PressReader - Weg! Platteland: 2017-09-01 - 6 goeie re­des om ar­ti­sjok­ke te kweek
6 goeie re­des om ar­ti­sjok­ke te kweek
Weg! Platteland - 2017-09-01 - Kombuistuin -
1 KOS Ar­ti­sjok­plan­te pro­du­seer groot groen dis­tel­ag­ti­ge blom­me – as jy dit oes voor die blom­me oop­gaan, is dit ’n heer­lik veel­sy­di­ge lek­ker­ny met ’n u­nie­ke aard­se, neu­te­ri­ge geur. Die blom­me be­vat si­na­rien, ’n ver­bin­ding wat die smaak­knop­pies sti­mu­leer en law­we kos glo be­ter laat smaak.
2 GESONDHEIDSVOORDELE Ar­ti­sjok­ke is ’n goeie bron van fi­to­che­mie­se stow­we en ve­sel, en be­vat ook vi­ta­mien C, fo­lien­suur, mag­ne­si­um, ka­li­um, fos­for, ko­per en man­gaan (trou­ens, geen an­der groen­te­soort be­vat méér mag­ne­si­um en ka­li­um nie). Hul­le is prop­vol po­li­fe­no­le en fl­a­vo­no­ïe­de, twee an­ti­ok­si­dan­te wat die kans op ’n be­roer­te ver­laag. Boon­op kan dit jou hart help be­skerm om­dat dit cho­les­te­rol­vlak­ke ver­laag – dis dank­sy die si­na­rien, wat die le­wer se pro­duk­sie van gal op­stoot en die vloei van gal uit die gal­blaas aan­help. Gal speel ’n sleu­tel­rol in die uit­skei­ding van oor­tol­li­ge cho­les­te­rol uit ons lig­gaam. Ar­ti­sjok­ke word in al­ter­na­tie­we ge­nees­kun­de ge­bruik om spys­ver­te­ring aan te help. Hul­le is ryk aan in­u­lien, ’n pre­bi­o­ti­ka wat die groei van voor­de­li­ge bak­te­rieë in die spys­ver­te­rings­ka­naal aan­help. Vol­gens an­tie­ke volks­oor­le­we­ring kan die ar­ti­sjok nie net ’n voor­be­hoed­mid­del wees nie, maar ook ’n seks­sti­mu­lant.
3 TUINDRAMA Die plan­te vra nie baie aan­dag nie, maar hul­le groot or­na­men­te­le sil­wer­groen bla­re ver­hoog die dra­ma­tie­se tref­krag van e­ni­ge tuin. En as jy nie die blom­knop­pe oes om te eet nie, ont­wik­kel hul­le in die lente tot ’n pers skou­spel wat tal­le voor­de­li­ge in­sek­te soos bye, hout­kap­per­bye en v­lin­ders lok.
4 BLOMMEKUNS Die blom­me – oop, toe en selfs droog – én die ste­kel­ri­ge or­na­men­te­le bla­re ver­rig won­de­re in e­ni­ge blom­me­rang­skik­king.
5 KOMPOSKONINGS Ar­ti­sjok­ke is di­na­mie­se op­gaar­plan­te (plan­te wat spe­si­fie­ke mi­ne­ra­le uit die grond op­neem en dit in die ste­le en bla­re berg). As jy die bla­re af­sny en op die kom­pos­hoop gooi, stel jy dié mi­ne­ra­le be­skik­baar aan an­der plan­te waar­by jy die kom­pos ge­bruik. Boon­op is die mees­te di­na­mie­se op­gaar­plan­te goeie kom­pos­ak­ti­veer­ders.
6 WINSKOOP Dié fyn­proe­wers­kos is e­ni­ge lui tui­nier se droom, maar dra in su­per­mark­te ’n ste­wi­ge pry­s­e­ti­ket.