Poenankies (uitgespreek met die klem op die “oe”) beteken “oulik” of “fraai”, ’n lekker alternatief vir die Engelse cute. Dis ’n ou bekende woord in die suideliker en westeliker vorme van Afrikaans, en in die 2017-uitgawe van die Afrikaanse woordelys en spelreëls word poenankies vir die eerste keer as Standaardafrikaans erken.Maar vanwaar poenankies, Gehasi?
Geen etimologiewoordeboek sprak ’n sprook oor die herkoms van die woord nie. Ek vra en snuffel rond. Uiteindelik kom die bekende skrywer en historikus Dan Sleigh tot my redding met ’n interessante en aanneemlike teorie wat hy per e-pos aanstuur. Nou ploeg ek ’n bietjie verder met sy gedagtespan . . .
Gerhard van Huyssteen is ’n taalkundige aan die Noordwes-Universiteit. gerhard.vanhuyssteen@ nwu.ac.z
Die opwinding om vir ’n ruk jou alleenheid eenkant toe te skuif in ’n vreemde plek waar niemand jou ken nie, het jou laat kop verloor. Dit dui op emosionele volwassenheid dat jy daarna perke gestel het en kon wegstap van iets wat vir julle albei hartseer kon inhou.
Die oomblik van spyt wat jy nou ervaar, is niks vergeleke met ’n lewenslange verwyt as jul speletjies sy huwelik laat verbrokkel het nie. Nou moet jy jouself vir jou oordeelsfout vergewe en met jou lewe aangaan.
Jy mis hóm nie soseer nie, maar wel die kort ruk van vriendskap en innigheid wat jy geken het. Alles is nie verlore nie, want jy kan dit weer ervaar, maar dié keer saam met iemand sonder ’n ring aan sy vinger.
Maak jou lewe vol met vriendskappe en ander mense met wie jy lekker kan gesels. As jy weer op reis gaan, maak seker dat jy vooraf afsprake maak om in jou vrye tyd saam met bekendes uit te gaan sodat jy nie alleen in ’n hotelkamer sit nie.
As jy weer eensaam voel, bestaan die gevaar dat jy in die arms kan beland van iemand wat nie jou perke sal respekteer nie. Maak ’n afspraak by ’n berader om oor jou egskeiding te gesels en jou pyn daaroor te verwerk.
Die verlede se bagasie laat ’n mens soms oordeelsfoute in die hede maak. Hou by die grens wat jy self gestel het en moenie hom weer kontak nie. Mettertyd sal jou nuwe, vol lewe jou so besig hou dat hy net ’n vae gedagte sal wees.
Ek was wel al in die bed saam met ander mans, maar my verloofde weet dit nie. Ek voel die tyd om hom daarvan te vertel het, is lankal verby.
Ek dink hy weet ek is nie ’n maagd nie, maar hy weet nie dat ek ’n paar bedmaats gehad het nie. Ek wil dit eintlik graag geheim hou van hom.
Sulke feite het ’n manier om self uit te kom. Jy sal tog nie wil hê jou verloofde moet verdraaide skinderstories hoor nie. Roer die onderwerp aan sonder om besonderhede oor die verlede te verstrek.
Dalk het hy ook ’n geheim. Dit is altyd beter om ’n verhouding op eerlikheid te bou as op aannames en geheime.
Ek is 18 en het ’n paar weke lank met ’n outjie van 19 uitgegaan toe ons met vakansie was. Nou hoor ek niks meer van hom nie. Ons woon op twee verskillende dorpe. Hy is stil op my WhatsApp, hoewel hy my nie blokkeer het nie.
’n Vakansieromanse se vreugdes hou dikwels net so lank soos die sonbruin vel wat jy tydens jou blaaskans gekry het. Wanneer jy met vakansie is, is alles skielik ’n avontuur.
Maar wanneer jy eers terug is by die huis, is die lewe minder opwindend en gaan dit weer sy gewone gang. Soms kan dit dalk ook gebeur dat ’n mens tydens ’n vakansie meer as gewoonlik drink wanneer jy saans uitgaan en dan kan valse verwagtings maklik tussen twee mense ontstaan.
Dis maklik om te dink jy gee nie om wat ander sê nie, maar dit kan wel ’n invloed op hom hê. Soms is dit families se druk wat sulke verhoudings laat verbrokkel.
Sy vriende se menings maak dalk ook vir hom saak. Wees buigsaam oor die tyd wat hy saam met hulle wil deurbring.