John Murray - Wikipedia
Prof. John Murray (Graaff-Reinet, 15 September 1826 – 27 Desember 1882) was predikant in die Nederduitse Gereformeerde Kerk en een van die eerste twee hoogleraars van die Stellenbosse Kweekskool.
Murray was die oudste van die vyf seuns van ds. Andrew Murray sr. wat almal predikant geword het. Die ander vier was William, George, Charles en die bekendste, dr. Andrew Murray. John vertrek in 1838 op 12-jarige ouderdom saam met die tweede oudste broer, Andrew, na Skotland, vanwaar hulle vader in 1822 as een van die eerste predikant na die Kaap gekom het, om daar onderrig te word. Albei broers het teen 1845 die M.A.-graad in Aberdeen behaal en vertrek saam na Holland om daar aan die Universiteit van Utrecht vir predikant te leer. In 1848 maak hy in sy briewe aan sy vader op Graaff-Reinet melding van die noodsaaklikheid van 'n teologiese seminarie vir Suid-Afrika.
Die volgende jaar aanvaar hy kort na sy terugkoms in Suid-Afrika 'n beroep na die NG gemeente Burgersdorp, wat net drie jaar vantevore gestig is. Hy word op 27 Mei 1849 bevestig en arbei nege jaar lank daar. In November 1858 vestig hy hom op Stellenbosch om een van die eerste twee hoogleraars aan die Kweekskool te word saam met prof. Nicolaas Hofmeyr.
Murray gaan in 1881 weens swak gesondheid na Skotland. Hy sterf op 27 Desember 1882 kort na sy terugkeer na Suid-Afrika. Ten tyde van sy dood was hy steeds professor aan die Kweekskool.
Van hom is gesê dat sy nougesette pligsbesef gepaard gegaan het met 'n heldere en nugtere verstand en 'n innige godsvrug. Boonop was hy besadig en allermins 'n stryder. "Als anderen vol vuur te wapen liepen en in de bresse sprongen, dan zag hij dit rustig aan, en ging bedaard voort met het opbouwen der muren van de gevallen vesting. Hij hanteerde niet het zwaard, maar de troffel. Hij was niet krijsman, maar arbeidsman."
Sy skoonseun was ds. Pieter van der Merwe, van 1896 tot 1904 die sesde predikant van die NG gemeente Beaufort-Wes.
1 Sy bediening op Burgersdorp
1.1 Sy ontvangs op Burgersdorp
1.2 Bou van die pastorie
1.3 Gereelde arbeid in die gemeente
1.5 Aankoop van ’n orrel
1.6 Arbeid in die gemeente
1.7 Moeilikhede met kerkbesoek
1.8 Ds. Murray vertrek
Sy bediening op Burgersdorp[wysig | wysig bron]
Sy ontvangs op Burgersdorp[wysig | wysig bron]
Meer as twee jaar ná die stigting was die gemeente nog altyd vakant en dit het hom moeilik geval. Daarom ook was dit 'n besonder blye vooruitsig toe ds. Murray die beroep aangeneem het wat op 12 Februarie 1849 op hom uitgebring is. Toe die beroep uitgebring is, staan die volgende treffende woorde wat aan hom geskryf sou word, in die notule aangeteken: "… en wij vertrouwen dat u WelEerw. de goedheid zal hebben om deze ons plegtig en eenparig roeping te willen aannemen, daar wij hebben u Wel. Eerw. Hier hoog noodig en wij hebben reden te geloven dat als de Heer in genade u WelEerw. mogte u daartoe bewilligen uwe arbeid zal hier veel gezegend worden." Die kerkraad is nie in sy verwagting teleurgestel nie. Ds. Murray het hom die beroep laat welgeval en die plegtige bevestiging het op 26 Mei 1849 plaasgevind. Ds. A. Murray van Graaff-Reinet, vader van ds. John Murray, het 'n treffende rede uitgespreek na aanleiding van Hebr. 13:17: "Zijt uwen voorgangeren gehoorzaam, en zijt hun onderdanig; want zij waken voor uwe zielen, als die rekenschap geven zullen; opdat zij dat doen mogen met vreugde en niet al zuchtende; want dat is u niet nuttig." By die geleentheid was ook teenwoordig ds. John Taylor van Cradock, ds. John Pears van Somerset-Oos en ds. Andrew Murray jr., 'n broer van ds. John Murray. Die feit dat vader en twee seuns in die evangeliebediening aan die verrigtinge deelgeneem het, het 'n besonder diep indruk op die gemeente gemaak. 'n Berig lui: "Deze heilige inzegening was een gezigt van geene gewone belangstelling."
Nog voor Ds. Murray se koms is daar besluit om die bou van 'n pastorie uit te stel. Dit skyn asof die kerkraad eers wou wag totdat daar 'n vaste leraar is voordat daar gebou sou word. Drie maande na die reeds gemelde besluit is ds. Murray bevestig en in sy vergadering van 3 September 1849 het die kerkraad besluit om die bou van die pastorie aan A. en D. Hockley van Cradock op te dra teen 'n bedrag van 18 973 riksdaalders. Hierdie gebou sou 75 jaar lank as pastorie gebruik word. Ds. Murray is in 1850, die jaar na sy aankoms, op Burgersdorp in die huwelik bevestig met mej. Maria Ziervogel van Somerset-Oos.
Die Murray-Hofmeyr-gedenkteken, in 1913 voor die Kweekskool op Stellenbosch opgerig.
Daar was 'n groot opkoms vir die afskeidsgeleentheid. Die kerk was heeltemal te klein en alles het getuig van die liefde en toegeneentheid vir die leraar. Nie alleen was die gemeentelike bywoning goed nie, maar as verdere bewys van die hoë agting waarmee ds. Murray bejeën is, het daar ook mense van Aliwal-Noord, Smithfield, Cradock, Dordrecht, Queenstown, Colesberg en Middelburg gekom. Die afskeidsrede was na aanleiding van Fil. 1:27 vir die volwassenes en oor 1 Joh.: 28a vir die kinders. 'n Berig in die Albert Times, 9 Januarie 1858, deel mee dat die gemeente met blydskap aan ds. Murray £8o gegee het om die koste van sy vertrek te help bestry. Dit is egter nie as die gewone gemeentelike beurs beskou nie, want die dag ná die afskeid het daar volgens De Kerkbode 'n pragtige gebeurtenis plaasgevind: Op Maandag, 1 Februarie, voor ds. Murray sou vertrek, het die kerkrade van Burgersdorp, Aliwal-Noord en Dordrecht vir laas saam na die pastorie gegaan en 'n adres saam met 'n beurs van £190 aan ds. Murray oorhandig. Die gebaar het ds. Murray sekerlik diep geroer waar die dogtergemeentes saam met die moedergemeente 'n tasbare blyk van hul waardering vir sy dienste gegee het. Nogeens het die skare in die kerkgebou vir 'n godsdiensoefening saamgekom en daarna is ds. Murray en sy gesin ses myl ver deur 'n groot aantal lidmate gesel en uitgeleide gedoen.
"Gedurende sy verblyf te Burgersdorp is ds. John Murray diep getref geword deur die onkunde van die jongmense van die gemeente, en dus het hy dadelik die opstel van twee boeke ter hand geneem, naamlik De Kinderbijbel en Het Catechesatie Boek, wat bedoel was om kennis van die Bybel en van die leer van die Ned. Geref. Kerk te verbrei. Hierdie twee boeke, soos prof. N.J. Hofmeyr later tereg gesê het, het 'n geseënde verandering in die godsdiensonderwys van die jeug van Suid-Afrika gebring. Later het hy verskeie ander stigtelike werke gepubliseer, onder meer "Het Huisaltaar, "De Volksprediker" ens., wat almal geskrywe is met die doel om eenvoudige maar nuttige leesstof te verskaf vir hulle wat weinig voorregte geniet het en wie se voorraad Ieesstof uiters gering was.
Ontsluit van "https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=John_Murray&oldid=1440627"
Die bladsy is laas op 2 April 2016 om 10:31 bygewerk.