PressReader - Finweek Afrikaanse Uitgawe: 2017-05-25 - Lon­min: Lê be­ter tye reg­tig voor?
Lon­min: Lê be­ter tye reg­tig voor?
Finweek Afrikaanse Uitgawe - 2017-05-25 - Die Week In Die Nuus - Deur Da­vid Mckay
kon­tant­vloei.n Ben Ma­ga­ra, uit­voe­ren­de hoof van Lon­min, meen be­ter dae lê vir die myn voor, maar ont­le­ders is steeds be­kom­merd oor die groep se
á Lon­min se half­jaar­sy­fers vroe­ër in Mei, waar­in kon­tant voor­han­de van $114 mil­joen in die ses maan­de van die vo­ri­ge jaar tot $75 mil­joen ge­val het, was ont­le­ders soos al­tyd skep­ties oor Lon­min.
Daar is selfs ge­rug­te dat Si­ba­nye Gold die maat­skap­py gaan oor­neem wan­neer die kon­tant op­raak en Lon­min die mark om meer fond­se na­der. Aan die ein­de van 2015 het Lon­min her­ka­pi­ta­li­se­ring ter waar­de van $407 mil­joen deur mid­del van ’n reg­te-uit­gif­te no­dig ge­had.
Hy het vroe­ër in Mei ge­sê hy het steeds net­to waar­de van so­wat $340 mil­joen bo­kant die $1,4 mil­jard wat no­dig is as ’n sleu­tel­skul­d­oor­een­koms met uit­le­ners, maar erns­ti­ge pro­ble­me met pro­duk­sie of die pry­se van pla­ti­num­groep­me­ta­le (PGM’S) kan aan­deel­hou­ers on­ge­mak­lik laat voel. Dit is be­lang­rik om in ge­dag­te te hou dat staats­pen­si­oe­ne aan Lon­min bloot­ge­stel word: die O­pen­ba­re Be­leg­gings­kor­po­ra­sie is een van Lon­min se groot­ste be­leg­gers.
Ben Ma­ga­ra, uit­voe­ren­de hoof van Lon­min, bly eg­ter po­si­tief. Daar was in Maart, toe die maat­skap­py ge­lyk­ge­breek het [wat kon­tant­vloei be­tref], vol­doen­de be­wys om te toon be­ter dae lê voor, het Ma­ga­ra in ’n on­der­houd met fin­week ge­sê.
“Dit gee ons die ver­troue dat as ons al­mal saam­trek, ons ten min­ste kon­tant­neu­traal kan wees. Daar was ’n ver­be­te­ring in die pal­la­di­um­prys, ter­wyl die laag­te­pun­te in pla­ti­num dalk die mark is wat die on­der­punt be­reik, hoe­wel ek nooit oor­haas­ti­ge ge­volg­trek­kings daar­oor sal maak nie,” het hy ge­sê.
“Ro­di­um was re­de­lik goed vir ons, en ons trek voor­deel uit die ho­ër chroom­prys; ons dink dus ons kan ge­lyk­breek­punt be­reik,” het hy ge­sê. Ma­ga­ra het ont­wy­kend ge­ant­woord oor of A­pril en Mei ook ge­lyk­ge­breek het. “Dit is jou af­lei­ding, maar dit kan dalk ver­keerd wees,” het hy ge­sê.
“Ek dink dit moet ook be­klem­toon word dat ons kon­tant van $75 mil­joen be­ter is as die net­to kon­tant van $69 mil­joen met die slui­ting van die reg­te-uit­gif­te (die ein­de van 2015), ter­wyl ons toe­gang tot li­ki­di­teit nou $447 mil­joen is in ver­ge­ly­king met $422 mil­joen ná die reg­te-uit­gif­te,” het hy ge­sê. “Lon­min is dus ef­fens be­ter daar­aan toe as twee jaar ge­le­de. Ons het ook ka­pi­taal­uit­ga­wes van $1,6 mil­jard uit­ge­stel, en ons groot­maat­uit­skot­pro­jek kom vol­gen­de jaar in be­dryf. Dit sal ons goed­koop­ste on­se pla­ti­num pro­du­seer,” het Ma­ga­ra ge­sê. Ont­le­ders bly eg­ter be­kom­merd. “Ná Lon­min se re­sul­ta­te (vir die eer­ste half­jaar) glo ons steeds hy bly dié wê­reld­wye mar­gi­na­le kos­te­pro­du­sent van pla­ti­num,” het Gold­man Sa­chs in ’n ver­slag ge­sê. “As so­da­nig, en son­der ’n te­kort aan PGM’S in die mark, glo ons dat Lon­min sal voort­gaan om kon­tant te ver­brand.
“Die her­ha­len­de kwes­sie is dat e­ni­ge op­tre­de deur Lon­min om sy een­heids­kos­te te ver­laag die prys sal ver­laag ten­sy hy ’n la­er een­heids­kos­te by die Ma­ri­ka­na-kom­pleks kan kry as Im­pa­la se Rus­ten­burg-huur­ge­bied,” het hy ge­sê.
Trou­ens, Lon­min se kos­te styg tot tus­sen R11 300 en R11 800 per ons in ver­ge­ly­king met die oor­spronk­li­ke skat­ting vir die jaar van R10 800 tot R11 300 per ons. Dit is weens la­er as ge­raam­de pro­duk­sie in die eer­ste ses maan­de van die jaar.
Ma­ga­ra het pro­duk­sie­tei­kens on­ver­an­derd ge­hou op 650 000 on­se tot 680 000 on­se, maar die groep staar voort­ge­set­te ont­wrig­ting in die ge­sig by twee van sy skag­te, wat deur pro­tes­ak­sie van le­de van die Ba­po ba Mo­ga­le-ge­meen­skap ge­raak word.
Die pro­tes hou ver­band met ei­se vir werk en word am­per se­ker­lik be­ïn­vloed deur Lon­min se her­struk­tu­re­ring ver­le­de jaar, waar­in so­wat 6 000 werk­ge­leent­he­de ge­raak is; so­wat 15% van sy werks­mag. As die be­lang­rik­heid van ’n suk­ses­vol­le Lon­min vir die hand­ha­wing van so­si­a­le sa­me­ho­rig­heid in Rus­ten­burg ooit ge­de­mon­streer word, is dit nou. Die maat­skap­py het steeds so­wat 25 000 men­se in die ge­bied in diens. Dit is dus baie be­lang­rik vir die Suida­fri­kaan­se sa­ke­ge­meen­skap.
Ma­ga­ra het in ant­woord op ’n vraag ge­sê dit is on­waar­skyn­lik dat die Ba­po ba Mo­ga­le-pro­tes tot iets gro­ters sal ver­sprei, maar hy hou die si­tu­a­sie nie­te­min fyn dop. “Dit is nie ’n en­ke­le, ho­mo­ge­ne ge­meen­skap (wat na­by die myn woon) nie, en ons dink dit is ’n ge­ï­so­leer­de ge­beur­te­nis,” het hy ge­sê.
Maar Lon­min ver­loor tog pro­duk­sie. Met die laas­te be­re­ke­ning is so­wat R50 mil­joen in in­kom­ste ver­loor om­dat die E2- en E3-skag­te ont­wrig word deur pro­tes­op­tog­te, som­mi­ge daar­van ge­weld­da­dig, en met in­ti­mi­da­sie van werk­ne­mers. “Daar­die twee skag­te – E2 en E3 – be­slaan slegs 3% van ons pro­duk­sie, maar e­ni­ge pro­duk­sie is nut­tig. Selfs 1% is nou be­lang­rik,” sê Ma­ga­ra. ■ te­rug­voer@fin­week.co.za
“Lon­min is dus ef­fens be­ter af as twee jaar ge­le­de. Ons het ook ka­pi­taal­uit­ga­wes van $1,6 mil­jard uit­ge­stel, en ons groot­maat­uit­skot­pro­jek kom vol­gen­de jaar in be­dryf. Dit sal ons goed­koop­ste on­se pla­ti­num pro­du­seer.”
R50m. Met die laas­te be­re­ke­ning is so­wat in in­kom­ste ver­loor om­dat die E2- en E3-skag­te ont­wrig word deur pro­tes­op­tog­te.