TBI Woordeboek – Irene Fischer
Hier sal jy algemene terme vind wat belangrik is vir enige geliefde van 'n breinbeseerde om te weet en breinbeseerdes kan self ook hierby kan baat.
Knowledge is power en sodra 'n mens enige uitdaging (emotioneel of fisies) 'n naam kan gee, kan jy beter beplan hoe om dit te hanteer.
Ek gaan ook van die uitdagende repercussions wat ek ervaar verduidelik.
'n Traumatiese breinbesering vind plaas wanneer 'n eksterne krag die brein beseer en lei onomwonde na skade aan die brein. (Meestal word daar slegs verwys na breinbesering.)
'n Breinbesering kan onder andere veroorsaak word deur motorongelukke; beroertes: geweldadige aanrandings; drank- en dwelmmisbruik; mislukte selfdoodpogings; breingewasse of aneurismes.
Die Glasgow Coma scale (GCS) is 'n neurologiese skaal wat poog om 'n betroubare, objektiewe manier te gee om die bewussynsvlak van 'n breinbeseerde te bepaal. Dit word ook gebruik om die graad van ernstigheid van 'n breinbesering te bepaal.
Post Traumatiese Geheueverlies is 'n graad van verwarring wat ontstaan onmiddellik ná 'n persooon 'n traumatiese breinbesering opgedoen het.
Die breinbeseerde wat Post Traumatiese Geheueverlies onderlede het, kom gedisoriënteerd voot en kan ook vir 'n onbepaalde periode nie gebeure onthou wat ná die besering plaasgevind het nie.
"The Blunted Affect" is die wetenskaplike term wat gebruik word om 'n breinbeseerde se tekort aan emosionele reaksie te beskryf. Dit is onmoontlik vir só 'n persoon om enige emosies intens te ervaar. Dit sluit die onvermoë om gevoelens verbaal of nie-verbaal uit te druk in, veral wanneer daar gepraat word oor kwessies wat normaalweg emosies sou uitlok.
Ataksie is die tekort aan vrywillige koördinasie van spierbewegings. 'n Breinbeseerde wat met ataksie beweeg met stadige, soms spastiese bewegings.
As die breinbeseerde se spraak geaffekteer is…
Disartrie word gekenmerk deur swak artikulasie, want probleme word ondervind met die spiere wat 'n mens help praat. Dit maak dit baie moeilik om woorde uit te spreek en lei tot moeisame spraak of onverstaanbaarheid as gevolg van 'n gebrek aan doeltreffende vokalisering.
As 'n breinbeseerde se sintuie geaffekteer is…
Tinnitus is 'n konstante gesuis in een of albei van die ore en klink soos white noise.
Xerostomia is wanneer die speekselkliere nie genoeg spoeg produseer nie
Xerophtalmia is wanner die traankliere nie meer genoegsame vog of trane produseer nie
Strabismus is wanneer die breinbeseerde se oë skeel trek en selfs na oogoperasies tot permanente dubbelvisie lei.
Neuropatie kom voor as gevolg van senuweeskade en veroorsaak hipersensitiwiteit. Neuropatie veroorsaak 'n konstante brand gevoel in die beseerde. 'n Breinbeseerde sal byvoorbeeld sukkel om te onderskei tussen warm en koue temperature en kan dikwels ook nie onderskei tussen verskillende teksture nie.
Hemiplegie/hemipleeg 'n Hemipleeg ervaar verlamming of 'n sekere mate van swakheid aan die een kant (een hemisfeer) van die liggaam. Hemiplegie word soms deur 'n traumatiese breinbesering veroorsaak.
Hemiplegie kan egter ook veroorsaak word deur 'n beroerte; 'n gewas op die brein; 'n koeël wat die kop binnedring en dan deur die breinweefsel skeur of die brein kan ernstig beseer word as gevolg van konstante, oormatige gebruik van dwelms en alkohol.