Dis-Chem: transformasie-spelreëls, ANC-skeidsregter en ŉ ongelyke veldJan Bosman van die Afrikanerbond. Dis-Chem en sy uitvoerende hoof, mnr. Ivan Saltzman, het in hulle naïewe poging om die regering se ras-ideologie gedienstig te wees, in hulle eie slagysters getrap. Hoe meer hulle daaruit probeer kom het, hoe meer slagysters en landmyne is afgetrap. Dis-Chem is ongelukkig die maaksel van korporatiewe Suid-Afrika, wat die regering slaafs navolg en nie standpunt inneem teen regulasies wat afgedwing word nie. Dis-Chem het verkies om saam te speel in ŉ wedstryd waarvan die spelreëls deur die ANC bepaal word. Dit terwyl die ANC ook terselfdertyd die skeidsregter is en die doelpale skuif, soos en wanneer dit hom pas. Ongelukkig skep die regering se interpretasie van die Grondwet en wetgewing, soos die rasgebaseerde wysigingswetsontwerp op gelyke indiensneming, die ruimte vir nuwe en meer diskriminasie op grond van ras. So word van werkgewers verwag om rasteikens te stel om boetes te vermy wat erge finansiële katastrofes en bankrotskappe tot gevolg kan hê. Die ANC se verknogtheid aan ŉ rasgedrewe beleidsraamwerk onder die dekmantel van transformasie, word geïnterpreteer en toegepas buite die letter en gees van die Grondwet. Die ironie is dat die term transformasie nie een keer in die Grondwet voorkom nie, maar dit is waarskynlik die term wat die meeste gebruik word om ŉ bepaalde politieke agenda te pas en te dryf. Van werklike gelykheid, nierassigheid en nie-diskriminasie is hier dus nie sprake nie. In sy eenvoudige verstaan van die toepassing van transformasie, moet alles wat wit is met swart vervang word. Dit is die probleem met transformasie – dit word nie duidelik gedefinieer nie en is die toepassing ten alle koste uiters problematies. Die huidige konteks waarin transformasie toegepas word, skep die teelaarde vir groter ongelykheid, middelmatigheid, nepotisme, kader-ontplooiing en gevolglike korrupsie – dit is die meeste mense se verstaan en ervaring van transformasie. As transformasie beteken dat die samelewing − of dit nou op toepassing is van sport, die ekonomie, arbeid of in watter verband ook al − ten alle koste die demografie van die land moet verteenwoordig en van bo af gedryf moet word, is dit gedoem tot mislukking. In dié proses moet een persoon vir ŉ ander plek maak (die gevolge van regstellende aksie) en is die term ‘gelyke indiensneming’ ŉ ironiese wanvoorstelling van die werklikheid, want hiervolgens kan daar slegs gelykheid wees as alles, of byna alles, swart is. Dit skep trouens ŉ groter ongelyke samelewing wat meriete afskeep of systap. Dit skep ŉ ongelyke samelewing waarin besighede koppe tel op grond van ras en nie op grond van bewese kundigheid of ervaring nie en helaas swakker prestasie op elke terrein denkbaar teweegbring. As transformasie se uitgangspunt van die begin af was dat ŉ samelewing geskep word waarin mense met talent en potensiaal opgelei en ontwikkel word, waarin talente erken en bevorder word en waarin meriete die norm is, dan sou dit ondersteuning gekry het. Die ideaal was trouens dat ŉ poel van opgeleide en kundige mense in ŉ gelyke samelewing geskep word waaruit slegs die beste mense, wit of swart, die hoogste sport kan bereik. Dit geld vir alle lewensterreine of dit nou in die ekonomie, sport- of die arbeidsektor is. Demografiese verteenwoordiging, soos toegepas deur die ANC se transformasie-ideologie, skep eerder ŉ giftige samelewing waarvan die skade onmeetbaar is. Dus moet ons ŉ behoorlike verstaan hê van die term transformasie voordat dit onoordeelkundig gebruik word. Wat transformasie (soos toegepas deur die ANC-regering) nie kan wees nie: In ŉ Business Day-opiniestuk op 27 Januarie 2015 skryf prof. George Devenish, emeritus professor in publiekreg aan die Universiteit van KwaZulu-Natal, soos volg: “Werklike transformasie vereis doeltreffende en deursigtige regering. Korrupsie, werkreservering en rasgebaseerde regstellende aksie ondermyn die ekonomiese transformasie van ons samelewing. Wat meer as enigiets anders ook nodig is vir transformasie, is sterk en besielde politieke leierskap wat dinamiese en verbeeldingryke beleide van ŉ sosiaal-demokratiese aard in die hand werk, soos dié in die Nasionale Ontwikkelingsplan eerder as in die African National Congress se Nasionale Demokratiese Revolusie. Eersgenoemde kan na raming ŉ ekonomiese groeikoers van ten minste 5% voortbring.” Ons moet daarom waarsku teen oordadige en blinde transformasie. Dit skep ŉ mynveld vir alle sfere van die samelewing, soos wat tans by Dis-Chem uitgewys is. Transformasie kon hoogstens ŉ tydelike aksie wees om voorheen benadeelde groepe van hulp te wees. Na 28 jaar kan daar nie meer sprake wees van tydelike maatreëls nie. Die toepassingskonteks van transformasie in 2022, naamlik ŉ rasgebaseerde syferspel, is onregverdig en immoreel, want dit het ŉ teelaarde geskep vir vergrype en skep opnuut ŉ ongelyke samelewing. Dis-Chem en korporatiewe Suid-Afrika speel saam in die regering se ideologie wat nuwe generasies gaan benadeel. Dit inhibeer enige inisiatief tot selfverbetering, prestasie en meriete-beoordeling en daardeur ondermyn dit alles wat nodig is sodat Suid-Afrika kan groei! Terwyl die grondwet verwys na die ongeregtighede van die verlede is die regering, ondersteun deur Dis-Chem en ander maatskappye, besig om nuwe onreg in die hede te skep. Die geskiedenis sal fel oordeel oor die aandadigheid van korporatiewe Suid-Afrika in ŉ bestel wat apartheid vervang het met nuwe onregte deur ras-manipulering en nuwe diskriminasie. In stede van aktiewe deelname in ŉ spel met ongelyke spelreëls, en ŉ ANC-skeidsregter wat doelpale skuif, moet korporatiewe Suid-Afrika saam met die burgerlike samelewing werk om die politieke speelveld te verander. Eenheid in diversiteit sal nie deur transformasie en rasteikens behaal word nie en so word nog groter polarisasie geskep met verdeeldheid deur gedwonge diversiteit as eindresultaat.