Ivermektien: ‘Dit werk,’ sê Covid-19-pasiënte(Foto: SAPD Ivermektien, die medisyne wat wêreldwyd aangeprys word as ŉ moontlike wondermiddel teen Covid-19, kan dalk binnekort vir menslike gebruik in Suid-Afrika beskikbaar wees. Dít indien verskeie aansoeke deur belangegroepe by die Suid-Afrikaanse Gesondheidsprodukte-beheerraad (Sahpra) slaag. Tans heers groot verdeeldheid oor die gebruik van ivermektien as teenvoeter vir Covid-19. Sahpra voer op sy webwerf aan dat daar nog geen bevestigende data beskikbaar is oor die gebruik van die middel teen Covid-19 nie en ook geen bevestigde kliniese bewyse dat dit veilig en doeltreffend is om die gebruik daarvan te regverdig nie. Maroela Media het egter van verskeie Covid-19-pasiënte verneem wie se simptome suksesvol met ivermektien behandel is. Die middel is tans slegs as dieremedisyne in Suid-Afrika geregistreer. Verskeie belangegroepe werk egter tans aan artikel 21-aansoeke waarin Sahpra vir magtiging gevra word om ivermektien-pille vir die behandeling van Covid-19 in te voer sonder dat die vereiste kliniese proewe plaaslik gedoen is. Artikel 21 van die Medisynewet stel Sahpra in staat om toestemming aan ŉ persoon of instansie te verleen om ’n spesifieke medisyne te verkoop wat nie in die land geregistreer is nie. “In die geval van ŉ pandemie, soos Covid-19, kan ŉ grootmaat-aansoek gebring word deur byvoorbeeld ŉ groep mediese dokters of ŉ hospitaal wat dit vir hul pasiënte wil gebruik,” sê Elsabé de Kock, ŉ apteker van Pretoria wat reeds 26 jaar by kliniese navorsing betrokke is. “En dit is wat tans aan die gebeur is.” Indië is tans een van vier lande waar ivermektien reeds vir die behandeling van Covid-19 geregistreer is en waar die pille tans op groot skaal vervaardig en met sukses vir die behandeling van Covid-19 gebruik word. “Sou die artikel 21-aansoeke toegestaan word, sal ivermektien waarskynlik van Indië af ingevoer word,” sê De Kock. Wicus Nienaber, ŉ dokter van Pretoria, sê hoewel ivermektien nie in Suid-Afrika vir menslike gebruik geregistreer is nie, dit 35 jaar gelede as sodanig goedgekeur is en steeds in artikel 22 van die Medisynewet as ŉ skedule 3-medikasie aangedui word. “Dit is jare gelede deur die ou Medisynebeheerraad as ŉ middel aanvaar wat beteken dis ŉ dokter se outonome reg om ŉ opdrag aan ŉ apteker te gee om ivermektien vir ŉ pasiënt aan te maak,” sê hy. Dié middel sal egter eers as behandeling vir Covid-19 geregistreer moet word voor dit daarvoor gebruik kan word. Die navorsers wat die middel aan die wêreld bekend gestel het, die Japannees Satoshi Omura en Amerikaner William Campbell, het in 2015 die Nobelprys vir medisyne vir hul werk met die middel ontvang, maar Omura het dit reeds veertig jaar gelede ontdek. Hoewel dit wêreldwyd gebruik word vir die behandeling van tropiese siektes wat deur parasiete veroorsaak word, is dit nog nie deur die Wêreldgesondheidsorganisasie (WGO) goedgekeur as ŉ middel teen Covid-19 nie. Daar word tans sowat 40 kliniese proewe met ivermektien in verskeie lande gedoen. In Suid-Afrika is dit onwettig vir mense om die diere-weergawe van ivermektien te gebruik. Nogtans is daar op die oomblik landswyd ŉ stormloop om die middel te bekom omdat die entstof teen Covid-19 nog nie vrylik beskikbaar is nie. Maroela Media het verlede week berig dat dié dieremedisyne by die meeste verskaffers uitverkoop is. Barend Uys, AfriForum se hoof van interkulturele samewerking, sê die eenvoudige werklikheid is dat talle landsburgers hulle tans tot dieremedisyne wend en dat dit onder omstandighede uiters onverantwoordelik van die owerheid is om verder die invoer en gebruik van ivermektien, wat vir menslike gebruik ontwikkel is, te verbied. Hospitaalbeddens vir die behandeling van Covid-19. (Foto: Adhy Savala/Unsplash) “Dit is algemeen beskikbaar en dit is bekostigbaar. Dit is irrasioneel om die gebruik van ’n entstof, wat binne maande ontwikkel is, goed te keur en terselfdertyd die gebruik van ’n middel wat al vir vier dekades gebruik en as veilig bewys is, te verbied,” sê hy. ŉ Boervrou van Dwaalboom in Limpopo, Terri Herholdt, is een van die land se voorste kenners oor die gebruik van ivermektien vir diere. Sy boer met Livingstone-elande en doen sedert 1987 intensiewe navorsing oor die middel. Sy vertel dat sy haarself daarmee gesond gedokter het toe sy ernstig siek was weens ŉ soönotiese infeksie wat deur bosluise veroorsaak is. Toe sy onlangs Covid-19 opgedoen het, was ivermektien vir haar die voor die handliggende behandeling om die siekte hok te slaan. Heroldt sê sy word oorval deur mense wat die middel bekom het, maar nie seker is hoe om dit te gebruik nie. Herholdt het hartroerende persoonlike boodskappe en video’s van mense wat van Covid-19 herstel het na hulle ivermektien gebruik het, met Maroela Media gedeel. ŉ Jong vrou wie se bejaarde pa op sterwe gelê het weens Covid-19, vertel haar pa het die diereproduk aanvanklik gedrink, maar dit later op aanbeveling in sy arms en bene ingevryf. In daardie stadium het hy hoë koors, ŉ verskriklike hoofpyn en erge liggaamspyn gehad. Hy het ook sy reuk- en smaaksintuig verloor en reeds vlak asemgehaal. “Negentig minute nadat hy die middel begin gebruik het, het hy begin om groot hoeveelhede slym uit te hoes,” vertel Herholdt. “Drie ure daarna was sy koors weg, het hy gaan stort en vir die eerste keer in drie dae geëet. Ná sy derde behandeling met ivermektien was die man soveel beter dat hy gevra het om krieket op televisie te kyk.” Herholdt vertel ook van ŉ kritieke geval waar ŉ man wat reeds etlike dae in ŉ plattelandse hospitaal met Covid-19 was. Hy het aanvanklik nie op die mondelinge toediening van ivermektien gereageer nie, maar voor hy per lugambulans na Pretoria oorgeplaas is, het sy vrou sy bene met ŉ dosis van die middel gemasseer. Teen die tyd dat die vlug geland het, was die pasiënt reeds ietwat beter en dit was nie meer nodig om hom op ŉ ventilator te plaas waarvoor hy Pretoria toe gestuur is nie. Ná ŉ verdere twee dosisse van ivermektien het hy begin eet. Die Front Line Covid-19 Critical Care (FLCCC)-alliansie het sedert Maart verlede jaar internasionaal navorsing oor die doeltreffendheid van ivermektien met die behandeling van Covid-19 gedoen. Dr. Pierre Kory, die FLCCC-president, het in Desember voor die Amerikaanse senaat oor hul bevindings getuig dat die gebruik van ivermektien voorkomend, sowel as tydens alle fases van Covid-19, herhaaldelik en konsekwent verbeterde kliniese uitkomste gelewer het. Die alliansie se navorsing het onder andere bevind ivermektien inhibeer die koronavirus en dat die middel kragtige anti-inflammatoriese eienskappe besit. Dit verminder ook die virale lading aansienlik en beskerm teen orgaanbeskadiging. Volgens die navorsing voorkom dit ook die oordrag en ontwikkeling van Covid-19 by diegene wat aan besmette pasiënte blootgestel is. “Van nou af sal alle sterftes onnodig wees omdat ŉ wetenskaplike oplossing vir die pandemie beskikbaar is,” het ŉ duidelik emosionele Cory aan die wetgewers gesê.