Staat wil plan maak met salarisrekening(Foto: Stevepb/pixabay) ŉ Onbekostigbare openbaresektorsalarisrekening is volgens die begrotingrede een van die grootste bedreigings vir fiskale welstand. Dit veral in die lig van eise vir onbekostigbare salarisverhogings deur openbaresektorvakbonde vir die komende boekjaar. Verder is die openbaresektorsalarisrekening ook een van die hoofbydraes tot die toename in die begrotingstekort oor die afgelope dekade. Die salarisrekening is die enkele grootste regeringsuitgawe, met dié rekening wat sowat 32% van totale gekonsolideerde regeringsbesteding opmaak. Volgens Godongwana word daar tans slegs begroot vir die deurvoerkoste van salarisverhogings soos uiteengesit in die 2021‑’22‑begroting. Volgens Godongwana gaan buite-begrote salarisverhogings vir diegene in die openbare sektor egter moeilik toegestaan kan word. Daar waar buite-begrote verhogings wel onderhandel word, gaan dié geld deur besparings op ander plekke bekom moet word. Dit kan onder meer beteken dat nie-noodsaaklike poste nie gevul sal kan word nie. “Die nasionale tesourie sal ook in die komende boekjaar met die presidensie saamwerk om geld te bespaar deur byvoorbeeld van die openbare entiteite te sluit en programme af te skaal.” Met sowat 1,2 miljoen werknemers, bly die regering steeds die grootste werkgewer in die ekonomie en bogenoemde besparingsaksies kan beteken dat nóg meer werksgeleenthede verlore gaan. Suid-Afrika se indiensnemingsvlakke het in die eerste drie kwartale van 2022 goed herstel. Dit is egter steeds soortgelyk aan wat dit in 2016 was, al is daar tans byna 285 000 meer mense in Suid-Afrika wat kán werk, het Godongwane gesê. Volgens die begrotingsoorsig wat die nasionale tesourie Woensdag tydens die begrotingsrede bekendgestel het, word die trae herstel van indiensnemingsvlakke hoofsaaklik aangevuur deur voortslepende strukturele onsekerheid. Dit sluit in onbetroubare water- en elektrisiteitsvoorsiening en vervallende infrastruktuur. Luidens die dokument was minder as die helfte van die 7,7 miljoen werkloses in die derde kwartaal van 2022 mense wat nog nooit ŉ werk gehad het nie. Hierdie getal sluit sogenaamde ontmoedigde werksoekers uit, wat ŉ bykomende 3,5 miljoen is. Die uitgebreide werkloosheidsyfer, wat ontmoedigde werksoekers insluit, is nou al 43,1%. Byna een uit elke twee mense wat kan werk, werk nie tans nie.