Kommer oor misdaad op grens van Lesotho, SAVermeende veediewe is in Maart in hegtenis as deel van ‘n oorgrensoperasie deur die polisie van Phuthaditjhaba in die Vrystaat. (Foto: ANA) Die Suid-Afrikaanse Nasionale Weermag (SANW) bestee meer as R88 miljoen per jaar aan die salarisse van 370 soldate wat op die grens van Lesotho en Suid-Afrika ontplooi is. Tog lyk dit nou of dié soldate se pogings nie ’n duit se verskil aan die misdaadsituasie, waaronder veediefstal en plaasaanvalle, op die grens maak nie. George Michalakis, DA-LP verantwoordelik vir veiligheid en sekuriteit in die Nasionale Raad van Provinsies, het vandeesweek gesê daar is die afgelope drie jaar 431 inhegtenisnemings op die grens van sowat 900 km gemaak. Nosiviwe Mapisa-Nqakula, minister van verdediging en militêre verdediging, het dit in antwoord op ’n parlementêre vraag deur die DA onthul. Volgens Michalakis stem hierdie statistieke egter nie ooreen met die statistieke van die Suid-Afrikaanse Polisiediens (SAPD) rakende die 13 polisiestasies langs die Vrystaatse grens of met die groot aantal veediefstalsake wat boere ervaar nie. Elf van die 17 brandpunte vir veediefstal langs die grens is in die Vrystaat geleë, wys Michalakis daarop. Volgens Vrystaat Landbou (VL) het oorgrensmisdaad gevolglik al meer as 500 boere genoop om boerdery te staak. Die misdaad sluit boonop nie net veediefstal in nie, maar ook ernstige geweldsmisdade soos plaasaanvalle. Vermeende veediewe is in Maart in hegtenis as deel van ‘n oorgrensoperasie deur die polisie van Phuthaditjhaba in die Vrystaat. (Foto: ANA) “In ŉ kwessie van 12 dae het drie plaasaanvalle voorgekom by Kommissiepoort, Zastron en in die Boesmanskop-area,” het Francois Wilken, president van VL, in Julie vanjaar gesê kort nadat Daleen van der Hoven, vermoedelik in haar 80’s, in haar plaashuis in die omgewing van Zastron oorval, vasgebind en aangerand is voordat sy in haar motor gelaai en na die Lesotho-grens ontvoer is. Maroela Media het vroeër berig die verdagtes het haar hier gelos. Van der Hoven, wat die omgewing goed ken, het die grens oorgesteek en hulp gaan soek by inwoners. “Sulke aanvalle dra grootliks daartoe by dat boere hul plase verlaat en ophou boer en die grensbuffer al verder na die binneland skuif,” het Wilken ná die voorval gesê. “Wat Lesotho betref blyk dit dat politieke onstabiliteit en die feit dat baie Lesotho-burgers nie kan terugkeer werk toe in Suid-Afrika nie, asook die tekort aan basiese voedsel, die groot dryfvere vir oorgrensmisdade is.” Michalakis sê oorgrensmisdaad het ’n verwoestende uitwerking op gevestigde en opkomende boere, sowel as op die ekonomie van die Oos-Vrystaat. Soldate op die grens Om sake te vererger het die DA volgens Michalakis rede om te glo dat ondanks die feit dat soldate van die SANW inhegtenisnemings op die grens maak, baie dossiere nie eens oopgemaak word wanneer dit aan die polisie oorhandig word nie. Michalakis en Roy Jankielsohn, DA-leier in die Vrystaat, het tydens ŉ onlangse besoek aan die grens bevind dit is heeltemal oop en daar was slegs twee soldate wat langs ŉ kruising ŉ entjie van die grens af gesit het. Die DA ontvang boonop by geleentheid klagtes oor wanordelike optrede van die soldate wat langs die grens gestasioneer is. Argieffoto ter illustrasie. (Foto: ANA) “Die Suid-Afrikaanse regering se versuim om op te tree teen oorgrensmisdaad het ŉ negatiewe impak op die goeie verhouding tussen wetsgehoorsame burgers van albei lande wat ons nie kan bekostig nie,” sê Michalakis nou. Leona Kleynhans, DA-LP in die Vrystaat, het intussen die voorsitter van die portefeuljekomitee van polisie versoek vir ŉ volledige inligtingsessie deur die provinsiale polisiekommissaris rakende die oorgrensmisdaad tussen Lesotho en Suid-Afrika. Die opposisieparty beplan ook om met Naledi Pandor, minister van internasionale betrekkinge en samewerking, te praat oor die moontlikheid vir ’n bilaterale ooreenkoms tussen Suid-Afrika en Lesotho vir die gebruik van hommeltuie en ander tegnologie vir grenspatrollies. “Die regering het getoon dat daar hulpbronne beskikbaar is. Hy moet nou sorg dat hierdie hulpbronne nie vermors word nie, maar effektief gebruik word om Suid-Afrikaners en hul eiendom teen oorgrensmisdaad te beskerm.”