‘n Klomp decent Boere en verbaasde kakies...
Pemberton se storie.
Die Boere-leier stap toe die hele lang afstand oor na die Engelse kant toe en sê vir hulle dat hy na Lord Methuen ‘n boodskap gestuur het om ambulanse te reël. Nie net die Engelse nie, maar ook die Boere het dus hul beseerdes gehad wat versorg moes word. En vir die Boere was dit so belangrik dat hulle bereid was om ongewapen met die vyand te gaan onderhandel vir mediese versorging.
Dit is nou ‘n kant van oorlog wat ‘n mens nie dikwels van hoor nie: soldate wat onderling hul skietery opskort om eers te kom reël vir die versorging van hul gewondes.
Uit sy vertelling blyk nou dat dit nie sommer net vir soldate was om saam te kom en oor gewondes te onderhandel nie: Die onderhandeling is stram, want dit het implikasies vir die gevegte. Die Boere-leier sê vir die Engelse offisier dat as hulle nie op die ambulanse sou skiet nie, sou die Boere nie na die Engelse soldate skiet nie. Die voorwaarde is dan dat hulle moet stil lê en nie opstaan nie.
Die Engelse was heel inskiklik hiermee en het daarmee akkoord gegaan.
Dit is egter nie die einde van die storie nie. Die toneel herhaal homself later in die dag weer. Pemberton vertel dat teen 6 nm., toe die geveg al 14 uur aan die gang was en toe gewondes se toestand vererger het weens miere wat hulle ook bygekom het, twee Boere weer na die Engelse kant oorgestap het. Hierdie keer het hulle water vir die gewonde Engelse soldate gebring!
Maar hulle maak nou 'n nuwe voorstel: Die Boere onderneem teenoor die bevelvoerder dat hulle sal toelaat dat die soldate hulle gewondes wegneem en terugval uit hul posisies op die slagveld, op voorwaarde dat hulle hul gewere agterlaat. Die Boere sou hierdie terugtog toelaat want hulle het op daardie stadium nie daarin belanggestel om gevangenes te neem nie.
Die Engelse bevelvoerder was eers behoorlik “verontwaardig” (indignant) oor hierdie aanbod en het begin om met die Boere daaroor te redeneer. Die argument het so hewig geword dat hy op ‘n stadium saam met die Boere na hulle loopgrawe afgesit het om daar verder te praat!
En, het hy later in sy verslag geskryf, daar ontdek hy tot sy verbasing dat die Boere nogal ‘n ordentlike klomp is (decent lot).
Stel jou voor - in 'n bitter oorlog in bitter omstandighede staan soldate en baklei met mekaar in hewige argumente oor die gepastheid van 'n aanbod om te kan terugval met jou gewondes! Dit is gelyk bisar en roerend.