Die eeufees-mylpaal is vir my spesiaal aangesien ek vanjaar gaan aftree en geseënd is om deel daarvan te wees. Ek was gelukkig genoeg om te sien hoe Sanlam deur die jare getransformeer het om ’n hoogs suksesvolle maatskappy en baken van hoop in finansiële dienste te word, ondanks al die verskillende uitdagings in die makro-omgewing. Ek’s uiters trots dat ek deel van dié reis kon wees. Sanlam gee werklik om vir sy kliënte en personeel deur hulle eerste te plaas. Die maatskappy het oor die 100 jaar getrou gebly aan sy waardes en ek is dankbaar dat ek my korporatiewe loopbaan by ’n maatskappy soos Sanlam kan afsluit. Ek sal altyd ’n Welvaartmeester™ wees.
Die eeufees-mylpaal is ’n groot prestasie, net soos dit ’n prestasie vir enige mens is om 100 jaar oud te word. Weinig organisasies kon dit al bereik in Suid-Afrika, waar ons by voortdurende
Sanlam het oor 100 jaar getrou gebly aan sy kultuur en sy beloftes nagekom, wat baie seldsaam is en iets om op trots te wees. Sy mense is wat die maatskappy uniek
Min besighede bereik 100 jaar, en selfs minder bereik dié mylpaal sonder om gedurende daardie tydperk oorgeneem te word of ’n nuwe naam te kry. Sanlam het die afgelope 100 jaar
Die eeufees is werklik ’n spesiale mylpaal vir Sanlam. Die land in die algemeen en veral die versekeringsbedryf het die afgelope 100 jaar enorme veranderings ondergaan en moes talle en wisselende
Sanlam is ’n integrale deel van Suid-Afrika se geskiedenis en het sedert sy ontstaan ontsaglik tot die land se ontwikkeling bygedra. Dis ’n enorme prestasie vir ’n maatskappy om 100 jaar te oorleef en
Die eeufees-mylpaal is ’n groot prestasie – dit wys Sanlam kon baie uitdagings deur die jare heen trotseer en sterker as ’n top‑finansiëledienstemaatskappy anderkant uitkom.
maak. Om ’n Welvaartmeester™ te wees en elke dag die waardes van die maatskappy uit te leef, skep ’n besigheid wat waarlik kliëntgerig is en deur sy doelwit gedryf word om volhoubare waarde vir ons aandeelhouers te skep.
’n positiewe rol in die ontwikkeling en transformasie van Suid-Afrika gespeel. Dit het ’n internasionale besigheid geword terwyl hy steeds sy plaaslike wortels behou het. Dis ’n besigheid waarmee rekening gehou moet word danksy die gehalte van sy personeel, besigheidspraktyke en bydrae tot die samelewing.
uitdagings trotseer. Tog het Sanlam standvastig gebly as ’n waarlik eg Suid‑Afrikaanse maatskappy wat relevant bly en vir sy kliënte en alle Suid‑Afrikaners omgee. Sanlam is uniek omdat sy mark­ teenwoordigheid gedryf word deur sy doelwit om waarde vir sy belang­ hebbendes te bou, deur hul unieke aspirasies te verbind met die maatskappy se ingeligte insigte oor die betekenis van huidige en toekomstige waarde. Vir my is dit die wese van wat ons as Welvaartmeesters™ is.
vir die grootste deel van daardie tydperk onder die topdrie versekeraars te bly. Die organisasie het ’n fenomenaal stabiele nalatenskap gebou, sowel as die unieke vermoë om sy besigheidsmodel te innoveer en aan te pas sodat hy nog 200 jaar kan oorleef sonder om sy nalatenskap te diskrediteer. Sanlam kon aanpas by die verskillende fases van Suid-Afrika se politieke reis terwyl hy individue en maatskappye in die land help ontwikkel het. Die maatskappy het hom stewig geanker as ’n Afrikagefokusde maatskappy wat in Suid-Afrika gesetel is – ’n kragtige mosie van vertroue in die vasteland se toekoms.
Gebore om te dien Mense is en was nog altyd die kern van Sanlam se bestaan. Een van ons eerste slagspreuke is ’n kragtige herinnering: ‘Uit die volk gebore om die volk te dien’.
Die tussen­ tydse ­direksie aanvaar die naam ­Nasionale Trusten Assuransie­ maatskappij (S.A.N.T.A.M.)
4 Voorsitter, dié profetiese stelling teen die einde van 1919 gemaak: ‘Ons eerste jaarverslag is in alle opsigte baie bevredigend. Dit bewys dat ons, ná ons ’n tyd van inspanning met sukses deurgemaak het, ons fondamente op vaste grond en gesonde beginsels gebou het, en dat daar alle rede is om vooruit te sien na die tyd wanneer hierdie jongste Suid-Afrikaanse inrigting een van die sterkste en suiwerste van die aard in Suid-Afrika sal wees en nie alleen tred sal hou met die ontwikkeling en vooruitgang van ons vaderland nie, maar daartoe aanmerklik sal bydra.’
Ons bemagtig mense S Gemeenskapsopheffing was die afgelope 10 dekades ’n uitsonderlike kenmerk van Sanlam – eers deur sy bemagtiging van Afrikaners en later sy baanbreker-transaksies vir swart ekonomiese bemagtiging (BEE).
Ons gee om vir kliënte Sanlam gee om vir mense – kliënte is die spil waarom alles draai en die rede vir Sanlam se bestaan.
liënte was nog altyd Sanlam se belangrikste belanghebbendes. Regdeur ons geskiedenis is hul belange vooropgestel. Op die jaarvergadering in 1926 het die Voorsitter, Willie Hofmeyr, ’n beleids­ verklaring gedoen dat Sanlam homself nie beskou as ’n maatskappy wie se eerste strewe was om ryk te word nie, maar as ’n instelling wat die volk moet dien: ‘Dat die belange van polishouers die eerste konsiderasie behoort te wees in ’n besigheid van hierdie aard, is iets wat ten volle deur ons onderskryf word. Daarom is dit dat ons altyd probeer om regverdig liewer as tegnies teenoor polis­ houers te wees.’ Hierdie benadering het meegebring dat ’n aansienlike getal doods- en on­ geskiktheidseise in die geskiedenis van die maatskappy toegestaan is net omdat die besluit van die raad op empatie en menslikheid berus het eerder as op tegniese korrektheid of wetlike regte.
Kaapstad – Sanlam se eerste tuiste. 2 Sanlam se Hoofkantoor verskuif in 1919 na Adderleystraat omdat sy eerste kantoorgebou te klein geraak het. 3 In 1932 betrek Sanlam sy eerste eie Hoofkantoor­ gebou op die hoek van Adderley- en Waalstraat – ’n sieraad in die Kaapse middestad.
1 Die nuwe Hoofkantoor het bekend gestaan as Sanlamhof – ’n samevoeging van die name Sanlam en Hofmeyr – WA Hofmeyr, stigterslid en Voorsitter van Sanlam. Nico Bonthuys, die maatskappy se Sekretaris, het met dié wenvoorstel ’n prys van £5.5.0 ontvang in ’n kompetisie om ’n naam vir die Hoofkantoor te kies. Die gebou is daarna sewe keer vergroot en uitgebrei totdat Sanlam in 1988 besluit het om dit tot ’n nuwe, moderne struktuur te herbou. Die bouwerk is in 1993 voltooi en op 8 Junie deur Staatspresident FW de Klerk ingewy – op Sanlam se 75ste verjaardag.
Kompanjiestuin wat in etenstye groot aftrek gekry het, die Suidooster wat jou hoed straataf waai én weer terugbring – ook die pragtige sang wat opgeklink het as die koor in die kerk aan die Groentemarkplein oefen.
Die groot trek na Bellville ‘’n Sanlam-dorp in ’n modelomgewing met die Hoofkantoorgebou as die kern.’ Só is die nuwe Sanlam-hoofkantoorkompleks destyds beskryf wat 65 jaar gelede, in Oktober 1953, in gebruik geneem is. Oud-Sanlammers kyk in 2004 terug op die ‘groot trek’ na Bellville.
’n perseel op die ‘klein dorpie’ Bellville te verskuif, het gesiene mense onkant betrap. ‘Sanlam moet sy kop laat lees,’ was hul reaksie. Vir die personeel het egter ’n ander wêreld oopgegaan, want die nuwe opset en geriewe wat later bygevoeg is, het Sanlam as werkgewer aansienlik op die gewildheidsleer laat klim. Dié trek na Bellville was volgens alle aanduidings die eerste korporatiewe skuif van dié aard in Suid-Afrika en is kort daarna nagevolg deur Old Mutual en ook Southern Lewens wat onderskeidelik na Pinelands en Nuweland uitgewyk het. Heelparty oud-Sanlammers onthou nog die ‘groot trek’ uit die Kaapstadse midde­ stad na die buitewyke van Bellville, wat toe nog maar klein was. Hulle het lof vir die netjiese beplanning wat die oefening voorafgegaan het, die gesindheid van die personeel en die ietwat avontuurlustige spanpoging waarmee hulle die oefening voltrek het. Toe die trekplanne bekend word, het gesiene mense glo laat blyk dat Sanlam die kluts kwyt is – blykbaar omdat hulle
op die pad wees nie – ‘Ons wil nie Bellville se mense teen ons hê nie!’ Maar op die pad het die meubelwaens teen mekaar begin kompeteer, en siedaar: Die laaste vrag is in die vroeë Saterdag­ oggendure afgelaai. Geen Sanlamtrekwaens was die Sondag op die pad nie. Saam met die laaste vrag lêers is die laaste persoon in die klein dakspasie bo‑op die lêers ingeskuif. In die brandkamer was egter ’n deur­ mekaar­spul met die kartonne polis­lêers. Dit het krisisafmetings begin aanneem toe ontdek word dat die volgorde van die 1 500 bokse versteur is. Sondagoggend blyk dit toe dat al die lêers nie voor werk­ tyd Maandag in nommer­orde op die rakke sou wees nie, en man­skappe is as ’t ware uit hul pajamas en kerkklere gaan haal om die kalf uit die put te kry.
Vlieëplakke gereed! In die nuwe kantore was die lewe aan­ vanklik nie altyd ewe aangenaam nie. Rondom Sanlam was die wêreld nog woes. Daar was ’n skut vir rondloperdiere waar die burgersentrum nou staan en vee­ veilings is ook daar gehou. Snags is vee daarlangs na die Maitlandse slagpale gejaag. Oorkant die pad was ’n vissmeerfabriek, ’n hoender­ boerdery in Ionastraat en Pocock se melkery meer Stikland se kant toe. Agt uit 10 klerke het glo elk ’n plak gehad om die vlieëplaag in bedwang te hou! Algaande is die omgewing getem. Sanlamhof self het ook met rasse skrede ontwikkel en uit die Port Jackson-bosse is ’n tuinlandskap en sportvelde omskep. Buiten verskeie aanbouings aan die kantoorgebou, is onder meer voorsiening gemaak vir uitgebreide geriewe vir feitlik enige van die gewilde binne- en buite­ muurse sportsoorte, die Charl Malangebou wat die Sanlamhof-poskantoor, ’n haarsalon, handelshuis en oorspronklike Belgravia-apteek gehuisves het, Piet Grobler-hostel vir skoolverlaters wat van die platteland af by Sanlam aangesluit het en Antoon Benning-woonstelle vir diegene wat die koshuis ‘ontgroei’ het. Volgens die ou garde kon die latere ingrypende veranderings aan Sanlamhof en sy gemeenskap aan rekenarisering, bekostigbare motors en die koms van televisie toegeskryf word. Só het die koshuis uitgedien geraak en moes die sportvelde en swembad onder die teer van parkeerplekke verdwyn om vir die behoeftes van die nuwe geslag plek te maak.
Die bouery het in 1951 begin en is be­ moeilik omdat die terrein grootliks ’n onge­ repte vleigebied met diep onderliggende kleibanke was. Die water het voortdurend na die uitgrawings teruggevloei. Die voorste deel van die Hoof­kantoor­ gebou (2) is amptelik op 16 Oktober 1953 ingewy. Die omgewing was aanvanklik ’n woesteny vir die Sanlammers uit die stad, met sand en bosse rondom die Hoofkantoor. Woonhuise in die omgewing het d ­ es­tyds nog buitetoilette gehad. ’n Kenmerk van die Hoofkantoor­gebou was die uitbeelding van die woord ‘Sanlam’ deur 10m lange letters met blom­plante (3). Dié gebou is later verskeie kere uitgebrei (4). Sanlam het ook voor­siening gemaak vir die ontspanning van sy amptenare deur
Die betaalry-stelsel by die kafeteria in 1966 – ’n nuwigheid in Suid-Afrika wat van die VSA af hierheen gebring is.
Mnr. en mev. C de W Viviers, die eerste ‘huis­ ouers’, by ’n vrugtefees in 1969 waar verskeie soorte vrugte aan personeel bedien is.
akkantore het in die eerste kwart­ eeu van Sanlam se bestaan ’n deurslaggewende rol gespeel in die bekendstelling van sy dienste en produkte in Suider-Afrika. Faktore soos die Spaanse Griepepidemie van 1918, onvoldoende kantore en natuurrampe het daartoe gelei dat per­ soneel in die takkantore in die beginjare dikwels in uiters moeilike omstandighede gewerk het. Hulle het egter ’n deeglike
Die Natalse takkantoor wat op 1 Januarie 1926 in Durban geopen is, is lank deur ’n gebrek aan kantoorruimte geknie­ halter. Ná die verdeling van die destydse Kaapprovinsie in twee in die 1930’s, het die Oos-Kaapland-tak sy sake vanuit die ‘treurige kantoortjie in die Permanentgebou’ in Port Elizabeth gedoen, terwyl die Wes-Kaapland-tak in ‘die pragtige nuwe Hoofkantoorgebou in Kaapstad’ gevestig was.
Daarna het takke in 1938 in Suid-Rhodesië (die huidige Zimbabwe) en in 1943 in Suidwes-Afrika (Namibië) tot stand gekom. Teen die vyftigerjare het Sanlam wyd en syd in Suider-Afrika oor kantore beskik. Die maatskappy se mees noordelike kantoor was in die Sanlam-gebou op Kitwe in die destydse Noord-Rhodesië (Zambië). In Suid-Rhodesië was daar ’n kantoor op bykans elke groot dorp. Die maat­ skappy het sy streekhoofkantore aan die begin van die 1990’s geopen. Verskeie takkantoorpersoneellede het baanbrekerswerk in Sanlam verrig. Onder hulle was Harry van Dam, ’n boorling
van Nederland, wat op 29 Julie 1918 in die eerste genotuleerde verwysing na ’n takkantoor-aanstelling as Bestuurder van die Transvaal in Johannesburg aan­ gewys is. Van Dam het einde 1932 die eerste Redakteur van die personeelblad, Die Sanlam-Fakkel, geword. Nog ’n voorbeeld is WJ (Bill) Bezuidenhout, die eerste personeellid van die Bloemfontein-tak. Bezuidenhout het later bekendheid verwerf as navorser van die Sanlam-geskiedenis, asook as Burgemeester van Bellville. Die Johannesburg-takkantoor het op 13 September 1918 nog ’n deurbraak gemaak met die eerste genotuleerde aanstelling in die maatskappy van ’n personeellid, ‘die heer Dreyer’, met die postitel ‘klerk’. Die Sanlam-Fakkel het op 1 Junie 1933 ’n beskrywing gegee van die nuwe takkantoor wat twee maande vroeër aan Kerkplein, Pretoria, geopen is – die kantoor het bestaan uit ‘een groot vertrek, wat met glasafskortings in drie kamers verdeel is’. Dié kamers was die agentekamer, die algemene kantoor en die ‘sterkkamer’ wat blykbaar mettertyd ‘handig’ sou wees.
Geen vulstasies Erasmus het bitterlik gekla oor die hoë produksiekoste – die prys van hawer het weens die droogte die hoogte ingeskiet. Vulstasies was nog nie dié agente beskore wat hul werk per motor gedoen het nie. Hulle moes hul eie brandstofvoorraad in 20 liter-blikke karwei. Die Sanlammer Jack Tredoux het vertel dat hy einde 1931 uit die Oos-Kaap vir vakansie na Kaapstad op pad was. Dit was in die tyd van die groot reën en byna al die brûe in die Suid-Kaap het weggespoel. Hy was 10 dae op George vasgekeer voordat hy kon terugkeer Port Elizabeth toe. Daar was darem ook tyd vir die tak­ kantoorpersoneel om saam te ontspan. Die Sanlammers van die Durban-tak het byvoorbeeld gereeld hul jaarlikse uit­ stappie na die Karridene-strandoord aan die Natalse Suidkus onderneem.
Vroeë jare vol beproewings vir reisende agente Adviseurs kan vandag in die gerief van moderne voertuie vir kliënteafsprake opdaag – maar dit was nie maklik vir die Sanlam-baanbrekers nie. Ná die Eerste Wêreld­ oorlog was motors nog onbetroubaar en adviseurs moes dikwels improviseer.
Agent EE Keyzer van Potchefstroom het in 1919 aansoek gedoen om ’n treppie en twee perde aan te koop. Van die stedelinge, soos die agente in Pretoria, moes voetslaan om hul kliënte te bearbei. Andy Struthers, wat in 1918 aange­ stel is, het sy herinneringe in Die SanlamFakkel van September 1948 gedeel: ‘Ons manier van reis (ek praat van die enkele Transvaalse agente) was óf met ’n trapfiets óf op twee goeie bene (Dapper en Stapper); of, as jy by ’n ander dorp moes uitkom, per trein – tweede klas, want daar was geen derde klas nie!’ In Sep­tember 1918 het die dagbestuur egter vir hom ’n Briscoe-motor gekoop, waaroor hy gesê het: ‘Aan die begin van ’n reis sou ek die tenk met petrol volmaak, nog ’n 4 gelling-kan in die kar sit, ’n kanne­ tjie water en ’n stuk dik tou en ’n stuk draad vir moontlike herstelwerk langs die pad ... ‘Maar op die platteland het ’n mens die pragtige landskap gemis ... aangesien jy, gewoonlik haastig om by ’n moontlike ­kliënt uit te kom, die geweldige snelheid van 25 myl per uur bereik, wat beteken jy moet jou oë op die sogenaamde pad hou, en die stuurwiel styf vashou.’ Vroeg in 1919 is ’n Regal-motor aan AR Smit van Potchefstroom verskaf teen ’n aan­ koopprys van £110 vir Sanlam. Van die ander motors wat die agente gebruik het, is die Métallurgique, Hupmobile en Ford Model T. Die voorsiening van motorvervoer, wat ook die bestuur van agente se motorskuld behels het, het in die 1920’s baie van die dagbestuur se tyd geverg. So vermeld ’n verslag op 31 Maart 1927 dat daar 36 aktie­ we huurkoopkontrakte vir agente se motors was. ’n Paar maande later is verslag gedoen oor sewe kontrakte waar die uitstaande be­ drae as slegte skuld afgeskryf moes word. Wanneer finansiële adviseurs vandag in ’n lugversorgde motor op die snelweg na ’n kliënt op pad is, kan hulle gerus dink aan die Sanlam-baanbrekers wat teen ’n derde van die snelheid op tweespoorpaaie oor die weg moes kom. Die motors was nie water- of stofdig nie en die bande was van so ’n aard dat drie of vier pap bande per rit nie buiten­ gewoon was nie – hoewel hulle natuurlik nie met spitsverkeer te kampe gehad het nie!
Sanlam het in ’n eeu van beskeie lewensversekeraar tot vooraanstaande finansiëledienste-groep met ’n pan-Afrika-voetspoor gegroei. Die Groep het sy stewige tuisbasis in Suid-Afrika behou terwyl hy sy besigheidsbelange na die res van Afrika, Europa, Indië en Maleisië uitgebrei het. Hier’s ’n paar van ons groot mylpale.
Die Goewerneur-generaal onderteken die Sanlam-wet en Sanlam word ’n onafhanklike, onderlinge lewensversekeraar en die grootste enkele aandeelhouer in Santam, die moedermaatskappy.
Sanlam transformeer Ná die oorgang in 1994 in Suid-Afrika na ’n swart meerderheidsregering herstruktureer en transformeer Sanlam tot ’n multikulturele gediversifiseerde finansiëledienste-maatskappy.
Herstrukturering 1998: Grootskaalse herstrukturering met die oog op wins word aangekondig. Volgens dié nuwe struktuur sal Sanlam as ’n beheermaatskappy met vier outonome besighede bedryf word.
anlam se leiers het nog altyd verstaan hoe om die maat­skappy se hulp­bronne ten beste te benut wat betref geld en geleenthede – maar ook wat betref sy waardevolste bate – sy mense. Dit geld sedert Sanlam se ontstaan, soos blyk uit WA ‘Willie’ Hofmeyr se stelling op die maatskappy se eerste algemene jaar­ vergadering op 23 Desember 1919: ‘Dit is my ’n genoeë om te getuig van die bekwame en getroue wyse waarop die Algemene Bestuurder en personeel gedurende die verlede jaar die werk van die maatskappy verrig het onder seer moeilike omstandig­ hede. Namens die direkteure wens ek die bestuur geluk te wens met die suksesvolle beheer van die sake van die maatskappy. Die direkteure erken dat die hartlike koöperasie en soliede ondersteuning van ’n lojale staf grootliks tot ons sukses bygedra het.’
Die briljante Tinie Louw was nie net die eerste Afrikaanssprekende aktuaris nie, maar hy het ook ’n groot volume besigheid vir Sanlam in 1922 help bekom met die revolusionêre Ideale Polis, wat in daardie jaar die eerste ongeskiktheidsvoordele vir polishouers sowel as pen­sioen- en groepskemas vir munisipaliteite toegevoeg het. Federale Volksbeleggings het hoofsaaklik danksy sy bydrae in 1940 tot stand gekom, en Bonuskor in 1946. Dié maatskappye het die Afrikaner ’n vastrapplek in vervaardiging en mynbou gegee.
Die ontydige dood van Fred du Plessis in ’n motorongeluk in 1989 het Sanlam hard getref, en terwyl Pierre Steyn die maatskappy help herstel het van hierdie slag, is hy ook skielik in 1993 oorlede.
Johan van Zyl is op 31 Maart 2003 as Uitvoerende Hoof aangestel. Hy het Sanlam in ’n nuwe baan geplaas deur ’n strategie in te stel wat langtermyn­ groei sou verseker. Hy het onmiddellike markwaarde vir Sanlam geskep. In die 13 jaar dat hy aan die stuur was, het Sanlam se mark­ waarde met sowat R10 miljard per jaar
te wees. Die ‘Leef die handelsmerk’veldtog is van stapel gestuur, saam met ’n nuwe slagspreuk, ‘Ons dink vooruit’, wat ‘U toekoms in goeie hande’ vervang het.
gestyg – van R14 miljard in 2004 tot R170 miljard in 2015. Die Ubuntu-Botho swart ekono­ miese bemagtigingstransaksie wat onder sy vaandel beklink is, het van Sanlam ’n mededingende maatskappy in ’n ver­anderende Suid-Afrika gemaak. Hy het ook die African Life-transaksie gesluit – die eerste stap in Sanlam se uitbreiding na opkomende markte buite Suid-Afrika en Afrika in die besonder. Die nuwe strategiese rigting wat hy aangewys het, was ’n noodsaaklike stap vir Sanlam om te ­oorleef en groei.
In April 2003 sê Johan van Zyl, pas aange­ stelde Groep Uitvoerende Hoof: ‘Sanlam het uitstekende mense. Dit maak my die meeste opgewonde – ons mense en die potensiaal wat hier is. Ons moet mense se potensiaal tot uiting laat kom, want die kundigheid is in die maatskappy.’ In April 2011 sê Desmond Smith, Voorsitter, Sanlam se mense is die rug­ graat van die maatskappy. ‘Die Groep skenk baie aandag aan die lok, ontwikke­ ling en behoud van die talle vaardighede wat dit vereis om ’n toonaangewende finansiëledienste-organisasie te bly. ‘Sanlam plaas groot klem op die gehalte van sy mense, nie net wat betref hul kundigheid nie, maar ook hul waardes, etiek en benadering. Die maatskappy moedig ’n prestasiegedrewe omgewing aan met ’n sterk fokus daarop om dinge gedoen te kry. Daarom word mense die aanspreeklikheid en verantwoordelik­ heid gegee wat deur ’n duidelike etiese raamwerk en sterk ondersteuningstrukture gestut word.’ In Mei 2015 sê die nuwe Groep Uitvoerende Hoof, Ian Kirk: ‘Die gehalte van die organisasie hang in die eerste plek af van die gehalte van ons mense. Ja, ons het die handelsmerk, die kapitaal en die posisionering, maar sonder die mense is dit niks. Dit is ’n mense-besigheid hierdie.’
Ons visie en waardes deur die jare Die Sanlam-handelsmerk het met die tyd sy waarde bewys, want dis diep geanker in ons erfenis, tradisionele waardes en ’n unieke Sanlam-kultuur wat deur die jare ontwikkel het.