Mede-eienaarskap: Is dit lewenslank, of kan ek daaruit kom? - Jou Geld | Solidariteit WêreldJou Geld | Solidariteit Wêreld
Tuis › 2016-begroting › Mede-eienaarskap: Is dit lewenslank, of kan ek daaruit kom?
Vraag: “Ek en ‘n vriend is mede-eienaars van ‘n eiendom. Vir ‘n klompie jare het ek hom probeer oortuig dat ons die eiendom moet verkoop, maar hy weier. Ek sien net nie meer enige waarde daarin om die eiendom te behou nie. Is daar enige manier wat ek hom kan dwing om te verkoop?”
Antwoord: ‘n Kenmerkende eienskap van mede-eienaarskap van eiendom in vergelyking met alle ander vorme van mede-eienaarskap soos vennootskappe of assosiasies, is die feit dat ‘n mede-eienaar vrylik sy aandeel van die eiendom mag verkoop, sonder kennisgewing aan die ander mede-eienaar. Jy kan egter slegs hierdie reg uitoefen as daar geen voorafgaande ooreenkomste tussen jou en jou mede-eienaar bestaan waarin julle albei ooreengekom het oor die manier waarop die vervreemding van jou aandeel in die eiendom hanteer moet word nie. Om te kies om hierdie reg om jou aandeel te verkoop uit te oefen kan egter die verhouding benadeel, aangesien jou mede-eienaar mag voel dat hy geforseer word in mede-eienaarskap met iemand wat hy nie ken of goedkeur nie.
Die kompeterende belange hier is dat jy nie jou mede-eienaar kan dwing om sy aandeel van die eiendom te verkoop as hy nie wil nie, en nog minder kan jou mede-eienaar jou dwing om teen jou wil ‘n mede-eienaar te bly.
Die goedkoop en minder tydrowende opsie sal wees as jy en jou vriend kan ooreenkom dat hy jou aandeel teen ‘n markverwante prys koop. Van belang hier is dat jy en jou vriend eers julle uiterste bes moet doen om die geskil vriendskaplik op te los, voordat op litigasie besluit word, aangesien ons howe sal vra dat jy en jou mede-eienaar die stappe voorhou wat reeds geneem is om die kwessie op te los.
As bogenoemde onmoontlik is, verleen ons regstelsel aan jou die reg om die hof te nader vir verdeling van die eiendom. Verdeling van die eiendom behels in kort dat die hof fisies die eiendom tussen die mede-eienaars verdeel in ooreenkoms met die waarde van die eiendom en elke mede-eienaar se aandeel daarin.
As die fisiese verdeling van die eiendom onprakties is, het die hof die vryheid om te besluit op ‘n alternatiewe oplossing wat die hof as gepas beskou, soos om te beveel dat die eiendom by wyse van ‘n publieke veiling verkoop word en die opbrengs daarvan tussen die mede-eienaars verdeel word ooreenkomstig aan julle onderskeie aandele in die eiendom. Die hof kan ook byvoorbeeld jou mede-eienaar beveel om jou uit te koop. Die hof sal dus, met verwysing na die omstandighede, ‘n bevel maak wat regverdig en billik teenoor beide jou en jou vriend is.
Wat ons kan leer uit jou situasie, is dat sou jy ‘n ooreenkoms van mede-eienaarskap van eiendom wil betree, jy regshulp moet verkry om die gepaste strukture en entiteite ten opsigte van jou behoeftes te bespreek en ‘n ooreenkoms te laat optrek wat duidelik aspekte soos die verkoop van die eiendom en die onderskeie regte en pligte van jou en jou vriend uitstippel. Dit kan ‘n hele paar hoofbrekens en selfs litigasie in ‘n latere stadium, help vermy.