Bieliemielie: van veiling tot feesHannelie Cronjé, voorsitter; Bieliemielie; Danie Retief, Standard Bank se streekslandboubestuurder vir die Vrystaat en Noord-Kaap en Annalea van Niekerk, sekretaresse en hoof van die vee-afdeling het elkeen ŉ belangrike rol tydens die Bieliemieliefees vervul. (Foto: Du Preez de Villiers) In die eerste gedeelte van dié artikel kuier Maroela Media by die Bieliemieliefees en gesels met die mense wat dit elke jaar moontlik maak. In die tweede gedeelte word daar by die uitstallers gekuier. Die VKB Bieliemieliefees was vanjaar weer ŉ skittergeleentheid en het besoekers van heinde en verre verwelkom. Hierdie fees vind op Reitz in die Vrystaat plaas en is vanjaar vir die 43ste keer aangebied. In die vroeë 70’s het Reitz-Oos se boerevereniging ŉ veiling gehou om geld in te samel om ŉ trop honde te koop, sodat daar iets omtrent ŉ jakkalsplaag in die distrik gedoen kon word. Dit het ŉ instelling geword en was die begin van ŉ opwindende geleentheid. Soos die tyd aangestap het, het die veiling die Reitz-skou geword en later in ŉ volwaardige fees ontwikkel wat oor drie dae strek. Vandag word dit deur VKB, die plaaslike landboudiensteverskaffer aangebied. “Reitz is mieliewêreld en die naam kan nie meer gepas wees nie en dit trek aandag,” sê Hannelie Cronjé, voorsitter en direkteur van die Bieliemieliefees. “Ek skryf die sukses van die fees aan ons lekker jong feeskomitee toe, wat sorg dat die vermaak uit nuut en oud bestaan om almal te akkommodeer.” Sy sê verlede jaar het daar 16 000 mense oor die drie dae deur die hekke gekom en vanjaar was dit meer as 20 000. Daar was meer as 200 uitstallers, maar sy moet baie wegwys om die standaard van die fees hoog te hou. Standard Bank is die hoofborg van die Bieliemieliefees en Danie Retief, streekslandboubestuurder van die Vrystaat en Noord-Kaap sê hierdie borgskap werk vir hom. “Dit kom nou al ŉ lang tyd en Standard Bank is taamlik geassosieer met VKB. Ons het ŉ groot markaandeel in die Reitz-streek en ons is baie trots om deel van die Bieliemieliefees te wees,” sê hy. Retief sê as ŉ bank dit was nie maklik om sy kliënte op die plase te hou tydens die agt jaar droogte wat twee jaar gelede gebreek is nie. “Dit was die ergste droogte in 100 jaar in die Vrystaat en Noord-Kaap, maar die afgelope paar jaar het dit darem beter gegaan. Die veeboere kon weer hul kuddes bou en die graanboere het baie goeie oeste gehad wat die meeste deurgetrek het. “Ons wil graag ons boere op die plase hou en as daar ŉ boer in die knyp is, werk ons saam met die landbou-unies om hom by te staan. Die boere word drasties minder, maar die jokkies wat nou oorgebly het, is die bestes en ons help hulle graag. “Landbouvoorspoed werk in siklusse en ons moet hulle gedurende die moeilike tyd help, sodat hulle hul skuld in die goeie tye kan terugbetaal. Retief sê een van die negatiewe siklusse is beurtkrag. “Dit is een van die nuwe uitdagings vir onder andere besproeiingsboere. As ek ŉ vooruitskatting kan maak gaan hulle vier ton per ha minder stroop weens die krag wat nie op die regte tye beskikbaar is nie, wat ernstig in hul winste gaan vreet. Gelukkig is die graanpryse nou goed.” Die Reitz-Oos boerevereniging is een van sewe in die groter Reitz-distrik en speel na al die jare steeds ŉ deurslaggewende rol in die Bieliemieliefees, veral by die bees-uitstalling. Lede van die Reitz-Oos boerevereniging by die Bieliemieliefees is Wally Liebenberg, lid; Annalea van Niekerk, sekretaresse en Oom Daan Kriek, voormalige voorsitter. (Foto: Du Preez de Villiers) Oom Daan Kriek, voormalige voorsitter van die Reitz-Oos boerevereniging sê benewens mielies word hier ook heelwat dekgewasse, sojabone, sonneblom, koring, aartappels en kersies en appels geplant en ŉ wye verskeidenheid skaap- en beesrasse aard in dié wêreld. Johan Kriek, Oom Daan se seun en huidige voorsitter, sê hulle het 37 boere in hul unie en dié is baie dinamies, ook omdat die meeste van hulle jong boere is. “Die sake wat tydens ons vergaderings bespreek en hanteer word, het oor die jare verander, met ŉ paaie- en veiligheidskomitee wat bygekom het, wat deesdae die belangrikste punte op die agenda is,” sê hy. “Om ons veiligheid op te skerp span ons ŉ radiostelsel, paniekknoppies, Whatsapp-groepe, kameras op die hoofpaaie in en ry patrollies. Die boere woon ook kursusse by, van selfverdediging tot die hantering van misdaadtonele.” Die boere-unie het ook beheer van die laer- en hoërskool geneem om dit op ŉ aanvaarbare vlak te hou en om Christelike waardes en Afrikaans as voertaal te behou. Hoërskool Reitz het onlangs ŉ aantal Bonsmara-verse van Sernick Bonsmara ontvang om hul kudde uit te brei. Wally Liebenberg en Johan Kriek is op die skool se bestuur en Daan jnr. is Johan se seun. (Foto: Du Preez de Villiers) Saam met die VKB-hoofkantoor en al sy vertakkings het die Reitz-streek ŉ gesonde aantal landbou-ondernemings wat by die skou uitgestal het. Maroela Media het gaan kyk watter produkte word hier vervaardig, verwerk en verkoop: BR-dienste het takke in Frankfort, Bethlehem, Harrismith, Ladybrand en Bergville en is dié gebied se New Holland-agentskap, asook ŉ regstreekse invoerder van Jacto-spuite en die verspreider van die plaaslikvervaardigde Piket-werktuie. Fanie Olckers, takbestuurder op Frankfort sê ŉ boer kan nou meer as 200 veranderinge aan die New Holland-trekker, -stroper of verskeie konstruksiemodelle aanbring voor hulle dit vir hom stuur. “Die CR7 is die stroper met die stilste kajuit ter wêreld en die insittendes hoef nie meer hard te praat om mekaar te hoor nie. Om na die gesondheid van die drywer om te sien is sy stoel deur 10 of 12 dokters ontwerp vir totale gemak.” BR-Dienste se Bok Barnard, verkoopsman in Bethlehem en Fanie Olckers, takbestuurder op Frankfort staan voor New Holland se CR7.90-stroper. (Foto: Du Preez de Villiers) VKB Meganisasie het verskeie takke rondom Reitz en 34 werktuigverskaffers, wat Agricad, Feeler Africa, Rovic Leers, Jupidex, Erdvark, CC-Agri, Bok Implemente, Case IH, Amazone, Radium en Ripper tillage insluit. Theo Roux, VKB Meganisasie se bedryfspuntbestuurder in Bethlehem sê dit maak al meer sin om plaaslike vervaardigers te ondersteun omdat hul werktuie baie goedkoper word en omdat hulle eenvoudige, sterk werktuie, volgens plaslike omstandighede ontwikkel. “Boonop het hulle ŉ mark geskep wat daar nie was nie en dié bedryf gaan baie sterk word.” VKB Meganisasie se feesspan bestaan onder andere uit Phil Brits, heelgoederebemarker in Vrede; David Exley, heelgoederebemarker in Bethlehem; Louwrens Cronjé, verkoopsman in Warden, en Theo Roux is die bedryfspuntbestuurder in Bethlehem. (Foto: Du Preez de Villiers) VKB het ook sy eie saadverwerkingsaanleg in Reitz. Casper Linde, bestuurder, sê hulle het ook hul eie saadkwekerboere wat tef, oulandsgras, hawer en rog vermeerder, wat dan skoongemaak en verkoop word, of aan ander saadmaatskappye voorsien word. “Dan werk ons ook saam met ander saadmaatskappye om die beste en billikste saadpakkette aan boere te verskaf. Hierdie is ŉ lekker en gerieflike saamwerkreëling.” Die VKB saadverwerkingspan is Ignatius Foord, produksiebeampte; Yolanda Reynders, saadanalis; Marlise Streak, administrasie-assistent en Casper Linde, bestuurder. Agter hulle is verskeie dekgewasse wat baie gewild in dié streek is. (Foto: Du Preez de Villiers)