E-tol: Jou regte as motorisArgieffoto Die jongste aankondiging van die regime se sogenaamde wysigings aan die e-tolstelsel bevat verskeie ‘bangmaakelemente’ wat daarop gemik is om die verbruikersweerstand teen die aanvaarding van die stelsel finaal te knak. In die regering se wortel-en-sweep benadering het hulle egter nagelaat om na hulle eie regulasies in hierdie verband te kyk. Die dreigement dat motoriste nie toegelaat sal word om hulle voertuie se lisensies uit te neem as daar ŉ sogenaamde e-tolskuld uitstaande is nie, is onwettig en ek sal kortliks aantoon wat die ware toedrag van sake is. Eerstens mag die uitneem van ŉ geldige jaarlisensie (die sg. skyfie) slegs verhinder word in die volgende gevalle: Met vergunning van Justice Project South Africa haal ek graag aan: The practice of withholding licence discs because of outstanding traffic fines due to the existence of outstanding traffic fines issued under either the Criminal Procedure or AARTO Act or unpaid e-tolls is unlawful. Of late, there have been multiple claims that licence discs are being withheld due to outstanding e-tolls existing against the licensee’s name, and this, too, is completely unlawful since the legislation governing e-tolls makes no provision for this. Motoriste word dus aangemoedig om saam te werk om hierdie korrupte stelsel te laat sneuwel. Interessantheidshalwe kan ook vermeld word dat, soos die kredietkaart-tipe rybewyskontrak wat destyds aan ŉ Sweedse maatskappy, I D Kort, toegeken is en toe later deur Mac Maharaj en sy trawante (die Shaik-broers) “oorgeneem” is, was Mac ook betrokke in die e-tolfiasko deur sy vriendskap met Nazir Alli, Sanral se baas. Dit was juis Mac en Alli (laasgenoemde was toe ŉ hoofdirekteur by vervoer en Mac die minister) wat hierdie stelsel uitgedink het as nog ŉ goeie manier om kaderverryking verder uit te brei. Selfs vandag nog, genereer elke rybewys wat uitgeneem of hernu word, R45 vir Nkobi Holdings – een van Shabir Shaik se maatskappye. Wat die ander tolpaaie betref is Trac (Trans Africa Concessions) ook besig om goed te skep (55c per kilometer) op die pad tussen Pretoria en Nelspruit – sonder om hulle verpligtinge na te kom soos om voetgangers en losloperdiere van die pad af te hou. Slegs 43% van Trac se inkomste word vir instandhouding en padopgradering gebruik – die res gaan na ‘shareholders’, hier en oorsee. Met inagneming van die brandstofheffings, en ander belastings, is dit duidelik dat Sanral se e-tolstelsel daarop gemik is om ŉ oorsese maatskappy (wat by die wapenskandaal betrokke was) Kapsch Trafficom Sweden, nog verder te verryk. Dit spreek amper vanself dat verskeie senior ANC-amptenare by hierdie gerieflike ooreenkoms sal baat. Die vraag is dus: Is jy as motoris gereed om hierdie mense nog verder te verryk of gaan ons, soos die Amerikaanse koloniste tydens die Boston Tea Party, sê tot hiertoe en nie verder nie. Wat my betref, my belastings betaal reeds vir paaie, Nkandla, die instandhouding van die Zulu-‘koningshuis’ en ander vorme van verwerplike korrupsie. Die e-tolstelsel, in die woorde van ŉ bekende fliektitel, is A Bridge too Far.. *Bernard K Hellberg is reeds 20 jaar lank ‘n motorjoernalis en senior lid van die SA Motorskrywersgilde. Hy is ‘n alumnus van die PU vir CHO en skryf in sy persoonlike hoedanigheid)