Vanaand moet ek skryf vir jou – oor al die onthou’s – ek skryf in blou – want blou en onthou hoort saam…
Plaisir d’ amour – die vreugde van die liefde – ons het saamgeluister en beleef. Joan Baez sing: Your eyes kissed mine, I saw the love in them shine.. ek wat afkyk na jou om te sien of jy opkyk, maar jy het my blik ontwyk – skaam bedeesd – maar iewers, terwyl ons gedans het, het jy tog opgeloer…
Die naweek saam met jou en jou ouers op jou Ouma-hulle se plaas -die lang ente loop en die kopstukke gesels…die reën wat afdrup van die geut… jy wat die reën bakhand opvang en jou gesig daarin druk – kortstondige geluk. Die terugrit -ons twee wat agter in jou Pa se Volvo 164 boodskappe aan mekaar stuur m.b.v die liedjieboek wat by ons was. Jy wys vir my die sinsnede uit Katrina’s Theme: Young was your love. Ek druk die “Y” van “your” toe en wys dit vir jou: Young was our love…. Ons lag instemmend.
Sedert die vertoning bly die vervlietende aard van ons bestaan my opnuut by. Die strakheid van die intense Vrystaatse winter dra nogal daartoe by. Ek onthou hoe ek na my ma se skielike dood ook troos gevind het in die woorde van diê lied en dit as agtergrondmusiek gebruik het vir ‘n skyfie-essay wat ek oor haar gemaak het.
Ek dink ook oor my mooi niggie Etoux, wat etlike skoonheidtitels verwerf het en tog aan depressie gely het.
Ek dink ook oor die roos as teken van liefde en viering. Op ons eerste huweliksherdenking stuur ek vir my reisgenoot ‘n gerf wit rose om dankie te sê vir die reis wat soveel nuwe bakens het. Byna gelyktydig laat sy vir my ‘n bos blomme aflewer waar ons in die Coffee Shop kuier. Rose as uitroeptekens van lewensvierings.
Aan die Blogfront was dit maar stil die afgelope paar weke – dit was tyd om bietjie te hiberneer. net soos die bere hul pantser teen die winterkoue, het ek so bietjie in my grot geskuil terwille van oorlewing. Ek dink tog dis die sin van die seisoen-siklusse – om in die winter bietjie halt te roep en nes die gestroopte bome hulle wortels vaster te anker vir die nuwe groeiseisoen.
More begin die nuwe maand wat die lente wil-wil verwelkom. en ek voel die nuwe seisoen se prikkels wat soos bolplantjies groen spruitsels maak wat duidelike uitroeptekens van ‘n nuwe begin is.
Op Philippolis word ook ywerig voorberei vir die komende 150-jarige fees van die gemeente wat in Oktober vanjaar gevier word. Ons stap weer een middag rondom die kerk en kyk na die suile voor die kerk wat ook dien as getuigskrifte vir die leraars wat in die gemeente gedien het en reeds oorlede is. Ons vertoef lank by die suil wat opgerig is ter nagedagtenis van Ds Tobie Muller – die begaafde jong dominee wat sy eerste gemeente, Philippolis, met soveel ywer gedien het en so blywende invloed op die dorpie gehad het, dat ‘n straat na hom vernoem is. Tog het hy slegs ‘n skrale twee jaar die geleentheid gehad om in die bediening te wees, want op 25 Oktober 1918, sterf hy tydens die landswye griepepidemie. Hy word die volgende dag begrawe. ‘n Boek wat die verhaal van sy lewe vertel en die impak wat hy op die samelewing gehad het boekstaaf, beskryf sy eenvoudige begrafnis as volg:
“Die begrafnisplegtigheid op Saterdag, 26 Oktober, was noodwendig baie eenvoudig – asof dit gepas het by die lewe van iemand wat altyd sy eie nietigheid besef het. ‘n Eenvoudige houtkis van planke aanmekaargetimmer deur die gewillige hande van die wat nie deur die siekte neergetrek was nie, ‘n kleine skaar, meestal kinders en ou mense, agter die baar in stille optog na die begraafplaas, ‘n paar toesprake by die graf – dit was al. (Uit: Tobie Muller – ‘n inspirasie vir jong Suid-Afrika deur B.B. Keet en Gordon Tomlinson).
“Julle wat nie eens weet wat more sal gebeur nie. Want hoedanig is julle lewe? Dit is tog maar ’n damp wat vir ’n kort tydjie verskyn en daarna verdwyn.”
Ek lees ook ter aanvulling vir ons ‘n stukkie uit ‘n preek wat Ds Tobie Muller bykans 100 jaar gelede oor die vers gelewer het:
Die fliek wat soos warm vla oor jou hart spoel en nes warm botterbroodjies vol stroop proe, gaan oor ŉ opportunistiese en flink jong vrou, die onvergelyklike Emily Blunt, wat deur ŉ sjeik in Jemen genader word met ‘n onmoontlike voorstel. Hy wil salm na die woestyn neem waar hy besig is om ‘n dam te bou. Hy wil die visse daar vestig sodat hy daar sy viskanvang alvorens hy hulle teruggooi in die water. Maar sal die salm kan aanpas?
Dalk is die belangrikste les wat hierdie woestynvis geleer het juis dat geloof dit moontlik maak vir ‘n vis om sy poeletjie water in die woestyn te vind.
Ek onthou ook uit hierdie tyd hoe sy vertel het dat terwyl sy my kleinsus verwag het, die liedjie : Freight Train ‘n groot treffer was en dat telkens as sy so naar was aan die begin van die swangerskap, die liedjie juis gespeel het en sy later die liedjie met naarheid geassosieer het!
Wanneer die liedjie Que Sera, Sera speel, sal ek altyd dink aan die fliek The Man who knew too much (Alfred Hitchcock se 1956 film) waarvan dié liedjie die temamusiek was. My ma het my die fliek se verhaal vertel: van die seuntjie, Hank, wat tydens ‘n gesinsvakansie in Marokko ontvoer word omdat sy pa die sterwenswoorde van ‘n man gehoor het wat ‘n belangrike komplot wou ontmasker. Die seuntjie word gyselaar gehou en later Londen toe geneem sodat sy ouers nie die inligting wat hulle by die man gekry het sou bekendmaak nie. Op een of ander wyse ontdek sy ouers dat Hank iewers in ‘n ambassade aangehou word. Hulle word deur die Eerste Minister soontoe genooi omdat hulle ‘n sluipmoordpoging op hom gefnuik het. Wanneer die ma,gespeel deur Doris Day, gevra word om te sing tydens die geleentheid, sing sy die liedjie, Que Sera, Sera (Whatever will be, will be). Vanwaar Hank aangehou word in ‘n kamer, herken hy die liedjie en sy ma se stem en begin hy saamsing. Sy ouers hoor sy stem en dit lei hulle na sy plek van aanhouding. So eindig die verhaal gelukkig danksy die lied. Dié week luister ek na ‘n nuwe opname van die liedjie, soos vertolk deur Pink Martini. Ineens word die hele verhaal van die fliek weer ‘n werklikheid – die mag van musiek en verhale!
Na my Oupa se dood het my Duitse Ouma na ‘n woonstel toe getrek en het die Carl Ecke klavier wat altyd in hulle huis gestaan het, na ons toe gekom. Soms het Ma voor die klavier gaan sit en die enkele liede wat sy kon onthou, gespeel. Ek het nooit die name van die liede gehoor nie. (ek vermoed dit was ‘n Jim Muller keurspel) Tog kan ek van die deuntjies onthou.
My ma was die een wat my aangespoor het om te skryf. Toe ek as vyfjarige nog nie kon lees of skryf nie, het ek maar prentjies geteken. Een middag het ek onder die kosyn van die kombuisdeur gelê in ons huis in Stilfontein. Ek was moeg geteken en het begin lettertjies naboots wat ek gesien het in ‘n storieboek. Toe ek my “skryfpoging” vir Ma gaan wys waar sy besig was om kos te kook het sy opgewonde gesê dat ek vir haar ‘n briefie geskryf het en vir my gelees wat ek kamtig geskryf het. Ek was so opgewonde dat ek elke keer onder die deurkosyn gaan lê het (want dit was klaablyklik my magiese skryfmuse!) en telkens gehardloop het dat Ma die briewe kon “lees”. Toe ek in die skool leer lees, het sy my my eerste volwaardige boek laat lees – Die Twee Wesies deur Fanny Eden (Dit was maar ‘n hartseer beginboek, maar ek was nogal aangegryp deur die lot van die twee weeskinders!)
In die loop van die naweek maak ons kennis met drie gesinne (familie van mekaar) wat uit drie windrigtings kom om juis hier in Philippolis byeen te kom vir ‘n familiefees. Die onderskeie egpare kom van Kaapstad, Durban en Benoni en ontmoet mekaar hier in die karoo vir ‘n paasfees-bymekaarwees. Wat my opval toe ek oor die muur in die agterplaas kyk en die egpare se onderskeie motors in die agterplaas van die gastehuis sien staan, is dat nie en met blinknuwe vlagskip-motors gekom het nie. Dit is beskeie, kleiner en praktiese motors wat hulle ry. So by myself dink ek dat as hulle met swierige motors en luukse 4×4’s gearriveer het, sou hulle hiperverveeld gewees het op hierdie klein Karoodorpie. Om hier ‘n langnaweek te kan deurbring moet jy nie opsoek wees na die blink ooraanbod van die stad nie. Jy moet kan opgewonde raak oor gestroopte eenvoud: die stilte van ‘n kleindorpie, die rykdom van die sterrehemel en die malse heerlikheid van ‘n volmaan wat voel of dit rakelings by die kerktoring verbyskuur.
Op paasmaandag nooi ons die groep van ses mense vir tee en om so bietjie meer oor die dorpie en sy geskiedenis met hulle te deel. Dit word ‘n interessante kuier en ons sien die opregtheid van die mense as hulle uitvra oor die betekenis van ‘n Brakdak en wat Hartjiehortjie nou eintlik beteken. Ons hoor in hulle vrae en gesprekke die hunkering na die eenvoud van die landelike bestaan in ‘n klein dorpie waar daar nog ‘n gemeenskapsgevoel is en mense mekaar ken en omgee vir mekaar. Toe hulle bykans twee ure later groet, voel dit asof ons mekaar goed ken, sonder om te weet wat hulle beroepe, adresse of status in hulle gemeenskappe is. Ons het mekaar as bure, medemense, soekers na sin in eenvoud leer ken en herken.
G’n wonder dat daar die afgelope tyd wêreldwyd so ‘n versugting is na eenvoud nie, en dan noem Nicol die titels van ‘n aantal blitsverkoperboeke op: