Die Slag van Thermopulai - Antieke Geskiedenis Ensiklopedie
Thermopulai is 'n bergpas naby die see in die noorde van Griekeland, wat in die antieke tyd die ligging van verskeie gevegte was, waarvan die bekendste die geveg tussen die Perse en Grieke in Augustus 480 VHJ. was. Ten spyte van die feit dat hulle 'n baie kleiner mag was, het die Grieke die smal pas drie dae lank verdedig, terwyl die Spartaanse koning Leonidas 'n laaste verdediging met 'n klein groep magtige Spartane en ander Griekse hopliete behartig het. Uiteindelik het die Perse beheer oor die pas geneem, maar die heldhaftige nederlaag van Leonidas sou legendariese status aanneem vir latere geslagte Grieke. Binne 'n jaar na die bekende slag sou die Persiese inval afgeweer word tydens die slag van beide Salamis en Plataea.
In 486 VHJ het Xerxes I (r. 486-465 VHJ) koning geword met die dood van Darius en is gevolg deur voorbereidings vir 'n groot inval. Daar is groot depots van toerusting en voorrade gelê, 'n kanaal is gegrawe in Chalkidike, en 'n bootbrug is oor die Hellespont gebou om die beweging van troepe te vergemaklik. Griekeland was op die punt om met sy grootste bedreiging ooit te staan ​​te kom, en selfs die orakel in Delphi het die Atheniërs onheilspellend aangeraai om 'na die einde van die wêreld te vlieg'.
Die relatiewe grootte van die verdedigende mag word beskou as een rede hoekom sommige Griekse stadstate ongewillig was om troepe sover in die noorde te plaas. 'n Ander rede was as gevolg van godsdienstige redes, want dit was die periode van die heilige spele in Olympia en die belangrikste Spartaanse godsdiensfees, die Karneia, en geen gevegte is tydens hierdie geleenthede toegelaat nie. Om hierdie rede het die Spartane te laat by die vroeër Slag van Marathon aangekom. Daarom het die Spartane, wat alom erken word as die beste vegters in Griekeland en die enigste polis met 'n professionele leër, slegs 'n klein opmars van 300 hopliete (van ongeveer 8,000 beskikbaar) tot die Griekse verdedigingsmag bygedra. Die spesifieke 300 het almal manlike erfgename gehad.
Behalwe vir die landmagte, stuur die Griekse pole 'n vloot oorlogskepe wat hul posisie beklee het voor die kus van Artemision (of Artemisium) aan die noordkus van Eubea, 40 seemyl vanaf Thermopulai. Die Grieke sou meer as 300 trireme (Drieriemsgalei) bymekaarmaak, met 'n moontlike hoofdoel om te voorkom dat die Persiese vloot langs die binnelandse kus van Lokris en Boeotia invaar.
Op die eerste dag het Xerxes sy Median -en Kissian-troepe gestuur, en nadat hulle nie die pas kon deurmaak nie, het die elite Onsterflikes die stryd betree, maar in die brutale geveg in die nabye omgewing het die Grieke die oorhand behou. Die Griekse taktiek om 'n ongeorganiseerde vlug voor te gee en dan skielik die vyand in die falanksvorming aan te val, het ook goed gewerk. Die taktiek het ook die bedreiging van Persiese pyle verminder, en miskien het die hopliete die Perse verras met hul gedissiplineerde beweeglikheid wat 'n voordeel was van 'n professionele opgeleide leër.
Die tweede dag volg die patroon van die eerste, en die Griekse magte hou steeds die pas. 'n Verraaier was egter op die punt om die balans in die guns van die indringers te laat kantel. Efialtes, die seun van Eurydemos, 'n plaaslike herder van Trachis, wat beloning van Xerxes gesoek het, het die Perse in kennis gestel van 'n alternatiewe roete — die Anopaia-pad — wat hulle in staat sou stel om die meerderheid van die Griekse magte te vermy en hul suidelike flank aan te val. Leonidas het die kontingent van Phokiërs gestasioneer om hierdie belangrike punt te bewaak, maar hulle het gedink dat hulle die primêre teiken van hierdie nuwe ontwikkeling was, en het onttrek na 'n hoër verdedigingsposisie toe die Onsterflikes aanval. Dit het die Perse gepas, want hulle kon nou onbelemmerd langs die bergpaadjie voortgaan en agter die Griekse hoofmag aankom. Aangesien hul posisie nou skynbaar hopeloos was, en voordat hul terugtog heeltemal afgesny was, was die grootste deel van die Griekse magte beveel deur Leonidas om te onttrek.
Die Spartaanse koning het op die derde dag van die geveg sy klein mag - die oorlewendes van die oorspronklike 300 Spartane, 700 Thespiërs en 400 Thebeiërs - bymekaargeroep en 'n agterhoede gemaak om die pas na die laaste man te verdedig in die hoop om die Persiese vordering stadiger te maak. 'n Verdere rede was dalk om te wag op 'n moontlike aflossing van 'n groter Griekse mag. Vroegoggend het die hopliete weer die vyand ontmoet, maar hierdie keer kon Xerxes van voor en agter aanval, maar in dié geval was die Onsterflikes agter die Grieke laat met hul aankoms. Leonidas het sy troepe na die breedste deel van die pas gebring om al sy manskappe tegelykertyd te benut, en in die daaropvolgende botsing is die Spartaanse koning gedood. Sy makkers het daarna hard geveg om die liggaam van die gevalle koning te herwin. Intussen het die Onsterflikes nou die stryd betree agter die Grieke, wat na 'n hoë heuwel agter die Phokoanse muur teruggetrek het. Dit is moontlik dat die Thebeiërs op hierdie stadium oorgegee het (alhoewel dit onder geleerdes betwis word). Die oorblywende hopliete, wat vasgekeer was, is verder aan 'n golf van Persiese pyle onderwerp totdat niemand bly staan ​​het nie. Na die geveg het Xerxes beveel dat Leonidas se kop op 'n paal geplaas word en op die slagveld vertoon moes word. Soos Herodotus beweer in sy weergawe van die geveg in boek VII van Die Geskiedenisse, is die Orakel in Delphi reg bewys toe sy verkondig dat Sparta of een van haar konings moes val.
Die slag van Thermopulai, en veral die Spartaanse se rol daarin, het spoedig 'n mitiese status onder die Grieke verwerf. Vrye mans het hulself, ten opsigte van hul eie wette, opgeoffer om hul lewenswyse teen buitelandse aggressie te verdedig. Soos Simonedes se grafskrif op die plek van die gevalle gesê het: 'Gaan vertel die Spartane, u wat lees: Ons het hul bevele geneem en hier lê dood'.
As 'n interessante voetnota: die belangrike strategiese posisie van Thermopulai het beteken dat dit weer die ligging van 'n geveg was in 279 VHJ toe die Grieke die invallende Galliërs in die gesig staar, asook in 191 v.C. toe 'n Romeinse leër Antiochus III verslaan het. Selfs so onlangs soos 1941 HJ het Geallieerde Nieu-Seelandse magte hiér met dié van Duitsland gebots.
Written by Mark Cartwright, published on 16 April 2013 under the following license: Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike. This license lets others remix, tweak, and build upon this content non-commercially, as long as they credit the author and license their new creations under the identical terms. Please note that content linked from this page may have different licensing terms.