Daar bestaan weinige – selfs geen – betroubare biografiese inligting oor die profeet nie. Sommige van die gathas is wel in sy naam geskryf en verwys na persoonlike gebeure in sy lewe of verwoord innige persoonlike gebede, maar hoe betroubaar dit is, is moeilik te peil. Ook sy geboortedatum wissel tussen enigiets van 1750 tot 500 vC – maar die koningsinskripsies wat uit hierdie tyd dateer, meld niks oor die lewe en werk van ‘n profeet genaamd Zoroaster nie. Deesdae aanvaar die meeste geleerdes ‘n gemiddelde en reken dat hy iewers tussen die elfde of die tiende eeu vC geleef het.
Die Persies/Iranese volksgodsdiens het deur die loop van ‘n duisend jaar voor Christus bepaade kenmerke aangeneem wat toegeskryf kan word aan die verkondiging van die genoemde invloedryke profeet, Zoroaster. Die kern van sy leer is Ahura Mazda. Hy is die enigste en soewereine god, skepper van die wêreld en heerser oor die geskiedenis. Hy is oneindig wys en alwetend tot so ‘n mate dat hy alles weet nog voordat dit gebeur. Hy is sinoniem met waarheid en geregtigheid, en word ook met son en lig geïdentifiseer. Waarheid en geregtigheid is wat Ahura Mazda vir die geskape wêreld beplan, maar ongelukkig word die goeie orde bedreig deur Angra Mainyu – die bose gees van die leuen. (Angra Mainyu is Avestan vir ‘bose gees’ – in Middel-Persies word hy Ahriman genoem.)
In die sigbare wêreld is dit nie altyd duidelik wie die kant van die waarheid en wie die kant van die leuen gekies het nie. Die kosmiese stryd sal egter tot aan die einde van die tyd voortduur. Ahura Mazda sal uiteindelik vir Angra Mainyu beslissend verslaan, en ‘n nuwe orde daarstel. Dan sal elke mens – ook die gestorwenes – persoonlik na gelang van sy of haar keuse geoordeel word. Ahura Mazda se volgelinge sal uit die dood opstaan en saam met hom in die nuwe wêreld vir ewig lewe. Vir Angra Mainyu, sy daēvas en sy volgelinge, wag daar vuur en ellende.
Dis verder duidelik dat Ahura Mazda nie die drywende krag agter die opkomende Persiese mag in 600-400 vC – die Agemeniede – was nie. Ofskoon hulle trots op hul god was, het hulle nooit oorloë in sy naam gevoer nie, en het hulle ook nie van ander volke verwag om hom te vereer nie. Geloof in Ahura Mazda is ‘n persoonlike saak. Dit is ook interessant dat die Perse, in teenstelling met die ander Semitiese volke, Ahura Mazda nooit met koninklike titels vereer het nie. Hulle het hom beskryf as skepper, stralend, heiligste gees, wysste, mees geregtige – maar nooit ‘koning’ of ‘vors’ nie. Omgekeer het die Persiese koning ook nie sy amp vanuit goddelike sfeer ontvang nie.
Die ryklik geskakeerde wêreld van die Oud-Persiese kultuur vorm die agtergrond en konteks vir die teologie van die na-eksiliese gemeenskap. Hier was ‘n voorbeeld van bepaalde geloofsopvattinge en ‘n wêreldbeeld, wat ons ook in die tekste van die Hebreeuse en Aramese Bybel teëkom. Inderdaad, gedurende hierdie tydperk het die grootste gedeelte van die Ou Testament soos ons dit vandag het, sy beslag gekry en vorm aangeneem. Uiteraard het die Joodse geleerdes nie alles klakkeloos oorgeneem nie: daar was ‘n proses van interpretasie en herinterpretasie by hul reeds bestaande geloof. Sekere elemente is selfs verwerp: die Ou Testament ken byvoorbeeld nie ‘n dualistiese leer van die stryd tussen ‘n goeie en ‘n bose mag nie. Nogtans was die tydperk van die Perse ‘n beslissende tydperk vir die Jodedom, en die spore wat hul denke, kultuur en godsdiens op die Jode nagelaat het, mag nie geringskap word nie.