Stal items per gids uit: tolk
Donderdag 24 September 2015 00:00
ŉ Tolk vir Vrouedag
John L het in die Oos-Kaap grootgeword. Die ou Transkei. Deep rural, soos hy sê. Sy pa was op die myne, sy ma het stukwerk gehad op Mount Ayliff. Dit was ver se stap en sy moes vroeg uit die huis uit op die dae wat sy gewerk het. Hy het haar gemis, maar die lekkerte van die werk was dat sy vir hom Niknaks van die dorp af gebring het. So jonk as wat hy was, het hy besef as hy iets anders as pap en kool wil eet, sal hy moet hy wegkom van die plaas af.
Dit was bloedgeld vir sy ouers maar hy het gematrikuleer en toe graad verwerf. Tale was sy sterk punt en hy kon selfs in die ou Suid-Afrika vir hom ŉ pos as tolk by die Departement van Binnelandse Sake in Mthatha losslaan. Die skuif van daar af Port Elizabeth toe was nie te erg nie, maar Kaap toe was ŉ groot aanpassing. Veral aan die begin toe die enigste bekostigbare blyplek in ŉ makoekoe op die Flatse was.
Vandag is dinge anders vir John. Hy en sy vrou woon in ŉ gerieflike tweeslaapkamerwoonstel in die Tuine. Hy stap nog werk toe, maar sy vrou pak vir hom toebroodjies in wat sy met winkelbrood maak. Soms kry hy ŉ pakkie Niknaks by.
Op ŉ dag kry hy ŉ oproep: die Afrikaans-tolk is siek en die DG moet ŉ Vrouedag-toespraak in Delft gaan opsê. Afrikaanse gemeenskap. DG kan net “ja” en “nee” sê. John moet uithelp; hy is mos goed in tale en kan mos Afrikaans praat.
John gooi wal: ŉ mens tolk nie in ŉ ander taal as jou moedertaal nie. Maar die DG is desperaat en John is ŉ staatsamptenaar. Jy kan walgooi, maar jy kan nie weier nie.
In Delft wag daar ŉ skare vroue: daar is gratis eetgoed vir ná die tyd. Die DG soen ŉ paar babas vir die pers en neem dan stelling in agter die mikrofoon.
John doen sy bes. Hy sukkel aanvanklik en soek na woorde, maar naderhand begin hy die ritme kry. Dis die gewone political speak wat hy al vantevore in Xhosa moes tolk. Nie so erg nie.
Totdat die DG kom by “We are going to empower women”. John het die woord al baie gehoor – jy werk nie vir politici en ken dit nié – maar wat op aarde is dit in Afrikaans? John stik en stotter en probeer sinonieme uit sy brein opdiep, maar dis een van daardie hol modewoorde wat net ŉ dop het. Daar is nie inhoud om te vertaal nie. Vervaard soek hy na ŉ oplossing. “Ons gaan vroue verkrag,” blaker hy uit.
John lag lekker as hy die storie ten koste van homself vertel. Maar dan raak hy ernstig. “Het jy al gesien hoe lyk dit daar? Dalk was ek nie so vreeslik verkeerd nie.”
Julie 2019 (5)