Kenners, politici betwyfel Ramaphosa se plan teen korrupsiePres. Cyril Ramaphosa. (Foto: GCIS) Politieke kenners en politieke leiers van opposisiepartye is dit eens dat die kabinetskomitee wat korrupsie tydens die koronavirus-inperking moet ondersoek maar gaan sukkel om die mas op te kom. Ramaphosa het die komitee verlede week aangestel. Alida Kok, dosent in politiek aan Akademia, het aan Maroela Media gesê die kabinetskomitee vir korrupsie is deur die president getaak om inligting oor tenders wat tydens die ramptoestand toegeken is by regeringsdepartemente te ontvang. “Inligting wat deur regeringsdepartemente en staatsondernemings beskikbaar gestel moet word, moet onder meer uitwys aan watter maatskappye tydens die ramptoestand tenders toegeken is en ook aandui wat die bedrae van tenders is. Die kabinetskomitee moet dan ŉ verslag hieroor saamstel en die president beplan blykbaar om inligting in hierdie verslag in die openbaar bekend te maak,” het Kok gesê. “Die president se sameroeping van hierdie kabinetskomitee is ŉ politieke maneuver om die indruk te wek dat die ANC se skandalige Covid-19-tenderkorrupsie deur die president aangeraak word. Hierdie poging om vas te stel waar tenderkorrupsie gepleeg is, word deur die president aangewend weens die skade wat die beeld van die presidensie en die ANC in die afgelope tyd gely het (veral in die aanloop tot volgende jaar se munisipale verkiesings), asook aangesien rolspelers soos Cosatu dreig om steun vir Ramaphosa te onttrek as ANC-korrupsie nie aangepak word nie. “ŉ Mens moet in gedagte hou dat openbare onthullings van Covid-19-tenderkorrupsie en die ANC se hantering van die staat van inperking die gebeurtenisse is wat selfs onder sommiges in ANC-geledere die besef tuisgebring het dat die regerende party nie gered kan word nie en dat daar nou reeds beplan en gemobiliseer moet word vir ŉ post-ANC-Suid-Afrika,” aldus Kok. Volgens haar is Ramaphosa se verhouding met sy party en spesifiek met die ANC-NUK so sleg dat hy eintlik sy posisie as nommer een op die ANC se partylys en president van die land voor die staat van inperking kwyt moes gewees het. Kok het gesê ŉ mens kan die gevolgtrekking maak dat as dit nie vir Covid-19 en die staat van inperking was nie, sou Ramaphosa moontlik nie meer president gewees het nie. Stappe wat Ramaphosa nou doen, is primêr ŉ poging om sy posisie as nommer een op die ANC se partylys en as president te behou, en beslis nie om die party se tenderkorrupsie met geesdrif en ywer aan te pak nie. Al wil die president Covid-19-tenderkorrupsie onthul en aanpak, kan hy nie, want sy party is weens geïnstitusionaliseerde korrupsie vrot tot in die kern. “Die kabinetskomitee is vir die algemene Suid-Afrikaner, wat nie by die ANC se geïnstitusionaliseerde korrupsie baat nie, betekenisloos en, om die waarheid te sê, lagwekkend. Hierdie patetiese poging om tenderkorrupsie bloot te lê is ŉ geval waar die ANC die misdaad pleeg, die ANC sy eie misdaad ondersoek, en die ANC verslag doen oor die misdaad wat hy pleeg en ondersoek het,” het Kok voortgegaan. “Daar is geen hoop dat lede van die kabinetskomitee – soos Nkosazana Dlamini-Zuma en Bheki Cele – enigsins sal toelaat dat inligting oor tenderkorrupsie werklik bekendgemaak word nie. In elk geval, om net inligting oor korrupsie in te samel is waardeloos omdat die Nasionale Vervolgingsgesag nie eens die kapasiteit en vermoë het om verdagtes in korrupsiesake te vervolg nie en omdat daar tot op hede geen politieke wil is om tenderkorrupsie daadwerklik aan te pak nie. Waarom sal dit nou verander?” het Kok gevra. Volgens die waarnemende DA-leier, John Steenhuisen, is die kabinetskomitee blote oëverblindery om die illusie van optrede te wek. “Hierdie tandelose samevoeging van ANC-kaders het geen wetsgesag om enigiets te ondersoek of enige vervolgings in te stel nie. “Die ANC is nou 26 jaar lank aan bewind en nog nooit het hulle een van hul eie mense aan korrupsie skuldig bevind nie. Hulle gaan dit beslis nie nou begin doen nie, en Suid-Afrikaners is so ontsettend moeg vir al hierdie leë gebare,” het Steenhuisen uitgewys. Die leier van die VF Plus, dr. Pieter Groenewald, het uitgewys dat sy party die afgelope maande verskeie geskrewe parlementêre vrae aan alle staatsdepartemente gerig het om antwoorde op presies hierdie vrae te kry, en dat ministers sonder uitsondering gebrekkige en onbevredigende antwoorde verskaf het. “Die enigste afleiding hieruit is dat daar ŉ doelbewuste verswyging van inligting is om moontlike ongerymdhede toe te smeer,” het Groenewald uitgewys, en met vers en kapittel aangehaal uit “antwoorde” verskaf deur die minister van samewerkende regering, dr. Nkosazana Dlamini-Zuma. “Om bloot ondersoek te doen na korrupsie is in elk geval nie genoeg nie. Daar moet daadwerklik opgetree word teen die skuldiges en hulle moet, waar nodig, gevangenisstraf opgelê word aangesien die geld wat hier ter sprake is, bewillig is om mense in ŉ desperate oorlewingstryd te help. “Dit is uiteindelik in elk geval die belastingbetaler wat die rekening sal moet betaal,” het Groenewald uitgewys.