Pianis kom vertel ma se verhaal in SA | Netwerk24
Deur Elretha Britz 16 Julie 2019 12:00
Die pianis Mona Golabekwat in Augustus in Suid-Afrika optree.
Lisa was 14 jaar oud en een van sowat 10 000 meestal Joodse kinders wat voor die Tweede Wêreldoorlog weggevoer is en die ergste grusaamhede gespaar is.
In Willesden Lane in Londen was die lewe ook nie maklik nie. Al die Duitssprekende kinders moes by ’n vreemde taal, kultuur, gewoontes en mense aanpas terwyl dit in hul agterkop bly knaag het of hulle ooit weer hul ouers sou sien. Jura het nie, en eers ná die oorlog het sy verneem haar ouers was onder die derduisende wat in Auschwitz se gaskamers gesterf het.
Mona Golabekmet die pruik wat sy opsit wanneer sy die rol van haar ma vertolk.
Deur al die jare was Lisa se enigste vertroueling haar musiek en dit is dié inspirerende verhaal wat Lisa se dogter, Mona Golabek, in Johannesburg en Kaapstad kom vertel. Sy gee ook agt konserte vir skoolkinders aan wie sy die boodskap oordra dat ’n kind in die grouste van oorlogsjare ’n lig van hoop geword het wat sy oor die wêreld heen laat skyn het.
Voor die Tweede Wêreldoorlog het Lisa se ma vir haar klavierlesse gegee, maar in Engeland was daar nie so iets nie. Lisa het egter aanhou klavier speel en op eie houtjie só gevorder dat sy later as student aan die Royal Academy of Music aanvaar is. Voor klas het sy skofte in ’n klerefabriek gewerk en só verbete aan haar ma se woorde bly vashou dat sy later in ’n internasionale pianis ontluik het.
Golabek het haar ma se verhaal in die boek The Children of Willesden Lane vertel, waarna dit as toneelstuk opgevoer is.
Dele uit die boek, met emosionele en grafiese uitbeeldings van haar ma se ervarings, is ingesluit in Golabek se konsertaanbieding getiteld The Pianist of Willesden Lane. Die narratief word aangevul met werke van Grieg, Rachmaninoff, Debussy en Beethoven, die komponiste wat haar ma deur moeilike tye gedra het.
Nadat Lisa met ’n Franse weerstandsheld getroud is, het hulle na Amerika verhuis waar sy vir haar dogters, Mona en Renee, les gegee het. Albei susters het uitgestyg en dikwels saam opgetree, onder meer in Engeland op die 60ste herdenking van die Kindertransport.
Renee is in 2006 oorlede, maar Mona het verder gegaan. Sy het ook in Rome en Londen les geneem en in haar ma se spore as internasionale pianis gevolg.
Haar loopbaan het geblom. Sy het saam met voorste orkeste op wêreldverhoë opgetree, soos in die Kennedy-sentrum en die Royal Festival Hall in Londen, maar in 2012 het sy dit uitgestel om The Pianist of Willesden Lane se boodskap van hoop na wêreldgehore te neem.
Die uitvoering het onlangs in teaters in Londen en Los Angeles uitverkoop en Mona is as beste aktrise benoem deur die New York Drama Desk en die Los Angeles Drama Critics Circle.
Mona het per e-pos laat weet: “As ek net ’n paar mense kan oortuig daar is nie plek vir haat en bekrompenheid in hierdie wêreld nie, het ek iets bereik. My ma het geweier om haar droom te laat vaar. Sy het bo vervolging uitgestyg en lig in ander se lewe verskaf terwyl sy nie geweet het of sy ooit weer haar familie sou sien nie.”
Lisa en haar jongste suster, Sonia, is in die oorlog verenig nadat Lisa gehelp het om vir haar plek op die laaste Kindertransport-trein na Engeland te reël. Ná die oorlog het sy en haar ander suster, Rosie, by mekaar uitgekom, asook Rosie se man en hul dogter.
Gedagtig aan al die vlugtelingkampe, rassisme, vooroordele en gebrek aan sensitiwiteit in die wêreld van vandag, is Jura se verhaal geensins uitgedien of anachronisties nie. Om die waarheid te sê, dit is byna ’n bloudruk van die omstandighede wat tot die Joodse volksmoord gelei het.
The Children of Willesden is in sy 24ste druk en is reeds in Frans, Italiaans, Duits, Hebreeus, Spaans en Pools vertaal. Die storie word nou ook in ’n draaiboek vir ’n vollengte rolprent verwerk.
Golabek het die stigting Hold On To Your Music op die been gebring en daarby is haar boek in die leerplan van skole oral in Amerika ingesluit. * 7 Augustus om 19:00 in die Linder-ouditorium, Johannesburg.* 13 Augustus om 19:30 in die Kaapstad-stadsaal.Die kaartjies kos R165 en R195 en ’n gedeelte van elke kaartjieprys gaan vir vervoer van minderbevoorregte leerlinge na die skoolkonserte.