Nuuskommentaar: Is onteieningsdiskoers nog op koers?Mense wat in Springbok in Namakwaland die eerste landwye openbare vergadering oor onteiening sonder vergoeding bygewoon het. (Foto met vergunning van Forum Nuus) Terwyl die parlementêre geleenthede om die onteieningskwessie sonder vergoeding in sowat die helfte van die provinsies afgehandel is, word al hoe meer gekyk na die sinvolheid van hierdie proses. Nie almal stem saam dat dit suksesvol is nie, en nie al die saakmakende gesprekke vind binne die parlementêre proses plaas nie. Twee duidelike prosesse het die afgelope paar dae nuusdekking gekry. Die grootste stofopskoppery kom uit die geledere van die Kongres van Tradisionele Leiers, Controlesa. Verskeie politieke partye het by die proses probeer aanhaak, soos die EFF en IVP. Luidens berigte gaan pres. Cyril Ramaphosa nou die Zoeloekoning oor die grondkwessie spreek. Nog ’n berig lui dat vier ministers deur die kabinet afgevaardig is om gesprekke met die tradisionele leiers te voer. Op 4 Julie het die FW de Klerk-stigting saam met die Konrad Adendauer-stigting ’n konferensie gehou om koppe bymekaar te sit oor die kwessie. De Klerk het onder meer op die ingeboude teenstrydigheid van die regering se planne gewys – dit is gewoon nie moontlik om die ekonomie, voedselsekerheid en soortgelyke kwessies ’n werklikheid te maak solank onteiening sonder vergoeding deel van die einddoel is nie. Hy meen ook dié planne is ’n ernstige vergryp teen die 1994- grondwetlike ooreenkoms. In nog ’n artikel skryf Rapule Tebane, politieke redakteur van die City Press, oor die parlementêre vergaderings wat nie aan hul doel voldoen nie. Die meeste deelnemers steur hulle nie aan die doel daarvan nie (om te sê of hulle meen dis nodig dat artikel 25 van die Grondwet gewysig moet word), en kom rammel bloot hul politieke party se beleidstellings oor die grondkwessie af. Uiteindelik, meen Tebane, gaan die volume insette nie die finale teks bepaal nie, maar die insette van kundiges. En dan is daar nog die hele Khoi-San-kwessie. Verder lyk die proses waarmee AfriForum help om insette saam te voeg en in te dien belowend. Die aantal voorleggings, skriftelik en mondeling, wat reeds ontvang is, maak dit in ieder geval ’n onmoontlike taak om alles behoorlik te oorweeg.