Slade, Bradley Virgill (2012-12)
Thesis (LLD)--Stellenbosch University, 2012.
AFRIKAANSE OPSOMMING: Artikel 25(2) van die Grondwet van 1996 vereis dat `n onteining slegs vir `n openbare doel of in die openbare belang mag plaasvind, en dat vergoeding betaalbaar is. In die proefskrif word die openbare doel en openbare belang geanaliseer in die lig van onlangse regspraak wat veral verband hou met die onteining van grond wat oorgedra word aan derde partye vir doeleindes van ekonomiese ontwikkeling. Die openbare doel vereiste word geanaliseer in die lig van respraak voor die aanvang van die grondwetlike bedeling om beide die openbare doel en openbare belang in terme van die Grondwet van 1996 te verstaan. Op grond van hierdie bespreking word die vraag ondersoek of die onteiening van grond vir ekonomiese ontwikkeling en die oordrag daarvan aan derde partye vir `n openbare doel of in die openbare belang is. Gevolgtrekkings uit `n oorsig van buitelandse respraak waarin dieselfde vraag reeds behandel is dien as maatstaf vir die Suid-Afrikaanse regspraak oor die vraag te evalueer. Op grond van die kritiese analise van die buitelandse regspraak word sekere aanbevelings gemaak wat in ag geneem behoort te word indien so `n vraag weer na vore kom. Die vraag of `n onteiening ter syde gestel kan word omdat daar `n alternatiewe, minder ingrypende manier is om die openbare doel te bereik word ook in die proefskrif aangespreek. In onlangse regspraak word aangedui dat die beskikbaarheid van ander, minder ingrypende maniere irrelevant is as die onteiening vir `n openbare doel of in die openbare belang geskied. Daar word hier aangevoer dat die beskikbaarheid van alternatiewe metodes in ag geneem behoort te word in gevalle waar dit onduidelik is of die onteining vir `n openbare doel of in die openbare belang geskied, soos in die geval van oordrag van grond aan derde partye vir ekonomiese ontwikkelingsdoeleindes. Ter aansluiting by die vraag of die onteining van grond vir oordrag aan derdes vir ekonomiese ontwikkeling geldig is, word die funksie van die openbare doel na onteiening ook ondersoek. Die vraag is of die staat geregtig is om die doel waarvoor die eiendom onteien is na afloop van die onteiening te verander. Die vraag in watter gevalle die vorige eienaar van die grond teruggawe van die grond kan eis word ook aangespreek. Daar word aangevoer dat die staat die doel waarvoor die eiendom benut word kan verander, maar dat die nuwe doel ook moet voldoen aan die grondwetlike vereistes.
Please refer to this item in SUNScholar by using the following persistent URL: http://hdl.handle.net/10019.1/71965