Covid-19: Vrywilligers spring in om by ouetehuis te helpDie Kosmos-aftreeoord in Standerton in Mpumalanga. Vrywilligers het onverwyld by ŉ aftreeoord in Standerton in Mpumalanga ingespring om te help nadat werkers weens ŉ arbeidsgeskil midde-in die Covid-19-pandemie hul arbeid onttrek het. Ds. Riaan Botha, direksievoorsitter van die Kosmos-aftreeoord, het gesê nadat ŉ geval van die nuwe koronavirus die afgelope ruk ook in Standerton aangemeld is, is besluit om die aftreeoord, benewens die staat van afsondering wat landwyd geld, heeltemal te isoleer. Die oord se bestuur het dus besluit dat alle werkers wat in dié tyd vir diens aanmeld vir die duur van die 21 dae lange staat van afsondering op die perseel moet woon. Die res is op verpligte verlof geplaas. Botha sê werkers verbonde aan die National Education, Health and Allied Workers’ Union (Nehawu) was nie hiervoor te vinde nie en wou steeds daagliks tussen die oord en hul blyplekke pendel. “Ons het protokol ingestel om die bejaardes, wat van die kwesbaarstes is, te beskerm. Ons kon nie die risiko neem dat mense in- en uitloop nie. As net een mens siek is, kan dit noodlottig vir die bejaardes wees.” Hy sê hulle het ook regsadvies oor die kwessie ingewin. Botha sê hulle het die kwessie met werkers bespreek en diegene wat wel kon inwoon vir die duur van die isolasietydperk, is geïdentifiseer. Sondag het die werkers egter besluit om hul arbeid te onttrek. Die verpleegpersoneel en sommige van die kokke meld intussen steeds aan vir diens. Die grootste behoefte is egter onder gesondheidsorgwerkers. “Ons moes dringend vrywilligers kry, maar hulle moes bereid wees om hier te woon. Dit is boonop ŉ dag se harde werk, ” het Botha vandeesweek gesê. Nagenoeg 40 van die oord se sowat 140 inwoners is verswakte bejaardes en het hulp met basiese goed nodig. Sommige moet gevoer word, gehelp word om aan te trek, sommige se doeke moet geruil word, of hulle het hulp nodig net om op te staan. “Dit is ŉ voltydse werk,” het Botha gesê. Talle vrywilligers het reeds aangebied om by die Kosmos-aftreeoord te help. Nadat Botha se pleidooi in ŉ stemboodskap aangestuur is, is hy oorval met navrae van mense wat aangebied het om te help. Daar is nou reeds genoeg vrywilligers om die oorblywende permanente personeel by te staan en van die meer onafhanklike inwoners het ook aangemeld om met take te help. “Mense het wonderlik gereageer. Sommiges werk in die wassery, ŉ veiligheidsmaatskappy het aangebied om gratis veiligheidswagte te verskaf, terwyl sommige boere ontsmettingsmiddels geskenk het. Die gemeenskap dra geweldig by; dís hoekom ek op hulle knoppie gedruk het,” het Botha gesê. Volgens hom met baie mense aangebied om te help, maar kon hulle nie vir die volle duur van die isolasietydperk op die perseel woon nie. Hy sê hulle waardeer al die aanbiedinge, maar dat dit in die inwoners se belang is dat toegang streng beperk word. “Ons eerste prioriteit is om die inwoners te beskerm.” Welcome Mnisi, Nehawu se provinsiale sekretaris, sê talle regulasies is afgekondig, maar dat niks daarvan behels dat werkers gedwing word om by ŉ ouetehuis in te woon om hul werk te doen nie. “Dit is ook mense met gesinne. Wat moet van hulle families word? “Die president [Cyril Ramaphosa] het riglyne afgekondig en ons besef terdeë hierdie is noodsaaklike werkers, maar hulle moet ook met respek en waardigheid behandel word,” het hy gesê. Mnisi sê pleks daarvan om in ŉ geskil betrokke te raak, moes die werkgewer eerder stappe gedoen het om die verspreiding van die virus te beperk. Dit sluit in die verskaffing van beskermende kleredrag, maskers, handskoene en handontsmettingsmiddels. “Die inwoners is deel van die gemeenskap en ons ook. Hulle is ons ouers ook,” het Mnisi gesê.