Polisiehoës op grondvlak nie antwoord vir misdaadBheki Cele, minister van polisie (Foto: Jairus Mmutle/GCIS) Die polisie se plan om hooggeplaaste offisiere op grondvlak in te span om misdaad in die land beter te bestry, is dalk nie so briljant as wat die polisieminister wil glo nie. Dit kan boonop hardwerkende polisiemanne op grondvlak ontmoedig. Bheki Cele, die minister van polisie, het Woensdag in antwoord op ŉ parlementêre vraag gesê die polisie is besig met ŉ herstruktureringsplan om onder andere polisiegeneraals en top-offisiere in senior bestuursposisies na polisiestasies landwyd te verplaas. Dié plan sal egter nie ŉ uitwerking op die poste van die minister, nasionale polisiekommissaris en nege provinsiale kommissarisse hê nie. Verskeie kenners meen dit sal nie ŉ werkbare, langtermynoplossing vir stygende misdaadsyfers in Suid-Afrika bied nie en sal waarskynlik ook nie die nodige duik in die polisie se enorme salarisrekening maak nie. Volgens Cele het die herstrukturering ten doel om die polisie se kapasiteit op distrik- en provinsiale vlak te verbeter, veral “in die lig van ŉ krimpende personeelkorps weens begrotingsbesnoeiings”. Hy sê voorts dat die plasing van senior, middel- en junior bestuurders en lede op provinsiale, distrik- en stasievlakke sal verseker dat vakante poste deur personeel met die nodige vaardighede en ervaring gevul word. Cele sê die plan sal in drie fases uitgerol word nadat ŉ ooreenkoms daaroor in 2020 met die polisievakbonde Popcru en Sapu bereik is. Dit sal glo teen Junie ten volle in werking tree. Kyk na beleid Andrew Whitfield, die DA se skaduminister vir polisie, sê die plan is eerder ŉ herontplooiing van polisiehulpbronne wat nie noodwendig die gewenste resultate sal lewer nie. Hy meen indien dié polisiebeamptes wél oor die regte vaardighede beskik, dit dalk tot korttermynoplossings ten opsigte van misdaadbestryding kan bydra, maar nie op lang termyn nie. “Polisiëring moet in sy geheel hersien word en daar moet dringend gekyk word na die voorsiening van hulpbronne op provinsiale vlak. “Daar moet ook na die dissiplinêre kode gekyk word. Polisiebeamptes moet regdeur vir hul prestasie verantwoordbaar gehou word.” ‘Goeie beginsel’ Ian Cameron van Action Society en firearms.co.za meen wel die beginsel van die herstruktureringsplan is goed, aangesien senior polisiebeamptes nie altyd ŉ werklike begrip het van wat op grondvlak aangaan nie. “As bevoegde leierskap op provinsiale en distriksvlak geplaas word, kan dit rigting en leiding op grondvlak bied. Dit sal egter net werk as dié mense werklik bevoeg is. “As ons nie ordentlike misdaadintelligensie het nie, gaan dit egter niks help nie. Dan verhoog ons die moraal, maar maak geen werklike verskil aan misdaad nie.” Cameron meen die polisie het boonop reeds te veel bevoegde senior polisiebeamptes verloor. Volgens hom sal ŉ werkbare oplossing eerder wees om reservistevermoë terug te bring en sterk spesialiseenhede te vestig. Plan kan dalk ontmoedig Dr. Chris de Kock, onafhanklike misdaadontleder en voormalige hoof van misdaadinligtingsbestuur by die polisie, sê Cele probeer nou twee vlieë met een klap doodslaan. “Die minister is soos almal gefrustreerd met die stygende misdaadkoers en wil nou soveel voete as moontlik op grondvlak kry om misdaad te bestry. “Om mense uit topbestuur na onder te skuif beteken nie dat jy hulle nou ewe skielik baie minder kan betaal nie. Die polisie se hoë salarisrekening gaan steeds ŉ uitdaging wees. Daar moet eerder pakkette vir polisiehoës en beamptes wat naby aan aftrede is, aangebied word sodat jonger mense aangestel en opgelei kan word. Vir een generaal se salaris kan jy ŉ klomp konstabels aanstel.” De Kock sê voorts dat die skuiwe mense in hul nuwe poste, asook die polisiebeamptes wat al jare by die stasies werk waarheen dié mense nou verskuif gaan word, kan frustreer. “Dit kan almal ontmoedig. Aan die een kant het die betrokke senior polisieoffisiere en beamptes met range nie noodwendig die kennis, ervaring en vaardighede om misdaad op grondvlak te bestry nie. Dan kry jy weer die stasiebevelvoerder of beamptes, met baie meer kennis en ervaring, wat nou maar eintlik die boodskap ontvang dat hulle nie verder bevorder gaan word nie.” De Kock sê hy het egter baie simpatie met Cele en die nuutaangestelde kommissaris, genl. Fannie Masemola, en die uitdagings wat die polisie het. “Al hierdie elemente beklemtoon net dat hy [Masemola] ŉ baie moeilike, dalk onmoontlike taak het wat op hom wag.”