Nuwe ekspat-belasting kan plaaslike ekonomie knouFoto: fraudfighter.com Hersiene wetgewing rakende die belasting van Suid-Afrikaners wat in die buiteland werk, kan menige belastingbetalers hul verblyfreg in Suid-Afrika vir belastingdoeleindes laat opgee, wat negatiewe nagevolge vir die land se ekonomie kan inhou. Só sê Martin de Kock, ŉ direkteur by Ascor Onafhanklike Welvaartbestuurders, oor die nuwe wetgewing wat op 1 Maart 2020 in werking sal tree. “Tot op hede is inkomste verdien deur Suid-Afrikaanse belastingbetalers wat meer as 183 dae – waarvan 60 aaneenlopend – in die buiteland was, vrygestel van belasting. Wanneer die wetgewing in werking tree in Maart, sal slegs die eerste R1 miljoen van hierdie inkomste vrygestel word,” sê hy. Derhalwe sal inkomste bo die vrygestelde R1 miljoen belasbaar wees teen die gewone koerse volgens die Suid-Afrikaanse Inkomstediens (SAID) se belastingtabel. Die reëls met betrekking tot die dae in die buiteland bly van toepassing. “Ek vermoed dat bogenoemde wetgewing tot gevolg gaan hê dat meer belastingbetalers hul ‘verblyfreg’ vir belastingdoeleindes gaan laat vaar. Die gevolg kan ŉ grootskaalse uittog van belastingbetalers wees wat verliese vir die land se fiskus tot gevolg sal hê. Daar sal ook minder mense wees wat plaaslik hul geld in die ekonomie aanwend. “Dit sal op kort termyn dalk voordelig wees met inkomste wat gegenereer word, maar op lang termyn sal dit lei tot ŉ verdere vermindering van die belastingbetalersbasis,” verduidelik De Kock. De Kock het aan Maroela Media gesê dié wetgewing gaan nie Suid-Afrikaanse werkers in die buiteland raak nie. “Onafhanklike kontrakteurs word spesifiek uitgesluit uit hierdie wetgewing, aangesien die bestaan van ŉ werknemer of werkgewer ŉ vereiste is.” Maroela Media het vir De Kock gevra oor die aspekte van die nuwe wetgewing. Argieffoto Opgee van belastingverblyfreg As ŉ Suid-Afrikaner geld buite die land verdien, maar steeds hier eiendom besit, ŉ gesin het wat hier woon en as ŉ Suid-Afrikaner beskou wil word, word hulle as ŉ belastingbetaler met normale verblyf geag. Indien die belastingbetaler se normale verblyf nie meer in Suid-Afrika is nie, kan hy sy belastingverblyfreg opgee. “As ŉ belastingbetaler nie vir belastingdoeleindes in Suid-Afrika woon nie, sal die belastingwysiging nie van toepassing wees op só ŉ belastingbetaler nie. “Hou egter in gedagte, indien die belastingbetaler sy plaaslike verblyf vir belastingdoeleindes opgee, kan daar ŉ uitgangsfooi gehef word. Hierdie fooi ontstaan aangesien daar vir belastingdoeleindes ŉ geagte realisering van alle bates, wat vaste eiendom uitsluit, plaasgevind het teen die huidige markwaarde. Met ander woorde, ŉ kapitaalwins het ontstaan wat belas word op die normale kapitaalwinsbelasting-berekening.” De Kock waarsku dat dié proses formeel by SAID hanteer moet word en dat SAID in kennis gestel moet word van die status. “Wees bewus van die definisie van normale verblyf en maak seker jy voldoen aan die vereistes,” sê hy. Byvoordele Omdat hierdie wet van toepassing is op inkomstebelasting, is daar komplikasies wat ter sprake kom. “Vir baie van die belastingbetalers wat in die buiteland werksaam is, verskaf die werkgewers gratis akkommodasie en selfs vervoer, waarop daar geen waarde geplaas word nie. Uit ŉ Suid-Afrikaanse inkomstebelasting-perspektief word hierdie gratis voordele as byvoordele geag en daar moet ŉ waarde daaraan toegeken word vir belastingdoeleindes,” sê De Kock. Dubbele belasting Die risiko van dubbele belasting word gewoonlik vrygespring weens dubbelbelasting-ooreenkomste (DBO) wat onderteken word tussen SAID en die belastingowerhede van oorsese lande. Die belasting wat reeds in die buiteland betaal is, kan dus afgetrek word van belasting wat plaaslik betaalbaar is, mits daar wel ŉ DBO ingestel is. Suid-Afrika het só ŉ ooreenkoms met 60 lande. Wat staan jou te doen? Omdat die situasie van een belastingbetaler na ŉ ander verskil en die wetgewing redelik kompleks is, is dit sinvol om ŉ belastingspesialis te raadpleeg rakende die beste uitkoms vir ŉ spesifieke situasie, stel De Kock voor. ŉ Belangrike beginsel om in gedagte te hou, is dat ŉ besluit wat slegs ter wille van belasting geneem word, dikwels nie die regte besluit is nie.