'Dié lug maak ons dood' | Netwerk24
Deur Elise Tempelhoff 18 Mei 2021 06:35
Twee nieregeringsorganisasies (NRO's) het die hooggeregshof in Pretoria gevra om die departement van omgewingsake opdrag te gee om die besoedelde, "dodelike" lug in Mpumalanga se Hoëveld "op te ruim" en sy eie wetgewing toe te pas.
Die Vukani Environmental Justice Movement in Action en groundWork het Maandag aangevoer die regering, en spesifiek die departement van omgewingsake, oortree mense se grondwetlike reg op 'n skoon en gesonde omgewing.
Adv. Steven Budlender SC, wat namens die organisasies optree, het gesê 14 jaar nadat Mpumalanga se Hoëveld as 'n brandpunt van lugbesoedeling verklaar is, het die opeenvolgende ministers van omgewingsake "bloot hul arms gevou en niks gedoen om die lug(-gehalte) in dié gebied te verbeter nie".
Inwoners van Mpumalanga teken buite die hooggeregshof in Pretoria protes aan teen die regering se traagheid om die besoedelde lug in dié provinsie skoon te maak en besoedelaars vas te vat. Foto: Daylin Paul
Hy het aan regter Colleen Collins gesê "die lewe van duisende mense wat in dié gebied gewoon en gesterf het, sou gered kon word as die lug wat hulle daagliks ingeasem het, skoon was".
Budlender het gesê die burgerlike organisasies wil hê die regering moet die plan toepas wat hy in 2012 opgestel het om die luggehalte in die gebied te verbeter.
Dié plan sou in 2020 ten volle in werking gewees het. Dit het egter nie gebeur nie en die luggehalte het ook nie verbeter nie, het Budlender gesê.
Hy het daarop gewys dat Barbara Creecy, minister van omgewingsake, self "onder eed" erken het dat kragstasies en nywerhede in Mpumalanga die standaarde vir luggehalte oortree.
Amptenare erken ook " 'n deel van die probleem is die feit dat die plan nie die wetlike tande het nie", het hy gesê.
Inwoners van Mpumalanga staan buite die hooggeregshof in Pretoria met kruise en plakkate waarop geskryf staan dat die verbranding van steenkool mense siek en later doodmaak. Foto: Daylin Paul
Volgens Budlender het die twee NRO's die hof genader om seker te maak die minister gebruik haar magte om die plan toe te pas.
Budlender het gesê die minister het 'n regsplig om die plan onmiddellik in werking te stel.
"Niks van wat die NRO's vra, is omstrede nie omdat die minister self erken het die luggehalte (in Mpumalanga) is skadelik vir mense se gesondheid. Die minister erken dus daar is 'n probleem."
Hy het gesê die organisasies het alle alternatiewe uitgeput voordat hulle die hof genader het. Hulle het dus geen ander uitweg gehad nie.
Adv. Lerato Zikalala, wat namens dr. David R. Boyd, spesiale gesant van die Verenigde Nasies oor menseregte en die omgewing, as vriend van die hof opgetree het, het gesê Boyd vra die hof om 'n beslissing te maak wat kinders en armes se lewensgehalte en gesondheid in ag neem.
Adv. Jolandie Rust, wat namens Creecy optree, het Collins gevra om Boyd se aansoek te verwerp, onder meer omdat die land se kragstasies in die omgewing is en dit elektrisiteit aan die land verskaf.
Sy het gesê mense wat nie toegang tot elektrisiteit het nie, sal nog armer word as wat hulle reeds is.