Vroue uit verlede vereer | Netwerk24
Vroue uit verlede vereer
Die Nasionale Museum het Vrouemaand afgesluit met 'n geselligheid wat hulde bring aan merkwaardige vroue van Bloemfontein. Op die geselligheid is van links Jackie Steyn (verteenwoordiger van Tibbie Steyn en die Steyn-familie), Sharon Snell (direkteur: Nasionale Museum) en Constance Tshabalala (vryheidsvegter). Agter hulle is een van die kunswerke wat deel is van die Suid-Afrikaanse Kunsbank se uitstalling van kunswerke deur vroue. Hierdie een is deur Laayla Jacobs, getiteld Explosion.Foto: Lientjie Mentz
"Daar is talle invloedryke vroue wat nie die erkenning kry wat hulle verdien nie."
So het Sharon Snell, die direkteur van die Nasionale Museum, op 'n spesiale geselligheid wat Vrydag (30/08) aan­gebied is om merkwaardige vroue uit Bloemfontein se verlede te eer, gesê.
Sy sê daar is nog heelwat gesprekke en navorsing nodig om vroue die erkenning te gee wat hulle verdien.
As deel van die museum se vrouemaandvieringe word die lewe van talle vroue gevier.
Mariaan Botes, geskiedkundige aan die Nasionale Museum, sê 'n mens moet verstaan dat vroue 'n unieke rol gespeel het in die geskiedenis van Bloemfontein.
"Die rol van vroue was in die vorige twee eeue grootliks beperk tot die omgewing waar hulle gewoon het."
Sy sê die historiese feite oor talle vroue is beperk, maar daar is nogtans vroue wat 'n groot bydrae gemaak het om die omgewing waarin hulle gewoon het te verbeter.
Dit sluit in Rachel Thoka (1825-1940), wat in Wes-Afrika gebore is en met die Groot Trek as slaaf saam met die Griesel-familie getrek het. Sy het later vir Paul Kruger se familie gewerk voordat sy in Bloemfontein by die Krause-familie gewerk het. Sy was 'n gemeenskapsleier en het in 1913 'n protesoptrede van vroue van Waaihoek gelei om teen die destydse paswette te betoog. Sy het 115 jaar oud geword en is in 2005 postuum vereer met die Wes-Kaapse Orde van die Disa.
Constance Tshabalala is in 1961 in Bloemfontein gebore en was die enigste een op die museum se lys van vroue wat die dag bygewoon het en haar verhaal vertel het. Tot vandag toe nog beywer sy haar vir die vryheid van armoede en werkloosheid, en om geleenthede vir mense te skep.
Nog merkwaardige vroue wat vereer is, sluit in Tibbie Visser, vrou van oudpres. M.T. Steyn, wat die eerste voorsitter van die OVV (vandag Vrystaat-Versorging in Aksie) in 1907 was. Tibby Visser se jongste dogter, Gladys Steyn, was slegs die tweede vrou wat haar in Suid-Afrika in die regte gekwalifiseer het. Sy was die eerste vrou wat tot die Vrystaatse Balie toegelaat is.
Jackie Steyn, wat getroud is met adv. Colin Steyn, het die Steyn-familie op die geselligheid verteenwoordig.
Clive Solomon, bekende inwoner van Heidedal, het sy ouma Amy Barlow verteenwoordig. Amy (gebore in 1891) was getroud met Tommy Barlow – in 1949 volgens amptelike statistiek die enigste Indiese inwoner van Bloemfontein.
Derek de Bruyn, geskiedkundige aan die Nasionale Museum, sê Amy het 'n reuse-bydrae gemaak om die geskiedenis van Heidedal te help bewaar.
Nog een van Heidedal se geliefde inwoners, Dolores Maritz, kon nie die oggend bywoon nie. Sy is bekend vir haar liefdadigheidswerk en haar betrokkenheid by Age-in-Action, wat bejaarde inwoners besig hou met handwerk en ander gemeenskapswerk.
Saam met die gesprek oor merkwaardige vroue, is kuns- werke deur vroue-kunstenaars wat deel is van die Suid-Afrikaanse Kunsbank, uitgestal. Nonto Msomi van die kunsbank sê die kuns­werke is gedurende Augustus saam met die verhale van uitsonderlike Bloemfonteinse vroue in die museum uitgestal.