Die evangelie volgens die apostels
On Julie 27, 2014 By baptistekerkkemptonparkIn Evangelie
Paulus en Barnabas was klaar met hulle eerste sendingreis en was terug by hulle tuiskerk in Antiochië (14:26-28). In dié tyd het Petrus Antiochië toe gekom (Galasiërs 2:11). Op 'n dag het hy saam met gemeente-mense geëet. Hulle was heidene. Toe daar Jode uit Jerusalem opdaag was Petrus bang hulle dink sleg van hom. Hy het gou van die tafel af opgestaan en gemaak of hy nie saam met die 'onrein' heidene geëet het nie. Barnabas wou Petrus se voorbeeld volg (Galasiërs 2:12-13). Toe Paulus dit sien het hy geweet dat dit ernstige nagevolge kan hê. Deur sy optrede het Petrus gemaak asof die onbesnede heidene 'onrein', en dus ook ongered is. Paulus kon nie stilbly nie en het vir Petrus in die openbaar aangevat:
"As jy wat 'n Jood is, soos 'n heiden lewe en nie soos 'n Jood nie, waarom dwing jy die heidene om soos Jode te lewe? Ons wat van nature Jode en nie sondaars uit die heidene is nie, terwyl ons weet dat die mens nie geregverdig word uit die werke van die wet nie, maar alleen deur die geloof in Jesus Christus, selfs ons het in Christus Jesus geglo, sodat ons geregverdig kan word uit die geloof in Christus en nie uit die werke van die wet nie; omdat uit die werke van die wet geen vlees geregverdig sal word nie." (Galasiërs 2:14-16).
Paulus se woorde het vir Petrus reggeruk. Hy is terug Jerusalem toe. Handelinge 15 sê vir ons wat tóé gebeur het.
Die probleem (v.1-5)
"1 En sekere persone wat van Judéa afgekom het, het die broeders geleer: As julle nie besny word volgens die gebruik van Moses nie, kan julle nie gered word nie. 2 Toe daar nou geen klein stryd en woordewisseling van die kant van Paulus en Bárnabas teen hulle ontstaan het nie, het hulle besluit dat Paulus en Bárnabas en nog 'n paar ander van hulle sou opgaan na die apostels en ouderlinge in Jerusalem in verband met hierdie vraagstuk. 3 En hulle is deur die gemeente uitgelei en het Fenícië en Samaría deurgegaan en vertel van die bekering van die heidene, en aan al die broeders groot blydskap verskaf. 4 En by hulle aankoms in Jerusalem is hulle ontvang deur die gemeente en die apostels en die ouderlinge; en hulle het verslag gedoen van al die dinge wat God met hulle gedoen het. 5 Maar sommige gelowiges uit die party van die Fariseërs het opgestaan en gesê: Dit is noodsaaklik dat hulle besny word en bevel ontvang om die wet van Moses te onderhou."
Vals leraars het van Jerusalem af Antiochië toe gekom. Hulle het gejok en gesê Jakobus het hulle gestuur (v.1, 2, Galasiërs 2:12). Hulle boodskap aan die heidene was: "As julle nie besny word volgens die gebruik van Moses nie, kan julle nie gered word nie." (v.1). Paulus en Barnabas het met hulle gestry, maar kon hulle nie oortuig nie. Die kerk het besluit om vir Paulus, Barnabas en nog 'n paar manne Jerusalem toe te stuur om hierdie saak saam met die apostels en ouderlinge uit te sorteer (v.2). Oppad Jerusalem toe en in Jerusalem self, het hulle die gelowiges verbly deur te vertel hoe God op hulle sendingreis onbesnede heidene gered het (v.2-4). Daar was egter 'n sekere groep gelowiges in die kerk wat gesê het: "Dit is noodsaaklik dat hulle besny word en bevel ontvang om die wet van Moses te onderhou." (v.5).
Die besluit (v.6-21)
"6 En die apostels en die ouderlinge het vergader om hierdie saak te ondersoek. 7 En toe daar 'n groot woordewisseling plaasvind, het Petrus opgestaan en vir hulle gesê: Broeders, julle weet dat God lank gelede onder ons verkies het dat die heidene deur my mond die woord van die evangelie sal hoor en gelowig word. 8 En God wat die harte ken, het vir hulle getuienis gegee deur aan hulle die Heilige Gees te skenk net soos aan ons. 9 En Hy het geen onderskeid tussen ons en hulle gemaak nie, aangesien Hy hulle harte gereinig het deur die geloof. 10 Nou dan, waarom versoek julle God deur op die nek van die dissipels 'n juk te lê wat ons vaders en ook ons nie in staat was om te dra nie? 11 Maar ons glo dat ons deur die genade van die Here Jesus Christus gered word op dieselfde manier as hulle ook.
12 En die hele menigte het geswyg en na Bárnabas en Paulus geluister, terwyl hulle van al die tekens en wonders vertel wat God deur hulle onder die heidene gedoen het. 13 En nadat hulle geswyg het, antwoord Jakobus en sê: Broeders, luister na my! 14 Símeon het vertel hoe God in die begin uitgesien het om 'n volk uit die heidene vir sy Naam aan te neem. 15 En hiermee stem die woorde van die profete ooreen, soos geskrywe is:
16 Daarna sal Ek terugkom en die vervalle hut van Dawid weer oprig, en wat daarvan verwoes is, sal Ek weer oprig en dit herstel, 17 sodat die oorblyfsel van die mense die Here kan soek, en al die nasies oor wie my Naam uitgeroep is, spreek die Here wat al hierdie dinge doen. 18 Aan God is al sy werke van ewigheid af bekend.
19 Daarom oordeel ek dat ons die wat uit die heidene hulle tot God bekeer, nie moet bemoeilik nie, 20 maar aan hulle skrywe dat hulle hul moet onthou van die dinge wat deur die afgode besoedel is en van hoerery en van wat verwurg is en van bloed. 21 Want van die ou tyd af het Moses in elke stad diegene wat hom verkondig, terwyl hy elke sabbat in die sinagoges gelees word."
Die apostels, ouderlinge en lede van die Jerusalem-kerk het saam vergader. Die vergadering het lank aangehou (v.6-7, 22). In dié hoofstuk gee Lukas vir ons die opsommende toesprake van drie apostels:
 Petrus het vertel hoe God hom in hfst.10 gekies het om die evangelie met die heidene (Cornelius en sy huisgesin) te deel (v.7). Hy het onthou hoe God sy Gees aan hierdie onbesnede heidene gegee het (v.8). God self het dus gewys dat 'n mens gered kan word sonder dat hy besny is. Net soos met die Jode, het God die heidene se harte deur die geloof gereinig (v.9). Hulle het dus die innerlike realiteit van 'n besnede hart ontvang, selfs al het hulle nie die teken van reiniging (die besnydenis) op hulle liggame gehad nie. Die Skrif sê:
"Want in Christus Jesus het nòg die besnydenis nòg die onbesnedenheid enige krag, maar 'n nuwe skepsel." (Galasiërs 6:15). "Want nie hy is 'n Jood wat dit in die openbaar is nie, en nie dít is besnydenis wat dit in die openbaar in die vlees is nie; maar hy is 'n Jood wat dit in die verborgene is, en besnydenis is dié van die hart, in die gees, nie na die letter nie. Sy lof is nie uit mense nie, maar uit God." (Romeine 2:28-29).
Petrus het vir die vergadering gesê: "Nou dan, waarom versoek julle God deur op die nek van die dissipels 'n juk te lê wat ons vaders en ook ons nie in staat was om te dra nie?" (v.10). Die Jode kon nie eers die swaar juk van die wet dra nie. Hoekom wou hulle dan hê dat die heidene dit moes doen? Indien enigiemand deur wetsonderhouding gered wou word, moes hy die hele wet volmaak onderhou (Galasiërs 3:10). Die wet was buitendien nooit gegee dat 'n mens daardeur gered moes word nie. Dit is gegee om sonde uit te wys (Galasiërs 3:24). Mense moes na Jesus toe draai om gered te word – nie na die wet toe nie. In teenstelling met die swaar juk van die wet, was Jesus se juk sag en sy las lig. Hy het gesê: "Kom na My toe, almal wat vermoeid en belas is, en Ek sal julle rus gee. Neem my juk op julle en leer van My, want Ek is sagmoedig en nederig van hart, en julle sal rus vind vir julle siele; want my juk is sag en my las is lig." (Matteus 11:28-30). God het sy wet op ons harte geskryf, en daarom kan Jode en heidene die wet gehoorsaam (Hebreërs 8:10). Liefde, nie vrees nie, dryf ons om God te gehoorsaam (Johannes 14:15). Dit maak dat God se gebooie nie 'n swaar las is nie, maar 'n vreugde (1 Johannes 5:3).
Petrus se slotsom was dat Jode en heidene gered word uit genade alleen, deur geloof alleen, in Christus alleen (v.9, 11). Paulus het later vir die Christene in Rome gesê: "Of behoort God net aan die Jode, en nie ook aan die heidene nie? Ja, ook aan die heidene, aangesien dit inderdaad een God is wat die besnedenes sal regverdig uit die geloof en die onbesnedenes deur die geloof." (Romeine 3:29-30).
 Paulus en Barnabas het vertel hoe God op hulle sendingreis wondewerke gedoen het om te bevestig dat hulle evangelie-boodskap (sonder besnydenis) waar was (v.12). God sou dit nooit gedoen het as hulle 'n vals boodskap verkondig het nie; as besnydenis deel van die boodskap moes wees nie.
 Jakobus het gesê dat Petrus reg was dat "God in die begin uitgesien het om 'n volk uit die heidene vir sy Naam aan te neem." (v.13-14). Jode en heidene was God se uitverkore volk, nie net Jode nie (1 Petrus 2:9-10, Efesiërs 2:11-22). Ou Testament profete soos Amos sou 'amen!' gesê het op Petrus se toespraak (v.15-18). Die koningshuis van Dawid het verval tot 'n 'hut van Dawid'. Die Messias sou egter kom om die vervalle hut te herbou. Hierdie keer sou dit nie net Jode insluit nie, maar heidene ook (v.17, Amos 9:11-12).
As al hierdie dinge dan so is, as God die onbesnede heidene in sy Koninkryk ingesluit het – hoe kon sekere Jode sê die heidene moet besny word om gered te word? (v.19). Die vergadering het ook besluit dat die heidene nie aspris dinge moes doen wat die Jode se gewetens sou pla nie. Daarom moes hulle nie vleis eet wat aan afgode geoffer is nie. Hulle moes nie seksueel losbandig lewe nie. Hulle moes nie die vleis van verwurgte diere eet nie, omdat die bloed nie heeltemal uitgedreineer was nie. Hulle moes ook nie bloed drink nie (v.20). Al hierdie aksies was deel van hulle heidense aanbidding. Jakobus sê dus dat hulle nie die ware God moet aanbid op dieselfde manier as wat hulle hul heidense afgode aanbid het nie. Later kon hulle wel vleis eet wat aan afgode geoffer is (Romeine 14, 1 Korintiërs 8). God het immers die bees gemaak, en die afgod aan wie dit geoffer is, is in elk geval 'n dooie stuk hout. Handelinge 15 leer dus nie dat dit verkeerd is om Halaal kos of nat biltong te eet nie.
Jakobus sluit sy toespraak af deur te sê: "Want van die ou tyd af het Moses in elke stad diegene wat hom verkondig, terwyl hy elke sabbat in die sinagoges gelees word." (v.21). Met ander woorde: 'Julle Jode hoef nie bekommerd te wees dat Moses nou heeltemal vergete is nie. Sy boeke word elke week in die singagoge voorgelees. Jy kan dus nogstééds preke uit Eksodus en Deuteronomium hoor.'
Die brief (v.22-35)
"22 Toe het die apostels en die ouderlinge saam met die hele gemeente besluit om manne uit hulle te kies en na Antiochíë te stuur saam met Paulus en Bárnabas, naamlik Judas, met die bynaam van Bársabas, en Silas, manne wat voorgangers onder die broeders was. 23 En hulle het deur hul bemiddeling dít geskrywe: Die apostels en die ouderlinge en die broeders aan die broeders uit die heidene in Antiochíë en Sírië en Cilícië: Groete! 24 Aangesien ons gehoor het dat sommige wat van ons uitgegaan het, aan wie ons geen opdrag gegee het nie, julle met woorde ontstel en julle gemoedere verontrus deur te sê dat julle besny moet word en die wet moet onderhou, 25 het ons eenparig besluit om manne te kies en na julle te stuur saam met ons geliefde Bárnabas en Paulus—26 manne wat hulle lewe oorgegee het vir die Naam van onse Here Jesus Christus. 27 Ons het dan Judas en Silas afgevaardig om ook mondeling dieselfde berig te bring. 28 Want die Heilige Gees en ons het besluit om verder geen las op julle te lê nie as hierdie noodsaaklike dinge: 29 dat julle jul onthou van afgodsoffers en van bloed en van wat verwurg is en van hoerery. As julle jul hiervan onthou, sal julle goed doen. Vaarwel!
30 So is hulle dan weggestuur en het in Antiochíë gekom, en hulle het die menigte bymekaargeroep en die brief afgelewer. 31 En toe hulle dit gelees het, was hulle bly oor die bemoediging. 32 En Judas en Silas, wat self ook profete was, het die broeders met baie woorde bemoedig en versterk. 33 En nadat hulle 'n tyd daar deurgebring het, het die broeders hulle met vrede na die apostels laat gaan. 34 Maar Silas het besluit om daar te bly. 35 En Paulus en Bárnabas het in Antiochíë gebly en, saam met nog baie ander, onderrig gegee en die blye boodskap van die woord van die Here verkondig."
As jy 'n belangrike brief vir iemand stuur, wil jy 'n betroubare posman hê. Paulus en Barnabas was betroubaar. Hulle het dit bewys deurdat hulle bereid was om hulle lewens vir die Here te gee (v.26). Maar as hulle alleen die brief afgelewer het, kon sommige mense hulle beskuldig het: 'Hoe weet ons die brief kom regtig van Jerusalem af? Hoe weet ons julle het nie self die brief geskryf, sodat ons met júlle opinie moet saamstem nie?' Daarom het die vergadering twee betroubare mense uit die Jerusalem-kerk saamgestuur: Judas (sy ander naam was Barsabas; hy was heel moontlik die broer van Josef Barsabas, cf. 1:23) en Silas (v.22-27).
In die brief het hulle gesê: "…die Heilige Gees en ons het besluit…" (v.28). Hulle kon dít sê omdat hulle apostels was, en omdat hulle woorde deur die Heilige Gees geïnspireer was. Hulle kon dit ook sê omdat die Gees-geïnspireerde Ou Testament hulle saak ondersteun het (v.15-18). Die Gees en die vergadering het besluit dat besnydenis nie nodig was vir redding nie, maar dat die heidene nie hulle eie of die Jode se gewetens moes pla nie (v.28-29). Soos wat vals lering hulle harte ontstel het (v.24, Galasiërs 1:7), het die waarheid hulle nou opgebou en bemoedig (v.30-35).
Die skeiding (v.36-41)
"36 En 'n paar dae daarna het Paulus vir Bárnabas gesê: Laat ons teruggaan en ons broeders besoek in al die stede waarin ons die woord van die Here verkondig het, om te sien hoe dit met hulle gaan. 37 En Bárnabas wou Johannes, wat Markus genoem word, saamneem. 38 Maar Paulus het dit nie reg geag om hóm saam te neem wat van Pamfílië af hulle verlaat het en nie saam met hulle na die werk gegaan het nie. 39 Daar het toe 'n verbittering ontstaan, sodat hulle van mekaar geskei het; en Bárnabas het Markus saamgeneem en na Ciprus uitgeseil. 40 Maar Paulus het Silas gekies en afgereis nadat hy deur die broeders aan die genade van God opgedra was. 41 En hy het Sírië en Cilícië deurgegaan en die gemeentes versterk."
In hfst.13-14 het Paulus en Barnabas die evangelie in verskillende dorpe gepreek en kerke geplant. Paulus wou weer die nuwe bekeerlinge sien en het vir Barnabas gevra om saam te kom. Hulle kon dan sommer ook die vergadering se brief vir hulle voorlees (v.36). Barnabas wou sy neef, Johannes Markus, saamvat (v.37, Kolossense 4:10). Paulus het gedink dis 'n slegte idee, omdat Markus dislojaal was op die vorige sendingreis (v.38, 13:13). Watse waarborg was daar dat hy hulle nie wéér sou verlaat nie? Paulus wou teleurstelling voorkom. Ongelukkig kon Paulus en Barnabas nie tot 'n vergelyk kom nie, en het hulle paaie geskei (v.39). Die hoofstuk begin dus met 'n geskil wat opgelos kon word, en eindig met een wat nié opgelos kon word nie. Barnabas het vir Markus saamgevat Siprus toe (v.39, 4:36, 13:4) en Paulus het vir Silas saamgevat Sirië en Cilisië toe (v.40-41, 23). Daar is darem goeie nuus. Paulus het later van Barnabas as 'n mede-arbeider gepraat (1 Korintiërs 9:6). Aan die einde van sy lewe sê hy vir Timoteus: "Markus moet jy gaan haal en saam met jou bring, want hy kan my baie tot diens wees." (2 Timoteus 4:11).
Watse lesse kan ons uit hierdie hoofstuk leer?
Daar is baie valse weergawes van die evangelie. Jy kan onmoontlik elkeen van hulle in jou leeftyd bestudeer. Maak dan seker dat jy die ware evangelie goed ken, sodat jy enige vals een onmiddellik kan uitken. Die ware evangelie is 'n boodskap van redding uit genade alleen deur geloof alleen in Jesus Christus alleen (v.9, 11). Enige ander evangelie is 'n vals boodskap (Galasiërs 1:8-9). Pasop dat jy nie té bly raak as iemand sê: 'Ek glo 'n mens word gered uit genade alleen deur geloof alleen in Jesus Christus alleen' nie. Vra eers wat hulle bedoel met genade, geloof en Jesus?
As hulle genade met wetsonderhouding gemeng word, is dit vals genade. As hulle genade verdien kan word, is dit vals genade. As hulle die Sewendedag Sabbat, Joodse feeste, of 'n vegetariese dieët moet volg om gered te word, is dit 'n vals genade.
As hulle geloof 'n bydra tot hulle redding ('n goeie werk) word, is dit 'n vals geloof. As hulle geloof op hulleself fokus (het ek genoeg geloof?) en nie op Jesus nie, is dit 'n vals geloof. As hulle geloof nie tot goeie werke lei nie, is dit 'n vals geloof. As hulle geloof hulle nie weglei van sonde nie, is dit 'n vals geloof.
As hulle Jesus nie volkome God en volkome mens is nie, is dit 'n vals Jesus. As hulle Jesus nie sondeloos is nie, is dit 'n vals Jesus. As hulle Jesus nie in die plek van sondaars gesterf het nie, is dit 'n vals Jesus. As hulle Jesus nie liggaamlik opgewek is uit die dood nie, is dit 'n vals Jesus. As hulle Jesus nie die enigste Middelaar tussen God en sondaars is nie, is dit 'n vals Jesus.
Maar as hulle die ware evangelie glo (soos beskryf in Efesiërs 2:1-10), moet ons hulle as mede-Christene aanvaar en omhels. Moenie paaie skei oor verskille soos wat Paulus en Barnabas in v.37-40 gehad het nie. Moenie paaie skei oor Romeine 14-kwessies, oor dinge wat nie in die Bybel staan nie. Moenie gemeenskap weier op grond van verskille oor die eindtyd, geestelike gawes, die doop, en ander dinge wat die evangelie nie direk raak nie. Wees soos George Whitefield wat Christene uit verskillende denominasies aanvaar en bevriend het. Wees soos predikers by die T4G konferensie (Together for the Gospel): hulle verskil wel oor klein dinge, maar wat die evangelie betref is hulle een. John Wesley het wyse raad gegee: 'Provided that a man loves God and hates sin, I will have fellowship with him any day.'
On Julie 26, 2014 By baptistekerkkemptonparkIn Verhoudings
On Julie 12, 2014 By baptistekerkkemptonparkIn Beloftes
Het dit al met jou gebeur dat jy skielik 'n waarheid in die Skrif verstaan – iets wat jy al baie keer vantevore gelees het, maar nog nooit só duidelik verstaan het nie? Dit voel sommer of jy opnuut tot bekering kom. Dit is wat in Genesis 27-28 met Isak en Jakob gebeur het: God se keuse van die jongste bo die oudste seun (25:23) het skielik duidelik geword.
Vir Isak (27:1-28:9)
Isak was nou al oud en byna blind. Hy het gedink dat sy dood naby was. Die waarheid was dat hy vir nog 40 jaar sou lewe (27:1, 31:41, 35:28). Sy fisiese blindheid was eintlik maar 'n prentjie van sy blindheid vir God se keuse. Hy het vir Esau gevra om 'n bok te skiet, 'n wildspot te maak, en daarna die seën te ontvang (27:2-4). Esau was, soos hy, lief vir die veld en daarom sy gunsteling seun (25:27-28, 24:63). Isak het die belofte van 25:23 geïgnoreer: "die oudste sal die jongste dien." In 25:33 het Esau gesweer dat hy sy eersgebore reg aan Jakob verkoop het. Hy was oppad om sy belofte te breek.
Rebekka het afgesluister en na Jakob toe gegaan: "Kyk, ek het jou vader met jou broer Esau hoor spreek en sê: Bring vir my 'n stuk wild en maak vir my lekker ete, dat ek kan eet en jou kan seën voor die aangesig van die HERE voor my dood. My seun, luister dan nou na my, na wat ek jou beveel. Loop nou na die kleinvee en gaan haal vir my daar twee mooi bokkies, dat ek jou vader daarvan 'n lekker ete kan maak soos hy dit graag wil hê. Dan moet jy dit na jou vader bring, dat hy kan eet; sodat hy jou kan seën voor sy dood. Toe sê Jakob vir sy moeder Rebekka: Kyk, my broer Esau is 'n harige man [sy naam beteken 'harig', cf. 25:25] en ek is 'n gladde man. Miskien sal my vader my betas, en ek sal in sy oë wees soos 'n spotter; so sou ek dan 'n vloek oor my bring en nie 'n seën nie. Maar sy moeder antwoord hom: Laat jou vloek op my wees, my seun! Luister net na my en gaan haal dit vir my." (27:6-13).
Hierdie was 'n gebroke huwelik en gesin. Die broers het nie veel in mekaar belang gestel nie. Die ouers het hulle kinders voorgetrek. Rebekka het haar man bedrieg. Sy het 'n beter verhouding met haar seun gehad as met haar man. Dieselfde geld vir Rebekka: sy het 'n beter verhouding met Jakob gehad as met Isak. Jakob was wel Rebekka se gunsteling seun (25:28), maar sy het darem die belofte van 25:23 onthou. Jakob het gedoen wat sy ma gevra het (27:14). Sy het Esau se beste klere vir Jakob aangetrek en sy gladde vel met bokhare bedek (27:15-16). Die beste klere is gehou vir spesiale geleenthede soos hierdie (Lukas 15:22).
Jakob het die kos vir sy pa gevat. Hy het drie keer gelieg. Sy pa kon hoor dis nie Esau se stem nie. Maar Jakob het sy pa se ander vier sintuie geflous. Jakob was blind en kon nie sien nie (27:1). Jakob het soos Esau gevoel en geruik (27:21-23, 27). Sy potjie het soos Esau se wildsvleis gesmaak (27:25). Jakob het soos 'n Judas nader gekom en vir Isak met 'n soen bedrieg (27:26, Matteus 26:49). Hy was inderdaad 'n 'hakskeen-gryper' en bedrieër soos wat sy naam impliseer (25:26).
Isak het vir Jakob geseën met ryk en vrugbare simbole soos dou, koring, wyn, en sy broer wat voor hom buig (27:27-29, Spreuke 3:10). Hy het hom die seën van 12:3 toegebid: "En Ek sal seën diegene wat jou seën, en hom vervloek wat jou vervloek; en in jou sal al die geslagte van die aarde geseën word." Toe Jakob nét weg is het Esau van sy jagtog af teruggekeer. Hy het die bokkie geslag, gaargemaak, en vir sy pa gebring. Toe Isak sy stem hoor het hy verskriklik gebewe. Eweskielik het die belofte van 25:23 ingesink: "die oudste sal die jongste dien." Hy het geen seën vir Esau oorgehad nie. Hy het vir Jakob "geseën—ook sal hy geseënd bly!" (27:33). Esau het gehuil, maar hy het nie daaraan gedink dat hy sy geboortereg aan Jakob afgesweer het nie. "Laat niemand 'n hoereerder wees nie, of 'n onheilige soos Esau, wat vir één spysgereg sy eersgeboortereg verkoop het. Want julle weet dat hy, toe hy ook later die seën wou beërwe, verwerp is, want hy het geen geleentheid vir berou gevind nie, al het hy dit met trane vurig begeer." (Hebreërs 12:16-17). Esau was nie regtig jammer oor sy sonde nie, maar wou net die gevolge van sy dom besluit terugdraai. Hy het wêreldse, en nie goddelike berou gehad nie (2 Korintiërs 7:10).
Daar was geen seën vir Esau nie. Daarom het hy sy broer gehaat en wou hy hom doodmaak. Rebekka was bang dat Esau vir Jakob sou doodmaak, en dat God wraak sou neem en vir Esau doodmaak. Sy het geweet hoe om haar man om haar pinkie te draai. Soos Rebekka, het Isak ook nie van sy skoondogters gehou nie (26:34-35). Daarom het sy vir hom gesê: "Ek is moeg vir my lewe vanweë die dogters van Het. As Jakob 'n vrou neem uit die dogters van Het, soos húlle is, uit die dogters van die land—waarvoor lewe ek dan?" (27:46). Rebekka het 'n kans gevat, want sy sou nooit weer haar 'blou-oog' seun sien nie. Jakob was baie lief vir die huis (25:27), maar moes nou na sy oom toe vlug.
Isak het God se keuse (25:23) ten volle aanvaar. Hy het nou met 'oop oë' vir Jakob geseën en hom Haran toe gestuur om 'n vrou te kry (28:1-5, cf. 24:4). Esau het gehoor dat sy pa vir Jakob Haran toe gestuur het om 'n vrou te kry. Hy wou sy pa tevrede stel en het met Ismael se dogter getrou (28:6-9). Dit het hom niks in die sak gebring nie, want Ismael was nie ingesluit in God se belofte nie (21:10).
Isak was verblind deur sy vasbeslote idees, sy kultuur (die oudste seun moet die geboortereg en erfenis ontvang), en sy voortrekkery. Is jy soos Isak, sodat nie eers duidelike bewyse uit die Bybel jou van opinie sal laat verander nie?
Jy glo so vas dat pille die oplossing vir angs en depressie is, dat jy die genoegsaamheid van die Skrif afgeskryf het: "Die hele Skrif is deur God ingegee en is nuttig tot lering, tot weerlegging, tot teregwysing, tot onderwysing in die geregtigheid, sodat die mens van God volkome kan wees, vir elke goeie werk volkome toegerus."(2 Timoteus 3:16-17).
'n Feministiese samelewing het gemaak dat jy net nie 1 Timoteus 2:12, Efesiërs 5:23, en Titus 2:5 kan aanvaar nie: "Ek laat die vrou egter nie toe om onderrig te gee of oor die man te heers nie, maar sy moet haar stil hou… Want die man is die hoof van die vrou, soos Christus ook Hoof is van die gemeente… [younger women must be] working at home (ESV)". Soos Esau Isak se gunsteling seun was, is Joyce Meyer jou gunsteling prediker (ek hoop nie so nie). Jy sê: 'Hoe kan ons sê vroue predikers is verkeerd – Joyce Meyer is dan 'n vroue prediker.' Skielik is die Bybel verkeerd en Joyce Meyer reg.
Die goddelose wêreld het jou oortuig dat evolusie wetenskap is. Jy glo nie meer in 'n ses dag skepping of jong aarde soos wat Genesis 1-2, 5 leer nie.
Jy verwerp pakslae as die Bybelse manier van tugtiging. Verse soos Spreuke 22:15, 22:19 is ouderwets. In jou huis het die metodes van sielkunde die Bybel vervang. Kinders is nie meer stout nie, maar het 'n lae selfbeeld.
Jy sien niks verkeerd met bikinis nie. Jy is blind vir verse soos 1 Timoteus 2:9-10 wat praat van beskeidenheid wanneer dit by kleredrag kom.
Ons leef in 'n samelewing waar alles kits is; waar rekenaars die somme vir jou doen en die TV vir jou dink. Dit is moeilik om onsself te onderwerp aan verse wat praat van die noodsaaklikheid vir selfdissipline en diep denke wanneer dit by geestelike groei kom (1 Timoteus 4:7, Psalm 1:2).
Ons samelewing is individualisties. Om aan die regering, onderwysers, base en ander gesagsfigure te onderwerp is iets van die verlede (Romeine 13:1).
Facebook en e-kerk het jou beïnvloed om tevrede te wees met oppervlakkige vriendskappe en om weg te bly van die kerk af. Jy sien nie die nut van diep vriendskappe en omgee in 'n liggaam nie (1 Korintiërs 12:25). Al sê Hebreërs 10:25 jy moenie van die kerk af wegbly nie, sien jy dit nie in nie.
Jy moet Psalm 119:18 bid: "Open my oë". Jy moet God se Woord glo bo jou opinies, tradisie, en gunsteling mense.
Vir Jakob (28:10-22)
Jakob, die man wat graag binne sy tent wou wees, moes nou buite slaap met 'n klip onder sy kop (28:10-11, 25:27). Jakob het al baie van die Here gehoor, maar nou sou hy vir die eerste keer die Here ontmoet. In sy droom het hy 'n leer gesien. Engele het tussen hemel en aarde beweeg. God het vir hom ses beloftes gegee:
"Ek is die HERE, die God van jou vader Abraham en die God van Isak.  Die land waar jy op lê en slaap, sal Ek aan jou en jou nageslag gee;  en jou nageslag sal wees soos die stof van die aarde, en jy sal uitbrei na die weste en ooste, en na die noorde en suide;  en in jou en jou nageslag sal al die geslagte van die aarde geseën word.  En kyk, Ek is met jou,  en Ek sal jou bewaar oral waar jy heengaan,  en Ek sal jou terugbring in hierdie land; want Ek sal jou nie verlaat nie, totdat Ek gedoen het wat Ek jou gesê het." (28:13-15).
Die Here was nie 'n plaaslike god nie, maar sou oral saam met hom gaan. Hy sou hom teen Esau se haat en Laban se streke beskerm. Jakob was bang toe hy wakker word. Hy het 'n altaar gebou, die Here aanbid, en die plek Betel genoem (Betel beteken 'huis van God'). Hy het belowe om 'n tiende van al sy besittings vir die Here te gee, en het belowe dat die Here sy God sou wees (28:16-22).
Enkele lesse uit hierdie verse:
God is hoog en verhewe (soos in Jakob se droom), maar die leer in Jakob se droom wys dat God omgee oor sy kinders op aarde. Hy sal neerdaal om hulle te help.
Toe Isak (die hoof van die huis) die Here se keuse aanvaar, het die Here vir Jakob geseën. Net so sal die Here jóú vrou en kinders seën as jy (die hoof van die huis) buig en sy Woord aanvaar.
Die oomblik toe Jakob die Here se wil uitvoer, het die Here hom geseën. As jy die Here se Woord gehoorsaam sal Hy jou seën.
Die openbaring aan Jakob het gekom toe hy in die woestyn lê met 'n klip onder sy kop. Soms kom jou wonderlikste tye met die Here wanneer jy een of ander ongemak moet verduur.
Ten spyte van Jakob se leuens het die Here hom op die regte weg gehelp en hom geseën. Die Here haat jou sonde, maar is bereid om jou te verander en te seën.
Jesus is die leer wat hemel en aarde met mekaar verbind: "En Hy sê vir hom: Voorwaar, voorwaar Ek sê vir julle, van nou af sal julle die hemel geopend sien en die engele van God opklim en neerdaal op die Seun van die mens." (Johannes 1:52). Deur Hom het God na ons toe gekom, sodat ons na God toe kan kom.
Gee jouselfvir die Here (v.21) voordat jy jou geld en besittings vir Hom gee (v.22).
Thomas het op 'n stadium te gou gepraat en gesê: 'Ek sal nooit glo nie.' (Johannes 20:25). Hy hét geglo. Moenie soos Thomas wees en teen die waarheid skop nie. Moenie sê: 'Ek sal nooit glo nie.' Buig jou neer voor God se wil en waarheid.
Jesus het nie net vir die Jode gekom nie, maar vir die hele wêreld; Jode en heidene. Die Bybel sê: "Want so lief het God die wêreld gehad, dat Hy sy eniggebore Seun gegee het, sodat elkeen wat in Hom glo, nie verlore mag gaan nie, maar die ewige lewe kan hê." (Johannes 3:16). "hy [het] geprofeteer dat Jesus vir die volk sou sterwe. En nie alleen vir die volk nie, maar ook om die verstrooide kinders van God tot 'n eenheid saam te voeg." (Johannes 11:51-52). "En Hy is 'n versoening vir ons sondes, en nie alleen vir ons s'n nie, maar ook vir dié van die hele wêreld." (1 Johannes 2:2). "Toe sing hulle 'n nuwe lied en sê: U is waardig om die boek te neem en sy seëls oop te maak, want U is geslag en het ons vir God met u bloed gekoop uit elke stam en taal en volk en nasie" (Openbaring 5:9). Handelinge 13 beeld vir ons hierdie leerstelling uit in 'n storie.
Antiochië in Sirië (v.1-3)
Daar was vyf profete en leraars in die gemeente van Antiochië (v.1, cf. 1 Korintiërs 12:28). Ons het reeds met Barnabas te doen gekry. Saam met Saulus het hy vir 'n jaar die gemeente onderrig (11:26). Simeon se bynaam was Niger, 'n Latynse woord wat 'swart' beteken. Hy was waarskynlik 'n swart man uit Afrika. Lucius was van Cirene in Libië. Dalk het hy in 11:20 tot bekering gekom. Manaen was Herodes Antipas se pleegbroer. Hulle het saam grootgeword. Hierdie was die Herodes wat vir Johannes die Doper laat onthoof het, en wat koning was toe Jesus gekruisig is. Die Heilige Gees het deur die profete gesê dat die kerk vir Barnabas en Saulus as sendelinge moes uitstuur.
Ons moenie sendelinge as tweedeklas burgers van die koninkryk beskou nie. Hier het die Here die bestes in die sendingveld uitgestuur. Sendelinge is die Navy Seals en Green Berets van die Here se weermag. Ons moet uitkyk vir mense wat reeds in die gemeente besig is met prediking en dienswerk (v.1-2). Ons moenie sommer enigiemand wat bereidwillig is 'n sendeling of evangelis maak nie. Ons moet mense uitstuur wat deur die Heilige Gees geroep is. Hiervoor het ons 1 Timoteus 3:1-13 in die Bybel. Let tog op dat die Heilige Gees mense deur die kerk uitstuur (vergelyk v.3 en 4). Die kerk, nie sendingorganisasies nie, is die beste manier om sendelinge uit te stuur. Dit is immers die patroon wat ons in Handelinge 13 sien. In 14:26-28 moes Paulus en Barnabas aan die kerk terugvoer gee. Ek ken 'n kerk wat so funksioneer. Verskeie getroue mense in hierdie gemeente het later sendelinge geword. Een man en sy vrou wou sendelinge word en het met die ouderlinge gepraat. Die kerk het geweier om hulle uit te stuur: 'Julle dien nie eers getrou in hierdie gemeente nie. Hoe wil julle dan oorsee gaan en getrou dien?' Hierdie kerk het maar 400 mense en spandeer byna 'n miljoen rand per jaar aan sending. Hulle ondersteun hulle sendelinge. Die sendelinge moet gereeld terugvoer gee aan die gemeente. Die gemeente bid getrou vir hulle. Die predikant en verskeie lidmate besoek elke jaar die sendelinge. Dít is hoe dit behoort te wees. Sendelinge wat self oorsee gaan is buite God se wil. As die kerk van die Here Jesus nie agter jou staan nie, is jy nie deur die Here gestuur nie. Ons teks wys duidelik hoe die Gees mense deur die kerk gestuur het. Sendelinge op die veld het één taak: verkondig die Goeie Nuus. Hulle taak is nie sosiaal nie, maar geestelik. Volgens die Bybel is iemand wat oorsee gaan om komberse uit te deel of huise te bou nie 'n sendeling nie. Doen jou werk om die Here te verheerlik, maar moet dit nie met sendingwerk verwar nie.
Barnabas en Saulus het 25 km wes gereis tot by die hawe van Seleucië. Daar het hulle 'n skip gekry en na Barnabas se tuisland, die eiland van Siprus, geseil. Hulle het afgepak op die ooskus, by die hawestad van Salamis (v.4-5). Daar was reeds Christene hier (11:19) en ook 'n klomp Jode. Barnabas en Saulus het eers in die sinagoges gepreek. Die Jode moes eers die evangelie hoor (Romeine 1:16). As dit eers aan die heidene verkondig was, sou die Jode waarskynlik nie geluister het nie. Markus het die sendelinge vergesel (v.5). Hulle het oral rondgepreek, totdat hulle by Pafos aan die suid-weskus gekom het (v.5). Daar het hulle 'n Joodse vals profeet en towenaar teëgekom. Sy naam was Bar-Jesus. Sy naam beteken 'seun van verlossing'. Sy ander naam, Elimas, is 'n Arabiese woord wat 'towenaar' beteken. Hy het die sendelinge teëgestaan en die evangelie probeer swartsmeer. Die goewerneur wat geluister het (Sergius Paulus) was 'n slim man. Bar-Jesus wou hom wegrokkel. Hy het gevrees. 'As Sergius hulle boodskap glo, sal ek my werk verloor,' het hy gedink (v.6-8).
Saulus se naam is na Paulus verander, om te wys dat hy 'n apostel na die heidene sou wees (Saulus is 'n Hebreeuse naam en Paulus 'n Romeinse naam). Hy was gevul met die Gees en het gesien dat Bar-Jesus vir die duiwel werk. Hy het hom bestraf en gesê dat hy vir 'n tyd lank blind sou wees (v.9-11). Dit het inderdaad so gebeur (Paulus het in 9:8-9 dieselfde ondervinding gehad). Bar-Jesus moes die boodskap kry: hy was in geestelike duisternis. Sergius het die evangelie geglo toe hy hierdie wonderteken sien (v.12). Nou het hy geweet dat alles wat hulle van Jesus se wonderwerke, soendood en opstanding gesê het, waar was.
Soos Barnabas, is ons eerste verantwoordelikheid om die evangelie vir ons eie mense te preek: familie, vriende, bure, en landgenote (4:36). Gee vir hulle 'n Christelike boek of audio Bybel persent. Deel wat jy in jou stiltetyd of preke geleer het. Sit hulle name op jou gebedslys en sê vir hulle dat jy vir hulle bid. Wees daar wanneer hulle swaarkry en gebruik die kans om die evangelie met hulle te deel. Mense is mos meer oop vir die evangelie wanneer hulle swaarkry. Skryf die evangelie in verjaarsdag boodskappe. Vertel vir hulle van God se werk in jou lewe.
Ons moenie sendelinge oorsee stuur, terwyl ons van ons eie mense vergeet nie. Ons moet ook nie net hiér werk, en nooit sendelinge na die res van die wêreld toe stuur nie. Operation World gee inligting oor die godsdienstige toestand van verskillende lande. Gebruik dit om vir die lande van die wêreld te bid. Hoe word 'n mens 'n sendinggedrewe kerk? Jy sorg dat jy eers Woord-gedrewe is (11:26). Só 'n kerk sal evangelies word en sendelinge uitstuur (13:1-3).
Antiochië in Pisidië (v.13-52)
Toe die sendelinge by Perge kom (aan die suidkus van Turkye) het Markus teruggedraai Jerusalem toe (v.13). Hierdie was 'n ernstige saak; so ernstig dat Paulus en Barnabas in 15:37-39 paaie geskei het hieroor. Hoekom het Markus teruggedraai? Ons weet nie. Daar is verskeie moontlikhede:
Tot nou toe het ons gelees van Barnabas en Saulus (byvoorbeeld v.2). Van hier af lees ons van Paulus en Barnabas. Die feit dat Paulus se naam eerste staan, wys dat hy voortaan die leiding geneem het. Dalk was Markus bitter omdat sy neef, Barnabas, nie meer die leier was nie (cf. Kolossense 4:10).
Daar was baie steil berge (die Taurus-gebergte) naby Perge. Dalk was dit 'n bietjie intimiderend vir jong Markus.
Dalk het Markus sy ma se kos en ruim huis gemis en daarom teruggedraai (v.13).
Uiteindelik kan ons nie presies sê nie. Paulus en Barnabas en alleen verder gereis. Hulle het 'n paar honderd kilometer noord gereis tot by Antiochië in Pisidië. Pisidië was 'n streek in die Galasië provinsie. Hier het Paulus siek geword (sien Galasiërs 4:13). Tog het hy op die Sabbat sinagoge toe gegaan. Binne het die sinagoge 'n ry pilare aan elke kant gehad. In die middel was daar 'n spasie van 3.1 meter waar die gemeente gesit het. Voor op die platvorm was daar 'n houtboks (ark) met boekrolle in. Hierdie rolle het die wet en die profete bevat. Voor die ark (op die platvorm) was daar hoofsitplekke waar die geestelike leiers gesit het (cf. Matteus 23:6). Daar was ook 'n kansel waar die Skrifte gelees is. Na die Skriflesing het die prediker gesit en die mense geleer. Die mans en vroue was geskei, sodat die mans eenkant en die vroue anderkant van die sinagoge gesit het. Die orde van 'n sinagoge diens het soos volg gelyk[i]:
 Die Shema is opgesê uit Deuteronomium 6:4-9, 11:13-21, Numeri 15:37-41.
 Verskeie gebede is opgesê. Die gemeente het met 'n hoorbare 'amen!' gereageer.
 Dele is voorgelees uit die wet en die profete.
 Die hoof van die sinagoge het vir iemand gevra om die gelese gedeeltes te verduidelik en toe te pas. Hy kon selfs 'n besoeker gevra het.
 Die seënbede van Numeri 6:24-26 is opgesê: "Die HERE sal jou seën en jou behoed; die HERE sal sy aangesig oor jou laat skyn en jou genadig wees; die HERE sal sy aangesig oor jou verhef en aan jou vrede gee." Die gemeente het gereageer met 'n 'amen!'
Hierdie agtergrond help ons om v.14-15 beter te verstaan. In die singagoe het die sendelinge vir die Jode en godvresendes gepreek (v.16). Godvresendes was heidene wat nie-amptelik die Joodse geloof aangeneem het. Paulus het gepreek van God wat vir Israel uitverkies het, uit Egipte verlos het, in die woestyn gelei het, hulle vyande uit die Beloofde Land verdryf het, en Rigters aangestel het om hulle te lei (v.17-25). God het vir Israel 'n koning gegee; Saul. Saul het God se Woord verwerp, en daarom het God hóm verwerp. God het 'n ander koning in Saul se plek gegee; 'n goeiekoning. Uit Dawid se nageslag is die Messias gebore. Johannes die Doper het die weg vir die Messias voorberei. Mense moes hulle bekeer en gereed maak vir die Messias se koms. Hierdie Messias sou die volk van hulle sondes verlos. Jesus beteken mos 'Jahwe verlos' (Matteus 1:21).
Die Joodse volk en leiers was blind vir die profesieë oor die Messias. Hulle het hom nie herken nie, maar gekruisig, van die kruis afgehaal, en begrawe. So het hulle, sonder dat hulle dit wóú doen, die profesieë aangaande Jesus vervul (cf. Jesaja 53, Deuteronomium 21:22-23, Psalm 22, ensovoorts). Daar was bewyse vir Jesus se opstanding. Hy het aan baie mense verskyn. Die Ou Testament het dit ook voorspel. Deur sy kruisdood en opstanding was daar nou vergifnis en regverdigmaking, nie vir dié wat die wet probeer nakom het nie, maar vir almal wat in Hom glo (v.26-39, Romeine 4:25, 3:28, 5:1). Vir die wat die evangelie verwerp en aangehou het in hulle sonde, was daar straf (v.40).
Toe Paulus klaar gepreek het, wou die mense nóg hoor. Hulle het gevra dat Paulus die volgende Sabbat wéér die Woord moes preek. Paulus en Barnabas het die nuwe gelowiges aangemoedig om in die genade te volhard (v.42-43). Hulle moes nie dat vervolging hulle van die waarheid af wegdraai nie. 'n Week later het daar 'n massiewe skare opgedaag – byna die hele stad. Die Jode was jaloers. Hulle was besig om volgelinge te verloor. Hulle het die evangelie gelaster en die Woord van God verwerp (v.44-46) – net soos wat Paulus in v.41 gewaarsku het! Paulus het gesê dat hulle nie verder die Woord vir lasterende Jode sou preek nie, maar dat hulle voortaan vir die heidene sou preek. God het immers die Messias gestuur om ook 'n lig vir die heidene te wees, en nou het Paulus en Barnabas sy werk voortgesit (v.47, Jesaja 49:6). Toe die heidene dít hoor het hulle die lof besing van hierdie boodskap wat húlle ingesluit het. Almal wat vir die ewige lewe bestem was het geglo (v.48). Die passiewe werkwoord dui aan dat God verantwoordelik was vir hulle redding. Hulle is nie uitverkies omdat hulle geglo het nie, maar het geglo omdat hulle uitverkies was (cf. Johannes 10:26). Efesiërs 2:8-9 en Filippense 1:29 wys ook dat geloof 'n gawe van God is. Jesus het gesê dat verlossing 'n soewereine werk van God is: "Niemand kan na My toe kom as die Vader wat My gestuur het, hom nie trek nie" (Johannes 6:44).
Die Jode se jaloesie het erger geword toe die Woord van God versprei het. Hulle het die sendelinge vervolg (v.49-50). Paulus en Barnabas het die stof van hulle sandale afgeskud en suid-wes gereis tot in Ikonium (v.51, Matteus 10:14). Die Heilige Gees het die nuwe gelowiges met blydskap gevul (v.52).
Daar is drie groot lesse in hierdie verse:
Paulus se geleentheid vir die evangelie het op 'n skinkbord na hom toe gekom: "En ná die lesing van die wet en die profete het die hoofde van die sinagoge na hulle gestuur en gesê: Broeders, as julle 'n woord van opwekking vir die volk het, spreek dan!" (v.15). Moenie sulke kanse verbeur nie. Partykeer sal mense jóú vra oor God, die Bybel, die kerk, die lewe, lyding. Sorg dat jy die Bybel goed genoeg ken om hulle vrae te beantwoord.
Hou aan om die evangelie te preek wanneer vriende jou verlaat (v.13), jy siek word (Galasiërs 4:13), mense jou boodskap verwerp (v.46), vyande jou teëstaan en vervolg (v.50).
Beskou uitverkiesing as 'n hulp vir evangelisasie en nie as 'n struikelblok nie: "En toe die heidene dit hoor, was hulle bly; en hulle het die woord van die Here geprys; en daar het gelowig geword almal wat verordineer was tot die ewige lewe." (v.48). Paulus se evangelisasie is gedryf deur die wete dat God die uitverkorenes sou red: "En die Here het deur 'n gesig in die nag aan Paulus gesê: Wees nie bevrees nie, maar spreek en moenie swyg nie; want Ek is met jou, en niemand sal die hand aan jou slaan om jou kwaad aan te doen nie, want Ek het baie mense in hierdie stad." (18:9-10). "Daarom verdra ek alles ter wille van die uitverkorenes, sodat hulle ook die verlossing wat in Christus Jesus is, kan verkry met die ewige heerlikheid." (2 Timoteus 2:10). Die grootste sendelinge en evangeliste in die geskiedenis het geglo in onvoorwaardelike uitverkiesing: John Paton, Hudson Taylor, William Carey, David Brainerd, George Whitefield, Charles Spurgeon, en vele meer. Hierdie voorbeelde, v.48, en die res van Paulus se bediening wys dat dit vals is om te sê: 'Calvinisme verhinder sending en evangelisasie.'
Die Goeie Nuus het ons land bereik deur Van Riebeeck, die Hugenote, die Britse Setlaars, en Skotse sendelinge. Ons moenie die Goeie Nuus vir onsself hou nie, maar verder vat na die res van die wêreld toe.