Jou ma se ma se ma se boek
Vroue was eens onwelkom in skrywersgeledere, want skryf het waardigheid verleen aan vroue, wie se hoofdeug immers kuisheid was, skryf DEBORAH STEINMAIR na aanleiding van ’n belangrike nuwe boek waarin jy die stemme hoor van ’n formidabele Afrikaanse vrouekoor.
IN Afrika glo ons in voorsate. Ons dra hulle in ons hart, ons asem en ons DNS. Ons grou hulle raak in die soektog na ons stamboom se wortels, ons komvandaan. Hulle is nie noodwendig bewonderenswaardig nie.
My voorvaders is ŉ skare swartgeklede wit mans met baarde soos skopgrawe en dik voorvingers; vroom, rigied, bombasties en voorskriftelik. Maar gelukkig is daar ook voormóéders, en nou het Pieta van Beek en Annemarié van Niekerk ŉ onweerstaanbare deurdrumpel van ŉ boek gemaak: My Mother’s Mother’s Mother (MMMM).
Die voorwoord haal Virginia Woolf aan: “We think back through our mothers if we are women.”.. E-pos uit Yatela, Mali | SARIE
E-pos uit Yatela, Mali	deur admin
WAT DOEN JY DAAR? Ek is ’n huisvrou. Ek bly fiks in die swembad in ons kamp en doen inkopies by die plaaslike markte. Ons kuier ook darem nog gereeld lekker in Afrikaans – hier woon ’n hele klomp Suid-Afrikaners in die omgewing.
HOE WORD KERSFEES IN DIE WARM LAND GEVIER? Die inwoners van Mali is feitlik almal Moslems. Dit is dus net die Suid-Afrikaners en Australiërs wat die dag vier. Ons kom gewoonlik almal op Oukersaand bymekaar vir ’n lekker boere-ete wat “die klub” vir ons voorberei. Die klub word bestuur deur ’n Suid-Afrikaanse vrou wat die plaaslike sjefs geleer het hoe om boerekos te maak – ons kry alles van beesstertpotjie tot malvapoeding! Kersdag word gewoonlik in ’n heerlike ontspanne luim langs die swembad deurgebring met ’n skaap op die spit. Aangesien die meeste van ons maar taamlik homesick kan raak, probeer almal dit so aangenaam moontlik maak vir mekaar, en ons kuier baie lekker saam.
VERTEL MEER VAN DIE PLAASLIKE MENSE. Die Malinese is ’n baie vriendelike nasie en hulle is maklike mense om oor die weg mee te kom. Hul stapelvoedsel is rys en hulle praat Frans en Bamara. Hulle is ook baie kunstig – die mooiste juweliersware, houtsneewerk en leerprodukte word hier gemaak. En dan is hulle ook baie bedrewe met hul tradisionele musiek-instrumente.
DIT KLINK OF DIE LAND NOG BAIE STERK TRADISIES HET. Dit hang in sekere opsigte nou saam met die ekonomie. Die land is baie arm en die meeste inwoners woon nog in tradisionele modderhutte met grasdakke. Hulle leef van kos wat hulle self in en om hul dorpies verbou. Donkiekarre en motorfietse is die mees algemene vervoermiddels en van teerstrate is daar min sprake. Tradisie word ook aan die mense se klere gesien – vroue dra kleurryke rokke en kopbande, en die mans meestal hul tradisionele Moslemklere.
WAT IS BAIE ANDERS DAAR AS IN SUID-AFRIKA?Ons lei ’n baie stil lewe. Ons sal beslis eendag terugkeer na ons geliefdes. En boonop is daar niks soos ’n egte SA braaivleis saam met goeie vriende nie!