Versindaba » Blog Archive » Wicus Luwes. Perde en Poësie
Wicus Luwes. Perde en Poësie
(Cecil Skotnes se werk oor Wolraad Woltemade)
Ek moet ophou om vleis laat in die aand te eet – veral die koue braaivleis uit die yskas. Die dinge wat my pla volg my dan rond in my drome of my drome gee my nuwe dinge om oor bekommerd te wees. Met die nasionale verkiesing om die draai begin die telefoonpale swaar dra aan al die beloftes van die politici en ek wonder watter perd om my geld op te sit.
(The Daily News Review, 23 Jan 1901… Tekening van Genl. Christiaan de Wet op sy perd, Fleur. – Bron: https://www.facebook.com/valhallatees.co.za)
“Die 2014 La Ferrari het ‘n 963 perdekrag enjin,” sê iemand terwyl ek op my stoep sit en knibbel aan die koue braaivleis. “Het jy al gesien hoe lyk 963 perde wat voor ‘n kar ingespan is?”
Ek het probeer uitmaak tussen die stoom van my koffie wie praat en sien toe vier perde en hul ruiters wat in my voortuin staan. Niks meer braaivleis vir my nie.
“Tempest het nog altyd ‘n goeie voorgevoel oor verkiesings gehad,” sê ‘n man met ‘n netjiese kuil en pak terwyl hy stadig by sy perd afklim.
“Ek weet wat jy bedoel, Paul,” tree ‘n volgende stem na vore.
“Fleur het altyd onrustig geraak as die kakies in die omtrek was. Seker die dat hy nie die hensoppers wat my gevange geneem het kon peil nie, want hy het gedink dis sy eie mense. ‘n Mens besef nie dat dit hensoppers is totdat dit te laat is nie. Of wat sê jy Louis”
“Ou Chris, jy weet mos ek en Dopper het al ‘n paar kilo’s agter die blad, maar ek beywer my eerder vir versoening. Niemand wen werklik tydens ‘n oorlog nie. Jy kry mense wat baie praat en mense wat baie doen,” sê die ruiter terwyl hy wys na die stil ruiter aan die agterkant.
“Wolraad het nie sy heldedaad uitgevoer as afgevaardigde nie. Hy en Vonk het gesien dat die mense gered moes word al was hy ‘n man van by die 65 jaar oud.”
Die hond met sy nat snoet het my teruggebring na die werklikheid toe. Hy het seker kom vra vir die beentjie wat ek geëet het voordat my voorvaders my so verras het. My voortuin was weer leeg en ek het begin wonder oor die perde en hul ruiters.
(Genl. Louis Botha op sy perd, Dopper. Bron: https://www.facebook.com/valhallatees.co.za)
(uit Passies en passasies – Marlise Joubert. Protea Boekhuis, 2007)
Ons word groot in ‘n nuwe generasie; in ‘n tyd dat perde bloot seremonieël gebruik word. Miskien het hul nog ‘n doel vir die berede polisie of vir die perde-wedrenne, maar dit het so vervlak. Miskien moet ek eerder fokus op die positiewe en op die raakpunte tussen perde en poësie. Beide kan funksioneel wees in die herstelproses van gebroke mense. Beide jaag die adrenalien-vlakke op wanneer hulle op volle vaart is. Die teuels in die hand van ‘n bedrewe ruiter en digter is kragtig en grasieus op dieselfde tyd.
Ek het die afgelope tyd heelwat gesien en gelees oor perde. Daar was die aankondiging oor Piet van Rooyen se bundel ‘Reisiger te perd’ en die daaropvolgende onderhoud deur Gisela Ullyatt. Op Facebook volg ek ‘n besigheid genaamd Valhalla Tees. Hulle het ‘n paar foto’s en prente op hul Facebook-blad oor bekendes figure en hul perde uit ons geskiedenis geplaas. Valhalla Tees maak t-hemde oor geskiedkundige figure, maar gee dit ‘n kinkel wat ‘n ander invalshoek op die geskiedenis gee. Piet Retief bedryf sy eie vervoerdienste en Siener van Rensburg word ‘n privaat speurder. Selfs twee van my middernagtelike besoekers, Wolraad Woltemade en Paul Kruger kry ‘n Valhalla Tees-invalshoek.
Perde was instrumenteel in die opbou van ons land – in boerdery en tydens oorlog. Ons wegdryf van die natuur met ons vinnige pas en kits-oplossing versteur miskien ons ewewig meer as wat ons besef. Terwyl ek aan die yskas se handvatsel vat, besluit ek om eerder te gaan slaap voordat ek dalk nog ‘n perd opsaal. Netnou roep ek die ‘Ruiter in Swart’ van die foto-verhale op en wat weet hy nou in elk geval van die politiek af.
(deur Robert Creeley, uit Selected Poems of Robert Creeley. 1991, University of California Press)
Foto- en Prente-bronne
2. Joubert M. 2007. Passies en passasies. Protea Boekhuis
3. Pretorius SJ. 1981. Smartlap. Kaapstad: Human & Rousseau.
Wednesday, March 12th, 2014 | Binneblik, Wicus Luwes.
Een Kommentaar op “Wicus Luwes. Perde en Poësie”
Hoe geniet ek dit meteens nie weer om hierdie aangrypende gedig van Marlise te lees nie, Wicus. Dankie daarvoor. Terloops, ek het haar by verskeie geleenthede dié gedig hoor voorlees en dan is ek telkens getref deur die galoperende ritme daarvan. Jy moet beslis Piet van Rooyen se bundel onder oë kry. Manjifiek gedoen, myns insiens.