Antwoord op... SABBAT en SONDAG - Forum 2.0 - jimileroux.com
Antwoord op... SABBAT en SONDAG
Posted by Jimi le Roux on February 6, 2009 at 4:26pm in Geestelike vrae forum
['n Baie meer volledige studie oor die Sabbat en Sondag (16p) is onder aan hierdie blad beskikbaar. Laai dit gerus af. Die onderstaande is 'n kort opsomming.]
Dankie vir jou briefie....
Ons sien dit so (en respekteer daarmee ander se opinie ook - Rom 14:5-6):
1. Die Sabbat is ingestel as verbondsteken vir die Jode (Eks 23:10+ en heelwat ander plekke, soos jy ook noem). Ons sien dat die Jode wat Christene geword het (tot vandag, dink ek) die Sabbat hou, maar die heidene wat Christene geword het (soos die Griekse gemeentes aan wie die NT briewe gerig is), nie gevra word om die sabbat te hou nie. Die "Konsilie" van Jerusalem waarna Hd 15 verwys, lê dan ook nie die vir Griekse Christene die Sabbat (of ander Joodse maatreëls, soos die besnydenis) op nie. Enkele maatreëls, ter wille van die gewete van die Joodse Christene se gewete word getref. Ons kry ook nie die indruk dat die heidense Christene (soos ons) die Sabbat gehou het nie, maar die Sondag (Hd 20:7 in Troas; 1 Kt 16:2; Op 1:10). Die Joodse Christene het (lyk vir ons) die Sabbat en die "Dag van die Here" gehou. Die Sabbat is tereg die sewende dag van die week, en ons as Christene vier dus nie die Sabbat nie. As iemand die Sondag "sabbat" noem is dit in 'n oordragtelike sin.
2. Ons kan ook eintlik nie die Sabbat hou nie. Die OT reëlings vir die Sabbat sluit baie dinge in, bv. nie vuur maak nie, nie handel dryf nie, nie verder as 'n sekere ent beweeg of reis nie. Geen werk verrig hoegenaamd. Die ortodokse Jode wat die Sabbat hou gee gehoor hieraan deur bv. op Shabat geen elektrisiteit hoegenaamd aan te skakel nie. Jy kan nie eers in Israel op Sabbat die knoppie van die hyser druk nie - hy is so gestel dat hy op elke vloer self oopgaan - jy stap net in en uit. Ons weet nie eintlik wat die (Joodse) Sabbat is nie. Om na 'n braaivleis van varktjops op die eerste dag van die week te sê jy gaan lê nou, is goed (geniet dit!), maar moenie sê jy hou die Sabbat nie, aikona! Ons oortree die OT van 'n kant af, bv. net deur die lig aan te skakel, die kos te kook, in die kar te klim en te ry, ens. Om sekere goed uit te skakel soos swem, naaldwerk doen, sport doen, inkopies doen is goed as dit tussen jou en die Here is, terwille van 'n Sabbatsbeginsel, maar so wetties as wat dit in verlede voorgehou was (dat jy met jou naald in God se oog steek) is sommer 'n oefening in lukraakheid. Ons mag die skottelgoed was, maar nie gaan swem nie? Nee, met die Sabbat het dit min te doen.
3. Die vraag moet ook gevra word waarom ons dan die sabbat hou, as ons nie die ander reëlings van die Ou Testament nie hou nie? Ook die besnydenis is 'n ewige instelling en verbondsteken vir die Jode, en Paulus het reeds besluit om Titus nie te besny nie (Gal 2:3-5), om die waarheid van die kruis te bevestig. Dan nog die Kosher-wette, waaroor die Skrif in hoofstukke uitwei. Die word net ignoreer (vandaar die varktjops). So ook met ander, meer spesifieke Joodse instellings, en dinge wat op hulle kultus betrekking gehad - wat natuurlik deur die Here ingestel was, maar vir hulle spesifiek bedoel was. Ook as jy met 'n Jood gesels, sal hy sê dat hierdie dinge nie vir die heidene bedoel is nie. Hulle het geen behoefte of begeerte dat nie-Jode die Sabbat hou (soos hulle), kosher eet, besny word, ens. nie. Trouens, die Jode het geen belang om hul geloof te verbrei nie, punt - maar dis 'n ander tema (hulle glo bv. glad nie jy moet 'n Judaïs wees om gered te word nie).
4. Die teologie agter die Sabbat is belangrik: Volgens Paulus word die Sabbat nie deur die Christene gevier nie (Kol 2:16-17) omdat daardie dinge skaduwees (of tipes) was wat na Christus gewys het, soos die hele Ou Testamentiese bestel, waarvan Christus die vervulling is. Die Hebreërskrywer sê Christus het gekom om aan ons die sabbatsrus te bied nadat ons gewerk het deur die wet te hou (Heb 4:9-11). Hy is die Rus, en die vervulling van die Sabbat - soos met die ander OT-skadus wat na Hom wys (Heb 8, 9, 10). As Hy dan gekom het, hoe sal ons dan nog aan die skadus vashou? Mens moet ook Galasiërs 3 en 4 en Romeine 7 en 8 goed verstaan, waar Paulus argumenteer wat die verband tussen die wet (OT) en genade (NT) is. Het die wet verval? Nee! Die wet bly staan, maar Jesus het vir ons kom wys hoe die wet gehou moet word. Hy het elke wet se essensie uitgelig en kom onderstreep - nie die vormlike nie (sien bv. Mat 5:17-48; 15:1-20 en 23:13-28).
5. Dan moet ons natuurlik onthou dat Jesus self gekruisig is (deels) omdat Hy die Sabbat kom "breek" het. Keer op keer is Hy daaroor aangeval (want hulle het bv. ge-"oes" [Mat 12:1-8], en Hy het genees [Mat 12:9-14, Joh 5:1-17] op die Sabbat, waarop Hy verklaar: Die Seun van die Mens is immers Here oor die Sabbat. Weereens kan ons vra: as die Here die wese van die Sabbat kon demonstreer en toepas het, hoe kan ons nog by die vormlike bly? Volg ons Hom, of Moses na? Jesus sê (Mk 2:27) dat die Sabbat vir die mens gemaak is, en nie die mens vir die Sabbat nie.
6. Is die Sabbat dan egter net 'n reliek van die Jode wat ons maar kan agterlaat? Nee, natuurlik nie. As deel van die 10 gebooie is dit inderdaad 'n uitdrukking van God se wil vir ons. Daarom moet daar 'n Sabbat in ons lewe wees, of sal ons sê dat die Sabbatsbeginsel vir ons heilig moet wees. Die waarde van die Sabbat is dat dit ons leer om o.a. (1) ons liggame op te pas (immers as God gerus het van sy werk, hoeveel te meer ons!), (2) op die Here te vertrou (ons eie werk is nie genoeg nie), (3) om vanuit ons rus te werk (ons is nie robotte nie) en (4) te besef dat die lewe oor meer as die fisiese en materiële gaan. Dit herinner ons (5) ook dat ons nie deur werke gered word nie, maar in Christus se werk moet rus.
7. Het die katolieke nie die Sabbat vir die Sondag verruil nie? Ja en nee. Daar was nogal 'n ongelukkige moddergooiery in die verband tussen katoliek en protestant in die verlede, waarop 'n katoliek gesê het: "as ons dan so verkeerd is, waarom hou julle nog die Sondag, wat ons ingestel het?" DIt word as bewys voorgehou dat die Sondag eintlik deel is van die hele katolieke sisteem, ens. Dis nie eintlik waar nie. Ons moet twee dinge onthou: (1) voor die Reformasie was daar maar net een kerk in die Weste. Dit is wat ons die katolieke kerk noem ("katoliek" beteken "algemeen"). Dit was ons almal se kerk. Dit was DIE KERK, nie 'n spesifieke denominasie (soos vandag) nie. (2) Daarmee sê ons nie dat alles wat die (katolieke) kerk voor die Reformasie gedoen het goed was nie - nee, die Reformasie was baie nodig - maar terselfertyd kan ons darem ook nie sê alles wat die (katolieke) kerk gedoen het was verkeerd of sleg nie. O nee, ons geestelike vaders was almal "katolieke" in die Vroeë Kerk, en selfs deur die eeue het die "katolieke" kerk baie sake reg onderskei en in wese die evangelie bewaar. Ons kry immers ons Bybel van die "katolieke", wat die kanon vasgestel het, die geloofsbelydenisse opgestel het, ens. En die besluit dat die Sondag die "heilige dag" word in die kerk en in die Ryk, was om legitimiteit en finaliteit te verleen aan 'n gebruik wat reeds bestaan het - sedert die Nuwe Testament. Dit is dieselfde besluit wat baie protestante sinodes en belydenisse sedertdien herhaal het. Dis nie uniek tot die "katolieke" nie - ons sien dit basies dieselfde.
8. Hoe vier ons dan 'n Sabbat? Uit die NT lei ons dus af: (1) ons vier dit nie soos die Jode nie, nie op die sewende dag nie, en ook nie volgens hulle gebruike nie; (2) ons vier dit op die Sondag ("die dag van die Here"), wat sedert die NT Kerk spesiaal was omdat dit Jesus se opstandingsdag was; (3) ons kom as gemeente bymekaar en wy die dag vir geestelike dinge; (4) ons rus van ons werk (die Sabbatsbeginsel) deur te ontspan, met ons gesinne te verkeer, en na liggaam en gees kragte op te bou. Elke mens moet so 'n heilige dag in sy week te hê. En om in die winkels rond te loop, uit te ry na vriende, in die park krieket te speel, rondom die swembad te ontspan, is ook deel van die rusdag, net soos dit is om op Sondae kerk toe te gaan, 'n geestelike boek te lees of aan jou Padlangs-kursus te werk! Dit is my opinie.