1 Oktober 1962: Volledige teks van 'Ons Eie Strandoord' « Dwarswegstrand
1959: HC Botha en sy suster kyk na die gelykmaking van die terrein
Gedurende die afgelope paar maande het die S.A.O.U.-kantoor talle navrae in verband met die strandoord ontvang. Ongelukkig was dit tot nou toe nie moontlik om bevredigende inligting te verstrek nie omdat die gelykmaak van die terrein en die voorsiening van water eers aangevoor moes word, en tot 'n gevorderde stadium moes vorder voordat met die beplanning van die uitleg begin kon word.
Met hierdie take is daar nou so ver gevorder dat dit moontlik is om die volgende inligting aan lede te verstrek:
Ligging en verbindings
Die terrein is geleë aan die kus ongeveer twee myl ten ooste van Groot-Brakrivierstasie soos die kraai vlieg. Op die oomblik word dit bereik deur middel van 'n redelike goeie plaaspad oor die eiendom van mnr. A.G. Robertson, Dwarsweg, George, wat ongeveer drie myl vanaf Groot-Brakrivier en twaalf myl vanaf George by die nasionale pad aansluit. Hierdie pad kruis die nasionale pad reghoekig en by die kruising is daar 'n padwyser met die naam "Jonkersberg". U draai met hierdie pad uit die nasionale pad in 'n suidelike rigting en dan weer skerp regs met die eerste uitdraaipad, ongeveer tweehonderd tree vanaf die nasionale pad. Dit bring u 'n paar honderd tree verder op 'n plaas waar u kan verneem hoe die pad verder loop. Die strandoord lê maar ongeveer 2½ myl vanaf die nasionale pad en lede wat daar verbyry, kan gerus daar 'n draai kom maak.
Die Dagbestuur is egter besig om met die Afdelingsraad van George te onderhandel oor die bou van 'n kuspad vanaf Groot-Brakrivierstasie, 'n afstand van ongeveer twee myl. Die onderhandelings het reeds 'n gevorderde stadium bereik. Die Afdelingsraad stel baie belang in die skema en daar bestaan alle hoop dat die pad binne afsienbare tyd gebou sal word.
Geaardheid en Gelykmaak van die Terrein
Die grond wat aangekoop is, beslaan 44 morge en lê van wes na oos oor 'n afstand van 1375 tree langs die kus. Die kuslyn vorm die suidelike grens van die eiendom sodat die breedte van suid na noord gemeet word. Aan die westelike grens is die breedte ongeveer 350 tree en aan die oostelike grens is dit ongeveer 300 tree. Hieruit blyk dat selfs die verste persele aan die westelike grens minder as 350 tree vanaf die see sal wees.
Ongeveer 200 tree vanaf die suidelike grens loop 'n taamlike diep kloof ewewydig met die kuslyn en tussen hierdie kloof en die kuslyn is 'n reeks hoë sandduine. Dis hierdie duine wat nou platgestoot moet word sodat die kloof en die duine heeltemal verdwyn en dat daar in plaas daarvan 'n stuk grond van 200 tree breed op een gelyke vlak met 'n effense daling van noord na suid en ook van wes na oos al langs die kus lê.
Hierdie deel van die grond is nou oor 'n afstand van 400 tree langs die kus en oor die volle breedte van 200 tree voltooi en 'n verdere 300 tree sal hopelik binne die volgende twee maande klaar wees.
Die gedeelte van die grond ten noorde van die kloof wat nou toegestoot word, lê heelwat hoër as die duine ten suide daarvan, met die gevolg dat die gelykgemaakte gedeelte volgens skatting om en by 20 voet laer lê as die gedeelte ten noorde van die kloof. Die boonste gedeelte van die noordelike hang van die kloof wat oorgebly het, vorm dus as 't ware die rand van 'n natuurlike terras wat begroei is met sierlike melkhoutbome en ander inheemse bosse en struike. Hierdie strook sal ontwikkel word as 'n natuurlike park met 'n pragtige uitsig oor die see.
Die grond sal verdeel word in erwe met 'n minimum-grootte van 6,000 vk. vt. wat so naby as moontlik vierkantig sal wees en voorsiening sal maak vir behoorlike strate. Bereken op hierdie grondslag, sal daar waarskynlik vyf rye erwe wat eweredig met die kus loop op die gelykgemaakte gedeelte wees en nog vier rye op die boonste terras. Oor 'n lengte van 700 tree wat voorlopig gelykgemaak word, sal daar dan ongeveer 120 persele kan wees op die gelykgemaakte gedeelte en nog 96 op die boonste terras. Indien aansoeke om persele dit regverdig, sal daar egter onmiddellik voortgegaan word met die gelykmaak van nog soveel persele as waarvoor daar aanvraag is.
Persele sal slegs aan lede verhuur word en hoewel volle besonderhede omtrent die voorwaardes nog nie volledig verstrek kan word nie, kan daar reeds gesê word dat 'n langtermyn-huurooreenkoms opgestel sal word, dat huurders geregtig sal wees om tydelike huise op te rig wat sal moet voldoen aan die Afdelingsraad se bouregulasies sowél as aan enige voorwaardes wat die S.A.O.U. self mag stel en dat die huurgeld waarskynlik tussen R20 en R30 per jaar sal wees en dat die regte van weduwees van huurders beskerm sal word. Daar kan ook gesê word dat sorg gedra sal word by die toekenning van persele dat alle aansoekers gelyke kanse sal kry om die beste persele te huur.
Huisvesting vir Verhuur
Rekening sal gehou word met die feit dat alle lede van die S.A.O.U. om watter redes ook al, nie hulle eie strandhuise sal kan oprig nie, maar tog sal vooruitsien na 'n geleentheid om 'n vakansie by die S.A.O.U. se eie strandoord deur te bring. Om in hulle behoeftes te voorsien, word die oprigting van geskikte huisvesting om te verhuur, beoog.
Pensionarisse en Siekes
Dan beskik die S.A.O.U. ook nog oor die Helena Lochner-Trustfonds wat kan aangewend word om voorsiening te maak vir vakansiegeriewe vir pensionarisse en onderwysers met siekteverlof.
Vanselfsprekend sal daar ook voorsiening gemaak word vir sake-persele. Die sakemanne onder die gepensioeneerdes en andere kan gerus maar solank hulle spaargeldjies tel. 'n Netjiese restaurant onder beheer van 'n oud-onderwyser sal 'n baie groot bate wees.
Kampeerders en "Karavaanders"
Vir diegene wat graag kampeer of wat die gelukkige eienaars van karavane is, sal ruim voorsiening gemaak word. 'n Gedeelte van die terrein wat tans dig begroei is met mooi inheemse bome en bosse, sal behoorlike ingerig word as kampeerplek en karavaanpark met al die nodige geriewe. Indien daarin geslaag word om betyds water te voorsien, sal lede miskien al in Desember of Januarie 'n draai by die strandoord kan maak.
Een van die groot probleme by 'n onderneming soos die van ons is maar altyd watervoorsiening. Ons kan egter aankondig dat dat die Dagbestuur so pas 'n inskrywing vir die bou van 'n dam met 'n beraamde inhoud van 2½ miljoen gelling aanvaar het en dat dit volgens ooreenkoms teen 31 Desember vanjaar voltooi moet word. Daarna moet die pype nog aangelê word na die terrein. Hierdie dam behoort vir jare in ons behoeftes te voorsien, maar desverkiesend kan dit aangevul word met tenkwater vir drink- en kookdoeleindes. Die gebied het 'n goeie gemiddelde jaarlikse reënval wat boonop taamlik eweredig oor die jaar versprei is.
Beligting en Krag
Ondersoek is ook ingestel na die moontlikheid van die gebruik van gas vir kook en beligting en dit lyk of daar groot moontlikhede in skuil.
Lede sal uit hierdie besonderhede kan aflei dat die Dagbestuur nie gras onder sy voete laat groei het nie en dat die ontwikkeling van die onderneming al 'n gevorderde stadium bereik het. Daar bestaan 'n redelike moontlikheid dat sommige geesdriftiges al binnekort, miskien nog gedurende die somervakansie of in April, hul bouwerk kan aanvaar, maar nou wil ons van ons lede 'n baie groot guns vra. Laat weet asb. die S.A.O.U.-kantoor so gou moontlik of u belang stel in die huur van 'n perseel. U doen dit sonder om u aan enige bepaalde ooreenkoms te verbind en u sal later die geleentheid kry om formeel aansoek te doen. Die inligting word egter dringend benodig om te bepaal hoeveel grond gelykgemaak moet word en verdere beplanning sal grotendeels daarvan afhang.