Wat antieke Chinese dakke vir ons kan vertel oor klimaatsverandering - InnerSelf.com
Beijing se Verbode Stad onder 'n ligte stof van sneeu. Ola Lundqvist/Shutterstock Florian Urban, Glasgow School of Art
Om 'n prentjie van vorige klimate te rekonstrueer, ondersoek wetenskaplikes dikwels vasgevang borrels in yskerne of die breedte van ringe binne ou bome. 'N nuwe studie, gepubliseer in Science Advances deur navorsers aan die Nanjing Universiteit in China, dui daarop dat daar selfs leidrade kan wees vir veranderinge in vorige weerstoestande in geboue.
Die navorsers het data oor verskuiwende weerpatrone tussen AD750 en 1750 vergelyk met voorbeelde van bewaarde dakke wat gedurende die millennium in China gebou is. Hulle het gevind dat gedurende tydperke met swaarder sneeuval, dakke met steiler hellings gebou is, terwyl warmer tydperke aanleiding gegee het tot geboue met meer sag hellende dakke.
Die studie het twee groot skommelinge in die globale klimaat gedek: die Middeleeuse warm tydperk, wat rofweg van die tiende tot die 13de eeu gestrek het, en die klein ystydperk, wat tussen die 15de en 19de eeu korter somers en bitter winters gesien het.
Vier tipiese dakontwerpe uit vier verskillende klimaatperiodes. Li et al. (2021)/Science Advances
Veranderende weerpatrone het dalk ook innovasie aangespoor, aangesien die navorsers opmerk dat ysige weer rondom 1700 saamgeval het met nuwe metodes wat die konstruksie van steiler en reguit dakke veiliger en meer betroubaar gemaak het.
Dit is ongelooflik om te dink dat iets so subtiel soos die hoeke van skuinsdakke veranderinge in die weer oor tien eeue intiem kan weerspieël. Dit is 'n meesleurende storie, maar as iemand wat al jare lank argitektoniese geskiedenis bestudeer het, twyfel ek.
Argitektuur en die klimaat
Die navorsers het twee basiese punte gemaak. Een, dat dakke steiler gebou word in eras en plekke met swaarder sneeuval. En twee, dat daar 'n noue korrelasie is tussen weerpatrone en dakhoeke wat 'n sensitiwiteit in argitektuur vir baie klein veranderinge in die klimaat verraai.
Die eerste punt is redelik maklik om te bewys en waarskynlik onbetwis onder akademici. 'n Skrynwerker sal die dakhoek regstel sodra 'n gebou onder swaar sneeu ineengestort het, en om dit met die voorbeeld van historiese geboue in China te wys het sy verdienste.
Die tweede punt word na my mening nie samehangend deur hierdie studie bewys nie en kan selfs onmoontlik wees om te bewys. Die navorsers noem studie rondom "200 [geboue] bly oor 'n millennium oor", maar dit is nie duidelik of dit eweredig oor die studietydperk versprei is nie. Hulle kan daarmee wegkom dat dit historici is in teenstelling met, kom ons sê, mediese dokters, waar steekproefgrootte die lakmoestoets van goeie metodologie is.
Dit is ook onduidelik hoekom dakke in warm tye minder steil moet word. Die navorsers behoort egter geprys te word omdat hulle probeer het om hierdie probleem aan te spreek, aangesien die studie opmerk dat Chinese mense moontlik nie daarin geslaag het om steiler dakke te handhaaf in tye toe sneeuval minder erg was as gevolg van "koste en die uiteenlopende behoefte aan sonskyn en reënvalbeskutting". Die navorsers ontwikkel nietemin nie hierdie punt of verduidelik waarom platter dakke meer koste-effektief moet wees nie.
Die bou van 'n dak is egter nie 'n kollektiewe gebeurtenis wat soortgelyk is aan bevolkingsafname, babasterftes of markpryse nie. Dit hang af van die bewuste besluit van 'n bepaalde persoon - 'n kliënt, argitek of ambagsman. Om 'n verband te bewys, sal die navorsers 'n teorie nodig hê van hoe bouers in staat sal wees om te reageer op klein veranderinge in die klimaat met klein veranderinge in dakhoeke. Om hierdie klimaatverband in argitektuur te oordryf, kan verkeerdelik impliseer dat premoderne samelewings oorwegend gevorm is deur een of ander onverklaarbare harmonie tussen mense en die natuur, met 'n vermoë om te reageer op klein veranderinge in die omgewing wat in latere tydperke verlore gegaan het.
Sulke fynskaalse reaksies tussen gebou en weer gebeur sover ek weet nie in die hede nie. Sneeuvalle het geword ligter en minder gereeld in die Verenigde Koninkryk dwarsdeur die 20ste eeu, maar dit sal onoortuigend wees om dit te koppel aan die verspreiding van moderne plat dakke, wat net so gewild geword het in sneeu-Rusland. En selfs 'n fundamentele besluit soos om te kies tussen 'n plat dak of 'n skuins dak blyk te weerstaan ​​​​klimaatbehoeftes, soos die klaaglike hoë aantal lekkende plat dakke in die reën-verwaaide Glasgow waar ek woon demonstreer.
Nietemin verskaf die studie 'n veelseggende herinnering aan hoe natuurlike variasie in die weer 'n invloed op argitektuur deur die geskiedenis gehad het, dikwels soveel as die verandering van style en smake.
Die meeste van die geboue waarin ons woon, werk en sosialiseer, is ontwerp min gedagte betaal aan die ongekende weer-uiterstes wat klimaatwetenskaplikes waarsku hierdie eeu in die vooruitsig is. Dit sal moet verander. Geskiedkundiges sal dalk eendag die era waarin ons leef bestudeer en oplet hoe argitektuur 'n gevoel van omgewingsbeperkings herwin het, aangesien lekkende en ondoeltreffende ontwerpe weggevee is deur geboue wat veerkragtig was in die gesig van toenemende storms.