Talle regrukplanne om mynboubedryf te help – RamaphosaPres. Cyril Ramaphosa Dinsdag by die Mynbou-indaba in Kaapstad. (Foto: GCIS) Die mynboubedryf bly ná 150 jaar ŉ belangrike steunpilaar vir die ekonomie en lewer ŉ beduidende bydrae tot uitvoerverdienste. Dit is ŉ belangrike bron van direkte buitelandse belegging en neem byna ŉ halfmiljoen mense regstreeks in diens. Boonop sal die bedryf se bydrae tot die ekonomie verder groei. Tog, het pres. Cyril Ramaphosa Maandag by die Mynbou-indaba in Kaapstad gesê, staar verskeie uitdagings die bedryf in die gesig. Een bron van groot kommer is die hoogs aangeskrewe Fraser Institute van Kanda se plasing van Suid-Afrika onder die tien lande wat die minste aanloklik vir belegging is. Zimbabwe het die minste aantrekkingskrag vir beleggers, met lande soos China, die Demokratiese Republiek van die Kongo, Venezuela en Mali wat benewens Suid-Afrika ook deel van die onderste 10 uitmaak. “Ons is tans 75ste uit 84 lande, ons swakste plasing nog ooit,” het Ramaphosa vanoggend gesê. “Die ranglys benadruk die fundamentele werklikheid dat Suid-Afrika met ŉ groter doelwit en dringendheid moet optree om verskillende hindernisse vir die groei en ontwikkeling van die bedryf, uit die weg te ruim. Ons het ŉ deeglike begrip van die behoefte om die regulatoriese en administratiewe probleme uit te stryk,” sê Ramaphosa. Volgens die president moet verskeie dinge gedoen word. Dit sluit in die verwydering van die agterstand met myn- en prospekteerregte en aansoeke om mineraalregte oor te dra, die inwerkingstelling van ŉ moderne en doeltreffende grondbeskrywingstelsel, terwyl ŉ doeltreffende eksplorasiestrategie ook ingestel moet word. “Ons verstaan die behoefte om die funksionering van ons spoorlyne en hawens beduidend te verbeter en die belang daarvan om bekostigbare krag bestendig en betroubaar te lewer,” het Ramaphosa gesê nadat Eskom kort tevore opnuut aangekondig het dat beurtkrag weer in werking gestel gaan word. Hy sê dié planne is aan die voorpunt van die land se ekonomiese heropbou en herstelpogings. Daar word ook gewerk aan regulatoriese hervorming wat kragopwekking deur die mynbou- en ander sektore sal toelaat en regulasies is gewysig om tot 100 MW krag op te wek sonder dat ŉ lisensie daarvoor benodig word. “Ons werk hard daaraan om administratiewe rompslomp vir die registrasie van projekte te verminder, om omgewingsgoedkeuring te versnel en die kapasiteit van Eskom en munisipaliteite te versterk om sulke projekte aan die netwerk te verbind.” Volgens die Mineraleraad is belegging in kragopwekkingskapasiteit van R65 miljard – of sowat 4 000 MW – reeds op pad. Die energielandskap gaan ook beduidend verander om groter mededinging, meer uiteenlopende energiebronne en groter kragsekerheid in die toekoms te verseker, sê die president. Eskom word onder meer ontbondel in eenhede vir transmissie, distribusie en opwekking, terwyl die departement van water en sanitasie saam met die mynbedryf werk om te verseker waterlisensies – van kritieke belang vir die mynbedryf – word toegeken. “Die mynbedryf speel ŉ belangrike rol in Suid-Afrika se energie-oorskakeling en in ons opmars na ŉ laekoolstoftoekoms is dit belangrik dat ons pogings realisties en volhoubaar is.”