Ons, as ’n groep Palestynse Christene, roep om geregtigheid. Nadat ons saam gebid, diep besin en nagedink het oor die lyding wat ons land onder Israeliese besetting getref het, wil ons ons noodkreet aan die wêreld bekendmaak. Dit is ’n kreet van hoop in die volslae afwesigheid van hoop, ’n kreet gevul met gebed tot en vertroue in die God wat nooit slaap nie, die God wat steeds volhard in sy voorsiening vir alle inwoners van hierdie land.Ons roepkreet is geïnspireer deur die geheimenis van God se liefde vir alle mense en die geheimenis van sy aanwesigheid in die geskiedenis van alle volke, en op ’n besonderse manier ook in die geskiedenis van ons land.Vanuit ons Christelike geloof en die seker wete dat ons as Palestyne hier tuishoort, verklaar ons ons verbintenis tot geloof, hoop en liefde.
Ons beroep kom nóú, omdat die tragedie van die Palestynse volk in ’n doodloopstraat beland het. Die besluitnemers hou hulle besig met krisisbestuur in plaas daarvan om toegewyd na ’n oplossing vir die probleem te soek. Dit laat ons as gelowiges met baie pyn en vrae in die gemoed: Wat doen die internasionale gemeenskap wanneer hulle hiermee gekonfronteer word? Wat doen die politieke leiers in Palestina, in Israel en in die res van die Arabiese wêreld? En wat doen die kerk? Dit is lankal veel meer as ’n politieke kwessie hierdie. Onder hierdie beleid word mense vernietig – ’n saak wat die kerk diep behoort te raak.
Die harde werklikheid is dat ons daagliks verneder word wanneer ons deur die militêre kontrolepunte na ons werk, die skool of hospitale onderweg is.
Die realiteit is ook dat lede van dieselfde gesin geskei is. Dit bring mee dat ’n gesinslewe vir duisende Palestyne nie bestaan nie. Dit geld veral wanneer een van die eggenote nie ’n Israeliese identiteitsdokument besit nie.
Emigrasie is ook ’n faktor waarmee ons moet rekening hou. Talle jong Palestyne, Christene sowel as Moslems, besluit om te emigreer omdat hulle geen hoop meer op ’n toekoms van vrede en vryheid het nie. Op hierdie manier word die land van een van sy rykste hulpbronne beroof, naamlik sy opgeleide jongmense. Die kwynende getal Christene, veral in Palestina, is ’n groot bron van kommer. Dit is ’n regstreekse gevolg van die voortslepende konflik en van die plaaslike en internasionale magteloosheid en versuim om ’n omvattende oplossing vir hierdie probleem te kry.
Dit alles in ag genome, regverdig Israel steeds hulle besetting, kollektiewe strafmaatreëls en allerlei ander vergeldingsmaatreëls teen Palestyne as synde selfverdediging. Volgens ons is dit ’n volkome verdraaiing van die werklikheid. Toegegee, die Palestyne staan die besetting teen. Maar indien geen besetting plaasgevind het nie, sou dit ook onnodig gewees het om ons te verset, of om bevrees of onveilig te voel. Dit is hoe ons die situasie sien. Daarom doen ons ’n beroep op die Israeli’s om die besetting te staak. Dan sal hulle ’n nuwe wêreld sien waarin geen vrees en bedreiging is nie, maar geregtigheid en vrede en sekuriteit.
Palestyne se reaksie op hierdie situasie was uiteenlopend. Sommige het gereageer deur na die onderhandelingstafel te gaan. Dit was die amptelike standpunt van die Palestynse owerheid. Maar dit het niks tot die vredesproses bygedra nie. Sommige politieke partye het die roete van gewapende verset gevolg. Israel het hierdie optrede gebruik as voorwendsel om die Palestyne van terrorisme te beskuldig en sodoende die ware aard van die konflik verdraai. Hulle voer aan dat dit ’n Israeliese oorlog teen Palestynse terrorisme is, terwyl dit in werklikheid wettige verset deur die Palestyne teen Israeliese besetting is in ’n poging om die besetting stop te sit.
Ons glo in God se ewige Woord, sy enigste Seun, ons Here Jesus Christus, vir wie God as die Redder van die wêreld gestuur het.
Ons glo in die Heilige Gees, wat die kerk en die mensdom op ons reis begelei. Dit is die Gees wat ons help om die Heilige Skrif vir ons tyd en omstandighede te verstaan en in te sien hoe die Ou en Nuwe Testament ’n eenheid vorm. Die Gees openbaar God aan die mensdom – in die verlede, hede en toekoms.
Ons glo dat God met mense gepraat het, in hierdie land van ons. “In die verlede het God baiekeer en op baie maniere met ons voorvaders gepraat deur die profete, maar nou, in hierdie laaste dae, het Hy met ons gepraat deur die Seun. God het Hom deur wie Hy die wêreld geskep het, ook erfgenaam van alles gemaak” (Hebreërs 1:1-2).
Ons as Palestynse Christene, net soos alle Christene oor die wêreld heen, glo dat Jesus Christus gekom het om die wet en die profete te vervul. Hy is die Alfa en die Omega, die begin en die einde, en ons lees die Heilige Skrif in die lig wat Hy gebring het en onder die leiding van die Heilige Gees. Ons bepeins die Woord en verklaar dit net soos Jesus Christus dit gedoen het met die twee dissipels op pad na Emmaus. Soos daar in die Evangelie volgens Lukas geskryf is: “Daarna het Hy by Moses en al die profete begin en al die Skrifuitsprake wat op Hom betrekking het, vir hulle uitgelê” (Lukas 24:27).
Ons Here Jesus Christus het gekom om te verkondig dat die koninkryk van God naby is. Hiermee het Hy ’n opskudding in die lewe en geloofslewe van die mensdom veroorsaak. Hy het met “ ’n nuwe leer” (Markus 1:27) gekom en só nuwe lig op die Ou Testament gewerp, asook op talle aspekte van ons geloof en daaglikse leefwêreld – aspekte soos God se beloftes, die uitverkiesing, die volk van God, en ons land. Ons glo dat die Woord van God lewend is: Dit werp ’n sekere lig op elke tydperk in die wêreldgeskiedenis. Op hierdie manier openbaar God aan Christene wat sy boodskap vir hulle in hierdie tyd en omstandighede is. Daarom mag die Woord van God nie voorgehou word as iets wat in klip gegraveer is nie. Só verwring dit God se liefde en voorsienigheid in die lewe van volke én individue. Dit is dan presies wat gebeur wanneer ’n fundamentalistiese opvatting van die Bybel gehandhaaf word. Wanneer die Woord as verstarde, lewelose woorde van geslag tot geslag oorgedra word, saai dit dood en verwoesting. Hierdie verstarde boodskap word op die oomblik as ’n wapen gebruik om ons van ons regte in ons eie land te beroof.
Ons glo dat ons land ’n universele roeping het. Dit beteken dat die betekenis van die beloftes, die land, die uitverkiesing en die volk van God verbreed sodat dit die ganse mensdom insluit, hoewel dit by die volke in hierdie land begin. In die lig van die Bybelse boodskap het die belofte oor die land nooit oor ’n politieke bestel gegaan nie. Dit het veel eerder op die voorspel tot volkome, universele verlossing gedui, die begin van die vervulling van God se koninkryk op aarde.
God het die aartsvaders, profete en apostels na hierdie land gestuur sodat hulle ’n universele missie na die wêreld kan uitvoer. Ons het vandag drie godsdienste in hierdie land: Judaïsme, Christendom en Islam. Ons land behoort aan God, net soos alle lande in die res van die wêreld. Hierdie land is heilig in soverre God hier aanwesig is, want alleen God is heilig en maak ’n plek heilig met sy teenwoordigheid. Dit is die plig van almal wat hier woon om God se wil vir hierdie land te respekteer. Dit is ons plig om hierdie land van die boosheid van onreg en oorlog te bevry. Omdat dit God se land is, moet dit ’n land van versoening, vrede en liefde wees. En dít is wel moontlik! God het ons as twee verskillende nasies hier geplaas, en God het ons ook die vermoë gegee om – as ons maar net sou wou – in vrede en geregtigheid saam te leef. Dán sal ons dit werklik God se land maak. “Die aarde en alles wat daarop is, die wêreld en dié wat daar woon, alles behoort aan die Here” (Psalm 24:1).
Dit is nie toevallig dat ons Palestyne – Christene én Moslems – in hierdie land woon nie. Ons teenwoordigheid hier is diep gewortel in die geskiedenis en geografie van die land, net soos daar ook ’n besonderse verbintenis bestaan tussen ander volke en die land waar hulle woon.
Dit was dus ’n onreg toe ons uit die land verdryf is. Die Weste het probeer vergoed vir die onreg wat die Jode in Europa aangedoen is. Dit is egter ten koste van ons en met ons land gedoen. Hulle het ’n onreg probeer regstel, maar in die proses ’n nuwe onreg begaan.
Boonop weet ons dat sekere teoloë in die Weste hierdie skending van ons regte op Bybelse en teologiese gronde probeer regverdig. Hulle interpretasie beteken dat “God se beloftes” ’n bedreiging vir ons bestaan raak. Die “goeie nuus” van die evangelie word vir ons ’n “voorbode van dood”. Ons doen ’n beroep op hierdie teoloë om weer ernstig oor die Bybelse boodskap te besin, sodat hulle die regte perspektief sal kry en die Woord van God as ’n bron van lewe vir alle volke sal sien.
Ons verbondenheid aan hierdie land is ’n natuurlike reg. Dit is nie net ’n ideologiese of ’n teologiese kwessie nie. Dit is ’n kwessie van lewe of dood. Daar is diegene wat nie met ons saamstem nie en ons as vyande sien, bloot omdat ons verklaar dat ons as vry mense in ons land wil woon. Omdat ons Palestyne is, ly ons onder die besetting van ons land. En as Palestynse Christene ly ons onder die verkeerde interpretasies van sommige teoloë. As dit die realiteit is, is dit ons plig om daarop te staan dat die Woord ’n bron van lewe is en nie ’n bron van dood nie. Só sal die “blye boodskap” bly wat dit is: “goeie nuus” vir ons en vir alle mense. Teenoor hulle wat ons as Palestyne – Christene én Moslems – se voortbestaan met die Bybel in die hand bedreig, bely ons opnuut ons geloof in God. Ons weet dat die Woord van God nie die bron van ons vernietiging kan wees nie.
Ons verklaar ook dat die Israeliese besetting van Palestynse gebied ’n sonde teen God en teen die mensdom is: Dit beroof Palestyne van hulle Godgegewe basiese menseregte. Dit verwring die beeld van God in die Israeli wat “die besetter” geword het, ewe veel as in die Palestyn wat onder hierdie besetting ly. Ons verklaar dat enige teologie wat hierdie besetting regverdig, skynbaar op grond van die Bybel of geloof of geskiedenis, ver van die Christelike leer verwyder is. Want so ’n teologie spoor mense aan tot geweld en ’n sogenaamd heilige oorlog in die naam van die Almagtige, terwyl dit God eintlik aan tydelike en menslike belange ondergeskik stel. Boonop verwring dit die beeld van God in mense wat onder die juk van politieke en teologiese onreg leef.
3.4.1 Die roeping van die kerk is om profeties op te tree deur moedig, eerlik en liefdevol op die Woord te staan in die huidige konteks, te midde van daaglikse gebeure. Indien die kerk kant moet kies, sal dit die kant van die verdruktes wees. Die kerk kies om aan hulle sy te staan, net soos wat Christus ons Here aan die sy van die armes en sondaars gestaan en hulle tot bekering, lewe en herstel van hulle waardigheid geroep het. Dié waardigheid is ’n gawe van God en niemand mag hulle dit ontneem nie.
3.4.2 Die kerk se roeping is om die koninkryk van God te verkondig. Dit is ’n koninkryk van geregtigheid, vrede en waardigheid. Ons voel ons geroepe, as ’n lewende kerk, om van God se goedheid en die waardigheid van alle mense te getuig. Ons voel ons ook geroepe om te bid vir en ons uit te spreek ten gunste van ’n nuwe samelewing waar mense glo in hulle eie waardigheid én in die waardigheid van hulle teëstanders.
3.4.5. Die wrede omstandighede waarin die kerk in Palestina geleef het en nog steeds leef, het die kerk genoodsaak om met groter duidelikheid te sê wat hy glo en wat sy roeping behels. Ons het ernstig oor ons roeping besin en verstaan dit nou beter te midde van al die pyn en lyding. Vandag verkondig ons die krag van die liefde in plaas van wraak. Ons ingesteldheid is dié van lewe in plaas van dood. En dit is ’n bron van hoop vir ons, maar ook vir die kerk en vir die wêreld.
4.2.1 Liefde is om die beeld van die Here God in elke mens te herken. Elke ander mens is my broer of my suster. Om die beeld van die Here in ander raak te sien, beteken egter nie dat jy die kwaad of aggressie waaraan hulle hul skuldig maak, moet aanvaar nie. Hierdie liefde streef eerder daarna om die kwaad te stuit en die aggressie te beëindig.
Die Israeliese besetting is ’n daad van aggressie teen die Palestyne, ’n euwel wat teengestaan moet word. Dit is boos, en ’n sonde waarteen verset nodig is en wat uit die weg geruim moet word. Die eerste verantwoordelikheid hiervoor lê by die Palestyne wat hierdie besetting verduur. Die Christelike liefde nooi ons uit om ons te verset. Deur reg en geregtigheid te laat geskied, kan die liefde die kwaad oorwin. Die internasionale gemeenskap het ook ’n verantwoordelikheid omdat die internasionale reg in ons dag die verhoudings tussen volke onderling reguleer. Die finale verantwoordelikheid lê by diegene wat die onreg pleeg. Hulle moet hulleself van die boosheid binne-in hulle bevry, asook van die onreg wat hulle ander aangedoen het.
4.2.2 Wanneer ’n mens na die wêreldgeskiedenis kyk, sien jy baie oorloë – en dat een oorlog dikwels ’n volgende oorlog ontketen het; dat geweld dikwels met geweld teengestaan is. Die Palestyne het ook hierdie roete gevolg, veral in die eerste fase van hulle stryd teen Israeliese besetting. Tog het hulle óók, veral in die eerste *Intifada, die weg van vreedsame verset gekies. Ons erken dat alle volke ’n nuwe manier moet vind om verhoudinge te reël en konflik te hanteer. Reg en geregtigheid moet geskied in plaas daarvan dat sake met geweld besleg word. Dit geld veral vir nasies wat op militêre gebied die oorhand het en sterk genoeg is om onreg teenoor swakkeres te pleeg.
4.2.3 Ons reken ons enigste uitweg as Christene teen die Israeliese besetting is om ons daarteen te verset. Verset is elke Christen se reg en plig. Maar die dryfveer agter hierdie verset is die liefde. Christelike verset moet nuut kyk na maniere om op menslike vlak ’n beroep te doen op die medemenslikheid van die vyand. Wanneer ’n mens ook jou vyand as beelddraer van God kan sien, kan jy met hierdie beeld voor oë standpunt inneem deur aktiewe verset. Só wil ons die onreg beëindig en ons aanvallers dwing om hulle aggressie te staak. Op hierdie manier sal ons slaag in ons doel, naamlik om ons land terug te kry en daarmee saam ons vryheid, waardigheid en onafhanklikheid.
4.2.4 Christus, ons Here, het ’n voorbeeld aan ons gestel wat ons moet navolg. Ons moet die kwaad teenstaan, ja. Maar Hy het ons geleer om nie kwaad met kwaad te vergeld nie. Dit is ’n moeilike opdrag, veral as die vyand vasbeslote is om sy wil af te dwing en ons die reg ontsê om hier in ons land te bly. Dit is die enigste uitweg, hoe moeilik ook al, wat ons in staat sal stel om vas te staan teenoor die besettingsmagte wat steeds met woord en daad weier om ons bestaan te erken en op grond van allerhande verskonings met die besetting voortgaan.
4.2.5 Verset teen die boosheid van die besetting is dus ingebed in die Christelike liefde, wat onreg teenstaan en dit regstel. Met die logika van hierdie liefde as grondslag verset ons ons teen enige vorm van onreg en doen ons alles moontlik om vrede te bewerkstellig. Ons kan ons deur burgerlike ongehoorsaamheid verset. Ons verset is nie daarop gemik om dood te saai nie; inteendeel, die kosbaarheid van lewe is juis ons motivering. Ons het die grootste respek en waardering vir almal wat hulle lewens vir ons nasie gegee het. En ons bevestig dat elke burger bereid moet wees om sy of haar lewe, vryheid en land te verdedig.
4.3 Deur ons liefde sal ons onreg uit die weg ruim en die hoeksteen lê vir ’n nuwe samelewing – vir ons sowel as ons teenstanders. Ons toekoms en hulle toekoms is ineengeweef: Dit kan óf die bose kringloop van geweld wees wat ons almal vernietig, óf die vrede waarby ons almal sal baat. Ons doen ’n beroep op Israel om die onreg wat hulle teen ons pleeg te staak eerder as om die waarheid – die realiteit van die besetting – te verdraai deur voor te gee dat hulle ’n stryd teen terrorisme voer. Die wortels van “terrorisme” lê juis in die menslike onreg wat hulle pleeg deur ons land te beset. Indien daar ’n opregte voorneme is om “terrorisme” uit te roei, moet hierdie grondoorsake daarvan verwyder word. Ons doen ’n beroep op die mense van Israel om ons bondgenote in vrede te wees eerder as om aan die kringloop van eindelose geweld mee te doen. Kom ons staan saam teen die kwaad: die boosheid van die besetting en die vernietigende kringloop van geweld.
Ons is almal vandag in ’n doodloopstraat, en ’n rampspoedige toekoms staar ons in die gesig. Ons boodskap aan al ons broers en susters in Christus is ’n woord van hoop, geduld, standvastigheid en nuwe gedrag wat alles sal help om ’n beter toekoms te bereik. Ons boodskap is dat ons as Christene ’n boodskap het om te verkondig, en dat ons sal voortbeur om hierdie opdrag uit te voer ten spyte van dorings, bloed wat vergiet word en daaglikse probleme. Ons vestig ons hoop op God, wat vir ons verligting sal gee wanneer die tyd reg is. Terselfdertyd sal ons voortgaan om saam met God en volgens sy goddelike wil te arbei deur op te bou, die kwaad teen te staan en die dag van geregtigheid en vrede te laat aanbreek.
Ons sê aan ons broers en susters in Christus: Dit is nou die tyd om berou te toon. Wanneer ons berou betoon, snoer dit ons opnuut saam in ’n liefdesgemeenskap met almal wat ly, die gevangenes, die gewondes, diegene met tydelike of permanente agterstande, die kinders wat nie weet wat dit is om kind te wees nie en almal wat oor ’n geliefde rou.
Dit is ook nou die tyd om berou te toon as ons te besorg was oor instansies, ten koste van ons opdrag, en só die profetiese stem wat deur die Gees aan die kerk gegee is, laat verstom het.
Ons het nie die getallevoordeel nie, maar ons het ’n gewigtige en belangrike boodskap. Ons land het dringend liefde nodig. Ons liefde is ’n boodskap aan Moslems en Jode en aan die hele wêreld.
Dit is egter ook ’n oproep tot berou hierdie. Fundamentalistiese teologiese opvattings wat bepaalde onregverdige politieke oplossings vir die Palestyne se posisie ondersteun, moet hersien word. Ons roep julle op om aan die onderdruktes se sy te staan en die Woord van God te bewaar as die goeie nuus wat vir almal bedoel is in plaas daarvan dat dit verander word in ’n wapen om die onderdruktes mee te vernietig.
Die woord van God is ’n boodskap van liefde teenoor sy hele skepping. God is nie die bondgenoot óf die teenstander van die een teenoor die ander nie. God is Here oor almal en het almal lief. Hy verwag van een en almal om reg te laat geskied, en sy voorskrifte geld vir ons álmal.
Ons vra van ons susterskerke om nie ’n teologiese dekmantel te verskaf vir die onreg wat aan ons gedoen word, vir die sonde van die besetting wat ons moet verduur, nie. Ons vraag aan ons broers en susters in die geloof vandag is: Sal julle ons help om ons vryheid terug te wen? Want dit is die enigste manier om die twee nasies in hierdie land te help om geregtigheid, vrede, veiligheid en liefde ’n werklikheid te maak.
Sodat julle ons werklikheid kan verstaan, sê ons aan die kerke: Kom kyk self. Ons sal van ons kant help sodat julle ons realiteit in sy naakte werklikheid kan ervaar. Ons sal julle ontvang as pelgrims wat gekom het om vir ons te bid en ’n boodskap van vrede, liefde en versoening te bring. Dan sal julle die ware feite uitvind en die mense van hierdie land, die Palestyne én die Israeli’s, leer ken.
Pogings om van die staat ’n godsdienstige bestel te maak, hetsy Joods of Islam, perk die staat in. Dit lê die staat geweldig aan bande en verander dit in ’n stelsel wat diskrimineer en uitsluit deur een groep burgers bo die ander te verkies. Ons doen ’n beroep op godsdienstige Jode en Moslems: Laat die staat daar wees vir alle burgers, met ’n visie wat gegrond is op respek vir mense se godsdienstige oortuigings sowel as op gelykwaardigheid, geregtigheid, vryheid en respek vir pluralisme – nie op oorheersing deur een godsdienstige groep of op grond van getalle-oorwig nie.
Ons sê vir die Palestynse leiers dat ons huidige verdeeldheid ons gesamentlike posisie verswak en nog meer lyding veroorsaak. Absoluut niks kan hierdie verdeeldheid regverdig nie. In belang van ons volk, wat swaarder moet weeg as die belange van politieke partye, moet ons dit beëindig. Ons doen ’n beroep op die internasionale gemeenskap om hierdie eenheid te ondersteun en om die wil van die Palestynse volk te eerbiedig soos ons dit in ’n vrye verkiesing uitgespreek het.
9.5 Jerusalem is die hoeksteen van ons toekomsvisie, ons hele lewe. God het aan hierdie stad ’n besonderse betekenis in die geskiedenis van die mensdom gegee. Dit is waarheen alle mense op weg is. Hier sal hulle uiteindelik in vriendskap en liefde bymekaarkom in die teenwoordigheid van die een, enigste God, soos die profeet Jesaja dit beskryf het: “Daar kom ’n tyd dat die berg waarop die huis van die Here is, ’n blywende plek sal hê bokant die bergtoppe en sal uitstaan bo die heuwels. Al die nasies sal daarheen stroom, baie volke sal daarnatoe gaan en sê: Kom, laat ons optrek na die berg van die Here toe … Hy sal oordeel tussen die nasies, regspreek oor baie volke. Hulle sal van hulle swaarde ploegskare smee en van hulle spiese snoeiskêre. Die een nasie sal nie meer die swaard teen die ander opneem nie, en hulle sal nie leer om oorlog te maak nie” (Jesaja 2:2-4).
Die stad word vandag deur twee volke en drie godsdienstige groepe bewoon. ’n Politieke oplossing sal op hierdie profetiese visioen en op die internasionale resolusies oor ’n verenigde Jerusalem gegrond moet word. Dit is die eerste aangeleentheid waaroor ons sal moet onderhandel. As die onskendbaarheid en die boodskap wat hierdie stad verteenwoordig, erken sal word, sal dit ’n bron van inspirasie wees in die soeke na ’n oplossing vir die hele probleem: wedersydse respek en die vermoë om ’n “nuwe aarde” in hierdie land van God op te bou.