PressReader - Baba & Kleuter: 2017-04-01 - Sa­li­ge slaap “H
Sa­li­ge slaap “H
Weet jy wat om te verwag as dit by jou nuwe baba se slaap­ge­woon­tes kom? Hier is raad.
Baba & Kleuter - 2017-04-01 - PASGEBOREN­E - DEUR SHANDA LUYT
oe slaap jou klein­ding?” Dis ge­woon­lik een van die eer­ste vrae wat ’n splin­ter­nu­we ma uit al­le oor­de hoor in die eer­ste paar we­ke ná die ge­boor­te van haar pienk­voet. Hoe­kom? Want e­nig­ie­mand wat al self daar­die in­ten­se, al­les­oor­heer­sen­de moeg­heid er­vaar het wat met ’n moei­li­ke sla­per­tjie ge­paard­gaan, ver­staan pre­sies hoe ’n groot ver­skil dit aan ’n ou­er se le­we kan maak. Wat kan jý van jou pasgeboren­e se slaap verwag?
Die eer­ste ding wat sy ge­woon­lik vir nuwe ma’s sê is dat die e­nig­ste kon­se­kwen­te ding van ’n pasgeboren­e se slaap is dat dit nie kon­se­kwent is nie, ver­tel Jo­lan­di Bec­ker, ’n slaap­kon­sul­tant van Good Nig­ht in P­re­to­ria. “Dit is wat dit so ver­skrik­lik moei­lik maak, want met ’n pas­ge­bo­re baba is daar geen pa­troon nie, en dis ui­ter­aard ’n groot aan­pas­sing vir e­ni­ge nuwe ou­er.”
Die slaap­me­ga­nis­mes wat ons as vol­was­se­nes het – en wat kin­ders leer wan­neer hul­le ou­er is – be­staan nie by ’n pasgeboren­e nie, ver­dui­de­lik sy. Hul­le pro­du­seer nog nie me­la­to­nien (die slaap­re­gu­le­rings­hor­moon) of kor­ti­sol (die stres­hor­moon) nie, en al­bei help met die vor­ming van na­tuur­li­ke 24-uur-rit­mes. Laas­ge­noem­de be­gin eers tus­sen agt en 12 we­ke ont­wik­kel, en dis eers tus­sen 12 en 16 we­ke dat ’n baba se slaap­si­klus ge­noeg vorm dat jy ’n pa­troon kan be­gin on­der­skei.
“Jou pasgeboren­e se slaap is dus glad nie voor­spel­baar nie. An­ders as vol­was­se­nes slaap hy ook 75 per­sent van die tyd ’n baie lig­te slaap. Daar­om sal jy sien dat jou baba baie rond­be­weeg en ge­luid­jies maak in sy slaap, en mak­lik wak­ker word. Dis wat so frus­tre­rend is, want nou doen jy een ding en jou baba slaap drie uur lank, en mô­re doen jy pre­sies die­self­de en jou baba slaap net 10 mi­nu­te,” sê Jo­lan­di.
Maar daar is ’n troos. Om­dat jou baba nog nie ’n diep slaap­si­klus het nie, het hy nog nie ’n slaap­ge­heue nie. Dit be­te­ken jy kan nie in die eer­ste paar we­ke reg­tig iets
ver­keerd doen nie om­dat jou baba nie in die eer­ste drie maan­de sleg­te ge­woon­tes kan leer nie.
E­ni­ge roe­ti­ne is nou daar om jou te help eer­der as dat dit iets vir jou baba be­te­ken.
SO SLAAP BABA NOU
Die ge­mid­del­de pas­ge­bo­re baba het baie slaap no­dig, sê Jo­lan­di. “Al­te­saam slaap hul­le tus­sen 16 en 18 uur per dag. Ver­der slaap hul­le 75 per­sent van die tyd ’n ak­tie­we slaap, waar hul­le eint­lik be­sig is om te leer en die brein be­sig is om nuwe ver­bin­dings te vorm. Baie ge­beur dus ter­wyl jou baba slaap.”
Jou baba se slaap­si­klus duur so­wat 45 mi­nu­te en sluit ’n lo­me­ri­ge staat, ak­tie­we slaap­fa­se en ’n diep­slaap-fa­se in.
Vol­gens die ou­er­skap­skry­wers Ann Ri­chard­son en Me­gan Fau­re ( Slaap,kind­jie, slaap, Metz P­ress) kan jy die vol­gen­de verwag:
0-2 WE­KE Slaap vind plaas vol­gens voe­dings­be­hoef­tes en jou baba is ge­woon­lik min­stens el­ke drie uur wak­ker.
2-6 WE­KE Jou baba slaap ge­woon­lik die eer­ste deel van die aand ’n bie­tjie lan­ger (vier tot vyf uur), maar is ver­der el­ke twee tot vier uur wak­ker.
6 TOT 12 WE­KE Jou baba kan nou dalk een lan­ger slaap­ses­sie van ses tot se­we uur in­werk van­af slaap­tyd tot die eer­ste nag­voe­ding, met slaap­ses­sies van drie tot vier uur deur die res van die dag.
Tot jou baba se slaap­hor­mo­ne teen om­trent agt we­ke in­skop, is ’n roe­ti­ne moei­lik.
ONTHOU Ba­bas maak ge­luid­jies ter­wyl hul­le slaap, want al­les wat hul doen ter­wyl hul­le wak­ker is, doen hul ook in ak­tie­we slaap. Hul­le kan selfs hul o­gies oop­maak en arms en bene be­weeg. Net om­dat jou baba dus kerm­ge­luid­jies maak be­te­ken nie nood­wen­dig dat hy huil of wak­ker is nie.
RE­DES VIR SLEG­TE SLAAP
Ver­skeie din­ge kan ’n in­vloed hê op hoe jou baba slaap – soos siekte, re­fluks of kram­pies – maar die twee din­ge wat pas­ge­bo­re­nes se slaap­pa­troon die mees­te be­ïn­vloed, is voe­ding en oor­sti­mu­la­sie, sê Jo­lan­di.
“Die al­ge­meen­ste re­de waar­om ’n baba huil is dat hy hon­ger is. ’n Pasgeboren­e se slaap word ge­re­gu­leer deur hon­ger en nie deur 24-uur-rit­mes soos in die ge­val van vol­was­se­nes nie. Jou baba se voe­ding moet uit­ge­stryk wees, an­ders sal hy nie kan slaap nie.”
Baie ma’s voel ook hul­le moet hul baba uit die staan­spoor sti­mu­leer so­dat hul­le slim kin­ders kan word, sê Jo­lan­di. “Maar mam­mas ver­geet dat el­ke lie­we ding vir daar­die baba nuut is ná die be­sker­ming van die baar­moe­der: el­ke reuk, el­ke ge­luid. Al­les is nuut. Vir jou baba is dit on­ge­loof­lik oor­wel­di­gend om selfs net 10 mi­nu­te wak­ker te wees, want sy brein neem al­les in. Dit is hoe­kom jou baba so moeg is en so baie slaap, want sy brein is heel­tyd be­sig.”
Jo­lan­di sê re­fluks is ook ’n groot pro­bleem wat slaap kan be­ïn­vloed. “Om melk op te
bring is nie ab­nor­maal nie, so­lank baba groei en ge­wig aan­sit. Die mees­te ba­bas kreun en steun, maar dis eint­lik nor­maal. As jou baba baie met re­fluks suk­kel, spreek die dok­ter.”
WAAR MOET BABA SLAAP?
Of jou baba by jul­le in die ka­mer slaap of in sy eie ka­mer is ’n per­soon­li­ke keu­se, sê Jo­lan­di. “Ek be­veel aan dat jy jou baba in die eer­ste drie maan­de snags baie na­by jou hou om­dat dit jou help om ná ’n voe­ding vin­ni­ger weer aan die slaap te raak. Laat jou baba in ’n kot na­by die bed slaap, maar nie by jul­le in die bed nie – dis on­vei­lig.
“Par­ty men­se meen weer ba­bas slaap be­ter in ’n an­der ka­mer en dees­dae kry jy mo­ni­tors wat jou help hoor wan­neer hul­le wak­ker word. Dit sal na­tuur­lik be­te­ken dat jy moet op­staan en na ’n an­der ver­trek moet gaan om baba te voed. Maar dit is werk­lik ’n per­soon­li­ke be­sluit. Die e­nig­ste pri­o­ri­teit is dat jou baba vei­lig moet slaap.”
VEI­LI­GE SLAAP IS PRI­O­RI­TEIT
Jou baba moet al­tyd op sy rug­gie slaap, be­klem­toon Jo­lan­di. Wie­gie­dood het dra­ma­ties af­ge­neem se­dert men­se ’n klom­pie ja­re ge­le­de be­gin het om ba­bas op hul rug te laat slaap. Jou kind slaap dalk be­ter op sy maag, maar dit hou ’n te groot ge­vaar in.
Slaap in ma en pa se bed word nie aan­be­veel nie om­dat die kom­ber­se jou baba kan ver­smoor of hy on­der een van die groot­men­se kan be­land. ’n A­par­te kant­bed­jie of kot na­by die bed is ’n vei­li­ger op­sie.
Ver­der moet ’n mens onthou ’n kot is vir slaap en nie vir speel nie. “Daar moe­nie te veel kom­ber­se wees nie en geen speel­goed moet in die kot wees nie,” sê Jo­lan­di.
DAG EN NAG OMGERUIL
Pas­ge­bo­re­nes ruil mak­lik dag en nag om. “Dis don­ker in die baar­moe­der en jou baba het nie me­la­to­nien wat hom kan help om sy na­tuur­li­ke rit­mes te vorm nie. Ge­luk­kig kom dit teen so agt we­ke reg wan­neer me­la­to­nien be­gin ont­wik­kel,” sê Jo­lan­di.
WAT JY KAN DOEN Moe­nie jou baba be­dags lan­ger as drie uur son­der ’n voe­ding laat slaap nie. Maak hom wak­ker as hy nie self wak­ker word om te voed nie. Snags kan jy hom los tot hy self vir ’n voe­ding wak­ker word (ten­sy hy min­der as 3,7 kg weeg of jou ge­sond­heids­wer­ker an­ders aan­be­veel.)
Laat slaap ook jou baba be­dags op ’n plek waar dit lig is en daar be­we­ging en ge­lui­de is. Snags kan hy in ’n don­ker ver­trek slaap met net ’n nag­lig­gie aan so­dat jy kan sien wan­neer jy hom voed. Moe­nie snags met hom ge­sels of speel of selfs sy doek ruil ten­sy dit nood­saak­lik is nie, soos met ’n poef­doek.