PressReader - Landbouweekblad: 2018-04-20 - George hou a­sem op oor boomkewer
George hou a­sem op oor boomkewer
Landbouweekblad - 2018-04-20 - Lbw | Inhoud - — EU­GE­NE GUNNING
KOM­MER heers dat ’n plant­plaag wat se­dert ein­de ver­le­de jaar ’n spoor van ver­woes­ting in par­ke en pri­va­te tui­ne in George aan die Tuin­roe­te laat, kan oor­spoel na die Suid-Kaap se vrug­te­boor­de.
Tien­tal­le bo­me het se­dert ein­de ver­le­de jaar in George be­gin siek lyk en ge­vrek.
“Dit het ge­lyk of ie­mand die bo­me met ’n ha­el­ge­weer skiet,” ver­tel mnr. Braam du P­reez, ’n bos­bou­kon­sul­tant en deel­tyd­se do­sent in brand­be­stuur. Hy het die vrek­tes be­gin on­der­soek na­dat ’n in­wo­ner, me. Jo­han­na Ver­meu­len, sy hulp in­ge­roep het toe sy op­ge­merk het iets skort met die bo­me in haar voor­stad.
“Jo­han­na het ver­moed dis gog­gas wat die bo­me be­ska­dig,” sê hy.
Hy het in Ja­nu­a­rie mon­sters van die be­ska­dig­de bo­me ge­neem en toe in Fe­bru­a­rie na P­re­to­ria ge­reis om dit met kun­di­ges by die in­s­ti­tuut vir bos­bou- en land­bou­bi­o­teg­no­lo­gie (FABI) aan die U­ni­ver­si­teit van P­re­to­ria te be­spreek. Hy hoop dat ’n eers­daag­se be­soek van prof. Wil­helm de Beer van dié in­s­ti­tuut die raai­sel kan op­los.
Du P­reez sê hul­le is in hier­die sta­di­um baie se­ker dit is ’n kewer. “Die groot vraag is: Wat­ter kewer?”
FABI noem in sy jong­ste nuus­brief dat die stomp­neus­ke­wer (Eu­wal­la­cea for­ni­ca­tus ) en ’n swam wat hy ver­sprei, ver­le­de jaar die eer­ste keer in Suid-A­fri­ka ont­dek is. Die kewer is 2 mm lank en oor­spronk­lik van Suid­oos-A­sië. In Gau­teng het dit reeds ver­skeie soor­te bo­me in Sand­ton aan­ge­tas en dit is ook reeds in Pie­ter­ma­ritz­burg op­ge­merk.
De Beer skryf in ’n ar­ti­kel op die web­werf The Con­ver­sa­ti­on dat dié kewer in Ka­li­for­nië, A­me­ri­ka, be­lang­ri­ke ge­was­plan­te, soos a­vo­ka­do’s, ma­ka­da­mi­as, pe­kan­neu­te, per­skes, le­moe­ne en drui­we, aan­ge­tas het. In die Los An­ge­les- bo­ta­nie­se tuin het dit ook ver­skeie Suid-A­fri­kaan­se bo­me, soos die kie­per­sol, wil­de geel keur­boom, swart a­pies­do­ring, ko­raal­bo­me en kruid­jie-roer-my-nie, aan­ge­tas.
Se­dert­dien het Du P­reez die plaag ook on­der die aan­dag van die George-mu­ni­si­pa­li­teit ge­bring. Toe hy en mnr. Ra­die Loub­ser, be­stuur­der vir tuin­ont­werp en par­ke by die mu­ni­si­pa­li­teit, ver­le­de maand die bo­me in Van Rie­beeck­park ge­ïn­spek­teer het, was dit dui­de­lik die bo­me er­vaar groot stres en is be­sig om te vrek. Dit blyk ook dat die plaag ál meer boom­soor­te be­gin aan­tas, hoe­wel die simp­to­me nie o­ral ewe sig­baar was nie. In­heem­se én uit­heem­se bo­me is ge­raak.
De Beer en sy kol­le­gas by die FABI sal met DNS-toet­se van die kewer én die swam kan be­ves­tig wat­ter kewer vir die vrek­tes in George ver­ant­woor­de­lik is. Hy sou George kort ná druk­tyd be­soek het. Die DNS-toet­se om die spe­sies se i­den­ti­teit te be­paal, sal twee tot drie we­ke duur.
Hy sê ook die in­s­ti­tuut eks­pe­ri­men­teer tans met in­sek- en swam­do­ders, maar tans is daar geen mid­dels teen die stomp­neus­ke­wer in Suid-A­fri­ka ge­re­gis­treer nie.
BO: Mnr. Braam du P­reez, bos­bou­kon­sul­tant van George, wys na die ska­de wat deur die kewer en swam aan die stam van ’n boom in George aan­ge­rig is.
FOTO’S: EU­GE­NE GUNNING
INLAS: Die ska­de van na­der­by.