Geskryf deur Alan Greene
In Italië is die polisie besig om drones te gebruik om te verseker dat die burgers aan self-isolasie-reëls voldoen. EPA / Luca Zennaro
Nasionale grondwette en internasionale menseregteverdrae bevat dikwels klousules wat regerings in staat stel om hul verpligtinge tydelik op te skort in 'n krisis. Hulle kan spesiale magte aanroep wat normaalweg as vryheidskendings beskou sou word.
Alhoewel baie state egter die wetgewing wat as wette vir noodgevalle beskryf is, uitgevaardig het in reaksie op die pandemie van die coronavirus, het nie al hierdie lande 'n noodtoestand verklaar nie. Dit kan toekomstige implikasies vir hul burgers hê.
Baie state gebruik noodmagte om byvoorbeeld “toesluitings” op te lê. Dit is nie 'n tegniese wetlike term nie, maar dit lyk asof die status maatreëls soos nuwe aanhoudingskragte insluit, nie-noodsaaklike ondernemings sluit, openbare byeenkomste beperk en mense se beweging beperk word, die strate gemonitor word om te verseker dat hulle binne bly.
Hierdie maatreëls het ernstige gevolge vir die reg op vryheid, vryheid van assosiasie en vryheid van beweging. Byvoorbeeld, magte om vergaderings op te breek en te beperk, is daarop gemik om mense te voorkom om die virus te versprei, maar dit kan ook moontlik toegepas word op die verbreking van vakbonde, politieke partye en ander organisasies wat absoluut noodsaaklik is vir demokrasie.
Dit is nie tans 'n prioriteit nie, maar dit kan in die toekoms gebeur. Dit is waarom burgers bewus moet wees van watter buitengewone magte hul regerings opgeroep het en wanneer hulle afstand doen.
'N Noodtoestand verklaar
Dit is nuttig om die Europese Konvensie vir Menseregte (EVRM) as maatstaf vir goeie praktyk te gebruik, want 47 state het hulle tot die dokument onderteken. Dit gee dus 'n goeie aanduiding van wat hulle saamstem aanvaarbaar is en wat nie. Artikel 15 van die EVRM laat lande toe om 'n noodtoestand te verklaar “in tye van oorlog of ander openbare nood wat die lewe van die nasie bedreig”.
State kan egter nie net doen wat hulle wil om op die krisis te reageer nie. Uitsonderlike bevoegdhede word slegs toegelaat “in die mate wat die noodsaaklikheid van die situasie streng vereis”. Sommige reëls - soos die verbod op marteling - kan nooit van die hand gewys word nie.
So ver, ses ECHR-nasies in reaksie op die pandemie 'n noodtoestand ingevolge artikel 15 verklaar het. Dit is Armenië, Estland, Georgië, Letland, Moldawië en Roemenië.
Ander, soos Italië en Spanje, het nie die ECHR-meganisme gebruik nie, maar 'n noodtoestand verklaar in ooreenstemming met hul grondwetlike bepalings. Die grondwet van Italië laat byvoorbeeld slegs 'n noodtoestand deur die regering verklaar word, onderhewig aan hersiening deur die wetgewer.
Dit kan wees dat hierdie lande glo dat hul grondwette beter beskerming vir regte bied as die EVRM, en dat hierdie hoër beskerming afwyk. Of hulle voel miskien die behoefte om die gewone besluitnemingsprosesse in hul grondwette te omseil wat verhoed dat hulle vinnig optree om op hierdie noodtoestand te reageer.
Die Verenigde Koninkrykhet intussen die politici bekendgestel as 'noodmagte', maar het nie 'n noodtoestand verklaar nie. Die regering het die parlement oortuig om te slaag lang wetgewing binne minder as 'n week ekstra krag toelaat.
Dit wys dat daar 'n mate van verwarring bestaan ​​oor die vraag of 'n land 'n noodtoestand onder die EVRM moet verklaar, of dat hy dit alleen kan doen. sommige MEPs sê afwyking van die EVRM stuur die “verkeerde sein” oor die staat se verbintenis tot menseregte. Dit is omdat lande met swak menseregterekords (soos Turkye) dikwels noodtoestande verklaar.
Dit kan die belangrikste rede wees waarom lande soos Spanje, Italië en die Verenigde Koninkryk 'n ander roete neem en slegs op hul grondwetlike bepaling vertrou.
Aan die ander kant, as hulle nie 'n noodtoestand via die EVRM verklaar nie, kan hierdie lande minder aanspreeklik wees vir die internasionale verdrae wat hulle self onderteken het.
As u 'n noodtoestand amptelik verklaar, kan buitengewone magte in buitengewone omstandighede toegelaat word, wat beteken dat die meganisme ook veronderstel is om sodanige magte in 'n tyd van “normaliteit”. As 'n noodtoestand nie verklaar word nie, gaan hierdie 'kwarantinerende effek' van die spesiale magte verlore. In plaas daarvan kan state voorgee dat die uitsonderlike maatreëls wat hulle ingestel het, heeltemal versoenbaar is met die normale wetlike raamwerk.
Dit sal 'n geruime tyd duur voordat die Europese Hof vir Menseregte definitief beslis of 'n noodtoestand nodig is om die pandemie-magte onder die EVRM te magtig. Teen daardie tyd is die krisis hopelik verby. Noodmagte het egter 'n kommerwekkende neiging van permanent word.
Dit verg nie veel verbeelding om te sien hoe magte wat openbare byeenkomste beperk om 'n pandemie te beheer, tot ander doel gebruik kan word nie. In reaksie op die pandemie sien ons reeds kommerwekkende ontwikkelings in sommige Europese state. Hongarye oorweeg tans 'n noodwetsontwerp wat sy president Victor Orban sal toelaat om op 'n besluit sonder 'n afsnydatum te regeer.
In teenstelling hiermee verval die noodtoestand van Spanje na dertig dae, maar dit kan nog 30 dae hernu word. Die Britse regering se ekstra magte moet na ses maande deur die parlement hernu word en sal na twee jaar ten volle verval.
Die tydsbeperking van noodwetgewing het egter 'n slegte reputasie vir werklike werk. Dit word die beste geïllustreer deur die Amerikaanse Patriot Act ingestel kort na 11 September 2001. Baie van die mees kontroversiële bepalings van hierdie wet is vandag nog van krag, ondanks die feit dat hulle oorspronklik op 31 Desember 2005 sou verval.
Die beste praktyk is om 'n noodtoestand te verklaar kragtens artikel 15 van die EVRM en uitdruklik die erkenning te gee aan die onvergeetlike en tydelike aard van hierdie maatreëls. Dit verseker dat ander state en internasionale menseregte-organisasies kan monitor en selfs polisieer hoe magte toegepas word.
Noodmoondhede het 'n belangrike rol gespeel in die beëindiging van die Romeinse Republiek en die opkoms van Adolf Hitler, daarom moes ons altyd versigtig wees vir hulle. Om 'n noodtoestand te verklaar, het die nuttige effek om die grense van buitengewone bevoegdhede te omskryf sodat kontrole in plek is.
Alan Greene, Senior Lektor in Regte, Universiteit van Birmingham
Jy is hier: Tuis > Sosiale en politieke > geregtigheid > Privaatheid en sekuriteit > Hoe verskillende lande ekstra magte uitoefen om die Coronavirus te stop