Staatskaping: Manyi gooi Williams onder die busDie sakeman Mzwanele Jimmy Manyi, voormalige hoof van die GCIS, verlaat die verhoor nadat hy getuienis voor die kommissie van ondersoek na staatskaping gegee het. Foto: Itumeleng English/ANA Die sakeman Mzwanele Jimmy Manyi het Woensdag uitgevaar teen Phumla Williams, waarnemende hoof van die regering se kommunikasie-en-inligtingstelsel (GCIS), se getuienis teen hom voor die kommissie van ondersoek na staatskaping. Manyi, ŉ voormalige hoof van die GCIS, beweer hy het gedurende sy tyd by die departement ontslae geraak van korrupsie waarvan Williams deel was. Manyi was veronderstel om eers later vandeesmaand voor die kommissie te verskyn, maar het by die verhoor opgedaag en daarop aangedring dat hy kan getuig oor wat by die GCIS gebeur het voor hy daar aangekom het. Manyi was uitvoerende hoof van die GCIS van 2011 tot 2012. Hy het aan die kommissie gesê daar was iets “verskriklik verkeerd” by die GCIS se verkrygingsafdeling. Hy sê hy stem saam met Williams se getuienis dat hy “dramatiese veranderinge” by die GCIS aangebring het. “Dit was my plig as rekenpligtige amptenaar om uitvoering te gee aan die Wet op Openbare Finansiële Bestuur, want ek is die een wat uiteindelik aanspreeklik gehou sou word. Ja, ek het die bodbeoordelingskomitee verander. Ek het vasgestel iets het erg skeefgeloop in die verkrygingsprosesse. Daar was ŉ onreëlmatige aanstelling van diensverskaffers – een het die regering minstens R7 miljoen gekos. Die algehele projek was R26 miljoen werd,” het hy gesê. Manyi sê hy het samewerking tussen lede van die bodbeoordelingskomitee en mense wat verantwoordelik was vir verkryging agtergekom. “Hulle het ŉ kenmerkende manier gehad om dit te doen. Dit was ŉ mini-VBS. Die situasie was onuithoudbaar. Daar is geen manier dat ŉ rekenpligtige amptenaar dit so sou los nie. Ek het aan die interne hoofouditeur opdrag gegee om dit by die owerhede en die ouditeur-generaal aan te meld. Daar het niks van gekom nie.” Hy sê die diensverskaffer was gekontrakteer om werk vir Statistieke SA se sensusveldtog in 2011 te doen. Manyi sê daar is toe met die statistikus-generaal ooreengekom om die nasionale tesourie te vra om ŉ ondersoek van stapel te stuur. “Ek moet beklemtoon dat al hierdie rampspoed gebeur het in die teenwoordigheid en met die deelname van die mense wat me. Williams opgehemel het as bekwaam en wat aan al die vereistes voldoen het. Maar ondanks die [lofprysinge] was daar baie korrupsie en bedrog wat gebeur het met baie van hulle daarby geïmpliseer … Ek moes die bodbeoordelingskomitee ontbind.” Hy het daarna ŉ verslag voorgelê wat in 2012 deur die nasionale tesourie bekendgestel is. In dié verslag is bevind die diensverskaffer se agtergrond is nooit nagegaan voor die GCIS hulle aangestel het nie. “Op 7 Januarie was daar ŉ betalingskennisgewing om die R26 miljoen-projek goed te keur. Die persoon wat dit onderteken het, was Williams. Die tesourie het bevind sy is nie gedelegeer om dit te doen nie. Dit is die goed wat gebeur het voor ek daar aangekom het,” het hy gesê. “Al hierdie dinge is in Williams se ryk gedoen. Daar was geen wigte en teenwigte nie. Elke reël wat verbreek kon word, is daar verbreek. Dit was ŉ reusekrisis.” Die sakeman Mzwanele Jimmy Manyi, voormalige hoof van die GCIS, verlaat die verhoor nadat hy getuienis voor die kommissie van ondersoek na staatskaping gelewer het. Foto: Itumeleng English/ANA Manyi het verder beweer enige kontrak groter as R1 miljoen moes eers deur die tesourie goedgekeur word, en daarom is die kontrak verdeel in kleiner kontrakte wat elk minder as R1 miljoen was sodat dit deur middel van verskeie fakture geëis kon word. Hy het nog ŉ geval genoem vir StatsSA waar minstens R64 miljoen betaal is, maar geen werk is deur die drie diensverskaffers gedoen nie. “R64 miljoen is betaal vir werk wat nooit gedoen is nie. Dit is grootskaalse korrupsie en staatskaping. Met VBS was almal [wat onder verdenking is] geleerd, maar korrupsie het voortgeduur. Hierdie verslag is in 2012 beskikbaar gestel, maar teen daardie tyd het ek die regering verlaat en kon dus niks doen nie, want ek was buite die regering,” het Manyi gesê. Hy het gesê Williams was tien jaar lank ŉ lid van die bodbeoordelingskomitee wat hy meen “verkeerd was, want dit stel mense bloot aan korrupsie”. Hy het ook na die tesourie gekap en gesê hulle het versuim om die oortreders aan die pen te laat ry. “Ek was ietwat teleurgesteld deur die tesourie [se versuim] om die R64 miljoen terug te kry. Hulle sê in die verslag hulle het probeer om die verskaffer te vind, maar die verskaffer het nie op hul oproepe gereageer nie. En dit is net so gelos. R64 miljoen? Die tesourie het ŉ verpligting volgens die Grondwet om seker te maak die land se finansies is in orde.” Manyi sê hy het by die GCIS aangesluit nadat die voormalige minister in die presidensie, wyle Collins Chabane, hom die opsie gegee het om te kies tussen uitvoerende hoof van die GCIS en bedryfshoof van ŉ hotel in Midrand. Hy het GCIS gekies en by Themba Maseko oorgeneem.