Swakudya leswi swi humaka eka swiharhi swi nga dyiwa masiku hinkwawo. Hambiswiritano, swin'wana swa swakudya leswi ku fana ni huku, hlampfi na nyama swa durha swinene. Tidyondzo ta Hlayo-vupimi ti sunguriwe khale loko vanhu valava ku twisisa mangwa, kuana na vutalo bya swilo. Kwalomu ka malembe-xidzana ya vunharhu, dyondzo leyi ya Nhlayo-vupimi yi tikirhetiwe yithlela yi hleriwa hi Euclid, naswona yi sungula ku tirhisiwa hi dyondzo ya nkoka eka tinhlayo kusukela kwalano. Hlayo-vupimi i dyondzo leyi a yitiviwa kusukela kwalomu ka malembe-xidzana ya vunharhu e tikweni-nkulu ra Indiya, naswona a yitirhisiwa ngopfu eku akeni. Van'wa-vutivi va maIslamu, va yisile emahlweni vutivi bya vagriki eka tidyondzo ta Hlayo-vupimi. Tisa switifikheti swa vumbhoni bya nhlahluvo na swiviko swinwanan swo seketela leswi nga kona swo seketela swa mavabyi na mahungu na fomo ya xikombelo . Rhifera na le ka ku amukeriwa ka switifikheti swa vumbhoni bya nhlahluvo? Vuyuda i vukhongeri byakhale swinene, lebyi simekiweke eka matsalwa ya Torah (Leyinga xiyenge xa Tanakh kumbe Bibhele ya Xiheveru), kuhlanganisa na mindzhavuko leyi kumekaka eka matsalwa lama landzeleke ya Midrash na Talmud. Vuyuda i vukhongeri, Filosofi, ndzhavuko na mahanyele ya mayuda. Vuyuda byi voniwa hi vakhongeri va mayuda, tanihi vuxaka bya xipfumelwano lebyi Xikwembu xiveke nabyona na vana va Israyele. Vuyuda i vukhongeri bya vu khume hi vunyingi bya valandzeri emisaveni naswona byina kwalomu ka 14.5 kuya eka 17.4 wa timiliyoni ta valandzeri.