Aanhoudende beweiding vernietig lusern
Last update: September 2, 2011 09:34:26 AM
AANHOUDENDE BEWEIDING van lusern is die mees ongewenste metode van beweiding en moet vermy word, beweer mnr André Bezuidenhout, Diereproduksienavorser van die Karoostreek wat reeds on geruime aantal jare op die Cradockproefstasie navorsing doen op die intensiewe benutting van lusern deur kleinvee.
Lusern kan beter benut en in stand gehou word as 'n rotasiestelsel van beweiding benut word, se hy. Navorsingsresultate van die Cradockproefstasie stem hieroor met vorige navorsing ooreen.
Verskeie navorsers is dit verder eens dat met die stelsel van aanhoudende beweiding en teen drakragpeile van drie tot tien skare per ha, is lusern binne sewe maande vernietig.
Mnr Bezuidenhout het hierdie stellings gemaak tydens 'n boeredag wat deur die Oranje-Caledon-Kraai 20 ton Mielieklub gereël is op die plaas Rotondo, distrik Rouxville, wat lusern produseer vir Bokomo Voere. Die boeredag is deur tagtig boere bygewoon.
Volgens mnr Bezuidenhout lewer weiperiodes van vyf tot sewe dae per kamp die beste resultate en pas gewoonlik ook goed in by die besproeiingsbestuur van lusern.
Langer weiperiodes het onvoldoende besproeiing van die weiding tot gevolg, terwyl selektiewe beweiding dan ook groot variasie in voedingswaarde van die weiding tot gevolg het.
Beweiding teen hoë drakragpeile vir kort periodes is dus die ideaal vir beide gewas en dier, het hy gesê.
Teen 'n drakragpeil van 50 diere per ha vir sewe maande en met 'n vyfkampstelsel, kan 250 diere per ha aangehou word vir een week. Gedurende die lamseisoen moet die kuddegrootte liefs kleiner as 250 ooie wees; dus moet kampe nie groter as een ha wees nie.
Met Merinoskape sal drie tot vier kampe per kudde benodig word, terwyl vyf kampe nodig is vir Angorabokke waarmee lusern op 'n meer volwasse groeistadium benut sal word, het mnr Bezuidenhout verder verduidelik.
Lusern wat slegs bewei word, veral op 15 tot 20 cm groeihoogte, moet minstens een of twee keer gedurende die groeiseisoen toegelaat word om uit te groei tot die tien persent blomstadium. Sodoende kry die gewas kans om weer voldoende wortelreserwes op te bou. Ooreenstemmend moet lusern nie gedurende die winterrusperiode bewei word nie.
Om goeie vestiging van die gewas te verseker, moet lusern nie gedurende die eerste seisoen na vestiging bewei word nie, maar slegs gehooi word. Na reën moet diere onmiddellik uit nat Iande verwyder word om grondverdigting te beperk. Voerkrale of veldweiding moet dus beskikbaar wees om diere daarheen te verskuif. Besproeiings moet ook sodanig beplan word dat diere nie na nat weidingskampe verskuif word nie.
Volgens mnr Bezuidenhout moet die voervloei sodanig beplan word dat voldoende voer of weiding sowel as aanvulling (mielies) deurgaans beskikbaar is. Lusern moet jaarliks gevestig word sodat die benodigde oppervlakte altyd beskikbaar is. Eenjarige gewasse soos kleingraan- of grasweiding moet betyds gevestig word om weiding te voorsien wanneer dit benodig word.
Weidings word oor die algemeen onvoldoende bemes terwyl optimale diereproduksie daarvan verwag word, het mnr Bezuidenhout gesê.
Hy het daarop gewys dat die diere se mis en urine 'n baie klein bydrae tot bemesting lewer. Bemesting moet altyd volgens die resultate van grondontledings gegee word.
Ooreenstemmend met bemesting, is die korrekte besproeiing van gewasse noodsaaklik om die maksimum opbrengs te verseker.