Alanien (afgekort as Ala of A) is 'n α-aminosuur wat gebruik word in die biosintese van proteïene. Dit bevat 'n α-aminogroep (wat in die geprotoneerde vorm, −NH3+, onder biologiese toestande voorkom), 'n α-karboksielsuurgroep (wat in die gedeprotoneerde vorm, −COO−, onder biologiese toestande voorkom), en 'n metielgroep as syketting, wat dit 'n nie-polêre, alifatiese aminosuur maak. Dit is nie-essensieel in die mens, omdat die liggaam dit kan sintetiseer, sodat dit nie in die dieet nodig is nie. Dit is een van die 20 aminosure wat deur die menslike genetiese kode geënkodeer word, en word deur al die kodons wat met GC begin, naamlik GCU, GCC, GCA, en GCG, geënkodeer.
Alanien is in 1850 vir die eerste keer deur Adolph Strecker gesintetiseer. Die aminosuur is in Duits Alanin genoem, in verwysing na die woord "aldehied", met die infix -an- om die uitspraak makliker te maak, en die Duitse uitgang -in wat soos "ien" in Afrikaans gebruik word in chemiese verbindings.
Alanien is 'n alifatiese aminosuur, omdat die syketting wat aan die α-koolstof atoom verbind is, 'n metielgroep (-CH3) is, wat dit die eenvoudigste aminosuur behalwe vir glisien maak. Die metiel syketting van alanien is onreaktief, en is dus feitlik nooit direk betrokke by proteïenfunksie nie.
Alanien is nie 'n essensiële aminosuur nie, wat beteken dit in die menslike liggaam gemaak kan word, en nie in die dieet benodig word nie. Alanien kom in 'n wye verskeidenheid van voedsel voor, maar is veral gekonsentreer in vleis.
Alanien word afgebreek deur oksidatiewe deaminering, die omgekeerde van die reduktiewe amineringsreaksie wat hierbo beskryf word, en gekataliseer deur die dieselfde ensieme. Die rigting van die reaksies word grootliks beheer deur die relatiewe konsentrasie van die substrate en produkte.p.721