‘Gŉ tekort aan medikasie,’ sê NW-regeringFoto bloot ter illustrasie. (Foto: Unsplash) Die departement van gesondheid in Noordwes weerlê bewerings dat daar ŉ ernstige tekort aan medikasie in dié provinsie is – veral vir pasiënte wat antiretrovirale behandeling ontvang of aan tuberkulose (TB) ly. Dít volg na ŉ verdoemende verslag wat onlangs deur die burgerregteorganisasie Ritshidze bekendgestel is, waarin bevind is dat pasiënte dikwels weens die onbeskikbaarheid van medisyne met leë hande moet huis toe keer, in lang rye by klinieke en hospitale wag en onder ongeskikte gesondheidswerkers deurloop. Die departement het Maandag in ŉ verklaring gesê dat berigte in dié verband “misleidend” is, aangesien dit nie ŉ akkurate weerspieëling oor die stand van gesondheidsorg in die provinsie bied nie. Die onlangse verslag – wat op data geskoei is wat deur Ritshidze ingevorder is – benadruk dat hoewel daar ŉ beduidende verbetering in beskikbare medisynevoorraad vergeleke met 2021 is, die probleem steeds voortduur. Luidens die verslag is daar vanjaar reeds 398 gevalle aangeteken waar verskillende medisyne by 57 gesondheidsfasiliteite uit voorraad was. Verlede jaar is 895 gevalle by 56 fasiliteite aangeteken. Die Ritshidze-projek is hoofsaaklik gefokus op mense wat met MIV en TB moet saamleef, asook die mediese behandeling wat hierdie mense ontvang, en het vir die doeleindes van die verslag met meer as 600 pasiënte oor hul ervarings in die gesondheidsorgstelsel gepraat. Onderhoude is onder meer by klinieke in Potchefstroom, Lehurutshe en Zeerust gevoer. Altesame 26% van die pasiënte waarmee Ritshidze in Mei en April vanjaar onderhoude gevoer het, het aangedui dat hulle of iemand wat hulle ken sonder die nodige medisyne van gesondheidsfasiliteite moes huis toe keer. Altesaam 42 pasiënte het ’n tekort aan MIV-medikasie aangemeld en 55 pasiënte het aangedui dat daar ’n tekort aan voorbehoedmiddels is. Ritshidze meen medisynetekorte veroorsaak ontwrigting en verwarring terwyl dit ŉ beduidende negatiewe uitwerking op die behandeling van pasiënte het. Die verslag beveel aan dat die departement vanaf Januarie 2023 ’n provinsiale strategie moet implementeer om voorraadprobleme te pak. Hoewel die departement die verslag kritiseer, is dit nie die eerste keer dat die departement onder skoot oor medikasie kom nie. Maroela Media het in 2020 berig dat die provinsiale departement miljoene rand aan minstens 50 maatskappye geskuld het vir die verskaffing van medisyne. Madoda Sambatha, LUR vir gesondheid, het destyds gesê dat hulle geld skuld aan die maatskappye wat medikasie aan mediese depots voorsien, en dat die departement gevolglik nie genoeg medikasie by dié maatskappye kry nie. ŉ Span van dié departement het tydens ŉ klopjag by Mmabatho- mediese depot afgekom op onbetaalde fakture waarvan sommiges uit 2014 dateer. Departement kap terug Die departement het Maandag gesê hy verwerp die inligting in Ritshidze se verslag met die “minagting wat dit verdien”. Die verslag word beskou as ’n “assessering wat opgestel is op grond van waarnemings en onderhoude sonder om feite van die departement aan te vra”. Die departement voer aan dat beduidende vordering gemaak om die tekorte aan medisynevoorraad in die openbare gesondheidsorgstelsel in dié provinsie te pak. “Die algehele beskikbaarheid van medisyne in die provinsie het 81% gedurende die derde kwartaal van 2021 bereik. Die beskikbaarheid van antiretrovirale middels en entstowwe vir die uitgebreide program vir immunisering is bo 92% gehandhaaf, terwyl tuberkulosemedisyne bo 82% is. “Die provinsie het ’n stelsel ontwikkel en is daarop ingestel om die beskikbaarheid van medisyne in die provinsie na te spoor. Hierdie stelsel laat toe dat voorraad tussen fasiliteite oorgeplaas word, afhangende van individuele behoeftes van elke fasiliteit.”