Onteieningswet – die rooi ligte flikker(Argieffoto: pixabay) Die publiek het tot 10 Februarie 2021 geleentheid om kommentaar te lewer oor die Onteieningswetsontwerp. Wat kommerwekkend is, is dat die gemiddelde mens nie besef hoe gevaarlik hierdie voorgestelde wet is nie, en hoe belangrik dit is om daarop kommentaar lewer. In die verlede het die ANC met slim woordspeling groot veranderinge deurgevoer wat ’n wesenlike invloed op die Suid-Afrikaanse samelewing het. Kyk maar net na die nasionalisering van mineraal- en waterregte. Met die slim woorde het hulle in praktyk die regte van bestaande wettige eienaars weggeneem of so gereguleer dat dit tot groot skade gelei het. Dis ook nie anders met die Onteieningswetsontwerp nie. Die motivering is hier telkens dat die Grondwet in art. 25 bepaal dat enige eiendom deur middel van ’n wet onteien kan word in die openbare belang. Openbare belang word dan omskryf as die nasie se verbintenis tot grondhervorming en ook hervormings wat gelyke toegang tot Suid-Afrika se hulpbronne sal bewerkstellig. Die Grondwet se art. 25 (4) noem duidelik dat eiendom nie tot net grond beperk word nie. Die implikasie is verreikend en moet bygereken word wanneer daar in die voorgestelde wetsontwerp na eiendom verwys word. Ter stawing word daar in die wetsontwerp dan ook telkemale aangedui, “…if the property is land…”. Dit impliseer mos baie duidelik dat bepaalde handelinge voorgestel word vir grond, maar dat ander eiendom hier ook geldig is. Ons moet nie naïef wees oor die volle implikasie van hierdie wet nie. Al word sekere eiendom wat vir onteiening teen ’n nulkoers in aanmerking kan kom, gespesifiseer, sluit dit ook sekere kategorieë van staatsgrond in. Hoe onteien die regering iets wat hulle reeds besit? Dis mos eenvoudig belaglik. Grond wat nie benut word nie en wat vir spekulasiedoeleindes besit word, word ook uitgesonder. Wie neem hieroor ’n besluit? Wat behels die niebenutting van grond? Die belangrikste gedeelte rondom hierdie sin in die wetsontwerp waar die kategorieë wat vir nulvergoeding oorweeg kan word aangedui word, is egter dat die nulvergoeding nie noodwendig tot hierdie kategorieë beperk word nie. Die wetsontwerp is so vaag en wyd as moontlik geskryf – so reg in die kraal van die ANC-regering wat nou al bewys het dat hulle enige wetgewing so sal interpreteer dat hulle spesifieke ideologieë daarmee kan vestig. Ongeag die gevolge. Sodra die beginsel van privaat besitreg op enige wyse geskend word, is dit daarna ‘n maklike pad om met enige eiendom te maak soos hulle dit goeddink, onder die vaandel van openbare belang, en sonder vergoeding. Suid-Afrika het reeds voor Covid-19 die land bereik het, ’n ekonomiese insinking beleef en dit is deur die pandemie verdiep. Werkloosheid, en daarom ook armoede, is buite beheer. Dit is slegs drastiese ekonomiese groei wat tot ’n positiewe uitkoms kan lei. Maar, indien die regering volhard om die Onteieningswet deur te voer en daarmee in staat is om bates sonder vergoeding te vat, lyk dit darem baie na diefstal. Veral deur die oë van rasionele beleggers wat op groot skaal in die land kan belê. Laasgenoemde is natuurlik die enigste oplossing om die Suid-Afrikaanse ekonomie te red. Die belangrikheid van privaat besitreg kan nie genoeg as die basis waarop die ekonomie suksesvol funksioneer, beklemtoon word nie. Die ANC is met hierdie ideologies-gedrewe stuk wetgewing besig om die inwoners van Suid-Afrika se toekoms te steel. As die party dan so danig bekommerd is oor bemagtiging, waarom ontvang die eienaars van HOP-huise steeds nie die titelaktes vir die eiendom nie? Enige persoon of instansie wat enigsins hoop oor het vir ons land en sy mense sal met al hul vermoë hierdie drakoniese stuk wetgewing teëstaan. Die TLU SA sal versoek om buiten skriftelike kommentaar oor die wetsontwerp, ook ’n voorlegging aan die parlementêre komitee aan te bied. Ondersteuners kan hul kommentaar aan die TLU SA stuur om by hierdie voorlegging in te sluit.