12. Kopieer Metodes. | Bybelverskille
← 11. Minuskul Manuskripte.
13. Vasstel van die Teks. →
12. Kopieer Metodes.
2) Kopieer metodes
Aanvanklik moes elkeen wat 'n kopie van enige van die Bybeldokumente wou hê, dit self afskryf of een van 'n beroeps afskrywer of kopieerder koop. Om 'n kopie te maak het baie van die kopieerder vereis. Hy moes fyn lees, en goed onthou terwyl hy heen en weer tussen sy bron-manuskrip en sy afskrif beweeg. Dan moes hy akkuraat herroep wat in die bronteks staan en dit korrek neerskryf. 'n Leesbare handskrif was ook noodsaaklik.
Nadat die kopie afgehandel is, is dit deur die kopieerder se opsigter nagegaan en met die bron-manuskrip vergelyk. Enige regstellings is dan deur die kopieerder self, of deur sy opsigter aangebring. Op hierdie manier is gepoog om 'n foutlose kopie te maak. Enigeen wat egter al iets probeer afskryf het, weet hoe maklik 'n fout kan inglip, en hoe dikwels mens jou eie foute nie raaksien nie.
Dit is te verstane dat iemand wat op 'n later stadium twee tekste onder oë sou kry wat verskil, 'n eie keuse moes maak van watter een die korrekte sou wees. Hy het dan "korreksies" in een dokument aangebring om dit in lyn met die ander kopie te bring. Om seker te maak dat niks verlore sou raak nie, is gewoonlik eerder bygeskryf wat moontlik sou "ontbreek", as om iets deur te haal of uit te krap. Maar hoe kies jy tussen sinonieme? Jy skryf liewer die tweede een by, nie waar nie! Dit het veroorsaak dat dokumente soms addisionele woorde bygekry het en langer geword het. So gebeur dit dat in van die ouer manuskripte selfs vier of meer korrektors, honderde jare uit mekaar, aangedui kan word. Van die grootste belang is natuurlik dat die oorspronklike dokument die naaste is aan die dokument wat aanvanklik beskikbaar was. Latere "korreksies" kan juis die dokument vervals omdat dit die foute van 'n ander manuskrip in hierdie ouer manuskrip kon indra!
'n Kodeks was 'n baie duur boek. Die koste van perkament, die voorberei van die bladsye met die uitmerk en aanbring van skryflyntjies, die kopieer van die Bybel asook die finale bind van so 'n manuskrip het dit 'n baie duur boek gemaak. Vir 'n volledige kodeks met Ou- en Nuwe Testamente is 'n kopieerder sowat 30 000 denarii betaal. Dit was ongeveer soveel as wat 'n Romeinse legioensoldaat (buiten vir sy lewensonderhoud) in veertig jaar sou verdien!
Met verloop van tyd is professionele kopieersentrums gestig. Daar kon verskeie kopieë gelyktydig gemaak word. In hierdie sentrums het 'n aantal skrywers neergeskryf wat 'n amptelike voorleser gelees het. Nou was fyn luister en 'n helder verstand ook nodig om tussen woorde wat dieselfde klink, te onderskei.
Konstantyn die Grote het ongeveer 331 n.C. 'n bestelling by Eusebius van Siseria (Caesarea) geplaas vir "vyftig perkament kodekse van hoë gehalte". Hy het dit benodig vir sy nuutgestigte kerke. So 'n groot bestelling kon alleenlik in 'n kopiëersentrum uitgevoer word.
Wat 'n voorreg het ons vandag! Ons kan na 'n winkel gaan en 'n Bybel koop teen soms minder as wat die papier sou kos waarop dit gedruk is!