Leerders wag twee jaar vir skool in WK(Argieffoto: ANA) Deur Nombulelo Damba-Hendrik, GroundUp Die Wes-Kaapse hooggeregshof het dié provinsie se onderwysdepartement opdrag gegee om sewe leerders teen vandag (Vrydag) by ŉ skool te plaas. Drie van hierdie leerders is wel sedert die aanvang van die saak reeds in ŉ skool geplaas. Hierdie leerders wag sedert die begin van die jaar op plek in ŉ skool, terwyl ander leerders, wat nie by dié saak betrokke is nie, al vir twee jaar wag om by ŉ skool geplaas te word. Die Equal Education Law Centre (EELC) het twee weke gelede ŉ saak teen die adjunkdirekteur van die Wes-Kaapse onderwysdepartement en die Metro-Oos se distriksamptenare aanhangig gemaak omdat hulle versuim het om sewe leerders van Khayelitsha en omliggende gebiede vanjaar in skole te plaas. Tydens die verrigtinge het adv. Ewald de Villiers-Jansen, wat die departement verteenwoordig, aan die hof gesê dat die departement wel plekke vir al sewe ongeplaasde leerders gevind het en dat hulle teen die volgende Maandag met skool sou begin. Toe EELC opvolg oor die stand van sake, het dit egter aan die lig gekom dat slegs drie van die sewe leerders nou skool bywoon. Regter Patrick Gamble het die departement verlede week in ŉ skriftelike uitspraak aangesê om die oorblywende leerders binne vyf dae by ŉ skool te plaas. Dié leerders moet ook akademiese en psigososiale ondersteuning kry, waarna ŉ inhaalplan vir hulle uitgewerk moet word. Gamble het ook aan die departement gesê dat hy “alle redelike en nodige stappe” moet doen om ander leerders wat hulself in dieselfde situasie bevind en die EELC vir hulp nader, by skole moet plaas. Die departement moet ook binne sewe werksdae ŉ kennisgewing op plaaslike radiostasies en koerante versprei waarin ouers en voogde van ander leerders in die Metro-Oos-distrik wat nie tans skool gaan nie, genooi word om die departement teen 29 Junie vir bystand te nader. Volgens EELC is hy sedert die begin van die hofstryd oorval met versoeke van ouers en voogde wat desperaat op soek is na skole vir hul kinders. Die organisasie het ŉ lys van minstens 78 ouers en voogde in Khayelitsha en die omliggende gebiede wie se kinders nie hierdie akademiese jaar in ŉ skool geplaas is nie. Sommige van hierdie leerders wag al vir twee jaar om skool toe te gaan. “Dit is so hartseer. Die ouers is so gefrustreerd wanneer hulle hierheen kom en sommige huil omdat hulle hoop verloor het om hul kinders in ŉ skool uit te kry,” het Daphne Erosi van die drukgroep Equal Education gesê. EELC beplan om in November weer die hof te nader, waartydens hy sal versoek dat die departement sy grondwetlike verpligting nakom deur vroegtydig te beplan vir die toelating en registrasie van alle leerders by openbare skole in 2023. Inskrywings vir 2023 se skooljaar het dan ook reeds vroeër vanjaar gesluit. Die departement het vroeër reeds aangedui dat hulle sukkel om by te bly met die toename in leerlinge wat in Wes-Kaapse skole wil skoolgaan en dat hulle eenvoudig nie vinnig genoeg nuwe skole kan bou nie. “Ons hoop ook dat die versuim om ŉ besluit oor die plasing van sewe leerders, en ander soortgelyke ongeplaaste leerders te neem, as ongrondwetlik en onwettige verklaar sal word en dat dit hersien word,” het die EELC in ŉ verklaring gesê. Tshegofatso Phala, uitvoerende hoof van EELC, sê leerders in Metro-Oos, wat Khayelitsha, Kraaifontein, Strand, Macassar, Somerset-Wes en Kuilsrivier insluit, word die ergste deur hierdie probleem geraak. “Ons is hoopvol dat hierdie hofaansoek tot die behoorlike opname van ongeplaaste leerders binne die metro sal bydra en beter beplanning tot gevolg sal hê.”