Die krag van die gedig | Rachelle Du Bois
Die krag van die gedig
Die dag is nat en tries met mistigheid daarby en ek voel dis net die regte tyd om 'n boek te gryp en op die gemakstoel op te krul. Met leesgoed en my koffie byderhand sit ek gemaklik met die radio aan. Classic FM speel die mooiste musiek en ek raak weg in 'n wêreld van woorde. Die mooiste woorde van digters oud en jonk – van voortyd af en van nou. Elke gedig vertel 'n storie. Sommige laat my glimlag, en ek lees dit weer oor dit so mooi is.
Daar is ander wat my laat verlang na wat was toe ons kinders was; toe ons huis gevul was met liefde en lag en musiek. En boeke. O, die boeke! Hoe het ek skelm gelees, want as jy lees, so het my ma geglo, werk jy nie. En ons mag nie sit en niksdoen nie. Ons moes werk! Uit radeloosheid het ek my boek gegryp en onder die bed gaan sit en lees. En waar het my boeke my nie oral heen laat reis nie – ek het wêrelde leer ken waarvan ek nooit eers kon droom nie.
En toe ontdek ek die gedig en nuwe wêrelde gaan weer vir my oop. Iemand skryf in my autograph boek toe ek in standerd sewe was die gedig "Die Geskenk" van Elizabeth Eybers, en die wonder van die liefdesgedig kom staan voor my en ek weet, ek weet dat niks ooit weer dieselfde gaan wees nie, want ek het hier so 'n kosbare juweel ontdek dat ek dit sal koester vir die res van my lewe. So lees ek toe ook Shakespeare, Petra Müller, Louis Esterhuizen, Breyten Breytenbach. N P van Wyk Louw, Sheila Cussons, Antjie Krog, D J Opperman en nog meer volg en my skat word al groter.
En ek waag dit – ek waag my hand aan 'n gedig, en soos Pablo Neruda kom vind die gedig my – en ook my mond het nie woorde nie, maar ek probeer. Ek het nie geleer gedigte skryf nie, ek het nie grade of literêre kennis oor hoe om te skryf; oor hoe om te ontleed en dekonstrueer en rekonstrueer nie. Al wat ek weet is dat dit vir my so mooi is soos niks anders ooit voor dit was nie. Dat hier iets is wat tot my spreek soos geen ander nie. En ek lees en luister, en ek word ryk – skatryk. En ek leer dat dit nie net myne is nie, maar dat dit vir ons almal daar is om te geniet.
Sommige laat my baie stil word binne – so stil dat ek wegraak in diep bepeinsing. Daarom wil ek vandag vir jou net een gedig gee – net een om mee te begin – laat dit dan dié een van D J Opperman wees oor die stilte en die vrede; en die liefde:
Ek het met jou deur koeltes van die bos
na die verlore vrede teruggekeer,
die skemering oor die nat gedrupte mos,
die bessies, blomme en die wit-blou veer
Wat van die snelle swalu glip en los
bly hang in trae kringe bo die meer,
waar muggies oor die helder water tros
en visse blink-pens na die son omkeer.
Jy het my van die mense weggelei
na hierdie stil en afgeslote ryk,
waar met verwondering voor elke treë
ek sien hoe God hier kalmer vorm kry
deur bessies en die orgideë
en oë van visse na my kyk.
Lees dit – lees dit weer en weer en kyk wat gebeur. O, die krag van die gedig. Dit lig jou op en uit na waar jy nie gedink het jy kan gaan nie.