Vreemd in my VaderlandDie Afrikaanse taalmonument in die Paarl. Foto: commons.wikimedia.org Ek mag nie wees nie. Ek mag nie hier wees nie. My kinders mag nie hier wees nie. Ons mag nie trots wees nie. Nie trots op ons taal of ons kultuur of ons geskiedenis nie. Ons mag nie sing nie. Ons mag nie praat nie. Ons mag nie sê dis onregverdig of bedreigend of isolerend nie. Ons mag nie. Ek word gesê ek is verkeerd. Nie my opinie is verkeerd nie, ek is. Ek is verkeerd om wit te wees en om Afrikaans te wees. Ek is verkeerd om hier te wees. Ek moet iets anders wees. Of ek moet iemand anders wees. Ek word gesê ek moet “teruggaan waar ek vandaan kom”. Ek weet nie waarheen hulle my wil stuur nie. My voete ken nie die paaie van Europa nie, hulle ken net die rooigrond van Afrika. My stem ken nie die klanke van die woorde nie, dit ken net die taal van my moeder. Die gespartel van die vreemdheid in my mond is die gespartel van my hart in die vreemdheid van daardie lande. Ek het nie ŉ plek daar nie. Ek het nie ŉ identiteit daar nie. Ek het hier in Afrika mens geword. Toe die jare van apartheid gejaag het na hul einde, is ek gebore in ŉ Afrikaanse huis in Afrika. My ouers is gebore toe apartheid al volstoom aan die gang was. My taal het homself gevorm in Afrika. Dit het gewroeg en geworstel bo-oor die Drakensberge tot veiligheid. Dit het geveg vir oorlewing onder Britse plaas-brande en Zoeloe-spiese. Dit het verengels en toe self diktator probeer speel vir ŉ ruk. Dit het gewankel en gekneus die diktatorskap prysgegee. En toe het dit ŉ nuwe toekoms ingegaan met baie hoop. Maar nou is my taal ŉ vyand. Dis ŉ vreemdeling. Dis ŉ haatlike ding, ’n ding wat uitgewurg moet word. Dit word verban uit die regering. Dit word verban uit besighede. Dit word verban uit skole. En dit word stil-stil vreemd in ons eie huise, ons eie kerke en ons eie monde. Soos daardie spreekwoordelike padda in die warm water, kom ons stadig agter hoe die kring al hoe nouer trek. My taal is nou ŉ vyand. Dis ŉ vreemdeling. Ek is nou ŉ vreemdeling. Ek is nou ŉ vyand. En nou mag ek nie wees nie. Ek mag nie hier wees nie. Terwyl my mense nie eers ŉ tiende van die land se bevolking is nie, moet ons veg. Ons moet veg om veilig te wees agter ons heinings en ons tralies en ons alarms en ons gewere. Ons veg om vry te wees om te gaan waar ons wil en te wees wie ons wil en te doen wat ons wil. Ons veg om voorspoedig te wees sodat ons kinders kan eet en speel en grootword en vorentoe gaan. En ons veg om te oorleef. Ons veg om net te wees. Ons veg voor ŉ skool in die strate terwyl die bakstene vlieg. Ons veg sonder stokke en swaarde en gewere. Ons veg in Engels in die howe om ons stemme in Afrikaans te laat hoor. Ons veg anoniem en openlik op die internet om ŉ plek te hê om te wees. Ons veg by die VN met petisies en toesprake om die wêreld te laat weet ons is nog hier. Ons veg op ons knieë in gebed met trane in ons oë. Ons veg in ons Vaderland. Ons veg vir ŉ sonkolletjie, want daar word gesê om die son vir ons toe te laat, vat die son weg van iemand anders. En ons hoort nie. Ons mag nie wees nie. Ek mag nie wees nie. Hier in die land van my vaders, in die taal van my moeder, verwag hulle dat ek moet stilbly en wegkwyn. Hier word ons vreemd. Word ons vreemdelinge. Word ons vyande. Vaderland.