Polisie se vermoë bevraagteken om politieke moorde op te losKommissarisse Vasu Gounden, voorsitter Marumo Moerane SC en professor Cheryl Potgieter (Foto: ANA) Die KwaZulu-Natalse wetgewer het “die ondoeltreffendheid van staatsveiligheidmasjinerie veroordeel” en “kommer uitgespreek” oor die Suid-Afrikaanse Polisiediens se vermoë om die “meesterbreine” agter politieke moorde in die provinsie aan te keer. Dié kommentaar is vervat in ŉ verslag, “Joint Committee Inputs on the Moerane Commission Report”, gedateer 15 Augustus. Die verslag van die gesamentlike komitee kom ná ŉ geslote sessie wat op 7 Augustus gehou is deur lede van die premier se portefeuljekomitee en gemeenskapsveiligheidkomitee binne die wetgewer wat die Moerane-kommissie van Ondersoek se verslag bestudeer het. Die verslag is saamgestel deur die voorsitters van die onderskeie komitees, Nonhlanhla Khoza en Bheki Ntuli. Die verslag versoek dat die “verdoemende bewerings” ondersoek moet word. Die kommentaar bied vir die eerste keer insig oor wat in die Moerane-verslag vervat is, wat tot dusver nog nie bekend gemaak is nie. Die Moerane-kommissie van Ondersoek is teen die einde van 2016 deur premier Willies Mchunu aangestel en moes die onderliggende oorsake van politieke geweld sedert 2011 in die provinsie ondersoek, wat tot dusver vermoedelik tot die dood van 100 persone gelei het. Die kommissie het oor ŉ jaar lank getuienis van meer as 60 persone aangehoor. “Die gesamentlike komitee het kommer aangeteken dat daar klaarblyklik geen plan is om die meesterbreine agter die politieke moorde aan te keer nie, en in sommige gevalle word die verdagtes in onverwante sake vermoor wat daartoe lei dat die sake teruggetrek word of dat bewyse verlore gaan, soos in die Magaqa-saak,” aldus die verslag. Sindiso Magaqa, voormalige sekretaris-generaal van die ANC-jeugliga, is in Julie 2017 geskiet en het in September 2017 gesterf “weens komplikasies van verskeie skietwonde”. Fluitjieblasers voer aan Magaqa is doodgeskiet nadat hy korrupsie aan die lig gebring het oor multimiljoen rand se opknappingswerk aan ŉ gemeenskapsaal by die Umzimkhulu- plaaslike munisipaliteit waar hy ŉ raadslid was. Die gesamentlike komitee het ook verskeie staatsveiligheidsagentskappe veroordeel, die Moerane-kommissie se beweerde vooroordeel teen geïmpliseerde partye bevraagteken, geëis dat raadslede van die behuisingsproses verwyder moet word en groter deursigtigheid by munisipaliteite versoek. “Die taalgebruik in die verslag moes konsekwent gewees het. Wanneer dit IVP-moordenaars is, word daar na hulle verwys as ‘warlords’, maar vir ander politieke partye word daar na die moordenaars verwys as ‘aktiviste’.” Die komitee het ook die eThekwini-munisipaliteit veroordeel vir sy versuim om voor die Moerane-kommissie te getuig oor die omstrede Glebelands-hostel in Umlazi en die geloofwaardigheid van die polisie se vermoë om misdade te ondersoek waar polisiebeamptes na bewering betrokke is, bevraagteken.