Drama toe Zuma dreig om te swyg | Netwerk24
Deur Llewellyn Prince en Christiaan du Plessis 17 Julie 2019 21:00
Oudpres. Jacob Zuma het byna-byna Woensdag sy baadjie gevat en uit die Zondo-kommissie van ondersoek na staatskaping gestap sonder om verder te getuig.
En dit is geen uitgemaakte saak dat hy wel Vrydag, wanneer die kommissie hervat, verder sal getuig nie.
Oudpres. Jacob Zuma Woensdagoggend voor die Zondo-kommissie van ondersoek na staatskaping. Foto: Felix Dlangamandla
Dít omdat hy en sy regspan nie gelukkig is met die vrae wat aan hom gevra word en hoe dit gevra word nie.
Adv. Muzi Sikhakhane SC, Zuma se regsverteenwoordiger, het gesê hy meen Zuma is met voorbedagte rade na die kommissie gebring om aan kruisondervraging onderwerp te word.
Daarom het Sikhakhane Woensdagmiddag kort ná middagete daarop aangedring dat die verrigtinge eers gestaak word.
“Ek wil met hom (Zuma) praat en hoor of hy bereid is om gekruisondervra te word. Dit is nou vir my duidelik dat hy gekruisondervra word,” het Sikhakhane gesê kort voordat hy Zuma se derde dag van getuienis voor die kommissie net ná 14:30 kortgeknip het.
Alles het begin toe Zuma by die hervatting van verrigtinge ná middagete aangedui het dat hy “ ’n probleem” het omdat hy gedwing word om deur besonderhede van amptenare te gaan.
Hy was ontevrede nadat adv. Paul Pretorius SC, getuienisleier, hom gepeper het met vrae oor Barbara Hogan, voormalige minister van openbare ondernemings, se vroeëre getuienis voor die kommissie dat Zuma in 2009 ingemeng het in die aanstelling van Siyabonga Gama as uitvoerende groephoof van Transnet, ’n aantyging wat Zuma ten sterkste ontken.
“Daar gaan ’n tyd kom wanneer die kommissie na al die getuienis moet kyk en bepaal wat die waarheid is. Net omdat jy sê wat sy (Hogan) gesê het, is nie waar nie, kan nie die einde van die saak wees nie.
‘Mág kaders kies’
Die ANC as regerende party het die reg om aan die regering voor te skryf watter lojale kaders as senior bestuurders en direksielede van staatsentiteite (SOE’s), asook hoofde van regeringsdepartemente aangestel moet word, het oudpres. Jacob Zuma gister voor die Zondo-kommissie van ondersoek na staatskaping getuig.
“Geen party ter wêreld sal verkiesings wen en daarna van sy eie ondersteuners vergeet en ander mense (in topposte) aanstel... wat die ANC-regering se werk kan saboteer en maak dat jy die volgende verkiesing verloor nie,” het Zuma gesê.
Adv. Paul Pretorius SC, getuienis­leier, het hom daaroor uitgevra nadat Barbara Hogan, oudminister van openbare ondernemings, vroeër getuig het dat faksiebelange ná die ANC se Polokwane-verkiesingskonferensie in 2007 hoogty gevier het en as deel van hul netwerke van patronaatskap het hulle finaal besluit oor wie in sekere poste aangestel moes word.
“Die kommissie moet soveel moontlik kante van die kwessie belig voordat ’n bevinding gemaak word.
’n Duidelik omgekrapte Zuma het toe gesê: “Ek hoor jou, voorsitter, maar dit los nie my probleem op nie. Ek weet nie wat beteken die bewering van die minister dat ek ingemeng het nie. As ’n amptenaar byvoorbeeld aangestel word, word die president gekonsulteer. Ek verstaan nie wat bedoel word met ek het ingemeng nie.
“Die bewering is dat die president ingemeng het. Ek het gereageer, ek het nooit ingemeng nie. Selfs al het ek met haar gepraat, het ek nie daardie saak so bespreek nie. Ek het reeds die vraag beantwoord dat ek nooit so iets gesê het nie. As ek wel deur die besonderhede gaan, het ek ’n probleem, want ek het klaar die aantygings ontken.”
Zuma se getuienis is by die hervatting Woensdagmiddag voorlopig tot Vrydag uitgestel.
“Daar is ’n gesprek gevoer voor my en die kommissie se regspan, asook die oudpresident se regspan, en albei het ’n voorstel gedoen waartoe ons ingestem het,” het Zondo gesê.
“Waaroor ooreengekom is, is dat albei regspanne ’n kans moet kry om na die besware te kyk en te sien of ’n manier gevind kan word dat Zuma geakkommodeer word sonder dat die kommissie se regspan sy verpligtinge kompromitteer.”
Volgens Zondo word Zuma se getuienis tot Vrydag uitgestel om die regspanne kans te gee om ’n middelweg te vind sonder dat die kommissie sy plig versuim.