‘Ek is nié ’n rassis’ – Schuster oor verwydering van filmsLeon Schuster. Foto: Leonschuster.com “Ek is waaghalsig, ek tart mense en ek vat die klappe, maar ek is nié ŉ rassis nie.” Só het die Suid-Afrikaanse komediant en rolprentmaker Leon Schuster Dinsdag aan Maroela Media gesê in reaksie op die stromingsdiens Showmax se onlangse besluit om ses van sy films van Showmax se platform te verwyder in die lig van die #Blacklivesmatter-betogings in die VSA. Die films You Must Be Joking! (1986), You Must Be Joking Too! (1987), Oh Schucks … It’s Schuster! (1989), Sweet ŉ Short (1991), Schucks! Pay Back The Money! (2005) en Frank & Fearless (2018) is verlede week vir hersiening van Showmax verwyder om te bepaal of dit moontlik “rasse-onsensitief” is. Sosialemediagebruikers is verdeel oor dié besluit met sommige wat voel dat Schuster se films geen kwaad doen nie en dat dit juis rasse met mekaar vereenselwig op ŉ humoristiese wyse. Ander is egter ten gunste van Showmax se besluit aangesien hulle voel dat Suid-Afrika meer bewus moet wees van die euwels van die gebruik van “blackface” in rolprente. Kenners meen egter die samelewing moet versigtig wees om films te verdoem bloot omdat dit aanstoot gee. “My flieks verenig mense, dit dryf nie mense uitmekaar nie,” verduidelik Schuster nou. “My doelwit was nog altyd om mense sover te kry om saam te staan as een.” Schuster vertel hy was uit die veld geslaan toe ŉ joernalis hom verlede week bel oor sy films wat van Showmax se platform verwyder is. “Ek het amper ŉ hartaanval gekry. Ek is in die gesig gevat. Dit is my beroep. Dit voel asof alles tevergeefs was. Dit is asof jy byna 40 jaar lank aan jou droomhuis bou en dan eendag kom ŉ tornado en verwoes daardie huis,” verduidelik hy. Schuster sê hy is kwaad oor Showmax se besluit. “Hoe is dit ŉ demokrasie as hulle met jou kuns moeilikheid soek? Dit is onregverdig. Ek is die slagoffer van wat in Amerika aangaan,” verduidelik hy. Schuster hou vol dat hy geen rassistiese bedoeling met sy films het nie, maar slegs een doel voor oë: om sy kykers, van alle rasse, te vermaak. “Ek doen dit vir die fun, om die mense te laat lag. Die lewe en hierdie land is so swaarmoedig. Ons het veral nou hierdie soort flieks nodig.” Hy verduidelik dat Mama Jack, waarin hy hom as ŉ swart vrou voordoen, een van sy gunstelingfilms is. “Daar was ŉ hart en liefde in daardie fliek en báie humor. Dít is die soort flieks wat mense nodig het.” Dié film is ook nie meer op Showmax te sien nie. Dit is nie duidelik wanneer dié film van die platform verwyder is of wanneer, indien wel, dit weer beskikbaar gestel sal word nie. Die bekende rolprentresensent Leon van Nierop verduidelik aan Maroela Media dat dit nie die eerste keer is dat films van stromingsdienste verwyder is weens sosiale kwessies soos ras of wit akteurs se vertolking van swart karakters – die sogenaamde gebruik van “blackface” – nie. Van Nierop wys daarop dat die epiese film Gone With The Wind (1939) ook onlangs van die stromingsdiens HBO verwyder is in die lig van George Floyd se dood in Minneapolis in die Amerikaanse deelstaat Minnesota. Volgens Van Nierop is dit egter belangrik om na die spesifieke tydperk te kyk waarin die betrokke film vervaardig is. “Gone With The Wind is ŉ baie goeie voorbeeld hiervan. Dit is belangrik om te herbesin oor waar ons in 2020 staan. Ons moet nie ŉ film voor die voet veroordeel nie.” Hy verduidelik dat die rolprentvervaardiger se motiewe bevraagteken moet word wanneer dié soort besluite geneem word – of die rolprentvervaardiger bedoel om rassisties te wees, indirek kommentaar lewer op sosiale kwessies soos ras en of die vervaardiger bloot probeer vermaak. “ŉ Mens moet sensitief wees oor hoe jy ander uitbeeld, maar ek dink ook ŉ mens moet daarteen waak om die baba met die badwater uit te gooi,” verduidelik hy. “Schuster spot in sy flieks met almal. Almal loop deur – van verkeersbeamptes tot sakemanne. Ek dink glad nie Schuster het bedoel om aanstoot te gee nie. Ek dink wel dis nodig dat die vergrootglas opnuut op blackface geplaas word in die lig van Floyd se dood.” Die rol van die kunste Hennie Bierman, hoof van die Solidariteit Beroepsgildes, verduidelik dat die rol van die kunste oor die algemeen altyd in ag geneem word wat die beoordeling daarvan betref. “Die kunste se rol is tog om vrye denke op ŉ doek te plaas. Dit is juis om ons anders te laat dink en ons eie mening te laat vorm. As ŉ mens daaraan begin karring, is dit baie gevaarlik,” meen Bierman. Volgens Bierman is enigiemand natuurlik geregtig daarop om sy of haar ongemak of misnoeë met kuns uit te spreek. “Maar is dit nie soms goed om ontsteld of ongemaklik te wees nie? “Is dit nie juis dan wanneer jou mening verander óf versterk word nie? Ek dink dit is selfs goed om inhoud te lees of na inhoud te kyk waarmee jy nie saamstem of waarvan jy nie hou nie,” sê Bierman.