Suksesvolle hartoperasie vir klein HeraHera ná haar operasie (Foto: Faculty of Veterinary Science, Onderstepoort/Facebook) ŉ Roetine-ondersoek deur die 20 maande oue labrador/pitbull-kruising Hera aan ŉ sterilisasiekliniek van die Universiteit van Pretoria se fakulteit veeartsenykunde, het gelei tot die ontdekking van ŉ hartsuising. ŉ Operasie het uiteindelik Hera se lewe gered. Die operasie is vroeg in Mei by die fakulteit se Onderstepoort- veeartsenykundige akademiese hospitaal (Ovah) uitgevoer. Dr. Paul van Dam, direkteur van Ovah, sê studente aan die fakulteit moet ŉ aantal sterilisasies uitvoer as deel van hul opleidingsprogram. “Dit word onder toesig gedoen tydens hul kliniekjaar. Tewe word gesteriliseer om te voorkom dat hulle dragtig word en om seker te maak dat babahondjies nie verlore gelaat word nie,” verduidelik Van Dam. Daar is ook ander voordele. “Sterilisasie verminder die risiko van infeksie van die baarmoeder – ŉ lewensgevaarlike toestand. Dit voorkom ook pseudoswangerskap – waar honde alle tekens toon dat hulle dragtig is sonder dat hulle dragtig is, en skynbaar verleng dit ŉ hond se lewensverwagting.” Studente aan die Ovah voer ongeveer 400 sterilisasies uit per jaar teen gesubsidieerde kostes. Dit is ŉ voordeel vir die gemeenskap en verskaf opleidingsgeleenthede aan die studente. “Die studente voer ook gesimuleerde sterilisasies uit voor hulle self die operasies hanteer.” Hera is na die kliniek gebring en is gekies vir ŉ demonstrasie-operasie. “Dit is deur een van ons gekwalifiseerde veeartse uitgevoer,” verduidelik dr. Klaas-Jan van de Wetering, Ovah-veearts en nagraadse student aan die departement van geselskapdier- kliniese studies. “Ons leer ons studente dat alle pasiënte wat algemene narkose ondergaan, eers klinies ondersoek moet word. Dit was tydens dié ondersoek dat ons bevind het Hera het ŉ hartsuising. Dit is ŉ ritseling en geruis wat deur onstuimige bloedvloei naby of deur die hart veroorsaak word,” sê Van de Wetering. Die span was verbaas oor die hoorbare hartsuising, omdat dié geruis nie in so jong pasiënt verwag word nie. Die narkotiseur aan diens, dr. Keagan Boustead, is ontbied. Hy het aangeraai dat die hartsuising verder ondersoek moet word voor Hera onder algemene narkose geplaas word. ŉ Eggokardiogram, ŉ nie-deurdringende pynlose proses wat ultraklankgolwe gebruik om beelde voort te bring wat die veearts in staat stel om die hart te evalueer, is die volgende dag uitgevoer. “Daar is tydens dié prosedure bepaal dat Hera ŉ oop ductus arteriosus (PDA) onder lede het – ŉ geboortedefek in honde,” sê Van de Wetering. Dit is ŉ opening in die hart waar bloed verby die niefunksionele longe vloei. Met geboorte moet dié bloedvat egter sluit sodat normale bloedvloei deur die longe verseker kan word. As dit oop bly, kan dit oortollige bloedvloei na die pulmonêre sirkulasie en linkerhartkamers veroorsaak. Dit lei gewoonlik tot hartversaking binne die eerste twee jaar van lewe. Hartversaking en ŉ vroeë sterfte kan voorkom word as die tydelike bloedvat tydens ŉ operasie gesluit word. “In Hera se geval het die ductus arteriosus nie gesluit nie. Die eienaars kon ongelukkig nie ŉ hartoperasie bekostig nie, maar ons was gretig om dit te doen omdat Hera ŉ geliefde lid van die familie is,” voeg Van de Wetering by. “Ons sien nie baie gevalle met ŉ PDA nie,” sê Van Dam. “In Hera het ons die perfekte geleentheid gehad om vir die gemeenskap wat ons dien terug te gee, terwyl ons ook ons chirurgiese en narkotika inwonende geneeshere, gekwalifiseerde veeartse wat verder studeer om spesialiste te word – blootstelling kon gee aan die behandeling van sulke gevalle. Ons het besluit om die operasie gratis uit te voer.” Die operasie is sonder komplikasies uitgevoer en Hera is twee dae later ontslaan – sonder ŉ hartsuising en sonder die risiko om hartversaking op te doen. Hera het nou die kans om ŉ lang en gelukkige lewe.