As die hoof loop
Thomas Thomsen Voormalige uitvoerende hoof van Ascendis Health
Uitvoerende hoofde val tans soos vlieë. Thomas Thomsen, uitvoerende hoof van Ascendis Health, is ná slegs 14 maande weg. Dit was nie genoeg tyd om veel te kon doen nie, so ons moet aanvaar hy was die verkeerde persoon vir die werk.
Dus is dit die direksie se skuld dat hulle hom aangestel het. Maar minstens het hulle ferm opgetree eerder as om te wag. Peter Moyo se skorsing (hy is nog nie ontslaan nie) by Old Mutual is weens ’n belangebotsing. Maar dié konflik was bekend toe hy aangestel is. Hier het Peter Moyo én die direksie dus versuim om die situasie te bestuur.
Waarom word hefboom- finansiering toegelaat?
Netcare se uitvoerende hoof, Richard Friedland, is verplig om byna 10,5 miljoen Netcare-aandele – bykans sy volle belang – te verkoop. Dis dieselfde ou storie.
Hy het hulle as sekuriteit teen ’n lening gebruik (as hefboomfinansiering teen sy belang, of vir ander doeleindes) en toe die Netcare-aandeel ver genoeg geval het, is die verkoop genoodsaak deur uitleners wat hulself beskerm.
Oor die twee dae van verkope het die aandeel meer as 8% verloor, tot vlakke wat laas in 2012 gesien is. Ek het voorheen geskryf oor uitvoerende hoofde wat hefboomfinansiering gebruik, asook oor die ernstige negatiewe uitwerking op gewone aandeelhouers. Dit is wettig, maar as dit my maatskappy was, het ek hierdie praktyk verbied.
Ek verstaan ook nie hoekom hulle dit doen nie. Hoe ryk moet mens regtig wees? Veral aangesien die uitvoerende hoof in hierdie geval verlede jaar meer as R50 miljoen verdien het.
Steeds vrae oor groepsgeding
Volgens Tiger Brands se resultate het wesensverdienste per aandeel (WVPA) vir die ses maande tot einde Maart met 12% afgeneem. Tog is ’n spesiale dividend van 306c per aandeel, tesame met ’n gewone dividend van 321c, uitgereik. Lekker vir aandeelhouers, maar ek wonder oor die voortdurende groepgeding rondom die noodlottige listeriose wat in sy fabrieke ontstaan het.
Versekering betaal nie vir die bestraffende skadevergoeding nie.
(In die onlangse Life Esidimeni-saak is bestraffende skadevergoeding van R1 miljoen per sterfgeval toegeken. Tiger Brands staar dus moontlik betaling van meer as R200 miljoen in die gesig.) Maar die groep genereer baie kontant en besit verskeie bates ter waarde van meer as R2 miljard op die balansstaat wat tans gehou word vir verkoop. Hulle sal dus enige bestraffende skadevergoeding kan dek.
Prys sal nie koning bly nie
Pioneer Food Group se WVPA vir die ses maande tot einde Maart was 14% laer. Verdienste het met 11,5% gegroei, en die aangepaste bedryfsmarge het van 9,6% tot 6,6% gedaal.
Hierdie druk is omdat verbruikers self onder druk is en versigtiger is met inkopies. Die Tiger Brands-voorlegging het aangedui dat 60% van verbruikers pryse aktief vergelyk.
Soos ek onlangs geskryf het, sê Warren Buffett dat die spanning tussen handelsmerkprodusente en kleinhandelaars na die kleinhandelaar swaai, maar dit sal mettertyd na die produsente terugswaai. Hierdie syfers ondersteun daardie teorie.
Ons kan aanvaar dat hierdie verbruikers dan volgens prys koop, en nie volgens handelsmerk nie. En 25% vul hul premiehandelsmerke-voorraad aan wanneer dit op promosie kom. Dit dui daarop dat baie steeds lojaal teenoor handelsmerke is, maar laer pryse is nodig om hulle te behou.
Trompop teen Trump
Internasionale handelsoorloë word verwarrend. Die Amerikaanse president Donald Trump het nou ook die Chinese tegnologiemaatskappy Huawei verbied om besigheid met Amerikaanse maatskappye te doen.
Die rede wat gegee is, is dat Huawei ’n bedreiging vir die nasionale veiligheid is aangesien hy 5G-toerusting produseer, wat gebruik kan word om op Amerika te spioeneer. Dit is belangrik om daarop te wys dat daar geen bewys is dat Huawei dit ooit gedoen het nie.
Die verbod belemmer nie net Huawei nie, maar ook wêreldwye 5G-ontwikkeling. Maar nou sê Trump Huawei mag deel wees van die handelsooreenkoms.
Wel, wat is dit dan? ’n Onderhandelingstaktiek of ’n bedreiging vir internasionale veiligheid? Dit is twee heel verskillende dinge en blykbaar weet niemand nie. Die onsekerheid is kommerwekkend.
Gelukkig om te hou
Santova* se resultate vir die jaar tot 28 Februarie toon ’n gehaltemaatskappy wat in moeilike ekonomiese toestande sukkel. ’n Belangrike punt was die verhoging in die dividend van 7c per aandeel tot 7,5c. Dit wys die direksie is vol vertroue dat die maatskappy genoeg kontant genereer om die besigheid te bedryf en hulle meer aan aandeelhouers kan terugbetaal.
Mettertyd kan dit blyk dat daardie vertroue misplaas is. Maar dit was, soos altyd, ’n baie goed bestuurde kleinkapitaalaandeel. Hoewel die aandeelprys nie beloon het nie, is ek gelukkig om die direksie te vertrou en hom te hou. Dit is ook noemenswaardig dat die tien vernaamste kliënte net 11,39% van die netto inkomste uitmaak en slegs vier uitsluitlik Suid-Afrikaans is, wat ’n uiteenlopende kliëntebasis aandui.
Prys volg waardasie
Dis-Chem se resultate vir die jaar tot einde Februarie was teleurstellend. Selfs as ons die eenmalige koste rondom die staking tussen November en April verwyder, is hierdie aandeel op ’n p/v van meer as 30 keer.
Hy groei eenvoudig nie vinnig genoeg om daardie waardasie te regverdig nie. Ek het al voorheen hieroor gewaarsku.
Die hoë waardasie word met die sterk WVPA-groei of ’n laer aandeelprys eenvoudig net nie afgetakel nie (eersgenoemde is die gewenste manier om hoë waardasies af te takel). Op die oomblik sien ek nie goeie groei nie; ek sal eerder prysswakheid verwag.
Hierdie druk gaan nêrens nie
Vodacom se resultate vir die jaar tot einde Maart toon ’n voortsetting van my gevoel rondom hierdie sektor. Verbruikerspryse word gedruk; die maatskappy beweer daar was ’n prysverlaging van R2 miljard aan plaaslike kliënte, met meer wat kom.
Verwag maar dat hierdie druk sal voortduur, want koste en kapitaaluitgawes daal nie, en groei in die aantal gebruikers wat data gebruik vergoed nie vir die afnames nie.
Groot potensiaal, ordentlike waarde
Die resultate van Long4Life* vir die jaar tot einde Februarie toon dat die maatskappy tans nog sowat R1,1 miljard in kontant besit. Die rente wat op kontant verdien word, beloop ongeveer 15% van winste. Maar selfs as ons daardie rente verwyder, was winste vir die jongste jaar goed.
Die Sorbet-skoonheidsketting het veral goed gevaar, aangesien Long4Life slegs R120 miljoen vir die besigheid betaal het en hy nou wins van amper R40 miljoen genereer. Dit is die soort transaksie wat mens van dié maatskappy verwag. Met ’n goeie basis van kontantgenererende bates (veral Hold Sport) sal meer transaksies mettertyd die wins uitbrei.
Die maatskappy waarsku egter dat goeie, gehaltetransaksies teen billike pryse skaars is. Maar hierdie aandeel het beslis groot potensiaal, en ek gaan voort om hom te hou. Op ’n prys-tot-verdienste-verhouding (p/v-verhouding) van tien maal – uitgesluit die kontant, wat ’n kwart van die markkapitalisasie is – bied hy steeds goeie waarde.
Toekomstige winste onder druk
Perdewedren-beroepswedders betaal sedert die vroeë 1990’s belasting van 6% op gereelde wedders se winste. Die Gautengse Dobbelraad ontvang die belasting en betaal die helfte daarvan aan Phumelela Gaming and Leisure vir hulle om “die volhoubaarheid van die bedryf te verseker”.
Nou wil die betrokke Gautengse LUR hierdie ooreenkoms omkeer, en die Openbare Beskermer het dit goedgekeur.
Die impak op Phumelela is ’n verlies van sowat R75 miljoen per jaar, en, hoewel dit slegs sowat 5% van die inkomste is, is dit sowat die helfte van hul jaarlikse wins.
Ek dink dus Phumelela sal uiteindelik verloor. Dan is die vraag hoeveel van die belasting eintlik ten bate van die bedryf bestee word en hoeveel vir Phumelela se algemene bedryfsuitgawes gebruik word.
Phumelela betwis die bevel en beweer dat die geld nodig is om die perdewedrenbedryf aan die gang te hou. Hulle is dalk reg, maar die bedryf sal beslis beter daarvan af wees met ’n onafhanklike nie-winsgewende onderneming wat die belastingontvangste in die belang van die bedryf bestuur.
As ek vorige resultate ondersoek, kan ek nie die besonderhede uitwerk nie. Dit verhoog risiko vir Phumelela se toekomstige winste.
Die skrywer besit aandele in Santova en Long4Life.