'n POSPAR MA STAAN HAAR ONTLUIKENDE TIENER BY
Written by webmeester on June 15, 2009 . Posted in Positiewe Ouerskap
Ek vertel vandag, soos ek beloof het, wat 'n jong tiener se ma vertel oor wat sy doen om dié fase die hoof te bied. En ja, POSPAR-opleiding vrywaar nie jou kind van tipiese tienergedrag nie. Dit help jou wel om 'n 'n siening te ontwikkel oor hoe dit hanteer kan word en gee vir jou "gereedskap" daarvoor.
Sy vind dat Elmien meteens begin het om anders op te tree as voorheen.
Eerstens het sy periodiek onbeheerste emosionele uitbarstings. Ma Christa tree dan empaties, maar beslis op: "Ek weet dat jy 'n behoefte het om te skree, maar ek wil dit nie in my ruimte hê nie. Jy is welkom om na jou kamer te gaan om te skree." Sy het ook, by 'n ander geleentheid, toe daar 'n goeie oomblik tussen hulle was, haar begrip vir die uitbarstings uitgespreek en met Elmien ooreengekom dat sy enige tyd, as sy voel dat sy haarself nie kan beheer nie, na haar kamer mag gaan en dat niemand haar sal aanspreek as sy daar raas en te kere gaan nie. Sy vind dat dit nodig is om aan haar kind ruimte te gee om uitbarstings te hê.
Sy deel ook haar wenke in dié verband met ons: "Moenie met die kind wat 'n uitbarsting het in 'n gesprek of redenasie gaan nie. Die kind is nie op daardie stadium in staat om logies te dink nie. Dit is onnodig om jou eie emosionele energie te vermors op die situasie nie. Sien eerder die uitbarsting vir wat dit is, naamlik die reaksie van 'n kind wat verwar word deur al die veranderinge wat in haar plaasvind. Dit gaan verby."
Tweedens vind ma Christa dat Elmien skielik vergeetagtig en verstrooid is – veel meer as ooit tevore. Sy sê ook dat dagdroom op die oomblik vir haar die heel lekkerste aktiwiteit is. Elmien vergeet skielik haar sportklere of boeke by die huis en dit is vir haar 'n verleentheid.
Christa het Elmien met POSPAR dissipline grootgemaak: Sy het vir haar keuses met logiese gevolge gegee en het haar laat ervaar dat gedrag gevolge het en dat as jy onverstandig optree, jy verantwoordelikheid moet aanvaar vir die gevolge van jou gedrag. As sy byvoorbeeld haar kosblik tuis vergeet het, moes sy die gevolge dra – Ma het nie huis toe gery om die kosblik te gaan haal nie. Hier aan die begin van Elmien se puberteit vind sy egter dat dit nodig is om 'n bietjie skiet te gee, haar kind meer te ondersteun en om nie rigied te wees nie. Sy verstaan dat die vergeetagtigheid deel van haar huidige verwarring is en het aan 'n manier gedink om haar kind te help "to save face". Sy vra nou elke oggend as hulle ontbyt eet vir Elmien wat sy alles by die skool aan het: As sy netbal speel en die klere daarvoor vergeet het, kan sy dit gou gaan haal. Voordat sy by die deur uitgaan vra sy ook vrae soos: Het jy tande geborsel? Het jy jou kosblik? Het jy jou hare gekam? ensovoorts. Hulle het ook ooreengekom dat sy Elmien soggens 15 minute vroeër wakker maak sodat sy 'n bietjie kan dagdroom.
Derdens het Elmien meer bewus geraak van haar voorkoms. Sy wou byvoorbeeld vir haar 'n lipstiffie koop. Hulle is toe op 'n inkopietog en by die eerste plek het die lipstiffie R60 gekos. Wetende dat Elmien nog glad reg was vir die lipstiffie-fase nie en waarskynlik net sou eksperimenteer, is hulle na 'n volgende winkel waar hulle een vir R10 gekoop het. Toe sy na twee probeerslae belang verloor het, was die skade nie te groot nie. Die reël bly staan dat sulke luukses uit haar sakgeld gekoop word. Sy wou ook graag vir massering gaan en Christa masseer nou self elke aand die lyfie laventelolie te masseer. Dit maak Elmien rustig en verstewig hulle verhouding.
Written by webmeester on May 25, 2009 . Posted in Positiewe Ouerskap
Gedurende die laaste week of twee het 3 verskillende ouers met my gepraat oor hulle kinders, toevallig almal dogters, wat skielik "anders" is as voorheen. Hoewel nog 'n bietjie jonk daarvoor, vermoed hulle dat dit "tienergedrag" is.
Hulle is waarskynlik reg, want volgens die Wêreld-Gesondheidsorganisasie begin puberteit vandag vroeër as ooit tevore, en wel rondom 10 jaar. Waarom? Ons het nog nie al die antwoorde nie. Onlangs het iemand genoem dat hulle vermoed al die hormone wat kinders saam met hulle kos inkry, 'n rol kan speel. Dink maar aan waarmee hoenders deesdae gevoer word (ek neem egter nie verantwoordelikheid vir die uitspraak nie). Feit bly dat kinders "beroof" is van 'n latente fase tussen kind wees en puberteit waar die puberteit nog sluimerend was. Dit sal egter nie help om die hoenderboere of wie ook al te beskuldig nie. Die hedendaagse ouer staan voor die uitdaging om die situasie te hanteer.
Hoekom verander liewe kinders meteens in vreemde, moeilike wesens? Kom ons kyk waar puberteit en adolessensie vandaan kom:
Puberteit verwys na die fisiese veranderinge wat plaasvind om die kind te verander in 'n seksueel ontwikkelde wese. Die brein en die pituïtêre klier stel hormone vry wat die voortplantingsorgane van seuns en dogters reguleer. Die proses se aanvang verskil van persoon tot persoon en dit kan van een tot ses jaar duur.
Adolessensie verwys na al die ander veranderinge- emosioneel, sielkundig, sosiaal en kognitief wat kort op aanvang van die puberteit volg.
Die effek van hierdie gebeure op die ontluikende tiener kan vergelyk word met 'n serebrale sikloon. Die adolessent struikel te midde van die sikloon voort op sy of haar ontwikkelingspad, sonder 'n kaart of kompas. Daar ontstaan konflik met ouers, broers en susters en hulle is besorg oor "peers", die skool, hulle voorkoms en veiligheid. Drukgroepe speel 'n belangrike rol.
'n Groot komplikasie vir beide ouer en tiener is dat die brein nie teen dieselfde tempo verander as die liggaam nie. Die ouer ervaar dat die adolessent nie noodwendig na rede luister nie en buie verander teen die spoed van lig. 'n Emosionele uitbarsting kan gevolg word deur 'n periode waarin hy of sy hulle "ou self" is. Hoe verwarrend!
Ouers weet dikwels nie vorentoe of agtertoe nie, maar kan ook nie anders as om simpatie te hê met die dilemma waarin die kind ongevraag as gevolg van al die liggaamlike veranderinge beland nie. Ons weet nou ten minste dat hulle "abnormale" gedrag, "normaal" is vir hulle ouderdom.
Volgende keer gesels ons met die drie gemelde ouerpare en met ander ouers wat wil saam gesels oor hoe hulle die saak die hoof bied.
Written by webmeester on May 11, 2009 . Posted in Positiewe Ouerskap
Gee 'n ek-boodskap: Druk jou afkeuring op 'n besliste manier uit en gee 'n rede oor waarom jy so voel, maar sonder om die kind se persoonlikheid aan te tas:
Straf: Ma: "Jy gaan soos 'n mal ding te kere. Wag net tot jou pa vanaand by die huis kom dan sal jy sien wat gebeur,"
Alternatief: Ma (sy praat beheersd en ernstig): "Dit Maak my baie skaam en kwaad as jy so te kere gaan, want dit ontstel die ander mense wat inkopies doen en jy kan iemand seermaak. Jy kan my help as jy vir ons drie lekker lemoene uitsoek."
Gee 'n keuse.
Jannie hou aan om tussen die rakke rond te hardloop.
Straf: Ma: "As jy aanhou hardloop gee ek jou 'n pak."
Alternatief: "Mense hardloop nie in winkels rond nie. Jannie, jy het 'n keuse: Jy loop saam met my of ek tel jou in die waentjie. Jy kan self besluit wat jy gaan doen."
Gaan oor tot aksie:
Jannie hou aan met hardloop.
Straf: Ma: gee vir Jannie 'n stywe klap.
Alternatief: Ma tel Jannie in die trollie en sê met 'n kalm maar besliste stem: "Ek sien jy het gekies om in die waentjie te sit."
Laat die kind die gevolge van sy gedrag dra:
('n Week later) Ma: "Jannie, ek gaan winkel toe.
Jannie: "Ek wil saamgaan."
Ma: "Nie vandag nie."
Jannie: "Hoekom nie?"
Ma: "Hoe dink jy?"
Jannie: "Omdat ek in die winkel rondgehardloop het."
Ma: "Reg geraai".
Jannie: "Ek sal nie weer nie. Gee my nog 'n kans."
Ma: "Jy kan volgende keer weer probeer."
Voorbeelde uit: "How to talk so kids will listen and listen so kids will talk": Adele Faber and Elaine Mazlish
DAAR IS PRYS ÉN PRYS – DIE EEN MANIER IS BETER AS DIE ANDER
Written by webmeester on May 5, 2009 . Posted in Positiewe Ouerskap
Wat moet ons vermy? Dit is vir die kind 'n verleentheid as sy persoonlikheid geprys word en woorde soos jy is wonderlik, ongelooflik, 'n regte engel, so vrygewig of 'n staatmaker gebruik word.
Lof moet eerder te make hê met sy pogings en met wat hy bereik. As hy sulke terugvoer kry, begin hy vanself goed voel oor sy homself.
Gertjie, sewe jaar oud het sy pa gehelp om 'n klipmuurtjie in die tuin te pak. Hy het die klippe aangedra:
Pa: "Die klippe is nogal swaar."
Gertjie (trots): "Ek kan hulle optel en dra."
Pa: "'n Mens moet nogal vasbyt om sulke swaar klippe te dra."
Gertjie: "Ek kan. Ek is sterk!"
In kontras hiermee sou die kind nie dieselfde afleiding oor homself kon maak sy pa die volgende sou gesê het nie:
"Jy is my staatmaker"
"Jy is ongelooflik"
"Jy is wonderlik"
Die geheim? Beskryf op 'n realistiese manier wat die kind reg gedoen het en vermy dit om sy persoonlikheid te prys.