“Ek weet daar sal mense wees wat nou wil sê: ‘Wil jy nou regtig op hierdie dag en datum weer ons ou vriend die duiwel bysleep, met sy hoewe en horings en al?’ Ek moet sê ek weet nie eintlik wat die dag en datum daarmee te make het nie. En ek is nie gepla met die hoewe en die horings nie. Maar verder is my antwoord: ‘Ja, ek wil.’”
Só skryf C.S. Lewis in sy klassieke Mere Christianity (Afrikaanse vertaling: Doodgewoon Christen). Dat die vraag (en antwoord) nie wyk nie blyk daaruit dat die invloedryke 20ste-eeuse teoloog Karl Barth in sy monumentale Kirchliche Dogmatik etlike bladsye aan die onderwerp wy, en dat nuwe, meer populêre boeke daaroor, soos Stephan Joubert en andere se Bestaan die Duiwel Regtig?, ook in die 21ste eeu steeds die lig (of dan die duisternis …) sien. Ongelukkig is nie alle skryfsels hieroor ewe waardevol nie.
Dit gaan dikwels ook gepaard met ’n taamlik massiewe voorstelling van die demoniese in byna menslike terme, en ’n bygelowige koppeling daarvan met onskuldige verskynsels soos Harry Potter, popmusiek, karate en joga – ’n benadering van “raak nie, smaak nie, roer nie aan nie” (Kol 2:21).
’n Byna teenoorgestelde siening is dat die Bybelse spreke oor die duiwel bloot ’n kleurryke manier is om te verwys na die kwaad wat mense doen. Wat hierdie “liberale” beskouing misken, is dat die kwaad ook mense doen – as ’t ware ’n wil van sy eie het.
Die gevaar bly maar dat ons óf die outonomie van die bose onderskat en naïef optimisties dink oor die mens se vermoë om die kwaad uit die weg te ruim, óf in bygelowigheid die duiwel agter elke bossie gaan soek, maar hom miskyk daar waar hy juis sy knoeiwerk doen – in Louw se woorde: “Ek is ín jou gevleg, gerank, soos ‘n wortel in die donker bank.”