Die erkenning van gelyke regte vir almal is 'n noodsaaklike maar nietemin onvoldoende voorwaarde vir demokratiese burgerskap. Gelyke regte is in sigself nog geen waarborg vir selfrespek nie, behalwe as dit gepaard gaan met gelyke toegang tot die middele wat mens nodig het om jou bevoegdhede en vermoëns te verbreed. Dit is waarom dit verkeerd is om die demokrasie te verdedig op grond van die sentimentele aanname dat "alle mense dieselfde is". Mense is eenvoudig nie gelyk vir sover dit hulle vermoëns en bekwaamhede betref nie. Soos wat Hannah Arendt (1958) aangetoon het, het die Verligting die kar voor die perde gespan. Dit is burgerskap wat gelykheid bewerkstellig, nie gelykheid wat 'n reg tot burgerskap daarstel nie. "Sameness is not equality, and political equality, therefore, is the very opposite of the equality before death ... or of equality before God." Politieke gelykheid - burgerskap - maak mense wat andersins ongelyk is in hulle vermoëns tot mekaar se gelykes, en die toekenning van burgerskap aan almal het slegs betekenis as dit gepaardgaan nié slegs met 'n formele opvoeding in die kuns van burgerskap nie, maar ook met maatreëls om te verseker dat ekonomiese en politieke verantwoordelikhede so wyd as moontlik onder almal versprei word. Dit veronderstel 'n formele opvoeding in goeie oordeel, helder en logies steekhoudende taalgebruik, en die bereidwilligheid om die gevolge van ons handelinge en besluite te aanvaar. Dit is in hierdie sin dat universele burgerskap 'n hele wêreld van gemeenskaplike helde of rolmodelle impliseer. So 'n wêreld is 'n vereiste vir demokrasie indien mens enigsins wil voorkom dat burgerskap bloot 'n leë formaliteit word.2
Demokrasie vereis ook 'n lewenskragtiger etiek as dié van blote verdraagsaamheid. Verdraagsaamheid is 'n goeie ding, maar dit is slegs die beginpunt van 'n demokrasie, nié die eindbestemming nie. In ons tyd hou onverskilligheid waarskynlik 'n groter bedreiging in vir demokrasie as onverdraagsaamheid en irrasionele bygeloof. Ons het heeltemal te bedrewe geraak in die kuns om verskonings te maak vir onsself, of erger nog, om verskonings te maak vir die "benadeeldes". Ons is so besig om ons regte te verdedig (regte wat grotendeels deur wetgewing tot stand gekom het) dat ons min aandag gee aan ons verantwoordelikhede. Ons sê selde wat ons dink uit vrees dat ons mag aanstoot gee. Ons is vasbeslote om aan almal respek te betoon, maar ons het vergeet dat respek iets is wat verdien moet word. Respek is nie maar net 'n ander woord vir toleransie of vir 'n waardering vir "alternatiewe" lewenstyle en gemeenskappe nie. Laasgenoemde is 'n "toeristiese" benadering tot moraliteit.3 Respek is wat ons ervaar in die teenwoordigheid van bewonderenswaardige prestasies, merkwaardig gevormde karakters, natuurlike gawes wat voortreflik aangewend word. Dit behels goeie oordeel en onderskeiding, nié blindelingse aanvaarding nie.
Ons samelewing is vandag vasgevang in die greep van 'n verlammende vrees vir twee dinge: fanatisme en rassekonflik. Ons het uiteindelik - weliswaar baie laat, maar darem tog wel - tot die besef gekom van die historiese betreklikheid en kontingensie van alle wêreldbeskouings en ideologieë, tot so 'n mate dat ons 'n obsessie ontwikkel het met die terreur wat so dikwels plaasvind wanneer partikuliere waarhede as universeel geldig opgevat word. Na 'n eeu wat vir 'n groot deel gedomineer is deur fascisme en kommunisme is hierdie vrees verstaanbaar, maar teen hierdie tyd kan daar tog seker al geredeneer word, sonder om in selfgenoegsaamheid te verval, dat die gevaar van totalitarisme besig is om die wyk te neem. Diegene wat so bekommerd is oor ideologiese fanatisme verval dikwels in 'n selfgenoegsaamheid van hulle eie, soos 'n mens veral by liberale intellektuele aantref. Hulle dien hulleself graag aan as die klein minderheid van beskaafde en ruimgeestige mense in 'n see van fanatisme en bekrompenheid. Dit geld ook ten opsigte van rassisme. Die gevaar van rassisme moet ten alle koste lewend gehou word. Tydig en ontydig word dit by gesprekke ingesleep in die veronderstelling dat meeste mense (veral die laer middelklas witmense) verbete rassiste is. Nie dat rassekonflik aansienlik afgeneem het of geen faktor is om mee rekening te hou nie, maar soos Lasch (1995:91) tereg vanuit 'n Amerikaanse konteks opmerk: