Gordhan kap oudministers oor staatskapingPravin Gordhan. Foto: Thobile Mathonsi/ANA Pravin Gordhan, minister van openbare ondernemings, het gesê staatskaping was in die eerste plek ŉ politieke projek en is deur voormalige ministers gefasiliteer. Gordhan het tydens die debat oor die verslag wat ter tafel gelê is na die parlementêre ondersoek na Eskom, sy dank uitgespreek teenoor diegene wat eerlik getuig het. “Ons moet ook versuim om dankie te sê vir diegene wat gelieg het en hul rol en inligting van die komitee weerhou het.” Volgens Gordhan sluit dit voormalige, raadslede en -voorsitters en besighede in wat gewillig deelgeneem het aan korrupsie. “Uiteindelik is staatskaping en korrupsie ŉ politieke projek: jy kaap eers jou politieke amp; jy plaas sleutelindividue in sentrale posisies in rade en bestuur; jy identifiseer poele geld en dan vra jy die vraag hoe bevoordeel ŉ mens die minste ten koste van die vele en skep fantastiese skemas en dan verseker jy geen ondersoek, geen vervolging en geen gevolge nie.” Gordhan het die verslag, wat Donderdag deur die Nasionale Vergadering aanvaar is, as “briljant” bestempel. Die verslag het bevind Lynne Brown en Malusi Gigaba, voormalige ministers van openbare ondernemings, was “grof nalatig” in die uitvoering van hul toesighoudende pligte en het aanbeveel dat hulle geroep word om voorleggings aan die Zondo-kommissie na staatskaping te doen. Die verslag lys verder ook talle voormalige Eskom-raadslede en -bestuurders wat voor die kommissie geroep moet word en wys daarop dat hul mislukking om teen korrupsie op te tree hulle strafregtelik aanspreeklik maak. Gordhan het verwys na ŉ diepgaande korrupsiekultuur en het gesê die land sal ŉ rat voor die oë gedraai wees om te dink dat die vervanging van rade en bestuurders daarin geslaag het om dit uit te roei. “Daar is steeds baie om te doen.” Gordhan het ook ŉ donker prentjie geskets oor die toestand waarin staatskaping Eskom en Transnet gelaat het. “Vandag is baie kragstasies in ŉ baie moeilike situasie waar hulle minder as 20 dae se steenkoolvoorraad het. Met die reënseisoen wat kom dit beteken dit dat ons baie meer beurtkrag gaan sien tot en tensy noodreëlings gemaak word, maar sodra jy noodreëlings tref betaal jy ŉ hoër prys vir die steenkool self.” Oor Transnet het Gordhan gesê dié staatsonderneming is aangepas vir die doel om te verseker dat geld verkry kan word op ŉ skaal waar R36 miljard vir lokomotiewe die volgende dag R54 miljard word en ŉ maatskappy wat bande met die Guptas het ŉ kommissie van R5 miljard kry vir niksdoen. “Die diefstal en korrupsie het deur treine en lokomotiewe plaasgevind terwyl Transnet se bestuur terselfdertyd niks gedoen het om hul spoorstelsel, waarop die lokomotiewe veronderstel is om op te beweeg, op te gradeer of in stand te hou nie.”