Plaasmoorde en eiendomsregte ook in Vlaandere bespreekDr. Heinrich Matthee. Foto: Verskaf. Kort voor Peter Dutton, die Australiese minister van binnelandse sake, gesê het sy departement ondersoek maniere om wit Suid-Afrikaanse boere te help om vinniger na dié land te emigreer, het die Nieuw-Vlaamse Alliantie (N-VA) ook ’n seminaar by die Belgiese parlement in Brussel gehou oor plaasmoorde én die ANC se beleid van eiendomsonteiening sonder vergoeding daartydens bespreek. Die N-VA is die grootste party in Vlaandere en deel van die Belgiese koalisieregering. Boonop het die amptelike Vlaamse Radio en TV-omroeporganisasie ná die byeenkoms Dinsdag vir die eerste keer in jare dekking gegee aan die gebeure. Die byeenkoms is ingelei deur Mark Andries, die stafhoof van die Vlaamse streekpremier, Geert Bourgeois. Sy optrede was ’n belangrike teken van besorgdheid by die Vlaamse regering oor die situasie in Suid-Afrika. Andries, wat Suid-Afrika en sy geskiedenis goed ken, het die historiese bande tussen Vlaandere en Suid-Afrika onderhoudend uitgebeeld. Daarna het Heinrich Matthee, ’n politieke ontleder vir bedryfsinstellings, die plaasmoorde en die ANC se onteieningsbeleid in besonderhede bespreek. Hy het die skokkende gebeure rondom die moorde op Willemien Potgieter, Sue Howarth, Loryn Tsiloane en Joubert Conradie beskryf. Die vele uitdagings van landbou in Suid-Afrika en die situasie van bedreigdheid op talle plase is ook genoem. Die gehoor het met skok en ontsteltenis reageer op die hoë getalle van plaasaanvalle en plaasmoorde. Matthee het beklemtoon dat die Europese media meer aandag behoort te gee aan hierdie skendings van menseregte en burgerregte, waaronder boere en werkers uit alle groepe ly. Matthee het verder die politieke dryfvere beskryf agter die ANC se onteieningsbeleid by sy kongres in Desember 2017 en in die parlement in Februarie 2018. “Die ANC probeer reeds jare lank deur die dominate eenpartystaat sy greep op die privaat sektor en burgers se bates vergroot. Dit is sigbaar in vorige wetgewing. Die sakekamers van Europese en Amerikaanse bedryfsinstellings het al hulle kommer oor hierdie tendens uitgespreek. “Die ANC het baie munisipale betrekkings of posisies en dus toegang tot bronne in 2016 verloor. Die ANC is ook diep verdeeld, want mense stry oor betrekkings en bronne. Hulle wil daarby die steun van nuwe kiesersgenerasies tydens die 2019-verkiesing verkry.” Matthee meen die verswakking van eiendomsregte sal die ANC meer kans gee vir selfverryking binne ’n stagnerende ekonomie. “Die ANC se wanbestuur oor jare het reeds groot onveiligheid en ŉ ekonomies lae status verseker. Nou gebruik die ANC sy eie wanbestuur ook in grondsake as alibi waarom die Grondwet en eiendomsregte verswak moet word.” Volgens Matthee berus die Grondwet op ’n vredesverdrag uit die 1990’s. Volgens die Grondwet kan grondhervorming plaasvind, maar met behoud van eiendomsregte. Dit is ook steeds prakties moontlik. Die ANC se aandrang om nietemin die Grondwet te wysig en eiendomsregte te verswak, verbreek wesenlik die vredesverdrag van die 1990’s. “Dit laat die Nasionale Demokratiese Rewolusie voortrol. Dit is dan ook waarom FW de Klerk in Januarie 2018 verklaar het dat die Afrikaners en ander groepe nou op hulle eie is. Die ANC se gedrag sal verdere spanning plaas tussen die vele groepe in Suid-Afrika.” Matthee het genoem dat verskillende Europese rolspelers ’n positiewe rol kan speel. Meer media-aandag, die bou van kultuur- en opvoedingsbande, druk op die ANC oor burgerregte en eiendomsregte, en projekte met gemeenskapsorganisasies sou moontlikhede wees. Die N-VA-gasheer en N-VA-parlementslid, Peter Luykx, het die byeenkoms soos volg afgesluit: “Die plaasmoorde in Suid-Afrika is een beklemmende problematiek wat nog veel te onderbelig word in die media en beleidskringe.” Hy meen dit is belangrik dat ŉ regerende party in Europa hom hieroor uitspreek. Dit word verwag dat hierdie tema voortaan meer aandag sal kry in Vlaandere en ander lande in Europa.