PressReader - Beeld: 2017-05-22 - Lok jon­ges te­rug land­bou toe – A­gri SA
Lok jon­ges te­rug land­bou toe – A­gri SA
Beeld - 2017-05-22 - Geklassifiseerd - Vi­da Booy­sen
Mo­der­ne land­bou is op die drum­pel van groot teg­no­lo­gie­se ver­an­de­ring en bied groot ge­leent­he­de vir ver­nu­wing.
Maar boe­re word wê­reld­wyd ou­er – ook in Suid-A­fri­ka.
Die ge­mid­del­de ou­der­dom van kom­mer­si­ë­le boe­re is diep in die 50 en dit raak kri­tiek nood­saak­lik om jong men­se na die sek­tor te lok, sê Om­ri van Zyl, uit­voe­ren­de hoof van A­gri SA.
Hy was een van die pa­neel­le­de van die laas­te Na­sie in Ge­sprek-pa­neel­be­spre­king wat Vry­dag­og­gend op Graan SA se Nam­po-oes­fees ge­voer is.
Van Zyl het sy kom­mer uit­ge­spreek oor die ge­hal­te van land­bou-op­lei­ding.
“Daar is 11 land­bou­kol­le­ges in die land en hul­le kry ’n sub­si­die van R500 mil­joen van die staat, maar le­wer nie die pres­ta­sie wat hul­le be­hoort te doen nie. A­gri SA het op be­soe­ke aan som­mi­ge van die kol­le­ges ge­vind daar is van hul­le wat ’n stu­dent-tot-do­sent-ver­hou­ding van een tot een het, met an­der woor­de een do­sent vir een stu­dent, wat be­slis nie kos­te­doel­tref­fend is nie.”
Die land­bou as sek­tor sal self moet in­gryp met op­lei­ding en daar is twee moont­li­ke sce­na­rio’s waar­vol­gens dit ge­doen kan word, sê hy.
“Ons sal óf van ons kol­le­ges moet pri­va­ti­seer en op ’n kom­mer­si­ë­le ba­sis be­dryf – wat ek dink die ant­woord is – óf ons moet daar­na kyk om self ’n op­lei­dings­kol­le­ge op te rig.”
Hy sê A­gri SA het al ge­sprek­ke oor die kwes­sie ge­had met ver­skeie rol­spe­lers.
Hy be­klem­toon dat dit nood­saak­lik vir die toe­koms van die land is om kol­le­ge­op­lei­ding van baie goeie ge­hal­te aan jong men­se te bied, “want dis een van die ma­nie­re hoe ons kom­mer­si­ë­le boe­re sal op­lei om lang­ter­myn­voed­sel­se­ker­heid te be­werk­stel­lig.”
Daar rus ’n groot ver­ant­woor­de­lik­heid op die hui­di­ge ge­slag kom­mer­si­ë­le boe­re se skou­ers om jong men­se in die land- bou­sek­tor te men­tor en te help om prak­tie­se land­bou-on­der­vin­ding op te doen, sê Jan­nie de Vil­liers, uit­voe­ren­de hoof van Graan SA.
“Plaas­een­he­de word al hoe gro­ter om le­wens­vat­baar te wees en hier­die gro­ter een­he­de moet teg­no­lo­gies ge­vor­der­de boer­de­ry­prak­ty­ke toe­pas om land­bou se dun wins­mar­ges te oor­leef.
“Dié ver­an­de­rin­ge noop jong boe­re om an­der be­roeps­keu­ses te maak. Dit verg ook dat plaas­wer­kers meer in­ten­sief op­ge­lei moet word om duur teg­no­lo­gie te han­teer en dit maak hul­le meer ge­sog in an­der sek­to­re ook,” sê hy.
Die land­bou­sek­tor is dié groei­sek­tor in Suid-A­fri­ka en jong men­se be­sef nie al­tyd hoe­veel ge­leent­he­de dit bied nie, sê Pru­den­ce Mot­seo, mens­li­ke­hulp­bron­be­stuur­der van die land­bou­maat­skap­py Af­gri.
“Daar is ge­leent­he­de oor die he­le waar­de­ket­ting heen en ook wê­reld­wyd. Dit gaan oor so­veel meer as net om saad te plant en na die­re om te sien.”
Mot­seo sê vaar­dig­he­de wat in die toe­koms baie in land­bou in aan­vraag sal wees, is dié van teg­nie­se raad­ge­wers, ge­kwa­li­fi­seer­de am­bags­lui, s­tra­te­gie­se be­plan­ners, sa­ke­ont­wik­ke­lings­be­stuur­ders en spe­si­a­lis­te in vel­de soos hi­dro­lo­gie of en­to­mo­lo­gie.
Sy doen ’n be­roep dat geld wat by­voor­beeld na die A­gri-se­ta gaan vir op­lei­ding aan­ge­wend word om stu­den­te meer prak­tie­se bloot­stel­ling op pla­se te gee.
“Ons het dui­de­li­ke sa­me­wer­king met die boe­re no­dig, hul­le het die prak­tie­se ken­nis in pag, hul­le ver­staan die mark, hul­le moet deel van die op­lei­ding wees.”
Van Zyl stem ook saam dat loop­ba­ne in land­bou nie net op die plaas te vin­de is nie.
“Ons moet land­bou weer koel maak, baie jong men­se weet een­vou­dig nie en dis deel van ons ge­sprek­ke met hul­le om hul­le in te lig dat hier­die ’n ont­set­tend op­win­den­de ruim­te is om in te werk,” sê Van Zyl.