You are here: Home » Content » Afrikaans Eerste Addisionele Taal Graad 9 » Om te vertaal en te tolk
OM TE VERTAAL EN TE TOLKAktiwiteit 1:
Om te kan vertaal en tolk en om kort, formele praatjies of aanbiedings te gee
[LU 2.1, 2.7]1. Kies ‘n maat met wie jy kan saamwerk. Elkeen moet nou ‘n kort staaltjie (“storie”) IN SY/HAAR HUISTAAL vertel van hoe hy/sy of iemand wat julle ken vir ‘n slang geskrik het en wat toe gebeur het. Die ander een moet dit dan tolk, met ander woorde, dit moet nou in Afrikaans oorvertel word. Die tolk moet sin vir sin vertaal. Sodra jou maat klaar vertel het en jy as tolk opgetree het, is dit weer jou beurt om jou storie in jou huistaal te vertel. Dit moet kort wees (nie langer as twee minute nie).2. Berei ‘n kort praatjie voor, met visuele materiaal (m.a.w. prente / foto’s / plakkate / boeke) oor enige reptiel. Onthou dat dit ‘n formele praatjie is. Jy moet goed voorbereid wees en sorg dat jou lyftaal, toon en register reg is en dat jy oogkontak behou met die toehoorders. Hierdie aktiwiteit kan deel wees van jou deurlopende assessering vir graad nege.3. Hou ‘n kort klasbespreking oor hoe die mens die natuur skade aandoen deur diere soos byvoorbeeld slange dood te maak. Aktiwiteit 2:
Om inligting te lees en op te som en om begrip te toon vir die gebruik van naslaanwerke
[LU 3.4, 3.8]1. Vind ‘n naslaanboek of naslaanboeke (soos ‘n ensiklopedie) en soek inligting oor enige interessante dier. Lees die inligting en skryf ‘n kort paragrafie van ongeveer 60 woorde uit die naslaanboek. Jou opsomming moet sover moontlik in jou eie woorde wees. Jy moet aan die einde van jou opsomming ‘n BRONNELYS maak. Jou onderwyser sal verduidelik hoe om die naslaanwerk(e) te gebruik en ook hoe die bronnelys moet lyk.Skryf jou finale opsomming hier:Aktiwiteit 3:
Om te kan skryf om inligting oor te dra en om taal en geletterdheid oor die kurrikulum heen te gebruik deur visuele materiaal te gebruik wat die teks aanvul
[LU 4.1, 5.1]1. Maak ‘n kleurvolle plakkaat oor ‘n reptiel van jou keuse. Daar moet ‘n opskrif en byskrifte wees. Die byskrifte moet hoofsaaklik volsinne wees. Hierdie plakkaat kan deel van jou portefeulje uitmaak en ook vir assessering gebruik word. Dit moet ‘n kreatiewe stuk werk wees, en jy moet onthou dat wat jy op die plakkaat skryf ook baie belangrik is. Aktiwiteit 4:
Om eenvoudige taalvorme en sinstrukture te gebruik om skriftelik te kommunikeer
[LU 6.2]Hier volg ‘n paar hersieningsoefeninge oor die ontkennende vorm, die lydende en bedry-wende vorm en direkte en indirekte rede in Afrikaans:1. Ontkennende vormSkryf die volgende sinne oor in die ontkennende vorm:Ek het al ‘n kwaai swart mamba gesien.Het jy al aan ‘n krokodil geraak?Almal weet waar die boomslang is.Daar is êrens ‘n natuurbewaarder wat die slang sal kom vang.Hardloop vinnig weg!Het die molslang al die rot gevang? Nee, die molslang Sal die kind ooit gesond word nadat die slang hom gepik het? Nee, die kind Is daar iemand wat al aan ‘n luislang geraak het? Nee, daar is Is die slang in die huis? Nee, die slang Maak asseblief die deur toe! Moet 2. Lydende vormSkryf die volgende sinne oor in die lydende vorm:Al die kinders het die pofadder raakgesien.Wie het hierdie arme slang doodgemaak?Die slang het ‘n groot rot gevang.Ons sal die natuur altyd bewaar.‘n Mens moet diere nie seermaak nie.
3. Bedrywende vorm
Skryf die volgende sinne oor in die bedrywende vorm:Bedreigde diere kan deur ons gered word.Die pasiënt word deur die dokter teen slangbyt behandel.‘n Muis word deur my hond gejaag.‘n Klomp vlieë word deur die akkedisse in ons tuin gevang.In die verlede is skilpaaie soms deur mense geëet.4. Direkte en indirekte redeSkryf die volgende sinne oor in die indirekte rede:Errol sê: “My broer het gister amper op ‘n slang getrap.”Die onderwyseres belowe: “Julle gaan môre op ‘n uitstappie dieretuin toe.”Jolene vra: “Mag ek saamgaan?”Jason se ma waarsku: “Julle moenie naby die leeus gaan nie!”Die kinders antwoord: “Ons is nie so dom nie!”TOETS: LeesbegripKyk hoe jy in die onderstaande toets vaar:Ag Aarde, my dier, dis DIE TOEKOMS …Table 1
In ‘n opspraakwekkende dokumentêre reeks kyk wetenskaplikes miljoene jare die toekoms in en sien wilde gediertes wat ‘n mens jou nie in jou wildste drome kan voorstel nie: ‘n vuurvaste krimpvark, ‘n springende slak, of ‘n visvanger-aap …‘n Span van sestien wetenskaplikes van oor die wêreld heen, elkeen ‘n spesialis op sy gebied, het vyf jaar gelede die opdrag gekry om te gaan “kyk” hoe die aarde miljoene jare in die toekoms sal lyk. Die wetenskaplikes het klimaats- en geologiese veranderinge in die verlede in ag geneem, en toe met ‘n mengsel van wetenskaplike kennis en ‘n goeie dosis verbeelding in die kristalbal gekyk. Die resultaat is ‘n verstommende Britse dokumentêre reeks van dertien episodes met die titel The Future is Wild. Die reeks is pas voltooi en word vandeesmaand uitgereik in Bristol, Engeland, op ‘n fees vir feitelike programme oor die natuurlewe. Die mees gevorderde rekenaartegnieke is gebruik om die vreemde wesens lewe te gee. Dit het $7,8 miljoen gekos en die resultaat is soortgelyk aan die reeks Walking with Dinosaurs, oor diere van die verre verlede. Die diere in die program lyk so werklik dat dit moeilik is om te glo dat die beelde digitaal op rekenaar geskep is. Die wetenskaplikes stem almal oor een ding saam: dat die mens se bestaan op aarde maar van korte duur gaan wees. Hy gaan waarskynlik oor ‘n paar miljoen jaar uitgesterf wees.Verwerk uit Die Huisgenoot, 3 Oktober 2002
1. Sê of die volgende stelling waar of onwaar is en haal ‘n frase uit paragraaf 1 aan om jou antwoord te bewys:Die span wetenskaplikes het almal van dieselfde land gekom. (2)2. Hoe lank het dit die wetenskaplikes geneem om hierdie dokumentêre reeks te maak? (2)3. Kies die regte antwoord en skryf slegs die letter van jou keuse neer:‘n Spesialis (reël 2) is …(a) iemand met baie kennis. (b) iemand wat baie van iets spesifieks weet. (c) ‘n baie intelligente persoon. (d) ‘n dokter. (1)4. Kon die wetenskaplikes regtig sien hoe dit in die toekoms sal lyk? Haal ‘n woord uit die eerste paragraaf aan wat jou antwoord staaf. (2)5. Kies die beste woord uit die volgende lys om die sin te voltooi:voorskou voorstel voorspel gesien“In die kristalbal gekyk” beteken dat die wetenskaplikes ________ het hoe dinge in die toekoms sal lyk. (1)6. Sê in jou eie woorde wanneer en waar die nuwe dokumentêre reeks uitgereik is. (3)7. Kies die regte antwoord en skryf slegs die letter van jou keuse neer:“…soortgelyk aan …” (par. 4) beteken(a) van dieselfde soort. (b) amper dieselfde as. (c) nie dieselfde nie. (d) presies dieselfde. (1)8. Verduidelik in jou eie woorde wat bedoel word met: “…mees gevorderderekenaar-tegnieke…” (par. 4) (2)9. Hoe het die vervaardigers dit reggekry om die diere so realisties voor te stel in die dokumentêre reeks? (2)10. Voltooi:Al die wetenskaplikes stem saam dat die mens se bestaan op aarde nie _______ gaan wees nie. (2)11. Verduidelik in jou eie woorde wat bedoel word met: “… dat hy oor ‘n paar miljoen jaar uitgesterf sal wees” (par. 6).TOTAAL: 20
2.1 vertaal en tolk:2.1.1 stories uit die huistaal oorvertel in die addisionele taal;2.6 ‘n kort, formele praatjie of aanbieding gee:visuele beelde gebruik; ‘n uitdagende onderwerp (omgewingskwessies) kies;2.7 ‘n kritiese bewustheid van eie taalgebruik toon.
3.8 begrip toon van die gebruik van naslaanwerke (inhoudsopgawe, indeks, ensiklopedieë).
4.1 skryf om inligting oor te dra.
LU 5 DINK EN REDENEERDie leerder is in staat om taal vir dink en redeneer te gebruik en inligting vir leer te verkry, verwerk en ge­bruik.
5.1 taal en geletterdheid oor die kurrikulum heen gebruik:
5.1.1 visuele materiaal gebruik wat tekste aanvul.
Memorandum AKTIWITEIT 11.-3. Mondelinge werk AKTIWITEIT 2Naslaanwerk en opsomming Bronnelys AKTIWITEIT 3Plakkaat met byskrifte AKTIWITEIT 4
1. Ontkennende vorm
1.1 Ek het nog nooit ‘n kwaai swart mamba gesien nie.1.2 Het jy nog nooit aan ‘n krokodil geraak nie?1.3 Niemand weet waar die boomslang is nie.1.4 Daar is nêrens ‘n natuurbewaarder wat die slang sal kom vang nie.1.5 Moenie vinnig weghardloop nie!1.6 Nee, die molslang het nog nie die rot gevang nie.1.7 Nee, die kind sal nooit gesond word nadat die slang hom gepik het nie.1.8 Nee, daar is niemand wat al aan ‘n luislang geraak het nie.1.9 Nee, die slang is nie in die huis nie.1.10 Moet asseblief nie die deur toemaak nie!2. Lydende vorm2.1 Die pofadder is deur al die kinders raakgesien.2.2 Deur wie is die arme slang doodgemaak?2.3 ‘n Groot rot is deur die slang gevang.2.4 Die natuur sal altyd deur ons bewaar word.2.5 Diere moet nie (OF: moenie) seergemaak word nie.3. Bedrywende vorm3.1 Ons kan bedreigde diere red.3.2 Die dokter behandel die pasiënt teen slangbyt.3.3 My hond jaag ‘n muis.3.4 Die akkedisse in ons tuin vang ‘n klomp vlieë.3.5 In die verlede het mense soms skilpaaie geëet.4. Indirekte rede(Aanvaar enige korrekte variasie.)4.1 Errol sê dat sy broer gister amper op ‘n slang getrap het. (OF: Errol het gesê dat…)4.2 Die onderwyseres het belowe (OF: belowe) dat hulle (OF: ons) die volgende dag op ‘n uitstappie sou gaan.4.3 Jolene het gevra of sy mag saamgaan.4.4 Jason se ma het gewaarsku dat hulle (OF: ons) nie naby die leeus moes gaan nie.4.5 Die kinders het geantwoord dat hulle nie so dom was nie.TOETSonwaar. “van oor die hele wêreld heen” (2) Dit het hulle vyf jaar lank geneem. (2) (b) (1) Nee, hulle kon nie. “kyk” (2) voorspel (1) Dit is in Oktober 2002 uitgereik in Bristol, Engeland. (3) (b) (1) eie woorde (2) Hulle het die diere digitaal op rekenaar geskep. (2) permanent (of ander aanvaarbare antwoord) (2) Daar sal nie meer mense op aarde wees nie. (2)TOTAAL: 20 PUNTE
« Previous module in collection Om sommige elemente van die digkuns te verstaan
Next module in collection » Om sommige elemente van die digkuns te verstaan
This work is licensed by Siyavula Uploaders under a Creative Commons Attribution License (CC-BY 3.0), and is an Open Educational Resource. Last edited by Siyavula Uploaders on May 27, 2009 4:49 pm -0500. Add to a lens