Wêreldoutismedag: ŉ Dag vir broodnodige bewusmaking(Foto: Autismepicenter.com) 2 April is Wêreldoutismedag en jaarliks word broodnodige bewusmaking oor hierdie neurobiologiese ontwikkelingsteuring wat hoofsaaklik deur sosiale, kommunikasie- en gedragsprobleme gekenmerk word, op dié dag geskep. Luidens ŉ verklaring deur Impak Onderwys weet kinders met outisme op sosiale vlak nie hoe om met ander te verkeer nie. Hulle speel selde met ander en hou hulself liewer eenkant besig met herhalende, soms eienaardige gedrag. Hulle kan ook nie ander se emosies en liggaamstaal verstaan nie en tree dikwels onvanpas op. Sowat 40% van outistiese kinders gebruik nooit woorde vir kommunikasie nie, of hulle manier van praat is eienaardig en herhalend. Baie verkies ook gebare, eerder as woorde, om te kommunikeer. Wat gedrag betref, kan outistiese kinders heeltemal obsessief raak oor ŉ onderwerp of voorwerp, of hulle haak vas by ŉ spesifieke ritueel. Soms voer hulle herhalende bewegings uit, soos om heen en weer te wieg, en hulle kan veral sensitief wees vir sekere klanke, reuke, teksture en selfs aanraking. Daar is telkens talle gevaartekens wat dié ontwikkelingsteuring kenmerk en indien ŉ kind, veral tussen die ouderdom van twee tot vyf, ŉ buitengewone kombinasie van die volgende eienskappe of gedragspatrone toon, moet dit met ŉ spesialis bespreek word. (Foto: Pixabay) Om die situasie meer verwarrend te maak, is die term “outisme” omvattend vir vyf verskillende toestande wat in die outismespektrum val: Outistiese versteuring, Aspergersindroom, Rett-versteuring, Kinder-disintegrasie-versteuring en Omvattende ontwikkelingsversteuring. Volgens die Wêreldgesondheidsorganisasie (WGO) ly een uit elke 160 kinders wêreldwyd aan een van dié toestande. Terwyl sommige mense met outisme onafhanklik kan leef, het ander ernstige gestremdhede en moet lewenslange sorg en ondersteuning ontvang. Wêreldwyd is mense met outisme dikwels onderhewig aan stigma, diskriminasie en menseregteskendings en is toegang tot dienste en ondersteuning vir mense met die toestand ontoereikend. Alles van besoedeling en dieet tot die MMR-inenting teen masels, Duitse masels en pampoentjies is al as oorsake van outisme ondersoek, maar die oorsaak bly onbekend. Wat kenners wel weet, is dat outisme ŉ lewenslange toestand is en teoreties nooit genees kan word nie. In Maart vanjaar het Herman Toerien in ŉ meningstuk op Maroela Media berig dat ŉ nuwe studie wat onlangs gedoen is, bevestig dat inenting teen masels nié outisme kan veroorsaak nie. Vir die nuwe studie is ŉ halfmiljoen kinders langer as ŉ dekade dopgehou, maar geen abnormale toename in outisme is gevind nie. Daar is die afgelope 20 jaar ŉ skerp toename in gevalle van outisme, maar die studie het bevind dat daar onder die groep wat die inentings ontvang het, geen toename bo die normale toename is nie. Die studie val saam met ŉ toename wêreldwyd, maar veral van maselsgevalle in die VSA, nadat in 2000 reeds verklaar is dat masels uitgeroei is. In Januarie en Februarie vanjaar was daar reeds 206 gevalle in die VSA, meer as dubbel soveel as wat in 2007 voorgekom het. Die werklikheid is dat die diagnose van hierdie toestand ŉ gesin se lewe ingrypend verander, en dat dit hoë eise stel aan ouers ten opsigte van tyd en geld. Boonop is die simptome van outisme so wyd – en elke lyer se behoeftes so uniek – dat daar nie een enkele oplossing vir almal is nie. Gelukkig ontdek navorsers elke dag meer oor hoe presies outistiese breine werk en kenners – veral dokters, terapeute en onderwysers – spits hulle toenemend daarop toe om meer van die toestand te leer. Dus hoef ŉ diagnose van outisme nie ’n hopelose situasie te wees nie. Terapie, die regte opvoedkundige omgewing en professionele ondersteuning kan ’n reuseverskil in die lewe van outistiese kinders én hulle ouers maak. Vir meer inligting besoek Aut2Know se webwerf.