Nierpyn - oorsake en terapie - Nier - 2022
Nierpyn word aan die linker- en regterkant van die ruggraat gevoel ongeveer in die area tussen die twaalfde torakale werwel en die derde lumbale werwel. Dit word ook beskryf as flankpyn en kan aan een of albei kante voorkom. In die lig van die simptome, dink baie mense wat geraak word verkeerdelik aan rugpyn of klagtes van die muskuloskeletale stelsel in plaas van 'n niersiekte. Nierprobleme kan beslis verband hou met 'n meer ernstige siekte en moet dringend deur 'n dokter ondersoek word.
Die nier is 'n gepaarde, boonvormige orgaan van die urinêre stelsel. Die twee niere is in die menslike liggaam links en regs van die ruggraat onder die ribbes geleë en is ongeveer 12 sentimeter lank. 'N Wesenlike taak van die orgaan is die uitskeiding van urinestowwe, wat die eindprodukte van die metabolisme in die organisme is. Die urine skei ook giftige stowwe uit wat andersins tot gesondheidsprobleme kan lei. Die niere speel oor die algemeen 'n belangrike rol in die regulering van die waterbalans, bloeddruk en suur-basis-balans.
Die orgaan het 'n deurslaggewende invloed op die vorming van sekere hormone. Boonop word die elektrolietinhoud van die bloed grotendeels deur die niere bepaal. Dit word gevorm uit talle sogenaamde nefrone (nierliggaampies en nierbuisies), wat die bewaarbare stowwe skei van stowwe wat in verskillende stappe uitgeskei word. Egte niere filtreer meer as 1000 liter bloed per dag. Die bloed word bevry van die skadelike stowwe en kan dan in die urine uitgeskei word. Die stowwe wat nuttig is vir mense gaan terug in die bloedstroom. As gevolg van hul filterfunksie, word die niere ook algemeen verwys as ontgiftingsorgane.
Oorsake van nierpyn
Snellers kan verskillende siektes van die niere en urienweg wees. Aangebore en verworwe misvormings moet hier genoem word, sowel as virale of bakteriële infeksies, oorlading met medikasie, verskillende sistemiese siektes, oorerflike siektes en gewasse. Nierstene en urienretensie of refluks kan ook pyn in die nierarea veroorsaak. In seldsame gevalle word die simptome veroorsaak deur 'n sogenaamde sarkoidose (spesiale bindweefsel siekte). Die volgende is 'n oorsig van die algemeenste oorsake van nierpyn.
Nierstene en ureter klippe
Die klagtes verberg relatief dikwels kristalafsettings in die niere of urienweg, wat gewoonlik urienstene genoem word, of (afhangende van die ligging daarvan) ureter- en nierstene. Urinêre stene kan baie verskil. Uriensuurkristalle, oksalate en urate is dikwels komponente van die afsettings.
Die vorming van nier- en ureterstene is dikwels as gevolg van voeding. Proteïenryke voedsel soos vleis word byvoorbeeld as voordelig beskou vir die ontwikkeling van urienstene, maar koffieverbruik word ook as 'n moontlike beïnvloedende faktor beskou. Verder kan 'n oorerflike afbraak in die afbreek van sekere komponente van die dieet voorkom, wat lei tot die vorming van groot hoeveelhede uriensuur in die bloed.
Die pyn in ureterale klippe is gewoonlik buitengewoon erg en kom soos 'n spasma voor. Dit word veroorsaak deur die strek van die ureter waarin die klip geleë is. Die pyn kan as rugpyn of flankpyn gevoel word. Sommige lyers kla ook van buikpyn wat tot by die geslagsgebied strek.
Inflammasie van die nier
Die oorsaak van die simptome kan 'n nierinfeksie wees. Hierdie ontsteking, wat gewoonlik in die spesialiswêreld verwys word as piëlonefritis, word gewoonlik veroorsaak deur patogene wat deur die ureter vanaf die blaas styg. Darmbakterieë van die genus Escherichia coli, maar ook klewerige tande, enterokokke en spesiale stafilokokke kan byvoorbeeld lei tot nierontsteking. In seldsame gevalle word die ontsteking veroorsaak deur 'n swam infeksie met die gis Candida albicans.
As gevolg van die korter uretra, word vroue baie meer gereeld siek as mans. Benewens die nier- of flankpyn, ly die pasiënte dikwels gepaardgaande simptome soos urienprobleme, koors, kouekoors, duiseligheid, naarheid en braking.
Om die ontwikkeling van chroniese nierbekkenontsteking te voorkom, is geneesmiddelbehandeling met antibiotika of antifungale middels (meestal infeksies met Candida albicans) gewoonlik onontbeerlik. As die siekte tot 'n chroniese stadium vorder, verander die simptome gewoonlik ook, en diegene wat geraak word, toon meer algemene simptome soos verminderde prestasie of konsentrasie, chroniese moegheid, verlies van eetlus en hoofpyn.
Inflammasie van die nierliggaampies en die bindweefsel van die niere word nierontsteking genoem. Dit kan ook die oorsaak van die klagtes wees. In die breedste sin is nierbekkenontsteking ook 'n vorm van nierontsteking, maar hier word 'n aparte oorweging gegee.
As daar ontsteking in die nierliggaampies is, is die mediese term glomerulonefritis. Inflammasie van die nierbuisies en die nierweefsel word interstisiële nefritis genoem. Soos die verskillende name duidelik maak, kan verskillende dele van die niere beïnvloed word, wat op hul beurt gepaard gaan met verskillende gepaardgaande simptome.
Inflammasie van die nierliggaampies is nie ongewoon na 'n oorlewende virus-, bakteriële- of mikogeniese infeksie nie. Dit is die gevolg van die afsetting van sogenaamde immuunkomplekse (antigeen-antilichaamkomplekse) in die nierarea. Glomerulonefritis na streptokokkale siektes is byvoorbeeld die moeite werd om te noem.
Tipiese simptome is hematurie (verhoogde uitskeiding van rooibloedselle met die urine), proteïnurie (verhoogde proteïenuitskeiding met die urine), 'n afname in urienproduksie en oedeem in verskillende dele van die liggaam, aangesien die balans van liggaamsvloeistowwe in die tussen-selruimtes, selle en vate versteur word. . Hipertensie kan ook deel uitmaak van die kliniese beeld van inflammasie in die niere. Ander moontlike oorsake van inflammasie in die niere is skade aan toksiese stowwe en sekere medisyne.
Nierpyn as gevolg van beserings
Die pyn in die nierarea kan toegeskryf word aan eksterne geweld, byvoorbeeld in geval van val, verkeersongelukke of fisiese konflik. In hierdie geval word die kliniese prentjie nierkonfusie genoem. Benewens die pyn, kan hematome (kneusing) dikwels waargeneem word as 'n gepaardgaande simptoom.
Frakture (soos gebreekte ribbes) en trauma beserings aan ander interne organe word dikwels geassosieer met nier trauma. Afhangend van die omvang van die besering, kan bloedoorblyfsels met die blote oog of onder die mikroskoop in die urine gesien word. As daar erge interne bloeding in die loop van die niertrauma is, kan dit lei tot 'n lewensgevaarlike afbraak van die sirkulasie.
Vernouing van die urienweg / urienretensie
Hindernisse vir dreinering van die urienweg, soos vernouing weens gewasse of verstopping deur urien- of nierstene, kan lei tot urienretensie (obstruktiewe uropatie), wat op sy beurt dikwels gepaard gaan met pyn. As gevolg van die opbou van urine word die vatbaarheid vir infeksie en die risiko van ontsteking van die nier verhoog. Die verhoogde druk in die nier kan ook lei tot die dood van weefsel.
As die vernouing van die urienweg nie verwyder word nie, bestaan ​​die risiko vir uitgebreide littekens van die nierweefsel en die ontwikkeling van 'n sogenaamde krimpende nier. Verder kan sogenaamde hydronephrosis (saknier of watersaknier) in die loop van die urinêre opeenhoping vorm. Urinêre opeenhoping kan ook waargeneem word in verband met neurogene blaas-leegmaaksteurings, soos ook by verskillende neurologiese siektes voorkom.
Urinerende afwykings kan lei tot urienvloei of terugvloei na die niere. Afhangend van waar die urinêre dreinering geblokkeer word, kan eensydige of bilaterale nierprobleme waargeneem word. 'N Hindernis vir dreinering onmiddellik na 'n nier lei tot urinale refluks in hierdie einste orgaan. As die oorsake van die urineringsprobleem in die omgewing van die uretra of blaas is, verskyn die simptome in albei niere.
Talle oorsake kan beskou word as snellers van refluks in die urien, die spektrum wat wissel van aangebore misvormings tot urienstene en inflammasie tot ongekontroleerde weefselgroei in die vorm van kwaadaardige gewasse. Daar word onderskei tussen akute en chroniese vorms. In 'n akute geval kom krampagtige nierpyn voor, wat in die liesarea kan uitstraal. Chroniese vorms word egter eers opvallend as die nierweefsel sterf.
Sistiese niere is gewoonlik oorerflik en word gekenmerk deur die gekonsentreerde voorkoms van weefselkamers met ingeslote liggaamsvloeistof in die omgewing van die niere. In teenstelling hiermee is niersiste individuele siste in die nierarea wat gewoonlik 'n taamlike onskadelike simptoom is.
Die eerste tekens van oorerflike sistiese niere verskyn gewoonlik vanaf die ouderdom van 20. Diegene wat geraak word, het byvoorbeeld bloed- en proteïenreste in die urine, toon permanente hoë bloeddruk en ly aan nierpyn. Dit is egter nie ongewoon dat die siekte heeltemal sonder simptome bly totdat 'n volledige nierversaking met ooreenstemmende verreikende gevolge relatief skielik voorkom nie.
Nog 'n moontlike oorsaak is die sogenaamde nierinfarksie. As gevolg van 'n plaaslik gevormde of ingespoelde bloedklont (trombose of embolisme), word die nierweefsel net onvoldoende voorsien van bloed in die nierare. Die gebrek aan bloedsomloop of die gepaardgaande gebrek aan suurstof lei tot die dood van die weefsel.
Tipiese klagtes met so 'n nierinfarksie is aanhoudende pyn in die flank, bloedreste in die urine, verhoogde witbloedselle in die bloed (leukositose) en in die ergste geval akute nierversaking.
'N Kwaadaardige nier gewas kan ook gebruik word om nierpyn te veroorsaak. Die kliniese prentjie word nierkanker genoem. Die algemeenste vorm is nierselkarsinoom of nierselkanker.
Klagtes kan byvoorbeeld bloedresidue in die urine en nierpyn insluit, maar die siekte is dikwels aanvanklik onopvallend met onspesifieke klagtes soos 'n verlies van eetlus, chroniese moegheid en moontlik koors. In die laat stadium kan die gewasse ook van buite gevoel word.
Urogenitale tuberkulose ontstaan ​​in die loop van tuberkulose wanneer die patogene die niere, urienweg en blaas via die bloedstroom bereik. Hier vorm die patogene 'n sogenaamde tuberculoma, wat 'n soort verkalking is met lewende tuberkulose-patogene wat daarin voorkom. As die immuunstelsel dit nie suksesvol kan verwyder nie, versprei die verkalkings en begin die nierweefsel sterf. Op lang termyn sal dit die niere ernstig beskadig en 'n sogenaamde stopverfnier vorm, wat gekenmerk word deur 'n groot aantal tuberkulome en nie meer die werklike funksie kan verrig nie.
Simptome van urogenitale tuberkulose sluit in pyn in die vel, hematurie, ysreste in die urine, probleme met urinering en meer onspesifieke simptome soos opgeblasenheid of hardlywigheid. Urogenitale tuberkulose is egter vandag nog skaars.
As daar 'n trombus in die nierwe vorm, lei dit tot bloedverstopping in die niere, wat tot verskillende simptome kan lei, afhangende van die omvang en ligging van die trombose van die nieraar. Hipertensie, erge nierkoliek, flankpyn en buikpyn is hier moontlike simptome.
Gedeeltelike okklusies van die nieraar, daarenteen, is dikwels simptoomvry of gaan aanvanklik gepaard met slegs geringe permanente pyn. Die gevolg van trombose in die nieraar is die dood van die nierweefsel, wat 'n toenemende verswakking van die orgaanfunksie veroorsaak met ooreenstemmende verdere klagtes. Trombose van die nieraar kan veroorsaak word deur 'n wye verskeidenheid faktore, soos algemene bloedstollingsversteurings, nier trauma of byvoorbeeld 'n akute gebrek aan vloeistof of interne uitdroging.
In sommige mense is die niere buitengewoon buigsaam of beweeglik. Dit laat die organe gly, wat weer beteken dat die bloedvate en ureters aangetas is. 'N Tipiese kenmerk is pyn in die niere of flanke wat bedaar as jy gaan lê. Naarheid, braking en verminderde urienproduksie kan ook voorkom as meer onspesifieke klagtes. Vroue ly meer as gevolg van die simptome as mans, waardeur die risiko onmiddellik na die geboorte as veral hoog aangeslaan word.
Die diagnose is gebaseer op 'n gedetailleerde ondervraging van die pasiënte oor die klagtes. As dit lei tot die vermoede van niersiekte, word 'n urienmonster eers in die laboratorium getoets vir bloedreste, proteïenuitskeiding, nitriet, pus, bakterieë en ander opvallende bestanddele. 'N Bloedtoets kan belangrike inligting verskaf oor die diagnose (byvoorbeeld bewyse van leukositose in nierontsteking).
Beeldvormingsmetodes soos sonografie, rekenaartomografie of magnetiese resonansbeelding word gebruik om die klagtes verder te verlig. Die sogenaamde nier-scintigrafie, waarin die pasiënt met 'n kontrasmiddel ingespuit word, sodat die weefselstrukture dan met 'n gammakamera gesien kan word, is 'n besondere gespesialiseerde diagnostiese hulpmiddel om die diagnose van nierkanker, maar ook van verskillende ander nierversteurings te verseker. benodig in die konteks van 'n sogenaamde punksie.
Terapie vir nierpyn
Die behandeling van nierpyn is basies daarop gerig om die werklike oorsaak reg te stel. Gevolglik kan die vereiste terapiestappe aansienlik verskil. Die meeste snellers kan suksesvol met medikasie behandel word, maar in sommige gevalle kan chirurgie en moontlik die oorplanting van 'n skenkernier nodig wees.
Behandeling van nier- en ureter klippe
Urienstene met 'n hoë uraat- en sistieninhoud kan gewoonlik relatief goed verwyder word met behulp van spesiale medisyne. Nie alle nierstene kan egter op hierdie manier herstel word nie. In hierdie gevalle is verdere behandelingstappe nodig. Die sogenaamde ekstrakorporeale skokgolf-lithotripsie is byvoorbeeld beskikbaar as 'n nie-indringende prosedure, waarin die uriensteen van buite af gepers moet word met behulp van meer gerigte klankgolwe. Die kleiner dele kan dan via die urienweg uitgeskei word.
Dit is moontlik om 'n spesiale ondersoek- en behandelingsinstrument (endoskoop) oor die uretra in te stel, wat verskillende opsies bied vir die verwydering van ureter klippe (bv. Vernietiging deur ultraklank of laser). In die sogenaamde perkutane nefrolitholapaksie (PNL) word die endoskoop deur 'n klein insnyding in die vel geplaas en dan word die urienstene opgebreek (gewoonlik deur skokgolwe). As die versmoring suksesvol is, word 'n ureterale spalk gewoonlik gebruik om die ureter te verbreed en die uitskeiding van uriensteenfragmente te vergemaklik.
Terapie vir inflammasie in die nierarea
In die meeste gevalle word inflammasie van die nier met antibiotika behandel. As die ontsteking te wyte is aan 'n swam infeksie, word sogenaamde antifungals gebruik. As daar komplikasies soos uropeenhoping is, kan die vorming van absesse of tekens van bloedvergiftiging waargeneem word, chirurgie of, indien nodig, verwydering van die aangetaste nier (nefrektomie) ook nodig wees as die nier ontsteek word.
Nie elke nierinfeksie benodig terapie nie, maar 'n mediese ondersoek moet altyd gedoen word. Die oorsaak word bepaal en, indien nodig, word geteikende behandeling begin. Gereelde urinekontroles word gebruik om die verloop van die siekte te monitor. In akute vorms wat op 'n outo-immuunreaksie gebaseer is, word korttermyn-immuunonderdrukkende middels (veral Corison) dikwels gebruik. Dreineer medisyne kan gebruik word om die oedeem wat in ernstige vorme van nierontsteking voorkom, te bekamp. U moet egter baie versigtig wees as u dit gebruik om moontlike negatiewe gevolge van verhoogde vloeistofuitskeiding te vermy.
Mediese sorg vir nier trauma en sistiese nier
In die meeste gevalle word geringe trauma-beserings aan die niere konserwatief behandel en organe bewaar. Met noukeurige monitering van die pasiënt word 'n operasie aanvanklik vermy. Dit geld ook vir erge nier trauma, waardeur 'n operasie dikwels in die latere verloop nodig is, terwyl die ligte nier trauma gewoonlik maklik genees sonder ingryping.
Aanduidings vir 'n absoluut noodsaaklike operasie is byvoorbeeld oop nierbeserings soos 'n koeël of steekwond. Chirurgie word ook gebruik as die bloedsomloopstatus van die pasiënt nie gestabiliseer kan word nie, die ureter en nierbeen van mekaar geskei word as gevolg van die vernouing, of as daar verdere interne beserings is.
As nierpyn te wyte is aan 'n sistiese nier, is dialise gewoonlik op die langtermyn nodig, gevolg deur 'n nieroorplanting, indien moontlik, aangesien genesing nie bewerkstellig kan word deur medikasie of chirurgies verwyder word nie. Daar is tans intensiewe navorsing oor verdere terapie-opsies, maar ondanks die belowende eerste resultate, is suksesvolle medisyne-behandeling nog nie in sig nie.
Behandeling van uretra-vernouing, urienretensie en refluks van urien
As daar 'n urine-opeenhoping is, is daar verskillende behandelingsopsies, waardeur die oorsake van die klagtes ook hier gebaseer word. Byvoorbeeld, die vernouing kan uitgebrei word deur middel van 'n ingevoegde kateter (ureter splinting), die opgepropde urine kan na buite via 'n buis (nefrotomie) oorgedra word en / of die onderliggende infeksie kan met antibiotika behandel word.
Nefrostomie is ook 'n opsie in die geval van refluks in die urine om op kort termyn verligting te gee. Die oorsake moet egter uitgeskakel word. Blokkeer urienstene - sowel as bestaande gewasse - moet verwyder word om refluks te voorkom.
Medisyne en prosedures vir nierinfarksie en trombose in die nieraar
In die geval van nierinfarksie word medisyne gewoonlik gebruik om bloedstolling te belemmer, om pyn te verlig en bloeddruk te reguleer. Verdere terapie met bloedverdunner medikasie in die vorm van sogenaamde lysis-terapie kan ook nodig wees. In die ergste geval word chirurgiese verwydering van die trombus beplan.
Trombose van die nieraar word ook behandel met antistollingsmedikasie, wat 'n paar maande neem. Soms moet diegene wat geraak word hul hele lewe lank medikasie neem.
Solank daar geen metastases gevorm het nie, word nierkanker behandel met chirurgiese verwydering van die gewas. Kleiner gewasse kan verwyder word, byvoorbeeld met behulp van 'n minimaal indringende metode van kryoterapie (versierselbehandeling). Die gewas moet egter nie groter as vier sentimeter wees nie.
By groot gewasse word gewoonlik die niere en die omliggende weefsel volledig verwyder. Vandag word verskillende, relatief nuwe medisyne gebruik om metastatiese vorme van nierkanker te behandel as deel van 'n sogenaamde medisyne-gebaseerde stelselterapie, wat ook genesing moontlik maak in hierdie stadium van die siekte.
Mediese maatreëls vir urogenitale tuberkulose en wandelende niere
Urogenitale tuberkulose word behandel met spesiale antibiotika wat oor 'n paar maande geneem moet word. As die behandeling nie die gewenste sukses toon nie en / of die niere toenemend beskadig word, kan 'n operasie of chirurgiese verwydering van die aangetaste weefsel ook nodig wees.
In die meeste gevalle word die simptome van wandelende niere suksesvol behandel met konserwatiewe terapie. Deur die buikspiere te versterk met gelyktydige ondersteuning deur 'n korset, kan die uitsonderlike beweeglikheid van die niere aansienlik verminder word, en op die beste manier verdwyn die simptome heeltemal. 'N Geneesmiddel kan egter nie altyd op grond van konserwatiewe behandeling verkry word nie. In hierdie gevalle kan 'n operasie uitgevoer word waarin die niere aan die psoas-spier "vasgeheg" is.
Naturopatie vir nierpyn
Baie oorsake kan nie deur naturopatiese metodes reggestel word nie, maar naturopatie kan dikwels 'n bykomende bydrae tot die behandeling lewer. In die geval van inflammatoriese siektes van die niere en urienweg, berus die kruie medisyne op uittreksels uit bessebaardblare, duindoring, brandnetels, pietersielie, perdestert, berkblare, goudrooi, kwarkwortelstok, verbena en ander medisinale plante.
Op die gebied van homeopatie word preparate soos Nux vomica, Cantharis, Acidum benzoicum, Berberis en Eucalyptus gebruik teen inflammatoriese prosesse in die niere en urienweg.
Voedingsterapie gebruik ook 'n spesiale dieet met 'n verlaagde soutinhoud, lae suiker, lae proteïeninhoud en grotendeels die weglating van vetterige kos. Watter dieet hier geskik is, hang af van die individuele simptome en die algemene toestand van die betrokke persoon. 'N Balans in die suur-basis-balans word ook deur die dieet verkry, aangesien daar 'n verband kan wees tussen die nierklagtes en 'n bestaande suurheid van die liggaam.
In naturopatie word tee van verbena, celandine (waterpeper), besem, rommel of houtruid gebruik om nierstene te bekamp. Verder kan 'n afkooksel van verskillende medisinale plante geskep word en dan ingeneem word. Hondsrose, regte seldery, breëbone, asbas, perdestert, meidoorn, knopwortel of paardebloem is goed hiervoor.
Vir nierstene bied homeopatie middels soos Acidum benozoicum, Acidum oxalicum, Berberis vulgaris en Coccus cacti. Ook hier is 'n gepaardgaande verandering in dieet veral belangrik. Lae-vet en lae-proteïen voedsel, 'n hoë inname van kalsium (belemmer die opname van oksalaat in die ingewande) en 'n verlaagde soutinname vorm die basis van die behandeling.
Aangesien die vorming van nierstene uit kalsiumoksalaat deur 'n verhoogde hoeveelheid oksalaat bevoordeel word, moet voedsel met 'n hoë oksalaatinhoud, soos spinasie, rabarber, sorrel, suurklawer of Switserse snytjie, sover moontlik vermy word. Vleisverbruik moet ook verminder word. 'N Voorkomende effek op nierstene word toegeskryf aan die verbruik van (verdunde) suurlemoensap - byvoorbeeld in die vorm van tuisgemaakte limonade - omdat die sitrate bevat die vorming van klippe.
Naturopatie kan merkwaardige behandelingsuksesse behaal vir nierinfeksies sowel as nierbekkeninfeksies en nierstene. Mediese toesig is egter dringend nodig en selfterapeutiese maatreëls word nie aanbeveel nie. In die geval van ander (ernstige) niersiektes soos sistiese nier of nierkanker, is geen genesing moontlik op grond van naturopatiese behandeling nie, dus is daar geen manier om konvensionele terapie te bewerkstellig nie - moontlik met die verwydering van niere of selfs 'n nieroorplanting. (FP)
Instituut vir kwaliteit en doeltreffendheid in gesondheidsorg (IQWiG): nierstene en ureter klippe (verkrygbaar: 5 September 2019), gesundheitsinformation.de
Wolfgang Kühn, Gerd Walz: Autosomale dominante polisistiese niersiekte, Dtsch Arztebl 2007; 104 (44): A-3022 / B-2660 / C-2579, (verkrygbaar op 5 September 2019), aerzteblatt.de
Wilfried Druml et al.: S1-riglyn van die Duitse Vereniging vir Voedingsgeneeskunde (DGEM): Enterale en parenterale voeding van pasiënte met nierinsufficiëntie, (verkrygbaar 05.09.2019), AWMF
Anna Malkina: Chroniese nier siektes, MSD Manual, (verkrygbaar op 5 September 2019), MSD
Anna Malkina: Akute nierbesering (AKI), MSD Manual, (verkrygbaar op 5 September 2019), MSD
J. Braun, D. Müller-Wieland, H. Renz-Polster, S. Krautzig: Basiese handboek oor interne geneeskunde, Urban & Fischer Verlag / Elsevier GmbH, 6de druk, 2017
Noel A. Armenakas: Nierentrauma, MSD Manual, (verkrygbaar op 5 September 2019), MSD
Michael Field, Carol Pollock, David Harris: Understanding Organ Systems - Kidney: Integrative Foundations and Cases, Urban & Fischer Verlag, Elsevier GmbH, 1ste uitgawe, 2017
ICD-kodes vir hierdie siekte: N23ICD-kodes is internasionaal geldige kodes vir mediese diagnoses. U kan bv. in doktersbriewe of op ongeskiktheidsertifikate.