PressReader - Sarie: 2017-10-01 - Nu­we ba­ba, jy’s vies vir jou man
Nu­we ba­ba, jy’s vies vir jou man
Jul bon­del­tjie vreug­de is ge­bo­re, maar nou ba­klei jul­le soos kat en hond. Toe­maar, dis al­ge­meen. En red­baar!
“Een­mid­dag, ’n paar maan­de ná ons dog­ter­tjie se ge­boor­te, lê my man, Tom, uit­ge­strek op die rus­bank, sy oë vas­ge­na­el op die Tour de Fran­ce. Ter­wyl ek Syl­vie voed, vra ek of hy na die sta­pel was­goed sal om­sien. ‘Maar ek het dit laas keer ge­doen,’ sê hy. Met ’n pols wat be­gin jaag, ver­dui­de­lik ek as ons beur­te ge­maak het, was ek om­trent ’n hon­derd bon­dels was­goed voor hom.”
Jan­cee Dunn het han­de in die ha­re ge­sit oor haar en haar man se ru­sies ná hul dog­ter­tjie se ge­boor­te. Oor sy ma­nier om plan­ne te maak en by die deur uit te glip son­der om haar te raad­pleeg, wie van hul­le ver­dien om op ’n Sa­ter­dag bie­tjie laat te slaap en waar­om sý al die kos moet maak.
Sul­ke ru­sies kan on­her­stel­ba­re ska­de aan ’n hu­we­lik en kin­ders be­rok­ken. ’n A­me­ri­kaan­se stu­die toon ba­bas so vroeg soos ses maan­de wys ’n stres­re­spons op hul ou­ers se ont­stel­de stem­me. Jan­cee het be­sluit om el­ke moont­li­ke hulp­bron te ge­bruik om haar wan­kel­ri­ge hu­we­lik te red. ’n Jaar lank het sy haar in na­vor­sing ver­diep, ken­ners ge­raad­pleeg en haar man na hu­we­liks­te­ra­pie toe “ge­sleep”.
Dinge het ver­be­ter. Tom het haar be­gin help, sy was ge­luk­ki­ger en hy dus ook. Hul­le het ge­leer om ver­skil­le kalm te be­spreek en hul dog­ter­tjie het rus­ti­ger ge­raak. Jan­cee het boon­op ’n boek ge­skryf om an­der nu­we ou­ers te help: How Not to Ha­te Your Hus­band Af­ter Kids (Pen­guin Rand­om Hou­se, 2017).
Sy het ge­voel sy kan nie vrien­de en fa­mi­lie in haar ver­troue neem nie, want an­der ou­ers met pas­ge­bo­re ba­bas han­teer dinge dan so­veel be­ter. Sien jy nie ge­reeld stra­len­de ou­ers op so­si­a­le me­dia met #So­bles­sed daar­by nie?
Maar na­vor­sing wys pa­re in ne­ge uit tien ver­hou­dings is dras­ties min­der ge­luk­kig in die eer­ste paar jaar van ’n kind se le­we, sê dr. E­li­z­ma van der Smit, siel­kun­di­ge van K­lerks­dorp.
En ja, ont­nug­te­ring en woe­de teen­oor jou man is al­ge­meen. Jy slaap dalk ho­pe­loos te min, pro­beer self aan­pas by jou nu­we rol as ma en voel jou man on­der­steun jou nie reg­tig nie. “’n Ba­ba ver­an­der al­les in jou le­we. Daar is te min tyd vir dinge soos slaap en seks, te min geld en meer kom­mer en ir­ri­ta­sies,” vol­gens haar.
Daar word in­der­daad baie min, of niks, ge­praat nie oor hoe die prak­tie­se dinge in ’n huis­hou­ding en ver­hou­ding gaan werk ná die ba­ba se koms, sê Kar­lien Eras­mus, siel­kun­di­ge van Pretoria. Die mees­te voor­ne­men­de ou­ers sien net die ro­man­tie­se prent­jie van hul bon­del­tjie vreug­de in die ou­lik­ste stoot­wa­en­tjie.
Vroue voel dees­dae hul­le le­wer net so ’n groot by­drae tot die ge­sin se fi­nan­si­ë­le in­kom­ste. Dis mos net reg­ver­dig dat mans ook ’n be­lang­ri­ke rol in die ver­sor­ging en op­voe­ding van die kin­ders speel, sê sy.
Tye en rol­le het in­der­daad dras­ties ver­an­der en pa’s móét meer help en be­trok­ke wees (hoe­wel na­vor­sing wê­reld­wyd toon ma’s doen steeds baie meer), vol­gens dr. Van der Smit. Maar pas­op: Stu­dies wys hoe meer Pa by Ma se rol be­trok­ke raak, hoe meer kon­flik kan daar wees. Waak daar­teen dat dit ’n mag­spel word waar jul­le op me­kaar se to­ne trap.
Soms ver­geet ons ons het ’n groot voor­sprong bo mans as dit by kin­ders kom. Vroue ver­sa­mel mil­joe­ne stuk­kies in­lig­ting oor ba­bas via ’n “so­si­a­le pyp­lyn”, skryf Jan­cee. Hul­le pas as kind dalk ba­bas vir sak­geld op, woon ooi­e­vaarstees by, praat met ou­er ma’s – en het waar­skyn­lik reeds me­nings ge­vorm oor baie kwes­sies ra­ken­de kin­der­op­voe­ding. Mans nie. Dis daar­om soms mak­li­ker om dinge self te doen as om hom ook nog tou­wys te pro­beer maak.
Vol­gens dr. Van der Smit neem dit Pa boon­op lan­ger om ’n band met die ba­ba te vorm en daar­voor moet hy meer tyd met die kind deur­bring. Ja, jy weet meer en kan pro­ble­me vin­ni­ger op­los, maar laat hom toe om ook sy voe­te te vind – son­der jou wa­ken­de oog.
Ont­hou ook, vroue kan ’n klomp dinge ge­lyk doen, ter­wyl mans slegs op een ding fo­kus. Moet hom dus nie oor­wel­dig met ’n vae taak soos “kyk as­se­blief na die ba­ba vir ’n paar uur nie”, gee hom eer­der spe­si­fie­ke ta­ke.
Hy kan boon­op nie ruik wat jy wil hê nie. Kar­lien ver­dui­de­lik: “Die mees­te mans wat ek in te­ra­pie ge­vra
’n Ba­ba ver­an­der al­les in jou le­we Dr. Van der Smit
het, voel as hul vrou net meer di­rek vir hul­le sê wat hul be­hoef­tes is, sal dinge be­ter gaan. Moet dus nie ver­wag hy moet tus­sen die re­ëls lees nie. En gee po­si­tie­we te­rug­voe­ring as hy wel sin­vol op jou be­hoef­tes re­a­geer.”
Uit­ein­de­lik, sê sy, moet el­ke ou­er­paar be­paal wat werk vir hul­le. “Elk­een se ‘ blou­druk’ – hoe dinge in jul on­der­skeie ou­er­huis was – speel dalk die groot­ste rol in jul ver­wag­tin­ge vir jul eie hu­we­lik. As jou pa baie be­trok­ke by jou le­we was, gaan jy on­be­wus­te­lik/ be­wus­te­lik ook van jou man ver­wag om meer daar te wees vir jul kin­ders. Práát oor jul ver­wag­tin­ge vir jul on­der­skeie ou­er­skap­rol­le.”
Weet dus kon­flik is nor­maal ná ’n nu­we ba­ba. Pas jou ver­wag­tin­ge aan. Die werk­lik­heid ver­skil ge­woon­lik he­mels­breed van jou fan­ta­sie, sê dr. Van der Smit.
Sy gee nog wen­ke
Waak teen die “ek-is moe­ër-a­sjy”-kom­pe­ti­sie. Kry soms hulp (’n ou­er of kin­der­op­pas­ser) so­dat jul­le al­bei kan rus. Of kom oor­een jy slaap Sa­ter­dae laat en hy Son­dae. Dalk werk dit be­ter as jul­le ’n “een­dag-aan-een-dag-af-oor­een­koms” het. (Hy staan by­voor­beeld een nag op, jy die vol­gen­de een.) Be­paal wat vir jul­le die bes­te werk.
’n Vas­te roe­ti­ne vir die ba­ba kan baie help met die “ek-skreeu-vir­mam­ma-ver­skyn­sel”. As Pa weet bad­tyd is sy werk, is daar geen de­bat nie. Jul ba­ba is ook ge­woond daar­aan.
Werk pre­sies uit wat­ter ta­ke wie doen. Be­sluit wie is goed waar­mee en wie hou van wat. Spe­si­a­li­se­ring werk be­ter.
Moe­nie die ba­ba da­de­lik vir Pa gee as hy ná werk by die deur in­stap nie. Gee hom kans om eers a­sem te skep. Ont­span dalk eers saam as ge­sin en los hul­le dan ’n bie­tjie al­leen.
Moe­nie aan­vaar hy sal sien jy is be­sig en vry­wil­lig in­spring om te help nie. Mans re­a­geer be­ter op di­rek­te op­drag­te (son­der ’n sar­kas­tie­se stem­toon). Be­dank hom vir sy hulp, al kry jy nie nood­wen­dig el­ke keer ’n dan­kie nie.
Plak ’n lys met ta­ke teen die ys­kas op en ruil dalk el­ke week.