Veldkosversamelaar identifiseer medisinale sampioenspesieHericium ophelieae soos dit in die Knysnabos gevind word. (Foto: Peter Herrmann) Die eerste endemiese spesie van ŉ uiters gesogte medisinale sampioen is in Suider-Afrika gevind (dit is ook slegs die tweede op Afrika-bodem). ŉ Derdejaarstudent in mikrobiologie en genetika aan die Universiteit Stellenbosch (US) het die nuwe medisinale sampioenspesie – endemies tot die Knysnabos – geïdentifiseer. Breyten van der Merwe, tans ’n BSc-honneursstudent, het in Januarie 2021 tydens ŉ staptog in die Knysnabosse op dié sampioen afgekom. Hy het ŉ monster geneem, dit laat uitdroog en dit daarna onder die aandag van prof. Karin Jacobs, ŉ mikrobiese ekoloog en mikoloog in die Departement Mikrobiologie aan die US, gebring. Die sampioene is skaars in die natuur, maar die spesies in die Hericium-genus is alombekend vir sy uitsonderlike medisinale gesondheidseienskappe. Hericium erinaceus, die leeumaanhaarsampioen is byvoorbeeld al lank reeds deel van tradisionele Chinese en Asiatiese medisyne. In Suid-Afrika is hierdie “nuwe” opvallende sampioen voorheen dikwels verkeerdelik as koraalsampioen (Hericium coralloides) geïdentifiseer. Volgens Van der Merwe kan die verskillende spesies in hierdie genus dikwels slegs deur middel van DNS-opeenvolging van mekaar onderskei word. Die sampioen – wat nou eers as nuwe endemiese spesie, Hericium ophelieae, geklassifiseer is, is vernoem na die gedig “Ophélie” deur die Franse digter Arthur Rimbaud. Van der Merwe het op dié naam besluit omdat die woorde “long veils … a white phantom … beautiful as snow” uit die gedig ŉ gepaste beskrywing vir die “wit waterval van vruggies” in die donker Knysnabos was. Die enigste ander endemiese spesie − en ook Hericium ophelieae se naaste familielid − is Hericium bembedjaense wat in die Dja-biosfeerreservaat in Kameroen voorkom. Die koraalagtige fungus speel ŉ belangrike rol in die afbreek van hardehout- en naaldbome. In die Knysnabos is Hericium ophelieae byvoorbeeld slegs op hardehoutbome wat inheems tot die Knysna-Amatolebos is, gevind. Dit is ook spesifiek op die Kaapse beukeboom, die waterboom, die ysterhoutboom en stinkhoutboom. Van der Merwe is ŉ ywerige veldkosversamelaar en sê hoewel dit die eerste endemiese Hericium-spesie van Suider-Afrika is wat beskryf is, is dit sekerlik nie die laaste nie. “Daar is waarskynlik ander wat nog ontdek moet word, aangesien mikologie as dissipline in Afrika en Suider-Afrika nog onderontwikkel is. Hierdie vonds belig vir seker die behoefte aan verdere navorsing oor swamdiversiteit in die Afro-gematigde woude van Suid-Afrika,” sê hy. Vir sy BSc-honneursgraad sal Van der Merwe nou verdere ondersoek instel en die verbindings wat in hierdie Hericium-spesie voorkom, ondersoek omdat dit so duidelik verskil van ander spesies in die genus. En nog ŉ paar nuwe “bevindings” is bes moontlik op pad. Jacobs sê die artikel belig ook die waarde van die amateurmikologiegemeenskap. “Die samewerking tussen universiteite en amateurmikoloë kan die aantal nuwe spesies wat in Suid-Afrika se vele verskillende biome beskryf word, vermeerder.”