PressReader - Landbou Vee: 2017-09-01 - Wol­boe­re kan nie kla nie . . . en prys van bok­haar kan her­stel
Wol­boe­re kan nie kla nie . . . en prys van bok­haar kan her­stel
Of daar om ’n vleis­braai­vuur in Suid-A­fri­ka of in ’n raad­saal in Brad­ford, En­ge­land, oor wol ge­sels word, daar is net een slot­som waar­toe ge­kom kan word: Die be­dryf is tans baie ge­sond in Suid-A­fri­ka.
Só het mnr. Lou­is de Beer, uit­voe­ren­de hoof van Ca­pe Wools, met sy te­rug­keer van­af die Cam­paign for Wool se jaar­ver­ga­de­ring in Lon­den in Ju­lie aan Vee ge­sê.
Vol­gens hom was die Aus­tra­li­ërs en Suid-A­fri­ka­ners in hul skik met die uit­ste­ken­de vraag na kleedwol ge­du­ren­de die af­ge­lo­pe sei­soen.
“Pro­duk­sie in Sui­der-A­fri­ka (Le­so­tho in­ge­sluit) het on­danks El Niño ver­le­de jaar met 5% tot 52,5 mil­joen kg vet­wol ge­styg. Met die ver­be­te­ring in wol­pry­se van­jaar sal die wol­tjek tot ’n re­kord­be­drag van R4,2 mil­jard styg. Dit is R450 mil­joen (12%) meer as in die vo­ri­ge sei­soen,” sê Lou­is.
“Die ker­sie op die koek is die skerp sty­ging in skaap­vleis­pry­se. Op ’n vei­ling in Ju­lie op Bark­ly-Oos is drag­ti­ge Dohne Me­ri­no-ooie teen R2 700 s­tuk ver­koop. Die goeie pry­se is van­weë die skaars­heid van be­mark­ba­re die­re, die heer­sen­de lae mie­lie­prys en die ver­troue wat wol­boe­re in die ve­sel het,” sê Lou­is.
Die sei­soen het in Au­gus­tus ver­le­de jaar be­gin met Ca­pe Wools se Me­ri­no-mark­aan­wy­ser op 14 681 pun­te (skoon­wol) en het teen die ein­de van die sei­soen 15 218 pun­te be­reik.
“Dank­sy die goeie vraag is daar tans min wol in die ver­wer­kings­pyp­lyn. Die vraag is meer as die hui­di­ge pro­duk­sie en daar is geen aan­dui­dings dat dit gaan daal nie.”
Hoe­wel ko­pers op die on­lang­se kon­gres van die Na­si­o­na­le Wol­kwe­kers­ver­e­ni­ging ge­maan het dat die prys­ver­skil tus­sen 18 mi­kron en 21 mi­kron kan krimp, sal die mees­te plaas­li­ke pro­du­sen­te steeds die voor­deel daar­van ge­niet, aan­ge­sien die ge­mid­del­de ve­sel­deur­snee van die skeer­sel 21,5 mi­kron is.
Lou­is is ook in sy skik met die guns­ti­ge re­ak­sie op die termynkontrak vir Me­ri­no­wol wat Ca­pe Wools in Ju­nie op die JSE be­kend ge­stel het. “Vre­se in som­mi­ge krin­ge dat dit tot prys­ma­ni­pu­la­sie kan lei, is on­ge­grond, aan­ge­sien wol nie fi­siek op die beurs sal ver­han­del nie. Die pro­duk is nie ’n be­mar­kings­ge­leent­heid vir boe­re of wol­ko­pers nie, maar net ’n in­stru­ment om hul­le teen prys­skom­me­lin­ge te ver­skans.”
Mnr. Paul Lynch, voor­sit­ter van die Suid-A­fri­kaan­se Wol- en Bok­haar­ko­pers­ver­e­ni­ging (Sa­wam­ba), stem saam en sê om­dat die Me­ri­no-mark­aan­wy­ser uit 85 ver­skil­len­de ti­pes wol saam­ge­stel word, sal dit ui­ters moei­lik wees om die week­lik­se be­we­ging daar­van te ma­ni­pu­leer.
Kom wat wil, hard­kop­pi­ge boe­re sal aan­hou om bok­haar te kweek, want op el­ke Ka­roo­plaas is daar ’ n leeg­te met do­ring­bo­me.
Dít is hoe mnr. An­dries G­reeff, voor­sit­ter van die Suid-A­fri­kaan­se Sy­bok­haar­kwe­kers­ver­e­ni­ging, sy me­de­boe­re op die ver­e­ni­ging se on­lang­se jaar­kon­gres op Graaff-Rei­net be­moe­dig het.
En dit is pre­sies wat hul­le moet doen, meen mnr. De­on Saay­man, hoof­be­stuur­der van Sy­bok­haar Suid-A­fri­ka (SSA). “Ons is deur ’n moei­li­ke sei­soen met ver­al die prys van klein­bok­kie­haar wat nie aan die ver­wag­tin­ge vol­doen het nie en on­der sy reg­ma­ti­ge ge­mid­del­de prys­vlak ver­han­del het.
“Dit is nie so­seer dat boe­re on­ge­luk­kig is met die ge­mid­del­de prys vir hul skeer­sels nie. Die ge­wel­di­ge kos­te­druk aan die in­set­kant het hul­le eg­ter dié jaar in ’n druk­gang ge­plaas. Dit gaan fyn e­ko­no­mie­se be­plan­ning verg tot die be­ter tye weer aan­breek.”
De­on sê waar die in­fla­sie­koers vir boer­de­ry­be­no­digd­he­de so­wat 6% is, het dit weens die hoë voer­kos­te ver­le­de jaar vir sy­bok­haar­boe­re tot meer as 16% ge­styg.
“Die skom­me­len­de wis­sel­koers, selfs ge­du­ren­de die ver­loop van ’n vei­ling (tot so­veel as 6%), het sa­ke vir ver­al vet­haar­uit­voer­ders ui­ters moei­lik ge­maak en hul me­de­din­gen­de voor­deel teen­oor plaas­li­ke ver­wer­kers na­de­lig ge­raak.”
Mnr. Pier­re van der Vy­ver, be­stuur­der vir sy­bok­haar by CMW, sê met die lam­tyd wat van­af Sep­tem­ber voor­lê en skraal voor­uit­sig­te op re­ën, sal boe­re ge­nood­saak wees om voer in te koop om die pyp te rook. “Hul­le kan nie be­kos­tig om nou die hand­doek in te gooi nie.”
Vol­gens Pier­re toon ’n prys­ont­le­ding oor die af­ge­lo­pe vyf jaar dat mark­pry­se met ge­mid­deld 51% ge­styg het, met groo­ten jong­bok­haar wat in dié tyd die bes­te ge­vaar het. “Klein­bok­kie­haar is eg­ter tans be­trek­lik goed­koop in ver­hou­ding met die res van die skeer­sel.”
De­on sê om hier­die re­de het SSA reeds be­paal­de han­del­skoue in I­ta­lië ge­ï­den­ti­fi­seer waar klein­bok­kie­haar in die ko­men­de sei­soen met me­ning be­vor­der gaan word. Ge­sprek­ke sal ook met voor­aan­staan­de han­dels­merk-mo­de­hui­se ge­voer word om nie die rug op die ve­sel te keer nie.
Pro­du­sen­te wat aan die rig­ly­ne vir vol­hou­ba­re pro­duk­sie deel­neem, sal in die toe­koms be­ter ge­po­si­si­o­neer wees om ’n gro­ter voor­deel uit sa­me­wer­kings­oor­een­koms­te te trek. “Ek bly op­ti­mis­ties dat klein­bok­kie­haar se prys teen die ein­de van die jaar weer die kop sal op­tel. Dit be­hoort op sy beurt ’n trek­ak­sie mee te bring vir an­der ti­pes sy­bok­haar wat ver­al in die bin­nens­hui­se mark ge­bruik word.”
Na ver­wag­ting kan pro­duk­sie teen De­sem­ber op ’n jaar­grond­slag tot 10% la­er wees en so­wat 2,3 mil­joen ki­lo­gram be­loop. Sa­ke kan eg­ter ver­an­der as dit goed oor die pro­duk­sie­ge­bied re­ën.
. . . en prys van bok­haar kan her­stel