Karma | SkalkSkryf
« Sonder woorde
Junie 21, 2008 deur Joh
Karma is oppie morele en geestelike vlak soos gravitasie oppie fisiese vlak – 'n natuurwet wat geldig is van die mikro-wêreld tot die makro-wêreld. In Pali en Sanskrit beteken dit "handeling" of "aksie" in die algemeen, maar die Buddha het dit 'n meer spesifieke tegniese betekenis gegee, naamlik doelbewuste handeling. As mens oppie sypaaikie loop en 'n paar miere onbewustelik plattrap, het dit geen karmiese gevolge nie; maar as mens doelbewus Dyant gebruik om van die miere rondom die wasbak ontslae te raak, dan het dit definitiewe karmiese gevolge.
Net soos gravitasie nie die enigste faktor is wat gevolge oppie fisiese vlak bepaal nie, is karma ôk nie die enigste faktor wat gevolge oppie morele / geestelike vlak bepaal nie. Dink maar net hoe 'n ingewikkelde affêre dit is wanner mens 'n golfbal slaan: gravitasie speel 'n belangrike rol, maar windrigting, lugvogtigheid, die teenwoordigheid van bome, watergate en sandputte, jou gemoedstoestand (wat jou bankrekening en sekslewe insluit!) speel elkeen ôk 'n rol wat bepaal waar jou hou uiteindelik gaan lê.
Karma bepaal die algemene omstandighede waarin jy jou bevind, maar dit bepaal nie spesifieke gebeure nie. Die straatvlak siening dat elke ding wat met jou gebeur jou karma is (veral die "slegte" dinge), is onsin, gebaseer op onkunde. Hierdie wanopvatting is waarskynlik 'n oorblyfsel vanuit die Abrahamatiese tydvak en die idee van "'n oog vir 'n oog", 'n wet neergelê deur 'n vergeldende god.
'n Anner interessante wanvoorstelling i.v.m. karma is dat dit wat gebeur jou karma is; m.a.w. die gevolge wat realiseer word as karma gesien. Dit is ook totaal verkeerd: karma is jou bewustelike handeling wat toekomstige omstandighede skep; omstandighede wat dan tot spesifieke gebeure lei, wat gesien kan word as die (indirekte) gevolge (pali: Vipaka) van die oorspronklike handeling.
Volgens een voorstelling in Buddhisme is die volgende faktore betrokke by elke gebeurtenis:
Fisiese natuurwette (fisieka-wette, chemiese prosesse, klimaat ens.)
Biologiese strukture (sellulêre-, organiese-, lewensprosesse, genetiese oorerwing)
Individuele beginsels (waarneming, willskrag, lewensstrewe, doelbewustelikheid – KARMA)
Sosiologiese stelsels (moraliteit, waardestelsels, wêreldbeskouinge)
Transendentale potensiaal (wysheid, kompassie en vryheid)
Al hierdie faktore werk terselletyd saam in elke gebeurtenis wat ons ervaar.
Karma is dus nie determinisme nie, maar net een van die faktore wat deel is van ons lewens-ervaring.
Posted in Joh | Tagged karma, lyding | 7 Kommentaar
op Julie 3, 2008 at 7:03 nm Louwie
Bedoel Vader Jacob; jy Doom, jy word ge-Doom?
Maar omdat jy dit nie uit boosaardigheid gedoen het nie maar uit onkunde, sal jou Doom gelafentel wees?
op Julie 4, 2008 at 11:10 vm Wipneus!
op Julie 5, 2008 at 5:58 nm Joh
Daars nou vir jou 'n gawe idee: lafentelkarma. Mens kan dit dalk bemark!
Maar biekie wyer gesien: as jy Doom sal die gevolg wees dat jy in omstandighede beland waar jy pyn en lyding sal ervaar – hetsy deur Doom, 'n vlieëplak, 'n Putco bus, of net eenvoudige 'n siekte of verlies. Dis nie Doom vir Doom nie.
op Julie 6, 2008 at 9:43 vm Louwie
Verstaan nie mooi nie.
"As jy Doom SAL jy in omstandighede beland waar jy pyn en lyding SAL ervaar….."
Dit klink vir my baie soos Doom vir Doom!!
Die Hanse van die wereld sal vir jou s^e (hoe kry mens die verdomde ^ op die e?) as jy sondig SAL jy gestraf word, al is dit die duiwel wat jou laat sondig het en ten spyte daarvan dat die Christus aan die kruis gehang het soos 'n vink met die belofte dat, as hy ly, ons sondes vergewe sal word. Ek dink Hy behoort redelik afgepis te wees dat Hy deur al die hel gegaan het en Sy skapies word steeds entoesiasties deur ons predikante (en die Hanse) hel toe gestuur.
Karma of sonde, dit klink steeds vir my soos gogga maak vir baba bang. Trap in jou spoor of……..!
Hoe pas die budhiste se "dit is soos dit is" siening hier in?
op Julie 6, 2008 at 7:06 nm Louwie
Wipneus, het jou blog besoek. Dankie vir jou inloer. Dit lyk my ons het jou sin vir humor hier dringend nodig. Soos jy kan sien is dinge hier maar meestal swaarwigtig!
Kom kuier weer, en jy mag maar kommentaar lewer of jy saamstem of met ons verskil maak nie saak nie. Soos jy sien is selfs die Hanse van die wereld welkom!
op Julie 6, 2008 at 8:35 nm Joh
As jy 'n klip in die lug op gooi, val dit terug aarde toe; as mens doelbewus 'n immorele daad pleeg, is die gevolg lyding. Val die klip terug as gevolg van sonde? Dit is soos dit is.
Sonde kom net ter sprake wanneer mens 'n veroordelende god veronderstel wat ons veroordeel volgens menslike standaarde. Dis nou die god wat deur die mens geskep is.
op Julie 7, 2008 at 5:27 vm Wipneus!
Louwnie ek is vol humor, maar ek het ook 'n vreeslike ernstige kant!! Ek gaan jou blog volg ek maak myself net eers tuis. 😉