Jy is hier: Tuis So aanbid ons Preke Naasteliefde Filippense 2:1-11 Godsdienstige sentimentaliteit.
| | Trefslae: 5794
Ware gevoel, opregte gevoel, sê hy, is iets wat in 'n mens gebore word sonder dat jy dit wil, dit kom as 't ware vanself na vore. Valse gevoel, daarenteen, is iets wat 'n mens wil voel, met ander woorde, wanneer ek byvoorbeeld besluit dat ek bly wil wees, dat ek wil omgee, dat ek wil hartseer wees. En dit, sê hy, is nie gevoel nie, maar bloot nuttelose sentimentaliteit.
En kom ek gee u dadelik twee eenvoudige voorbeelde om te verduidelik wat hy met hierdie verskil bedoel. Neem byvoorbeeld 'n akteur wat besig is om op die verhoog die rol van koning Lear te vertolk. Hy staan voor die gehoor ewe hartseer, met selfs trane op die wange, oor die verraad wat teenoor hom gepleeg is, maar sodra hy van die verhoog afstap, lag en gesels hy, en gaan doodgewoon aan met sy lewe. Sy gevoel was dus eintlik geen gevoel nie, dit was vertoon, pure sentimentaliteit.
'n Tweede voorbeeld: die nuusleser op die TV lees een na die ander grusame berig oor moord, doodslag, ellende, korrupsie, of wat ook al. Maar met geen hartseer op die gesag of enige betoning van medelye nie. Want hy of sy mag nie, al wil hy of sy. Want dit word van hom of haar verwag om geen emosie te toon nie. Dit is immers die nuus wat gelees word. Maar baie duidelik: ons sien geen ware gevoel nie, eintlik geen gevoel nie. Want eintlik word daar toneel gespeel.
En kom ek noem maar nog 'n voorbeeld waarmee ek miskien finaal my punt kan maak: ons hoor onder die meelewing na die erediens dat een van ons medelidmate gehoor het dit is kanker, ons hoor iemand se kind het gesterf, dit raak ons, ruk en skok ons selfs. Maar net tot ons by die kerkdeur uitstap om te gaan doen wat môre van my vra.
Ja, broers en susters, ons ontwikkel wat hierdie dinge betref, mettertyd iets van Hiskia se gesindheid in die tyd van Jesaja toe Jesaja vir hom kom sê het dat die Babiloniërs Jerusalem gaan verwoes en al die kinders gaan vermoor, en hy eenvoudig geantwoord het: Waarom dan nie, solank ek maar net vrede en bestendigheid kan beleef. Of ons sê net: 'Solank dit net nie met my gebeur nie!' En kort voor lank, broers en susters, maak ons soos die mense in Jakobus se tyd gemaak het. Ons sê vir die wat ly en swaarkry: 'Gaan heen in vrede, word warm, word versadig', maar ons doen niks om die ellende of hartseer te verlig nie.
Of kom ons stel dit anders, broers en susters: As ons Sondae kom en in die erediens met lied en gebed loof en prys omdat Hy Hom weer eens oor ons ontferm het en ons nog steeds opreg liefhet, maar afgestomp is oor die nood van hulle wat dit saam met ons hier doen, hoe opreg kan hierdie lof en dank aan God van ons wees? Is ons gods­diens nie dan maar net sentimentele toneelspel nie? Of nog meer: mense raak soms emosioneel tydens die erediens, van hulle sê selfs dat die preek tog so pragtig was, dat die preek hulle geraak het. Maar hoe lank hou daardie gevoel, my broer en suster? Miskien net tot na die vertoning.
Hoekom nie? Want ware Christene reageer sonder besluit. Hulle reageer spontaan. Dit kom as 't ware eenvoudig net na vore. En dit, broers en susters , kan in 'n mens se lewe op net een manier waar en moontlik word: deur jou te vereenselwig met Jesus Christus. Of, soos Filippense 2:5-8 dit stel: 'Dieselfde gesindheid wat in Jesus Christus was, moet ook in julle wees. Hy het homself verneder om 'n slaaf vir ander te word, Hy was bereid om gehoorsaam te wees, ja, selfs tot in die dood'.
En laat ons ook maar onthou: daar was 'n tyd in die geskiedenis van Israel toe God gesê het dat die Israeliete se eredienste, met hulle wonderlike psalms en uitgestrekte gebedshande, vir Hom 'n pyn geword het om te aanskou (Jes 1), en dat daar 'n tyd sal kom dat selfs die vroomste gebede van kerkgangers hulle nie meer van on­dergang sal red nie (Jer 7 en 15).
Om te glo, sê Jakobus daarom, is om te doen wat Christus doen. Sonder spontane medelye en die nimmereindigende beoefening van die Christelike liefde (wat ons by Christus sien) is godsdiens niks meer as blote sentimentaliteit nie. Dan klink ons lofliedere tot God soos iemand wat op 'n stuk yster slaan, sê Paulus in 1 Korintiërs. Dan is ons soos die akteur wat koning Lear met betraande oë vertolk, maar na die vertoning terugkeer na 'n gewone traak-my-nie agtige lewe.
Veral om so 'n bietjie te vergelyk. Het ek verlede jaar in my werk gevorder? In my verhouding met my eggenoot en my kinders? Is my finansiële posisie beter as 'n jaar gelede? Is my probleme minder? Hoeveel van hulle het ek opgelos gekry? Dit is mos die soort vrae wat ons vra.