Koning Mswati doen oproep om kalmtePolisielede in ‘n pantservoertuig patrolleer die strate van Manzini in Swaziland vroeër vandeesweek. (Foto: AFPTV/AFP) Afrika se laaste absolute monarg het Saterdag ŉ oproep om kalmte en gesprekvoering in die koninkryk van Eswatini (voorheen Swaziland) gedoen nadat streeksmediators probeer het om ŉ einde aan ŉ nasionale krisis en dodelike burgerlike opstand te help maak. Die land is geruk deur betogings wat in Junie uitgebreek het en tot die ontplooiing van die weermag en die opskort van die internet gelei het. Die jongste oproer duur nou al langer as twee weke en word gelei deur studente, staatsamptenare en vervoerwerkers. Minstens twee mense is dood en tientalle beseer toe veiligheidsmagte traanrook, skerp ammunisie en rubberkoeëls afgevuur het om skares uiteen te jaag. Sy tradisionele eerste minister, Themba Ginindza, het op die regering se Twitter-rekening gesê dat “koning Mswati III ŉ proses van nasionale dialoog aangekondig het” wat sal begin ná ŉ jaarlikse seremonie wat in November begin en gewoonlik etlike maande lank duur. Tydens die seremonie, bekend as incwali, sonder die koning hom af en neem hy nie aan enige amptelike regeringsaktiwiteite deel nie. Ginindza sê die koning vra vir kalmte en ŉ “einde aan alle geweld omdat geen gesprek kan plaasvind terwyl gemoedere so hoog loop nie”. Volgens die polisie is 37 mense dood sedert betogings teen die monargie vlamgevat het. Dit is aangevuur deur ontevredenheid oor mense se lewensomstandighede en ŉ gebrek aan politieke vryheid in dié klein koninkryk in suidelike Afrika. Die plaaslike burgerregtegroep Leftu Sonkhe Institute of Strategic Thinking and Development plaas die sterftesyfer eerder op naastenby 80. Die regering het Donderdag alle betogings verbied. Mediators van die Suider-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenskap (SAOG) het Vrydag ŉ twee dae lange mediasieproses met die koning, regering en burgerregtegroepe afgesluit. Pres. Cyril Ramaphosa, as hoof van politiek en verdediging by die SAOG, het die idee van ŉ nasionale gesprek gesteun. “Ek doen ŉ beroep op alle partye om kalmte en selfbeheersing en respek vir die oppergesag van die reg en menseregte sodat die proses kan begin,” sê Ramaphosa. Die regering het Vrydag ook weer toegang tot die internet toegelaat.