Die emosionele impak van fopnuus oor die koronaviruspandemie - Corona Krisissentrum
Tuis / COVID-19 / Die emosionele impak van fopnuus oor die koronaviruspandemie
Die emosionele impak van fopnuus oor die koronaviruspandemie
Ons word daagliks op sosiale media met fopnuus oor allerlei aktuele sake gekonfronteer. Met die uitbreek van die koronaviruspandemie het die tendens ook, soos te wagte, sommer vinnig sy kop uitgesteek en fopnuus het byna net so vinnig as die virus self versprei.
Die emosionele impak van fopnuus
Dr. Vasilis K Pozios, 'n forensiese psigiater en 'n kenner van die impak van media op ons geestesgesondheid het in 'n onderhoud met Psycom verduidelik: Die bedoeling met fopnuus is om die mening van die publiek te manipuleer. Dit word só saamgestel dat dit 'n emosionele reaksie van die leser of kyker sal uitlok. Dis gewoonlik opruiend van aard en kan gevoelens van woede, agterdog, angs en selfs depressie veroorsaak. Dit kan selfs frustrasie ontlok, veral omdat die kyker of leser magteloos voel wanneer hy of sy besef dat die verspreider daarvan probeer om sy of haar mening te manipuleer. Wanneer ons deur fopnuus gekonfronteer word, dink ons met ons "emosionele brein" in plaas van ons "rasionele brein". Ons moet weet watter tipe inligting ons emosionele denke sneller en leer om eerder ons rasionele denke te gebruik sodat ons fopnuus meer effektief kan hanteer.
Juliana Coetzer, psigoterapeut, sê dat fopnuus vrees en angs by mense veroorsaak. Sy reken dat dit mense dwing om tot aksie oor te gaan. "Wanneer ons die gevaar nie visueel voor ons sien nie, soos 'n virus, het ons nodig om iets daaroor te 'voel'. En wanneer ons vrees ervaar of 'voel', dwing dit ons tot selfbeskerming. As die virus 'n trop honger leeus was, het ons moontlik geen probleem gehad om in die huis te bly nie." Sy beklemtoon dat fopnuus die situasie honderd keer erger maak en daarom is die vrees meer intens. "Mense sweep mekaar op, veral deur die verspreiding van die nuus en dit dra by tot die chaos. Die mens se brein is daar om jou te beskerm en dink die heel tyd jy is in gevaar, daarom skei dit onnodige streshormone af, wat op die lang duur nie goed vir jou is nie."
Ilanie Möller, opvoedkundige sielkundige en pastorale berader, sê weersprekende inligting skep verwarring, angstigheid en onsekerheid. 'n Mens raak paniekerig omdat jy neig om in 'n bedreigende situasie tot 'n veg-of-vlug-reaksie oor te gaan. Jou brein sê vir jou liggaam: hier is 'n lewensgevaarlike leeu agter jou en jy moet veg of vlug en jou liggaam word gevul met streshormone sodat jy kan reageer ter wille van fisiese oorlewing. Maar in die geval van fopnuus, wat angstigheid veroorsaak, gebruik jy nie die adrenalien om fisies weg te hardloop of te veg nie en dit veroorsaak 'n oormaat van adrenalien in jou liggaam, wat jou hart vinniger laat klop, jou asemhaling versnel en jou bloeddruk verhoog. Dit laat jou hulpeloos voel.
Hoe kan ek effektief op fopnuus reageer?
Dr. Pozios gee die volgende wenke om ons te pantser teen wisselende gemoedstemmings en ander ongewenste emosionele reaksies wat uit uit fopnuus voortspruit.
Moenie alles glo wat jy lees nie, verifieer die inligting en kontroleer weersprekende stellings
"Die begin van wysheid is om te twyfel, deur te twyfel begin ons om te bevraagteken en deur te bevraagteken, kom ons by die waarheid uit." Hierdie wyse woorde is reeds in 1120 deur Pierre Abelard, 'n Franse filosoof, onderwyser en teoloog gespreek. Ons is geneig om inligting as waar te aanvaar as ons dit reeds glo en om dít wat ons nie wil glo nie, te verwerp. Dis asof mens dankbaar is om iets op skrif te sien wat jou eie opinie bevestig. Jy kan self die geldigheid van die inligting kontroleer. Dit verg tyd en moeite om dit te doen, maar dit sal jou groter gemoedsrus gee.
Behou jou sin vir humor
Een van die kragtigste en positiefste verdedigingsmeganismes waaroor die mens beskik, is humorsin. Kyk gerus na 'n humoristiese DVD of 'n fliek op TV. Om te lag is gratis medisyne, so lag wanneer jy die geleentheid kry. Al verander dit nie die situasie nie, verminder dit stres en angs.
Juliana Coetzer reken ook dat dit belangrik is om jou bronne te toets voordat jy dit summier glo en aanstuur. Sy sê mense is lui denkers en dink nie voor hulle fopnuus as die waarheid aanvaar nie. Volgens haar moet ons fopnuus met verantwoordelikheid hanteer en nie die een wat die sensasie tot sy eie voordeel skep, daarvoor blameer nie. Dis die leser se verantwoordelikheid om ingelig te wees, op die hoogte te bly van die waarheid en bronne oordeelkundig te kies.
Ilanie Möller bevestig dat ons toegang het tot betroubare inligting en daarom nie rede het vir onkunde nie. Sy sê as jy nie seker is wat betroubaar is en wat nie, jy vir iemand wat jy vertrou se mening moet vra of verskillende webtuistes of bronne se inligting met mekaar moet vergelyk. Raak onmiddellik ontslae van alle onbetroubare inligting. Veral video's en WhatsApp-boodskappe wat op groepe versprei word, moet met versigtigheid benader word. Sy sê dat mense wat maklik verward of ontsteld raak, fopnuus sover moontlik moet vermy. Raadpleeg eerder webtuistes en nuusverskaffers wat 'n goeie reputasie het vir die weergee van korrekte inligting. Luister na onderhoude met spesialiste oor die onderwerp. In die geval van die koronavirus sal 'n mediese spesialis soos 'n viroloog, wat intensiewe opleiding en ervaring op die gebied het, 'n betroubare bron van inligting wees. Sy raai mense aan om fopnuus veral weg te hou van kinders en bejaardes en om namens hulle te onderskei wat die waarheid is en wat nie en dan die korrekte inligting aan hulle oor te dra.
Indien dit nodig is, kry professionele hulp. Die meeste geestesgesondheidswerkers is via Skype beskikbaar. Bel gerus ook die Suid-Afrikaanse Depressie-en-angsgroep (Sadag) by 0800 456 789 (24 uur).
Coetzer, Juliana. Psigoterapeut. Hermanus.
Möller, Ilanie. Opvoedkundige sielkundige en pastorale berader. Vita Nova-beradingsentrum.
Lees ook die artikel op https://corona.org.za/koronavirus-die-gevare-van-fopnuus-en-hoe-om-dit-uit-te-ken/.