Nuuskommentaar: Dis (soms) lekker om die president te is, te is …Pres. Jacob Zuma. Argieffoto: GCIS Kort-kort word vertel hoe presidente soos dié van Uruguay en Indonesië ’n voorbeeld stel van hoe om hul ampte met groot besuiniging op hulself uit te voer. Môre lewer min. Pravin Gordhan sy sogenaamde “klein begroting” waarin hy ’n moeilike taak gaan hê om die boeke te laat klop. ’n Verkeerde trappie, en die pad na rommelstatus word geteer. Een van die aspekte waarna gekyk word, is hoe onnodige staatsuitgawes “afwaarts bestuur kan word”. Dis nie maklik om die kultuur van rojale vermorsing hok te slaan nie. Munisipaliteite wat werklik noustrop trek, kan eenvoudig nie die versoeking weerstaan om vir hul burgemeesters luukse rygoed aan te skaf nie, of om reusebedrae vir begrafnisse van afgestorwe lede te bewillig nie. Mangaung (Bloemfontein), so is berig, wil of wou R300 000 bestee aan ’n funksie om basies hul eie sterte te prys en om van raadslede wat met die afgelope munisipale verkiesing geval het, afskeid te neem. Dit terwyl kontrakteurs miljoene rande geskuld word. Die kersie op die koek is egter dat terwyl Gordhan na plekke soek waar besuinig kan word, is pres. Jacob Zuma se lyfwagte verdubbel. Na berig word, word hy nou deur 20 voertuie en ’n klein weermaggie van 50 wagte en soldate vergesel. Hierop het iemand geskryf al wat ontbreek, is ’n gepantserde geldwa om die omkoopgeld mee te vervoer. Vroeër vandeesmaand is berig dat Zuma vanjaar al 57 dae oorsee was. Sedertdien het hy weer te midde van ’n plaaslike krisis in Mosambiek gaan besoek aflê. Bygesê, hy rig die meeste van sy skade tydens sy blitsbesoeke aan die land aan. Wanneer dit by besparingsmaatreëls kom, lyk dit nie of Zuma en sy binnekring brieke het nie. Voeg hierby dat al Zuma se pogings om nie tjoekie toe te gaan nie, ook reeds die belastingbetalers ’n aardige bedrag aan regskoste gekos het. Ook ander hofsake waar Zuma ’n party is, tap genadeloos uit die staat se beursie. In ’n stelsel van patronaatskap word nog meer geld vereis omdat daar ook vir ’n verskeidenheid familielede en bondgenote se ruim behoeftes voorsiening gemaak moet word. Danksy korrupsie word op bykans elke moontlike plek geskep. Daar is ander redes oor hoekom Gordhan môre maar noustrop gaan trek, maar as die staatshoof ’n erg vermorsende en luukse styl bly handhaaf, raak die publiek taai in die bek, en raak dit al moeiliker om van die nodige herstelpoging ’n nasionale doelwit te maak waaraan almal entoesiasties meedoen. Boonop help dit ook nie dat die molesmakende studente se veldtog in ’n gewelddadige misdaadorgie ontaard nie (hoewel seker nie almal hulle aan die misdadige deel skuldig maak nie). Watter verantwoordelike burger sal entoesiasties wees om sy hande nog dieper in sy sak te steek om sulke barbare hul sin te gee? Voorts word die vorige openbare beskermer, Thuli Madonsela, se verslag oor staatskaping uit die openbare oog gehou. En tot tyd en wyl hieroor oop kaarte gespeel word, sal die agterdog bestaan dat daar duistere magte is wat ’n omvattende veldtog voer om ’n vrypas tot die Tesourie te verkry. Ook hiervoor is belastingbetalers kopsku. Dan wil dit lyk of Suid-Afrika sy reeds bedenklike rekord oor muishondlande ’n reusesprong verder wil voer deur van die Statuut van Rome en die Internasionale Strafhof te onttrek. Suid-Afrika se verweer dat die strafhof op Afrika pik, hou kwalik water, want in ander lande waar groot vergrype plaasgevind het, is of was daar plaaslike tribunale, soos in Argentinië, Joego-Slawië en Kambodja. So lank as wat Zuma die gedaante van ’n eietydse (en geafrikaniseerde) Marie-Antoinette aanneem, so lank sal hy in ’n borrel leef waar geen luukse ontbreek nie, geïsoleerd van die gewone mense. Sy danspassies en gesing koop vir hom tyd by baie, hoofsaaklik ongesofistikeerdes, maar in werklikheid dans hy op die puinhope van wat hy reeds afgetakel het. En meer en meer mense gaan die lig sien, met Zuma wat ’n al groter warm patat vir die ANC word. Ironies genoeg sal Gordhan se toespraak môre, wat as “oorlogsbegroting” beskryf word, nie maatreëls insluit om die morsige president in die bek te ruk nie. Daardie oorlog word op ’n ander vlak gevoer.