PressReader - Beeld: 2016-05-24 - Soos Da­ni­ël in die leeu­kuil
Soos Da­ni­ël in die leeu­kuil
Beeld - 2016-05-24 - Kommentaar -
Wat sou ’n ge­pas­te, kort be­skry­wing van die op­po­ne­ren­de mags­groe­pe in die ANC wees? Die Zu­ma-kamp ver­sus die Ra­map­ho­sa­kamp of ten­der­pre­neurs teen an­ti­ten­der­pre­neurs pas nie heel­te­mal nie.
Ek het agt jaar ge­le­de in ’n ge­sprek met Me­les Ze­na­wi, nou ont­sla­pe pre­mier van E­thi­o­pië, vir die eer­ste keer van die kon­sep rent-see­king ge­hoor.
Ze­na­wi, ten spy­te van sy te­kort­ko­min­ge tog ’n for­mi­da­be­le po­li­tie­ke fi­lo­soof, het dit ge­had teen men­se wat niks kon­kreets by­dra nie, wat o­pen­ba­re hulp­bron­ne net in eie be­lang ge­bruik. Dit is die sin waar­in die be­grip dees­dae in die po­li­tie­ke e­ko­no­mie ge­bruik word: Die ge­bruik van ’n staat se bron­ne om voor­deel te trek son­der om self tot die ge­meen­skap by te dra of wel­vaart te skep. In­sa­me­laars ver­sus wel­vaart­skep­pers is dalk die naas­te wat ons in A­fri­kaans daar­aan gaan kom.
Dit is myns in­siens die mees ge­pas­te be­skry­wing van die twee groot kam­pe in die re­ge­ring/ANC.
Pres. Ja­cob Zu­ma self is ’n in­sa­me­laar par ex­cel­len­ce. Hy mis­bruik sy po­si­sie as staats­hoof en lei­er van die ANC om sy eie be­lang en dié van sy clan, si­ko­fan­te en sa­ke­vrien­de te dien. Hy, van sy vroue, sy kin­ders, broers en broers­kin­ders het skie­lik mil­joe­nêrs ge­word na­dat hy in 2009 pre­si­dent ge­word het. Hy ge­bruik ’n breë net­werk van pa­tro­naat­skap om hom­self po­li­ties te be­vei­lig.
Zu­ma het die aan­sien en le­gi­ti­mi­teit van ver­skeie staats­a­gent­skap­pe erg on­der­myn in sy stryd om uit die tronk te bly en sy teen­stan­ders deur die knie­kop­pe te skiet. Gis­ter se me­di­a­kon­fe­ren­sie deur S­haun A­bra­hams, hoof van die na­si­o­na­le ver­vol­gings­ge­sag, is die jong­ste ma­ni­fes­ta­sie.
Te­a­ter van die ab­sur­de. Toe A­bra­hams ge­vra is hoe­kom die NVG die ap­pèl­hof se uit­spraak oor staats­aan­kla­ers se be­sluit­ne­ming in die saak teen genl. Ri­chard Md­lu­li aan­vaar het en nou die­self­de hof wil vra om dit te her­oor­weeg, was sy skyn­vro­me bra­va­de skoon­veld. Maar hy het sy taak ver­vul: Hy het nóg tyd vir Zu­ma ge­koop.
Daar is niks aan die plus­kant nie. On­der Zu­ma het die ANC tot on­ge­ken­de vlak­ke van kor­rup­sie en wan­ad­mi­nis­tra­sie ge­daal en uit­me­kaar ge­skeur.
Net laas week het drie ANC-ve­te­ra­ne en af­ge­dank­te sleu­telamp­te­na­re, Ro­bert M­cB­ri­de, An­wa Dra­mat en I­van Pil­lay, ver­klaar dat hul­le die slag­of­fers van ’n mis­bruik van staats­bron­ne is om­dat hul­le kor­rup­sie be­veg het. “Kor­rup­sie is ons de­mo­kra­sie se groot­ste be­drei­ging. Dié kan­ker het ge­we­se ka­me­ra­de teen me­kaar laat draai. Men­se wat vir be­vry­ding ge­veg het, het me­kaar nou aan die keel beet om­dat kor­rup­te ak­ti­wi­tei­te be­skerm moet word.”
Zu­ma word om­ring deur mi­nis­ters, ANC-lei­ers en se­ni­or amp­te­na­re wat in sy volg­stroom vaar en wie se po­li­tie­ke en fi­nan­si­ë­le toe­koms van sy­ne af­hank­lik is. Hul me­de-in­sa­me­laars is die Gup­ta-familie en an­der ska­du­ag­ti­ge sa­ke­lui wat sorg dat hul beur­sies vet bly deur vir po­li­tie­ke in­vloed te be­taal.
Die in­sa­me­laars is nie net aan self­ver­ry­king skul­dig nie, maar on­der­myn ons e­ko­no­mie­se toe­koms ak­tief. Die mag­spe­le­tjie wat hul­le met Pra­vin Gord­han, mi­nis­ter van fi­nan­sies, speel, is ’n voor­beeld. Die wel­vaart­skep­pers gaan uit hul pad om po­ten­si­ë­le be­leg­gers en gra­de­rings­gent­skap­pe te paai, maar die in­sa­me­laars vaar voort as­of ’n uit­vlug van bui­te­land­se ka­pi­taal en ’n af­gra­de­ring geen ge­vaar in­hou nie.
Gord­han moet soos Da­ni­ël in die leeu­kuil voel as hy in die ka­bi­net oor­kant Zu­ma en sy po­li­tie­ke lyf­wag­te sit wat hom om el­ke draai on­der­myn, in­ti­mi­deer en ver­dag pro­beer maak.
Die in­sa­me­laars se uit­put­tings­oor­log teen Gord­han en die te­sou­rie woed voort. En A­bra­hams het gis­ter sub­tiel die deur oop­ge­los dat Gord­han wel aan­ge­kla gaan word.