NG Gemeente Willowmore – Gemeentegeskiedenisargief
Die huidige kerkgebou is opgerig in die tentsyl (kappiekerk) wat indertyd soos ‘n veldbrand deur die hele land versprei en die opvolger van die Neo-Bisantynse boustyl was. Dis ingewy op 5 Desember 1964 aan die einde van die gemeente se eeufeesjaar.
5 Maart 1864
Willowmore en distrik
P.N. Ham (1865–1866)
Die NG Gemeente Willowmore is een van die honderd oudste gemeentes van die Nederduitse Gereformeerde Kerk en een van die 25 oudste gemeentes van die Kerk in die Sinode van Oos-Kaapland.
Die gemeente is in 1864 gestig en vir die eerste 18 maande bedien deur die konsulent, ds. Van der Riet, van Oudtshoorn. In November 1865 is die eerste leraar, ds. P.N. Ham, tot die jaar vantevore predikant van die NG gemeente Franschhoek, bevestig. Gedurende sy dienstermyn op Willowmore het hy hom beywer vir die bou van ‘n pastorie en het landmeter Garcia die grond wat Lehmkuhl geskenk het om ‘n pastorie op te bou, opgemeet en is tenders in die Volksblad, De Zuid-Afrikaan, De George Advertiser en die Eastern Province Herald gevra vir die oprigting van die gebou volgens planne wat moontlik opgestel is deur die argitek C.O. Hager van Stellenbosch. Dit het onder meer bepaal dat “buitemure 12 voet hoog en 14 duim dik moes wees, met binnemure 9 duim dik en dat alle hout in die gebou greinhout moes wees”. In Februarie 1866 is tenders oopgemaak wat gewissel het van R1 500 tot R3 147,91. Die Kerkraad het egter besluit dat die saak moes oorstaan as gevolg van die voortdurende droogte en “ongunstige tye”.
Ds. Ham het hom beywer vir die daarstelling van ‘n begraafplaas. Dit is in sy tyd dat daar besluit is om rondom die kerkhof die muur te bou wat vandag nog bestaan. Ds. Ham het ook die stigting van ‘n skool gepropageer en in hierdie verband het hy dr. Langham Dale, superintendent van onderwys, gespreek, wat gemeld het dat hy die saak goedgesind is.
Nagmaal en ander dienste is periodiek gehou op Hartebeestkuil, Baviaanskloof, Dieniedouw, Vondeling en Willowmore. Nadat Ds. Ham net 10 maande op Willowmore gestaan het, is hy op die 19 September 1866 oorlede en is hy begrawe in die kerkhof waarvoor hy hom so beywer het.
Die vorige kerkgebou, waarskynlik ontwerp deur Carl Otto Hager, hoewel geen bron dit kan bevestig nie en hyself nie melding daarvan gemaak het in sy dagboek nie.
Die gemeente was hierna ‘n verdere drie jare lank vakant omdat die nodige geld nie gekry kon word om ‘n leraar te betaal nie. Nietemin besluit die kerkraad in 1869 om weer ‘n leraar te beroep sodat ds. George Murray in Julie van daardie jaar bevestig word as die gemeente se tweede leraar.
Van toe af kon die gemeente onder dié seun van ds. Andrew Murray sr. en ‘n broer van dr. Andrew Murray se geseënde arbeid begin bloei en groei. Tydens sy bediening word ook die ou kerk vervang deur ‘n groot en doelmatige gebou wat ontwerp is deur die grootste eksponent van die Neogotiese kerkboustyl in Suid-Afrika, Carl Otto Hager, en in 1879 ingewy is. Die kerk het sitplek gebied aan 800 kerkgangers, maar is later gesloop om plek te maak vir die huidige.
Derde en latere leraars
Ná ‘n vrugbare bediening van 10 jaar vertrek ds. Murray na Swellendam en word opgevolg deur ds. A.J.L. Hofmeijr (later Hofmeyr gespel) wat slegs drie jaar hier staan en in 1884 na Prins Albert vertrek. Hy is aan die begin van 1881 met handeoplegging deur sy vader, prof. Nicolaas Hofmeyr, hier in sy eerste gemeente bevestig, waar hy baie goeie werk verrig het, veral ten behoewe van die jeug. Dié gemeente was toe skaars 17 jaar oud nadat dit in 1864 gestig is.
Ds. Hofmeyr vertrek ná sy kort dienstyd van hier na die nabygeleë Prins Albert nadat ’n volstrekte meerderheid van die kerkraad op 27 Augustus 1883 besluit het om hom te beroep, die tweede predikant wat beroep is tydens die vakature wat gelaat is nadat ds. W.A. Krige in Junie 1883 sy emeritaat aanvaar het. Ds. Hofmeyr is op 15 Desember 1883 plegtig daar ingeseën.
Ds. Hofmeyr is opgevolg deur ds. Daniel Bosman, wie se dienstyd ook betreklik kort was, want in 1889 is hy vervang deur ds. J.A. Beijers (later Beyers gespel).
Gedurende ‘n dienstyd van 16 jaar het dié leraar die kans gekry om sy stempel deeglik op die gemeente af te druk. Hy het hom veral beywer vir die opvoeding, met veel opoffering en getrouheid. Hy het ook die gemeente gelei tydens die sorgwekkende tydperk van die Anglo-Boereoorlog van 1899 tot 1902. Ná ‘n toegewyde en geseënde bediening gaan hy in 1905 na die NG gemeente Lichtenburg in die destydse Wes-Transvaal en word in 1906 opgevolg deur die onvergeetlike ds. J.R. Albertyn, wat later bekendheid sou verwerf as sekretaris van die Algemene Armesorgkommissie en lid van die Carnegie-kommissie. Hy bly in die gemeente aan tot in 1926 toe hy na die NG Gemeente Kimberley vertrek.
Pieter Nicolaas Ham, 1865 – 19 September 1866 (oorlede in die amp)
George Murray, 1869 – 1879
Adriaan Hofmeyr, 1881 – 1883
Daniel Bosman, 1884 – 1888
Jan Andries Beyers, 1889 – 1905
Johannes Rudolf Albertyn, 1906 – 1926
Pieter Francois Theron Burger, 1918 – 1931 (sy enigste gemeente)
Johannes Gert Stefanus van Jaarsveld, 1931 – 1940
Ruben Fourie, 1938 – 1939
Nicolaas Everhardus Nel, 1940 – 1946
Lieb Johannes Loots, 1945 – 1948
Stephanus Jacobus Botha, 1946 – 1948
Ockert Andries Olivier Naudé, 1948 – 1951
Johannes Willem van Niekerk Coetzee, 1949 – 1953
Petrus Arnoldus de Wet, 1953 – 1956
Johannes Petrus Munnik, 1957 – 1959
Abraham Johannes Minnaar, 1957 – 1961
Antonie Michael Botha, 1960 – 28 Februarie 1975 (aanvaar sy emeritaat)
Gerhardus Johannes Barnard, 1962 – 26 Januarie 1964
Hendrik Jacobus Malan, 1965 – 1966
Dr. Ernst van der Walt, 1967 – 1970
Jan Posthumus Viljoen, 1975 – 1978
Nicholas Johannes Nell, 1988 – 1989
Aldo Liebenberg, 2006 – 2012
Jaco Johannes van Eyssen, 6 April 2014 – hede