PressReader - Landbou Boerekos: 2017-09-29 - Só sê ’n SAGNACMAKER
Só sê ’n SAGNACMAKER
GA­RY BAUM­GAR­TEN FRANSCH­HOEK, WES-KAAP
Ar­mag­nac is die oud­ste vorm van eau de vie (’n hel­der, kleur­lo­se vrug­te­bran­de­wyn) en dit word in hout­va­te ver­ou­der. Dis geen ver­ras­sing dat dié drankie (met skop) uit Ar­mag­nac in Frank­ryk kom nie. Ga­ry Baum­gar­ten ver­tel van L’Or­marins se spe­si­a­le pro­jek om ’n Suid-A­fri­kaan­se Ar­mag­nac te maak wat hy Sag­nac noem.
WAAR­OM WOU JUL­LE IETS SOORTGELYKS AAN AR­MAG­NAC STOOK? Dr. Jo­hann Ru­pert het in 2006 ’n ke­tel uit Frank­ryk in­ge­voer, want dit was sy droom om ’n Ar­mag­nac te maak. Dis die e­nig­ste Ar­mag­nac-ke­tel in die Sui­de­li­ke Half­rond. Ons het vir Buks Venter, saam met wie ek by KWV ge­werk het, in­ge­roep om die sto­ke­ry te be­har­tig. Toe ek vir Buks bel en vra of hy be­sef wat­ter won­der­li­ke ke­tel op L’Or­marins staan, was hy bin­ne ’n half­uur by my.
HOE HET JUL­LE MET DIE NAAM VO­REN­DAG GE­KOM? Die mooi ding is dat dr. An­ton Ru­pert die naam Sag­nac (wat op Suid-A­fri­kaan­se Arg­mag­nac dui) al in 1956 ge­re­gis­treer het. Die mees­te uit­voer­lan­de aan­vaar die naam. Selfs die Fran­se het nie te­ë­ge­strib­bel nie!
HOE WERK DIE STOOKPROSES? Sag­nac word in ’n tra­di­si­o­ne­le a­lam­bie­se ke­tel ge­stook wat spe­si­fiek vir Ar­mag­nac-pro­duk­sie ge­bruik word. Die spi­ri­tus (met om­trent 60% al­ko­hol) word dan vir agt jaar in klein Fran­se ei­ke­hout­va­te ver­ou­der, waar­ty­dens die bran­de­wyn kleur en a­ro­mas uit die ge­roos­ter­de va­te ont­trek. El­ke jaar ver­damp daar ’n klein bie­tjie (wat be­kend staan as die en­ge­le­por­sie). Die va­te word dan met sui­wer wa­ter aan­ge­vul om die al­ko­hol tot 40% te ver­dun. Die eind­pro­duk is sag en heer­lik.
DIT IS GE­SOG EN JUL­LE MAAK MIN DAAR­VAN. Dis so eks­klu­sief, want daar is van 2007 tot 2011 net twee vaat­jies per jaar ge­maak — dis net 500 li­ter! Tans hou ons al­les in SuidA­fri­ka en ver­koop dit net deur die kel­der. Ons gaan in die toe­koms meer maak, want daar is ’n mark daar­voor.
WAT­TER DRUIFKULTIVARS GE­BRUIK JUL­LE VIR SAG­NAC? Die eer­ste Sag­nac is slegs van Co­lom­bar ge­maak, wat ons van De Wets­hof op Ro­bert­son ge­kry het. Nou gaan ons ook ’n bie­tjie Ug­ni blanc-druiwe ge­bruik. Dis al­bei tra­di­si­o­ne­le Ar­mag­nac-kultivars.
WAT­TER AN­DER SOOR­TE VRUG­TE GE­BRUIK JUL­LE OM VRUG­TE­BRAN­DE­WYN TE MAAK? Liet­sjies, pe­re en ap­pels. Die eer­ste eau de vie is in 2013 uit liet­sjies ge­stook en in 2015 be­kend ge­stel. Ons ge­bruik liet­sjies uit die Ma­le­la­ne-om­ge­wing. Jy moet die bran­de­wyn proe, dis sui­wer liet­sjie in die al­ko­hol. Jy kry dit net met ’n Ar­mag­nac-ke­tel.
WAN­NEER IS ’N GOEIE TYD OM SAG­NAC TE BE­DIEN? Jy kan dit ná ete voor­sit. Vir my is dit op sy lek­ker­ste met ’n blok­kie ys daar­in, laat op ’n Vry­dag­mid­dag wan­neer jy nou al moeg is vir re­ke­naar­werk. Dit sit jou som­mer in die reg­te na­weekluim.