Die Internasionale Monetêre Fonds (IMF) doen gereeld ’n evaluasie van lidlande se ekonomie en doen aanbevelings om beleid reg te stel. Dit het ten doel om ekonomiese groei en finansiële stabiliteit te bevorder sodat die IMF nie betrokke hoef te raak as ’n land se skuld hand uitruk nie.
Indien ’n mens na die IMF se jongste verslag oor Suid-Afrika se ekonomie kyk en die druk wat daar op die ANC is om belastingkoerse te verlaag en salarisverhogings te gee (waarvoor daar nie geld is nie), is dit net kwessie van tyd voor die land die IMF noodgedwonge om finansiële bystand sal moet vra.
En as die Brics-lande, spesifiek China, wat sy ekonomie besonder goed bestuur, ook geld aan Suid-Afrika leen, sal dit met streng beleidsvoorskrifte gepaardgaan. Dit kan die land se redding uit ’n onverwagse oord wees. Die jongste IMF-verslag volg kort ná die veelbesproke Brics-leiersberaad in Suid-Afrika.
Afgesien van die feit dat Suid-Afrika se ekonomie heelwat kleiner as dié van die ander lande in die groep is, is daar tog sekere aanwysers wat ons kan gebruik om die land se ekonomie binne die groepering te posisioneer.
Indien hulle dit kan regkry om die ANC te leer van ordentlike ekonomiese beleid wat groei en werk skep en van die bestuur van staatsfinansies, kan dit Suid-Afrika se redding wees. Teen dié agtergrond is dit goed om te let op die ekonomiese aanwysers van die Brics-lande en hoe Suid-Afrika vergelyk (tabel).
Wanneer dit by die jongste ekonomiese groeikoers kom, is Suid-Afrika verreweg die swakste presteerder. Dit geld ook die land se baie hoë amptelike werkloosheidsyfer teenoor dié van die ander lande. Suid-Afrika se tekort op die handelsrekening is ook die grootste van die lidlande, wat buitelandse beleggers afskrik.
Die ander groot verskil is dat die Suid-Afrikaanse Regering en staatsondernemings geld leen om salarisse te betaal (soos ’n besigheid wat geld leen om lopende uitgawes te betaal). Dit word nie belê in infrastruktuur wat toekomstige ekonomiese groei en werk skep waarmee die skuld gediens kan word nie.
Teen dié agtergrond verwag die IMF nie juis sterk ekonomiese groei en ’n verbetering in die ekonomie in die volgende jaar of wat nie. Inteendeel, hy meen die kans op ’n daling is groter as die groeimoontlikhede.
Die kans op ’n vinnige beleidsommekeer en beleidsekerheid is ook maar skraal met die ANC wat verkiesingpraatjies maak en geen moeilike, fundamentele veranderinge gaan maak nie. Indien die probleme wat hy uitwys, in die afsienbare toekoms egter suksesvol getakel kan word, meen die IMF sake kan heelwat verbeter, maar risiko’s vir ’n verswakking lyk meer prominent.
Suid-Afrika sal hom dus moet regmaak vir nog ’n jaar of drie se stadige ekonomiese groei, werkloosheid, misdaad en populistiese beleidsuitsprake. Die debat wat ons in die landbou moet voer, is hoe ons ons besighede gaan herposisioneer om steeds ’n aanvaarbare rendement op kapitaal te kry.
Die feit is daar is sowat 50 miljoen mense in stede (as jy werk op ’n bevolking van 70 miljoen) wat kommersiële hoeveelhede kos van winkelrakke moet koop. Die staat het nie geld om kos in te voer nie. Daar is dus ’n plaaslike mark vir voedselprodukte, en met die swak rand is die uitvoer van byvoorbeeld vrugte, neute en wol ook heel lonend.