Verbruikersake: Vermy die pyne van direkte bemarkingFoto: Berkeley Communications/Unsplash.com As daar nou een pyn is waaroor verbruikers saamstem, is dit jou foon wat onophoudelik lui met mense aan die ander kant wat alles van selfoonkontrakte tot versekering aan jou wil verkoop. Terwyl jy soms ’n goeie winskopie kan teëkom, kan jy net so maklik jouself vasteken (oor die foon!) en jare lank vir jou fout betaal. Die goeie nuus is dat jy as verbruiker spesiale regte het kragtens die Wet op Verbruikersbeskerming wanneer dit kom by direkte bemarking. Ina Opperman verduidelik wat jou regte oor direkte bemarking is. Die Wet op Verbruikersbeskerming definieer direkte bemarking as die proses wanneer iemand jou kontak om direk of indirek iets te koop of geld te skenk. Wanneer jy ’n maatskappy gebel het om iets te koop en iemand bel jou terug, is dit nie direkte bemarking nie. Wanneer jy op ŉ advertensie reageer of iets koop in ŉ winkel, is dit ook nie direkte bemarking nie. Die direkte bemarking moet van die onderneming af kom sonder dat jy voorheen met hulle kontak gehad het. Die wet beskerm jou reg op privaatheid en jou reg tot keuse in artikels 11 en 16. Regulasie 4 en 12 van die wet bepaal duidelik wanneer verkoopsmense jou mag kontak, wat jy kan doen om direkte bemarking te keer en hoe jy ’n transaksie kan kanselleer as jy wel ingee en iets koop. Artikel 11 gee jou die reg om direkte bemarking te beperk. Jy kan weier om direkte bemarking toe te laat, eis dat die maatskappy ophou om jou te kontak en direkte bemarking blokkeer. Dit beteken jy kan vereis dat direkte bemarkers jou nie weer kontak nie en jou naam van hul lyste verwyder. Volgens artikel 11 moet iemand wat direkte bemarking magtig, beheer of uitvoer, prosedures instel wat dit vir jou makliker sal maak om te eis dat hulle ophou om jou te kontak en dat jy nie weer gekontak word nie. Direkte bemarkers mag jou ook nie geld laat betaal om jou uit te los nie. Die Wet maak voorsiening vir ŉ Geen Kontak-register waar verbruikers met hul identiteitsnommers, adres of alle besonderhede kan registreer as hulle nie deur direkte bemarkers gekontak wil word nie. Die Nasionale Verbruikerskommissie het egter nog nie die register aan die gang gekry nie. Sodra die register ingestel word, sal die blok binne 25 dae nadat jy geregistreer het, aktief wees. Ondernemings sal dan, tensy hulle kan bewys dat jy ingestem het tot direkte bemarking, moet aanneem dat alle ander verbruikers wel geregistreer het om direkte bemarking te keer. Direkte bemarkers sal ŉ tarief moet betaal om by die register te registreer en hul besonderhede jaarliks bywerk. Verbruikers stem gewoonlik op skrif in tot direkte bemarking, wanneer jy byvoorbeeld aansoek doen vir krediet by ŉ winkel en jy moet ŉ blokkie merk dat jy inligting wil ontvang oor spesiale aanbiedings of nuwe produkte. Indien jy dit doen, mag net die betrokke winkel jou egter kontak en nie ander maatskappye nie. Artikel 12 en Kennisgewing 34180, wat in die Staatskoerant gepubliseer is, maak dit duidelik dat direkte bemarkers jou nie op Sondae en openbare vakansiedae mag kontak nie en op weekdae net tussen agtuur in die oggend en agtuur in die aand en tussen negeuur en eenuur op Saterdae. Hulle mag jou egter op ander tye kontak indien jy daartoe ingestem het. Hierdie regulasie geld ook vir e-posse. Volgens regulasie 4 van die wet kan jy op jou posbus aandui dat jy nie direkte bemarkingsmateriaal wil hê nie. Niemand mag dan hierdie materiaal in jou posbus sit of dit selfs daar naby in jou hek druk nie. Artikel 16 bepaal dat jy ŉ afkoelperiode het as jy iets tydens ŉ direkte bemarkingstransaksie gekoop het. Jy kan die transaksie op skrif binne vyf dae nadat jy die transaksie gesluit het, kanselleer of nadat die produk afgelewer is, wat ook al laaste gebeur het. Jy moet kan bewys dat jy dit binne vyf dae gedoen het, maar jy hoef nie ŉ rede vir die kansellasie te gee of ŉ boete te betaal omdat jy gekanselleer nie. Die onderneming moet dan enige geld wat jy betaal het, binne 15 werkdae terugbetaal as die produkte nog nie afgelewer is nie, of indien die produkte wel afgelewer is, binne 15 nadat die onderneming die produkte terugontvang het. Indien jy die produkte al gebruik het, kan die onderneming ŉ billike tarief hef daarvoor. Hierdie artikel is nie van toepassing op ŉ transaksie indien artikel 44 van die Wet op Elektroniese Kommunikasie en Transaksies daarop van toepassing is nie. Verbruikers kan kla by die Nasionale Verbruikerskommissie of provinsiale kantore vir verbruikersake oor ondernemings wat hulle nie by hierdie bepalings van die Wet op Verbruikersbeskerming hou nie.