Honderde oud-Eskom-werknemers wil kragreus helpDouwe van Wyk (links) en George van der Merwe. Foto: Mia Slabbert Die kundiges waarna minister Pravin Gordan opsoek is om Eskom te kom help, is reeds hier in Suid-Afrika en hulle steek in hulle massas hul hande op om die sukkelende kragreus met hul kennis en vaardigheid by te staan. Só meen die vakbond Solidariteit na “oorweldigende” reaksie op hul konsep van ŉ kennisbank – waar opgeleide ingenieurs, ambagslui en kundiges wat voorheen in diens van Eskom was, kan registreer om na Eskom terug te keer – verlede week op hul webblad van stapel gestuur is. Solidariteit het Donderdag twee voormalige werknemers van Eskom aan die media voorgestel. Die kundiges, Douwe van Wyk en George van der Merwe, het gesamentlik meer as 50 jaar se ondervinding by Eskom. Hulle is twee van sowat 10 200 wit werknemers wat tussen 1994 en 2002 genoodsaak was om Eskom te verlaat. Hulle sê hulle is dankbaar vir die platform wat Solidariteit geskep het en steek hulle hande op om te help omdat hulle eenvoudig nie kan terugsit en kyk hoe Eskom inmekaar tuimel nie. “Ons is nie meer jonk nie, maar ons wil so graag help. Ons tyd om te help hardloop eintlik uit. Ons sit met soveel kennis en vaardighede wat ons steeds saam met ons dra van ons jare by Eskom. Eskom was baie goed vir ons en ons is vandag wie ons is as gevolg van Eskom. Daarom wil ons help, ons wil ondersteun en ons wil ons kennis en vaardighede oordra,” het Van der Merwe (67) gesê. George van der Merwe. Foto: Mia Slabbert Van der Merwe het 47 jaar se ervaring in die distribusie- en transmissie‑industrie waarvan die eerste 26 by Eskom was waar hy as projeksiespesialis gewerk het en uiteindelik ŉ senior bestuursposisie in beide kragdistribusie en -transmissie beklee het. Hy is in die 90’s by Eskom weg as deel van Eskom se sogenaamde “plekmaak-strategie”. Volgens Van der Merwe moet die regering buite Eskom se enjinkamer gehou word. “Eskom was op sy tyd ŉ reus en hy het nasionaal en internasionaal geskitter. Ons wil nie nou die Moses-rol by Eskom inneem nie, maar eerder die Aäron-rol wat die hande van Moses sterk gemaak het. Nederige diensrolle is by Eskom nodig om die mense wat daar is te motiveer en om ons kennis terug te ploeg,” het Van der Merwe gesê. Die 69-jarige Van Wyk het in 1973 by Eskom as ŉ beurshouer begin en was tussen 2002 en 2004 die hoof uitvoerende beampte van Eskom Malawi. “Ek moes by Eskom in Malawi baie vinnig leer hoe mens ŉ gebreekte organisasie vat en hom heeltemal heelmaak sodat hy kommersieel kan wees. Dit was wel ŉ baie kleiner krisis as waarmee ons nou sit. Maar ek het ongelooflik baie geleer,” het Van der Merwe gesê. “Ons was nog altyd trots op Eskom en dit is nou ons beurt om te help waar ons kan om Eskom weer die spoginstelling te maak was hy eens was. Dit gaan wel nie ŉ vinnige oplossing wees nie, maar as ons die geleentheid gegun word, kan ons dadelik begin om te help.” George van der Merwe (voor) en Douwe van Wyk. Foto: Mia Slabbert Volgens Van der Merwe is daar in die stadium soveel fasette in Eskom wat nie reg is nie en moet daar nou volgens ŉ prioriteitslys gewerk word om dinge van ŉ kant af aan te pak. Die skep van die kennisbank het gevolg op pres. Cyril Ramaphosa en Gordhan se aankondiging dat kundige oud-Eskom-werkers, plaaslik en in die buiteland, gebruik moet word om Eskom se vaardigheidstekort te help verlig. “Solidariteit is absoluut oorweldig en kry hoendervleis om te sien hoe gewone Suid-Afrikaners in hierdie afgelope week hul hande opgesteek en gesê het hulle is beskikbaar om met hulle jare se kennis en vaardighede vir Eskom in hierdie krisistyd te help,” het dr. Dirk Hermann, bestuurshoof van Solidariteit, gesê. Dié kennisbank het binne enkele dae ŉ magdom kundigheid opgelewer van sowat 320 opgeleide en ervare beroepslui wat tussen hulle ongeveer 5 400 jaar se werkservaring het. “Hierdie terugvoer is baie inspirerend. Ek het self met ŉ klomp van hierdie mense gepraat en wat my dalk die meeste tref is hoe lojaal hierdie mense teenoor Suid-Afrika is. “Dít terwyl Eskom spesifiek nie jare gelede lojaal teenoor hulle was nie. Hierdie mense wat hulself nou beskikbaar maak om in hierdie krisistyd te help, is ŉ Suid-Afrikaanse storie van hoop en saamstaan,” het Hermann gesê. Dirk Hermann in gesprek met Douwe van Wyk (middel) en George van der Merwe (regs). Foto: Mia Slabbert Van die groep mense wat hulle hande opgesteek het, is 33% ingenieurs en ŉ verdere 50% elektrisiëns, spesialiste in ambag, toerusting en kragopwekkingstelsels. Dié groep het saam meer as 334 geakkrediteerde kwalifikasies en het elk ŉ gemiddeld van 17 jaar se werksondervinding in die industrie. Daar is verder mense wat as gekwalifiseerde internasionale projekbestuurders werk en ook internasionale gesogte spesialiste in hulle velde is. Baie van die mense wat hulp verleen, is reeds afgetree, maar bereid om die land te dien ongeag persoonlike opofferings. “Suid-Afrika is nou in ŉ krisis. Eskom het tussen 1994 en 2002 net te vinnig té veel vaardighede verloor en dit is skrikwekkend om te sien waar ons vandag sit. Ons moet nou almal ons trots in ons skoene druk om saam met mekaar hierdie krisis te erken en werklik iets daaraan te doen,” het Hermann gesê. Indien jy ’n kundige of oud‑Eskom-werknemer is en jou hand wil opsteek, besoek gerus https://solidariteit.co.za/eskom-kennis/ vir meer inligting.