind mettertyd uit ondervinding sal moet leer. Kinders kan baie venynig met mekaar wees. Jou kind moet leer om situasies waarin sy ongemaklik voel of waarin sy te na gekom word, self te hanteer. Moenie ’n te groot affêre daarvan maak nie. Wys empatie, maar help haar eerder deur self vriendelik en opgeruimd te wees.
’n Positiewe geaardheid kan baie onweer weerstaan. Herinner jou kind daaraan dat mense nie van nors en ongelukkige mense hou nie. Wys haar daarop dat wanneer sy kla of neul mense minder geneig is om aan haar behoeftes te voldoen: “As jy neul om met Jannie se speelgoed te speel, gaan hy minder lus wees om met jou te speel.”
Moenie (te veel) begeer nie. Dit kom daarop neer dat jou kind nie alles kan kry wat haar oë sien nie. Voorskoolse kinders is geneig om vreeslik by hul maatjies te spog met hul aardse besittings: “My pa se kar is groter as jou pa s’n.” Jou kind kan dalk erg jaloers raak omdat haar maatjie ’n nuwe, groter en beter speel­ding as sy het, maar sy sal ook weldra uitvind dat die weiveld nie altyd groener aan die ander kant van die draad is nie. Help haar deur haar bewus te maak van die lekker en goeie dinge wat sy het. Vestig die aandag op dit wat sy reeds het, soos ’n ma en pa wat haar liefhet, eerder as om haar iets te belowe wat nie binne jul bereik is nie. Daar sal altyd mense wees wat mooier, ryker en slimmer is, en dit sal sy self moet uitvind.
Beëindig ’n slegte vriendskap. Die meeste vriendskappe het ongelukkig ’n einde. Jou voorskoolse kind se vriendskappe is meestal kortstondig van aard. Een dag is Jannie haar beste vriend en die volgende dag is dit Martie. Jou kind leer so dat vriendskappe tot ’n einde kom, al is dit soms hoe pynlik. Help haar deur haar aan te moedig om oor haar gevoelens te praat. Voorskoolse kinders kan baie sensitief vir verwerping wees. Sy verstaan dalk nie hoekom Jannie nie meer met haar wil speel nie, maar sy kan daaroor praat.
Gee erkenning aan haar gevoelens van woede en verlies. As jy ’n vriendskap nie goedkeur nie, probeer om nie sleg van jou kind se maatjie te praat nie. Keur eerder die vriendskap af deur ’n alternatiewe speelmaatjie voor te stel.