Alpha Centauri C, ook bekend as Proxima Centauri, se spektraaltipe is M5Ve of M5VIe, wat daarop dui dat hy óf ’n klein hoofreeksster (tipe V) óf ’n subdwergster (VI) is. Sy massa is sowat 0,123 sonmassas, of 129 Jupiter-massas.
Die α Cen-stelsel is omtrent so oud soos die Son, of effens ouer – die ouderdom word gewoonlik aangegee as tussen 4,5 en 7 miljard jaar.
Die onderskeie komponente van die Alpha Centauri AB-dubbelster is te naby aan mekaar om met die blote oog te onderskei, maar tydens ’n groot deel van hul wenteling om hul massamiddelpunt kan hulle met ’n verkyker of klein teleskoop onderskei word.
Aan die suidelike naghemel vorm Alpha Centauri die buitenste ster van die "Aanwysers" of "Suidelike Aanwysers" – die lyn deur Beta Centauri (Hadar/Agena) wys reguit na die Suiderkruis. Die Aanwysers onderskei die ware Suiderkruis maklik van die dowwer asterisme bekend as die Vals Kruis.
Suid van breedtegraad 29º S, verdwyn Alpha Centauri nooit onder die horison nie. Onder sowat 29° N tot by die ewenaar lê dit in die noordelike somer naby die suidelike horison. Verder noord kan dit nie gesien word nie.
Van die Aarde af gesien, lê Proxima Centauri 2,2° suidwes van Alpha Centauri AB. Dit lyk gewoonlik soos ’n dieprooi ster van 13,1 mag in ’n gebied met min sterre en ’n redelik goeie teleskoop is nodig om dit te sien. Dit is ’n opvlamster en kan onverwags vinnig helderder word tot sowat 11 mag.
Al die komponente van Alpha Centauri het taamlike eiebewegings teen die agtergrondhemel, soortgelyk aan dié van die sterre Sirius en Arcturus. Dit het tot gevolg dat die sterposisies oor die eeue heen stelselmatig verander het. Sulke sterbewegings was onbekend aan die antieke sterrekundiges. Hulle het geglo alle sterre het ’n vasgestelde posisie aan die naghemel, soos gestel in die werke van die filosoof Aristoteles. Edmond Halley het in 1718 gevind dat sommige sterre aansienlik weggeskuif het van hul antieke posisies. Die helder ster Arcturus (α Boo) in die sterrebeeld Veewagter het in 1 800 jaar ’n verskil van byna 0,5° getoon, dieselfde as die helderste ster, Sirius, in die Groot Hond (α CMa). Halley het die werke van Ptolemaeus en Hipparchos gebruik as verwysing. Halley se eiebewegings was hoofsaaklik vir noordelike sterre en die suidelike Alpha Centauri s’n is eers in die 19de eeu vasgestel.
Die Skots gebore waarnemer Thomas James Henderson het in die 1830's aan die Kaap die Goeie Hoop die ware afstand van Alpha Centauri ontdek. Hy het gou besef die stelsel het ’n buitengewone hoë eiebeweging, en daarom moes sy waargenome ware snelheid deur die ruimte baie vinniger gewees het. Hy het vasgestel die gemiddelde eiebewegings is −3678 mas/j of −3,678 boogsekondes per jaar in regte klimming en +481,84 mas/j of 0,48184 boogsekondes per jaar in deklinasie. Aangesien eiebeweging toeneem, is die beweging van Alpha Centauri sowat 6,1 boogminute elke eeu, en 61,3 boogminute of 1,02° elke millennium. Hierdie bewegings is onderskeidelik sowat ’n vyfde en twee keer die deursnee van ’n volmaan. Deur middel van spektroskopie is die gemiddelde radiale snelheid vasgestel op 25.1 ± 0.3 km/s in die rigting van die Sonnestelsel.
Gebaseer op Alpha Centauri se eiebewegings en radiale snelhede, sal die ster geleidelik helderder word en net noord van die Suiderkruis verbybeweeg voordat dit noordwes sal beweeg, nader aan die hemelewenaar en weg van die galaktiese vlak. Teen omstreeks 29700 n.C. sal Alpha Centauri 1 parsek of 3,26 ligjare weg wees in die hedendaagse sterrebeeld Noordelike Waterslang. Dan sal dit ’n statiese radiale snelheid van 0 km/s en ’n maksimum skynbare magnitude van −0,86 bereik (wat ooreenstem met die huidige magnitude van Canopus). Selfs al is hy op sy naaste aan die Aarde, sal sy skynbare helderheid nooit dié van Sirius oortref nie (dié sal oor die volgende 60 000 jaar ook helderder word en die helderste ster van die Aarde af wees vir die volgende 210 000 jaar).
Die Alpha Centauristelsel sal daarna wegbeweeg van die Sonnestelsel af. Oor sowat 100 000 jaar sal dit eindelik uit sig uit verdwyn.
Op 16 Oktober 2012 het navorsers ná drie jaar van navorsing aangekondig dat ’n aardgrootte planeet in ’n wentelbaan om Alpha Centauri B waargeneem is gebaseer op die radiale-snelheid-tegniek. Die planeet het ’n minimum massa van 1,13 keer dié van die Aarde. Dit is nie in die bewoonbare sone van die ster nie – sy wentelbaan is baie na aan die ster (net 0,04 AE) en sy wenteltyd is 3,236 dae. Sy oppervlaktemperatuur word geskat op sowat 1 200° Celsius (sowat 1 500 kelvin), heeltemal te warm vir vloeibare water. Die oppervlaktemperatuur van Venus, die warmste planeet in die Sonnestelsel, is maar sowat 462 °C (735 K).
Die ontdekking van eksoplanete om ander stelsels, ook dubbelsterre, laat die moontlikheid dat daar nog planete in die Alpha Centauri-stelsel is. Hulle kan óf om een van die enkelsterre wentel óf in ’n wye baan om die dubbelster. Aangesien die sterre baie met die Son ooreenstem, onder meer wat ouderdom en metaalinhoud betref, stel sterrekundiges besonder belang daarin om nog planete in die Alpha Centauri-stelsel te ontdek. Verskeie soektogte is tans aan die gang.
↑ 5,0 5,1 Chang, Kenneth (24 Augustus 2016). "One Star Over, a Planet That Might Be Another Earth". New York Times (in Engels). Geargiveer vanaf die oorspronklike op 4 Januarie 2020. Besoek op 24 Augustus 2016.
↑ 9,0 9,1 9,2 9,3 9,4 Research Consortium on Nearby Stars (17 September 2007). "The One Hundred Nearest Star Systems". RECONS (in Engels). Georgia State University. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 29 Maart 2013. Besoek op 6 November 2007. External link in |work= (help)
↑ 11,0 11,1 11,2 Kervella, Pierre (15 Maart 2003). "A Family Portrait of the Alpha Centauri System" (in Engels). ESO. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 4 Februarie 2009. Besoek op 6 Junie 2008. Onbekende parameter |coauthors= geïgnoreer (help)
↑ 16,0 16,1 Hartung, E.J.; Frew, David; Malin, David (1994). "Astronomical Objects for Southern Telescopes". Cambridge University Press.
↑ 17,0 17,1 Norton, A.P., Ed. I. Ridpath (1986). Norton's 2000.0 :Star Atlas and Reference Handbook. Longman Scientific and Technical. pp. 39–40. AS1-onderhoud: meer as een naam: authors list (link)
↑ 19,0 19,1 Matthews, R.A.J. (1993). “Is Proxima really in orbit about α Cen A/B?”. Monthly Notices of the Royal Astronomical Society 261: L5.
↑ ESA: Hipparcos Site. "High-Proper Motion Stars (2004)" (in Engels). Geargiveer vanaf die oorspronklike op 1 Augustus 2016.
↑ Aristotle. "De Caelo (On the Heavens): Book II. Part 11. (2004)" (in Engels). Geargiveer vanaf die oorspronklike op 9 Junie 2019.
↑ 28,0 28,1 Aitken, R.G., "The Binary Stars", Dover, 1961, p. 235.
↑ Astronomical Society of South Africa. "Henderson, Thomas [FRS] (2008)" (in Engels). Geargiveer vanaf die oorspronklike op 26 Julie 2009.
↑ 36,0 36,1 Matthews, R.A.J. (1994). “The Close Approach of Stars in the Solar Neighbourhood”. Quarterly Journal of the Royal Astronomical Society 35: 1–8.
↑ jobs. "The exoplanet next door: Nature News & Comment" (in Engels). Nature.com. doi:10.1038/nature11572. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 1 Februarie 2020. Besoek op 17 Oktober 2012.
↑ Overbye, Dennis (17 Oktober 2012). "New Planet in Neighborhood, Astronomically Speaking" (in Engels). New York Times. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 3 Maart 2020. Besoek op 17 Oktober 2012.
↑ Palmer, Jason (17 Oktober 2012). "Exoplanet around Alpha Centauri is nearest-ever" (in Engels). BBC. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 23 Mei 2020. Besoek op 17 Oktober 2012.
Ontsluit van "https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Alpha_Centauri&oldid=2219741"
Last edited on 28 Junie 2020, at 22:53
Die bladsy is laas op 28 Junie 2020 om 22:53 bygewerk.