Hoekom lieg mense? - WelstandWelstand
Tuis / Advies / Hoekom lieg mense?
Hoekom lieg mense?
Aangesien mense al meer aan die kaak gestel word vir lieg, bedrieëry, steel en algemene oneerlikheid op alle vlakke van die gemeenskap, is dit die moeite werd om die redes vir oneerlikheid te ondersoek.
Hoewel elke gemeenskap liegery veroordeel, kom dit steeds algemeen voor in die daaglikse lewe. Navorsers skat die gemiddelde persoon lieg gemiddeld een of twee keer per dag!
Dis maklik om omgekrap te raak as iemand vir ons lieg, maar daar is baie grade van oneerlikheid en 'n klomp motivering om te lieg. Hoekom is mense oneerlik? Die internasionaal hoogaangeskrewe bedrogdeskundige, dr. Paul Ekman, sê daar is 'n hele paar redes:
'n Jaagduiwel probeer sy gedrag verskoon deur aan die polisiebeampte te sê sy vrou is in kraam. Die tiener wat die aandklokreël verbreek voer aan dat sy selfoon se battery pap was en dat hy nie kon sien hoe laat dit was nie. Albei hierdie persone staar byna vir seker straf in die oë as iemand met gesag ingryp. Die vermyding van straf is die mees gereelde rede waarom mense ernstige leuens vertel, ongeag hul ouderdom, ras of geslag. In die geval van ernstige leuens is daar 'n gevaar van ernstige skade as die leuen ontdek word: verlies van vryheid, geld, werk, verhouding, reputasie, of selfs die lewe.
Beskerming van iemand teen gevaar
Die beskerming van iemand teen gevaar is die tweedebelangrikste rede waarom mense ernstige leuens vertel. Jy wil nie hê jou vriend, jou medewerker, jou sibbe of jou gade moet gestraf word nie, selfs al stem jy nie saam met wat die persoon gedoen het nie. In sekere gevalle keur die gemeenskap hierdie leuens goed. As polisiemanne byvoorbeeld weier om teen 'n medebeampte te getuig, word hulle dikwels deur hul kollegas gerespekteer. Dieselfde kan gesê word van mense wat by seksuele teistering of diefstal in die werkplek betrokke is.
Selfbeskerming of selfroem
Om jouself teen gevaar te beskerm selfs al het jy geen reëls oortree nie is nog 'n motief. Die kind, wat alleen tuis is, sê vir die vreemdeling wat aan die deur klop: "My pa slaap, kom later terug". Die kind het nie kwaad gedoen wat hy of sy wegsteek nie; dis 'n leuen vir selfbeskerming en word selfs deur mense met gesag aangemoedig. Sommige leuens word vertel om deur andere bewonder te word. Spog oor iets onwaar is nog 'n oorlopende geval. Dit kom algemeen voor by kinders, sommige adolessente, en selfs by volwassenes. As dit ontbloot word, benadeel dit die spogger se reputasie, maar nie veel meer as dit nie. En tog, as iemand valslik voorgee dat hy vir vorige beleggers geld verdien het, beweeg mens in die kriminele terrein in.
Die behoud van privaatheid is nog 'n rede waarom mense kan lieg. 'n Nuuskierige kollega of skoonma stel jou dalk in die verleentheid deur jou oor jou onlangse besoek aan jou dokter uit te vra. Hoewel jy dalk wil sê dat jou doktersbesoek nie hulle besigheid is nie, bly jy by die gemeenskap se verwagting van beleefdheid (en gevolglike verdraaiing van die waarheid). In plaas van te onthul dat jy pas swanger is, maak jy 'n onskadelike storie oor terugkerende migraine op.
Party mense lieg bloot vir die opwinding van met iets weg te kom en hul onvermoede mag te toets. Baie kinders sal op die een of ander stadium vir hul ouers lieg net om te kyk of hulle dit regkry. Sommige mense doen dit die heel tyd en geniet die mag wat hulle daaruit kry om die inligting te beheer wat hulle aan die teiken beskikbaar stel.
Daar is ook baie maniere om op 'n leuen te reageer. Ja, jy voel dalk beledig om die teiken van misleiding te wees, maar 'n emosionele reaksie of konfrontasie kan boemerang. Dit sal beter wees om beleefd aan die leuenaar te demonstreer dat hy of sy dit nie reggekry het om jou om die bos te lei nie. Of gee net voor dat jy dit glo, wat effektief beteken dat jy hom of haar terugmislei.
Federation of African Professional Staffing Organisations: https://www.apso.co.za/news/430245/Why-are-people-dishonest.htm
Science of People: https://www.scienceofpeople.com/9-things-know-liars/
Psychology Today: https://www.psychologytoday.com/us/blog/women-who-stray/201701/6-reasons-people-lie-when-they-don-t-need