Aan die hand van die brief van Judas
Net voor die verskyning van die Antichris gaan godsdiens ontaard. Paulus noem dit "die afval":
"Laat niemand julle op enige manier mislei nie, want eers moet die afval kom....." (2 Thess.2:4).
Kerke gaan leuens verkondig:
"...want daar sal 'n tyd wees wanneer hulle die gesonde leer nie sal verdra nie, maar, omdat hulle in hul gehoor gestreel wil wees, vir hulle 'n menigte leraars sal versamel volgens hulle eie begeerlikhede, en die oor sal afkeer van die waarheid en hulle sal wend tot fabels"(2 Tim.4:3,4).
Paulus skryf nie hier oor uitsonderlike gevalle nie maar van 'n algemene godsdiens-tendens. Mense gaan mislei word om leuens vir die waarheid aan te sien omdat kerke die suiwere prediking van God se Woord en hul taak om die kerk as liggaam van Christus op te bou vir karikature opsy geskuif het.
Dit het vandag alles waar geword. Die afval het jare gelede by 'n neiging in hoofstroomkerke begin toe hulle onder die voorwendsel van liturgiese vernuwing eredienste in godsdienskonserte omskep, vreemde liturgieë ingevoer en die vrou, strydig met Skrifvoorskrifte, tot die kerklike ampte toegelaat het. Daarna het die ontsondiging van sekere gruwels gevolg.
1. 'n Eiesoortige vrede
Judas, 'n half-broer van Jesus, skryf teen ongeveer 75nC 'n algemene brief oor die dwaalleer wat toe alreeds in die kerk aanwesig was en die geloofslewe eindelose skade aangedoen het. Lukas skryf in Handelinge oor die begin van die eerste Christen-era. Judas eindig dit met 'n algemene brief oor mense wat mislei is en dwaalleer aanhang.
In vers een skryf Judas dat God gelowiges roep om die Evangelie van verlossing te verkondig:
"... aan dié wat geroep, in God die Vader geheilig en vir Jesus Christus bewaar is";
en in die tweede vers dat hulle 'n eiesoortige vrede smaak:
"Mag barmhartigheid en vrede en liefde vir julle vermenigvuldig word!"
Jesus praat ook van hierdie vrede:
Hierdie vrede is slegs vir gelowiges beskore. Gevolglik smaak ongelowiges dit glad nie.
Want wat die vlees bedink, is die dood, maar wat die Gees bedink, is lewe en vrede" (Rom.8:6).
In Gal.5:22 merk Paulus hierdie vrede as een van die vrugte van die Gees aan en in gehoorsaamheid aan God toeneem.
2. Wees versigtig
Jesus het tydens sy aardse bediening dikwels teen misleiers gewaarsku en 'n groot deel van sy onderrig aan die gevolge van ongehoorsaamheid aan God gewy. In die tyd van Judas het baie mense dwaalleer ten prooi geval en van die ware geloof afvallig geword. Daarom waarsku hy sy lesers om by die ware leer te bly.
"Geliefdes, terwyl ek alle ywer aanwend om aan julle oor ons gemeenskaplike saligheid te skrywe, het ek die noodsaaklikheid gevoel om julle deur my skrywe te vermaan om kragtig te stry vir die geloof wat eenmaal aan die heiliges oorgelewer is" (vers 3).
Judas se waarskuwings klink modern. Talle hoofstroomkerke minag vandag hul kerklike erfenis en gooi Bybelse waarhede oorboord. Dit gebeur as daar saam met die wêreldmening geswem en vernuwing as 'n nuwe Evangelie beskou word. Bybelse waarhede word oudmodies en met wêreldse menings vervang.
Skrifgetroue kerkmusiek raak uitgedien en met moderne musiek en woorde wat nie altyd Skrifgetrou is nie vervang. Dit word deur Rooms-georkestreerde Bybelvertalings en afgewaterde prediking gevolg wat tot die verwerping van die suiwer Bybelse leer lei en mense 'n aptyt vir 'n wêreldse manier van kerkhou gee. Dit gaan nie meer oor sonde, bekering en heiligmaking nie, maar oor vermaak – godsdiensvertonings sonder enige geestelike kilojoules.
"Maar Ek het teen jou dat jy jou eerste liefde verlaat het. Onthou dan waarvandaan jy uitgeval het, en bekeer jou en doen die eerste werke. Anders kom Ek gou na jou toe en sal jou kandelaar van sy plek verwyder as jy jou nie bekeer nie" (Openb.2:4,5).
In die tyd van Judas het sekere mense onder valse voorwendsels by die kerk aangesluit. Sommige het selfs voorgegee om leraars te wees. Hulle was in diens van Satan en daarop uit om die kerk van krag te ontneem. Hulle het ingesluip omdat die wagters op die kerkmure nie op hul pos was en alarm gemaak het nie.
"Want sekere mense het ingesluip wat lank tevore al opgeskryf is vir hierdie oordeel, goddelose mense wat die genade van onse God verander in ongebondenheid, en die enigste Heerser, God, en onse Here Jesus Christus verloën"(vers 4).
Judas skryf dat hierdie indringers lank tevore al opgeskryf is. Hulle het nie toevallig in die gemeentes opgedaag nie, maar is doelbewus deur Satan gestuur om die gemeenskap van die gelowiges te ontwrig. In Mt.7:15 waarsku Jesus teen wolwe in skaapsklere. Paulus skryf ook later:
Die kerkgeskiedenis leer dat kerke selde van buite af vernietig word. Eerder van binne. Satan gebruik sy gesante om gemeentes subtiel binne te dring en te vernietig:
"En geen wonder nie! Want die Satan self verander hom in 'n engel van die lig. Dit is dus niks besonders wanneer sy dienaars hulle ook voordoen as dienaars van geregtigheid nie. Maar hulle einde sal wees volgens hulle werke" (2 Kor.11:14,15).
Hierdie gesante van Satan tree in eie belang op. Hulle is welsprekend en gebruik verskeie sielkundige metodes om mense te beïnvloed. Hulle boodskappe dra egter geen gewig nie. Daarom maak hulle baie van musiek en emosionele opsweping gebruik ten einde mense te behou. Sommige van hulle het godsdiensprogramme waarmee hulle hul dwaalleer smous en baie geld maak; veral in die VSA.
Dwaalleraars het nie ontsag vir God nie en trap op sy Woord asof dit grond is. Hulle gebruik sekere Bybelgedeeltes soos gereedskap ten einde die waarheid te verdraai en mense met hul leuens te mislei. Desondanks verkondig hulle dat hulle God liefhet. Dis 'n leuen! Wie God liefhet, het sy Woord lief:
Paulus waarsku gelowiges in sy briewe aan Timoteus en Titus:
"Maar weet dit, dat daar in die laaste dae swaar tye sal kom. Want die mense sal liefhebbers van hulleself wees, geldgieriges, grootpraters, trotsaards, lasteraars, ongehoorsaam aan hulle ouers, ondankbaar, onheilig, sonder natuurlike liefde, onversoenlik, kwaadsprekers, bandeloos, wreed, sonder liefde vir die goeie, verraaiers, roekeloos, verwaand, meer liefhebbers van genot as liefhebbers van God, mense wat 'n gedaante van godsaligheid het, maar die krag daarvan verloën het. Keer jou ook van hierdie mense af" (2 Tim.3:1-5).
"Want daar is baie wat tugteloos is, wat onsin praat en verleiers is, veral die wat uit die besnydenis is; hulle mond moet gestop word. Hulle keer hele huise onderstebo deur te leer wat nie betaam nie, ter wille van vuil wins" (Tit.1:10,11).
By sy afskeid aan die gemeente waarsku Paulus die ouderlinge van Efese teen toekomstige indringers:
"Gee dan ag op julleself en op die hele kudde waaroor die Heilige Gees julle as opsieners aangestel het om as herders die gemeente van God te versorg, wat Hy deur sy eie bloed verkry het. Want ek weet dit, dat ná my vertrek wrede wolwe onder julle sal inkom en die kudde nie sal spaar nie. Ja, uit julle self sal daar manne opstaan wat verkeerde dinge praat om die dissipels weg te trek agter hulle aan.(Hand.20:28-30).
Jesus waarsku teen die suurdeeg van die verloopte kerklui van sy tyd:
"Daarop sê Jesus vir hulle: Pas op en wees op julle hoede vir die suurdeeg van die Fariseërs en Sadduseërs.... Hoe is dit dat julle nie begryp dat Ek nie in verband met brood vir julle gesê het om op te pas vir die suurdeeg van die Fariseërs en Sadduseërs nie? Toe het hulle begryp dat Hy nie gesê het dat hulle moes oppas vir die suurdeeg van die brood nie, maar vir die leer van die Fariseërs en Sadduseërs" (Mt.16:6,11,12).
Suurdeeg dui hier op 'n slegte invloed op die goeie. Dis juis wat dwaalleer doen - dit val die waarheid aan en skaad die boodskap van verlossing in Christus. En waar dit in gemeentes vastrapplek kry, loop dinge skeef omdat God nooit dwaalleer seën nie, maar veroordeel.
Dwaalleraars wat voorgee om God lief te hê en die Evangelieboodskap te bevorder, lieg en troos hulself met 'n valse sin van immuniteit teen God se oordele. Valse leer is teenstand teen God se waarheid en belemmer onteenseglik die suiwere verlossingsboodskap van die Woord.
4. God oordeel dwaalleer
Om sy lesers daaraan te herinner dat God regverdig is en ongehoorsaamheid aan sy opdragte straf, gebruik Judas sekere voorbeelde van God se harde optrede in Israel se vroeë geskiedenis.
"Maar ek wil julle daaraan herinner, al weet julle dit nou eenmaal, dat die Here, nadat Hy die volk uit Egipteland gered het, daarna die wat ongelowig was, omgebring het. En die engele wat hul eie beginsel nie bewaar het nie, maar hul eie woning verlaat het, het Hy vir die oordeel van die groot dag met ewige boeie onder die duisternis bewaar; as Sodom en Gomorra en die stede rondom hulle, wat op dieselfde manier as hierdie mense gehoereer en agter vreemde vlees aangeloop het, as 'n voorbeeld gestel is, terwyl hulle die straf van die ewige vuur ondergaan (:5-7).
Judas verwys eerstens na Israel se woestyntog en waarsku sy lesers dat God se eertydse seëninge geen waarborg is dat Hy hulle, ongeag die dwaalleer in hul geledere, sal bly seën nie. Na die uittog uit Egipte het Moses sy volk van God se voorneme met hulle verwittig – die belofte van 'n eie grondgebied aan hul aartsvaders. Desondanks het die volk nie na God geluister nie maar na die tien ongelowige spioene waarna God hulle met 'n 40 jaar lange swerftog in die woestyn gestraf het.
Judas waarsku sy lesers om God se woord onvoorwaardelik te aanvaar of die gevolge van ongehoorsaamheid te dra. Mense het geen verskoning om die waarheid nie te ken nie. Hulle het die Bybel.
"Toe sê Abraham vir hom: Hulle het Moses en die Profete; laat hulle na dié luister" (Luk.16:29).
Ongelukkig luister mense nie en word mislei.
As Bewaarder van sy kerk voorsien Christus egter deur die eeue leraars wat die waarheid preek en mense teen sonde en ongehoorsaamheid aan God waarsku. Hulle durf geen toegewings aan die wolwe wat hul kuddesomsingel, maak nie anders sal dit met hulle soos met Satan gaan wat 'n derde van die engele mislei het om teen God in opstand te kom.
In vers 6 skryf Judas dat hierdie engele hul eie beginsel nie bewaar het nie. Hulle het volle kennis van God gehad, maar desondanks geweier om Hom te vereer. Gevolglik het hulle in opstand gekom en die oordeel oor hulself gehaal. Wie 'n verstandelike kennis van God het, maar nie tot bekering kom nie, is en bly verlore. In vers 7 verwys Judas ook na Sodom en Gomorra wat uit vrye wil die verkeerde leefstyl gekies en deur God vernietig is.
5. Teen die waarheid
Baie van die meer moderne dwaalleraars het in Protestantse kerke groot geword en derhalwe die waarheid geken. Desondanks het hulle dit die rug toegekeer en die leuen gevolg. Jesus sê iets hiervan in die Gelykenis van die Saaier:
"En dit is hulle wat langs die pad is — waar die woord gesaai word, maar sodra hulle dit gehoor het, kom die Satan dadelik en neem die woord weg wat in hulle harte gesaai is. Net so ook is hulle by wie op rotsagtige plekke gesaai word — wat, as hulle die woord hoor, dit dadelik met blydskap aanneem,maar geen wortel in hulleself het nie; hulle is net vir 'n tyd. Later as daar verdrukking of vervolging kom ter wille van die woord, struikel hulle dadelik" (Mark.4:15-17).
Judas het met dieselfde probleem te doen gehad; mense wat uit die vroeë kerk gekom en teen die verwagting in ontspoor het:
"Tog besoedel ook hierdie mense net so in hulle dromerye die vlees en verag die heerskappy en laster die heerlike wesens" (vers 8).
God se Woord skiet nie wortel in dwaalgeeste se lewens nie. In verse 5-7 waarsku Judas teen die gevolge daarvan en in vers 8 God se deurlopende straf op ongehoorsaamheid. Die King James vertaling van die Bybel noem hierdie dwaalgeeste filthy dreamers. Die Griekse woord hiervoor dui op verwarde verbeeldings wat bose gedagtes huisves.
Paulus beskryf hulle treffend:
"...omdat hulle, alhoewel hulle God geken het, Hom nie as God verheerlik of gedank het nie; maar hulle het dwaas geword in hul oorlegginge, en hul onverstandige hart is verduister. Terwyl hulle voorgee dat hulle wys is, het hulle dwaas geword en die heerlikheid van die onverganklike God verander in die gelykvormigheid van die beeld van 'n verganklike mens..." (Rom.1:21-23).
Hierdie mense het nie uit onkunde die pad byster geraak nie. Hulle het geweet wie God is, maar Hom na hul eie vlak afgetrek en aan hulle wil gedienstig probeer maak. Omdat hul lering in bose grond staan, is dit moeilik om hulle van die waarheid te oortuig.
"Maar die natuurlike mens neem die dinge van die Gees van God nie aan nie; want dit is vir hom dwaasheid, en hy kan dit nie verstaan nie, omdat dit geestelik beoordeel word" (1 Kor.2:14).
Dwaalleraars is blind vir hul eie oortreding:
"Wee julle, blinde leiers, julle wat sê: Elkeen wat sweer by die tempel — dit is niks nie; maar elkeen wat sweer by die goud van die tempel, hy is gebonde... Blinde leiers, julle wat die muggie uitsif, maar die kameel insluk" (Mt.23:16,24).
Judas skryf egter dat daar 'n tyd aanbreek waarin hul verdorwe harte aan die lig gaan kom.
God gee aan leraars die verantwoordelikheid om sy kuddes te lei. Hulle gesag is afgeleide gesag en in die Woord van God geanker. Valse leraars daarenteen "... verag die heerskappy..."(:8). Hulle verag gesag en beskou hulself verhewe en voortrefliker as enigeen van die kudde.
Dwaalleraars is soos die huurlinge van ouds wat net in stoflike gewin belang gestel het:
"Maar die huurling en hy wat nie 'n herder is nie, van wie die skape nie die eiendom is nie, sien die wolf kom en laat die skape staan en vlug, en die wolf vang hulle en jaag die skape uitmekaar. En die huurling vlug, omdat hy 'n huurling is en niks vir die skape omgee nie" (Joh.10:12,13).
Baie van die dwaalleraars gee voor om interkerklik te wees. Hulle maak soos wat hulle wil en is nie aan Bybelse dogma gebonde nie. In werklikheid bly hierdie benaming niks anders as 'n eufemisme vir "buite Skriftelik" te wees nie. In plaas daarvan om aan die vaste leer van die Woord gebonde te wees, is hulle aan geen dogma gebonde nie en eerder ekumenies as Evangelies.
Dwaalleraars betoon selde eerbied vir mense wat hul wel aan die dogma van die Skrif gebonde ag. Judas wys in vers 9 daarop dat die aartsengel Migael die Satan juis oor sulke oneerbiedigheid teengestaan het. Daarbenewens het die meeste van hulle geen deeglike Bybelkennis of voldoende teologiese opleiding nie. Gevolglik verstaan hulle maar min van die Bybelse waarhede maar beskou hulself nogtans as gesaghebbendes van die Bybel en kritiseer graag diegene wat hul lewe aan 'n studie van die Skrif wy. Die ergste is dat hulle nie besef dat hulle eintlik niks weet nie! Judas skets dit in vers 10:
"Maar hierdie mense belaster alles wat hulle nie ken nie; en alles wat hulle, soos die redelose diere, op natuurlike wyse verstaan, daardeur gaan hulle te gronde ".
Petrus skryf iets soortgelyks:
"Maar hulle sal, omdat hulle belaster wat hulle nie ken nie, soos redelose diere wat die natuur volg, gebore om gevang en vernietig te word, in hulle verdorwenheid te gronde gaan" (2 Pet.2:12).
Beide die apostels verwys na dwaalleraars as redelose diere. Hulle kan nie dink nie en word deur hul natuur beheer. Hulle wil net hul mae vul en aan drange vrye teuels gee - vleeslike versadiging. Judas en Petrus se woorde klink hard. Dit was egter nodig om gelowiges op die dwaalleraars se modus operandi te wys. Hulle moet herken en vermy word.
Dis soms nodig om Satan se agente baie skerp aan te spreek. Paulus het nie gehuiwer nie:
"Maar Élimas ... het hulle teëgestaan en het probeer om die goewerneur afkerig te maak van die geloof. Maar ... Paulus, vervul met die Heilige Gees, het die oë op hom gehou en gesê: Kind van die duiwel, vol van alle bedrog en alle listigheid, vyand van alle geregtigheid, sal jy nie ophou om die reguit weë van die Here te verdraai nie" (Hand.13:8-10).
7. Drie OT voorbeelde
In vers 11 vergelyk Judas die sonde van dwaalleraars met die sonde van drie OT karakters wat opsetlik God se wil teengegaan het:
"Wee hulle, want hulle het die weg van Kain bewandel en om loon hulleself in die verleiding van Bíleam gestort en in die verset van Korag omgekom".
Die eerste voorbeeld is Kain wat die waarheid geken maar opsetlik verwerp het. In plaas daarvan dat hy God se opdrag gehoorsaam het, het hy sy eie kop gevolg en die opdrag om 'n diere-offer te bring, verontagsaam en vrugte geoffer. Die diere-offer was 'n voorafskaduwing van die Messias wat in Gen.3:15 beloof is:
"En Ek sal vyandskap stel tussen jou en die vrou, en tussen jou saad en haar saad. Hy sal jou die kop vermorsel, en jy sal hom in die hakskeen byt".
Kain was deeglik daarvan bewus.
Dwaalleraars weet wat God se wil is, maar volg ook hul eie kop en verdraai die Bybel om hulle eie wil te laat geskied. Talle kerke verkondig vandag dat homoseksualisme nie sonde is nie terwyl die OT sowel as die NT dit baie duidelik as sonde veroordeel. Hulle sê dat Sodom en Gomorra nie weens homoseksualisme gestraf is nie maar omdat die inwoners die engele wou aanrand en dus ongasvry opgetree het. Laasgenoemde is die sonde! Nee, die Bybel sê duidelik dat die inwoners die engele wou "beken"– verkrag!
Judas gebruik Bileam as tweede voorbeeld. Toe Balak, die koning van Moab, Israel wou oorwin, het hy vir Bileam gehuur om Israel te vervloek. God het Bileam aangesê om nie te gaan nie omdat Hy Israel geseën het.
"Toe antwoord Bíleam en sê aan die dienaars van Balak: Al gee Balak my sy huis vol silwer en goud, ek kan die bevel van die HERE my God nie oortree om klein of groot te doen nie" (Num.22:18).
Op die ou einde het Bileam hom tog laat omkoop. Hy het geweet wat God se wil was, maar sy eie kop met droewige gevolge gevolg.
Die kerklike wêreld is vol mense soos Bileam; mense wat weet wat God se wil is, maar desnieteenstaande 'n eiewillige boodskap verkondig en miljoene mense ter wille van aansien en stoflike gewin mislei.
Judas gebruik Korag as die derde voorbeeld; 'n opstandige man wat op pad na Kanaän so ontevrede was dat hy nie as priester aangestel is nie, dat hy mense teen Moses opstandig gemaak het. God het die grond onder die opstandelinge laat oopgaan en hulle laat insluk. Hulle het geweet wat God se wil met Israel was, maar dit met hul eie agenda probeer verongeluk en die gevolge gedra.
Judas het dit in sy brief veral teen ketters - mense wat dwaalleer aanhang, maar nie die gemeente verlaat nie en die gemeenskap van die gelowiges besoedel. Hy noem hulle skandvlekke.
"Hulle is skandvlekke in julle liefdemaaltye, wat sonder vrees saam fees hou en hulleself voer, waterlose wolke deur winde rondgedrywe, bome in die nasomer, wat sonder vrugte is, twee maal gestorwe, ontworteld; woeste golwe van die see wat hulle eie skandes laat opskuim, dwaalsterre vir wie die donkerheid van die duisternis vir ewig bewaar word" (vers 12,13).
Paulus het ook sulke mense geken:
"Alle dinge is rein vir die reines; vir die besoedeldes en ongelowiges egter is niks rein nie, maar hulle verstand sowel as hulle gewete is besoedel" (Tit.1:15).
Judas noem hulle ook waterlose wolke wat geen reën bring en bome wat geen vrugteoplewer nie. Hulle is binne en buite dood en vir die oordeel bestem. Jesus waarsku:
" ... Elke plant wat my hemelse Vader nie geplant het nie, sal ontwortel word" (Mt.15:13).
Judas vergelyk die effek van ketters met 'n onstuimige see.
Interessant genoeg maak Judas daarna van Henog melding as iemand wat teen valse profete geprofeteer het.
"En Henog ... het ook teen hulle geprofeteer en gesê: Kyk, die Here het gekom met sy heilige tienduisendtalle" (vers 14).
God straf dwaalleer.
"Want dit sou vir hulle beter wees as hulle die weg van die geregtigheid nie geken het nie, as dat hulle, nadat hulle dit leer ken het, hulle afkeer van die heilige gebod wat aan hulle oorgelewer is" (2 Pet.2:21).
9. Hou aan waarsku
Gelukkig sluit Judas sy brief nie met vers 16 af nie. Dit sou die gedagte kon laat dat Satan aan die wenkant is en gelowiges ontmoedig. Judas vestig wel gelowiges se aandag op die waarskuwings van die apostels dat dwaalleer aan die einde van die tyd skerp gaan toeneem en teengestaan moet word.
Dwaalleer saai tans verwoesting op kerklike gebied. Al hoe meer valse profete verskyn met aansprake op nuwe openbarings op die toneel en laat duisende mense struikel. Hierdie mense gee voor om op 'n hoër geestelike vlak te wees, pronk op verhoë en smous met hul valse boodskappe vir stoflike gewin.
Gelowiges moenie ophou om teen hierdie misleiding te waarsku en soos 'n Johannes die Dopermense tot 'n herstel van die waarheid op te roep nie:
" ... Die stem van een wat roep in die woestyn: Berei die weg van die Here, maak sy paaie reguit!" (Mt.3:3).
Judas bemoedig gelowiges deur hulle te verseker dat hulle redding in Jesus vas staan. Hy help hulle om nie te val nie.
Petrus betuig dit ook:
"Geseënd is die God en Vader van onse Here Jesus Christus wat na sy grote barmhartigheid ons die wedergeboorte geskenk het tot 'n lewende hoop deur die opstanding van Jesus Christus uit die dode, sodat ons 'n onverganklike en onbesmette en onverwelklike erfenis kan verkry, wat in die hemele bewaar is vir ons wat in die krag van God bewaar word deur die geloof tot die saligheid wat gereed is om geopenbaar te word in die laaste tyd" (1 Pet.1:3-5).
Dwaalleraars wat verkondig dat gelowiges wel die saligheid kan verloor, ontken Jesus se belofte:
Hulle is slu en probeer met die ontkenning van ewige redding vrees by hul volgelinge te kweek ten einde hulle onderhorig te hou en inkomste te verseker.
Ter afsluiting van sy brief gee Judas aan gelowiges die gerusstellende waarheid dat God ver bo mense se denke optree. Satan kan gelowiges nie laat val nie. Wie wel val, was nooit werklik gelowig nie. Dit was alles skyn. Gelowiges moet getrou aan die waarheid bly en krag en vertroosting uit God se beloftes put. Die waarskuwing en versekering wat Christus aan Smirna gee, geld vir alle gelowiges: