WOORDE WAT WEEG: Charl-Pierre Naudé - In die geheim van die dag (2005)
Charl-Pierre Naudé. In die geheim van die dag. Protea Boekehuis, 2005. ISBN 9781869190866.
Die tweede bundel in 'n digter se oeuvre, volgens die konvensie binne die Afrikaanse letterkunde, word bykans as belangriker as die debuut beskou. Die digter word dus nog jeugfoute in sy of haar eerste bundel verskoon, maar die tweede bundel is dan waar die slag gewys moet word. Charl-Pierre Naudé is vir sy debuut, Die nomadiese oomblik, bekroon met die Ingrid Jonker-prys. Hierna was daar optredes, enigsins vroegtydig by Poetry International in Nederland en ook 'n digtersbesoek saam met Gerrit Komrij. Dus word hy buitelands dalk hoër geag, want myns insiens is sy gedigte nog nie werklik so representatief as 'n Breytenbach of Krog se bydrae nie.
Sy tweede bundel wyk drasties af van die debuut waarin sy eiesinnige beoefening van die sonnet bepaald lonende leeservarings tot gevolg het en ook interessante vergelykings oproep met die sonnette van Petrarca of Shakespeare. Die tweede bundel, besonder mooi uitgegee deur Protea Boekehuis, heet In die geheim van die dag.
Die bundel wyk dramaties af van die debuut en is prosaverse. Daar is ook 'n speelse dialoogvers of 'n soort dramatiese gedig opgeneem in hierdie bundel. Die prosagedig is 'n besonder moeilike en verwikkelde sub-genre in die digkuns en word hoofsaaklik in die Franse digkuns met groot sukses beoefen. In Afrikaans het veral Breyten Breytenbach – ek dink hier onder andere aan Skryt – hierdie gedigvorm ontgin. Dus: die leser lees teen die agtergrond van 'n uiters bedrewe digter se unieke stempel op die digvorm.
Ook skep hierdie soort gedig sy eiesoortige probleme: enersyds wil dit die losser vorm van die prosasoort 'naboots', maar andersyds moet dit juis kompenseer vir hierdie losser struktuurvorm deur ander ingeboude strukture, soos binneryme, halfryme, refreine of herhalende beelde, in te bou. Die groot korpus van Naudé se gedigte sou waarskynlik baat gevind het by 'n verdere herskrywing, maar wanneer die digter wel aandag gee aan die eiesoortige eis van hierdie digvorm, lewer hy verstommende verse, soos "Twee diewe".
Ook sy hantering van die oksimoron of paradoks – die nomadiese bestaan dus – word goed volgehou in hierdie bundel. Daar is vele verse wat besin oor die mens se lotgevalle en sy plek binne die kosmos. Daar word baie gedink oor die lewe en dood, die siel, astrale reise ensomeer.
Vir 'n tweede bundel is die bundel nog nie heeltemal 'af' nie. Die gedig is soms te praterig en skep die indruk van gekapte prosa, 'n doodsonde vir die digkuns! Dit skep die indruk van 'n boom wat gesnoei moes wees.
Ook dink ek dat van die temas waaroor die digter besin ook nie oral diep genoeg nagedink het. Maar wanneer hy wel die gedig sekuur vir homself laat praat, lewer hy 'n handvol verse wat die Afrikaanse letterkunde bepaal verryk. Die nogals oorskatte reaksie van Alfred Schaffer wat meen hierdie digter moet met die Hertzogprys bekroon word (Die Burger, 16 Mei) en Danie Marais wat dit as 'n literêre gebeurtenis afmaak (Rapport, 22 Mei) is waarskynlik 'n oorreaksie en bewieroking van letterkundige vriende.
Labels: 2005, Charl-Pierre Naudé, Fine Music Radio, In die geheim van die dag, Joan Hambidge, Protea Boekehuis