October 2018 - Alzheimersiekte Webjoernaal
Ons huis, wat vir ons 'n veilige hawe was, het geleidelik en ongesiens 'n gevaarlike plek geword om in te woon.
Een oggend het ek my man in die kombuis aangetref met 'n brandende vadoek wat hy onder die kraan probeer blus het. Hoe maklik kon die ergste wat alle mense vrees nie hier gebeur het nie! 'n Huis in vlamme! …
Hy wou maar net sy vrou verras met 'n ete wanneer sy van haar afspraak terugkom. Gelukkkig het hy nog besef dat water vuur blus, maar vir hoe lank sou sy brein nog daardie konneksie kon maak?
Soos Alzheimersiekte vorder verswak die pasiënt se oordeelsvermoë sodanig dat verkeerde besluite geneem kan word. Dit kan groot skade veroorsaak en selfs die pasiënt se lewe in gevaar stel.
Hier volg 'n paar veranderings wat gemaak kan word om by te dra tot veiligheid in die huis:
Verwyder los matte om val te voorkom.
Hou deure gesluit en verwyder die sleutels.
Hou motorsleutels op 'n veilige plek.
Wasbak en badproppe moet op 'n geheime plek gebêre word om stromende water oor vloere te voorkom.
Suiker, koffie ens. kan dalk oor vloere verstrooi lê as dit nie weggesluit word nie.
Medikasie hoort agter 'n geslote deur.
Vuurhoutjies en aanstekers moet buite sig gebêre word.
Skerp messe kan skadelik en gevaarlik wees en moet op 'n veilige plek gehou word.
'n Huis met baie trappe kan onveilig wees vir 'n Alzheimerlyer omdat hulle balans verswak en hulle dus maklik val.
Omdat onhandigheid toeneem, en kortgebondenheid daarmee saam, word dit nodig om die alledaagse dinge makliker te maak. Ek moes geleidelik alles waarmee my man gesukkel het uitfaseer en vervang met praktiese, werkbare alternatiewe:
Veterskoene is verruil vir gemaklike insteekskoene.
Hemde met knopies is sover moontlik vermy.
Broeke sonder gespes, ritssluiters en gordels, soos sweetpakbroeke, was later net makliker om te hanteer.
Soos onhandigheid toegeneem het, het ons 'n vurk vir 'n lepel verruil.
Dit was later nodig om die bed te voorsien van 'n waterdigte oortreksel.
Onderklere is mettertyd vervang met doeke wat in die vorm van 'n netjiese broekie te koop is.
Dis ook belangrik om sosiale aanpassings te maak om die Alzheimerlyer se lewe vriendeliker en minder spanningsvol te maak:
Die groep gaste wat gereeld om ons tafel gekuier het, moes verskraal tot 'n enkele ou vriend of familielid. Rustige kuiers met net een of twee gaste het gewoonlik relatief goed verloop en gehelp om die lang ure korter te maak.
Ek het geleer om die tekens te lees en kuiergaste vriendelik te versoek om te groet as my Alzheimerman tekens van spanning of moegheid begin toon het.
Alzheimerlyers voel baie gou verlore of bang as hulle alleen gelaat word. Ons het my man sover moontlik deel gemaak van die daaglikse doen en late in en om die huis. Ek het agtergekom dat as ek normaal met hom gesels het, soos in die verlede, en hom betrek het by takies wat hy nog kon doen, dit hom rustig en gelukkig laat voel het. Dit was nie altyd maklik nie. Ek het soms gevoel asof ek weer terug is in die dae toe 'n vierjarige kindjie my wou help met grootmens-take. Geduld o geduld!
Wanneer 'n Alzheimerpasient sukkel met 'n taak moet daar op 'n rustige en geduldige manier hulp aangebied word. Spierkoördinasie neem geleidelik af en onhandigheid word 'n onafwendbare werklikheid.
Dit is soms moeilik, maar ons moet dag vir dag poog om ons Azheimergeliefde te omring met liefde en geborgenheid. Vir ons is dit 'n moeilike pad, en ons kan hulp kry, planne maak en stappe neem om die situasie so goed moontlik te hanteer. Vir hulle egter, is dit 'n pad van verwarring, onsekerheid en soms vrees, waaroor hulle geen beheer het nie.
Omdat Alzheimersiekte 'n permanente inwoner word, moet ons leer om aanpassings en innoverende planne te maak, sodat elke nuwe uitdaging suksesvol hanteer kan word. Jy kan dit doen. Jy is meer kreatief as wat jy dink!