Parashah - Parashah 12: Vayechi (Hy het gelewe) – No 1
Parashah 12: Vayechi (Hy het gelewe) – No 1
Torah: Gen 47:28 – Gen 50:26
Haftarah: 1 Kon 2:1-12
B'rit Chadasha: 1 Pet 1:1 - 2:1
Gen 47:28 sê "En Jakob het sewentien jaar in Egipteland gelewe, sodat die dae van Jakob, die jare van sy lewe, honderd-sewe -en-veertig jaar was." Die woordjie in Hebreeus vir "gelewe" is Vayechi (ויחי). In hierdie Torah-gedeelte of parashah maak Jakob seker dat Josef 'n dubbele deel van die erfenis ontvang as hy sterwe en so seën Jakob elkeen van sy seuns met profetiese seëninge. Die eerste boek in Abba Vader se Woord eindig met die dood van Jakob en Josef en daar is 'n belofte van verlossing uit Egipte. In die vorige Parashah het ons geleer wat die omstandighede was, wat gelei het daartoe dat Jakob en sy seuns Kanaan verlaat het en na Egipte getrek het. Jakob het ook die eerste keer vir Farao ontmoet. Die enigste opgetekende interaksie tussen Farao en Jakob begin deurdat Jakob Farao geseën het." Onthou Abba Vader het aan Abraham belowe in Gen 12:3 "En Ek sal seën diegene wat jou seën, en hom vervloek wat jou vervloek; en in jou sal al die geslagte van die aarde geseën word." Abba Vader het ook hierdie einste belofte vir Jakob gegee in Genesis 28:14 waar Hy sê "en jou nageslag sal wees soos die stof van die aarde, en jy sal uitbrei na die weste en ooste, en na die noorde en suide; en in jou en jou nageslag sal al die geslagte van die aarde geseën word."
Die vraag is - hierdie ontmoeting tussen Jakob en Farao strek dit nie dalk verder as net die twee persone nie? Verteenwoordig Jakob nie die hele Israel of die verbondskinders van Abba Vader en Farao die heerser oor die een-wêreldorde van die eindtyd nie? So tussen die einde van die vorige Parashah en die begin van hierdie een, verloop sewentien jaar van absolute saligheid. So hoekom sewentien jaar in Egipteland lewe as die droogte net nog vyf jaar geduur het?
Ons het gesien Abba Vader gee vir Jakob hierdie volgende beloftes in Gen 46: 2- 4 in naggesigte en het gesê "Jakob, Jakob! En hy antwoord: Hier is ek! Toe sê Hy: Ek is God, die God van jou vader. Moenie bevrees wees om na Egipte af te trek nie, want Ek sal jou daar 'n groot nasie maak. Ek sal saam met jou aftrek na Egipte, en Ek sal jou gewis ook weer laat optrek; en Josef sal jou oë toedruk." Dit is amper asof Jakob se ontmoeting met Abba Vader by Be'er-Sheva en sy herontmoeting met Josef daartoe gelei het dat Jakob nuwe lewe ontvang het. Kan jy jouself indink soos Jakob ? Jy dog jou kind is dood vir twee en twintig jaar en eweskielik hoor jy hy leef en hy voorsien jou en al jou ander kinders met brood en met oorvloed.
Ja "Vayechi" se wortelwoord is "Chaya" wat beteken: "om te lewe; om te bly lewe; om aangemoedig te word om te lewe; om in oorvloed te lewe; om verfris te word; om te herstel tot 'n lewe van gesondheid." M.a.w Jakob het herstel van bitterheid en seer tot 'n lewe van gesondheid, vryheid, voorspoed, vreugde en shalom vrede! Jakob het nog 17 jaar geleef in Gosen en die getal 17 is ook die numeriese waarde (gamatria) vir die Hebreeuse woord "tov" wat goed of volgens skeppingsdoel ook beteken.
So in die Torah gedeelte vir die week sien ons:
* Gen 47:27 – Die laaste dae van Jakob.
* Gen 48:1 – Jakob se seëning vir Josef se seuns.
* Gen 49:1 – Jakob se profeties woord vir sy seuns.
* Gen. 49:29 – Jakob se dood en begrafnis.
* Gen 50:15 –Josef vergewe weer sy broers
* Gen 50:22 – Josef se laaste dae en dood.
Let wel die oomblik as Josef sterf, is daar 'n doodse stilte vir 400 jaar waarvan ons nie een enkele berig oor die kinders van Israel ontvang of hoor nie. Die eerste keer wat ons weer hoor van enige ontmoeting met Abba Vader gaan met Moses by die brandende bos wees.
Die gedeelte in die Haftarah vir die week wat saam bestudeer word sien ons behels:
* 1 Kon 2:1 - Rehabeam as koning
* 1 Kon 2:4 - Rehabeam se vader het die juk hard gemaak – sal hy dit ligter maak.
Die gedeelte in die B'rit Hadashah vir die week wat ook saam bestudeer word sien ons behels:
* 1 Pet 1:3 - Danksegging weens die hoop op die saligheid.
* 1 Pet 1:13 - Vermaning om Heilig te wees.
So Jakob of Israel het Gosen toe getrek in Egipte en Gen 47:27 sê "So het Israel dan in Egipteland gewoon, in die land Gosen; en hulle het vaste besittings daarin verwerf en vrugbaar geword en sterk vermeerder." Gosen mag nou wel nie die beloofde land wees nie, maar dit het so voel! Die kinders van Israel floreer, die vee teel aan en die gewasse groei. Na die hongersnood was Jakob en sy kinders vry om terug te gaan na Kanaan toe, maar wie wil nou hierdie lekker lewe verlaat? Net so kom sluk die wereld my en jou ook vandag stukkie vir stukkie in totdat jy vas is in slawerny. Daar word beweer dat Gosen die landstreek in die wêreld is wat gereken word as die vrugbaarste en dat daar geen siektes of peste onder die vee gevind word nie. Gosen is die enigste woord in die Woord van Abba Vader wat bestaan uit die letters Gimel; ( ג); shin (ש ); nun. Gosen se letters se numeriese waarde is presies dieselfde as "Moshiach" in Hebreeus of Messias. Die drie Hebreeuse letters van Gosen verteenwoordig ook die drie liggings van die Tabernakel. Die Tabernakel was Abba Vader se teenwoordigheid met Sy kinders en ons sal later sien in die plae dat Abba Vader se teenwoordigheid net so saam met Sy kinders was, ook hier in Gosen.
Vandag in die moderne Egipte is Gosen die gedeelte bekend as Wadi Tumilat en is die 50 kilometer lange (31 myl) droë riviervallei (wadi) oos van die Nyl-delta. Dit was die beste deel van Egipte. Heelwat later na die Israliete uit Egipte getrek het, toe hulle in die woestyn rond geswerf het en hulle terug verwys na Egipte was dit na Gosen waar hulle sê: "Maar daar het dit so goed met ons gegaan." Onder andere in Numeri 11:5 staan "Ons dink aan die visse wat ons in Egipte verniet kon eet, aan die komkommers en die waterlemoene en die prei en die uie en die knoffel. Maar nou is ons siel dor; daar's glad niks nie: net die manna is voor ons oë." Hulle het baie baie terug verlang na Gosen in Egipte. So raai wat beteken Gosen in Hebreeus?
"Gosen " beteken "drawing near." Onthou daar was droogte in Kanaan .... Jakob en sy hele familie trek na die mooiste gedeelte in Egipte wat baie vrugbaar is en die plek word genoem "drawing near." M.a.w die wat in verbond wandel saam met Abba Vader sal die beste porsie ontvang, die mooiste van die mooi en beskerm en voor voorsien word. Dit is ook wat ons Messias, ons Bruidegom vir ons voorberei vir wanneer Hy ons kom haal.
Nou Jakob wat aan sy broer se hakskeen vasgegryp het met geboorte het dit nie so maklik gehad nie maar soos Rom. 8:28 sê "En ons weet dat vir hulle wat God liefhet, alles ten goede meewerk, vir hulle wat na sy voorneme geroep is." Slegs die laaste 17 jaar (in Egipte) van Jakob se lewensjare was goeie jare. Die ander 130 jaar het Jakob self beskryf vir Farao in
Gen 47:9 waar hy sê "Die dae van die jare van my vreemdelingskap is honderd-en-dertig jaar. Min in getal en vol teëspoed was die dae van my lewensjare, en hulle het nie gehaal by die dae van die lewensjare van my vaders gedurende die dae van hulle vreemdelingskap nie." Onthou van hierdie 130 jaar het Jakob sy vader Isak vir 20 jaar nie gesien nie, hy het vir 20 jaar gewerk by Laban en Gen 31:38-41 sê: "Twintig jaar was ek nou by u. U skaap- en bokooie het geen misdrag gehad nie, en die ramme van u kleinvee het ek nie geëet nie. Wat die wilde diere verskeur het, het ek nie na u gebring nie: ek moes dit vergoed; van my hand het u dit geëis, of dit al bedags gesteel is of snags gesteel is. Ek was 'n man wat bedags deur die hitte verteer is en snags deur die koue, en my slaap het gevlug van my oë. Twintig jaar was ek nou in u huis; veertien jaar het ek u gedien vir u twee dogters en ses jaar vir u kleinvee; en u het my loon tien maal verander."
Let wel 20 is die nommer vir Verlossing! Onthou Jakob het ook hier weg gekruip vir sy broer Esau wat hom wou dood maak en vir wie hy gevlug het. Jakob het ook vir 22 jaar gedink dat sy geliefde seun Josef is verskeur deur 'n wilde dier. Soms neem dit soos in Jakob se lewe, 'n leeftyd voor sekere van ons probleme opgelos word, of ons gebede verhoor word, of ons die begeertes van ons harte ontvang of selfs voordat ons die rol vervul waarvoor Abba Vader ons geroep het. In Rom 1:17 staan "Want die geregtigheid van God word daarin geopenbaar uit geloof tot geloof, soos geskrywe is: Maar die regverdige sal uit die geloof lewe." Dit is presies die getuienis van Jakob se lewe want Heb 11:13 sê "In die geloof het hulle almal gesterwe sonder om die beloftes te verkry, maar hulle het dit uit die verte gesien en geglo en begroet, en het bely dat hulle vreemdelinge en bywoners op aarde was." Ook sê vers 21 "Deur die geloof het Jakob op sy sterfbed altwee die seuns van Josef geseën; en hy het aanbid terwyl hy leun op die knop van sy staf." Jakob was ń geloofsheld in Abba Vader se Woord en was deel van mense van die ou verbond wat die getuienis van die belofte ontvang het, sonder om dit te verkry het. M.a.w die lewensles van Jakob is om vas te hou aan Abba Vader se beloftes al word dit nie in jou leeftyd 'n werklikheid nie!
Jakob roep uit op sy sterfbed en sê in Gen 49:18 "Op u verlossing wag ek, Here!" Verlossing in Hebreeus is "Yeshua" Yeshua was die belofte waarop Jakob gewag het die Messias en die Ware Verlosser. Tabernakelskind van Abba Vader net so moet ons met vertroue wagtend bly op ons Verlosser! Niks in hierdie wêreld of in Egipte moet vir ons belangriker raak as die koms van ons Verlosser nie. Is dit dalk hoekom Jakob vir Josef vra om hom te sweer dat hy hom sal gaan begrawe in Kanaan, die beloofde land? Gen 47:29-31 sê "En toe die dae van Israel nader kom dat hy moes sterwe, het hy sy seun Josef laat roep en vir hom gesê: As ek nou guns in jou oë gevind het, sit dan tog jou hand onder my heup en bewys my liefde en trou — begrawe my tog nie in Egipte nie. Wanneer ek met my vaders ontslaap het, bring my dan weg uit Egipte en begrawe my in hulle graf. En hy antwoord: Ek sal handel ooreenkomstig u woord. Toe sê hy: Sweer my dit tog. En hy het vir hom gesweer. Toe het Israel in aanbidding gebuig oor die koppenent van die bed." So daar was 'n sielsbegeerte in Jakob vir meer en meer van Abba Vader en Sy beloftes en Jes 26:7-9 sê "Die pad van die regverdige is gelyk; U maak die spoor van die regverdige gelyk. Ook in die weg van u oordele het ons U verwag, o Here! Tot u Naam en tot u gedenknaam gaan die begeerte van ons siel uit. Met my siel begeer ek U in die nag; ook met my gees in my binneste soek ek U; want as u oordele op die aarde is, leer die inwoners van die wêreld geregtigheid."
Netso soos Jakob, hoekom nie wag op Abba Vader vir Sy beloftes nie? Die Psalmdigter sê in Ps 130:5 "Ek wag op die Here; my siel wag, en ek hoop op sy woord. My siel wag op die Here meer as wagters op die môre, wagters op die môre. Wag op die Here, o Israel! want by die Here is die goedertierenheid, en by Hom is daar veel verlossing; en Hy self sal Israel verlos van al sy ongeregtighede." Jakob het met alles vasgehou aan Abba Vader se belofte aan Abraham van die Beloofde Land, Kanaän. Hy het geweet dat sy nageslag die Beloofde Land in besit moet neem. Daarom ook Jakob se versoek aan Josef om hom nie in Egipte te begrawe nie, maar wel in die Beloofde Land. Dan hoor gou-gou in Gen 49:33 staan "Toe Jakob klaar sy bevele aan sy seuns gegee het, trek hy sy voete terug op die bed en blaas die asem uit; en hy is by sy volksgenote versamel." Is daar dalk 'n dieper prentjie in die feit dat Jakob sy voete terug getrek het? Onthou toe Josef se boeties vir Jakob Josef se veelkleurige kleed wat verskeur is en bebloed gebring het toe sê hy in Gen 37:35 "Nee, treurende sal ek na my seun in die doderyk afdaal!" Doderyk in Hebreeus is "sheol" wat beteken hel of "place of no return of righteous not abandoned to it." Jakob sê hy sal na 'n plek toe gaan waar regverdiges nie gaan nie dan in Gen 49:30 sê Jakob vir Josef "Ek word versamel by my volk. Begrawe my by my vaders in die spelonk wat op die stuk grond van Efron, die Hetiet, is ..." M.a.w nou eweskielik moet Josef Jakob gaan begrawe waar Abraham, Isak en Rebekka begrawe is.
M.a.w deurdat Jakob sy voete terug getrek het, het Jakob simbolies uit Egipte, wat met die hel of die plek vir onregverdiges, plek van "no return" vergelyk terug getrek. Net so is dit ook iets wat ons moet doen. Abba Vader wil hê ons moet uit "Egipte" kom en gaan na die beloofde land, die droom wat Hy vir ons beplan het. Net om oor te ponder ..... het Jakob ooit geweet wat rêrig met Josef gebeur het?
Abba Vader, Skepper van my hart, ek loof en prys U. Vader soos Jakob smag ek na meer en meer van U. Ek wil vaskleef aan U Woord en al hoe meer U nader. Vader laat U wil geskied en leer my meer en meer van U Karakter en U geheimenisse. Ek bid dit alles in Yeshua Ha-Mashiach se Naam, die Seun van YHVH. Shalom.