Gevaartekens flikker as regering sny aan basiese onderwysFoto: Pixabay/Pexels.com Die Skoleondersteuningsentrum (SOS) is bekommerd dat die besluit om die begroting van basiese onderwys te sny, tot gevolg gaan hê dat kinders ongeskool gelaat gaan word. Die besnoeiing sal ongetwyfeld ’n negatiewe effek op klasgrootte en leerderprestasie hê. Malusi Gigaba, die voormalige minister van finansies, se begroting bevat ŉ plan om die befondsing van basiese onderwys oor die volgende drie boekjare met sowat R7 miljard te besnoei. Dit blyk dat veral skoolinfrastruktuur en verdere opleiding van onderwysers hierdeur geraak sal word. “Die departement van basiese onderwys se planne is maar eintlik net ŉ aanduiding dat die land se kinders nie vir die regering belangrik is nie. Hul plan om minder skole te bou en minder in die onderrig van wiskunde en wetenskap te belê, terwyl veel meer geld vir hoër onderwys bewillig word, is ŉ sterk indikasie hiervan en laat die gevaarligte flikker,” het Hugo Vermeulen, hoof van die SOS, gesê Vermeulen meen die gevolg van die voorgenome planne van die regering sal geweldige druk op die huidige skoolstelsel plaas. “Die klasgroottes sal ongetwyfeld toeneem en dit is reeds te hoog. Dit sal weer lei tot meer uitvalle van onderpresteerders en skoolhoofde en onderwysers nog meer moedeloos maak. Ek sal dus wil sien dat die minister van basiese onderwys nou na vore tree deur hierdie aanbevelings met alle mag te beveg, maar ook dat ministers Pandor en Motshekga nouer saamwerk ten einde hoop vir die land te skep.” Daar moet juis meer hoërskole opgerig en geïdentifiseer word wat spesifieke fokus plaas op wiskunde en wetenskap. Daar is reeds sulke skole soos Mbilwe Secondary en Thengwe Secondary in Limpopo asook Hoërskool Ferdinand Postma in Noordwes. Hierdie skole presteer uitstekend en lewer ’n puik eindproduk wat ’n bydra maak tot die lewering van meer wetenskaplikes. By Mbilwe en Thengwe neem alle graad 10 tot 12 leerlinge wiskunde en fisiese wetenskap en dit word met groot sukses toegepas. Werksessies, seminare en kongresse wat fokus op wiskunde- en wetenskap-indiensopleiding vir onderwysers moet juis uitgebrei en vermeerder word ten einde beter en meer wetenskaplikes te lewer. Die regering moet die leiding neem om die private sektor te aktiveer en mobiliseer om hierin te belê. “Is dit ANC-beleid om Suid-Afrikaanse kinders so ongeskool moontlik te laat? Dit lyk beslis so as ’n mens na die jongste planne van die regering kyk,” het Vermeulen gesê. Ian Ollis, die DA se skaduminister vir basies onderwys, het ook sy kommer uitgespreek oor die regering se planne om die begroting van die departement van basiese onderwys te besnoei. Volgens Ollis het ŉ antwoord op ŉ parlementêre vraag van die party getoon dat teen Desember 2016 meer as 1 000 skole landswyd met onvanpaste materiaal gebou is, 66 het geen sanitasiegeriewe gehad nie en meer as 4 600 het slegs puttoilette gehad. Nog ŉ verdere 81 skole het geen watervoorsiening gehad nie en 571 skole het oor geen elektrisiteitsverbinding beskik nie. Die versnelde skole- infrastruktuurleweringsinisiatief (ASIDI) sal eers in 2021 vrugte werp maar die departement van basiese onderwys het ál sy teikens vir die program die afgelope jaar gemis. Voorts het die departement genoeg geld om sy ASIDI-teikens te bereik, maar dit word nie bestee nie. Ollis meen die wanbesteding van die geld belemmer enige vordering om skole se infrastruktuur te verbeter. “Daar is reeds ŉ groot agterstand op skole-infrastruktuur reg oor die land en talle leerders sal nie toegang tot hoër onderwys kan kry as hulle skole se infrastruktuur vervalle raak nie. “Ons is sterk gekant teen die begrotingverlaging van R7 miljard en sal voortgaan om die ineenstorting en verwaarlosing van skole se infrastruktuur te beveg. Ons kinders verdien toegang tot ŉ omgewing wat bevorderlik is vir onderrig.”