Leeskringe is beslis nie ’n modegier of nuwerwetse verskynsel nie. Trouens, mense kom reeds vir eeue lank op ’n gereelde basis bymekaar om boeke te bespreek. So byvoorbeeld verwys Alberto Manguel in sy boek, A History of Reading (1996), na die byeenkomste van ’n 15de eeuse Franse kloskant- en spinvereniging waartydens die vroue beurte geneem het om hardop vir mekaar voor te lees. In die 19de eeu het Amerikaanse vroue op ’n vaste basis bymekaargekom om Shakespeare te bestudeer en in Engeland het vrouens wat by meulens gewerk het leesgroepe georganiseer wat gereeld ’n uur voor werk bymekaar gekom het om boeke te bespreek.
LitNet het onlangs leeskringe uitgenooi om hul besonderhede en leesprogramme aanlyn te deel en sewe-en-sestig het reeds gereageer. Dit blyk duidelik dat leeskringe oor die lengte en breedte van Suid-Afrika bestaan en ek dink ’n mens kan sonder vrees vir teenspraak sê dat daar nog baie ander is waarvan ons eersdaags op die webbladsy gaan lees.
Die wyse waarop byeenkomste aangebied word verskil van kring tot kring, maar dit is op enkele uitsonderings na gestruktureerd met ’n voorafopgestelde leesprogram. Waar ’n vasgestelde leesprogram nie gevolg word nie, bring die verantwoordelike lid ’n interessante boek na die byeenkoms en bespreek dit met ander lede. Die boek gaan dan in ’n gesamentlike poel waaruit lede boeke kies. Die Boekbimbo’s byvoorbeeld, het al bykans ses honderd boeke op hul lys. ’n Boek wat deur almal gelees is, word weer die eiendom van die lid wat dit gekoop het, maar dit bly op die lys en kan weer deur enige lid by die eienaar geleen word. Plaaslike biblioteke speel ’n groot rol maar in gevalle waar eksemplare van die gekose titels nie beskikbaar is nie, koop lede meestal self die boeke aan en skenk dit na die bespreking aan die plaaslike biblioteek.
Die keuse van boeke wat bespreek word is vir die meeste leeskringe ’n tameletjie en sameroepers is dit eens dat dit soms net so lank neem om boeke te kies as om dit te lees. Tog spreek dit vanself dat die keuse van boeke van groep tot groep verskil afhangend van persoonlike voorkeure. Verskillende metodes word gebruik om te sorg dat die proses so demokraties moontlik bly. In sommige gevalle gooi lesers titels in ’n hoed, in ander leeskringe stem lede uit ’n lys wat saamgestel is uit voorstelle. Lede van Langenhovenpark se leeskring bring geskrewe voorstelle na die Oktober-vergadering. Die voorsitster stel dan ’n groslys op en tydens die afsluitingsfunksie in November kry lede die geleentheid om 11 boeke uit die lys te kies wat hulle graag wil lees. Uiteindelik gee beskikbaarheid van boeke, genre-verskeidenheid en geskiktheid vir bespreking die finale deurslag. Boeke wat tot die suksesvolste besprekings lei, is dié wat aanleiding gee tot uiteenlopende standpunte en die meeste leeskringe beklemtoon dat lede onbeskroomd hul standpunte oor ’n spesifieke boek of onderwerp stel.
Afleidings oor die balans tussen Afrikaanse en Engelse titels bly ’n tameletjie. In 2018 wissel dit tussen een Engelse titel tot ’n 50/50-verdeling. Sommige leeskringe verkies om merendeels Engelse titels te lees, maar dit is in die minderheid. Ek dink ’n mens swem in hierdie opsig in gevaarlike waters, want indien ’n leeskring een jaar oorwegend Engelse titels lees, swaai die pendulum die volgende jaar miskien weer in die teenoorgestelde rigting.