VOC KAMERS - Stamouers.com
'n Ironiese voorstelling van die gesag van elke Kamer
Elke Kamer het 'n groot mate van selfstandigheid behou. Hulle het hulle eie personeel gewerf, hulle eie skepe gebou, uitgerus en dit in stand gehou. Maar die handel was gesentraliseert, met pryse wat vasgestel was deur die VOC.
Philippe Godard, The First and Last Voyage of the Batavia
CR Boxer, The Dutch Seabourne Empire
R van Gelder & L Wagenaar, Sporen van de Compagnie: De VOC in Nederland NG Gemeente Winburg – Gemeentegeskiedenisargief
Die NG moederkerk op Winburg.
D.J. van Velden (1850–1853)
Die NG Gemeente Winburg is die oudste gemeente in die Vrystaatse Sinode asook die oudste in die hele Vrystaat of destydse Transvaal.
In 1840 is op Potchefstroom met ‘n ooreenkoms tussen Hendrik Potgieter en Andries Pretorius die eerste Voortrekkerstaat gestig, wat die Republiek van Natalia genoem is en Transvaal, Noord-Vrystaat en Natal ingesluit het. Toe is ook die Voortrekkerkerk gestig, wat die gemeentes Potchefstroom, Winburg en Pietermaritzburg ingesluit het. Deur die Volksraad is op 16 Januarie 1841 die eerste kerkrade vir die gemeentes benoem en die Presbiteriaanse sendeling van Amerika, ds. Daniel Lindley, is as eerste leraar van hierdie Voortrekkerkerk aangestel.
Die gemeente is geruime tyd deur besoeke van di. Lindley, Andrew Murray (konsulent en leraar van NG Gemeente Bloemfontein), en Pieter Roux (van die NG Gemeente Smithfield bearbei, totdat sy eerste leraar, ds. D.J. van Velden, in 1850 hier bevestig is. Hy het die gemeente bedien tot 1853, toe hy ‘n beroep aanneem na die NG Gemeente Ladismith en daar gearbei het tot sy dood op 23 Junie 1878.
Die kerkperseel is in die middel van Winburg, ‘n hanetree vanaf die NG Gemeente Rietfontein se kerkgebou en -saal.
Die teenswoordige sierlike kerkgebou is gedurende die Tweede Vryheidsoorlog gebou en as onvoltooide kerk as hospitaal gebruik. Dis hierdie kerk wat in die Kultuurgeskiedenis van die Afrikaner (Deel III, p. 467) ‘n ereplek gekry het en as voorbeeld van die katedraalstyl genoem word, en vanweë sy pragtige, algehele kliptoring buitengewoon imposant is. Ook die Rebellie van 1914 het sy spore hier agtergelaat en in 1917 tot die stigting van die gemeente Rietfontein uit hierdie gemeente gelei.
Dirk Johannes Jacobus van Velden, 1850–1853
Hermanus van Broekhuizen, 1861–1866
Petrus Arnoldus Conradus van Heiningen, 1867–1893
Jacobus Johannes Tier Marquard, 1894–1904
Willem Hendrik Boshoff, 1906 – 12 April 1918
Hendrik Christiaan Bekker, 1918 –’31
Joachim Jan Hendrik Hattingh (1932 – ’47)
Frederik Johannes van der Merwe, 1962–1976