Die Santa Maria Novella is 'n kerk wat geleë is in Florence, Italië teenoor die stad se hoof spoorwegstasie, waaraan dit ook sy naam verleen. Chronologies-gesien is dit die eerste groot basiliek wat in Florence gebou is, en die stad se hoof Dominikaanse kerk.
Die kerk en aangrensende klooster bevat 'n groot hoeveelheid kunsskatte en begrafnismonumente. Veral bekend is die fresko's deur meesters van die Gotiese kuns, en die skilderkuns van die vroeë Renaissance. Die kerk was gefinansier deur die belangrikste Florentynse families, wat sodoende voorsorg getref het daarvoor dat hulle begrafniskapelle op gewyde grond sou verkry.
Die uitgestrekte interieur is gebaseer op 'n basilika-plan, en ontwerp as 'n Egiptiese kruis (T-vormig). Dit word verdeel in 'n skip, twee gange met vensters en 'n kort transept. Die groot skip is 100 meter lank en gee 'n indruk van soberheid. Die steunpilare is eenvormig en beskik oor Korinthiese kolomme wat puntige Gotiese boë bo dra. Die ribbe en boë is almal swart en van wit polichroom.
Daar word 'n trompe l'oeil-effek geskep waardeur die naaf na die apsis se kant toe langer lyk as die werklike lengte daarvan, omdat die steunpilare tussen die skip en die gang progressief nader kom soos wat die kansel genader word.
Die Heilige Drie-eenheiddeur Masaccio, wat feitlik halfpad langs die linkerkantse gang geleë is, is 'n baanbreker werk uit die vroeë Renaissance-werke van Masaccio] wat sy nuwe idees oor perspektief en wiskundige proporsies vertoon. Die betekenis daarvan vir die skilderkuns kan maklik vergelyk word met die belangrikheid van Filippo Brunelleschi ten opsigte van argitektuur en Donatello ten opsigte van beeldhouwerk. Die beskermhere was die regter en sy vrou, lede van die Lenzi-familie, wat hier op hul knieë uitgebeeld word. Die kadawergraf beskik oor 'n Latynse epigram met die inskrywing: "Ek was eens wat jy is, en wat ek is, sal jy word."
Die Cappella Strozzi di Mantova is aan die einde van die linkerkantse transept geleë. Die fresko's is deur Nardo di Cione (1350-1357) en aangevra deur Tommaso Strozzi, 'n voorouer van Filippo Strozzi. Die fresko's is geïnspireer deur Dante se Goddelike Komedie: met die Laaste Oordeel (op die agterkantse muur; insluitende 'n portret van Dante), die hel (aan die regterkantse muur) en die paradys (aan die linkerkantse muur). Die hoofaltaarstuk van Die Verlosser met die Madonna en die heiliges is deur Nardo di Cione se broer, Andrea di Cione, beter bekend as Orcagna. Die groot loodglasvenster aan die agterkant is van 'n tekenprent gemaak deur die twee broers.
Die Della Pura-kapel is noord van die ou begraafplaas geleë. Dit dateer uit 1474 en is met Renaissance-kolomme gebou. Dit is in 1841 deur Gaetano Baccani herstel. Aan die linkerkant is daar 'n halfmaanvormige deel met 'n 14de-eeuse fresko getitel Madonna and Child with St Catherine. Op die voorste altaar is daar 'n houtkruisiging deur Baccio da Montelupo (1501).
Die Bardi-kapel, die tweede kapel aan die regterkant van die apsis, is deur Riccardo Bardi op die been gebring en dateer uit die vroeë 14de eeu. Die hoë reliëf op 'n pilaar beeld 'St Gregory blessing Riccardo Bardi uit. Die mure toon 'n paar vroeë 14de-eeuse fresko's wat aan Spinello Aretino toegeskryf word. Die Madonna del Rosario op die altaar is deur Giorgio Vasari (1568)
Die sakristie aan die einde van die linkerkantse gang is in 1380 deur die Cavalcanti-familie gebou as die Kapel van die Aankondiging. Dit huisves, na 'n onlangse tydperk van veertien jaar se restourasie en opknapping, die enorme Crucifix with the Madonna and John the Evangelist, te wete 'n vroeë werk deur Giotto. Die sakristie word ook versier deur 'n geglasuurde terra cotta en 'n marmerstuk deur Giovanni della Robbia (1498). Die kaste is in 1593 deur Bernardo Buontalenti ontwerp. Die skilderye aan die muur word toegeskryf aan Giorgio Vasari en aan ander kontemporêre Florentynse skilders. Die groot Gotiese raam met drie onthullende vensters teen die agterste muur dateer uit 1386 en is gebaseer op tekenprente deur Niccolò di Pietro Gerini
Die Spaanse kapel is van 1365 tot 1367 deur Andrea di Bonaiuto, ook bekend as Andrea da Firenze, gedekoreer. Die groot fresko aan die regterkantse muur beeld 'n Allegorie van die Aktiewe en Triomfantelike Kerk en van die Dominikaanse orde uit. Dit is veral interessant omdat dit op die agtergrond 'n groot pienk gebou vertoon wat volgens sommige 'n mate van insig mag bied in die oorspronklike ontwerpe vir die Duomo van Florence deur Arnolfo di Cambio (voordat Brunelleschi se koepel gebou is ). So 'n interpretasie is egter fantasie, aangesien die Duomo nooit bedoel was om pienk te wees nie, en ook nie bedoel was om 'n kloktoring aan die agterkant te hê nie. Hierdie fresko bevat ook portrette van Pous Benedictus IX, kardinaal-broeder Niccolò Albertini, hertog Guido di Poppi, Arnolfo di Cambio en die digter Petrarch.
Die vierdelige boogdak bevat tonele van Christus se opstanding, die navicella, die Hemelvaart en Pinkster. Die vyf-paneel Gotiese poliptiek wat waarskynlik oorspronklik gemaak is vir die altaar van die kapel, en wat die Madonna Enthroned with Child and Four Saints deur Bernardo Daddi uitbeeld, dateer uit 1344 en word tans uitgestal in 'n klein museumarea wat bereik kan word deur glasdeure aan die einde van die klooster. Saam kombineer die komplekse ikonografie van die boogdakplafon en mure en altaar om die boodskap van Dominikaanse orde as 'n gids tot die redding van siele oor te dra.
Giorgio Vasari was die argitek wat in 1567 opdrag gekry het van Groothertog Cosimo I vir die eerste verbouing van die kerk. Die opdrag het ingesluit dat die oorspronklike rood skerm ( 'n Skerm, tipies van gevormde hout of klip gemaak, wat die naaf of skip van 'n kerk, van die kansel van die kerk skei. Roodskerms word in die hele Wes-Europa aangetref, en dateer hoofsaaklik uit die 14de tot die 16de eeu.) en solder verwyder moes word, en dat ses kapelle bygevoeg moes word tussen die kolomme.
'n Sfeer (aan die linkerkant) en 'n gnomon (aan die regterkant) is in 1572 deur Ignazio Danti, 'n sterrekundige of astroloog van Cosimo I, tot die blinde boë van die onderste fasade bygevoeg. Die tweede verbouing is ontwerp deur Enrico Romoli en is tussen 1858 en 1860 uitgevoer.
Sandro Botticelli – vroeë werk, 'n geboortetoneel bo die deur (Aanbidding deur die Drie Wyses (1475))