'Afrikaners' het nie net na wit Afrikaanssprekendes verwys | Maroela Media
Jager Afrikaner - een van die eerste Afrikaners
Christo van der Rheede reageer op Piet le Roux se bydrae, Afrikaanses is dood. En Afrikaners dan?
Tim du Plessis is reg dat die term Afrikaanses 'n stille dood gesterf het en om 'n paar redes.
Dit is taalkundig verkeerd om 'n kultuurgroep wat dieselfde taal praat en dieselfde kulturele praktyke in gemeen het as 'Afrikaanses' te beskryf. Ons praat van 'n Afrikaanse boek of Afrikaanse resep. In dié verband word die woord as 'n byvoeglike naamwoord gebruik en om dit dan te omvorm in 'n Versamelnaam of Naamwoord kom neer op die verkragting van basiese taalreëls. Geen wonder die benaming kon die toets van die tyd deurstaan nie.
Deur die woord 'Afrikaanses' voor te hou as 'n alternatief vir die term 'Afrikaner' het ook nie die term 'Afrikaner" van die bagasie waarmee dit gedurende die 19de eeu opgesaal is, gesuiwer nie. Geen wonder die term 'Afrikaner' spook nog steeds by ons nie. En die rede, dit was nog nooit 'n term wat eksklusief verwys het na wit Afrikaanssprekendes nie.
Dit is soos mense van gemengde afkoms wat in die sewentiende eeu aan die Kaap gebore is, na hulself verwys het. In die Bo-Kaap waar mense van gemengde afkoms hulself gevestig het, het hulle na hulself verwys as 'Africanders'. Hulle het dit ook gebruik om hulself te onderskei van die koloniste en die inheemse Khoisan. Hendrik Bibaut se uitlating voor 'n Hollandse magistraat in 1707 dat hy 'n Afrikaner is in reaksie op die vonnislegging vir wangedrag in die strate van Stellenbosch, bevestig dit. Hy was die produk van 'n vader van Franse en 'n moeder van slaweafkoms en kon nie meer met 'n Nederlandse identiteit assosieer nie. Gevolglik het hy die Nederlandse houvas op die Kaapse kultuurlewe begin teenstaan.
So ook het baie van die gemengde Khoi en slawe gemeenskappe wat in die vroeë 1700's begin het om die juk van die Nederlandse houvas af te skud, na hulself verwys as Afrikaners. In die Tulbach-omgewing was daar 'n groot groep onder leiding van Oude-Ram Afrikaner. Konflik tussen hulle en die koloniale heersers het tot 'n uittog gelei, waarna hulle hulself in die Gariebdistrik gaan vestig het. Geen wonder nie die van Afrikaner kom veral vandag in die bruin gemeenskap voor nie. Baie is afstammelinge van Oude-Ram Afrikaner.
Die eerste politieke groepering wat in die laat 1800's in die bruin gemeenskap beslag gekry het, het hulself ook beskryf as die Kimberley Afrikaner Liga. Dis eers in die vroeë 20ste eeu dat die term Afrikaner deur wit Afrikaanssprekende nasionaliste toenemend verpolitiseer is en hulle dit begin benut het om eksklusief na wit Afrikaanssprekendes te verwys. In die proses is mense van gemengde afkoms nie net vervreem van die term Afrikaner nie, maar hulle is polities geneutraliseer en boonop geklassifiseer as kleurlinge. Geen wonder dat hierdie term net soos Afrikaanses vandag verpes word deur bruin mense en daarom ook 'n stille dood gesterf het.
Die term Afrikaner verwys dus histories na mense van gemengde afkoms wat hier aan die Kaap gebore is en wat geradbraakte Nederlands gepraat het. Van hulle nasate is deur Apartheidswetgewing as blank geklassifiseer en van hulle is as kleurling geklassifiseer. Wat 'n onreg!
Ter afsluiting: Tim du Plessis is dus reg as hy sê dat 'almal wat wil wees en sodanig aan hulself dink' is Afrikaners. Die geskiedenis bevestig dit. Óf dit in die hede en die toekoms dit wel so is en sal wees, sal afhang van die mate waartoe bruin en wit Afrikaanssprekendes die wig wat deur Apartheid veroorsaak is en seer van die verlede sal oorkom. Hef aan lê nog voor.
Lees ook Maretha Maartens en Isak Burger se reaksie.
Terme, soos enige mensgemaakte goed (feesdae, kulturele gebruike, huise, munisipaliteite en state), verander voortdurend van aard en inhoud. Kersfees het sy ontstaan as heidense viering van die draai van die seisoene in Noord-Europa. Dit is later met Christelike inhoud en betekenis gevul en vir 'n tyd lank het dit die koms van ons verlosser gedenk. Vandag is dit in die sekulêre wêreld hoofsaaklik 'n kommersiële fees wat hebsug en uitspattigheid gedenk. Afrikaner, as beskrywing van 'n volk, is eweneens 'n term wat oor tyd verander het en sekerlik sal verander. Die toekomstige inhoud van hierdie term sal egter bepaal word… Lees meer »
HOU OP OM ONS SPREEKTAAL VOOR TE SKRYF! 1 Netjies Gemsbok! Gewone sprekers gebruik "Afrikaners" en "Afrikaanses" uiteenlopend. Die term "Afrikaanses" kom reeds talle jare wyd in geskrifte voor. Kyk byvoorbeeld Beeld (1/2/2002) se artikel: "Afrikaanses, Afrika moet mekaar vind om bydrae te kan lewer", asook Jan-Jan Joubert se artikel in Beeld (17/10/2003) oor prof Jonanthan Jansen se pleidooie vir "Afrikaanses". 2 Sommige sprekers gebruik die term "Afrikaners" vir die 6 persent blanke Afrikaanssprekendes in Suid-Afrika. Ek sê nie dis reg of verkeerd nie; ek noem dit net as 'n feit wat ons moet respekteer. Een rede hoekom "Afrikaanses" gebruik… Lees meer »
Christo van der Rheede,
Het jy al 'n wit Xhosa gesien? of 'n wit Zulu? As jy vir my se daar is wit Zulus en Xhosas buiten die wat 'n afwyking van pigmentasie het eers dan kan jy 'n Afrikaner genoem word. Inteendeel dan kan ons ook na mekaar verwys as Xhosa's.
Afrikaners is 'n etniese groep, en 'n etniese groep het ook soortegelyke karaktertrekke soos bv. 'n wit, blas of swart vel. Ek stel voor jou hou by jou titel "Kleurling" selfs wikipedia stel dit so, gaan lees net 'n slag, hier is die skakel http://af.wikipedia.org/wiki/Kleurling
Sterkte met jou verwronge idees jong…
[Hallo Louis. Jou kommentaar is verwyder omdat dit bloot 'n gekopieerde Wikipedia-artikel was. Verwys asseblief na spesifieke dele van 'n bron of gebruik uittreksels daaruit om dit onder Maroela-lesers se aandag te bring. Die kommentaar-afdeling is nie geskik vir die algehele duplisering van ander bronne nie. ~Red.]