Nasionale Gesondheids­versekering: SA het nie die ideale agtergrondArgieffoto (Foto; DarkoStojanovic, Pixabay) Deur Jeannette Gnade Niemand kan die edel motief agter ŉ werkbare nasionale gesondheidsplan vir alle landsburgers ontken nie. Gesonde burgers lei immers tot ’n gesonde ekonomie. Dit is egter hier waar die knoop ontstaan. Suid-Afrika is nie ŉ ontwikkelde land soos die grootmoondhede nie. Trouens, die verwagting dat die ekonomiese groeikoers nog laer gaan wees as wat voorspel is, maak die inwerkingstelling van die NGV onmoontlik. Of het die regering weereens ŉ soort kruissubsidiëring in gedagte? Die land se hoërinkomstegroep moet betaal sodat die werklose burgers gratis mediese dienste kan kry. Die feit dat ŉ ANC-minister en lid van die party se hoogste besluitnemingsliggaam al klaar gesê het die regering oorweeg dit om die belastingverligting vir mediesefondslede te kanselleer, spreek boekdele. Die ANC kan net nie verstaan dat bestaande welvaart nie herverdeel kan word nie, die uitdaging is om nuwe welvaart te skep. Sedert die party se bewindsoorname in 1994 is talle wette aanvaar en besluite geneem om gesondheidsorg vir almal toeganklik te maak. Hospitale en klinieke is aanvanklik met noodsaaklikhede toegerus, maar daar was toe reeds ŉ tekort aan behoorlik opgeleide personeel. Gemeenskapsdiens word ingestel om afgestudeerde studente te dwing om in die landelike gebiede te werk sodat dienslewering kan verbeter. Nie lank nie, of dokters, verpleegsters en ander kundiges verlaat die land in groot getalle omdat standaarde in die staatshospitale so gedaal het. Toerusting word nie herstel nie, korrupsie vier hoogty en medisyne, kosvoorrade, formulemelk vir babas, hospitaallinne, babadoeke en seep word gesteel en teen ŉ groot wins in die afgesonderde gebiede verkoop. En nie lank nie, toe bied talle klinieke en hospitale slegs die basiese dienste en honderde pasiënte word weggewys. Hierna sak die inwoners van ander provinsies op die ryker provinsies soos Gauteng toe en hospitale kan baie gou nie meer in dié verhoogde aanvraag voorsien nie. MIV/Vigs was al sedert die begin van die negentigerjare ŉ groot probleem in die land. Hoe meer die Verenigde Nasies gewaarsku het dat Suid-Afrika se infeksiekoers van die hoogste in die wêreld is, hoe minder is iets daaraan gedoen. Die Mbeki-regering was bekend vir sy ontkenning van die Vigsvirus en die destydse adjunkpresident, Jacob Zuma, was die hoof van die Nasionale Vigsraad. Hy het ook nie die geweldige omvang van die siekte besef nie – kortom, hy het niks aan die probleem gedoen nie. Landsburgers is nie ingelig oor die aansteeklikheid van die siekte nie en duisende gevalle van moeder-na-kind-oordrag van die virus is aangemeld. Dit is ook opvallend dat gesondheidsvoorligting glad nie voorrang geniet het nie. Selfs geslagsvoorligting is geïgnoreer. Daar was geen duidelike beleid oor inentingsprogramme of algemene higiëne nie en die VN moes uiteindelik ingryp om die duisende gevalle van diarree in die land onder die knie te kry. En behandelbare tuberkulose het plek gemaak vir multiweerstandige tering omdat daar nie betyds voorsorgmaatreëls getref is nie. Hierdie is nie die ideale agtergrond vir Nasionale Gesondheidsversekering nie. Dit help nie om die simptome te behandel nie – diagnoseer eers die siekte. Die land se gesondheidsprobleme het meer te make met gebrekkige opvoeding en voorligting as hospitalisasie.