Theo Vorster: Vermy dié wolhaarstories | Netwerk24
G'n uitdaging te groot vir rateltaaie Langvad
Dit is die een werk wat niemand wil hê nie. Die een wat saam met Annika Langvad, die wêreld se voorste bergfietsryer, in 'n spanwedren moet trap.
Skuimkop: Kry Bok nr. 16 op speelveld
Dikwels wonder Skuimkop as hy aan Springbokrugby dink – wat dikwels gebeur – hoe die harde ouens van destyds voel oor die harde ouens van nou se tyd as dit kom by die voorbereiding vir 'n toets.
Beurtkrag: Só staan sake Saterdag
Beurtkrag duur Saterdag vir die 9de dag in 'n ry voort. Hier is wat jy wanneer kan verwag.
Kies 'n Aandeel: Het jy staande gebly in die storm?
As jy saamgespeel het dié week, het jy 'n wilde week op die aandelebeurs getrotseer. Hier is die wenners en verloorders onder ons keuse van vyf aandele.
Leer ken 'Wraak my mooi' se dr. Wim
In VIA (DStv-kanaal 147) se mooimaakprogram Wraak my mooi kry 13 mense met stories van seerkry die kans om deur middel van kosmetiese prosedures wraak te neem op hul verledes.
Soek jy maat? Vind dalk geluk op Via se nuwe program
'n Nuwe maatsoekprogram met die naam Sê vir mamma kom binnekort Via (DStv-kanaal 147) toe. Hier is jou kans om "die een" te ontmoet.
Theo Vorster: Vermy dié wolhaarstories
Deur Theo Vorster, Sakegesprek 05 Junie 2018 17:18
Om die braaivleisvure hoor jy gereeld stories wat jy sommer weet snert is – soos die ou wat vertel van die monsterkabeljou wat hy aan die Namibiese ooskus gevang het.
Behalwe vir rugby en politiek, is beleggings sekerlik die volgende vakgebied waarin perdemis gereeld as vye voorgehou word – en dít nie net deur amateurs nie, maar ook deur die magdom kwasi-kundiges daar buite.
Hier is so 'n paar beginsels wat jou sal help om nie vir die wolhaarstories te val nie.
1. Daar bestaan nie iets soos 'n risikovrye belegging of risikovrye opbrengs nie.
Alle beleggings, opbrengste of waarborge het die een of ander vorm van risiko daaraan verbonde.
Die vraag is of jy die risiko verstaan en of jy genoegsaam vir die neem van daardie risiko vergoed word.
Tegnies is die belegging met die laagste risiko in die land ons eie staatseffekte (RSA Retail Savings Bonds), wat tans teen 'n opbrengskoers van sowat 8,5% verhandel. Enige verwagte of vereiste opbrengs bo dié 8,5% gaan met die neem van addisionele risiko gepaard.
As jy dus 'n 12%-opbrengs wil verdien, neem jy addisionele risiko – 'n groter risiko as die risiko dat die staat nie sy verpligtinge kan nakom nie – en moet jy seker wees dat die ekstra opbrengs jou vir die groter risiko vergoed.
2. Hoe langer jy 'n groeibate besit, hoe groter is jou kanse op sukses.
Groeibates koop jy omrede die bate die inherente vermoë het om oor tyd waarde te genereer.
Dit sluit in 'n belang ('n aandeel) in 'n onderneming, genoteerde eiendom, 'n boerdery, kuddediere en so meer, wat oor 'n periode van tyd self 'n opbrengs kan genereer. Korttermynprysbewegings is net van belang as jy in bates belê wat nié die inherente vermoë het om inkomste of groei te genereer nie – soos haaitande, goud, kripto-geldeenhede, Oosterse kleipotte en ou munte.
Bates wat die vermoë het om inherent te groei sal uiteindelik waarde vir die eienaar ontsluit.
3. Eenvoudige laekoste-beleggings klop gewoonlik duur, gekompliseerde strukture.
Hoe meer gekompliseerd 'n struktuur is, hoe hoër is die koste binne daardie struktuur opgesluit.
Uiteraard is daardie kostes 'n meganisme om kapitaal van die belegger na die beleggingshuis en agent te skuif.
Oor lang periodes kry die oorgrote meerderheid van aktiewe beleggers en gekompliseerde strukture dit nie reg om eenvoudige laekoste-indeksfondse te klop nie. Navorsing dui daarop dat slegs nagenoeg 20% van aktiewe fondsbestuurders daarin slaag om die indeks oor langer periodes te klop.
Indien 'n mens die markopbrengs kan kry teen 'n lae koste, behoort jy makliker ou finansiële doelwitte te bereik eerder as om die volgende korttermyn-toppresteerder onder batebestuurders te probeer najaag.
4. Om te steun op jou vermoë om dinge vooruit te raai, is sinloos.
Selfs al raai jy 'n paar keer reg, maak dit jou nie 'n kundige nie – dit kan steeds bloot geluk wees.
Soos die spreekwoord sê, 'n gebreekte horlosie is twee maal op 'n dag ook reg.
Om waarde uit 'n voorspelling te put moet daar 'n hele paar dinge vir jou in plek wees. Die mark of ander beleggers moet dit geensins verwag nie (anders is dit mos reeds in die prys verdiskonteer); jy moet reg wees (as jy verkeerd is, verloor jy in elk geval); en dan moet jy ook reg wees oor hoe die ander markspelers op die verrassing gaan reageer.
Dit is baie veiliger en minder moeite om by die langtermynbeginsels te bly as om daarop staat te maak dat jy altyd al drie dié vrae reg gaan antwoord.
5. Diversifikasie is die naaste wat jy kan kom aan die "eend wat die goue eiers lê".
Belê in produktiewe bates, iets soos 'n maatskappy (deur aandele) wat self wins kan skep. Maar diversifiseer!
Die kern van diversifikasie is om jou portefeulje te versprei tussen verskillende bronne van groei, inkomste en risiko.
Dié vertrekpunt sluit dan verspreiding in tussen bateklasse (aandele, eiendom, kontant, effekte en kommoditeite), binne bates (verskillende maatskappye se aandele, byvoorbeeld) en tussen lande en geldeenhede.
Maak ook seker dat jy oor tyd diversifiseer, byvoorbeeld deur op verskillende tye te belê en onttrek. (Jy bereik dit maklik met 'n maandelikse debietorder in 'n indeks- of effektetrustfonds, wat beteken jy belê op verskillende tye in die mark, byvoorbeeld.)
6. Om te hou by jou strategie is jou grootste vriend om jou verlangde doelwit te bereik.
Jou eie emosies is jou grootste vyand en jy moet dit bestuur.
Die enigste strategie wat vir jou belangrik is, is die een wat jy gekies het om in werking te stel, mits jy daarby hou.
Emosionele korttermyn-rondspringbesluite is gewoonlik die rede waarom mense aan 'n spaar- of beleggingstrategie begin twyfel en dan afwyk van daardie strategie.
Charlie Munger (Warren Buffett se vennoot) stel dit mooi: "Jou grootste vyand is daardie persoon wat elke oggend in die spieël na jou terugkyk."
Hier is waar 'n finansiële adviseur seker die meeste waarde kan toevoeg deur te dien as 'n klankbord en seker te maak dat jou emosies nie jou logika oorskadu nie – behalwe natuurlik as jou adviseur juis die persoon is wat om die braaivleisvuur sy/haar vorige voorspellings as kundigheid probeer verpak!
Het jy 'n wenk?
Dan daardie onvermydelike vraag by die braaivleisvuur: "Het jy vir my 'n lekker tip?"
Ja, met 'n bron: "As jy ooit met 'n Amerikaanse grysbeer handgemeen raak, onthou volwasse bere is altyd linkshandig." Dit kom uit 'n Louis L'Amour-boek en is oubaas Sackett se advies aan sy seuns.
Dié oorlewingswenk is net so waardevol soos daardie braaivleisvuur-beleggingswenke!
Theo Vorster is die uitvoerende hoof van Galileo Capital en 'n spreker oor beleggings, landbou en politiek-ekonomiese vraagstukke. Dié rubriek is een keer per maand deel van die weeklikse MuntSlim-nuusbrief, wat Woensdae gestuur word aan intekenare wat dit wil ontvang. Gaan na jou Netwerk24-profiel of klik op die skakel op MuntSlim as jy ook die nuusbrief in jou e-posmandjie wil ontvang.