Witpiet, Ma se ou Hanskalkoen – Gert Sarrisam
Die skiet van die verkeerde vark
Witpiet, Ma se ou Hanskalkoen
Waar's die vis?
Dowe Piet en Jan Kupedo
My eerste langbroek
Moenie iemand op sy baadjie (of hare) takseer nie!
Dis 'n reënteken
Blye weersiens van Gariesiete by Groenrivier
Garies Hoërskool geselsnaweek deur die oë van 'n "Aangenaaide Lap"
Die wonder van liefde
Namakwalander op sy eerste boot reis
My besoek aan die Oorinstituut
My verlange na stokkiestee
Kees maak amok
Ek hoor ek het 'n 'blog'!
Terugvoering van lesers
Resensie in Reis van Beeld
Epos vanaf Andre Bekker van die SA Kamer van Onafhanklike Skrywers
Gedig aan my lewensmaat
PLAAS 'n BESTELLING
Toe Pa-hulle op 'n dag van hul kuiertrippie kom, was daar 'n vaal boksie waarin 'n paar gaatjies gesteek is agter op die bakkie. "Wat se langbekgoed is dit die?" het ek nuuskierig gevra. "Dis kalkoentjuikens", het Ma trots geantwoord. "Ons moet hulle grootmaak, want hulle lê glo baie groter eiers as 'n hoender", het Ma verder die inhoud van die boksie geprys en bygevoeg: "Jou pa kan mos nie genoeg kry van eiers nie."
Ek moes gou vir hulle 'n hokkie prakseer, want daar moes tog nie skade kom by haar rooinekgeveertes nie. Toe sy die agtermiddag die hok kom inspekteer, sê sy opgewonde: "Ek het nog 'n eier saamgebring …. ek wil hom nog lat uitbroei, want dis glo weer 'n ander soort." 'n Paar dae later later, toe sy weer haar hoenders die agtermiddag met "kiep-kiep!" naderroep om hulle kos te gee, het daar 'n opgerysde hoenderhen, wat aanmekaar kloek, uit die bosse agternagehol. "Hy's broeis," het Ma opgewonde gesê en die laaste bietjie dopkoring uit haar voorskoot geskud.
Ma het 'n paar eiers onder die broeis hen gesit en sekergemaak dat die kalkoeneier in die middel is. Na 'n paar weke het die ou rooivlerkhen met die geel donserige kuikens by die agterstoep kom kos soek. Tussen hulle was 'n maer langbeenkuiken nog effe lomp op sy beentjies. Ma se oë het aaneen op die langbeenkuiken gebly en terwyl sy vir hulle broodkrummels strooi, sê sy: "Nou sal ons die roofvoëls moet dophou, want hulle los nie 'n tjuiken uit nie." Toe hulle veertjies begin uitkom, was die kalkoenkuiken spierwit. "Ek wonder of dit 'n hennetjie of 'n haantjie is … lyk my meer na 'n haantjie," het Ma hom beoordeel.
Na 'n paar weke was ons doodseker dis 'n haan, want hy het die ander kuikens begin afknou as hulle te na aan sy koringkorrels pik. "Sy naam is Witpiet," het Ma haar kalkoen gedoop en skelmpies eenkant vir hom nog 'n paar ekstra pitte gegooi.
Witpiet het soos 'n koolkop gegroei en later net die onderdeur dopgehou. Behalwe Pa, is hy deur almal bederf en soms, as Pa nie daar was nie, het hy skelmpies onder die tafel kom krummels soek, tot groot vermaak van die kinders. Witpiet het egter 'n foutjie gehad – hy het sy blerts voor die agterdeur se drumpel gelos. Soos sy bel langer geword het, het sy blertse ook groter geword. Ma het bly skoonmaak tot op 'n dag toe Pa vol in die slagyster getrap het. "Sies, jirre!" het Pa vies uitgeroep en sy velskoen op 'n plat bossie probeer skoonskuur. "Sies, magtag, dan stink sy stront!" het Pa uit die verte gebrom, want niemand mag aan Ma se pluimvee raak nie….. hulle was kroonwild.
Witpiet was 'n hanskalkoen en het tussen die hoenders gebly en nie met die ander kalkoene gemeng nie. As ons egter hard praat of iemand roep, het Witpiet ons luidkeels van die agterdeur af gekoggel, tot groot misnoë van almal. Pa het net sy wit kop vies geskud en ek het gesien sy hande jeuk, soos altyd wanneer hy sien 'n ander man se kind is stout en moet op sy swernoot kry.
Op 'n dag het een van die ander kalkoenmannetjies gewaag om Witpiet se weigrense binne tedring en Witpiet het hom getakel. Ons het die geveg oor die onderdeur dopgehou tot albei die ene bloed was. Ma het met die besemstok gereedgestaan, sou haar witbroodjie aan die kortste end trek. Later het die indringer die hasepad gekies, met Witpiet kort op sy hakke. "So ja, dit sal jou leer om sy kos te kom steel," het Ma trots kommentaar gelewer. Ons ander se lojaliteit het egter by die ander kalkoen gelê, want ons liefde vir Witpiet het opgedroog. Hy was lastig, sy geraas het ons geïrriteer om nie van die slagysters wat hy gereeld by die agterdeur gelos het, te praat nie. Elkeen van ons het met moordgedagtes rondgeloop en dit buite Ma se bereik ge-uiter.
Op 'n dag, terwyl Ma besig was om afval te skraap, het Pa sy kans waargeneem en hom met die karwats bygedam. Die voorslag het netjies om Witpiet se nek gekrul en Pa het hom wraaksugtig nadergepluk, maar Witpiet was vlugvoetig en het Pa se skop net-net ontduik. "Lae drek!" het Pa agter hom aan geskree, terwyl Witpiet met oopgesperde vlerke om die buitekombuis se hoek verdwyn.
Witpiet was nou 'n uitgegroeide kalkoen en het ook die wyfies die hof begin maak, tot groot blydskap van Ma. Sy wou so graag 'n lot wit kalkoene hê, want Witpiet lyk tog al te spoggerig en mooi as hy soggens in die oggendson pronk asof die hele werf net aan hom behoort.
Kort voor die "groot dae" wou Ma 'n kalkoen slag, maar dit moes een van die ou mannetjies wees. "Moet tog nie tussen hulle rondhardloop en vang nie," was haar vermaning. "Skiet liewer een, maar moet hom tog nie kwes nie," het sy gewaarsku. Ek het die Remmington .22 gelaai en die trop genader. Eenkant was Witpiet op 'n wyfie besig. "Hier, vuilis!" het ek met my arms beduie en sy plesierige gelukkie kortgeknip. Witpiet het haastig die trop in gehardloop, terwyl die wyfie ontevrede haar vere regskud.
Ek het 'n ou mannetjie gemerk en toe gewag tot Witpiet se nek ook in die visier is en toe afgeknyp. Toe die skoot klap, het twee kalkoene gelê en spartel. "Daar lê Witpiet ook!", het een luidkeels vanaf die kookskerm geskree. Ma was, vir haar groot lyf, amper te vinnig op die ongelukstoneel, net betyds om te sien hoe Witpiet se oë omdop. Ek het nog half verdwaas op die geweer geleun en spyt het my oorval toe sy verwytend sê: "Ai, jinne my kind, wat het jy tog nou weer aangevang?" "Dis 'n ongeluk, Ma," het ek blatant gelieg.
Toe sy die dag die kalkoenvleis opskep, het sy nie daaraan geëet nie, maar Pa het nie op hom laat wag nie. Toe hy die kalkoenvet met die vadoek van sy mond afvee, sê hy so ewe: "Tag, maar so 'n jong kalkoen smaak agter die oor." En daar was 'n grimmetjie op sy gesig.