Die nuus – en trouens die hele lewe – word deur die koronavirus en alles wat daarmee saamhang, oorheers. Mense se persoonlike vryhede word drasties deur die owerheid aan bande gelê.
In Brittanje bly dit voorlopig by streng beperkings, want daar bly die statistieke onrusbarend. In groot dele van Amerika, veral die dig bevolkte streke, is die sterftesyfer ook skrikwekkend, maar dié land beweeg nader aan ’n verkiesing in November. Dus het die beperkings ’n groot politieke twispunt tussen die Republikeine en die Demokrate geword.
Die situasie in Suid-Afrika kan in verskeie opsigte nie met dié in ontwikkelde Westerse lande vergelyk word nie.
Dit word versterk deur die relatief ligte uitwerking wat die koronavirus tot dusver op die Suid-Afrikaanse samelewing in die breë gehad het.
Ja, ek moes ook twee keer kyk toe ek die tabel sien. Regverdig dit die totaal drakoniese – en, reguit gestel, belaglike – maatreëls wat die Suid-Afrikaanse owerheid aan die bevolking opdwing?
Ten eerste, die besmettings- en sterftesyfer het die laaste week of wat taamlik sterk in ons land opgeskiet. By alle kritiek wat ’n mens op die regering kan uitspreek, móét in gedagte gehou word dat die pandemie behoorlik kan wortel skiet, veral in die townships met hul hoë bevolkingsdigtheid waar mense in diepe armoede na aan en oor mekaar moet leef.
In Suid-Afrika bestaan daardie vangnet nie. Daar kan dit binnekort ’n kwessie word van óf steel en roof óf sterf van die honger.
Die situasie word vererger deur die absoluut kranksinnige voorskrifte wat harde Staliniste soos min – Ibrahim Patel en magsbeluste politici soos Madame Nkosazana Dlamini-Zuma (met haar charisma wat aan dié van ’n yskas herinner) – links en regs uitskryf. Die willekeurige en hardhandige manier waarop polisiebeamptes en soldate die bevolking benader – dit nogal soms op grond van “maatreëls” wat nêrens op skrif staan nie – en jy het die resep vir ’n ontploffing.
Op die agtergrond speel die magstryd tussen die gematigde en radikale vleuel van die regering ook ’n rol. Pres. Cyril Ramaphosa, lyk dit, neig na die gematigdes, maar Madame Nkosazana het hom op ’n gevoelige plek beet, en hy kan hom nie losruk nie.
Hy maak ’n vermoeide, taamlik lustelose indruk. Sy onlangse televisietoespraak was futloos en het niks nuuts bevat nie. Hy toon bitter min leierskap in ’n tyd wat om leiding skreeu.