: Free ebook sample of "Manya-A-Pelo" by PM Mohome (powered by Smashwords)
: Free ebook sample of "Manya-A-Pelo" by PM Mohome
Excerpt for Manya-A-Pelo by PM Mohome, available in its entirety at Smashwords
Bukana ena e ngoletswe bohle ba ratang thothokiso esita le bona ba tlang ho e rata ka nako e tlang. Mohlomong babadi ba ka sulafallwa ke ditaba tse ka hare mona ka baka la ho se fumane tokodiso leha e le ona mantswe a natefisang empa a sa bolele letho jwalokaha e le tlwaelo dithokong. Empa mohlomong hape, ho ka le ba bang ba tla lemoha le hona ho thabela kgato e nki-Iweng ho hlabolla le ho tswedisetsa pele thothokiso ya Sesotho.
Mongodi wa bukana ena o tla thabela haholoholo dikeletso tsa mofuta ofe kapa ofe tse ka hlahiswang ke mang kapa mang, e le hore a tie a nke kgato e ka pele mohla a ngolang bukana e nngwe hape.
Thothokiso e mela maikutlong le menahanong ya motho mme ke ka yona re ka tsebang ho bona ka hare ho sefuba sa moqapi wa yona. Hape, ke taba ya bohlokwa ho ikgopotsa hore hase feela ka ho pheta thothokiso ka hloho e ka natefelang motho, esita le ka ho e bala feela; etswe ke ona mokgwa wa ho ithuta thothokiso. Ha ho le jwalo he, bukana ena e ka sebediswa sehlopheng sefe kapa sefe; empa haholoholo e loketse barutwana ba dihlopha tse phahameng, esita le bona ba atang ho ithabisa feela.
P. M. MOHOME
la 31 Pherekgong, 1961
Fuba sa ka
Ke a hlora
Nkile ka rena
Jenete wa ka
Sefate sa nnete
Lerothodi la thaba
La 27 Motsheanong 1960
Bodutu ba nnete
Ha o ka kgutsa
Ke hop otse hae
Le a bitswa
O ile Ramathe
Buka ya ka
Ke takatso ya mongodi wa bukana ena ho leboha ba ileng ba mo hlohloletsa ho ngola bukana ya mofuta ona. Haholoholo diteboho tse tswang botebong ba pelo di lebiswa ho baamohedi le bahatisi ba bukana ena.
Matitjhere le barutwana ba sekolo sa Strydom, Thaba-Nchu, ba lebohuwa ka maikutlo ohle bakeng sa dikeletso tsa bona tse hlwa-hlwa. Le ka moso Bafokeng!
Helang! nkadimeng potloloto,
Ke tsebise baholo ba me,
Hore pelo e nkile dikgato,
Matshwafo a nkentse diteme.
Mpheng disebe le ikutlwele,
Ha pelo e hlatsa manya,
E ntsha a mabe mahlwele,
Le utlwe ha ke boka, ke kgelekenya.
Mangae ke a setjha dithothokiso,
Theneketso ya elela e hloka meedi.
Ke ya marena le ya ba se nang sebeso,
E tshwanela dibopuwa le dimedi.
Nteballeng haeba ke fositse,
Ke fahlile mmuso ka lehlabathe:
Ke hakilwe ebile ke lebetse
Ho roka marena, beng ba mahlabathe.
Pelo e tletse e a kgaphatseha,
E uba se ka watjhe ya leqaqa,
Le siilwe ke terene, le fefeneha,
Oto le le akga le lesetse ho qoqa.
Nkopeleng kgaupene Bafokeng!
Nna haeso ho binwa kgaupene,
Le ikutlwele di tswa ka sefubeng,
Dithallere pina tsa mohla monene.
Le utlwe kodia-malla paka-mahiomola,
Le mamele difela, meqoqopelo,
Le utlwe diaba le dietsahala,
Le utlwe dipatilweng tsa ya me pelo.
Le nkutlwe ha ke boka ke rapela,
Ke supa fatshe, ke supa hodimo,
Ke roka difate, ke boka dimela,
Ke phahla makunutu, ke tshwela makomo.
Ke bua ke tiile ke lomahantse meno,
Ka nnete pelo e mpeile pitso.
Matshwafo a nkentse nyewe,
Fuba se nkentse kgotla, se ntlhoma dipotso.
Kahoo mamela wena mokgotsi,
Ha ke phetla sefuba ke hlokofetse,
Ke ina pene pelong ya me mokgotsi,
Ke ntsha dihaeya, masa-a-kokometse.
Ke roka bafo, ke phafa marena,
Ke reneketsa lesea, ke boka sehole,
Difela, mangae kaofela ke a bina,
Ke Phoka-Mofokeng, ke nka haufi le hole.
Sefuba sa ka ke bodiba se tebile;
Sefuba sa ka ke kweetsa se ruile;
Boteba ba sona bo hole, bo a mpeta.
Leleme la ka le kgopo, le a pota,
Leleme la ka ha le senole, ha le phutholle,
Sefubeng sa ka se tebileng, se ruileng.
A hokae mantswe a opang, a teang?
Ke afe mafoko a tobang, a nepang?
Ke dile dipolelo tse otlang, tse tobolang?
Di kae dipuo tse hlalosang, tse nenesang,
Tseo ka tsona nka utollang, nka phuthollang,
Sefubeng sa ka se tebileng, se ruileng?
Puo eo ke e buang hase e nepang;
Maleme ao ke a tjhomang hase a hlalosang,
Difela tse ke di binang hase tse senolang,
Dipontsho tse ke di etsang hase tse bontshang,
Ditshupo tse ke di sebedisang hase tse supang,
Diketso tse ke di etsang ha di thuse;
Mehopolo eo ke e hlahisang ha e nepe,
Menahano eo ke e nahanang ha e senole,
Mahlo ao ke a kalang ha a bone,
Ditsebe tse ke di hlwayang ha di utlwe,
Ditshebo tsa bona tse somang ha di hlalose,
Maqheka ao ba a lohang ha a kgone,
Maraba ao ba a alang ha a tshwase,
Difi tseo ba di tjhehang ha di pitle?
Makunutu a kgaphatsehang, a tletseng
Ba ratang ho tseba le ho bona;
Ba. lakatsang ho utlwa le ho ithuta,
Ba hlolohellwang ho nepa le ho lemoha,
Ba labalabelang ho ikina sefubeng sa ka,
UtlWang mantswe a dumang, a tswang,
Sefubeng sa ka se tebileng, se ruileng!
Modumo wa mantswe a ka o ka thusa;
Lerata la mafoko eke le ka nepa,
Mohwasa wa dipolelo tsa ka o ka hlalosa,
Diqi tsa puo ya ka di ka nenesa,
Lehlaso la lentswe la ka le ka senola,
Tswibididi nonyana e molemo,
Bitswana la hao base le ka botle,
Athe lentswe la hao lona le a rateha,
Pina ya hao hase le ho tsoteha.
Mesebetsi e pakwa ke wa hao molomo,
O hanela lehola ho re senyetsa,
Diboko o di sitisa ho re tsometsa.
Tswibididi ho atile lebitso,
Phakwe o tena a ikabela diketso,
Tsa bora, ka baka la sona setumo,
Sa hao se tsejwang seka tshomo.
Tswibididi ha ho tume dimelala,
Ntwa hase ya dikgoka, ke ya dikgalala.
O kgomo ya lefeejana ka botlalo,
Seeshana sa nnete mohloka-letlalo.
Tswibididi nna ke o tswela pelo,
Diketso tsa hao ha di na bofelo,
O kgahlwa ke ho phafa Mmopi,
tswafa ho phela ka dilopi.
Matastsi a ile, metsotso e fedile;
Dikgwedi di wetse, dihora di fetile,
Dinako di fetse, dilemo di thwasitse,
Dipampiri di ile, pene di mpheletse,
Ditempe di fedile, enfolopo di ntlohetse,
Ke ntse ke tempa, ke ba ke saena.
Dinonyana di hahile dihlaha di a dula,
Makunutu di kunuta a pelo, di a thaba,
Mejo di ja ya moya di a kgaba,
Karohano ho tsona eka ho kula.
Diphoofolo di na le matsae di a botha,
Haese nna le wena re se nang sebeso.
Ho bua ha ka ho fetohile ditoro,
Mantswe a ka tsebeng tsa hao ke mafeela,
Thapedi ya ka e o tlatsa bosoro,
Boipotlo ba ka ho wena ke lefeela.
Lerato la ka o le belle hodima hloro;
O le belle tsullung ka morero wa ho mphoqa.
Kamehla ha ke o hopola ke a Ha;
Hobane ha ke o rate, ke a hlanya:
Ke o rata sehloho, ke o rata sehlanya.
Jwaleka moloi ke lala ke bokolla,
Ke qetwa ke lefu la hloho, ke a hlanya,
Moya wa hlora, pelo e bala dikoti.
Lerato hase lesale, ha le rekwe;
Lerato hase nkgo, ha le bopjwe,
Lerato ke mpho ya nnete, he a fanwa,
Dipelong le dutse dikgutlong, hole boipatong.
Le ka be le etswa, ekabe e le kgale,
Ke ikuketse lona sefubeng sa hao, botebong.
Nka be ke le ntsu, nka be ke rura;
Pelong ya hao ke dule, ke hloke bora,
Ke tjhaye makomo, ke bue dihaeya.
Ke lebale ho touta, ke lese ho lohotha,
Ke bire lekodilo, ke lese ho hlora;
Ke be wa 'hao moratuwa, ke lese ho hloya.
Nkadimeng sefofane, ke mpe ke fofe;
Ke etsise ntsu, ke lekise letiaka,
Ke fine maotwana, matsoho ke a bofe,
Ke habe dinako, ke akofele dibaka.
Mohlaope a ka re Ice motho, eseng mohofe,
A nkakatlela ka ditsebe, a lesa ho kwelaka.
Nka be ke le kgalala, nka be ke roka;
Ke o hasa ka difela, ke qoqopela.
Ke otla lengae, ke bina koma,
Ke bina kgaupene, ke opela,
Ke reneketsa ebile ke o boka
Hore o nthate o lese ho mphoma.