Waar sal die morele koers vandaan kom? | Ons Dink | We Think
Nuus wat saak maak. News that counts. Waar sal die morele koers vandaan kom?
Posted on April 17, 2012 by Dirkie Smit	Dalk soek ons op die verkeerde plek, in die verkeerde rigting. Dalk verstaan ons die vraag al mis – die vraag na morele leiers, morele waardes, die morele wil. Dalk verstaan ons dit só dat ons vermoed – selfs vrees – sommige het nié morele leiers, waardes of wil nie, en dan wonder hoe hulle dit tog kan ontwikkel. Dit sou ‘n vergissing en wanvoorstelling wees. Die waarheid is dat álmal morele leiers het, rolmodelle, mense na wie ons opsien en soos wie ons heimlik wil lewe. Ons huldig álmal morele oortuigings, koester álmal geestelike waardes. Waardes is nie ‘n spesiale belangstelling van sommige alleen nie. Asof die res van ons skouers ophaal en sê dankie, ons stel nie daarin belang nie, ons het beter goed om te doen. Die vraag is nie óf ons morele leiers en geestelike waardes het nie, die vraag is bloot net wié en wát hulle is.
Dis daarom g’n wonder dat die één tradisie wat intens oor dié soort sake nadink juis by ons gedrag, ons lewe, ons doen en late, by wie ons in élk geval is en wat ons in iéder geval doen, begin nie. Dis die pragmatisme, die denkwyse wat uitgaan van praktiese situasies, van ons gedrag, handelinge, doen en late – en dáároor wonder. Uit wat ons doen vra hulle terug na wie ons is en wie en wat ons wil wees. Hulle vra na ons storie, ons eie verhaal, die storie van ons sélf, ons mens-wees. Hulle vra na die koers wat ons ingeslaan het, die rigting waarin ons strewe, die drome wat ons droom, die planne wat ons maak. Hulle wil weet wat ons as geluk beskou, as sukses, geslaag, nodig, prioriteit. Dis vrae wat álle mense kan antwoord, nié net dié wat belangstel in waardes nie.
Dis óók g’n wonder dat só baie van dié denkers – ongeag of hulle gelowig is of nie – dit nodig vind om taal te gebruik wat klink na geloofstaal nie. Hulle praat graag van ervaringe wat ons oorkom, iets wat langs die pad gebeur en ons lewe verander, van omkeer, van bekering. Van aangeraak word, aangespreek, beweeg, geroer. Hulle vra watter kruis ons bereid is om te dra – en waarom? Hoe ons soms opstaan in ‘n nuwe lewe, hoe bande verbreek word, hoe ons krag vind vir stry, volhard, soms oorwin? Hulle praat van geroepe voel. Hulle wys op die erns van versuim, want só beskou is om níks te doen nie immers óók om iets te doen – wat ons nalaat word immers déél van ons storie, ons identiteit, wie ons is. Hulle praat van goedheid, gawes en genade. Dís die taal van konkrete mens-wees.
Daarom is hul metafore vir die lewe dikwels dié van ‘n stroom of ‘n reis – die vrae is slegs waarhéén, waaróm, saam met wie, in welke koers, in watter rigting? In ons antwoorde skuil ons waardes rééds – ons álmal s’n. Dis dié dat Kwame Appiah in The Honor Code sê ons beter bedink waaroor ons ons skaam, of nie. Is ons nie soms skaam vir dit wat ons najaag nie? Vir dié met wie ons graag saampraat nie? Vir wat ons wil bereik en wat ons so maklik versuim nie? Dalk soek ons heeltyd – ja, antwoorde, maar ook onssélf, ons geluk – in die verkeerde rigting? - DJS
D. J. (Dirkie) Smit doseer sedert 2000 Christelike dogmatiek aan die Universiteit van Stellenbosch. Voorheen was hy predikant en daarna vir bykans twintig jaar dosent aan die Universiteit van Wes-Kaapland. Hy was en bly steeds op verskeie maniere kerklik betrokke, ook in ekumeniese verband. Hy word dikwels genooi vir openbare optredes en skryf gereeld, sowel akademiese as populêre werk. Vyf en dertig doktorale studente het by hom gepromoveer en van sy nagraadse studente sou ongeveer dertig reeds self dosente word in talle lande, insluitende Namibië, Malawi, Zambië, Kenia, Ghana, Nigerië, Nederland, Korea en die VSA, in verskeie akademiese dissiplines. Hy is lid van nasionale en internasionale liggame, waar onder Navorsingsgenoot van die Humboldt Stigting, Navorsingsgenoot van die Center of Theological Inquiry in Princeton en Navorsingsgenoot van die Wissenschaftskolleg in Berlyn, inisieer ‘n navorsingsprojek aan STIAS, was assessor van evalueringspanele van die NNS, beoordelaar van die Templeton Prize for Theological Promise en tans die Manfred Lautenschlaeger Award for Theological Promise en dien op adviesrade en redaksies. Hy werk saam aan verskeie internasionale en inter-dissiplinêre navorsingsprojekte en konferensies en doseer tydens twee semesters as volle besoekende professor in sosiale etiek (Marburg 1992-1993; Heidelberg 2010-2011). Hy ontvang meerdere toekennings en pryse, asook twee huldigingsbundels van studente en kollegas (op 55 en 60 jaar). In 2008 ontvang hy die D.Phil (h.c) van Umea, Swed	Sien all artikels deur | View all posts by Dirkie Smit →	This entry was posted in Uncategorized. Bookmark the permalink.	← Kunstenaars maak die wêreld beter
Kan ons nog die Bybel glo? →