Sondag van die Verheerliking – Feesdiens - Missio
Sondag van die Verheerliking – Feesdiens
Sondag van Verheerliking is enersyds die afsluiting van die tyd ná Epifanie en andersyds die oorgang na Lydenstyd. Op hierdie Sondag word daar gefokus op Jesus se heerlikheid, soos veral uitgebeeld in die verhaal van sy verheerliking op die berg. Dit is belangrik dat hierdie verhaal (Luk 9:28-43) saam met die sleutelteks in die liturgie gebruik sal word. Daar is 'n interessante verbintenis tussen die tekste wat te doen het met die teenwoordigheid van Moses in die gedeeltes en die feit dat sy gesig volgens Eksodus 34 ook straal, soos dié van Jesus, nadat hy in die intieme teenwoordigheid van God was. Die teks uit die Nuwe-Testamentiese briewe (2 Kor 3:12-4:2) sluit hierby aan deur die ervaring van Moses in verband te bring met die gelowiges se ervaring in hulle omgang met God en sy Woord. Die psalm (Ps 99) gee 'n beskrywing van die heerlikheid van God wat as koning regeer.
Die Here ons God is heilig
99 Die Here regeer:
die volke erken bewend sy gesag.
Hy troon oor die gerubs:
die aarde sidder van ontsag.
2Groot is die Here,
Hy wat in Sion is,
hoog verhewe bo al die volke.
3Hulle moet u groot en gevreesde Naam
"U is heilig!"
4U is die magtige Koning,
U het die reg lief;
wat reg is,
het U tot stand gebring.
U het reg en geregtigheid
in Jakob gevestig.
5Prys die Here ons God.
Kom buig in aanbidding voor Hom:
Hy is heilig!
6Moses en Aäron was onder sy priesters,
Samuel onder dié
wat sy Naam aangeroep het.
Hulle het die Here aangeroep
en Hy het hulle gebed verhoor.
7In 'n wolkkolom het God
met hulle gepraat,
en hulle het sy voorskrifte gehoorsaam,
die opdragte wat Hy hulle gegee het.
8Here ons God,
U het hulle gebede verhoor.
U was vir hulle 'n vergewende God,
maar Een wat ook hulle sondes
9Prys die Here ons God,
buig voor Hom op sy heilige berg,
want die Here ons God is heilig.
2 Korintiërs 3:12-4:3
12Omdat ons hoop hierop gevestig is, tree ons met groot vrymoedigheid op. 13Ons is nie soos Moses wat sy gesig met 'n sluier toegemaak het nie. Dit moes hy doen om te verhinder dat die volk van Israel sou sien dat die ligglans aan die verdwyn was. 14Hulle verstand was ook toe, en vandag nog bly hulle verstand met dieselfde sluier toegemaak as hulle die Ou Testament lees, maar die sluier word deur Christus weggeneem vir iemand wat in Hom glo. 15Maar vandag nog, elke keer as die wet van Moses voorgelees word, is daar 'n sluier oor hulle verstand. 16Van Moses sê die Skrif egter: "Elke keer as hy hom na die Here wend, word die sluier weggeneem." 17"Die Here" beteken hier "die Gees", en waar die Gees van die Here is, is daar vryheid. 18Ons almal weerspieël die heerlikheid van die Here, want die sluier is van ons gesig af weggeneem. Ons word al meer verander om aan die beeld van Christus gelyk te word. Die heerlikheid wat van ons uitstraal, neem steeds toe. Dit doen die Here wat die Gees is.
4 God het Hom oor ons ontferm en hierdie bediening aan ons opgedra. Daarom word ons nie moedeloos nie. 2Ons vermy praktyke wat nie die lig kan verdra nie en waaroor ons ons sou moes skaam. Ons gaan nie met bedrog te werk nie en ons vervals nie die woord van God nie. Inteendeel, ons maak die waarheid openlik bekend en beveel onsself so aan by elkeen wat voor God 'n eerlike gewete het. 3As die evangelie wat ons verkondig, tog nog met 'n sluier bedek is, is dit bedek net vir dié wat verlore gaan.
(Matt 17:1–8; Mark 9:2–8)
28Omtrent ag dae nadat Jesus hierdie woorde gesê het, het Hy vir Petrus en Johannes en Jakobus saamgeneem die berg op om te gaan bid. 29Terwyl Hy bid, het die voorkoms van sy gesig anders geword en sy klere skitterend wit. 30Skielik was daar twee manne wat met Hom praat. Dit was Moses en Elia. 31Hulle het in hemelse glans verskyn en met Hom gepraat oor sy uittog wat Hy in Jerusalem sou voltooi.
32Petrus en die ander het intussen vas aan die slaap geraak, en toe hulle wakker word, sien hulle die hemelse glans van Jesus en ook die twee manne wat by Hom staan. 33Toe die manne aanstaltes maak om van Hom af weg te gaan, sê Petrus vir Jesus: "Here, dit is goed dat ons hier is. Laat ons drie hutte bou: een vir U, een vir Moses en een vir Elia."
Hy het nie geweet wat hy sê nie.
34Terwyl hy nog praat, kom daar 'n wolk en gooi sy skaduwee oor hulle, en toe die wolk hulle insluit, het die dissipels bang geword. 35Daar kom toe 'n stem uit die wolk wat sê: "Dit is my Seun wat Ek uitverkies het. Luister na Hom."
36Toe die stem praat, merk hulle dat Jesus alleen daar is.
Hulle het hieroor stilgebly en in daardie tyd vir niemand anders enigiets vertel van wat hulle gesien het nie.
Jesus maak 'n seun gesond
(Matt 17:14–18; Mark 9:14–27)
37Die volgende dag, toe hulle die berg afkom, het 'n groot klomp mense Jesus tegemoet gekom. 38Meteens roep daar 'n man uit die skare: "Meneer, ek smeek U, kyk bietjie na my seun. Hy is my enigste kind. 39'n Gees pak hom onverwags beet, dan gaan hy skielik aan die skreeu en hy kry stuiptrekkings en ook skuim om die mond. Die gees hou aan om hom te verniel en laat hom nie maklik weer los nie. 40Ek het u dissipels gesmeek om die gees uit te dryf, maar hulle kon nie."
41Toe antwoord Jesus: "Ongelowige en ontaarde geslag! Hoe lank moet Ek nog by julle wees en julle verdra? Bring jou seun hier."
42Terwyl die seun nog aankom, gooi die bose gees hom op die grond neer en laat hom hewige stuiptrekkings kry. Maar Jesus het die onrein gees skerp aangespreek, die kind gesond gemaak en hom aan sy pa teruggegee. 43Almal was verslae oor die grootheid van God.
27Die Here het vir Moses gesê: "Teken al hierdie gebooie op, want hierop berus my verbond met jou en Israel."
28Moses was veertig dae en nagte by die Here. In dié tyd het Moses geen kos geëet of water gedrink nie. Hy het die verbondsbepalings, die tien gebooie, op die plat klippe geskryf.
29Toe hy van Sinaiberg af gaan met die twee plat klippe in sy hand, die klippe waarop die getuienis was, was hy nie daarvan bewus dat sy gesig blink geword het terwyl die Here met hom gepraat het nie. 30Toe Aäron en die Israeliete opmerk dat sy gesig blink, was hulle bang om naby hom te kom. 31Eers toe Moses hulle nader roep, het Aäron en al die leiers van die volk na hom toe gekom, en hy het met hulle gepraat. 32Daarna het al die Israeliete nader gekom, en hy het hulle alles beveel wat die Here vir hom op Sinaiberg gesê het. 33Toe Moses klaar met hulle gepraat het, het hy sy gesig met 'n doek toegemaak. 34Wanneer Moses na die Here toe gaan om met Hom te praat, verwyder hy die doek tot na sy terugkoms. Wanneer hy van die Here af terugkom, sê hy vir die Israeliete wat die Here hom beveel het. 35Wanneer die Israeliete sy gesig sien blink, trek Moses die doek oor sy gesig totdat hy weer met die Here gaan praat.
Die Here regeer:
Hy is heilig! (Uit Ps 99)
Voorganger: In die Naam van die verheerlikte Here: genade en vrede vir julle almal.
Gemeente: En ook vir jou.
Loflied 509 "Op berge en in dale vs 1,2,3,4"
In aansluiting by die fokusteks is dit gepas om op hierdie Sondag die wet in Eksodus 20 te gebruik.
Die gemeente bely hulle skuld saam hardop soos volg:
ons bely dat ons in gedagtes, woorde en dade
teen U gesondig het;
deur dit wat ons gedoen het
en dit wat ons nagelaat het om te doen.
Ons het U nie liefgehad met ons hele hart,
en ons naaste nie liefgehad soos onsself nie.
Wees ons genadig, ter wille van u Seun, Jesus Christus.
Vergewe ons, vernuwe ons en lei ons
sodat ons vreugde kan vind in u wil
en kan wandel op u weg,
Vryspraak: Romeine 3:21-25
God verlos die mens
21Maar nou het die vryspraak deur God waarvan die wet en die profete getuig, in werking getree. Dit is die vryspraak wat nie verkry word deur die wet te onderhou nie, 22maar deur in Jesus Christus te glo. God gee dit sonder onderskeid aan almal wat glo. 23Almal het gesondig, en het nie deel aan die heerlikheid van God nie, 24maar hulle word, sonder dat hulle dit verdien, op grond van sy genade vrygespreek vanweë die verlossing deur Jesus Christus. 25–26Hom het God gegee as offer wat deur sy bloed versoening bewerk het vir dié wat glo. Hierdeur het God getoon wat sy vryspraak behels: Hy het die sondes wat Hy voorheen in sy verdraagsaamheid tydelik ongestraf laat bly het, vergewe. Maar Hy het ook getoon wat sy vryspraak in die teenswoordige tyd behels: Hy oordeel regverdig deurdat Hy elkeen vryspreek wat in Jesus glo.
Viering van Vryspraak: Lied 245 "Ek wat vergifnis Heer ontvang het 1,2,3"
F169."Kyk Op Na Die Berge (Ek Dien 'n Groot God)"
1. Kyk op na die berge. Waar sal ek hulp kry?
By die Here God, die Almagtige
Want Hy gee om vir my.
Kyk op na die hemel. Wie het die sterre gemaak?
Die Here God, die Almagtige
Vir Hom maak almal saak.
Ek dien 'n groot God
Wie sal my kan keer?
Ek is nie skaam
So kom ons prys Hom saam!
Om te jubel in Jesus Naam.
2. Maria sien die oop graf, Jesus is nie daar
Maar Hy het toe reeds opgestaan.
Loof Hom! Ja, dis waar.
Nou is sy Gees hier in my
Nou leef ek net vir Hom
Want Hy kom weer op die wolke
Ek verwag die Bruidegom!
F272. "Aan U Alleen"
Teks en Musiek: Willie Kamffer
© Urial Publishing
U is die Almagtige Skepper
Van die hemel en aarde
Van die grootse heelal
U, Heer, is verhewe bo almal
Daar is niemand soos U nie
U's die enigste God
Aan U alleen behoort die mag, Heer
En al die krag en die grootheid,
die rykdom, die roem en die majesteit
Aan U alleen behoort die lof, Heer,
En al die glans en die weelde, die luister.
Die eer en die heerlikheid,
Verduidelik vir die kinders dat Sondag van die Verheerliking omtrent halfpad tussen Kersfees en Paasfees gevier word. By Kersfees (toe Jesus gebore is) en by Paasfees (toe Jesus opgestaan het uit die dood) was daar verskillende dinge wat vir mense gewys het dat Jesus méér as 'n gewone mens was en dat Hy spesiaal van God af gekom het. Maar tussen Kersfees en Paasfees het Jesus as mens hier op aarde gelewe en die grootste deel van sy lewe was swaarkry. Dit kon maak dat mense vergeet het dat Jesus 'n spesiale mens was wat van God af gekom het. Daarom het God 'n paar keer in Jesus se lewe vir mense so ietsie gewys van wie Jesus regtig was. Een só keer was toe Jesus en drie van sy dissipels op 'n hoë berg was. Vertel kortliks wat daar met Jesus op die berg gebeur het en verduidelik dat die verhaal ook vir ons help om te onthou dat Hy nie sommer 'n gewone mens was nie, maar dat Hy die Seun van God is.
(Hier is 'n pragtige foto van een van die bendelede.
Greg Boyle, stigter en direkteur van Homeboy Industries, het 'n span plastiese chirurge saamgestel wat die tatoeëermerke van oud-bendelede verwyder. Hierdie proses is wesenlik belangrik vir suksesvolle oorlewing en aanpassing buite die geledere van die bende.
Bende-verwante tatoeëermerke verhinder baie voormalige bendelede om werk te kry of in hulle betrekkings te vorder. Vir ander weer plaas die merke hulle in ernstige gevaar op straat. Hulle word as drosters en verraaiers beskou en kan daaroor aangeval en ernstig beseer word.
Homeboy Industries vra geen fooi of ander teenprestasie (soos gemeenskapsdiens) vir hulle dienste nie. Die verwydering van die tatoeëermerke is en bly 'n geskenk. Tans is daar meer as 'n duisend name op die waglys.
Die permanensie van 'n bende se ink-merke dien om die permanensie van die bende se aansprake op sy lede te bevestig. Dit is 'n merkteken wat aandui die bende die besit jou (eienaarskap), en die bende stempel jou identiteit. Dit is natuurlik nimmereindigend. Die emosionele binding is dat die persoon glo hy kan dit nie sonder die bende in die lewe maak nie.
Om 'n tatoe te verwyder, is 'n uiters pynlike proses. Pasiënte vertel die laserprosedure voel soos warm ghries wat op jou vel uitgegiet word. Tog groei Homeboy Industries se waglys. Elke naam verteenwoordig 'n persoon wat vry van die bendelewe wil kom, en bereid is om pyn te verduur sodat dit kan gebeur.
Voorkoms is belangrik
Hoewel voorkoms hoegenaamd nie alles is nie, is daar tye en plekke waar dit baie belangrik is. Vra maar 'n voormalige bendelid wat uit die bendelewe wil ontsnap.
In ons teks het Moses voorkoms ook 'n geweldige impak op die Israeliete en op die gesag waarmee hy die Here se wet aan die volk oordra. Na sy ontmoeting met die Here op die berg, blink sy gesig. Dit lei tot vrees en respek vir Moses se kontak met God, en vir die wet en wil van die Here wat aan die volk oorgedra word.
Ons teks moet in die lig van die voorafgaande gebeure in Eksodus gelees word. In Eksodus 24 word Moses en ander leiers beveel om teen Sinaiberg op te klim na die Here toe. Net Moses mag tot bo klim. Daar ontvang hy die wet van God. Die wet is bedoel om die merkteken van die volk te wees. Dit is soos 'n tatoe wat God se eiendomreg uitdruk en die volk se identiteit stempel.
In hoofstuk 32 bekommer dit die volk dat Moses so lank wegbly en maak hulle 'n goue kalf om te aanbid. Die volk ken nie vir Moses so goed nie en is onseker en bang. Alles vorentoe is onduidelik. Hulle dink seker: "Sê nou maar het Moses ons gelos." Kort voor lank dans hulle voor die goue kalf.
Toe Moses van die berg afkom, was hy so ontsteld dat hy die kliptafels stukkend gegooi het. God het ook vir Moses laat verstaan dat Hy nie meer saam met hierdie volk wil trek nie.
Moses het, te midde van sy eie woede en teleurstelling oor die volk se dade, egter steeds by God vir hulle ingetree. Hy, wie se gesag nou net deur die volk bevraagteken is, pleit by die Here vir sy blywende teenwoordigheid: "Dit is juis deurdat U met ons saamgaan dat ons, ek en u volk, anders is as al die ander volke op die aarde." (33:16).
God was Moses goedgesind en het Self aan hom verskyn en hom ook beveel om weer die berg uit te klim om die kliptafels te ontvang.
Ons teks beskryf Moses se tweede afkoms van die berg af. Die konteks van afgodery en vergiffenis is belangrik om die verse te verstaan. Die volk het misluk, maar God gee hulle 'n tweede kans. Die verbond wat God by Sinai gemaak het, word nou vernuwe.
Moses se gesag
Moses se gesag was vroeër in gedrang. Die volk het hom afgeskryf in sy afwesigheid. Hy is met chaos en ongehoorsaamheid begroet. Daarom moet Moses herbevestig word as die gesagvolle verteenwoordiger van die Here.
Sy tweede afkom van die berg is anders as die eerste keer. Die verskil word duidelik in die uiterlike van Moses. Letterlik staan daar die "vel van sy gesig" het geblink. Sy gesig blink weens sy ervaring van God se teenwoordigheid. Dit was 'n eksterne glans, 'n weerkaatsing van God. Daarom ontvang die volk hom met ontstag en op 'n afstand. Hy weerkaats die teenwoordigheid van God.
God doen aan Moses wat hy nie self kon doen nie. Hy bevestig sy gesag as middelaar. Die lig is egter nie Moses se eie lig nie, dis net die weerkaatsing van God se teenwoordigheid; God wat in genade sy getrouheid bevestig en Hom gedurig deur Moses aan die volk openbaar.
God se boodskap is duidelik: Hy staan in 'n spesiale verhouding met Moses, as dié een wat Hy geroep het. Die volk moet Moses se boodskap ernstig neem. Deur Moses kommunikeer God beginsels/getuienisse wat Israel sal help om so op te tree dat hulle harmonie, goedheid en vrede beleef. God tree op sodat Israel kan lewe. Hy bly getrou aan die middelaar en die volk.
Die rol van geestelike leiers
God verbind Godself aan Moses en kommunikeer sy boodskap deur Moses. Die egtheid van hierdie boodskap, en God se gesagvolle bedoeling met Moses as tussenganger, blyk duidelik uit sy blink gesig. Hy weerkaats God se heerlikheid.
Dit help ons oor die wyse waarop ons (almal) geestelike leiding beoordeel en aanvaar. Dit is vir ons almal baie maklik om self te besluit watter boodskap en watter leiding ons wil aanvaar. Dikwels aanvaar ons net leiding wat ons streel, en waarvan ons voel dit bevestig ons belange en oortuigings. Ons aanvaar leiding wat in ons terme en met ons behoeftes in gedagte goed op ons ore val.
As die antwoorde nie kom op die tyd wat ons pas, met die inhoud wat ons goed vind nie, kan ons dit maklik verwerp.
Dit is regdeur die geskiedenis so. Daarom is baie van God se profete doodgemaak, in die tronk gegooi, of verwerp. Dit vra verootmoediging en 'n nederige, gebroke gees om jouself werklik selfondersoekend oop te stel vir God se woorde van lewe. In sy genade herinner God sy volk aan wie sy verteenwoordiger is. Mag ons ook sensitief wees vir God se innerlike bevestiging (deur sy Gees) van die egtheid van God se boodskappers.
Almal kan blink
In Christus is die pad na God se teenwoordigheid op 'n nuwe manier vir alle gelowiges oopgebreek. Waar daar in Moses se tyd beperkinge was vir "gewone" gelowiges om in God se teenwoordigheid te kom, is hierdie beperking in Christus oorbrug. Die voorhangsel van die tempel het geskeur. Daar is oral gelyke toegang tot God se teenwoordigheid vir almal wat glo, moontlik.
Daarom moet ons God doelbewus opsoek, tyd in God se teenwoordigheid spandeer, God se Woord indrink, dit oordink en daarvolgens lewe. Daar straal 'n ligglans van God en God se wysheid, liefde, deernis en geregtigheid uit mense wat tyd in God se teenwoordigheid spandeer. Ons is bedoel om 'n lig vir die mense rondom ons te wees. Dit is 'n geskenk wat God gee, wat mens toeëien deur tyd in God se teenwoordigheid te spandeer.
Dit is vandag Sondag van Verheerliking. Ons vier Jesus se verheerliking op die berg, kort voor sy finale lyding en kruisiging in Jerusalem. Voor Jesus in die openbaar verneder, verguis en in sy mens-wees verkrag word, bevestig God met 'n heerlike ligglans ten aanskou van mense dat Jesus die Seun van God is. Só word die waarheid van Jesus se boodskap en die egtheid van sy gesag, sy roeping, sy lering en sy werke bevestig.
Daarom is Christus vandag vir ons die Een wat van God kom, en die Een wat na God lei. Christus is die weg, die waarheid en die lewe. God het dit met die lig van verheerliking bevestig.
Ook op ons van toepassing
In 2 Korintiërs 3:12-4:2 pas Paulus die weerkaatsing van God se heerlikheid ook op ons toe. Hy verwys na Moses, en die sluier, en sê dat ons met vrymoedigheid voor God kan verskyn. God vernuwe ons voortdurend, sodat God se heerlike teenwoordigheid van ons uitstraal:
(2 Kor. 3:18)
Daarom leef ons dan soos mense wat God se heerlikheid gesien het:
Ons vermy praktyke wat nie die lig kan verdra nie en waaroor ons ons sou moes skaam. Ons gaan nie met bedrog te werk nie en ons vervals nie die woord van God nie. Inteendeel, ons maak die waarheid openlik bekend en beveel onsself so aan by elkeen wat voor God 'n eerlike gewete het.
(2 Kor. 4:2)
Heerlikheid wat toeneem
Ja, ons uiterlike is belangrik. Vra enige voormalige bendelid op Homeboy Industries se waglys. Vra Moses, wie se gesag in ons teks herbevestig word.
Maar die Nuwe Testament gaan verder as net die uiterlike. In die teenwoordigheid van God, deur die Heilige Gees, is dit nie net ons uiterlike wat verander nie, maar juis ons innerlike. Ons leef nie net voor God se aangesig nie. Ons is sy aangesig.
Om Paulus 'n tweede keer aan te haal:
Ons almal weerspieël die heerlikheid van die Here, want die sluier is van ons gesig af weggeneem. Ons word al hoe meer verander om aan die beeld van God gelyk te word. Die heerlikheid wat van ons uitstraal, neem steeds toe. Dit doen die Here wat die Gees is.
6Waar is iemand soos U, Here!
U is groot, die mag van u Naam is groot.
7Wie sou U nie dien nie-
U is die Koning van die nasies!
Dit kom U toe.
Onder al die wyse mense,
onder al die konings van die nasies,
is daar niemand soos U nie.
U Here is die ware God:
U is die lewende God,
die Koning vir altyd;
van U toorn bewe die aarde,
U is die Koning van die nasies! Amen
(Uit Jeremia 10)
Ons glo in een God, die almagtige Vader, die Skepper van hemel en aarde, van alle sigbare en onsigbare dinge; en in een Here Jesus Christus, die eniggebore Seun van God, voor al die eeue uit die Vader gebore: Hy is God uit God, lig uit lig, ware God uit ware God, gebore, nie gemaak nie, een in wese met die Vader, deur wie alles tot stand gekom het. Hy het ter wille van ons, mense, en ons saligheid uit die hemel neergedaal en het deur die Heilige Gees uit die maagd Maria vlees geword; Hy het mens geword; onder Pontius Pilatus is Hy gekruisig; Hy het gely en is begrawe. Op die derde dag het Hy volgens die Skrifte opgestaan, en Hy het na die hemel opgevaar. Hy sit aan die regterhand van die Vader, en Hy sal met heerlikheid terugkom om die lewendes en die dooies te oordeel. Aan sy koningskap sal daar geen einde wees nie. Ons glo in die Heilige Gees, wat Here is en lewend maak. Hy gaan van die Vader en die Seun uit, en Hy word saam met die Vader en die Seun aanbid en verheerlik. Hy het deur die profete gespreek. Ons glo aan een, heilige, algemene en apostoliese kerk. Ons bely een doop tot vergifnis van sondes. Ons verwag die opstanding van die dooies en die lewe van die toekomstige bedeling. Amen.