‘Die pad na selfbestuur’: ANC-regering al meer soos besettingsmag(Grafika: Verskaf) Flip Buys lei die agtste hoofstuk van sy boek, Die pad na selfbestuur, in met die volgende stelling: “Die Boereleiers het teen die einde van die Anglo-Boereoorlog ’n uiterste laaste aanbod aan die Britte gemaak in ’n vergeefse poging om hul vryheid te behou en vrede te bewerkstellig. Hulle het aangebied dat die Britte die Witwatersrand se goudvelde kon kry in ruil vir die behoud van die republieke se onafhanklikheid. Die historikus Hermann Giliomee het die Boere se aanbod so treffend gestel: ‘Vat ons goud, maar los ons vryheid.’ Daarteenoor het Giliomee die Nasionale Party (NP)-regering se grondwetlike aanbod aan die ANC tydens die 1994-onderhandelinge opgesom as ‘vat ons vryheid, maar los net ons goud’.” Buys skryf verder dat dit egter mettertyd duidelik geword dat die ANC net die destydse toegewings gemaak het om mag te bekom waarna hulle daardie einste mag begin gebruik het om hul sosialistiese doelstellings te verwesenlik. Buys trek gevolglik in hierdie hoofstuk van sy boek vergelykings tussen die uitkomste van die ANC-regering en die van ander historiese besettingsmagte om sy punt te illustreer. Staatsverval, vryheid, orde, veiligheid en ekonomiese verval tel onder die paar punte wat deur Buys uitgelig word. Uiteindelik som Buys op dat talle Afrikaners tans voel dat hulle eerder onder die dwang van ŉ besettingsmag verkeer as wat hulle regeer word. Die gevolgtrekking wat Afrikaners egter hieruit kan maak, volgens Buys, is om nou die hoogste prioriteit aan voortbestaan te skenk. Kom luister saam na Martin Jansen se voorlesing van dié hoofstuk uit Die pad na selfbestuur.