Jy mag maar drool as jou nuwe kollega met die stywe boudjies by jou lessenaar verbystap, solank jy net na die spyskaart kyk en by die huis eet. Dis okay om ’n wit leuentjie te vertel oor hoeveel jou nuwe paar stewels gekos het, solank jy net oor “groot” goed die waarheid praat. Maar is dit regtig okay?
Bryan en Karla is vyf jaar getroud. Bryan dink niks daarvan om vir Karla te jok oor die hoë Internetrekening nie, maar meen dat dit baie verkeerd sou wees om by ’n prostituut te slaap. Karla jok op haar beurt oor wie haar elke aand SMS. Sy het ook nagelaat om hom te vertel van die sexy kollega saam met wie sy onlangs op die werk se spanbou sit en drankies drink het. “Dis doodonskuldig, ons is net vriende,” het sy onlangs teenoor ’n vriendin opgemerk. “Dit sal Bryan net onnodig seermaak en hom jaloers laat voel.”
Volgens ds Dirkie maak ’n mens maklik die onderskeid tussen “groot” en “klein” sonde. “Die Bybel maak egter nie hierdie onderskeid nie – sonde is sonde, ongeag hoe groot of hoe klein.” Hy gebruik die beeld van ’n gebreekte venster om hierdie begrip te verduidelik: ’n Mens kan ’n venster breek deur ’n baksteen daardeur te gooi of ’n klein klippie met ’n kettie daardeur te skiet.
“Sekere sondes het beslis groter gevolge as ander,” sê ds Dirkie. “As ons byvoorbeeld in ons gedagtes sou plek maak vir woede en haat, weet ander mense dikwels nie daarvan nie en kan ’n mens die skade slegs in jou eie lewe en gesondheid sien. As hierdie woede egter broei, kan ’n verkeerde woord, vuishou of rewolwerskoot daarop volg. Ons beskou dit dan as groter sonde omdat dit groter gevolge het.”
Prof Hennie Stander, ’n bekende skrywer en radiopersoonlikheid, verduidelik die gevolge van sonde met die beeld van ’n ketting: “’n Mens hang aan ’n ketting oor ’n afgrond. Dit is ’n baie ongewone ketting met groot en klein skakels. As een van hierdie skakels sou breek, stort die mens by die afgrond af. Dit maak nie saak of dit ’n groot of ’n klein skakel was nie, die gevolge is dieselfde. Dit is ook waar van die mens se toestand: Ons is verlore! Maar omdat Jesus ons straf gedra het, word ons gered as ons Hom as Verlosser aanneem. Dan word ons verhouding met God herstel en hoef ons nie meer krampagtig en benoud te wonder waar ons oortree het nie. Jesus se offer is genoeg om al ons sonde van die verlede én die toekoms uit te wis.
Hy noem die voorbeeld van die sesde gebod: Jy mag nie moord pleeg nie. “Wat van selfverdediging? Dit kan baie tegnies raak, maar Jesus het in die Nuwe Testament vir ons ’n oplossing gegee. In Mattheus 22 vat Hy die gebooie saam: Jy moet God liefhê en jou naaste soos jouself.”
So wat is sonde in die slaapkamer? “Wanneer jy nie jou naaste (jou man of vrou) liefhet nie en ook nie in liefde teenoor jouself optree nie. Om jouself los te maak van die sonde, moet jy jou aksies in terme van die liefde meet: liefde vir God, liefde vir jou naaste en liefde vir jouself.”
“’n Mens moet jouself afvra wat klein en groot sondes vir jou as individu beteken,” sê dr Wilmé Steenekamp, INTIEM-medewerker en seksuoloog. “Die antwoord hierop bevraagteken jou eie waardestelsel, jou konsep van vertroue en jou integriteit. Beskou jy dit as groot sonde om vir jou man te vertel van die kollega met wie jy baie persoonlike inligting deel? Dit handel hier oor die konsep van integriteit en dinge wat jy weet jou maat sal seermaak. Trek jou streep daarvolgens.”
Vra jouself af: Wil jy die kans vat om jou maat se vertroue en respek en ook jou eie selfrespek te verloor? “Wanneer ’n mens net oor iets fantaseer, is jy besig om jou eie gedagtes te stimuleer, maar wanneer jy oorgaan tot ’n fisieke daad wat die verhouding skade aandoen, het jy ’n ander streep oorgesteek. Wanneer jy na pornografie kyk, wat gebeur met jou waardestelsel, integriteit en jou sin vir vertroue in jou verhouding met jou maat? ’n Mens moet self jou binnekant toets vir jou waardestelsel hieroor.”
As jy niks sê nie, loop jy die gevaar om ’n kat-en-muis-speletjie te begin. “Dit is juis die ‘verkeerd’ en die ‘geheim’ van só iets wat dit opwindend maak en dit verder laat gaan.”
“As ’n mens jouself elke dag daaraan herinner dat Jesus klaar vir jou sonde betaal het, sal die begeerte toeneem om die Heilige Gees in beheer van jou lewe te plaas,” sê hy. “As ’n mens ’n hond leer dat hy eers mag begin eet wanneer jy sê hy mag, sal hy nooit na die kos kyk nie, maar jou stip dophou om te sien wanneer jy sê hy kan maar eet. Dieselfde geld vir ’n mens: As jy jou oë op die versoeking hou, sal dit só lekker lyk! Draai jou oë weg en kyk na God.”