Resensie: Dictionary of the Old Testament: Historical Books – Alphonso Groenewald | TEO website of the Faculty of Theology University of Pretoria / TEO Webwerf van die Fakulteit Teologie, U.P.
Resensie: Dictionary of the Old Testament: Historical Books – Alphonso Groenewald
Arnold, B T & Williamson, H G M (reds.) 2005. Dictionary of the Old Testament: Historical Books. Leicester: InterVarsity Press. Pp. xxiii + 1060. Hardcover. ISBN: 1-84474-984-3. Price: $48-00. [Beskikbaar by InterVarsity Press].
Die Dictionary of the Old Testament: Historical Books (DOTHB) is die 2e volume in InterVarsity Press se reeks van Ou-Testament woordeboeke wat in die laaste paar jaar verskyn het. Hierdie is ‘n naslaanwerk wat spesifiek fokus op die historiese boeke, asook die geskiedenis van Israel. Dit kan gesien word as is ‘n voortsetting van volume I: Dictionary of the Old Testament: Pentateuch. Soos wat kenmerkend is van al die woordeboeke van IVP, bevat ook hierdie volume heelwat in-diepte artikels wat deur ‘n hele aantal kenners op hulle onderskeie fokusareas geskryf is.
Die geskiedenis van Israel vorm die kern van die literatuur van die Ou Testament/Hebreeuse Bybel (HB). Ten einde die HB te verstaan, is dit nodig om die geskiedenis van oud-Israel te verstaan, asook daardie boeke wat daarop fokus. Die geskiedenis van Israel is en bly egter ‘n uiters omstrede gebied binne die Ou-Testamentiese wetenskap. Net soos die vraagstuk na die historiese Jesus, is die vraag na die “historiese Israel” ook ‘n uiterse komplekse saak. Dit word onder andere gekenmerk deur die problematiek om die konvensies van antieke historiografie te verstaan. Hoe het hierdie skrywers hulle taak gesien? Vir wie het hulle geskryf? Dit is duidelik dat die geskiedskrywers van die HB hulle taak anders gesien het as wat ons ons van die taak van geskiedskrywing sien. Hierdie proses was ook volledig ingebed in ‘n antieke kultuur wat 2000 jaar plus van ons verwyderd is. Die DOTHB probeer egter nie maklike antwoorde vind vir hierdie moeilike vraagstukke nie. Dit bied eerder aan die leser ‘n wye beeld van die argumente en die wetenskaplike debatvoering van vandag. Dit het ten doel om die leser deel van die argumente te maak sodat hulle uiteindelik self ‘n ingeligte mening kan vorm.
Bo en behalwe die artikels wat handel oor historiese vraagstukke, bied hierdie woordeboek verder ‘n hele aantal artikels wat fokus op die boeke Josua, Rigters, Samuel, Konings, Kronieke, Esra en Nehemia. Ander artikels weer fokus op die vraagstuk van die Deuteronomistiese Geskiedenis versus die Kronistiese Geskiedenis, die narratiewe aard van die geskiedskrywing van Israel, binne-bybelse eksegese, tekskritiek, asook die komplekse proses van kanonwording van hierdie boeke. Verder bevat dit ook ‘n hele reeks van 8 artikels oor die verskillende tydperke van Israel se geskiedenis, wat strek vanaf die landinname tot die post-eksiliese geskiedenis.
Een van die artikels gee ‘n oorsig oor die Siro-Palestynse argeologie. Daar word gefokus op belangrike argeologiese plekke; dit word meestal onder die Bybelse name van stede en dorpe gedoen: Jerusalem, Samaria, Silo, Dan en Bersheba. Ander artikels handel oor die geskiedenis en kultuur van die groot en magtige Ou-Nabye Oosterse ryke: Egipte, Assirië, Babilonië en Persië – asook op die kultuur van die kleinere volkere, soos byvoorbeeld die Ammoniete, Edomiete, Moabiete, Filistyne en die Foenesiërs. Daar is verder ook artikels oor argitektuur, die salomoniese tempel, landbou en diere, paaie, handel, water en water sisteme.
Daar word ook uitgebreid gefokus op Hebreeus en Aramees. Sommige artikels gee aandag aan die rol van die skrifgeleerdes, skriftradente asook hulle skole, die proses van teksproduksie, asook geletterdheid in oud-Israel en die Ou-Nabye Ooste. Die DOTHB fokus ook op buite-bybelse geskrewe bronne. Verder kom Hebreeuse inskripsies, asook Ou-Nabye Oorsterse ikonografie, ook aan die bod. Een van die belangrikste vrae wat aandag geniet, is die verhouding tussen die literêre getuienisse en die historiese gebeure waarna dit verwys. Die verhouding tussen die priesters en die Leviete, soos uitgebeeld in die historiese boeke, kry ook uitgebreid aandag.
Die artikels wat fokus op die metodes van uitleg, hermeneutiese oorwegings, asook die fokus op die prediking uit die historiese boeke, behoort ‘n groot hulp vir studente, homilete en predikante te wees. Dit help die leser om te verstaan hoe hierdie boeke geanaliseer word, asook hoe hulle sinvol in die homiletiek gebruik kan word. InterVarsity Press het hulle reputasie gestand gedoen met die publikasie van hierdie volume, wat spreek van kwaliteit wetenskap op die gebied van die Ou Testament. Dit sal ook veral ‘n groot hulp wees vir mense in die bediening wat op datum wil bly met die nuutste ontwikkelinge op die gebied van die historiese boeke in die Hebreeuse Bybel.