Hierdie week se hoogtepunte by die Zondo-kommissieAdjunkhoofregter Raymond Zondo. (Foto: Nhlanhla Phillips/ANA) Grootskaalse beweerde korrupsie in KwaZulu-Natal, getuienis oor hoe die Gupta-familie se koerant, The New Age, deur staatsbeheerde ondernemings in stand gehou is en ‘n waarskuwing aan oudpres. Jacob Zuma, was van die hoogtepunte uit die urelange sittings van die Zondo-kommissie van ondersoek na staatskaping hierdie week. Maandag, Dinsdag en Woensdag het ‘n forensiese ouditeur van Pricewaterhouse Coopers, Trevor White, getuienis gelewer oor beweerde staatskaping in KwaZulu-Natal. Dit sluit in hoe ‘n Durbanse sakeman, Thoshan Pillay, tydens die Sokkerwêreldbeker van 2010 kontrakte ter waarde van R47 miljoen bekom het deur na bewering die provinsiale polisiekommissaris, genl. Mmamonnye Ngobeni, om te koop. Hy het ook meer lig gewerp op die omstrede Amigo-omkoopverhaal wat al tien jaar lank in Suid-Afrikaanse howe afspeel en onder meer sentreer op die sakeman uit Uruguay, Gaston Savoi, se suksesvolle tender om suurstofmaskers en watersuiweringstoerusting aan die KwaZulu-Natalse departement van gesondheid te verskaf. Die kontrakte, wat R144 miljoen werd was, het gelei tot die arrestasie van twee magtige voormalige LUR’s in die KwaZulu-Natalse regering, te wete Mike Mabuyakhulu en Peggy Nkonyeni, maar hulle is albei reeds weer vrygelaat. Donderdag en Vrydag is opgeneem deur getuienis oor staatsbeheerde ondernemings se kaping deur die Gupta-familie. Donderdag het die voormalige raadsvoorsitter van Eskom, Zola Totsi, getuig hoedat die Eskom-raad in 2014, met die uittrede van Brian Dames as hoofamptenaar, besluit het om Steve Lennon as waarnemende hoofamptenaar aan te stel. Ook die destydse minister van binnelandse sake, Malusi Gigaba, het ingestem, het Totsi getuig. Volgens Totsi het Gigaba hom nietemin ‘n paar maande later uiters ontstoke gebel om te vra hoe hy Lennon kon aanstel, wat ‘n wit man is, en dit net voor die 2014-verkiesing. Gigaba het aangedring daarop om Lennon te vervang met Collin Matjila, en die minister het volgens Totsi sy sin gekry. Matjila het vervolgens ‘n sleutelrol gespeel om Eskom se borgskap van The New Age se peperduur sake-ontbyte te verseker. Ook Vrydag het The New Age, wat nie meer bestaan nie, ‘n terugkeer na die kollig gemaak toe ‘n senior kommunikasiekundige by Transnet, Joseph Frank, getuig het hoe Transnet R2 miljoen binne ‘n paar maande bestee het om net ‘n strook aan die bokant van ‘n enkele bladsy in The New Age as advertensie te kry, hoewel die sirkulasiesyfer van The New Age nooit eers geoudit is nie. Regter Zondo het gedurende die week ook drie belangwekkende aankondigings gemaak. Eerstens het hy aangekondig hy gaan aansoek doen dat die kommissie met sy werk kan voortgaan tot einde Desember. Dit het daartoe gelei dat verskeie belanghebbendes ‘n oproep gedoen het dat hy ‘n tussentydse verslag opstel sodat vervolging van beweerde staatskapers kan begin. Tweedens het die regter aangekondig dat die staatshoof (tans pres. Cyril Ramaphosa) sal kan besluit of die hele uiteindelike verslag van die kommissie ten volle gepubliseer sal word, of net ten dele. Derdens het die regter vir oudpres. Jacob Zuma gewaarsku dat die aansoek om hom te dwing om voor die kommissie te verskyn, nog hangende is en dat dit op Zuma se eie risiko is dat hy wegbly – bevindings sal gemaak word op beskikbare getuienis, en dis sy keuse of hy hom teen die bewerings teen hom wil verweer of dit deur sy afwesigheid as gemene saak te laat konstateer.