Dit is as jong skrywer dat ek Leonard van nader leer ken het. Ons het groot vriende geword. Leonard was meer as 'n vriend. Hy was my comrade. Leonard was meer as 'n comrade. Hy was my mentor. Ek onthou soos gister die dag dat ek my eerste gedigte met hom gaan bespreek het. Dit was in die vroeër sewentigerjare. Daarna was ons twee diep betrokke by elke gemeenskapsvergadering waar poësie, stories, dramas en sketse voorgedra is. Ons het selfs ons gedigte by politieke begrafnisse gelees. Omdat daar min publikasiegeleenthede vir die townshipdigter was, het Leonard die voorlees van gedigte as 'n manier van publikasie beskou. Ons het ons sketse en dramas opgevoer in byna al die townships op die Kaapse Vlakte. Ons het selfs daarin opgetree.
Die optredes het begin in 'n planksaaltjie, die Plankierama, in Elsiesrivier. Daar het ons Donderdagaande coffee bars gehou. Plaaslike musikante, pretmakers, sangers en skrywers het items gelewer; besoekende dramagroepe soos Stablexpense uit Durban het daar opgetree. Ons het selfs bekende kunstenaars soos James Matthews en Dollar Brand genooi om op te tree. Toegang was gratis, maar elkeen moes 'n koppie koffie en 'n boereworsrolletjie tydens pouse koop, sodat ons die huurgeld en die elektrisiteit van die saaltjie kon betaal. Wanneer 'n plaaslike item opgevoer is, is geïmproviseer en die gehoor aangemoedig om deel te neem omdat dit oor hul daaglikse lewe gehandel het en hulle daarmee kon identifiseer. Al wat die spelers dan moes doen, is om iewers in die loop van die stuk weer na die teks terug te keer. Daar was interaksie met die gehoor en almal het tevrede huis toe gegaan, insluitende die ou roekers, die bendelede.
Leonard is ook een van die min skrywers wat al drie die Swart Afrikaanse Skrywerssimposia bygewoon het: die eerste een by Universiteit van Wes-Kaapland in 1985, die tweede op Paternoster in 1995 en die derde weer by die Universiteit van Wes-Kaapland in 2005. Hy het nooit die kans gekry om 'n referaat te lewer of as paneellid by hierdie geleenthede op te tree nie. Dit noem ek 'marginalisering-in-eie-kring', want Leonard was 'n leidende figuur. Hy was ook saam met Patrick Petersen en andere 'n stigterslid van die Afrikaanse Skrywersvereniging. Hy was gewoond aan marginalisering soos skrywers van politieke manuskripte sal kan getuig. Toe hy redelik onlangs 'n gedig oor die township Manenberg voorgelees het, het 'n verteenwoordiger van 'n establishment-uitgewery kapsie gemaak en verklaar dat hy die ou Suid-Afrika moet vergeet en oor die nuwe Suid-Afrika moet skryf, het Leonard doodluiters geantwoord: "Manenberg is nog daar in die nuwe Suid-Afrika". Hy het het nie veel erg gehad aan "die manne wat in BMW's rondry maar steeds met 'n ossewa-mentaliteit" nie.
Naas sy skryfwerk was Leonard ook 'n gemeenskapsaktivis en saam het ons diep politieke spore in die Kaapse townships van Matroosfontein, Bishop Lavis en Ravensmead getrap. Tot met sy uittrede was hy 'n bekwame vakbondman.
Te oordeel aan alles wat Leonard Koza gedoen het, het hy sy plek volgestaan. Sy stem is nou stil, sy pen het opgehou skryf en sy bydrae tot die gemeenskap het geëindig, maar as ons terugkyk dan sien ons nog sy voetspore.