Reproduksiebestuur by kleinvee
| Elsenburg infopaks
| Diere, bestuur: 2
Engels | Xhosa	Kliek om te vergroot!
Reproduksie, oftewel die produksie van nageslag, is een van die belangrikste eienskappe wat die winsgewendheid van 'n skaap- of bokboerdery bepaal.
Die volgende wenke is belangrik om goeie reproduksie te verseker:
Kom ons kyk eers na die ram:
Sorg dat ramme funksioneel doeltreffend is met gesonde voortplantingsorgane en sterk en gesonde bene.
Toets ramme vir vrugbaarheid. Indien min ramme gebruik word, is dit veral noodsaaklik om seker te wees dat die ramme vrugbaar is.
Ramme moet ook dekbehendig wees.
Gebruik jong ramme by ou ooie en ou ramme by jong ooie vir suksesvolle dekkings.
Gebruik een ram per 30-50 ooie vir suksesvolle parings. Indien ooie in groot kampe wei, is meer ramme nodig, terwyl minder ramme in klein kampies benodig word.
Ramme moet gesond wees tydens paring. Onthou dat ramme tydelik onvrugbaar kan wees onder sekere siektetoestande soos koors. 'n Bloutong inspuiting kan ook tydelik onvrugbaarheid veroorsaak.
Kliek om te vergroot!
Ramme moet nie te oud wees nie. Die maksimum ouderdom is 7 tot 8 jaar. Ou ramme kan nie meer ver agter ooie aanloop nie, hulle tande raak sleg en hulle raak te maer. Die ram moet gedurende die teelseisoen in 'n goeie kondisie wees vir goeie dekresultate. Ramme moet egter nie oorvet wees nie. Oorvet ramme is lui.
Indien 'n ram tydens die dekperiode baie moet loop, moet dit lank voor die teelseisoen aangekoop word om hom geleentheid te gee om by die omgewing aan te pas. Wees ook versigtig wanneer duur, nuut aangekoopte ramme in gebiede met baie gifplante gelos word.
Die volgende wenke is van toepassing op die ooi:
Maak seker dat ooie funksioneel doeltreffend is. 'n Gesonde
uier met twee normale, gesonde spene is noodsaaklik. In gebiede waar baie bosluise voorkom, moet die spene gereeld ondersoek word. Ooie waarvan die uiers hard is as gevolg van ontsteking of blou-uier, asook ooie met abnormale dik spene, moet uitgeskot word.
Ooie moet nie te oud wees nie. Ooie moet na 5-6 lamseisoene, met ander woorde op ouderdom 7-8 jaar uitgeskot word. Soos by ramme word die ooie se tande sleg en hulle kan nie meer ver loop om te wei nie. Hulle vermaer dan mettertyd.
Ooie moet ook nie t� vet of t� maer wees nie. Jong ooie wat te lig is, kom nie op hitte nie.
Ooie moet gesond wees. Siektetoestande en koors direk na paring, kan veroorsaak dat die ooi die lam verloor. Jong ooie moet verkieslik die eerste maal op 18 maande gepaar word.
Vervolgens kom ons by die dekseisoen.
Paar ooie sodat die diere lam wanneer volop kos beskikbaar is. Dit beperk die aankoop van duur voer en lammers is ook gouer markgereed. Dit gee ook aan lammers 'n beter oorlewingskans.
Die dekseisoen moet verkieslik nie langer as 6 weke wees nie. Dit strek oor twee hittesiklusse. Indien die dekseisoen te lank is, word die bestuur van ent, dip en doseer te moeilik.
Ten opsigte van die dragtigheidsperiode is dit belangrik dat ondervoeding, spanning soos tydens dip en skeer of die aanjaag van diere oor baie lang afstande binne die eerste 3 weke van paring, verliese van lammers kan veroorsaak.
Voldoende voeding aan die ooi tydens die laaste 6-8 weke van dragtigheid is noodsaaklik om sterk lammers met 'n ho� oorlewingsvermo� in die lewe te bring.
Laastens kyk ons na lamtyd.
Lammers moet so gou moontlik na geboorte suip en bies inkry om 'n natuurlike weerstand teen siektes op te bou en voeding aan die lam te verskaf.
Ongunstige toestande soos wind en re�n kan groot verliese
veroorsaak. Waar moontlik moet skuiling beskikbaar wees. Ho� lamvrektes is landswyd een van die belangrikste produksieverliese by skape en bestuur moet van so 'n aard wees om die verliese te beperk.
Sorg dat ooie met lammers nie te maer word nie. Die ooi moet genoeg melk aan die lam kan voorsien. Wanneer die ooi baie melk het, groei die lam vinniger en kan gouer gespeen word. Die ooi kry ook na speen 'n groter kans om 'n aanvaarbare massa vir die volgende paarseisoen te bereik. 'n Ooi wat te veel kondisie tydens lamtyd verloor, raak baie moeilik dragtig tydens die volgende paarseisoen.