PressReader - SA Jagter Hunter: 2017-10-01 - Veld toe met die .44 Mag­num
Veld toe met die .44 Mag­num
Veld­toet­se het be­wys dat lig­ter koe­ëls en lig­ter la­dings in die .44 Mag­num do­de­lik op wild kan wees.
SA Jagter Hunter - 2017-10-01 - INHOUD - Koos Bar­nard
Waar ek met my rug teen ’n soet­do­ring­boom ge­stut ge­sit het, het die win­ter se laas­te stuip­trek­kings erg aan my ore, neus en han­de be­gin knaag. Dit was ’n koue mid­dag op Sny­mans­hof, Piet Sny­man se stuk­kie wild­pa­ra­dys.
Die son was ba­sies reeds on­der en die ske­mer se vaal­te het saam met die koue lug­gie oor die veld neer­ge­daal. Nog vyf mi­nu­te, dan roep ek halt, het ek be­sluit. Maar skaars ’n mi­nuut la­ter het die wa­ter­bok­ke as­of uit die niet ver­skyn. Hul­le was so 60m weg, maar op pad om reg voor my ver­by te be­weeg.
Ek het die Ru­ger Su­per Black­hawk so sag­gies as moont­lik oor­ge­haal en met die loop op my re­wol­wer­rus ge­stut, ge­wag. Die wa­ter­bok­ke het sta­dig na­der ge­kom maar ef­fens na regs be­weeg. Om hul­le on­der skoot te hou, moes ek ’n bie­tjie ver­skuif en my baad­jie het ’n lig­te skuur­ge­luid teen die soet­do­ring se stam ge­maak. Die koei wat voor ge­stap het, het die ge­luid
ge­hoor, ge­skrik en om­ge­spring. Daar was ’n be­roe­ring on­der die bok­ke, maar al­hoe­wel hul­le ef­fens uit­me­kaar ge­spat het, het hul­le nie weg­ge­hard­loop nie.
’n Groot, jong koei het mooi oop ge­staan en reg­uit in my rig­ting ge­kyk. Die Bushnell 2-6x32 se kruis­haar het op haar bors tot stil­stand ge­kom en toe druk ek die snel­ler. My Ru­ger het vuur ge­spuug en ek kon die tref­slag van die 240gr-koe­ël hoor. Die wa­ter­bok het eg­ter geen re­ak­sie ge­toon nie, net om­ge­draai en saam met die res van die trop­pie weg­ge­hard­loop. Toe hul­le so 60m ver­der vas­steek, was sy heel ag­ter en het da­de­lik een­kant toe ge­stei­er en neer­ge­slaan. Ek het haar angs­tig dop­ge­hou, maar sy het stil bly lê. Die Pe­re­gri­ne Hog­koe­ël het sy werk ge­doen.
Ons sou la­ter vas­stel die skiet­af­stand was 32m. Ek ver­tel nou­nou meer oor die wa­ter­bok en die Pe­re­gri­ne-koe­ël.
In ’n vo­ri­ge uit­ga­we het ek ver­tel van my .44 Mag­num, ’n New Mo­del Su­per Black­hawk-re­wol­wer met ’n 7½”-loop. Om­dat my oë te swak is om die re­wol­wer met oop vi­sie­re te ge­bruik, het ek eers ’n Aim­point- dot­sig­ht op die re­wol­wer ge­mon­teer en hier­die jaar ’n 2-6x32 Bushnell-te­le­skoop.
Voor krag­ti­ger re­wol­wer­ka­li­bers be­kend ge­stel is, was die .44 Mag­num die krag­tig­ste een op die mark en die voor­keur-re­wol­wer­ka­li­ber vir baie hand­wa­pen­jag­ters.
Soos baie weet, is die stan­daard-koe­ël­ge­wig vir die .44 Mag­num 240gr en die fa­briek­spe­si­fi­ka­sies daar­voor so­wat 1 350vps tot 1 500vps uit re­wol­wers met lo­pe van 6” en lan­ger.
Hand­wa­pen­jag­ters was gre­tig om groot wilds­bok­ke, buf­fels en selfs o­li­fan­te daar­mee aan te durf. Ge­go­te lood­koe­ëls, die so­ge­naam­de hard cast, se­mi-wad­cut­ters, was en is nog steeds ge­wild. Deur meer sink (tin) en an­ti­moon by die lood te voeg, kan sul­ke koe­ëls taam­lik hard ge­maak word, wat ver­hoed dat hul­le mak­lik ver­vorm in wild. Dees­dae »
» ver­kies baie eg­ter mo­no­me­taal­koe­ëls van geel- of rooi­ko­per.
Al­hoe­wel die 240gr-koe­ël goed ge­werk het vir die mees­te bok­soor­te, is dit in som­mi­ge ge­val­le te lig ge­vind vir die­re soos ons e­land en na­tuur­lik vir ge­vaar­li­ke wild. Hand­wa­pen­jag­ters het dus met hard-ge­go­te 300- en 320gr-lood­koe­ëls be­gin eks­pe­ri­men­teer. Hier­die har­de lood­koe­ëls wat voor sty­we la­dings kruit ge­laai is, het die .44 Mag­num se ver­mo­ëns ver­be­ter en selfs buf­fels is met sul­ke la­ding/ koe­ël­kom­bi­na­sies om­ge­dop.
Swaar la­dings eis eg­ter gou hul tol op e­ni­ge vuur­wa­pen en dit was net re­wol­wers wat baie ro­buus ge­bou is, soos dié van Free­dom Arms en Ru­ger (die Su­per Red­hawk by­voor­beeld) wat ’n vol­ge­houe di­eet daar­van kon weer­staan. B­reek­nek-ak­sies soos die T­homp­son Con­ten­der val in ’n an­der klas, ek praat hier spe­si­fiek van re­wol­wers.
Ek is van na­tu­re kon­ser­wa­tief met la­dings vir e­ni­ge ti­pe vuur­wa­pen. Mak­si­mum la­dings ge­bruik ek slegs by hoog­ste uit­son­de­ring. In die mees­te ge­val­le is me­di­um-la­dings meer as vol­doen­de om jou bil­tong aan die haak te kry of jou tro­fee teen die muur.
In die vo­ri­ge ar­ti­kel het ek die re­des ge­noem hoe­kom ek aan­vank­lik lig­te koe­ëls en meer ge­ma­tig­de la­dings in my Su­per Black­hawk be­gin ge­bruik het. Be­hal­we vir die min­der sly­ta­sie wat lig­ter la­dings ver­oor­saak, het die te­le­skoop­mon­teer­ba­sis wat Nu­me­nor vir my ge­maak het, voor­sie­ning ge­maak vir net twee skroe­we wat dit vas­hou op die raam. Hoë-la­ding/swaar-koe­ël­kom­bi­na­sies laat die re­wol­wer meer skop en plaas veel gro­ter span­ning op die mon­teer­skroe­we.
Om­dat ek meest­al me­di­um­groot­te bok­ke met die .44 sal skiet, is my uit­gangs­punt dat lig­ter koe­ëls teen 1 250vps tot 1 600vps meer as ge­noeg pe­ne­tra­sie be­hoort te ver­skaf.
Swaar­der koe­ëls, wat lan­ger neem om die loop te ver­laat, ver­oor­saak meer loop­wip en skiet veel ho­ër uit my re­wol­wer as die lig­ter koe­ëls en ek suk­kel dus om hul­le in te stel op 45m.
Ek was ge­luk­kig om on­langs ’n doel­ge­maak­te Leu­pold-ba­sis vir Black­hawk-re­wol­wers van For­ma­li­to in P­re­to­ria te be­kom. Met hier­die mon­teer­ba­sis en Leu­pold-rin­ge in plek (wat Da­nie Jou­bert van P­re­to­ria vir my ge­mon­teer het) kon ek koe­ëls van tot 240gr ge­mak­lik in­stel op 45m.
Ek het eg­ter be­sluit om vir ge­wo­ne rooi­bok­groot­te wild te stan­daar­di­seer op lig­ter koe­ëls. Ook om­dat ek al­reeds ’n groot hoe­veel­heid 200gr Hor­na­dy XTP’s en 200gr Nos­lers be­sit. Ko­bus du P­les­sis van Im­pa­la Bul­lets het ook vir my 100 van sy re­wol­wer­koe­ëls ge­gee om te toets. Dis ’n so­lie­de se­mi-wad­cut­ter van geel­ko­per wat slegs 160gr weeg.
Die Im­pa­las het uit die staan­spoor goed uit my Black­hawk ge­groe­peer en die te­rug­skop daar­mee is mi­ni­maal. Al­hoe­wel ek goed be­kend is met die pe­ne­tra­sie­ver­moë van mo­no­me­taal­koe­ëls in ge­we­re, was ek tog skep­ties oor hoe goed so ’n lig­te re­wol­wer­koe­ël sou pres­teer.
Om die plat­neus-Im­pa­la se pe­ne­tra­sie­ver­moë te toets, het ek ’n so­ge­naam­de wet­pack voor­be­rei (pak­ke tyd­skrif­te wat oor­nag in wa­ter ge­week en daar­na saam­ge­pers is). Ek het die Im­pa­las en vier an­der koe­ëls toe op 25m in die wet­pack ge­skiet om die pe­ne­tra­sie te ver­ge­lyk. Die an­der was ’n 225gr Hor­na­dy Le­ver­e­vo­lu­ti­on-koe­ël, PMP se 240-grei­ner en twee van Pe­re­gri­ne se Hog-koe­ëls wat 180gr en 240gr weeg. Eint­lik het ek die 180gr Hog eers la­ter ont­vang en dit toe a­part ge­toets.
Uit vo­ri­ge ja­gon­der­vin­dings weet ek dat 200-grei­ners teen 1 250vps ge­noeg slaan­krag het vir rooi­bok­groot­te wild tot op 75m en daar­om was die la­dings wat ek in my hui­di­ge Black­hawk ge­laai het vir die pe­ne­tra­sie­toet­se ook re­de­lik kon­ser­wa­tief.
Al die koe­ëls be­hal­we die skerp­punt-Hor­na­dy van 225gr le­wer goeie jag­ak­ku­raat­heid uit my re­wol­wer.
Ek het met die 160gr-Im­pa­la be­gin. Ge­laai voor 12.5gr MP200 was drie koe­ëls se ge­mid­del­de snel­heid 1 465vps. Die Im­pa­la het 26.3cm in die nat boe­ke ge­pe­ne­treer en no­de­loos om te
sê, die koe­ël het sy vorm be­hou en ook 100% van sy ge­wig. Die “wond­ka­naal” deur die wet­pack was deur­gaans net gro­ter as die ka­li­berg­root­te, maar die Im­pa­la het vir die laas­te so­wat 7cm deur die boe­ke ge­tui­mel.
Pe­re­gri­ne se 240gr Hog wat spe­si­fiek ont­werp is vir hef­boom­ak­sie­ge­we­re (le­ver-acti­ons) was vol­gen­de. Al­li­wyn O­ber­hol­ster van Pe­re­gri­ne het ge­noem dat dié koe­ël nie teen lae re­wol­wer­snel­he­de gaan om­klink nie. Hier­die me­an look­ing koe­ël (soos die En­gel­se sal sê) het ’n snel­heid van 1 144vps voor 19.5gr S265-kruit ge­gee.
My ver­ba­sing was groot toe dié lang mo­no­me­taal­koe­ël wél oop­maak (sien foto). Die vier in­sny­dings in die koe­ël­punt het die Hog mooi laat blom en die “bla­re” het teen ’n hoek van so­wat 90° in ver­hou­ding met die koe­ël­skag oop­ge­vou. Soos te ver­wag­te, het dit ’n baie groot “wond­ka­naal” deur die boe­ke ge­maak. Hier­die ver­gro­te fron­ta­le a­rea van die koe­ël ver­oor­saak meer weer­stand en daar­om het die Hog net 14.8cm diep ge­pe­ne­treer. Teen ho­ër im­pak­snel­he­de sal die koe­ël meer om­klink en dus die­per pe­ne­treer. Ook die Hog het 100% van sy ge­wig be­hou.
Ek het la­ter die 180gr Hog in ’n wet­pack ge­skiet en ge­laai voor 12.5gr MP200. Toe was die snel­heid 1 297vps. Pe­ne­tra­sie was 13.9cm en die koe­ël het ook sy ge­wig 100% be­hou. Met 11.8gr MP200 het die tromp­snel­heid ver­laag na 1 221vps, maar ek het nie die Hog teen hier­die spoed in die wet­pack ge­skiet nie.
Hor­na­dy se 225gr-skerp­neus­koe­ël voor 21gr S265 ver­laat die loop teen 1 291vps. Ek het twee koe­ëls in die wet­pack ge­skiet aan­ge­sien die eer­ste een iet­wat op die kant van die boe­ke ge­tref het. Hul­le het 17.7cm en 18.2cm diep ge­pe­ne­treer en mooi om­ge­klink. Die ge­wigs­re­ten­sie was 192.7gr en 192.4gr, wat ’n ge­mid­deld van 85.5% be­te­ken.
Vol­gen­de was PMP se 240gr­koe­ël teen 1 148vps (19gr S265). Hier­die koe­ël het 16.6cm diep ge­pe­ne­treer en net soos die an­der mooi om­ge­klink. Die ge­wigs­re­ten­sie was 173.3gr (72.2%) wat ver­ba­send laag is.
Hor­na­dy se 200gr-XTP teen 1 238vps (11.5gr MP200) het 13.9cm ge­pe­ne­treer, prag­tig om­ge­klink en 181.1gr (90.55%) van sy ge­wig be­hou.
Laas­tens het ek die 200gr Nos­ler-koe­ël in die boe­ke ge­skiet. Teen 1 297vps (12gr MP200) het dit 14.2cm diep ge­pe­ne­treer en taam­lik erg om­ge­klink. Ge­wigre­ten­sie was 191.4gr (95.7%) wat baie goed is. Dié koe­ël se “wond­ka­naal” deur die boe­ke was naas die Pe­re­gri­ne Hog s’n, die groot­ste van al die koe­ëls. Dis die koe­ël waar­mee ek ver­le­de jaar die rooi­bok ge­skiet het waar­van ek in die vo­ri­ge uit­ga­we ver­tel het.
Die toet­se in die wet­pack het be­ves­tig dat die 160gr-Im­pa­la in­der­daad baie goed pe­ne­treer en ek het be­sluit om iets soos ’n rooi­bok te pro­beer skiet. Ge­luk­kig het vriend Jo­han­nes S­choe­man van die plaas Ler­wick na­by Ver­ky­kers­kop goed­guns­tig­lik ’n bles­bok­ram ge­skenk vir die doel.
Om in daar­die oop vlak­te­wê­reld na­by ge­noeg aan bok­ke te kom is ’n uit­da­ging, maar ons het ’n ram na­by ’n kol bo­me be­kruip. Om­dat ek lan­ger sko­te ver­wag het, het ek die re­wol­wer in­ge­stel om so­wat 5cm hoog te skiet op 75m. Ek moes net ont­hou om la­er te mik op kor­ter af­stan­de.
Toe die bok bin­ne skiet­af­stand kom (56m), ver­geet ek dit na­tuur­lik en brand hom so ’n vel­skoot op die bo­kant van sy rug. Ge­luk­kig het hy nie ge­weet waar­van­daan die skoot kom nie en reg­uit na my toe ge­draai op om­trent 40m waar­na ek hom reg van voor af in die bors ge­skiet het. Die ram het weg­ge­spring, »
» maar na ’n ent­jie plankd­wars gaan staan, dui­de­lik swaar ge­tref. Ek het hom toe met ’n skoot deur bei­de blaaie plat­ge­skiet. Wat ’n ge­suk­kel! Dit was dui­de­lik dat ek veel meer ge­reeld met die re­wol­wer sou moes oe­fen. Maar ge­luk­kig was die bok dood en het ek die ge­leent­heid ge­kry om die Im­pa­las se pe­ne­tra­sie­ver­moë uit twee hoe­ke te toets.
Ons was ver­baas dat die skoot reg van voor nie die ram da­de­lik plat­ge­trek het nie. Toe ons hom oop­sny, was die buik­hol­te vol bloed wat daar­op ge­dui het dat die lon­ge ge­tref is.
Die Im­pa­la-koe­ël reg van voor het twee rib­bes in die bo­kant van die bors­hol­te ge­breek en net die bo­punt van die een long ge­vang. Die koe­ël is deur die groot­pens on­der die rug­string langs en deur die lin­ker­boud. Ons het die Im­pa­la on­der die vel op die ag­ter­kant van die lin­ker­boud uit­ge­haal (sien foto). Dit is by­na 1m se pe­ne­tra­sie. Be­hal­we vir die loop se groef­mer­ke was dié mo­no­me­taal­koe­ël ba­sies on­ge­skon­de.
Die laas­te skoot op die dwars­te was ook ef­fens te hoog, het die bo­punt van die lon­ge ge­vang as­ook die rug­wer­wels ge­breek. Hier­die koe­ël het ten vol­le ge­pe­ne­treer.
Al­hoe­wel die Im­pa­la dus ’n lig­ge­wig is en ek dit slegs op ’n bles­bok ge­toets het, wil dit voor­kom as­of hier­die geel­ko­per­koe­ël sy man sal kan staan in gro­ter bok­ke. Ek het in­tus­sen die la­ding ver­hoog na 13.5gr MP200 wat ’n tromp­snel­heid van 1 585vps gee. Pe­ne­tra­sie be­hoort dus nóg be­ter te wees teen hier­die snel­heid. Wat eg­ter op­ge­val het, was dat die Im­pa­la in bei­de die wet­pack en die bles­bok ge­tui­mel het en bei­de die koe­ëls is met hul ag­ter­kan­te na vo­re her­win.
Na­dat ek die bles­bok ge­skiet het, het Piet Sny­man van Sny­mans­hof goed­guns­tig­lik die wa­ter­bok­koei ge­skenk so­dat ek die Pe­re­gri­ne-koe­ël kon toets. Ek het Som­chem se her­laai­gids ge­raad­pleeg en be­sluit om 10.8gr MP200 ag­ter die 240-grei­ner te laai. Ek het ge­hoop dat dit ’n tromp­snel­heid van so 1 150vps sou gee, maar na­dat ek die wa­ter­bok ge­skiet het, het ek die spoed ge­meet en tot my ver­ba­sing ge­vind die snel­heid was maar 1 092vps.
Het ek voor­af ge­weet die snel­heid is so laag, sou ek dalk nie die wa­ter­bok daar­mee ge­skiet het nie. Die Hog-koe­ël het soos te ver­sta­ne nie oop­ge­maak nie, maar die pe­ne­tra­sie was ui­ter­ma­te goed al­hoe­wel geen groot be­ne ge­tref is nie. Die koe­ël is voor by die bors in, dit het een van die are bo die hart ge­sny, is deur die een long en die ska­de wat dit aan­ge­rig het, dui daar­op dat die koe­ël moes ge­tui­mel het. Ons het die Pe­re­gri­ne uit die groot­pens ge­haal (na­dat ons die pens­in­houd op ’n sink­plaat uit­ge­gooi het).
Dit wys net hoe goed ’n sta­di­ge, swaar koe­ël wel kan pe­ne­treer en hoe do­de­lik dit kan wees. Die ver­eis­te is na­tuur­lik net dat dit geen groot be­ne moet tref wat die pe­ne­tra­sie kan stuit nie en dat skoot­pla­sing 100% ak­ku­raat moet wees.
Toe ek oor­spronk­lik die 240gr­koe­ëls by Pe­re­gri­ne ge­kry het, het hul­le nie 180-grei­ners in voor­raad ge­had nie, daar­om is hul­le nie op die wa­ter­bok ge­toets nie. Na­dat ek die 180gr Hog-koe­ëls van Al­li­wyn ge­kry het, kon ek dit da­rem op een rooi­bok toets. Met 11.8gr MP200 as dryf­mid­del is die snel­heid by die tromp 1 221vps en 12.5gr gee 1 297vps uit my Black­hawk. Ek het per a­buis die pa­tro­ne met die lig­ter la­ding ge­gryp toe ons veld toe is.
Ons het op Zinns­hoek ge­jag an­der­kant Vaal­wa­ter waar die bos plek-plek on­ge­loof­lik ruig is en din­ge het am­per ver­keerd ver­loop. Ge­luk­kig kon ons ’n trop­pie rooi­bok­ke tot op 35m be­kruip, maar weens die ruie veld moes ek pro­beer om die koe­ël deur ’n nou ton­nel te stuur. Toe die skoot klap, het die rooi­bok­ram op die plek neer­ge­slaan, maar ek het my ver­beel ek sien stof trek soos ek ’n tak raak­skiet. My seun, Marco, het ’n vi­deo ge­neem van die jag en daar­in kan jy dui­de­lik sien hoe ek die tak raak­skiet (11m van­waar ek ge­staan het).
Dit was ’n droë tak om­trent so dik soos my duim en dié het die koe­ël on­ge­veer 9cm na regs laat de­flek­teer. In plaas daar­van dat die Hog op die voor­kant van die blad ge­tref het, het dit toe die nek ge­slaan. Dit het nie die nek­been so­lied ge­tref nie, maar wel be­ska­dig en bei­de die groot are in die nek af­ge­sny. Toe ons by die bok kom, het hy nog ef­fens uit re­fleks ge­skop, maar hy was reeds dood.
Die uit­gangs­wond (sien foto) het ge­toon dat die Pe­re­gri­ne wel oop­ge­maak het. Of die tak (wat maar vrot was) ’n by­drae ge­le­wer het, sal ek nie weet nie. Al­li­wyn O­ber­hol­ster van Pe­re­gri­ne sê die koe­ël moet nog heel­wat vin­ni­ger ge­skiet word om dit be­trou­baar te laat om­klink.
Ek sien uit daar­na om die Ru­ger Black­hawk veel meer ty­dens jag­te te ge­bruik en ek moet sê, al­hoe­wel ’n re­wol­wer se reik­wyd­te ui­ters be­perk is, dra dit da­rem baie lek­ker lig in die veld.
Die rooi­bok­ram hier­on­der is met die 180gr Pe­re­gri­ne Hog­koe­ël ge­skiet op 35m. Let op na die tak wat deur die koe­ël ge­tref is, 11m van­waar ek ge­skiet het. Die foto van die uit­gangs­wond wys die Hog-koe­ël het oop­ge­maak. Dit het ef­fens ge­de­flek­teer na­dat...
Hier is die bles­bok wat ek op Jo­han­nes S­choe­man-hul­le se plaas, Ler­wick, ge­skiet het. Let op die Im­pa­la-koe­ël op die foto regs. Dit het die bok reg van voor ef­fens aan die reg­ter­kant van die bors ge­tref en al die pad ge­pe­ne­treer tot in die lin­ker­boud...
Die her­won­ne koe­ëls uit die wet­pack naas on­ge­vuur­des. VLNR: 160gr Im­pa­la; 200gr Hor­na­dy XTP; 200gr Nos­ler; 225gr Hor­na­dy Le­ver­e­vo­lu­ti­on; 240gr PMP; 180gr Pe­re­gri­ne Hog; 240gr Pe­re­gri­ne Hog.
Met my eer­ste ses­sie pe­ne­tra­sie­toet­se het ek die Im­pa­la 160gr-; Nos­ler 200gr-; Hor­na­dy 200gr-; PMP 240gr-; en Pe­re­gri­ne 240gr-koe­ëls ge­toets. Ek het hul­le op 25m in nat tyd­skrif­te (wet­pack) ge­skiet wat oor­nag in my swem­bad ge­week is en toe saam­ge­pers...
LINKS: Ek het dié wa­ter­bok­koei op 32m ge­skiet. Dit was ‘n voor­sit­skiet op ‘n paad­jie wat die wa­ter­bok­ke ge­reeld volg.
Links is ‘n 180gr Pe­re­gri­ne Hog­koe­ël en regs die 240-grei­ner. Ek het die lig­ter koe­ël ook la­ter in die wet­pack ge­skiet.
BO: Hier­die twee­skoot-groe­pe­rings wys wat die Ru­ger met 240gr P­re­gri­ne Hog-koe­ëls op 25m (bo) en 45m kan doen.
HOOFFOTO ON­DER: My Ru­ger skiet ak­ku­raat met Pe­re­gri­ne se Hog-koe­ëls as­ook Im­pa­la se 160gr-koe­ëls en Hor­na­dy se 200gr XTP’s. Die hol­ster is een wat ek self saam­ge­flans het.
LINKS: Die wa­ter­bok­koei waar­van ek ver­tel in die ar­ti­kel.
Hier is die twee koe­ëls wat uit die bok­ke her­win is. Links is die 160gr Im­pa­la uit die bles­bok en regs die 240gr Pe­re­gri­ne uit die wa­ter­bok.