Brief aan Ramaphosa: Solidariteit verwerp ‘immorele’ Nasionale Gesondheidsversekering’(Argieffoto: Ibrahim Boran) Solidariteit sê in ŉ brief aan pres. Cyril Ramaphosa en sy minister van gesondheid, Zweli Mkhize, hoewel hy universele gesondheidsorg – en billike en rasionele pogings – steun om gehalte gesondheidsorg aan alle Suid-Afrikaners te voorsien, is dit duidelik dat die voorgestelde nasionale gesondheidsversekering dít nie gaan verseker nie. Dr. Dirk Hermann, uitvoerende hoof van Solidariteit, sê die regering het nie oop kaarte gespeel oor die voorgestelde stelsel nie, veral nie wat betref die koste daaraan verbonde nie, om nie te praat van die skending van vryheid en menseregte wat dit teweeg gaan bring nie. In sy brief sê Hermann die wetsontwerp beloof welvaart, maar gaan waarskynlik niks anders as lyding tot gevolg hê nie. Hy sê Solidariteit het op eie onkoste van die voorste kenners op die gebied gevra om ŉ kosteberekening van die wetsontwerp dit te doen. Dit het deel van Solidariteit se voorlegging oor die NGV gevorm. Hermann sê die verslae wys die NGV is bloot nie ekonomies lewensvatbaar nie en dat net die tekort in kosteberekening op sowat R260 miljard staan. Prof. Jannie Rossouw, ŉ gerekende ekonoom, het aangedui dat belasting met meer as 10% opgestoot sal moet word net om dié tekort te dek. Hermann sê die minister van finansies, Tito Mbowni, het dit Woensdag ook duidelik gemaak dat die regering nie naastenby die geld het om die stelsel, soos dit in die wetsontwerp beskryf word, in werking te stel nie. (Argieffoto: pixabay) Mboweni het in sy begrotingsrede gesê ŉ verhoging in belasting gaan ekonomiese groei verder strem. “Hoeveel ekonomiese groei moet ons bereid wees om prys te gee ter wille van staatsbeheerde, gemonopoliseerde gesondheidsorg,” vra Hermann die president en die minister in sy brief. “Hoeveel werkloosheid moet ons aanvaar sodat die regering ŉ ideologiese oorwinning kan vier?” Prof. Alex van den Heever, ŉ vooraanste gesondheidsorg-ekonoom en beleidskenner, het in navorsing vir Solidariteit bevind die wetsontwerp in sy huidige formaat gaan verwoestende uitwerkings hê. “Dit is my gevolgtrekking dat die voorstelle vir nasionale gesondheidsversekering soos dit tans voorgehou word nie in werking gestel kan word nie, irrasioneel en ongrondwetlik is,” het Van den Heever bevind. Volgens Hermann het Solidariteit se navorsing onder gesondheidswerkers gewys dat hulle bykans eenparig in hul verwerping van die voorstel is. Dokters, verpleërs en ander gesondheidsorgwerkers glo nie die NGV gaan werk nie en hulle wil ook binne die stelsel werk nie. “Hulle sal eerder emigreer as om daaraan onderwerp te word,” skryf Hermann. Die ingang na die Chris Hani-Baragwanath-hospitaal in Soweto. (Foto: Thabiso Makelo/Panoramio) Hy sê dit is nie omdat gesondheidsorgwerkers nie mense wil help nie, maar juis omdat hulle wíl. “Dié stelsel gaan dit vir hulle onmoontlik maak. Daar is ŉ wesenlike risiko dat die NGV gaan veroorsaak dat gesondheidswerkers en die nodigste vaardighede en spesialiste die land gaan verlaat.” Hermann sê gegewe dié terugvoer is dit moeilik om te sien hoe die regering die publiek se gesondheid en gesondheidswerkers se welstand steeds as ŉ prioriteit sien. Hy sê óf geen van dié terugvoer is in ag geneem nie, óf dit is bloot verwerp. “Jy verwerp ekonomiese werklikhede wat wys die stelsel kan nie finansier word nie. Jy verwerp praktiese werklikhede wat onbetwisbaar bewys die regering kan nie gesondheidsorg bestuur nie. Jy weier om enige van die terugvoer te aanvaar van die einste beroepslui van wie jy verwag om die dienste te lewer.” Hermann sê ook die sakesektor, insluitende banke, versekeringsmaatskappye, myne, ouditeursfirmas en sakekamers, asook mediese fondse en administrateurs, die farmaseutiese bedryf, private hospitaalgroepe en vakbonde het die voorstel reeds verwerp. Dr. Dirk Hermann, bestuurshoof van Solidariteit. (Foto: Reint Dykema) Hy sê volgens die regering se eie vooruitskattings groei die ekonomie nie naastenby vinnig genoeg om die voorstel te finansier nie en boonop het alle loodsprojekte tot dusver misluk. Hermann sê ook volgens die regering word nagenoeg R250 miljard jaarliks op minder as 20% van die bevolking bestee, maar dat dít die gedeelte van die bevolking is wat toegang het tot private mediese versekering. Nóg R220 miljard word op die res van die bevolking bestee. “Jy versuim om te noem dat dieselfde 20% wat aan mediese fondse behoort, ook die meeste belasting betaal om sukkelende staatsdienste te finansier. Dié geld behoort nie aan die staat nie. Vir die regering om deurlopend burgers se swaarverdiende geld te wil eis, is om hulle arbeid te eis – en ŉ regering wat aanspraak maak op sy burgers se arbeid, is een wat van hulle slawe van die staat maak,” sê Hermann. Hermann sê die regering reageer boonop op kritiek asof hy in ŉ oorlog gewikkel is met organisasies wat burgerregte bevorder en beskerm. Dit wil ook nie ontken dat Suid-Afrika ŉ gesondheidsorgkrisis beleef nie en dat gewone Suid-Afrikaners die spit afbyt in ŉ korrupte stelsel waar hulle of hulle geliefdes soms selfs met hul lewens boet. “Om met die proses voort te gaan is nie net onraadsaam nie, dit is ook immoreel. Solidariteit gaan, in die belang van alle Suid-Afrikaners, die voorgestelde NGV teenstaan, selfs tot in die hoogste hof as dit nodig is. Ons is nie net oortuig van die wetsontwerp se immoraliteit, onpraktiese aard en onbekostigbaarheid nie, maar ook van sy ongrondwetlikheid.” Hy sê die NGV gaan Suid-Afrika ŉ sieker, armer en minder vooruitstrewende land maak. “Die NGV verteenwoordig die regering se oënskynlike oplossing vir alle probleme, naamlik om meer mag en kapitaal vir homself op te eis, ten spyte van die talle en ooglopende mislukkings.” Hermann vra Ramaphosa en Mkhize om die implementering van die wetsontwerp dadelik te staak, of Solidariteit gaan geen ander keuse hê as om die howe te nader nie. “Ons gaan nie toelaat dat ons lewens in gevaar gestel word bloot ter wille van ideologiese oorwinnings nie.”