April | 2012 | mnr.muller
Die funksie was 'n "reuse-sukses"
Posted on April 16, 2012 by mnr.muller
In HK-portefeuljeverslae lees jy dikwels dat 'n funksie 'n "reuse-sukses" was, sonder dat die aard van die "sukses" of die "gehalte" van die funksie werklik gedefiniëer is of ontleed kon word.
So, dalk moet ons met 'n definisie van "gehalte" begin?
En in plaas daarvan om self ene op te maak, kom ons gebruik ene wat alreeds deur die Hoër Onderwys Gehaltekomitee (HOGK, HEQC in Engels) gebruik word:
The quality assurance framework and criteria of the HEQC are based on a multi-faceted definition of quality viz.:
Fitness of purpose based on national goals, priorities and targets.
Value for money judged in relation to the full range of higher education purposes set out in the White Paper on Higher Education. Judgements about the effectiveness and efficiency of provision include but are not confined to labour market responsiveness and cost recovery.
Om HK-portefeuljes aan bogenoemde te meet, het ons nodig om vooraf openlik te stel wat die uitkomste van elke portefeulje is.
Dan kan ons kyk of dit belyn is met die koshuis- en universiteit se visie, en dit in terme van belangrikheid prioritiseer. Alle koshuise en privaatwyke kan en hoef ook nie álles wat doenbaar is, aan te pak nie – en soos wat die geval is met die verskillende tipe universiteite in Suid-Afrika, is dit dalk goed dat ons as omgewings onsself ook differensiëer t.o.v. ons unieke sterkpunte.
En wanneer jy 'n portefeulje bestuur, moet jy jou oog hou op koste-effektiwiteit (hoe om jou komiteelede in te span om hoë-kwaliteit aktiwiteite te reël teen die laagste moontlike onkoste) en transformasie (hoe jy jou komiteelede bemagtig om idees met mekaar te onderhandel en tot uitvoering te bring).
"Transformasie" kort waarskynlik ook 'n definisie, maar vir eers kan ons dalk volstaan by: die vestiging van 'n demokratiese, waardegedrewe kultuur by leef-en-leer gemeenskappe én die aktiewe afbreek van outokratiese magshiërargieë wat maklik vanself ontstaan.
Filed under Studenteleierskap and tagged fitness for purpose, fitness of purpose, gehalte, HK, huiskomitee, portefeulje, Studenteleierskap, sukses, transformasie, waarde vir geld, webgids |	9 Kommentaar
Deel van 'n groter sisteem
Posted on April 15, 2012 by mnr.muller
Sodra jy as 'n studenteleier verkies word, is dit belangrik om te besef dat jy deel vorm 'n groter sisteem – 'n komplekse stelsel waarin daar baie rolspelers is. Dit help om te verstaan waarvan jy en jou huiskomitee deel vorm en wat die grotere doele is van universiteite en opvoeding, veral in 'n ontwikkelende land.
Voor jy as HK-lid verkies is, het jy waarskynlik weinig hieroor nagedink. Jou invloedsfeer was beperk tot jou vriendekring en klasmaats wat tot 'n groot mate oombliksmense is: ouens vir wie jy vinnig kan sms as jou sosiale planne verander.
Maar sodra jy deel van 'n grotere sisteem vorm, help dit om kennis te neem van strominge van geld, tyd, denke en energie wat alreeds met groot moeite deur die universiteitsbestuur in spesifieke rigtings gekanaliseer word. Jy moet "die tekens van die tye" kan lees – en jouself met bestaande inisiatiewe probeer belyn.
'n Universiteit is opsigself 'n komplekse organisasie: daar is wysgeërs wat hulle rol só verstaan, as die draers van kennis; akademici streef 'n sekere wetenskaplike ideaal na, maar probeer tog om hulle navorsing so relevant as moontlik te hou; die ondersteunende personeel help dat studente kan registreer, beurse ontvang, in koshuise bly, dat vraestelle afgerol word: die verskillende afdelings by 'n universiteit se doel is om die verrigtinge te stroomlyn en so koste-effektief as moontlik 'n stel dienste aan die personeel en studente te lewer – 'n ge-oliede masjien, met burokratiese prosesse; omdat die universiteit op die voorpunt van kennis is, is daar ook geldmaak-eenhede aan die instelling waar nuwe idees ontgin word vir geld en waar innovasie en ekonomiese spelreëls van toepassing is; inderwaarheid is 'n universiteit wat vir baie van ons as 'n lomp, stadige, statiese organisasie voorkom, konstant besig om te verander en te vernuwe: soms op grond van navorsingsontwikkeling, soms ter wille van koste-effektiwiteit of dienslewering – lees gerus Barnett (2011) se Being a University.
Sodra jy tot 'n studenteleiersposisie verkies word, is jy deel van dié organisasie. Jy kan nie bloot geld uit jou beursie haal en iets aankoop nie; jy moet drie kwotasies kry en 'n rekwisisienommer aanvra. Vir party nuutverkose HK-lede is dié rompslomp net een te veel, maar daar is ook groot voordele aan al die mannekrag en hulpbronne wat beskikbaar is – mits jy nie heeltyd onstrategies, man-alleen stroomop probeer swem nie.
In dié verband dink ek dit kan werklik help om jou rol te verstaan binne die huiskomitee, jou koshuis en die universiteit as leerinstellings (learning organisations), waar jy sistemies oor sake dink, jouself oopstel om nuwe vaardighede aan te leer, jou bestaande denkraamwerke krities bevraagteken, meewerk aan 'n gedeelde visie en gesamentlike leer as HK en koshuis nastreef – lees gerus Senge (1990) se seminale werk The Fifth Discipline – The Art & Practice of The Learning Organisation.
Om jou koshuisleierskapstruktuur as 'n leerinstelling te beskou, vermoed ek, beïnvloed beslis die wyse waarop jy sukses definiëer en die kriteria wat jy gebruik om jou portefeuljes mee te evalueer.
Filed under Studenteleierskap and tagged HK, huiskomitee, Studenteleierskap, webgids |	Lewer kommentaar
'n Vlaag van portefeuljes
Ek wil sistematies deur 'n verskeidenheid pligte en portefeuljes van studenteleiers (lede van huiskomitees) praat, sodat studenteleiers kan fokus op dít wat werklik saak maak, eerder as om tyd te bestee aan aktiwiteite wat nie langtermyn impak op hulle omgewings (koshuise, privaatwyke) sal hê nie.
Met "portefeuljes" bedoel ek take wat aan spesifieke studenteleiers toegeken word, soos om 'n huisdans te reël of om namens koshuisinwoners met die voedseldiensverskaffers te skakel. Daar is baie portefeuljes wat oor die jare uitgedink is – die mees bekende beskryf ek kortliks hieronder:
Primarius of die primaria: die hoofstudent van die koshuis/privaatwyk wat as voorsitter van die huiskomitee (HK) dien en oorhoofs verantwoordelik is vir die funksionering van die HK
Onderprimarius of die onderprimaria: ondersteunend tot die hoofstudent, dikwels met een of twee hoëvlak-portefeuljes
Sekretaris: opsteller van die agendas en notules vir HK- en huisvergaderings, die sameroeper van die uitvoerende komitee van die HK, dikwels verantwoordelik vir interne HK-kommunikasie en -gelukwensings, gewoonlik die kurator van beleide en protokolle
Tesourier: die hoof finansiële beampte van die HK, verantwoordelik vir die begroting en in- en uitbetalings, skakeling met die universiteit se Afdeling Finansies)
Sosiaal: HK-lid wat verantwoordelik is vir die reël van (sommige) sosiale funksies, veral danse, maar ook ander skakelings, veral met ander koshuise/privaatwyke se HK's
Sport: koördinering van sportspanne vir ligawedstryde, dikwels met die hulp van 'n reeks verkose verteenwoordigers en/of -afrigters; soms verantwoordelik vir die reël van 'n interkampus-sporttoer
Kultuur: die HK-lid wat geleenthede reël waar inwoners verskillende vorme van kultuur (teater, musiek, literatuur, kuns, ens.) kan beleef.
Bogenoemde is die portefeuljes waarmee die meeste koshuisinwoners vertroud is, maar HK-lede het wel méér hooi op hulle vurk. Ná 'n soektog op die webwerwe van ons hoofkampus se koshuise en -privaatwyke, kon ek die volgende lys van HK-portefeuljes saamstel (wat ek vir eers voorhou sonder verdere beskrywende inligting):
Akademie, Akademie en Mentors
Bewusmakingsweke, Borskankerweek, Bloedskenk, Drank- en dwelmmisbruik-veldtogte
Borge, Korporatiewe verhoudings
Dienste (Kuierkroeg, Pub, Snoepie, Vendingmasjien, Gimnasium)
Dissipline, Dissiplinêre Komitee, Tugkomitee, Boetes
Eerstejaars, Tweedejaars, Seniors, Senaat, Oumanne, Raad van oudstes, Outannies
Eretoekennings, Prysuitdeling, Afskeidsfunksie, Laaste ete, Huisverlatersete
Global citizenship, Burgerskap, Internasionale studente, World Wise
Groen, Groensake, Eko- en omgewingsake, Volhoubaarheid
Huisweek, Verjaarsdagweek, Bemarkingsweek, Interblok, Interseksie-kompetisie, Huisgees, Tradisies, Spesiale Seremonies
IT (Rekenaars, Rekenaarsentrum, Drukkers, E-pos verspreidingslys, Webwerfontwerp en -instandhouding)
JOOL, Karnaval, MAD2 (Geldinsamelingstoer, Borge, Bemarking, vensterversierings, vlotoptog, trollieresies, buddy-veldtog, gemeenskapsprojek, Pretdraf)
Kamerindeling, Kamerpunte, Kamerkies, Komitee-administrasie
Klerasie, Merchandise, Branding, Corporate Identity
Klusters, Luister-Leef-en-Leer Gemeenskappe
Kritiese denke, Dialoog, Gesprek, Aktuele Kwessies
Kultuur (Kleinsêr, Massasêr, Toneelfees, Kuns- en Fotokompetisie, Mensverf, Woordfees, KKNK-toer)
Leierskapsontwikkeling, HK-opleiding, HK-kamp, Tweedejaarskomitee, Eerstejaarskomitee
Media en Kommunikasie (Huis e-pos, Webwerf, Nuusblad, Koshuiskoerant, Jaarblad, Fotografie, Foto's, Facebookblad, Twitterfeed, SMS, Publikasies)
Openbare Betrekkinge, Eksterne skakeling
Personeelskakeling (Voedseldienste, Skoonmaakdienste, Instandhouding)
Portefeuljebestuur, Projekbestuur en Beplanning
Sekretaris, Interne Betrekkinge
Skoonheid, Modeparade, Mnr en Mej kompetisies en -Veilings
Sosiaal (Huisdans, Huisfondsdans, Hanedinee, Hennedinee, Verhoudingsbou)
Sport (Rugby, Krieket, Hokkie, Tennis, Netbal, Sokker, Sporttoer, Diverse Sport, Kleinsport, Skaak, Tafeltennis, Gholf, Pluimbal, Onderwaterhokkie, Sportklubs, Bondelsport)
Transformasie, Diversiteit, Kultuurhernuwing, Kultuurvernuwing
Unieke koshuisspesifieke funksies (Quadnaval, Carry-six-packers, Damestouch, Birthday week, Blokvensters, Met)
Veiligheid- en Risikobestuur, Krisisbestuur
Versiering, Koshuisverfraaïng, interieur
Vroueweek, Mannenaweek, Damestee, Manne-braai, Familiedag, Pa-en-Dogter dag, Kamerreünie
Werwing van voornemende studente, Koshuisbeurse
Bogenoemde is nie 'n volledige lys nie – en sommige portefeuljes wat in hakies gelys is, word tipies tussen verskillende HK-lede onderverdeel. Sommige huiskomitees het slegs sewe lede; ander sewentien.
Hoe sou jy dié portefeuljes verder klassifiseer? Sommige HK's groepeer hulle saam as "groot", "middelslag" of "klein" portefeuljes. Jy sou ook 'n onderskeid kon tref tussen portefeuljes wat eenmalig plaasvind teenoor portefeuljes wat regdeur die jaar bestuur word; portefeuljes wat administratief van aard is teenoor dié wat skeppendheid en vernuwing vereis; portefeuljes waarvoor daar selfstandige komitees aangestel word teenoor portefeuljes wat slegs deur die HK-lid bedryf kan word.
As jy hierdie lys van portefeuljes lees, kan jy verstaan hoekom ek die projek van 'n HK-webgids loods. Daar is sóveel druk wat op HK's geplaas word (dikwels deur hulleself, maar ook deur diegene wat hulle ingestem het), dat dit moeilik is om kop bo water te hou. Een oomblik staan jy vir 'n leiersposisie; die volgende oomblik word jy toegegooi met 'n magdom organisatoriese werk.
Buiten hierdie portefeuljes het HK-lede ook algemene pligte en verantwoordelikhede wat hulle moet nakom. Hulle moet toesien dat stiltetye toegepas word (en boetes uitskryf); hulle moet weekliks as HK vergader, debatteer oor etiese kwessies en kennis neem van reëlings wat hulle aan huislede moet oordra (by seksie- of blokvergaderings); hulle moet huisvergaderings reël, sportwedstryde ondersteun en koshuisfunksies getrou bywoon; hulle moet inskakel by kampuskomitees, met rolspelers vergader en baie e-posse met takt beantwoord; hulle moet geld insamel en bemarking doen vir dít wat hulle reël; komitees aanstel en toesien dat hulle goeie werk verrig. En tussendeur moet hulle sorg dat die koshuis/privaatwyk goeie "gees" het, dat nuweling-studente verwelkom word en 'n gesonde leergemeenskap probeer vestig.
Dit staan huiskomitees vry om te kies watter portefeuljes hulle wil doen, wat hulle aan die huis/wykslede oorlaat om te reël, en hoe hulle die werk onder mekaar verdeel … maar nuutverkose HK-lede is gewoonlik gretig om op vorige HK's se werk te verbeter (sonder dat hulle besef hoeveel tyd hulle algemene pligte in beslag gaan neem) en saal dan 'n onmoontlike perd vir hulleself op. Dikwels met negatiewe gevolge vir hulle akademie en 'n knou tot hulle persoonlike welwees: daar is net soveel ure in 'n dag.
So, hoe onderskei jy tussen ál hierdie portefeuljes wát dit is wat 'n HK moet doen?
En hoe weet jy of dít wat jy doen, werklik relevant is?
Ons kort leiding hier – en daarvoor moet ons groter vrae vra: Wat is 'n universiteit? Wat is die doel van 'n universiteit? Watter vaardighede kort ons land? Hoe help dít wat ons doen om studente in die regte rigting te lei?
Help dit ons reël 'n fenomenale huisdans, maar dit is nie volhoubaar nie? Help dit ons verwelkom eerstejaars, maar ontmagtig hulle om vir hulleself te dink?
Filed under Studenteleierskap and tagged HK, huiskomitee, portefeuljes, webgids |	12 Kommentaar
Studenteleierskap: 'n HK-webgids
Posted on April 14, 2012 by mnr.muller
In die vroeë 2000's het ek die idee gekry van 'n HK webgids: 'n wiki- of website vir huiskomitees en studenteleiers om hulle kennis te deel van portefeuljebestuur en algemene leierskap binne 'n studente-opset.
In daardie tyd het my ervaring in 'n koshuis-huiskomitee my daartoe gelei om 'n omvattende onderprim-verslag saam te stel waarin ek 'n oorsig kon gee van al die HK-portefeuljes wat toe in my spesifieke koshuis bestaan het. Ek het vir drie agtereenvolgende termyne in die koshuis se huiskomitee gedien en het begin wonder hoe 'n mens kan weet wanneer een termyn "beter" as 'n vorige een was. Moes jy Karnaval (JOOL) gewen het? Moes jy 'n groter formele dans gereel het as die vorige jaar? Of 'n aanbouïng laat doen het aan die koshuis: geld ingesamel het vir 'n kuierkroeg of plaveisel gelê het onder die bome? Meet jy jou koshuis aan die akademiese sukses van die inwoners of aan hulle deelname, ondersteuning en/of prestasie op die sportveld?
Die verslag wat ek geskryf het, was toegespits slegs op my enkele koshuis se portefeuljes, maar terwyl ek dit geskryf het, het ek besef die inligting se reikwydte wyer kon wees – en dat my verstaan van wat "goeie praktyk" in my koshuis was, deur ander koshuise (ook van ander kampusse) se verslae verryk sou kon word. Ja, nie alle inligting sal van toepassing wees op almal nie: geskikte venues vir 'n formele dans sal afhang van die getal inwoners in jou koshuis, maar idees vir versierings, temas, die program van die aand en 'n standaard t.o.v. stylvolheid sou oral van hulp kon wees … selfs op 'n ander kampus elders in die land.
Nouja, dit is tien jaar later. Op 'n CD het ek darem my onderprim-verslag herontdek, maar sover het geen HK webgids die lig gesien nie. Ek het 'n paar studenteleiers ná my aangepor om in dié rigting te probeer dink, maar soos dit met my ook was, was die termyne te kort en ná die tyd is jou fut ook maar uit.
So, vandag loods ek uiteindelik dié projek. Nie op die mees perfekte platform nie, maar nietemin – 'n blog waar studenteleiers my dalk kan raakgoogle en bydra tot die gesprek. Ek het alreeds sowat 40 inskrywings gemaak oor studenteleierskap in die breë, maar nog nie sistematies deur elke HK-portefeulje gepraat nie. Hiermee probeer ek nie sê dat ek al die antwoorde het nie, maar dalk kan ons sáám 'n basisteks skep vir verdere gidse/handleidings/wiki's om te volg.
Hoe reël jy 'n "suksesvolle" funksie? Watter kriterira gebruik jy om "sukses" of "gehalte" te meet? Hoe help jy jou studente-omgewing om te transformeer tot 'n gesonde demokratiese gemeenskap? Hoe delegeer jy werk en hoe leer jy om jou tyd effektief te bestuur? Hoe kan jy voorkom om bloot 'n portefeuljebestuurder te wees en waarlik leiding neem onder studente?
Kom ons pak sáám hierdie vrae aan!
Filed under Studenteleierskap and tagged gids, HK, huiskomitee, onderprim-verslag, Studenteleierskap, webgids |	8 Kommentaar