Regs- en menseregte-aktivis spoor Suid-Afrika aan om grondwetlike verantwoordelikheid te handhaaf
U is hier - Tuis - Departement Universiteitsbetrekkinge
Tydens die Universiteit van Pretoria (UP) se toekenning van grade aan die regstudente wat uiteindelik hul doelwit om te gradueer, verwesenlik het, is 'n bekende internasionale menseregte-aktivis, prof Karl E Klare van die regskool van die Noordoostelike Universiteit, Boston, VSA, ook met 'n eredoktoraat in die regte vereer (LLD honoris causa). In sy aanvaardingsrede het prof Klare 'n beroep op die regsgemeenskap gedoen om op hul hoede te wees vir enige bedreiging van die kultuur van grondwetlikheid in die land.
Tydens die verandering van die politieke bedeling het prof Klare met baie Suid-Afrikaanse regskundiges saamgewerk om Suid-Afrika 'n demokratiese staat te maak. Hy het UP geloof as 'n instelling wat sigself kon transformeer om die inklusiewe, nierassige en diverse gemeenskap te word wat dit vandag is. Hy het ook UP se akademici van die Fakulteit Regsgeleerdheid, veral die Sentrum vir Menseregte, vermeld as instrumenteel in die opstel van die grondwet en vandag nog die kultuur van grondwetlikheid in Suid-Afrika ontwikkel, versprei en verdiep.
Prof Klare het erkenning gegee aan sy voorgangers wat ook die graad LLD honoris causa ontvang het en die voormalige Suid-Afrikaanse president Nelson Mandela, regters van die Grondwetlike Hof soos Arthur Chaskalson, Ismail Mahomed en Yvonne Mokgoro asook advokaat George Bizos SC ingesluit het. 'Met my diepste dankbaarheid teenoor UP is dit vir my die eer van 'n leeftyd dat my naam by hierdie lys legendes gevoeg is. Ek aanvaar hierdie graad met nederigheid in die gees van eerbetoon aan hierdie dapper manne en vroue en so baie ander wat soveel gegee het – baie wat gely en gesterf het – om Suid-Afrika demokrasie en maatskaplike geregtigheid te skenk en die land se projek van transformatiewe grondwetlikheid van stapel te stuur,' het hy gesê.
Hy het daarop gewys dat die formulering en aanvaarding van die grondwet by wyse van betreklik vreedsame dialoogprosesse 'n groot historiese prestasie was. Hy het Suid-Afrika geloog vir die vestiging van innovatiewe grondwetlike beginsels, onder andere:
die vertolking van die reg en openbare beleid deur die bril van ubuntu en die etos van inklusiwiteit en sorgsaamheid wat die grondwet deurtrek,
die aanname dat armoede prima facie ongrondwetlik is en dat dit die regering se opdrag is om dit te verlig en uiteindelik uit te roei, en
die positiewe plig wat op die regering rus om met verdrag politieke, maatskaplike en ekonomiese toestande te skep wat almal wat in Suid-Afrika woon in staat sal stel om menseregte werklik te geniet.
Hoewel hierdie beginsels eiesoortig Suid-Afrikaanse skeppings is, het prof Klare gesê hulle weerklink ook in ander jurisdiksies, veral in Indië en Colombië. Hy het 'n beroep gedoen op Suid-Afrikaners, veral prokureurs, om te waak teen enige bedreiging van die kultuur van grondwetlikheid wat hier in Suid-Afrika geskep is:
'Hierdie grondwetlike beginsels en riglyne is kosbare prestasies in die lang strewe om institusionele fondamente, menslike vryheid en selfbeskikking te ontdek en vas te lê. Suid-Afrikaners word opgeroep om as voogde van hierdie prestasies op te tree vir die hele wêreld se mense,' het hy gesê.
Klik hier om Prof Klare se aanvaardingstoespraak te lees (slegs in Engels beskikbaar).
Prof Karl Klare word gelukgewens deur Prof Carolina Koornhof, Uitvoerende Direkteur: Finansies en Sakebedrywighede by die Universiteit van Pretoria