Dis laat in die aand en die gedagtes vat weer koers soos hulle lus het. Ek sien iemand is nog wakker en ons praat ‘n woordjie of twee en daar gaat die gedagtes soos wilde perde wat nie gekeer kan word nie...of eintlik wil ‘n mens hulle ook maar nie keer nie, ha?
Hierdie vriendin van my...! Dit vat so bitter min om haar gelukkig te maak. Net 'n woordjie van ondersteuning van my kant af, niks meer nie. Dit is regtig al wat sy nodig het om weer te glimlag. Nie ‘n geskenk of niks nie, hoor. Net ‘n klein woordjie van begrip is nodig om haar weer op te dollie en aan die gang te sit.
My moeder, daarenteen, kon jy omkoop met ‘n lekker stukkie fudge of ‘n toffie. Ja! Toffies was uiteindelik die wenner tussen al die baie lekkertes op die winkelrakke. Op sy tyd was ‘n blokkie sjokolade ook goed, maar die toffie het altyd gewen. So gepraat van sjokolade – kan jy glo dat sy die selfdissipline gehad het om elke dag so wraggies net een blokkie te eet? Ogggg, nee man tog! My kinders het altyd gesê ek eet hom soos ‘n stuk brood – vat hom aan die eenkant vas en werk hom deur tot jy later nog net die vingers kan aflek. Lekker verby! Gits, dit klink nou lekker vulgêr as ek dit nou so sit en praat, ha? Wragtag vulgêr en effens banaal, dink ek.
Nou behalwe met sjokolade, waarmee kan jy my nog bly maak? Sjoe, daar is soveel maniere om my siel te koop, maar ek sal probeer om dit eenvoudig te hou.
As jy my nou regtig opgewonde wil maak, draai ‘n klein ietsie (ja, sommer 'n ietsie!) toe in mooi papier. Is! Ek jok nie vir jou nie, man. Ek vrek oor ‘n persent – enige persent!
Dit maak sowaar nie so baie saak wat jy in daardie mooi papiertjie (nie 'n sakkie wat gou-gou gekoop is nie, hoor) het nie, dit maak my hart week om te dink dat jy dit vir my spesiaal gaan uitsoek het of gemaak het of wat ookal die geval mag wees. En wat dit nog lekkerder maak, is om te sien watter papier jy uitgekies het vir hierdie persent van my. Ek belowe jou, die adrenalien skiet die hoogtes in en ek is vir die res van die dag op 'n 'high'.
Spontane persentjies is die lekkerste ding wat ek kan oorkom. Mmm, ek hoor jy vra my wat is 'n spontane persent dan nou eintlik. Jy sien, dis daardie persentjies wat nog sommer in die winkel se drasak is, want hy is nou gekoop en jy wil hom nou vir my gee, nie eers anderdag nie. Ek is lief daarvoor om dit ook te doen, maar soms wonder ek of almal verstaan hoe kosbaar dit regtig is. Want sien, jy is winkel toe om brood te koop, maar jy kom huis toe met 'n verrassing vir 'n hartsmens van jou. Wat is nou lekkerder as dit?
En asseblief toggie, as ek vir jou ‘n persent gee, moet hom seblief nie daar eenkant neersit om later oop te maak nie. Ek is so opgewonde dat ek hom sommer self ook vir jou sal oopskeur. Jy sien, dit gaan alles vir my oor jou reaksie wanneer jy sien wat ek vir jou gebring het. Jou reaksie is weer vir my ‘n presentjie op sy eie. Jy kry die persent, maar ek kry die mooi glimlag van tevredenheid.
Dieselfde geld vir 'n mooi, opregte kompliment uit 'n onverwagse oord. Iets wat ek nooit ooit sal vergeet nie, was so ‘n uit-die-hart kompliment van ‘n vriendin jare en jare gelede. Ons almal sukkel (soms) om ‘n kompliment te aanvaar, maar daardie een was besonders en so honderd persent op die regte oomblik. Dit was in ‘n tyd wat die swart hond van depressie weer woelig was by my voordeur. Ek het gesukkel om asem te kry, want die gedierte het lekker met my gemors. Ons moes die aand koor gaan oefen en ek het half teen my sin gegaan. Ek het daar opgedaag met ‘n gesig wat boekdele spreek – jy ken mos daardie frons wat niks en niemand van jou gesig kan afgevee kry nie. Dis toe wat hierdie mooi vrou my groet met ‘n ‘Hier kom die vrou met die mooiste glimlag in die dorp!’ Weet jy, ek weet dit was maar net haar manier om my ‘n bietjie beter te laat voel, seker niks meer as dit nie. Maar ja, na al die jare onthou ek dit as die oomblik wat ek opeens die lig weer (so effentjies) deur die donker kon sien skyn. En natuurlik het ek haar beloon met die grootste glimlag wat ek op daardie stadium kon gee.
Nog 'n ding wat ek nooit, ooit sal vergeet nie, is een verjaardag van my. Toe ek vroeg die oggend opstaan (dis in die winter en dus was dit nog stikdonker) is daar by elke ligskakelaar in die huis 'n lekkertjie met 'n piepklein kaartjie vasgeplak. My hart se punt se vreugde se lekkerkry! Sjoe, dit was die lekkerste wat opstaan nog ooit vir my was en ooit sal wees. My oususkind het die moeite gedoen om dit in die middel van die nag vir my (ja, vir my!) te doen. Wat 'n vreugde om sulke mooi liefgoedjies van elkeen van my kinders te kan onthou.
Iets wat my telkemale stomslaan, is wanneer ek sukkel met iets en ek hoor onverwags hier langs my: "Kom, ek sal jou gou hiermee help." Dit kan die kleinste dingetjie wees, maar my hart is sulke tye so baie, baie lief vir jou. Bedagsaamheid is maar redelik yl gesaai deesdae, stem jy nie saam nie?
Eintlik kan jy my siel koop met byna enige ding, jong. Ek hou ongenadiglik baie van alles wat onverwags op my skoot kom beland...behalwe natuurlik moeilikheid!
En nou wonder ek opeens of ek ooit altyd genoeg dankie sê vir al die liefde wat ek ontvang? Dankie is eintlik so ‘n ou dom woordjie, dink jy nie ook so nie? Ek dink daar moet meer woorde wees om mee te kan dankie sê. As jy iemand bloot uit hoflikheid bedank, is ‘Baie dankie’ vir my voldoende. Maar dan kom jy voor iemand te staan en jy wil uit jou hart uit dankie sê en jy weet opeens nie watter woord om te gebruik nie. Is dit net ek of voel jy ook so? Jy wil mos sulke tyd eintlik so 'n klein deeltjie van jou hart vir daardie liefmens gee, maar al wat jy het is daardie onbeduidende dankie-woordjie.
Nou wil ek maar net vir jou en elkeen van my hartsmense weereens sê, baie dankie dat jy in my lewe is. Dankie dat jy my daaglikse stukkie van groot lekkerte is...ek waardeer jou meer as wat ek ooit kan sê.
By Martha, Keetmanshoop om Mei 17, 2018
Sy hou al vir jare en jare skool. Haar jongste is alreeds uit die skool uit, dus is sy regtig nie meer ‘n kuiken nie...en ook nie lus vir kuikenkos nie, 'if you catch my drift'.
Soos in elke ander beroep ook maar, lewer die onderwys van tyd tot tyd sy eie dingetjies op. Gelukkig was nog niks te erg wat nie opgelos kan word nie en eintlik gaan dit (redelik) goed met haar in haar werk. Ja, sy sukkel ook met leerlinge wat nie hulle werk doen nie en sulke onbenullighede, maar dit is nie iets om oor huis toe te skryf nie, is dit?
Waar so ‘n klomp kinders bymekaar is soos in ‘n hoërskool, kan jy ook verwag om letterlik een van elke soort verteenwoordig te hê – die wat baie hard werk, die wat soms werk en die wat glad nie werk nie. En dan, net soms, is daar mos die’tjies wat nie werk nie omdat die laste van die lewe soos berge op hulle skouers lê. Ongelukkig gaan soek hulle dan baie dikwels hulle troos by die onnoemlike en ontoelaatbare dinge – wat dan uiteindelik die probleme maar net nog meer en meer maak, is dit nie?
Sy staan in die kantoor met hierdie jong seun. Hy is reeds ‘n senior leerling, maar het nog so effens die lyfie van ‘n jonger kind. Dit is net wanneer jy in hierdie kind se oë kyk wat jy besef dat hy lankal nie meer ‘n kind is nie. Die haat vir en weersin in die lewe brand soos vlamme in die jong seun se oë.
Waarom hulle (vir die honderdste maal) in die kantoor is, is nie hier ter sake nie. Wat uitstaan daardie dag, is dat dit byna uitloop op ‘n magstryd tussen die jongman en die volwasse vrou. Hulle meet mekaar. Hulle daag mekaar uit. Hulle gooi die woorde soos tennisballe heen en weer. Nie een is bereid om te swig voor die uitdaging van die ander nie.
En toe. Uiteindelik. Die jongman vou. Opeens is die bravade weg en in die plek daarvan staan ‘n ou klein lyfie wat stokstyf staan, maar die trane stroom uit sy oë. Die vrou, ook ‘n ma, kry hom opeens so jammer. Sy kon nog nooit iemand sien huil en nie jammer voel nie. (Tussen alles deur is die skoolhoof ‘n stille toehoorder)
Sy tree vorentoe en reik uit na die kind. Sy vee sy trane af met die agterkant van haar hand terwyl sy vra: ‘Waarom is jy dan tog so baie hartseer?’
Die opstand is onmiddellik terug. Die oë verhard en tussen geklemde kake antwoord hy haar: ‘Staan asseblief terug van my af.’
Geskok tree sy terug...en vergeet van die voorval.
Mettertyd besef sy en almal dat daar eintlik geen salf te smeer is aan hierdie jongman met die opstandige hart nie. Dinge wil maar net nie normaliseer nie, want, soos reeds genoem, daar was onnoembare dinge iewers aan die gang – dinge wat hom vasgehou het en in ‘n sekere sin seker beheer het.
Op ‘n dag sit hierdie vrou met ‘n kollega en gesels. Die seun met die opstand in sy hart kom ter sprake. Die kollega merk op: ‘Haai siestog ja, en nou word hy mos nog deur ‘n onderwyseres gemolesteer ook.’
Dit het nie veel verbeelding gevat om te weet wie hierdie bose onderwyseres kon wees nie. Daardie woorde van die jongman: ‘Staan asseblief terug van my af,’ het soos ‘n trompet weerklink in haar ore.
Dit daar gelaat...!
Jare later loop hierdie twee mekaar weer raak in ‘n winkel. Hy kom staan reg voor haar in die nou gangetjie in ‘n winkel. Sy kan nêrens heen nie, behalwe as sy bo-oor hom wil loop. Hy groet. Sy groet nie. Sy staar dwarsdeur daardie ek-is-jammer-oë.
Sy is hard soos ‘n klip. Sy wil hom nooit weer sien nie. Sy wil nie met hom praat nie. Sy wil hom uit haar lewe uit hê vir altyd en altyd. As sy kon, het sy hom soos ‘n muskiet met die duim verpletter teen die muur.
Vandag weerklink sy woorde in haar ore en sy wens sy kon hom nou weer sien om, na alles, dinge tog maar reg te maak. Want, jy sien, wie is ek en jy en wie almal dat ons daarop roem dat ons nooit sal of wil vergewe nie? Verwag ons dan nie maar almal vergifnis van iemand anders op ‘n daaglikse basis nie?
Sy haar weer sy woorde en sy sien sy pleitende oë: ‘Juffrou, hoe kan ek dit regmaak, asseblief, Juffrou?’
En sy hoor haar eie harde woorde: ‘Hoe wil jy dit regmaak? Waar wil jy vandag al daardie mense kry vir wie jy dit vertel het?’ voordat sy botweg omdraai en uit sy lewe uit loop.
By Martha, Keetmanshoop om Mei 14, 2018
Man, ek is vanaand lus vir sing en dans – al in die rondte wil ek tol en draai en swaai. Ek dog toe eers ek wil Duitswes Wals doen, maar nee, dit gaan oor oorlog en allerhande goeters waaraan ek nie vanaand wil dink nie. Ek wil dans op ‘n lied wat my net nog meer lus maak vir dans. Maar ja, ek sou graag daardie rooi rok wou dra as ek so dans...
Nou wil jy van my weet hoekom ek so wil dans? Ja, ek hoor jou, jy dink by jouself die vrou sukkel soms om lekker geloop te kry en nou wil sy dans. Ja man, ek wil dans oor my hart lus voel vir dans. Jy weet mos, jy het ook al so gevoel. Jy voel so ‘n ‘dansgevoel’ hier diep in jou hart en jy weet dat niks, maar niks dit gaan wegvat voor jy nie ‘n lekker riel gegooi het nie. Mmm, selfs al is dit net so ‘n vinnige enetjie al om die tafel.
Nou peuter jy nog altyd met my oor hoekom ek so danserig voel. Goed, hier kom hy dan nou.
Jy sien, ‘n mens kan jou mos baie dinge verbeel. Jy verbeel jou dinge en later glo jy dit en nog later verkondig jy dit vir die waarheid. Ken jy daardie gevoel? Dis nou presies ek daai. Vir jare en jare het ek ‘n vrag gedra wat glad nie aan my behoort het nie en nou’s die vrag afgegooi en my lyf voel soos dans.
Nou vanaand wil ek tog nie weer ‘n keer in die treurgesange gaan rondblaai nie. Ek gaan jou dus nie vertel waaroor dit alles gegaan het nie, want vanaand wil ek dans, nie tjank nie. Al wat ek vir jou kan vertel is dat ek vanaand so beautiful voel en so lig soos 'n veertjie. Ek is so wraggies vanaand lus vir dans, man! Dans jy saam?
Ek wil net vir jou vra om saam met my op oom Japie se Ou Waenhuis ‘n lekker riel te slaan so al om die tafel. En as jy moeg is en die musiek hou nog aan, sit dan maar en tik met die voetjie tot alles oor en verby is. En dan, liewe mens, wees saam met my bly dat ons vanaand ‘n lekker riel kon dans net sommer omdat dit lekker is om te lewe.
By Martha, Keetmanshoop om Mei 11, 2018
Heimatlos sind viele auf der Welt, heimatlos und einsam wie ich. Überall verdiene ich mein Geld, doch es wartet keiner auf mich. Ke...