Morgenthal, Andreas Petrus – Gemeentegeskiedenisargief
Morgenthal, Andreas Petrus
27 Des. 1911
06 Des. 1997
1938 Port Elizabeth-Sentraal (hpr)
Ds. Andreas Petrus Morgenthal (BA, MA) 27/12/1911 – 06/12/1997
Ds. AP Morgenthal is op 6 Desember 1997 onverwags in die ouderdom van 85 jaar in sy huis in Port Elizabeth Oorlede. Hy het na die terugkeer van 'n besigtiging van 'n aftree-woonstel in sy gemakstoel aan 'n hartaanval gesterf. Hy is op 10 Desember in Port Elizabeth uit die NG Gemeente Parkheuwel ter aarde bestel. Hy laat sy eggenote, Anna, en vierkinders en 10 kleinkinders agter.
`AP', soos hy bekend was, is op 27 Desember 1911, as een van 3 kinders, op Middelburg, Kaap, gebore. Sy vader was 'n algemene handelaar op Middelburg. Hy matrikuleer in 1931 en is daarna na Stellenbosch waar hy in 1933 sy BA- graad en in 1936 die MA-graad in Sosiologie verwerf het. Hy is op 3 Desember 1937 gelegitimeer. As student het hy aktief deelgeneem aan verskeie kultuur-organisasies en veral uitgestaan as 'n sterk redenaar in debatsverenigings. Hier ontstaan ook 'n sterk gevoel vir die Afrikaner se geskiedenis en die rol van die godsdiens as steunpilaar in die land en die Afrikanervolk se ontwikkeling.
AP Morgenthal se 40 jaar diens in die kerk begin toe hy as proponent in Grahamstad begin werk het. Op 5 November 1938 is hy in Port Elizabeth- Sentraal as hulpleraar met opdrag die bearbeiding in Newton Park, georden. Op 9 Januarie 1939 is hy en Anna Jacoba Kotze getroud.
Op 9 September 1939 is hy op Pearston bevestig waar hy vir bykans vier jaar die Woord met groot vreugde bedien het. Hy het die gemeente as sy `eerste liefde' beskou weens sy afkoms uit die Karoo. Op 17 April 1943 is hy in Tiervlei (tans Parow) bevestig. Dit was 'n moeilike tyd gedurende die Tweede Wêreldoorlog met politieke struweling. Stedelike verval en armoede het 'n predikant se werk geensins makliker gemaak nie.
In 1945 het hy 'n beroep na die NG Gemeente Windhoek ontvang. Nadat hy dit aanvanklik bedank het, word hy vir 'n tweede keer beroep. Ten spyte van die moeilike oorlogsjare en persoonlike ongerief, het hy die beroep die tweede keer aanvaar as 'n duidelike oproep om die Woord in hierdie gemeente te bedien. Sy werk in Windhoek was geseënd en hy het dit later die hoogtepunt in sy lewe genoem.
Op 9 Desember 1948 is hy in die Voortrekker-gemeente Pietermaritzburg bevestig. Hier het hy vir tien jaar gewerk. Die hoogtepunt van hierdie deel van sy bediening was ongetwyfeld sy stryd vir die verkryging van die grond wat oorspronklik aan die Voortrekkers geskenk is vir die bou van die Geloftekerk. Dit het uiteindelik uitgeloop op 'n hofgeding teen die Pietermaritzburg-Munisipaliteit. Die helfte van die geskiedkundige Erf 33, waarop die huidige Geloftekerk gebou is, is uiteindelik aan die kerk verkoop vir £8000.
Op 17 Januarie 1959 is AP Morgenthal op Mosselbaai bevestig, waar hy 0: 561(vir 10 jaar gewerk het totdat hy in 1969 sy emeritaat aanvaar en hom in Port Elizabeth op 'n kleinhoewe gevestig het. Hy het egter aktief in die kerk gebly en verskeie vakante gemeentes in en om Port Elizabeth bedien. Hy het veral besondere seën in sy hospitaal-bedieningswerk, asook in die Engelstalige gemeente en die Indiërgemeente in Malabar, sowel as in die Kleurling-gemeenskap, ervaar. Hy help ook tydelik uit op Jansenville. Toe hy hom in 1971 weer beroepbaar stel, word hy deur Jansenville beroep. Na ses jaar se diens hier, tree hy op 25 November 1977 finaal af en hy en sy vrou vestig hulle weer in Port Elizabeth.
Ten spyte van sy hoë ouderdom het hy steeds voortgegaan met prediking. Sy laaste boodskap lewer hy op 30 Julie 1991 op 80-jarige ouderdom oor Gen. 33:9 en 11: `Ek besit baie' en `ek het alles'
Hy het hom tot op sy laaste dag met 'n helder verstand in sy studie verlustig. Hy kon onderhoudend oor haas enige onderwerp gesels. Dit was veral die politiek waarvan hy verbasend baie geweet het en ure oor kon gesels. Hy het dit ook geniet om in sy tuin te werskaf en het genot daaruit geput om enige stukkie hout in 'n bruikbare meubelstuk te verander
Ds. Morgenthal se gemeentewerk staan in die teken van ernstige en kragdadige prediking met 'n onversadigbare ywer. Sy Skrifuitleg was suiwer en het van grondige studie en voorbereiding getuig. Selfs nadat hy finaal geëmeriteer het, het hy nog alles gemeet aan die maatstawwe in Gods Woord. Dit was opmerklik dat op die dag van sy afsterwe, sy Bybel oop op die lessenaar gelê het met die Ou Vertaling en 'n Engelse vertaling byderhand. Hy kon tereg saam met Paulussê: `Ek het die goeie stryd gestry, en het die wedloop voleindig.' – mnr. Theuns Morgenthal (seun); effens verwerk deur Dirk Viljoen.