Outisme is ’n neuro-biologiese ontwikkelingsteuring wat deur die volgende eienskappe gekenmerk kan word, maar nie noodwendig nie:
Uit ondervinding weet sy dat enige “onsigbare gestremdheid” dit moeilik maak vir die wat daarmee saamleef.
“Die samelewing verstaan net nie. Ek en Johan het onlangs Raaiselkind gaan kyk en ons was albei doodstil daarna. Dit was baie emosioneel om soveel van jou lewe op 'n groot skerm te sien.
Een van die grootste uitdagings is dat jy afgesonder raak. “Ouers van kinders met spesiale behoeftes word so maklik geïsoleer omdat die samelewing nie verstaan nie. Jy bly in jou veilige ‘bubble’ by die huis omdat jy daar in beheer is.
“Dit is net te onvoorspelbaar om jou kind na byvoorbeeld 'n winkelsentrum te neem want dit is vir hom sensories oorweldigend. Jy kan nie voorspel of jou kind dit op ‘n gegewe dag sal kan hanteer nie. Dalk gaan dit wonderlik, of dalk kry hy 'n ‘meltdown’ en jou dag is gekanselleer.”
Onderwys is nog 'n ander groot uitdaging. “Dis onnodig om te verduidelik hoe ons onderwys in die algemeen lyk, wat nog te sê vir kinders met spesiale behoeftes. Dit noop ouers om hulle kinders na sentrums soos ons s'n te stuur en nie almal kan dit bekostig nie. Die skoolgeld is duur want ons moet meer personeel aanstel omdat een-tot-een onderrig noodsaaklik is.”
Mariza en Johan het besluit om vir Migael alternatiewe kommunikasie te leer omdat hy grotendeels nie-verbaal is. “Ons het vir hom 'n tablet gekoop waarop sy spraakterapeut 'n toepassing spesifiek vir hom ontwikkel het.”
Die toepassing bestaan uit verskeie ikone op die skerm, en as hy daarop druk, sê ‘n seunstem in Afrikaans wat die ikoon verteenwoordig. “Dit sluit in goed waarvoor hy lief is, vrae wat hy wil vra, en wat hy wil eet. Die toepassing sal voortdurend ontwikkel word, maar vir nou leer hy dat dit sy ‘stem’ is. Hy het die Talking Tablet op 22 Maart ontvang en hy geniet dit om vir alles wat lekker is om te eet, te vra.
Soos alle ouers van kinders met gestremdhede is dit moeilik om die publiek se reaksie te hanteer. “Dis maar die gewone gevalle van mense wat dink jou kind gooi 'n vloermoer, maar inderwaarheid het hy 'n ‘meltdown’ as gevolg van sensoriese oorlading,” verduidelik Mariza.
“Kinders wat staar is vir my sleg. Dit beteken dat hulle ouers hulle nie leer dat daar kinders is wat ‘anders’ is nie. Ek het al hoeveel keer gesien dat die ouers skaam kry en hul kinders aansê om ‘nie te kyk nie’. Die korrekte optrede is om hallo te sê en te waai.”