Springbok-vaskopstutte: die manne met die blomkooloreJannie du Plessis. Foto: Twitter. Wanneer daar om die braaivleisvuur gesels word, kry die manne met die blomkoolore en dik nekke eers laataand ŉ woordjie in. Dan word die staaltjie vertel dat hulle oor ŉ rugbywedstryd in die hemel droom wat net uit skrums bestaan met ŉ oud-stut as skeidsregter. Die manne is nie die skouponies van rugby nie en van hulle, soos Jannie du Plessis, het in 70 toetse en 149 Superrugbywedstryde nog nie ŉ drie gedruk nie. Hulle is die ysters van rugby, die ankers van die skrum. Gaan praat maar met enige afrigter, as jou vaskop die dag knak, is die wedstryd daarmee heen. Dink maar terug aan verlede jaar se Wêreldbeker-eindstryd tussen die Bokke en Engeland in Jokohama, aan die Britse Leeus-toer van 1974, ook toe Johan Strauss die All Blacks in 1976 verwoes het, toe die All Black-keurders in 1956 ŉ bokser, Kevin Skinner, gekies het om die Bokke se vaskop, Jaap Bekker, met sy vuiste te tem. In die ou dae was daar plaas- en wynboere, soos Piet du Toit, Hempies du Toit en Tommie Laubscher. Daar was ook die heel slimmes onder hulle, soos prof. Hannes Marais en dr. Jannie du Plessis. Hulle was van die swaarste spelers in die span, soos Flippie van der Merwe in die tagtigerjare. Hulle is die manne met die snaakse sêgoed, soos die legendariese Boy Louw, wat in die dertigerjare op sy kruin was. Wie sal ooit sy “looks at the scoreboard” vergeet? Louw was eintlik ŉ loskopstut, met sy broer Fanie aan die vaskopkant. Maar Boy het ook vaskop gespeel, asook slot, flank en agtsteman in vyf agtereenvolgende toetse in 1933 en 1937 teen die Wallabies. Dan het hy in 1937 in vier provinsiale wedstryde vir Jan Lotz op haker ingestaan. Hy het, volgens die skrywer Huw Richards in ŉ toets aan sy kaptein gesê: “Maak jy die toesprake, ek lei op die veld”. Die vaskopstutte is die manne wat die grootste las in wedstryde dra, en dis hulle wat jare lank nadat hul loopbane verby is, die letsels van die geswoeg dra. Om een of twee vaskoppe uit te sonder, is baie moeilik, want hoe gaan jy tussen die twee Louw-broers, die twee Du Toit’s, Okey Geffin, Fanie Kuhn, Laubscher, Marais, Van der Merwe, Du Plessis, Cobus Visagie, Balie Swart en Bekker kies?