Die vergete oorlog‘n Optog om 600 dae sedert die begin van die oorlog in Tigray aan die kaak te stel. Die Tigray-oorlog in Ethiopië woed sedert November 2020. (Foto: Xose Bouzas/Hans Lucas/Hans Lucas via AFP) Terwyl die oorlog in die Oekraïne tereg die nuus oorheers, woed daar ŉ oorlog met selfs nog groter lewensverliese wat grootliks onder die radar plaasvind. Dit is die oorlog, of eerder burgeroorlog, in Ethiopië tussen die regeringstroepe en die Tigray-verdedigingsmagte in die deelstaat Tigray met sy volk met dieselfde naam. Min inligting dring na buite en joernaliste het beperkte toegang tot die konflikgebied. Na bewering is reeds meer as 100 000 mense dood in dié gevegte asook as gevolg van hongersnood en siektes. Miljoene vlug vir die oorlog. Hierdie streek is selfs in vredestye ŉ harde plek en kan nie die groot bevolking, wat van internasionale voedselhulp afhanklik is, dra nie. Die oorlog woed, met onderbrekings, al sedert 2020. Dit het begin met die streeksregering van Tigray wat teen die wil van die sentrale regering ŉ verkiesing gehou het en daarmee die gesag van die regering uitgedaag het. Dit was egter net die onmiddellike sneller. Die oorsake lê dieper: vir byna die afgelope 30 jaar was die Tigray die elitevolk van Ethiopië. Met die bewindsoorname van die Omoro Abiy Ahmed in 2018, wat ŉ meer inklusiewe beleid gevolg het, het die Tigray eenkant toe geskuif gevoel. Hulle het hul etniese streek as hulle bastion uitgebou en stelselmatig die sentrale gesag terug gedwing. Selfs van afskeiding is gepraat. Wrede aanvalle op regeringstroepe het tot vergelding gely. In die konflik is dit moeilik om te bepaal wie reg en wie verkeerd is. Tigray word nie net deur die regeringstroepe vanuit die suide aangeval nie, maar ook deur troepe van die buurland Eritreë vanuit die noorde. Dié land deel ŉ gespanne verhouding met sy veel groter buurland in die suide. Eritreë het in 1993 van Ethiopië afgeskei na dekades van burgeroorlog. Daarna het ŉ twee jaar lange oorlog oor die nuwe grenslyn gewoed, wat ook tussen Eritreë en Tigray verloop, sodat die twee volke ŉ lang geskiedenis van konflik en wedersydse haat deel. Die twee lande het in 2018 deur die uitreik van Ahmed na Eritreë se president Isaaias Afewerki vrede gesluit. Dit was ’n slim skuif van Ahmed, want sy eertydse vyand help hom nou om die opstandelinge van Tigray te beveg. Tans is die Tigray aan die verloorkant – die troepe van Eritreë en Ethiopië verower een na die ander stad in hulle streek. Net die hoofstad, Mekelle, is nog in hulle hand. Hulle is egter gedugte guerrillavegters en het ook in die verlede na verlies van die stede in die berge ontrek en ŉ verwoede guerrillaoorlog gevoer. Tans vind daar wel onderhandelinge vir die beëindiging van die oorlog in Suid-Afrika plaas, of is dit veronderstel om plaas te vind. Die Ethiopiese regeringsafvaardiging het geen haas om te onderhandel nie. Hulle wil hulle vordering op die slagveld nie deur toegewings by die onderhandelingstafel ongedaan maak nie en sou graag eers Mekelle verower om in ŉ nog beter uitgangsposisie te wees. Mnr. Ahmed moenie in die illusie verval om te dink dat hy die streek teen die wil van sy mense kan beheer nie en moet na die griewe luister. Anders sal Ethiopië in ŉ tweede Somalië verander, waar al vir meer as 30 jaar anargie heers en die sentrale regering nie eers die hoofstad volledig beheer nie.