Lys van plase vir grondhervorming ‘veroorsaak paniek’(Argieffoto) Die minister van landbou, landelike ontwikkeling en grondhervorming, Thoko Didiza, se plan om 70 000 ha staatsgrond wat onderbenut of braak lê vir landboudoeleindes vry te stel, kan sommige opkomende boere duur te staan kom. Dít volgens Annette Steyn, die DA se woordvoerder oor landbou, wat sê dit het nou aan die lig gekom dat sommige onderaktiewe plase op die lys reeds vir landbouproduksie ingespan word. Steyn sê om verdere paniek te voorkom en te verseker dat die geraakte boere die nodig versekering kry dat hulle toegelaat sal word om vir die komende seisoen ongehinderd verder sal kan boer, het die DA nou in ŉ brief aan Didiza gevra om meer duidelikheid te gee oor waarom produktiewe plase ook op die lys verskyn. Die DA vra die minister om te bevestig of plaasbewoners ingelig is voordat die eiendom op die lys geplaas is, om te verduidelik hoekom ŉ plaas waarop ŉ huurooreenkoms reeds aangegaan is op die lys verskyn, asook om dokumente te verskaf vir die redes waarom elk van die 896 plase op die lys beskikbaar gestel word. “Die DA is bekommerd dat die kriteria wat die departement gebruik om onderbenutte of vakante grond te identifiseer, moontlik subjektief deur amptenare van die departement gebruik is en produktiewe plase daarom op die lys verskyn,” het Steyn gesê. Een van die geraakte boere is David Rakgase wat onlangs ná ŉ 18 jaar lange stryd met die regering ingevolge ŉ hofbevel toestemming gekry het om die plaas Nooitgedacht, waarop hy reeds jare lank suksesvol boer, te koop. Die staat het vroeër vanjaar ingestem om volle eienaarskap aan Rakgase oor te dra, maar het oënskynlik nou weer ŉ ommekeer gemaak en Rakgase se plaas is óók op die lys van plase wat onder die nuwe grondhervormingsprogram beskikbaar gestel gaan word. Steyn sê die insluiting van Rakgase se plaas is “raaiselagtig en grens aan kwaadwillige viktimisering” van die boer. Volgens die DA het dieselfde lot ook die Gwatyu-gemeenskap in die Oos-Kaap getref. Hulle het onlangs besef hul stryd om volle eienaarskap van hul grond het nou geëindig in die opneem van die grond op Didiza se lys vir grondhervorming. Steyn sê dit is besonder kommerwekkend omdat die gemeenskap nie net jare lank deur die regering geïgnoreer is nie, maar nou dalk hul grond heeltemal kwyt kan wees. “Adj.pres. David Mabuza se versekering verlede week in die parlement dat niemand onder dwang van hul grond afgesit gaan word nie, is skrale troos vir die boere wat reeds jare lank veg vir hul reg tot grondeienaarskap,” het Steyn gesê. Sy sê Didiza moet die projek eers opskort tot die verwarring oor die insluiting van produktiewe grond uitgesorteer kan word.