Vier en Twintigste Sondag in Koninkrykstyd - Missio
Sondag van Christus die Koning – Feesdiens
Hierdie Sondag dui die einde van die liturgiese jaar aan. Dit word feestelik gevier met die belydenis dat Jesus die Koning oor alles is. Hy word erken as die Here wat deur die jaar met ons was en wat, so bely ons, die toekoms met ons tegemoet stap tot op die dag van die voleinding.
Die Here Jesus is die koning wat ons so liefgehad het dat Hy die kruis as troon bestyg het en so vir ons die lewe as geskenk uit die hand van God verdien het. Die fees roep ons dus op om onder alle omstandighede geduldig te volhard sodat ons gereed is om die erfenis wat God vir sy kinders gereed gemaak het te ontvang. Ons vertrou daarom ons hele lewe aan die Koning toe. Hy is Koning vir ewig.
100 'n Dankpsalm.
34"Dan sal die Koning vir dié aan sy regterkant sê: 'Kom, julle wat deur my Vader geseën is! Die koninkryk is van die skepping van die wêreld af vir julle voorberei. Neem dit as erfenis in besit, 35want Ek was honger, en julle het My iets gegee om te eet; Ek was dors, en julle het My iets gegee om te drink; Ek was 'n vreemdeling, en julle het My gehuisves; 36Ek was sonder klere, en julle het vir My klere gegee; siek, en julle het My verpleeg; in die tronk, en julle het My besoek.'37Dan sal dié wat die wil van God gedoen het, Hom vra: 'Here, wanneer het ons U honger gesien en U gevoed, of dors en U iets gegee om te drink? 38En wanneer het ons U 'n vreemdeling gesien en U gehuisves, of sonder klere, en vir U klere gegee? 39Wanneer het ons U siek gesien of in die tronk en U besoek?'40En die Koning sal hulle antwoord: 'Dit verseker Ek julle: Vir sover julle dit aan een van die geringste van hierdie broers van My gedoen het, het julle dit aan My gedoen.'
41"Dan sal die Koning vir dié aan sy linkerkant sê: 'Gaan weg van My af, julle vervloektes! Gaan na die ewige vuur wat vir die duiwel en sy engele voorberei is, 42want Ek was honger, en julle het My niks gegee om te eet nie; Ek was dors, en julle het My niks gegee om te drink nie; 43Ek was 'n vreemdeling, en julle het My nie gehuisves nie; sonder klere, en julle het My nie klere gegee nie; siek en in die tronk, en julle het My nie versorg nie.'44Dan sal hulle ook antwoord: 'Here, wanneer het ons U honger of dors of 'n vreemdeling of sonder klere of siek of in die tronk gesien en U nie gehelp nie?'45En Hy sal hulle antwoord: 'Dit verseker Ek julle: Vir sover julle dit aan een van hierdie geringstes nie gedoen het nie, het julle dit aan My ook nie gedoen nie.'46En hierdie mense sal die ewige straf ontvang, maar dié wat die wil van God gedoen het, die ewige lewe."
Jesus spoor sy dissipels aan tot barmhartigheid met die gelykenis van die skape en die bokke – 25:31-46
Die laaste gelykenis spoor die dissipels tot barmhartigheid aan deur die gelykenis as 'n beskrywing van die laaste oordeel te gebruik. Die onderskeiding tussen die skape en die bokke wentel om hulle hart vir dissipels – die geringste broers (en susters) – wat nood het: hongeriges, dorstiges, vreemdelinge, mense sonder klere, siekes, en mense in die tronk.
Die skape ontvang die ewige lewe. Die bokke die ewige straf.
Die interessante is dat Jesus hulle barmhartigheid al dan nie reken asof dit iets is wat aan Hom en vir Hom gedoen is. En dit maak sin. Jesus identifiseer met sy dissipels en eer dié wat dit ook soos Hy doen. En dit is goeie nuus vir die dissipels wat met Jesus se Hemelvaart die opdrag gaan kry om die nasies te gaan bereik met die evangelie.
Toetrede: Lied 175 en 176, VONKK 142 , F192.
Votum: N.a.v. Kolossense 1:13–14
Lofsang: Lied 223, VONKK 96 , F124
Aankondiging van die koningskap van Christus: Kolossense 1:15–20
Respons: Lied 215, VONKK 158
Respons: Lied 429, VONKK 277, F77
Skriflesing: Matteus 25:31-46
Lied 589 , F35, F57.
Seën: (Op 22:20-21).
Lied 215 Refrein, Flam 57 Refrein, VONKK 204
Lied 175 en 176 "Majesteit & Halleluja! U is Koning"
God het ons uit die mag van die duisternis weggeruk en ons onder die heerskappy gestel van sy Seun wat Hy liefhet. Deur die Seun het ons die verlossing verkry, die vergewing van ons sondes.
Leser 1: Die Seun is die beeld van God,
Leser 2: van God wat self nie gesien kan word nie.
L1: Die Seun is die Eerste, verhewe bo die hele skepping.
L2: God het deur Hom alles geskep wat in die hemel en op die aarde is: alles wat gesien kan word
en alles wat nie gesien kan word nie, konings, heersers, maghebbers, gesagvoerders. Alles is deur Hom en vir Hom geskep.
L1: Voor alles was Hy al daar,
L2: en deur Hom bly alles in stand.
L1: Hy is die hoof van die liggaam, van die kerk.
L2: Hy is die oorsprong daarvan, Hy is die Eerste, die Een wat uit die dood opgestaan het, sodat Hy die eerste plek in die heelal inneem.
L1: God het besluit om met sy volle wese in Hom te woon en om deur Hom alles met Homself te versoen.
L2: Deur die bloed van sy Seun aan die kruis het Hy die vrede herstel, deur Hom het Hy alles op die aarde en in die hemel met Homself versoen.
Liturg: Saam met die eerste volgelinge van Christus bely ons ons geloof in hom.
Met Johannes die Doper:
Gemeente: Dáár is die Lam van God wat die sonde van die wêreld wegneem!
L: Met Andreas:
G: Ons het die Messias gekry!
L: Met Natanael:
G: Rabbi, U is die Seun van God; U is die Koning van Israel!
L: Met die Samaritane:
G: Ons weet dat hy waarlik die Verlosser van die wêreld i.
L: Met Simon Petrus:
G: U is die Christus, die Seun van die lewende God.
L: Met Maria Magdalena:
G: My Meester!
L: Met Tomas:
G: My Here en my God!
L: en nou ook met die universele kerk, versprei oor alle lande, tale en kulture:
G: Ek glo in God die Vader, die Almagtige…
Lied 429 "Die Heer regeer, Hy't opgevaar"
F77. "esus Is Die Heer Bo Alle Here"
(RUBRIEK: Kruisfuur – Toetrede / Advent en Epifanie) Teks en musiek: Stass van Veuren © 2008 MAR Gospel Music Publishers
(RUBRIEK: Flammikidz – Wederkoms / Hoop en Voleinding) Teks en musiek: Hanneke Engelbrecht © 2005 MAR Gospel Music Publishers
1. Jesus is ons Koning, Heer,
2. Jesus is ons Koning, Heer.
Teks: Rejoice, the Lord is King! – Charles Wesley (1707-1788); Afrikaanse teks: Jacques Louw 2009 ©
Musiek: GOPSAL – George Frideric Handel (1685-1759) Kantoryverwerking: George Frideric Handel (1685-1759)
RUBRIEK: Klassiek – Lofprysing / Hemelvaart
Teks: Ernst Kotzé 2010 Musiek: JUDAS MACCABEUS – GF Handel 1746; harmonisasie effens gewysig 2001
© Teks: 2011 VONKK Uitgewers (admin Bybel-Media) © Musiek: Openbare besit RUBRIEK: Klassiek – Advent / Kersfees en Epifanie
Teks: Jacques Louw 2011 © Melodie: ELLACOMBE – Wurtemberg 1784; Mainz 1833
Orrelbegeleiding: Tradisioneel © Teks: 2011 VONKK Uitgewers (admin BybelMedia)
© Musiek: Openbare besit RUBRIEK: Klassiek – Liefde, Dankbaarheid en Diens / Barmhartigheid en Getuienis
F77. "Jesus Is Die Heer Bo Alle Here"
(RUBRIEK: Flammikidz – Lof / Geloofsbelydenis) Teks en musiek: Soekie Rautenbach en Danny Anthill
© Brettian Publishers (Opgeneem op Radicool Radikids vir Jesus)
1. Jesus is die Heer bo alle here,
Hy is Koning, kroon en eer Hom!
Loof Hom, Halleluja!
2. Jesus, Vredevors, eer Hom!
Jesus, sterke God, eer Hom!
Gee 'n oorsig oor die Kerkjaar en verduidelik dat vandag Sondag van Christus die Koning is.
(Koop 'n plastiek speel-kroon of tiara en sit dit op – sommer vir die pret.) Hoor by die kinders hoe hulle dink oor konings: wat doen 'n koning, hulle dink hulle moet 'n koning optree? As ons sê Jesus is Koning, wat beteken dit? Jesus wys sy koningskap deur te dien (noem voorbeelde). Die wat Jesus dien, doen dit deur soos Jesus op te tree en ander te dien: mense wat alleen is, mense wat arm is, mense wat swaarkry. Ons volg ons Koning deur soos hy op te tree: noem praktiese voorbeelde van hoe kinders ander kan dien.
Patricia Miller werk in 'n groot hospitaal se noodgevalle-afdeling. Sy vertel hoe haar werk haar dag vir dag minder en minder sensitief vir mense en hulle nood gemaak het. Die vermoeiende blootstelling aan mense en hulle ellende het na vyf jaar in haar pos sy tol geëis. Sy het mense soos nommers hanteer.
Tot op 'n dag toe God ingegryp en haar oë oopgemaak het.
Patricia was besig om 'n jong vrou wat 'n oordosis dwelmmiddels geneem en selfdood probeer pleeg het, in die hospitaal op te neem. Die moeder van die jong vrou het voor haar gesit. Sy was swak versorg en haar oë het leeg en moeg voorgekom. Sy is in die middel van die nag deur die polisie wakker gemaak en hospitaal toe ontbied nadat haar dogter haar eie lewe probeer neem het. Die moeder kon om een of ander rede net met 'n skor fluisterstem praat.
"Maak tog net gou!", byt Patricia na haar omdat sy nie vinnig genoeg inligting gee nie. Ongeduldig het sy die mediese rekords voltooi en opgespring om afskrifte van die mediese lidmaatskapkaart te maak.
"Skielik voel ek hoe God my in my spore stuit", vertel sy. Sy hoor as't ware 'n stem vir haar sê: "Jy het nie eers na die vrou gekyk nie. Jy sien haar nie raak nie." Sy word oorweldig deur meegevoel vir die moeë vrou en haar dogter. "Ek het my kop laat sak en vir die Here gesê ek is jammer, ek is so jammer."
Patricia gaan sit by die ontstelde moeder en neem haar hande. Sy kyk in haar oë en voel hoe die liefde van God deur haar vloei. Met 'n nuwe klank in haar stem, sê Patricia: "Ek gee vir jou om. Moenie moed opgee nie."
Die vrou, met haar skor stem en al, begin huil toe sy haar storie vertel. Sy ly al jare weens die optrede van haar rebelse dogter, wat ook 'n enkelmoeder is. Nadat sy haar hart uitgestort het, hou die trane op en bedank sy Patricia omdat sy geluister het. "Ek, die koue een met geen gevoel vir my medemens nie", se Patricia, "ek word bedank."
"My gesindheid teenoor my medemens het daardie aand verander. God, wat die wêreld so liefgehad het dat Hy sy eniggebore Seun gegee het, het die skanse wat ek om my hart gebou het, weggevee. God het na my uitgereik, en deur my na 'n vrou in nood. Dit het my lewe verander"
Om ander raak te sien
Dit is glad nie so vanselfsprekend dat ons ander werklik sal sien nie, sal sien as mense, met die pyn, vertwyfeling, ellende en nood wat hulle beleef nie.
Afstomping kan die oorsaak wees. Patricia is aan soveel nood blootgestel dat sy later net nie meer kon sien nie. Dalk was dit te veel, het dit ondraaglik geword om elke keer weer oop te wees vir die nood van ander. Mense word so maklik net nog 'n nommer, nog 'n geval, nog 'n paar velde wat jy op die rekenaarskerm voor jou moet invul.
Die haastige pas van die lewe, die oorlewingstryd waarin ons vasgevang is, die sorge van die lewe en ons natuurlike selfgerigtheid dra natuurlik ook by. Ons nood is dat ons nie meer sien nie.
Om Jesus raak te sien
Prof Dirkie Smit vertel hoe hy as kind oor die Kerstyd onrustig gevoel het (Woord teen die Lig I/6). Dit alles was aan sy Kinderbybel te danke, wat by die beskrywing van Jesus se geboorteverhaal oor Lukas 2:7b gesê het niemand wou vir Maria en Josef plek gee om te oornag nie, want hulle het nie geweet die jong vroutjie sou die moeder van die Seun van God word nie.
Wat hom gepla het, was hóé moes die mense geweet het sy is die verwagtende moeder van Jesus? Hyself het gewonder: sou hy beter gevaar het? Sou hy die moeder van Jesus, en uiteindelik Jesus self, kon herken?
Waarskynlik is dit nie regtig die punt van die Kersverhaal nie. Maar in die Evangelies is die herkenning van Jesus as Seun van God 'n baie belangrike vraag. Die Fariseërs, Skrifgeleerdes en Priesterhoofde kon Jesus nie herken nie. Veral rondom die tweede koms van Jesus, is om Hom te herken 'n kritiese vraag. Die toets is: is ons gereed om Hom te ontvang, verwag ons Hom, staan ons reg om Hom by sy tweede koms in te nooi en as't ware vir Hom plek te gee?
Ons teksgedeelte kom uit Jesus se profetiese rede, byna teen die einde van die Matteus-evangelie.
In die profetiese rede vertel Jesus sewe gelykenisse, sommige korter en ander langer, almal met die oproep dat ons waaksaam en gereed moet wees om Hom by sy tweede koms te ontvang. Hy vertel van die huiseienaar wat nie weet op watter uur die dief in die nag kom nie, en daarom moet waak. Dis soos die tyd van Noag, toe baie mense nie die tekens van die tye kon lees nie en onverhoeds deur die vloed oorval is.
Jesus beklemtoon baie mense sal nie gereed wees om Hom te ontvang nie. Soos die vyf onverstandige, dwase meisies wat sonder olie in hulle lampe betrap is die Jesus, die bruidegom, in die middel van die nag opdaag. Baie mense sal, soos hulle, weens die tyd, plek, manier en gedaante wat so onverwags, selfs onvanpas, so ongeleë sal wees, dat hulle verleë sal staan.
Of dit is soos 'n man met drie slawe. Hy gaan op 'n reis en gee vir elk talente waarmee hulle moet woeker. By sy terugkoms word die een arbeider onkant gevang, want hy het sy gawes begrawe. Hy word verwerp, want hy was nie waaksaam en gereed nie.
Om Jesus te verwag en te herken, daartoe word ons in die profetiese rede opgeroep. Die rede hiervoor is dat Jesus kom om te oordeel. Sy oordeel sal vryheid en geregtigheid vir sommige beteken, dié wat met die verwagting van sy koms geleef en daarvoor gereed is. Vir ander sal dit veroordeling beteken, omdat hulle op die verkeerde golflengte ingeskakel was, nie ingestel op dit wat werklik saak maak nie.
Hy kom in heerlikheid
Ons teksgedeelte begin met die publieke gesig wanneer die Seun van die Mens weer kom, en op sy koninklike troon gaan sit, gereed om te oordeel. Die koninklike troon vorm die sentrale punt in die ontvouende drama. Die Seun van die mens kom in al sy majesteit, vergesel van al sy engele, om sy plek op die troon in te neem. Dit is 'n magtige oomblik as die Seun van die mens sy plek op die troon inneem. Hy doen dit as die Een aan wie alle mag gegee is (Matt 28:18). Die Seun is Koning en Regter want die Vader het die oordeel aan Hom gegee (Joh 5:22).
By en om die troon is die indrukwekkende engeleskaar en voor die troon, verder as wat die menslike oog kan sien, na alle kante "al die nasies". Dit is onvoorstelbaar! Ja, asemrowend. Al die nasies (die ganse mensdom) is hier voor Hom byeengebring. Dit is die eerste stap in die regsproses.
Na Jesus se heerlike verskyning volg die tweede stap. 'n Proses van skeiding word voltrek. Die onoorsigtelike skare deel in twee. Soos 'n Oosterse wagter wat sy skape ken, skei die Seun/Regter die "skape" en die "bokke". Die skape beweeg oor na sy regterkant en die bokke na sy linkerkant.
Watter ingrypende gevolge hierdie verdeling meegebring het, word eers teen die einde van ons teks uitgespel. Die Skeiding wat die oordeel bring, sny egter deur alle menslike verbintenisse. Jou lidmaatskap van dit, jou bande met dat, of jou familie van oorsprong, jou aangetroude familie, of die belangrikheid van jou werk, jou status in die lewe, dit alle maak geen verskil nie.
Jesus spreek 'n tweërlei oordeel uit: die positiewe oor dié aan die regterkant van die Seun en die negatiewe oor die aan sy linkerkant. In die eerste geval het die persone positief teenoor die Seun opgetree (34-36) deur aan die geringstes versorging te gee, en in die tweede geval het die Seun tevergeefs op hulle gewag (42-43) deurdat hulle Hom nie in hul medemens raakgesien en bygestaan het nie.
Beide groepe reageer op die uitspraak: die eerstes met groot verbasing "Wanneer het ons . . .?" (37-39) en die tweedes met verbystering "Wanneer het ons . . . en U nie . . .?" (44).
Die motivering vir die oordeel word kort en kragtig in vers 40 en 45 ten opsigte van elk van die twee groepe gegee. "Vir sover julle dit aan een van die geringste van hierdie broers van My gedoen het, het julle dit aan My gedoen." En: "Vir sover julle dit … nie gedoen het nie…."
Wie was hierdie "geringste broers"? Uit ons teks is dit duidelik dat ons hulle nie maklik met een groep mense kan identifiseer nie. Die "skape" en "bokke" in ons teks het waarskynlik gedurende hulle lewe ook nie altyd bewustelik nagedink oor wie die geringstes was nie. Vir hulle was dit doodgewoon mense wat honger is en smag na iets om te eet; mense wat dors is en smag na iets om te drink; vreemdelinge sonder huisvesting wat onderdak nodig het; mense sonder klere wat naak is; wat siek is en sorg nodig het; wat in die tronk is en deur eensaamheid en wroeging verteer word, met ander woorde, alledaagse verskynsels.
Opvallend, is hier geen aanduiding van 'n vaste sosiale groep of selfs verwantskap of geloofs­oortuiging nie. Dit is net mense in nood wat nie oor die vermoë beskik om iets aan hulle nood te doen nie. Daar is ook geen verwysing na hoe hulle in die nood beland het nie. Die harde feit is, hulle is magtelose gevangenes van hulle nood! Hoe daar ook al vir hulle sou vertel of gepreek word om darem iets self te doen om hulle probleme op te los, was daar vir hulle geen moontlikheid om self iets te doen nie. Al sulke moontlikhede was vir hulle afgesny, nie-bestaande. Hulle is volledig aangewese op iemand om hulle raak te sien en hulle in hulle bestaanskrisis te hulp te kom.
Hoe Jesus aan ons verskyn
Hierdie gedeelte het 'n belangrike boodskap. Prof Dirkie Smit:
Ons is slegs gereed vir sy (onverwagse) kom in die tóékoms, as ons sy onverwagse komste en gestaltes in die hede herken en nóú reeds aan Hom herberg gee, vir Hom plek maak. Hy verskyn aan almal van ons, daagliks, duisende kere, in onherkenbare gestaltes, op ongeleë tye, nes destyds daarin Bethlehem en kyk of ons Hom herken en wil dien. (Woord teen die Lig I/6)
Martin Luther het by geleentheid gesê:
Die wêreld is vol van God. In alle stegies, voor jou deur, vind jy vir Christus. Moenie na die hemel gaan en sê: "Ag, as ek onse Here en God tog net kon sién, hoe sou ek Hom alle moontlike dienste bewys nie?" "As jy My wil dien," sê die Here, "moenie onder die engele na My soek nie. Ek sal in jou huis kom, jy sal my honger en behoeftig sien, maak net jou oë oop. As jy My wil liefhê, betoon liefde aan jou naaste." Ja, ons soek Hom waar Hy nie te vinde is nie. Hy het uit die hemel neergedaal … maar ons wil daarheen opstyg!
Jesus kom elke dag na ons toe. Hy kom in soveel gedaantes en gestaltes, op ongeleë tye. Die vraag is of ons Hom sal herken in die gedaante van die geringstes en gereed sal wees. Dit is die skarnier waarop die oordeel van God draai.
Om ander werklik te sien
Mens raak so maklik verblind dat jy ander nie meer as mense raaksien nie. Maar erger nog: mens raak so maklik verblind, dat jy Jesus nie meer in die gedaante van die ander kan sien nie.
Waar die profetiese rede ons deurgaans oproep om waaksaam te wees, gereed vir Jesus se koms, help hierdie gedeelte ons verstaan hóé ons gereed moet wees. Om moet die lewenskuns aanleer om Jesus in die gestalte van die ander raak te sien. En om op ander se nood te reageer soos dit gepas is om op Jesus se teenwoordigheid te reageer.
Mag die Here ons daagliks ongemaklik maak oor ons afgestompheid en ons onvermoë om ander as mense raak te sien! Mag Hy ons oorweldig met die liefde wat die Heilige Gees in ons harte uitstort, sodat ons ander kan leer sien en dien!
Mag die ongemak oor haar afgestompheid, en die vulling met die liefde van God, wat Patricia Miller daardie dag met die vrou met die leë oë beleef het, daagliks deel van ons lewenservaring word!
Dit is die evangelie
Hierdie teks is die evangelie. Jesus maak ons nuut, sodat ons nuut kan lewe. Jesus dien ons, die geringstes, die grootste van die sondaars, sodat ons bevry kan word om ander te dien.
Hoewel die finale bestemming "ewige lewe" of "ewige straf" is, kan gelowiges nogtans aan die evangelie bly vashou. Die Regter is ons Verlosser. Hy alleen ken ons en het die beslissingsreg oor ons. Veelseggend word nie uitgespel wat die grootte van elke groep was nie! Ons hoor die "gelykenis" as waarskuwing en as les vir ons daaglikse lewe. Wees bedag op die onopgemerkte teenwoordigheid van Jesus waar nood en lyding is. Wie reg reageer ontvang die ewige lewe. Egter nie as loon nie maar steeds as genadegawe.