Die lang geskiedenis van die Christelike Kerk is die verhaal van ’n panorama van lig en skaduwees; van groot ontdekkings en verdeeldheid; van oorwinnings en neerlae. Dit is ’n tentoonstelling van God se lewensveranderende werk in mense; ’n blootlegging van die vervallenheid waartoe die mens in staat is. Dit blyk dat die mens in sy verlorenheid geen perke ken nie – van materialisme wat onbegrens nagejaag word, tot by die naywer van kernoorloë wat die vermoë het om die hele menslike bestaan tot ’n stilstand te ruk.
Tog kan geen Christen na die Kerk kyk sonder onwrikbare vertroue in die suksesvolle ontvouing van God se skeppingsdoel met haar aan die einde van die tyd nie. Belangrike veranderings het in die geskiedenis plaasgevind – soms deur bloedige stryd – maar oral is God se hand sigbaar soos Hy Sy Kerk na die einde lei met Jesus se woorde duidelik in ons ore: “En Ek, as Ek van die aarde verhoog word sal Ek die mense self na My toe trek.”
Die hele Christelike geskiedenis spreek sterk tot ons. Dit vorm en leer ons, positief sowel as negatief, hoe ons met vertroue kan leef m.b.t. die toekoms. Die geskiedenis van die Kerk vorm ’n belangrike skakel tussen die Skrif en praktiese teologie: dit wys hoe mense die Skrif gehoorsaam en ongehoorsaam was.
“…En die koning het my dit toegestaan volgens die goeie hand van my God oor my… En ek vertel hulle van die hand van my God wat goed was oor my, en ook van die woorde van die koning wat hy my gesê het. En hulle sê: Ons sal ons klaarmaak en bou! En hulle het hulle hande sterk gemaak vir die goeie werk.”
Verder word die gesag, inspirasie en genoegsaamheid van die Skrif baie sterk bevraagteken. Dit is letterlik ’n kwessie van “die stryd teen die Bybel.” In hierdie geval was dit weer die reaksie van Tertullianus uit Noord-Afrika waarop gelet kan word. Hy het aan Marcion geskryf dat hy sý eie “sogenaamde Bybel” moet gebruik en die Christene se Bybel vir húlle moet los.
Hy het antwoorde gehad oor die armoede-kwessies van sy tyd en die onnodige uitspattige verleiding van die vroulike geslag van sy tyd. Trouens, hy het vroue met onbehoorlike gedrag en kleding beskou as “die poort na die hel.” Baie sou hom beskou het as ’n chauvinis, maar sy briewe aan sy vrou en hulle verhouding het onomwonde die teendeel bewys.
Tyd en plek verhoed dat ons na meer teoloë kan verwys, veral dié uit Afrika. Die volgende sal ter opsomming genoeg wees. Daar is vandag byna geen situasie waarvan die wortels nie in die geskiedenis terug herlei kan word nie. Alhoewel die vroeë Kerk kronologies ver van ons verwyder is, kan daar duidelike ooreenkoms getref word tussen “hulle” en ons. Dit is binne hierdie ooreenkomste wat die vroeë Kerk vir ons rigtingwysers kan bied oor die vrae van ons tyd.
Ek sal D.V. in die volgende artikel ’n Christelike perspektief gee op die geskiedenis, met Bybelse modelle en Skrifgedeeltes. Verder sal ek ook poog om aan te toon hoe die Koptiese Kerk in Egipte die Islamitiese aanslag weerstaan het, bloot omdat hulle die Skrif in hulle eie taal gehad het. Ek sien uit daarna om te gesels.