Chroniese polartritis - Siektes - 2021
Een van die algemeenste inflammatoriese rumatiese siektes is chroniese polartritis. Die terugvalle-siekte tref veral vroue gereeld, en indien dit nie behandel word nie, kan dit ernstige afwykings in die gewrig tot gevolg hê, wat tot aansienlike fisieke gestremdhede kan lei. Kenners skat dat tot twee persent van die bevolking (1,6 miljoen mense) in hierdie land geraak word.
Chroniese polartritis is 'n inflammatoriese rumatiese siekte van die binneste synovium (stratum synoviale) en ander bindweefselstrukture, waarvan die sneller 'n verkeerde reaksie van die immuunstelsel (outo-immuun siekte) is. 'N Sogenaamde rumatoïede faktor kan dikwels in die bloed opgespoor word, wat 'n "seropositiewe chroniese polartritis" (ICD10-kode: M05) volgens die internasionale klassifikasie van siektes definieer. Die siekte kom egter ook voor as 'Ander chroniese polartritis' (ICD10-kode: M06) sonder 'n rumatoïede faktor. Sinonieme vir die simptome is rumatoïede artritis, hoofsaaklik chroniese polartritis of progressiewe chroniese polartritis. Rumatoïede artritis is omstreeks 1800 die eerste keer aan die publiek beskryf deur die Franse chirurg Dr. Augustin Jacob Landré-Beauvais (1772-1840).
Gewrigspyn, wat eers in die middel- en basiese gewrigte van die vingers verskyn en simmetries op albei hande voorkom, is dikwels die eerste, duidelik waarneembare teken van chroniese polartritis. Dit word veroorsaak deur inflammasie, wat ook swelling en oorverhitting veroorsaak, sowel as 'n gevoel van styfheid in die aangetaste gewrigte. By sommige pasiënte kom hierdie ontsteking eers in die groot gewrigte voor, soos die knie- of enkelgewrigte. Oggendstyfheid, gekombineer met onspesifieke algemene simptome soos verhoogde moegheid en verminderde werkverrigting, gewigsverlies of verhoogde basiese temperatuur, is soms vroeë tekens van chroniese polartritis.
In elk geval moet so 'n inflammatoriese fase in die gewrigte beskou word as die eerste siekteepisode, waarvan die intensiteit baie van individu tot individu kan verskil. Die tydsinterval totdat 'n ander ontstekingsfase kan wissel, maar van nou af moet diegene wat geraak word altyd op 'n verdere terugval reken. By 'n paar pasiënte word die herhaling van die simptome gespaar, maar die meerderheid word in die loop van hul lewens met talle ander krisisse gekonfronteer.
Met herhaalde voorkoms, lei die ontsteking van die gewrigte tot 'n toenemende verlies aan kraakbeen en beenmassa met verloop van tyd, wat lei tot groot aantasting van die gewrigsfunksie. Die gewrigte vervorm al hoe meer in die loop van die siekte totdat hulle uiteindelik heeltemal styf word. Die omliggende ligamente en visie word ook beïnvloed deur die misvorming van die gewrig en omdat baie lyers beweging vermy weens die pyn, begin die spiere relatief vinnig krimp. Die vervorming van die gewrigte in die loop van chroniese polartritis kan veroorsaak dat die pyn voortduur tussen die inflammatoriese fases en dat die pasiënt permanent kan ly. Sogenaamde rumatoïede knoppies vorm dikwels op die gewrigte, wat as verdikking in die weefsel gevoel kan word.
Soms beïnvloed chroniese polartritis ook ander stelsels van die menslike organisme buite die muskuloskeletale stelsel. Alhoewel dit skaars is, kan dit lei tot lewensgevaarlike komplikasies soos pleuritis, vaskulêre inflammasie, perikarditis en ander ernstige siektes.
Siekte meganisme en moontlike oorsake
Hoewel die meganisme van chroniese polartritis tans relatief goed ondersoek word, was dit nog nie moontlik om 'n duidelike oorsaak van die siekte te bepaal nie. Verskeie moontlike snellers word hier bespreek. Wat die meganisme betref, is dit bekend dat in die inflammatoriese fases, 'n oorgroei van die binneste vel van die gewrig en 'n verhoogde vrystelling van sinoviale vloeistof lei tot 'n afbreek van die kraakbeen en beenmassa. 'N Versteuring in die immuunstelsel is die aanleiding tot hierdie proses. Hoe die immuunstelsel se reaksie verkeerd gelei word, is onduidelik. Genetiese predisposisies, rook en 'n probleem van witbloedselle of B-limfosiete word as risikofaktore bespreek. Virusse en bakterieë word ook as snellers of invloedskragte beskou.
Om onbekende redes word vroue baie meer gereeld aangetas as mans, en hoewel die siekte teoreties op enige ouderdom kan voorkom, ervaar die meeste mense eers die simptome tussen 20 en 30.
Die diagnose van chroniese polartritis word gewoonlik gemaak op grond van 'n kriteria katalogus waaraan vier punte moet voldoen. Die vergelyking verg egter eers 'n deeglike mediese geskiedenis met 'n gedetailleerde beskrywing van die klagtes wat voorkom. Die kriteria wat gebruik word vir die diagnose sluit in:
Gewrigspyn en swelling in die sentrale en basiese gewrigte van die vingers, polse of groot gewrigte,
simmetriese voorkoms van gewrigsontsteking aan beide helfte van die liggaam,
oggendstyfheid in die gewrig vir meer as 60 minute,
merkbare rumatoïede knoppies,
herkenbare, tipiese veranderinge in die gewrigte tydens beeldingondersoeke (X-straal, skintale scintigrafie, ens.)
Rumatoïede faktor of teenliggaampies in die bloed teen sekere proteïene (sogenaamde CCP) kan in die bloed opgespoor word.
As daar aan vier van hierdie kriteria voldoen word, word meestal 'n betroubare diagnose by mediese persone aanvaar.
Verder kan die simptome geklassifiseer word volgens hul erns, met die spektrum wat wissel van eenvoudige gewrigswel sonder om die gewrigstruktuur te beïnvloed tot die ergste degeneratiewe veranderinge met misvorming en verstikking.
Sogenaamde nie-steroïdale anti-inflammatoriese middels (NSAID's) word gewoonlik gebruik om die simptome tydens 'n akute episode te bekamp. Dit het 'n anti-inflammatoriese effek en word gesê dat dit pyn verlig. As die NSAID's nie die gewenste effek het nie, kan kortisoon ook gebruik word om inflammasie in die gewrigte te verminder. Hierdie behandeling dien egter slegs om akute simptome te verlig. Daarbenewens word basiese medikasie voorsien om die voorkoms van hernude episodes te verminder ten opsigte van intensiteit en frekwensie.
Basiese medisyne-behandeling word gereeld met metotrexaat uitgevoer, maar verskeie ander aktiewe bestanddele kan ook gebruik word. Hier maak rumatoloë 'n toepaslike keuse volgens die individuele simptome. Die effek van hierdie basiese medikasie neem net weke of maande om te kom, maar dit is bewys dat dit kan help om gewrigsdeformiteite aansienlik te verminder en soms heeltemal te vermy. Onder die terapeutiese opsies moet ook die sogenaamde biologiese middels, teenliggaampies gerig teen inflammatoriese sitokiene, soos adalimumab en rituximab, genoem word.
Laaste maar nie die minste nie, is daar ook die opsie om chirurgiese maatreëls teen die siekte en die gevolge daarvan te tref. Op hierdie manier kan die groeisels van die binneste vel van die gewrig chirurgies verwyder word of verkeerde posisies van misvormde gewrigte kan reggestel word. Kunsmatige vervanging van die gewrigte deur 'n prostese is ook moontlik. Hierdie maatreëls dien egter uiteindelik net om simptome te verlig - dit kan hulle nie genees nie.
Gepaardgaande beweging of fisioterapie nadat die ontstekingsfases gedaal het, moet moontlike bewegingsbeperkings in die gewrigte voorkom en terselfdertyd die spiere wat dikwels verswak is, versterk. Vir meer uitgesproke vorme is arbeidsterapie geskik om diegene wat geraak word, makliker te maak. Terapeutiese ondersteuning is soms nuttig om die sielkundige stres wat met die siekte gepaardgaan, die hoof te bied. Omdat die diagnose van "chroniese polartritis" in die ou tyd massiewe besnoeiings gebring is, en op die langtermyn die risiko van ongeskiktheid is, wat baie mense moeilik vind om dit te hanteer.
Benewens die manuele terapieë wat gebruik kan word om langtermyn-gestremdhede in gewrigsfunksie te bekamp, ​​bied naturopatie ook goeie benaderings om akute simptome te verlig tydens 'n siekte-episode. Hier word veral koue toedienings soos koue omhulsel of bad in yswater algemeen gebruik deur naturopatiese maatreëls. Tussen die krisisse kan hittebehandelings soos fango-pakke of warm hooi-sakke toegedien word.
Verskeie medisinale plante in naturopatie het ook 'n positiewe uitwerking op die simptome van chroniese polartritis. Die tradisionele middels vir gewrigsprobleme sluit volledige baddens in met brandnetel byvoeging, eksterne toepassings met St. John's wort oil, tiemie olie en gemmerde tinktuur, sowel as tee gebaseer op duizendblad of Odermennig. Daar word ook gesê dat die verbruik van vars paardebloemstamme 'n positiewe uitwerking op inflammatoriese rumatiese klagtes het. Verder word kruiemiddels vanaf die wortel van die klou van die duiwel toenemend gebruik om chroniese polartritis te behandel as gevolg van hul anti-inflammatoriese effekte.
Ander naturopatiese prosedures wat gebruik kan word, sluit in akupunktuur, hidroterapie, homeopatie en Schüssler-soutterapie. Daar is 'n verskeidenheid van naturopatiese behandelingsbenaderings beskikbaar, wat ook 'n laer dosis basiese medikasie moontlik maak. Dit moet egter nie as 'n alternatief beoordeel word nie, maar as 'n aanvulling tot basiese medisinale behandeling. (jvs, tf, fp)
Mediese sentrum vir kwaliteit in geneeskunde (ÄZQ): Rumatoïede artritis (verkrygbaar: 14 Augustus 2019), patient-information.de
Professionele vereniging van Duitse interniste: rumatoïede artritis (verkrygbaar: 14 Augustus 2019), internisten-im-netz.de
Instituut vir kwaliteit en doeltreffendheid in gesondheidsorg (IQWiG): Rumatoïede artritis (verkrygbaar: 14 Augustus 2019), gesundheitsinformation.de
German Society for Rheumatology e.V .: Beheer van vroeë rumatoïede artritis, vanaf Augustus 2011, dgrh.de
Robert Koch Instituut (RKI): Uitgawe-boek inflammatoriese rumatiese siektes, status: 2010, rki.de
ICD-kodes vir hierdie siekte: M06ICD-kodes is internasionaal geldige koderingskodes vir mediese diagnoses. U kan uself vind, bv. in doktersbriewe of op ongeskiktheidsertifikate.