Mei 29, 2009 in Sonder kategorie
Elkeen van ons het al op die een of ander manier onder die onbillikheid van vooroordele deurgeloop. Opinies is mos ‘n wrede kwas wat almal een kleur verf, al wil jy sê “ons is nie almal so nie”.
Dis ‘n soort vrees vir die vreemde, vooropgestelde idees wat ons etikette op groepe mense laat plaas en ons rede gee om hulle te minag en te haat. Sommige van hierdie idees is saam met ons moedersmelk ingegee: ons is meerderwaardig, minderwaardig of heiliger; hulle is skelm, uitbuiters, rassiste, aarts-sondaars…
Lang inleiding. My punt?
As ek dalk suur is oor my nuwe etiket van WAM (white Afrikaans male), is daar tog geen manier hoe ek my die seer kan indink van ‘n vrou wat die glasplafon bereik het nie, al werk sy hoe hard en al is sy hoe begaaf.
Ek sou ‘n tierende, woedende gay gewees het as ek moes weet mense verwerp my bloot oor wat ek werklik glo en is; kerke stig gebedsgroepies en skep meganismes om my na hulle norme te verander. Ek sou wanhopig moes konformeer as ek weet ek mag op geen manier wys wat binne in my aangaan nie, anders sal my dierbares en die gemeenskap my verstoot.
Ek sou seker ook ‘n terroris geword het as ek weet dat die vel waarbinne ek gegiet is, my vir ewig sou reduseer tot ‘n tweedeklas-burger in my eie land.
Daar is seker ‘n sprankie van hoop. My kinders gaan met mense van alle rasse om en word daarmee groot. Ons kan, as volwassenes, kan deesdae saam sit en skerts oor ons eie vooroordele. My eie ingebore gay-vrees het ek genadiglik jare terug ontgroei toe ek deel geword het van die dorpsgemeenskap in Knysna en te doen gekry het met die vele dierbare gay vriende wat ek daar gemaak het. Ons kry nou al hoe meer op ‘n daaglikse basis te doen met die soort mense wat ons altyd gevrees het. En genadiglik is daar meer forums, meer aanvaarding, beter wette wat die pyn relatief effens kan versag, as ek lees hoe dit in ander Afrikastate gaan.
As ek kan verander, kan ander ook. Beskawing bring lig, en lig bring hoop.
Ek sou graag op hierdie hoopvolle noot wou afsluit, maar ek is nie blind vir gevaarlike strominge nie: kerk-fundamentalisme, populisme, chauvinisme, en al sulke goggas wat maklik wortel skiet in vrese, geïsoleerde gemeenskappe en in primitiewer denke. Dit verg net een charismatiese leier, prediker, politikus, oproerder om baie jare se goeie werk weer ongedaan te maak. Ek skat elkeen het seker die plig om dit dan uit te wys vir wat dit is.
Mei 28, 2009 in Sonder kategorie
In ‘n buurdorp het daar ‘n ou man met Alzheimers weggeraak. Die hartseer van die kinders het my aan die mymer gesit…
Hy’s die donker, krom gedaante
hy’s die ou man op die hoek
hy’s die een wat in die donker
na homself, sy eie soek
Hy’s al veertien dae verlore
hy’s die man in die koerant
Hy’s die een wat in die trane
van sy hartseer kinders brand
Hy’s die hopie wat hul gister
langs sy vrou se graf ontdek
en sy vingers het die groefies
van haar naam dof nagetrek
Kom die storms, kom die weifel
kom demensie, kom die wind
maar hier, dig by haar gebeente
het hy vredigheid gevind
In ‘n Chemieboek, van alle boeke, het ek ‘n prettige resep gekry.
Daai bros gaatjies met die suiker om wat ‘n mens in Crunchies kry, is maklik om te maak.
2 eetlepels goue stroop
Kook dit stadig saam vir 20 minute in ‘n groterige pan.
Voeg dan by een teelepel koeksoda en roer dit vinnigerig by die mengsel in. Nie te vinnig nie, dan koelêps die borrels (Hallo Borrels!).
Die mengsel begin groei soos dit skuim vorm (staan liewer terug, Eva, mens weet nie hoe groot gaan hierdie ding word nie).
Gooi die mengsel in ‘n gebotterde bak en laat stol.
Ek is gewoonlik te haastig, dan loop ek vir twee dae met blase op my tong van ‘n slap, skuimerige gloeiende lekkergoedderm. Laat die ding tog stol!
Op skool het ons Afrikaans-onderwyser eenkeer die woorde “pejoratiewe konnotasie” gebruik.
Ek het hierdie woorde verskriklik grênd bevind en in my mond rond- en rondgerol.
Sedertdien was my lewe een lang soektog na ‘n geskikte situasie om daardie woorde in ‘n sin te gebruik. Ek dink, as ek in die regte kringe beweeg het, sou ek ‘n saak kon uitmaak dat die word “Boer” in sekere kringe nou ‘n pejoratiewe konnotasie verkry het.
Aaa. Uiteindelik kon ek dit hier doen. Dankie, dit was baie vervullend.
Soos met Frans. In standerd agt het ek skielik die begeerte ontwikkel om Frans te leer. Ek het ‘n boek gekoop, “French in three months”.
Dis nou meer as dertig jaar later. Of hulle het gelieg, of ek is stjoepid. Ek is so min of meer deur die boek, maar as iemand op TV Frans praat, hoor ek net ‘n nasale ge-ô of ge-aa.
Nou wil hulle hier hê ek moet Xhosa leer. Hallooooo! Die taal het iets soos dertien klapklanke, voordat hulle selfs met die alfabet begin! Ek het nie eers genoeg organe om al daai klanke mee te pleeg nie.
Maar, ek skat as Julius Malema dit kon aanleer, kan ek ook. Tensy hy kroek en skelmpies Afrikaanse briefies aanstuur.
‘n Sondagmôre het al die bestanddele vir ‘n bittersoet melancholie. Veral as dit so ‘n grys, triestige dag is soos vandag. Dan verlang ‘n mens sommer. Na elke familielid, na ou, ou plekke en na amper-vergete tye.
Vanoggend spook so ‘n plek en tyd by my. ‘n Kleintyd, ‘n winteroggend meer as veertig jaar gelede op ‘n plaas in die Oos-Transvaalse hoëveld.
My skoene tok-tok op die knoetserige houtvloer in die gang. Die kombuis is warm en gemeng met die reuk van effens sweterige werkers, brandende mieliestronke in die koolstoof en lig-aangebrande krummelpap. Daar is gemaalde skaaplewer en roereier om te eet.
Ek gaan uit by die sifdeur na die yskoue voorstoep. Die sonnetjie steek braaf sy eerste lang, helder, oranjegeel strale oor die blinkgerypte gras. Die gras en klein spinnerakkies skitter met bewerige reënboogkleure as die oggendluggie daaroor streel.
Swart silhoeëtte in die beeskampie blaas klein wit stoomwolkies teen die heldergeel son. Dis stil, asof iemand rondsluip en vir almal beduie om te sjuut, sjuut… Net die blër van die skape en die put-put-put van ‘n ver Lister-enjintjie veeg-veeg oor die stiltes.
Pa is daar. Oom Koot is daar. Ouboet, ousus en ouersus is daar. Ma is in die huis besig. ‘n Koesterende afdak van liefdevolle troos, van versorging en omgee.
Nou is ek die groot een. Die versorger. Die tye op die plaas is verby. Die son kom nou grys op oor ‘n stad met motortoeters en dreunende lugversorgers.
Ek mis my afdak.
Ek herstel nog stadig nadat ek vanmiddag iets intelligent oor rugby probeer skryf het. Lyk my alles wat ‘n mens daar kan sê het Leon Schuster, Steve en ‘n leërmag stampmusikante reeds gesê.
Sal nou maar rustig sit tot Fonnie se “Raps voor middernag” begin. Dis vir my die heel mooiste, hoopvolste en rustigste tyd van die hele week.
Lekker slaap, Medebloggers.
Op Loftus vergader die skares
waarvan baie nie heeltemal “daar” is.
Ek vermoed hierdie klomp
is of stjoepid of stomp
om te suip voor die boerewors gaar is