Minder sterftes weens drankverbod, maar dis onvolhoubaar – studie(Argieffoto: pixabay) Alkohol speel ŉ beduidende rol in die traumatiese beserings en die gevolge daarvan – en onnatuurlike sterftes in Suid-Afrika is reeds hoog. Navorsers verbonde aan die Suid-Afrikaanse Mediese Navorsingsraad (MNR) en die Universiteit van Kaapstad se Sentrum vir Aktuariële Navorsing (CARe) waarsku egter dat ŉ algehele verbod nie ŉ volhoubare langtermynoplossing is om onnatuurlike sterftes te verhoed nie. Hulle maan ook dat die uitwerking van ŉ algehele drankverbod mettertyd kan verminder omdat mense verwag dat só ŉ verbod ingestel kan word en onwettige verkope toeneem. Die navorsers het die weeklikse sterftedata van Januarie verlede jaar tot die middel van April vanjaar gebruik en bevind die uitwerking van ŉ verbod op drank is net beduidend indien dit in die geheel verbied word. Gedeeltelike beperkings op drank is volgens die navorsers hoofsaaklik ondoeltreffend om die getal onnatuurlike sterftes te verminder. Pres. Cyril Ramaphosa het verlede Sondag, tydens ŉ aankondiging oor die verskerping van afsonderingsregulasies, ook ŉ hernieude en algehele verbod op drankverkope ingestel. Dit is die vierde verbod sedert Suid-Afrika die eerste keer in afsondering geplaas is. Dit is ook ŉ stap wat groot kritiek uit die drankbedryf ontlok het. Prof. Tom Moultrie, hoofskrywer van die studie en direkteur van CARe, sê die navorsing het aangetoon dat die weeklikse getal onnatuurlike sterftes 49% laer is as wat op vlak 5 – die sogenaamde harde inperking – tussen Maart en Mei verlede jaar verwag is. Dit was ook 26% laer – altesame 42 sterftes minder – as die verwagte syfer toe drank verbied en ŉ gesamentlike aandklokreël van tussen vier en sewe uur ingestel is. “Die studie het egter geen vermindering in onnatuurlike sterftes waargeneem wanneer daar gedeeltelike of geen beperkings op alkoholverkope was nie – met uitsondering van die ses weke lange tydperk in Junie en Julie verlede jaar, ná die einde van vlak 5 van afsondering,” sê Moultrie. Hy sê in die tyd dat alkoholverkope vir tuisgebruik verbied en ook nie by kuierplekke verkoop is nie, was onnatuurlike sterftes 13% laer as verwag. Die navorsers sê hoewel ŉ verbod op alkoholverkope as ŉ sogenaamde stomp instrument beskou word, word die argument dat dit die aandklokreël eerder as die drankverbod is wat sterftes verminder, deur die bevindings weerlê. Die navorsers sê alle tydperke wanneer ŉ algehele verbod op drank ingestel is, het gepaardgegaan “met beduidende afnames in onnatuurlike sterftes wat wissel van 42 sterftes per dag met ŉ aandklokreël van tussen vier en sewe uur, tot 74 sterftes per dag onder algehele afsondering”. Die vermindering word egter toegeskryf aan ŉ skielike afdwing van die verbod en binne die raamwerk van ernstige beperkings op beweging en ekonomiese aktiwiteit. “Desnieteenstaande is die uitslae konsekwent met data dat ŉ geraamde minimum vermindering van 21 onnatuurlike sterftes in Suid-Afrika per dag saamgeval het met die inwerkingstelling van die drankverbod in middel Julie verlede jaar,” lui die verslag. Die studie het bevind “hoewel ŉ algehele verbod op die verkoop van drank dalk onnatuurlike sterftes kan verminder en die oorlading van die gesondheidsorgstelsel tydens opvlammings in Covid-19 help voorkom, gaan die langtermyninwerkingstelling van die beleid beduidende opweging in terme van ekonomiese aktiwiteit, asook lewens en inkomste benodig”. Prof. Charles Parry, direkteur van die MNR se navorsingseenheid vir alkohol, tabak en ander dwelms én medeskrywer van die studie, sê deur ŉ verband tussen drank en onnatuurlike sterftes te trek, voeg die studie waarde by die bewyse wat Suid-Afrikaanse beleidsmakers in staat stel om bewysgedrewe strategieë om die skade van alkohol te beperk, in werking te stel. “Dit sluit onder meer in strenger advertensie- en bemarkingsbeperkings, minimumeenheidpryse, verhoogde aksynsbelasting, ŉ verhoging van die minimum ouderdom om te drink en beperkings op die grootte van houers,” sê Parry. Die navorsers sê die afwesigheid van die oorsaak van sterftes beperk die vermoë om te bepaal of daar ŉ beduidende uitwerking in byvoorbeeld moord, selfmoord of verkeersverwante sterftes was. Prof. Richard Matzopoulos, ook ŉ medeskrywer en verbonde aan die MRK, sê die MRK beoog om weer ŉ soortgelyke studie te doen en data van forensiese patologielykshuise te gebruik om die beseringsprofiel te vergelyk met inligting wat voor die pandemie versamel is. “Datastelsels moet egter dringend verbeter word om die oorsake van sterftes en data van die gesondheidsdiens in bykans reële tyd beskikbaar te stel, sodat dit beter dopgehou kan word en die reaksie op toekomstige uitbrekings van aansteeklike siektes verbeter kan word,” sê Matzopoulos.