SA se finansies op mespuntTito Mboweni, minister van finansies, het Woensdag ‘n aangepaste begrotingsrede gelewer. (Foto: Kopano Tlape/GCIS) Suid-Afrika se finansies word in dié stadium tot op breekpunt gedryf en kan nie nog skokke hanteer nie, het Edgar Sishi, die waarnemende hoof van die tesourie se begrotingskantoor, Donderdag gewaarsku. ŉ Dag nadat die minister van finansies, Tito Mboweni, sy aangepaste begroting weens die Covid-19-pandemie in die parlement ter tafel gelê het, het Sishi gesê die staatskas kan nie nog openbare beleggings bekostig nie. Die tesourie glo deur te konsentreer op ŉ belastingsurplus (wanneer die belastinginkomste meer is as die regering se besteding) kan meer veerkragtigheid in die ekonomie verseker word. Die tesourie hoop om in 2023-’24 hierdie surplus te bereik. Mboweni hoop ook om stygende staatskuld op 87,4% van die Bruto Binnelandse Produk (BBP) in dieselfde jaar te stabiliseer. Mboweni se aangepaste begroting was ŉ streng waarskuwing oor die land se skuldlas wat selfs voor die Covid-19-pandemie kommerwekkende afmetings aangeneem het. Die verwagte skuld-tot-BBP-verhouding vir die huidige boekjaar het reeds van 65,6% tot 81,8% toegeneem. “Ons hoop dat ons in 2023-’24 skuld op 87,4% kan stabiliseer, dieselfde jaar wat ons ŉ primêre surplus verwag,” het Sishi gesê. Direkteur-generaal Dondo Mogajane het bevestig dat dié teiken deel was van die onderneming wat Suid-Afrika aan die Internasionale Monetêre Fonds (IMF) gegee het in ŉ poging om ŉ lening van $4,2 miljard (sowat R72 miljard) by die organisasie te verseker. “Dit is nie ŉ voorwaarde nie, maar iets waartoe die Suid-Afrikaanse regering verbind is.” Mboweni het die samesprekings oor die lening Woensdag as taai en moeilik beskryf, maar het opmerkings van parlementslede – dat die regering moontlik verlammende voorwaardes van die IMF aanvaar – verwerp. “Die $4,2 miljard word nie op voorwaardes gegrond nie, maar ons moet wys dat ons in ŉ posisie is om dít wat ons leen weer terug te betaal,” het hy gesê. Mboweni het gesê sodra die IMF-lening verseker is, verwag hy dat die regering ook ŉ lening van tussen een en twee miljard dollar (tussen R17 miljard en R34 miljard) by die Wêreldbank kan leen in ŉ poging om die land se balansstaat te midde van buitengewone ekonomiese omstandighede weer op dreef te kry. Die IMF gaan na verwagting teen volgende maand ŉ besluit oor die lening neem. Mogajane het gesê dit gaan dan ŉ paar dae duur voor die geld Suid-Afrika bereik. Die nasionale tesourie verwag dat die ekonomie vanjaar met 7,2% gaan inkrimp, die grootste daling in die plaaslike ekonomie die afgelope 90 jaar. Die graderingsagentskap Moody’s het intussen gewaarsku dat Suid-Afrika ŉ swak geskiedenis van fiskale konsolidasie het, wat tesame met die huidige ekonomiese klimaat niks goeds vir die stabilisering van skuld binne die volgende vier jaar voorspel nie.