PressReader - Beeld: 2017-08-10 - Pres. Ja­cob Zu­ma het dalk ge­wen, maar die ANC het ver­loor, skryf Fe­ri­al Haf­fa­jee.
Pres. Ja­cob Zu­ma het dalk ge­wen, maar die ANC het ver­loor, skryf Fe­ri­al Haf­fa­jee.
Men­se van SA ver­loor, Gup­tas wen
Pres. Ja­cob Zu­ma het die par­le­men­tê­re mosie van wantroue oor­leef na­dat 198 par­le­ments­le­de teen die mosie ge­stem het, 177 daar­voor en ne­ge wat bui­te stem­ming ge­bly het.
Zu­ma se ge­wild­heids­vlak­ke is baie laag en die ANC kon in Ip­sos se me­nings­pei­lings in Ju­lie nie eens ’n ge­wo­ne meer­der­heid be­haal nie.
Die ANC het eens op ’n tyd ’n twee­der­de­meer­der­heid ge­had en ver­e­nig ge­woon­lik net meer as 60% van die kie­sers se stem­me op hom.
As dit ’n ver­kie­sings­dag was, het die ANC ver­loor. Dit be­te­ken dat die ANC nie op sy eie sal kan re­geer as daar van­dag ’n ver­kie­sing ge­hou word nie.
Ma­ri Har­ris, di­rek­teur van Ip­sos, sê sy­fers dui daar­op dat op­po­si­sie­par­tye nie ou­to­ma­ties munt sal slaan uit die ANC se ver­lie­se nie. Die mees­te men­se wat aan die pei­ling deel­ge­neem het, het ge­sê hul­le sal een­vou­dig van die stem­bus weg­bly.
Die ANC het sy po­li­tie­ke en mo­re­le mag ver­loor met Zu­ma wat agt skan­da­le be­leef het in die agt jaar van sy pre­si­dent­skap. Die ANC het sy ka­rak­ter as ’n be­we­ging vir die men­se ver­loor deur Dins­dag te be­sluit om net die par­ty en die pre­si­dent te be­skerm.
In die de­bat oor die wan­trou­e­mo­sie het ’n skig­ti­ge ANC dit met ’n staats­greep ver­ge­lyk en die op­po­si­sie­par­tye daar­van be­skul­dig dat hul­le die re­ge­ring daar­mee op ’n slu­we ma­nier wil ver­an­der.
Al die ANC se spre­kers in Dins­dag se de­bat het die par­ty eer­der as die pre­si­dent ver­de­dig. Hul rol­le as ver­teen­woor­di­gers van die kie­sers wat vir hul­le ge­stem het, het nie ter s­pra­ke ge­kom nie, hoe­wel o­pen­ba­re min­ag­ting vir kor­rup­sie en staat­skaping ’n hoog­te­punt be­reik het.
Mil­joe­ne Suid-A­fri­ka­ners het toe­ne­mend aan mas­sa-ak­sie deel­ge­neem se­dert Zu­ma Nhlanhla Ne­ne en Pra­vin Gord­han, die voor­ma­li­ge mi­nis­ters van fi­nan­sies, af­ge­dank het. Deur die wan­trou­e­mo­sie met ’n staats­greep te ver­ge­lyk, het die ANC be­wys dat hy nie met die kon­sti­tu­si­o­ne­le hof se de­fi­ni­sie daar­van in sy uit­spraak oor die ge­hei­me stem­ming saam­stem nie.
Die hof het ge­sê die be­sluit be­rus by die spea­ker, maar het ’n om­vat­ten­de de­fi­ni­sie ge­gee van wat ’n wan­trou­e­de­bat in ’n de­mo­kra­sie be­te­ken en in de­tail uit­een­ge­sit of par­le­ments­le­de die kie­sers of hul par­tye ver­teen­woor­dig.
Hoof­reg­ter Mo­goeng Mo­goeng het in Ju­nie in sy uit­spraak ’n baie be­lang­ri­ke punt ge­maak.
“O­pen­ba­re amp­te, in e­ni­ge van die drie ver­tak­kings van die re­ge­ring, gaan met baie mag ge­paard,” het hy ge­skryf. “Die mag­te en hulp­bron­ne wat aan elk­een van dié ver­tak­kings toe­ge­wys word, be­hoort nie aan die o­pen­ba­re amp­te­na­re wat po­si­sies daar­in be­klee nie.
“Dit mag daar­om nie ge­bruik word vir die be­vor­de­ring van per­soon­li­ke en sek­ta­rie­se be­lan­ge nie . . . staats­mag, die land en sy ryk­dom be­hoort al­les aan ‘ons, die men­se’, ver­e­nig in ons di­ver­si­teit. Dié die­naars is ver­on­der­stel om hier­die hulp­bron­ne in diens van die men­se te ge­bruik.”
Mo­goeng het ge­sê ’n mosie van wantroue is ’n be­lang­ri­ke mid­del wat ge­bruik kan word om die vi­sie van die Grond­wet ’n werk­lik­heid te maak.
“’n Mosie van wantroue moet daar­om ge­wo­ne en min­der ‘nood­lot­ti­ge’ ver­ant­woord­baar­heid­sen oor­sig-me­ga­nis­mes ver­sterk.”
Die mosie van wantroue was uit­ein­de­lik nie fa­taal nie en Zu­ma het oor­leef. On­danks al die ont­hul­lings van staat­skaping, het die Gup­ta-fa­mi­lie ge­se­ë­vier.
Die bood­skap aan die men­se van Suid-A­fri­ka is dat daar geen ver­ant­woord­baar­heid is nie en dat ons in die draai­kolk van kor­rup­sie vas­ge­vang is.
Haf­fa­jee is raad­ge­wen­de re­dak­teur van Huf­fing­ton Post Suid-A­fri­ka. Die stuk het aan­vank­lik op Huf­fing­ton Post Suid-A­fri­ka ver­skyn.