Die Windhoekse kliniese sielkundige dr. Shaun Whittaker sê tydens tydperke van oorlog kan dit gebeur dat 'n ma haar kind “uit liefde” om die lewe bring om hulle uit daardie ellende te bevry.
Whittaker sê hy glo Seas het gehoop sy en Owoseb sou versoen kon word, maar dat die wending met sy seun se geboorte haar waarskynlik laat besef het daardie deur is nou toe. “Dit (die keisersnit) was die 'trigger'. Sy het geweet hy (Owoseb) was lief vir Ava en dit was haar manier om hom seer te maak.”
Die sielkundige sê korrektiewe owerhede moet daarop bedag wees dat Seas waarskynlik steeds 'n selfdoodrisiko is en fyn dopgehou moet word. Sy het nadat Ava gesterf het, glo probeer om haar eie lewe te neem hoewel regter Christie Liebenberg verlede week in die ­Windhoekse hoërhof gesê het dit het nie gelyk asof sy 'n ernstige poging aangewend het nie.
Whittaker sê as Seas sterf, sal dit nie die tragedie van Ava se dood ongedaan maak nie. “Die owerhede moet op hul hoede wees. Dit help nie om nog 'n tragedie te voeg by die ander een nie.”
Haar optrede “druis in teen alle verwagtings wat ons het oor 'n moeder se plek”, sê Whittaker. “Die samelewing stuur ongelukkig té veel die boodskap uit dat geweld dinge kan oplos. Ons moet die boodskap uitstuur dat daar lewe is ná 'n liefdesverhouding wat ten einde loop. Ons het vir Ava gefaal deur nie die ­gevaartekens te sien nie.”
Sy sê sy wil nie mense verkwalik nie, maar Seas het oor 'n uitgebreide tydperk vóór die tragedie gedrag geopenbaar wat as rooi vlae aandag moes getrek het.
Onder meer was daar 'n geskiedenis van uitdagings met haar geestesgesondheid, sê Theron, 'n ervare maatskaplike werker.
Seas het in die verlede reeds haar eie lewe probeer neem én daar was aanduidings dat sy sukkel om verwerping te verwerk.
Hoewel sy en Owoseb hulle destyds ­onafhanklik tot die howe gewend het om beskermingsbevele teen mekaar te bekom, moes daar ingegryp gewees het om hulle om 'n tafel te kry om hulle ­geskille opbouend te besleg, sê sy.
Hy beskou haar nie as 'n selfdood­risiko nie, sê hy. Teen die afgelope Woensdag het Seas nog geen aanduiding gegee dat sy teen die vonnisoplegging wil appelleer nie, sê Dube.
Prof. Nico Horn, regsdosent verbonde aan die Universiteit van Namibië (Unam), reken die hof kon meer waarde geheg het aan die trauma wat Seas aanvoer sy ervaar het. Maar, sê hy, die vonnis is tog geregverdig. “Die beskuldigde is deur 'n psigiater ondersoek en geskik bevind om verhoor te word. Met ander woorde, sy is nie geestelik versteurd nie en was bewus van wat sy gedoen het. In die regte sê ons sy was toerekeningsvatbaar. Die hof kon meer waarde geheg het aan haar trauma en die effek op haar oordeelsvermoë. Maar die mediese en psigiatriese ­getuienis was sterk genoeg vir die hof om dit nie in ag te neem nie. Gesien uit dié hoek is 25 jaar geregverdig.”
Die Engelse dagblad The Namibian het in Oktober verlede jaar berig oor 'n 31-jarige vrou wat haar seun (10) se keel en geslagsorgane met 'n onbekende voorwerp afgesny het.
Tydens Oktober 2014 het dieselfde koerant berig oor 'n onderwyseres van Ongwediva wat na bewering haar 26-jarige gestremde dogter met 'n panga doodgekap en toe die lyk verbrand het.
In die week wat Ava dood is, het die minister van armoedeverligting en maatskaplike welsyn, biskop Zephania Kameeta, gevra dat 'n nasionale konferensie belê word wat lig werp op geestesgesondheid, omdat hy reken dit is waar ons die pad byster geraak het.
Volgens 'n artikel op Psychiatry TM, 'n gesaghebbende aanlyn bron vir psigiaters, is vroue wat hul kinders vermoor, gemiddeld 29 jaar oud, hul slagoffers nagenoeg 3,2 jaar oud en geestes­ongesteldhede en selfdood is algemeen.
'n Maatskaplike werker, wat vanweë professionele redes anonimiteit verlang het, sê: “In so 'n situasie moet 'n maatskaplike werker objektiewe en nie-veroordelende berading met empatie aan die oortreder bied, sowel as die familie wat hierdeur geraak is, om sodoende aan vergifnis te werk onder meer en ook om die oortreder deur die rouproses te help.
• Naasbestaandes: ­Skuldgevoelens (wat hulle kon doen om dit te verhoed, aan wie se kant hulle moet wees, twyfel of hulle té min gedoen het vir die oortreder as familie), ondergaan 'n drastiese transformasie om te lewe sonder om die persoon te sien van dag tot dag, vermisting (rou), isolasie, stigma
• Samelewing: Sneeubaleffek (ander kan dieselfde uitweg gebruik as hulle hulself in so 'n situasie bevind).
Om te begin deur vergifnis vir haarself te kweek sodat sy die pad van genesing kan aanpak. Dit sal 'n moeilike pad wees, maar met die ondersteuning van haar familie en vriende sal sy dit kan doen. Hoe moeilik ook al, moet hierdie genesingspad met 'n positiewe gesindheid aangepak word.