Orania: Van dorp tot moderne Afrikaner-stadDie verskillende fases van die anaërobiese duidelik sigbaar vanuit die lug. (Foto: Verskaf) “Dit is noudat Orania begin momentum kry dat Suid-Afrikaners begin raaksien wat ons al eintlik 30 jaar lank doen.” Só sê Joost Strydom, uitvoerende hoof van die Orania Beweging, nadat dié dorp in die Bo-Karoo van die Noord-Kaap sy eie rioolaanleg binne 18 maande met ’n begroting van Φ8 miljoen (R8 miljoen) gebou het. Die aanleg is heeltemal onafhanklik van Eskom en 100% natuurlik. Dit volg boonop minder as ’n jaar ná die oprig van die Orasol-sonplaas – Orania se sonkragaanleg wat binne ’n jaar gebou en reeds van Desember in bedryf is. Die twee groot infrastruktuurprojekte is aangepak om te verseker dat die Orania-dorpsraad kan voorbly met die dorp se groei. Orania se bevolking het die afgelope sewe jaar jaarliks met 10% toegeneem. Die gemeenskap het egter verlede jaar met ’n indrukwekkende 15% in bevolking gegroei en in 2020 het die bevolking van Orania met 16,5% toegeneem. Harde werk! Daar moes tot ŉ diepte van vier meter deur ŉ skaliebank vir die anaërobiese damme gebreek word. (Foto: Verskaf) Net meer as 2 000 mense het teen einde 2020 in Orania gewoon. Teen einde verlede jaar het dié getal tot 2 377 gegroei. “Die nuwe rioolaanleg was dus eintlik ononderhandelbaar,” verduidelik Strydom. “Dit moes gebeur.” Die aanleg kan tans vir tot 3 000 inwoners gebruik word. Dit is egter modulêr uitbreibaar om tot 10 000 inwoners te bedien. Spesialiskennis was nodig om die sement reg te ‘sny’ vir die oksidasiedamme, teen ‘n skerp helling. (Foto: Verskaf) Die aanleg volg ’n “oksidasieproses” waartydens natuurlike prosesse gebruik word om rioolvuil af te breek. Dit was egter allermins ’n maklike taak om die aanleg te bou en daar is selfs oor naweke gewerk. Sowat 90 000 ton se grondverskuiwingswerk is gedoen terwyl meer as 250 m³ se beton gegiet is. Sowat 22 ton se plastiek is gelê vir die seëllaag terwyl daar tot ŉ diepte van vier meter deur ŉ skaliebank vir die anaërobiese damme gebreek is. Verskeie kontrakteurs en ’n klein maar gedugte span van die dorpsraad was by die bou van die natuurlike rioolaanleg en sonkragaanleg betrokke. Toetslopie! Oraniërs kyk toe hoe ‘n toetsfase met water deur die rioolaanleg gespoel word tydens die amptelike opening van die aanleg. (Foto: Verskaf) Onafhanklik van Eskom Strydom het vandeesweek aan Maroela Media verduidelik dat dit weens die koste verbonde aan die bou van nuwe infrastruktuur nog nie nou vir Orania moontlik is om heeltemal onafhanklik van Eskom te wees en beurtkrag heeltemal vry te spring nie. Dit is wel die plan. Joost Strydom, uitvoerende hoof van die Orania Beweging. (Foto: MARCO LONGARI / AFP) Orania wek wel reeds sy eie krag by sy sonplaas op wat versprei word na die gemeenskap se kragnetwerk wat deur dorpsraad onderhou word. “Só word daar geld bespaar wat weer gebruik kan word om die volgende fases van ons sonplaas te finansier,” verduidelik Strydom. Die volgende fases sluit in die aankoop van batterystelsels sodat Orania vanaf 08:00 tot 22:00 sy eie krag kan opwek. “Ons kan dalk dan met Eskom onderhandel sodat beurtkrag in Orania bedags ingestel word, wanneer inwoners van die dorp se sonkrag gebruik kan maak. “Dit is waarheen ons tans werk.” Die Orasol-sonplaas. (Foto: MARCO LONGARI / AFP) Dekades van skoon oudits Die Orania-dorpsraad het sedert sy ontstaan 31 jaar gelede nog net skoon en ongekwalifiseerde oudits ontvang. Die dorpsraad se direkteure word direk verkies terwyl daar geen partypolitiek tydens die dorp se munisipale verkiesings ŉ rol speel nie. Die dorpraad se heffingsinkomste het weens die dorp se bevolkingsgroei sedert 2018 met byna 60% gegroei, terwyl enorme groei aangeteken is wat verblyfregaansoeke betref – van 525 aansoeke in 2018 tot 1225 aansoeke in 2021. Die totale jaarlikse verkoopwaarde van aandeleblokke (erwe) het in dié tydperk van Φ43 443 635 (R43 443 635) in 2018 tot Φ82 973 683 (R82 973 683) in 2021 toegeneem. Wat regulatoriese groei betref, het die dorpsraad van Orania die afgelope jaar ’n totaal van 116 bouplanne en 30 ontwikkelingsplanne goedgekeur. Altesame 90 ondernemings is die afgelope jaar geregistreer. Van dorp na stad Dit is egter nie die enigste planne vir Orania se toekoms nie. Die dorp beplan om voor einde vanjaar sy stadsontwikkelingsplan bekend te stel en is reeds in gesprek met onafhanklike stadsbeplanners. (Foto: MARCO LONGARI / AFP) “Ons wil graag ’n moderne Afrikaner-stad bou waar ons steeds ons Afrikaner-waardes kan uitleef. Ons praat hier van ’n plattelandse, vriendelike en veilige stad,” sê Strydom. “Ons wil nie ons karakter of die landbou-aktiwiteite verloor nie, maar ons wil dienste op ŉ baie hoë vlak kan lewer. “Suid-Afrikaners het ophou droom. Suid-Afrikaners is moedeloos oor beurtkrag en misdaad en dan is daar nog die regering wat antagonisties teenoor Afrikaners is. In Orania het ons egter die selfvertroue herwin om weer te begin droom én groot te droom. “Die droom kom eintlik al van baie lank af. Die Orania Beweging is meer as 30 jaar gelede gestig en ons maak al van daardie tyd af hierdie soort planne.”