Belhar as opsionele belydenisskrif? | hier staan ek
Hier is my tweede brief oor Belhar aan my gemeente se kerkraad:
Hierdie is my tweede en laaste bydrae oor Belhar in ons gemeente.
As jy nie my eerste brief gelees het nie, kliek asb hier: https://hierstaanek.com/2014/08/17/my-brief-aan-my-kerkraad-oor-belhar/
Die voorgestelde verandering van Artikel 1 van die Kerkorde lees as volg:
Kyk mooi na 2.2: Belhar word volgens hierdie voorstel ‘n opsionele belydenisskrif.
Die vraag is, wat is ‘n belydenisskrif? Ek sal dit kortliks brobeer beskryf:
‘n Belydenisskrif is ‘n opsomming van dit wat die Bybel leer. Dit is nie iets buite om die Bybel nie en is nie in plek van die Bybel nie. Daar is baie mense, ook in ons gemeente, wat sê “Ek stel nie belang in die belydenisskrifte nie want ek glo die Bybel.” Dit is wat presies wat die belydenisskrifte sê: Ons glo die Bybel en niks anders as die Bybel nie. Ongelukkig verstaan sulke mense nie wat ‘n belydenisskrif is nie.
In ‘n belydenisskrif verduidelik ons wat ons glo. Ons glo nie ons belydenisskrifte nie. Ons glo die Bybel.
‘n Belydenisskrif is ‘n kontrak tussen gelowiges wat hulle in een gemeente saambind. Daar is baie mense wat beweer dat hulle die Bybel glo. Moslems beweer hulle glo die Bybel. New Agers beweer hulle glo die Bybel. Bahaï’s beweer hulle glo die Bybel. Jehovah getuies en Mormone beweer hulle glo die Bybel. Dit is dus nie genoeg om te sê “Ek glo die Bybel nie”. Ons het ‘n kontrak met mekaar dat ons, in hierdie gemeente, die Bybel op ‘n spesifieke manier uitlê en glo. Dit onderskei ons geloofsgemeenskap van elke ander Jan Rap en sy maat wat beweer hulle glo die Bybel.
Omdat ‘n belydenisskrif ‘n kontrak tussen gelowiges is, is dit ook ‘n voorwaarde vir toelating as “belydende” lidmaat tot die geloofsgemeenskap. Dit beteken dat ‘n Moslem of New Ager nie in die gemeente kan opstaan en begin preek omdat hy “die Bybel glo” nie. Hy moet die korrekte interpretasie van die Bybel glo voordat hy in ons gemeente kan preek.
Uit wat ek bo verduidelik volg twee Latynse teologiese terme wat ek gou aan julle wil voorstel.
Die eerste is “Quia”. Dit beteken “omdat”, en is kodetaal vir “Ek onderskryf die belydenisskrif omdat dit ooreenstem met die Woord van God.”
Die tweede is “Quatenus”. Dit beteken “in so verre”, en is kodetaal vir “ek onderskryf die belydenisskrif in so verre dit ooreenstem met die Woord van God.”
Kom ons kyk hoe dit uitwerk in die praktyk.
‘n Moslem kan nie die Twaalf Artikels “Quia” onderskryf nie omdat hy nie glo God is ‘n Vader nie.
‘n Moslem kan die Twaalf Artikels “Quatenus” onderskryf omdat hy glo dat “gebore uit die maagd Maria”, “opgevaar het na die hemel” en “van waar Hy sal kom om te oordeel oor die wat nog lewe en die wat reeds gesterf het.” ooreenstem met die Woord van God.
As ons kerk se voorwaarde vir lidmaatskap “Quia” is, kan ‘n Moslem nie in ons kerk preek nie. As ons kerk se voorwaarde vir lidmaatskap “Quatenus” is, kan ‘n Moslem sonder kerkordelike probleme in ons kerk preek. Dieselfde geld natuurlik vir Jehovah gettuies en Mormone, wat ook sekere elemente van die Twaalf Artikels onderskryf.
Beteken dit dat alle mense wat na ons kerk kom die belydenisskrifte moet onderskryf om na ‘n preek te kan luister? Glad nie. Onthou dat kerkbywoning nie afhanklik van lidmaatskap is nie, maar dat lidmaatskap veronderstel is om slegs te volg op aflegging van ware belydenis van geloof. Ons wil juis hê ongeredde mense moet na ons kerk kom om gered te word onder die aanhoor van die evangelie!
Maar om ‘n belydende lid te wees, moet jy glo. Ongelukkig werk dit al vir baie jare nie altyd meer so in die NG Kerk nie. Almal wat opdaag vir belydenisaflegging het lidmate geword. Ons ken almal mense wat saam met ons voor die kansel gestaan het omdat dit van hulle verwag was en soveel geloof gehad het soos ‘n klip.
As mens kyk na die kontrakte vir verskillende tipes lidmate in die kerk verskil dit ook, uit die aard van die saak. Gewone lidmate se belydensiverklaring is vaag en nie baie streng nie. Ampsdraers se ampsbelofte verwag baie strenger onderskrywing van die belydenisskrifte en alle predikante moet in hulle legitimasie verklaring verklaar dat hulle glo dat die belydenisskrifte ooreenstem met die Woord van God, dat hulle alle leer wat daarmee in stryd is verwerp en dat hulle alles in hulle vermoë sal doen om enige leer wat daarmee in stryd is uit die kerk te weer.
Waarom? Sodat niemand die reg het om op ons preekstoel te staan en dwaalleer te verkondig nie.
Kyk wat sê Johannes:
2 Johannes 7: Daar het baie misleiers te voorskyn gekom in die wêreld. Hulle erken nie dat Jesus die Christus is wat mens geword het nie. Dit is wat ek met “die misleier” “die antichris” bedoel. 8Julle moet toesien dat julle nie verloor wat ons voor gewerk het nie, maar dat julle die volle loon ontvang. 9Elkeen wat nie by die leer oor Christus bly nie, maar daaraan verander, erken God nie. Wie in dié leer bly, erken sowel die Vader as die Seun.
10As daar iemand na julle toe kom wat ‘n ander leer bring, moet julle hom nie in julle huise ontvang nie en hom selfs nie groet nie, 11 want wie hom groet, is saam skuldig aan die kwaad wat hy doen.
In die Nuwe Testament het gemeentes in mense se huise bymekaar gekom. Johannes sê dat mense wat dwaalleer verkondig nie in ons “huise” maw kerke toegelaat mag word om te preek nie. As ons hulle toelaat om te preek is ons skuldig aan die sonde van die antichris. Ons is dan volgens Johannes werktuie van die duiwel.
Let op: Dit is volgens Johannes nie genoeg om die regte leer te glo nie. Ons moet ook ons gemeentes beskerm teen vals leer, anders is ons skuldig!
So, wat is die gevolg van “opsionele” belydenisskrifte? In die praktyk beteken dit dat die gemeente geen kerkregtelike verweer het teen vals profete nie. Wolwe in skaapsklere wat volgens Jesus daarop uit is om die kudde te verskeur. Hulle is nie net verkeerd nie, hulle is boos omdat hulle Jesus se kudde probeer verskeur.
Maak dit dus saak as Belhar ‘n “opsionele belydenisskrif” is?
Absoluut. Dr Mary-Anne Plaatjies van Huffel, die moderator van die VGKSA het onlangs aangetoon dat alle belydenisskrifte in die VGKSA opsioneel is. Sy het ook gesê dat as ‘n kerk se belydenisskrifte of opsioneel moet wees of ‘n voorwaarde moet wees: Mens kan nie appels en lemoene in die selfde mandjie hê nie.
Die voorgestelde verandering van Artikel 1 verander dus die belydenisgrondslag van die NG kerk fundamenteel, omdat dit die onghoorde presedent skep dat ‘n belydenisskrif van die NGKopsioneel kan wees. En soos Plaatjies- van Huffel tereg sê, dit moet lei daartoe dat al ons belydenisskrifte opsioneel sal word, anders is dit ‘n onhoubare situasie.
En let hierop: Sy is op rekord dat die VGKSA nie tevrede is met die huidige bewoording van die voorgestelde Artikel 1 nie, en dat dit na kerkeenwording sal moet verander. So waarom dan al die moeite om Artikel 1 te verander is dit in elk geval nie genoeg is vir die VGKSA nie?
Die voorgestelde verandering aan Artikel 1 herdefinieer die aard van ‘n belydenisskrif as ‘n voorwaarde vir lidmaatskap, tot iets wat nie die papier werd is waarop dit geskryf is nie.
Die feit dat net Belhar opsioneel is op hierdie stadium maak nie saak nie. Deur Belhar word die beginsel gevestig dat die Quia beginsel nie grondliggend aan die aard van ‘n belydenisskrif is nie.
Omdat dit die aard van ‘n belydenisskrif herdefinieer, verander dit die belydenisgrondslag van ons kerk fundamenteel en radikaal.
Dit vernietig ons kerk as belydeniskerk. Indien ons belydenisskrifte sien as iets wat opsioneel is het ons kerk geen belydenis nie.
Dit maak die deur oop vir mense wat nie gered is nie en vals evangelies en ander christusse verkondig om in ons kerke te preek. Ek verwys spesifiek na mense wat openlik die maagdelike geboorte ontken en glo dat Jesus verkeerd was toe Hy gesê het die duiwel is ‘n persoon.
Dit kan net lei tot die vernietiging van ons kerk.
Onthou, daar is geen opdrag in die Bybel wat soveel keer herhaal word soos die opdrag om teen dwaalleer en vals profete te stry nie. Selfs nie die opdragte om sending- /evangelisasiewerk te doen, om mense te doop ens word soveel keer herhaal nie. Daar is geen ander enkele onderwerp (behalwe natuurlik Jesus Christus!) waaraan hele Bybelboeke (ek verwys na Judas en 2 Johannes) gewy word soos aan dwaalleraars nie.
Hierdie is nie ‘n perifere saak nie. Indien ons, deur van die Quia beginsel af te stap, ons kerk blootstel aan dwaalleraars speel ons op die duiwel se voorstoep.
Die vraag is: Kan ons nie maar stem vir die verandering van Artikel 1 en dan self keer dat vals leraars in ons kerk preek nie?
Die antwoord op hierdie vraag is eenvoudig. As ons ons belydenisse Quia aanvaar kan ons eis dat enigiemand wat leiding neem in ons kerk aan sekere geloofstandaarde voldoen. Sê nou maar ons beroep ‘n predikant en kom na ‘n jaar agter hy verwerp die evangelie soos ons dit glo (soos baie in die NG Kerk dit op die oomblik doen). As ons as gemeente ons belydenisskrifte Quia aanvaar, kan ons kerkregtelik van die predikant ontslae raak. As ons belydenisskrifte opsioneel is, (Quatenus) is daar geen kerkregtelike uitkoms nie. Ons sal uit ons eie gemeente moet gaan as ons nie met hom kan saamwerk nie. As ons belydenisskrifte opsioneel is, sal geen arbeidshof toelaat dat ons die predikant afdank op grond van wat hy glo nie.
Daar is geen manier dat ons gemeente kan stem om die aard van ons belydenisskrifte te herdefinieer nie.
Net twee laaste opmerkings:
Die woord “dwang” in terme van belydenisskrifte is ‘n oneerlike woord: Dit skep die indruk dat ons mense wil dwing om te glo wat ons glo. Niemand kan enigiemand “dwing” om ‘n belydenisskrif te aanvaar of om lid van ons kerk te wees nie. Maar ons kan onderskrywing van die belydenisskrifte ‘n voorwaarde maak vir lidmaatskap. As jy nie die belydenisskrif wil aanvaar nie kan jy nie lid wees nie. Net soos jy nie lid van ‘n tennisklub kan wees as jy nie wil tennis speel nie. Tennisklub lidmaatskap is vrywillig maar die voorwaarde is dat jy tennis speel. Lidmaatskap van die kerk is vrywillig maar die voorwaarde is dat jy die belydenisskrifte onderskryf.
Nelus Niemandt het in die koerante verklaar dat “verwerping van Belhar gesien sal word as ‘n terugkeer na Apartheid.” Hierdie is ‘n afdreigingstaktiek. Daar is uitstekende redes om Belhar te verwerp wat niks te doen het met rassisme of apartheid nie. Belhar stem eenvoudig nie ooreen met die Bybel nie. Is ek ‘n rassis omdat ek Belhar verwerp? Beslis nie. Moenie toelaat dat mense jou met die spook van Apartheid afpers om vir ‘n onbybelse dokument te stem nie!
5 thoughts on “Belhar as opsionele belydenisskrif?”
19/08/2014 at 9:47 pm
Wynand dis ook vir my as leraar, ‘n brief met ‘n baie insiggewende inhoud. Net ‘n vraag of twee:
Ek verstaan nie mooi die volgende redenasie nie: ‘n Moslem kan die Twaalf Artikels “Quatenus” onderskryf omdat hy glo dat “gebore uit die maagd Maria”, “opgevaar het na die hemel” en “van waar Hy sal kom om te oordeel oor die wat nog lewe en die wat reeds gesterf het.” ooreenstem met die Woord van God.
Help my reg as ek jou verkeerd verstaan, maar quia en quatenus gaan oor die verband tussen die Belydenisskrif en die Bybel nie waar nie? Quia sê ek glo in die belydenisskrif omdat ek saamstem dat dit ‘n korrekte weergawe is van wat die Bybel leer. Quatenus sê: Ek glo in die belydenisskrif, maar ek maak ruimte daarvoor die belydenisskrif die Bybel nie in alle opsigte korrek interpreteer nie. Ek hou my dus die reg voor om ‘n eie siening te hê oor wat die Bybel leer en kan my dus nie verbind tot wat in die belydenisskrif staan nie (in soverre). Dit gaan dus oor die verhouding tussen die belydenisskrif en die Bybel.
In daardie sin is die voorbeeld van die Moslem nie ‘n goeie een nie. Hy werk nie met die Bybel nie. Daar is raakpunte tussen ons en die Moslems. Hy sal sê: Ek glo in God, maar God is iemand anders as wat die Bybel voorstel. Hulle sê selfs dat hulle in Jesus glo, maar hulle sê dat die Bybel ‘n verkeerde weergawe van Jesus gee. Teen die agtergrond is die voorbeeld van die Moslems vir my problematies tensy ek jou verkeerd verstaan. Dieselfde geld van die Mormone wat ook hulle eie Bybel het.
Die Jehowe Getuies is dalk ‘n goeie voorbeeld. Hulle werk met dieselfde Bybel as ons. ‘n Jehowa Getuie sal sal dus die Apostoliese Geloofsbelydenis kan bely en doodluiters kan byvoeg – in sovere dit volgens hom met die Bybel ooreenstem.
Daar is ‘n sin waarvan jy dalk na die bewoording moet kyk: Absoluut. Dr Mary-Anne Plaatjies van Huffel, die moderator van die VGKSA het onlangs aangetoon dat alle belydenisskrifte in die VGKSA opsioneel is. Sy het ook gesê dat as ‘n kerk se belydenisskrifte of opsioneel moet wees of ‘n voorwaarde moet wees: Mens kan nie appels en lemoene in die selfde mandjie hê nie.
Jy lig vir my ‘n interessante feit uit en dit is dat “opsioneel” in werklikheid neerkom op quatenus, m.a.w. “whatever”, “nes jy wil”, “maak nie regtig saak nie”.
19/08/2014 at 10:03 pm
Dis goed dat jy die twee sake, al is huylle verwant, vn mekaar geskei het: Enersyds kan ‘n mens oor die inhoud van Belhar praat. Dis nie nou hier aan die orde nie. Hierdie skrywe gaan oor die voorgestelde verandering van Art. 1 van die Kerkorde.
Die manier waarop jy dit aan die kaak stel, is helder en insiggewend en ek is roerend eens daarmee. Sou jy beswaar hê as ek dit kopieer en as basis gebruik vir ‘n brief aan die kerkraad van die gemeente waaraan ek behoort?
Wat my betref is hierdie saak die belangrikste omdat dit die wese van die kerk se bestaan aantas. En indien die voorgestelde wysiging van Artikel 1 nie aanvaar word nie sal die saak hopelik op die regte manier gedoen word: dat Belhar aangebied word as vierde ‘quia’ belydenisskrif wat wel aspekte aanspreek waaroor die kerk moet standpunt inneem, soos sosiale geregtigheid, wat nie in die ander belydenisskrifte uitgewerk word nie. Maar dan sal dit onder die loep geneem en ‘n paar sinne oor geformuleer moet word om in ooreenstemming met die Bybel te kom. Dan – en slegs dan, sal die Liggaam van Christus opgebou word.
19/08/2014 at 10:44 pm
Jan, as jy kyk na die bestaande bewoording van die Quia beginsel in ons huidige Kerkorde Artikel 1 sal jy sien dat die Bybel nie by name genoem word nie, maar dat daar verwys word na die Woord van God.
Ek glo hierdie woorde is met sorg en groot wysheid gekies.
☺ Die Bybel is dalk net ‘n boek
☺ Die Woord van God is God se direkte, verstaanbare openbaring aan die mens. Daar is geen verwarring moontlik oor die bron van die inligting nie.
Wanneer ons verklaar dat die belydenisskrifte ooreenstem met die Woord van God verklaar ons nie slegs dat dit ooreenstem met ‘n boek wat 2000 jaar gelede geskryf is nie, ons verklaar dat ons belydenisskrifte ooreenstem met God, die Skepper van heelal se direkte, verstaanbare selfopenbaring aan die mens.
Daar is seker ander beskrywings van Quia, maar wat ek hier beskryf is ons huidige kerkorde.
Quatenus beteken dat ons dit aanvaar in soverre dit ooreenstem met die Woord van God (nie die Bybel nie – as mens ons kerkorde se beskrywing van Quia as gesaghebbend aanvaar)
Dit beteken dat ek kan kies WAT in die belydenisskrif ooreenstem met God se openbaring aan die mens. Dit mag 100% wees, dit mag 0% wees. Ek kan met 100% eerlikheid sê ek onderskryf die Baghavat Ghita of die Uphanishads in soverre dit ooreenstem met die Woord van God. Ek weet dit kom geensins ooreen met die Woord van God nie maar die feit dat ek weet dit kom geensins ooreen met die woord van God nie maak nie my stelling dat ek dit onderskryf in soverre dit ooreenkom met die Woord van God vals nie.
Moslems glo dat Allah homself op direkte, verstaanbare manier aan die mens openbaar het. Hulle glo dat die Bybel (ons Bybel) deel van Allah se openbaring is maar dat mense dit verdraai het. Daar is dus dele van die Bybel wat hulle as die woord van Allah aanvaar.
Hulle kan met alle eerlikheid sê dat hulle die Twaalf Artikels onderskryf in soverre dit ooreenkom met die woord van God (Allah). In hulle geval beteken dit dat hulle glo dat 3 uit 12 of 25% ooreenstem met die woord van God. (Of dan hulle god, Allah).
So ek dink dat Moslems ‘n uitstekende voorbeeld is.
En jy is heeltemal reg: “Quatenus” is ‘n sinoniem vir “whatever”.
Ek onderskryf die Rapport se agterblad Quatenus.
Dawie, jy is welkom om die brief so ver as jy wil op die wind te versprei!
Artikel 4 is die hart van Belhar. Daardie een sin is die hart van bevrydingsteologie. Daar is geen manier dat die VGKSA dit sal verwyder nie.
En onthou bevrydingsteologie kry meeste van hulle idees op die selfde plek as die emergent kerk: Moltmann. So die emergents in ons kerk sal ook nie ontslae wil raak van Artikel 4 nie.
En die VGKSA is Quatenus. Mary Anne Plaatjies van Huffel is op ‘n perverse manier trots daarop.
So jy het ‘n snowball’s hope dat artikel 4 sal herverwoord word of dat mense gaan ophou om Quia aan te val.
Ek is nie sinies nie. Ek is realisties.
Pingback: Die vernietiging van ons belydenisgrondslag. Waarom dit saak maak. | hier staan ek