Het jy jou lewe, inkomste rég verseker? | Netwerk24
Deur Charné van der Walt 25 Mei 2019 06:00
As finansiële beplanner het ek daagliks te doen met verskeie ontledings. Een hiervan (en ’n belangrike een) is ’n boedelontleding.
Kortliks gestel is dit waar ek inligting insamel oor die kliënt se bates, skuld en inkomste en dan met ’n paar berekeninge bepaal watter bedrag lewensdekking die kliënt benodig.
Die doel van die ontleding is om eerstens te verseker dat alle boedelkoste en skuld betaal kan word by die afsterwe van die ­kliënt.
Die volgende stap is om te verseker dat daar genoeg geld oor is om die kliënt se afhanklikes te versorg. Afhanklikes kan insluit gades, minderjarige én meerderjarige kinders en ook ’n gewese gade wat geregtig is op onderhoud kragtens ’n egskeidingsbevel (wat dus ’n onderhoudseis teen die boedel kan instel).
Hierdie ontleding is ook ’n belangrike hulpmiddel in die opstel van die kliënt se testament. Dit is natuurlik belangrik dat sowel die ontleding as die testament gereeld hersien word.
Die verskil tussen lewe en dood
Gestel ’n ontleding dui daarop dat ’n kliënt lewensdekking van R5 miljoen benodig.
Wat ek dikwels in die praktyk sien gebeur, is dat ’n kliënt ’n polis sal uitneem met R5 miljoen se lewensdekking en ook sommer dieselfde bedrag as enkel­bedrag-ongeskiktheidsdekking byvoeg.
Jou behoefte aan ongeskiktheidsdekking moet apart bereken word, want ander uitgawes is ter sprake as jy nog leef en tien teen een bykomende mediese versorging vereis.
Kom ons gesels eers oor enkelbedrag-ongeskiktheid. As die lewensdekking en enkelbedrag-ongeskiktheid as een voordeel uitgeneem word (wat ons soms in die praktyk “versnelde” voordele noem), beteken dit jy kan óf die een, óf die ander voordeel eis. Die bedrae hoef nie dieselfde te wees nie, maar die lewensdekking (wat die basis vorm) sal altyd meer wees.
Jy neem byvoorbeeld lewensdekking van R6 miljoen uit en enkelbedrag-ongeskiktheid van R5 miljoen.
As jy wel ’n suksesvolle eis het teen jou ongeskiktheidsvoordele en die volle R5 miljoen word uitbetaal, bly R1 miljoen se lewensdekking op die polis oor. Die premie van die polis sal dienooreenkomstig verminder word.
As die lewensdekking en enkelbedrag-ongeskiktheid egter apart van mekaar uitgeneem word op ’n polis, verwys ons daarna as “alleenstaande” voordele. Dit is duurder, maar die eise word afsonderlik gehanteer.
Enkelbedrag-ongeskiktheidsdekking is slegs vir gevalle waar jy permanent medies ongeskik verklaar word.
In werklikheid gebeur dit baie min. As ek ’n gemiddelde skatting moet maak tussen verskeie versekeraars se jaarlikse eisverslae van die afgelope paar jaar, sou ek sê 5% van ongeskiktheidseise is vir permanente ongeskiktheid.
Dit sou beteken 95% van eise is vir nie-permanente ongeskiktheid, wat eerder deur ’n inkomstebeskermer gedek sou kon word.
Maar die meeste Suid-Afrikaners wat ongeskiktheidsvoordele het, het enkelbedrag-voordele en nie ’n inkomstebeskermer nie!
Die meeste Suid-Afrikaners wat ongeskiktheidsvoordele het, het enkelbedrag-voordele en nie ’n inkomstebeskermer nie.
As dit dan in so min gevalle geëis kan word, hoekom neem mense enkelbedrag-ongeskiktheidsdekking uit? Of moet ek vra, waarom verkoop ons as beplanners dit aan die publiek?
Wel, dis naas lewensdekking gewoonlik die goedkoopste dekking en dus relatief bekostigbaar. Tweedens, dis handig om skuld soos ’n huisverband af te betaal as jy werklik nooit weer kan werk nie.
Derdens, as jy nie kan werk nie, is dit ook handig vir die groot uitgawes wat gewoonlik saam met mediese ongeskiktheid kom, soos om ’n goeie rolstoel aan te koop, jou motor aan te pas as jy nog kan bestuur of om aanpassings aan jou huis te maak wat jou lewenstyl verder kan vergemaklik.
Jy kan selfs ’n eiendom koop as jy nog nie een besit nie (of ’n tweede een wat jy en jou gesin kan uitverhuur vir ekstra inkomste).
Dit gebeur ook dat kliënte vir my sê hulle kan eenvoudig nie ’n inkomstebeskermer vir hul volle inkomste bekostig nie. Hulle neem dan eerder die enkelbedrag-dekking uit omdat dit goedkoper is.
Die ideale oplossing is om ’n kombinasie van die twee uit te neem.
Hoewel enkelbedrag-ongeskiktheidsdekking goedkoop is vergeleke met ander voordele, soos dekking vir gevreesde siektes, sal dit nie goedkoop wees as jy genoeg ongeskiktheidsdekking wil uitneem om jou volle maandelikse inkomste mee te vervang nie.
Byvoorbeeld, veronderstel jy belê die eisbedrag wat uitbetaal is nadat jy permanent ongeskik verklaar is (die “kapitaalbedrag”). Gegrond op die tipe belegging wat jy gekies het en die ouderdom tot waarop jy inkomste wil verdien, bereken ons dat jy ’n maksimum van 2,5% per jaar van die kapitaalbedrag as inkomste kan onttrek.
Dis beter om eerder ’n kleiner bedrag, maar ’n meer omvattende tipe dekking, uit te neem as jy nie die volle dekking wat jy nodig het kan bybring nie. Foto: istock
As jy in hierdie voorbeeld R30 000 per maand ná belasting wil verdien, sal jy (as ek geen mediese belastingkortings in ag neem nie) sowat R18,5 miljoen se enkelbedrag-ongeskiktheidsdekking moet uitneem. As jy ’n eiendom wil aankoop of wil afbetaal, asook ander mediese en verwante uitgawes wil dek, gaan jy moontlik in hierdie voorbeeld nader aan R22 miljoen se dekking moet uitneem.
Die maandelikse premie om R22 miljoen se ongeskiktheidsdekking uit te neem, gaan baie hoog wees, veral as jy ’n goeie omvattende tipe ongeskiktheidsdekking kies (daar is verskeie tipes en hoe meer omvattend die dekking, hoe duurder is dit, maar hoe beter is jou kanse om te kan eis).
Byvoorbeeld, dit kan jou eis beïnvloed as jy ná die ongeskiktheid steeds ’n ander beroep as jou huidige beroep kan beoefen, of as jy net ’n geldige eis het as jy nie meer op jou eie kan funksioneer nie.
As die kliënt nie die bedrag dekking wat ek voorstel kan bekostig nie, is dit soms vir my beter as ’n kliënt eerder ’n kleiner bedrag, maar ’n meer omvattende tipe dekking, uitneem.
As jy op hierdie manier na enkelbedrag-ongeskiktheid kyk, gaan ’n inkomstebeskermer beslis goedkoper wees.
Of, indien ’n inkomstebeskermer nie noodwendig goedkoper is nie, gaan dit meer spesifiek wees, wat jou kans op eise vergroot.
Met ’n inkomstebeskermer is jy ook beskerm teen eise waar jy ’n langtermyneis het, maar nie noodwendig permanent medies ongeskik verklaar word nie.
Soos mediese tegnologie ontwikkel, gaan dit myns insiens al hoe moeiliker raak om permanente ongeskiktheid te kan bewys.
Moet asseblief nie nou alle enkelbedrag-voordele wat jy het, gaan verminder of kanselleer nie. Lees eers die volgende twee rubrieke in dié reeks.
Ek gaan wenke gee waarna jy moet uitkyk as jy ’n inkomstebeskermer uitneem. Ek sal kwotasies doen en wys hoe die pryse verskil van een persoon na die volgende.
Onder meer jou geslag, rokerstatus, beroep, watter wagperiode jy kies, hoe die premie jaarliks aangepas word en hoe lank die dekking moet uitbetaal, speel ’n groot rol in die premie. As jy byvoorbeeld met swaar masjinerie werk of wil hê die dekking moet vir baie lank uitbetaal, gaan die premie hoër wees.
Namate mense langer leef en werk, het ons ’n ander probleem. As jy deel was van ’n groepfonds en jou voordele is gestaak toe jy amptelik aftree, maar aanhou werk, is dit baie duur om hierdie voordele op jou eie uit te neem (en soms onmoontlik, weens mediese probleme).
Jy kan private dekking uitneem terwyl jy hierdie dekking deur jou werkgewer het, maar dit gaan beteken jy kan oorverseker wees (en dubbelpremies betaal). In die rubriek waar ek kwotasies gaan bespreek, sal ek kyk hoe ’n mens hierdie situasie kan hanteer.
Tot ons met die volgende rubriek die bespreking oor ongeskiktheidsdekking hervat, is my vrae aan jou die volgende:
Het jy net enkelbedrag-ongeskiktheidsdekking of het jy (wat volgens my amper belangriker is) ’n inkomstebeskermer?
As jy ’n private inkomstebeskermer het of een deur jou werkgewer, weet jy presies waarvoor jy gedek is, wat die dekking se wagperiodes is en tot watter ouderdom jy gedek is?
As jy voordele deur jou werkgewer geniet (groepvoordele), is jy gedek vir permanente of ook tydelike mediese ongeskiktheid en kan dit nodig wees dat jy op jou eie bykomende voordele moet uitneem?
Ons inkomste is in baie gevalle ons belangrikste bate. As ons ons inkomste in stand hou, beteken dit dat ons ons maandelikse uitgawes kan bly betaal, ons kan ons eiendom behou, ons kan ons lewenspeil ten volle of in ’n groot mate handhaaf en ons kredietkrekord word beskerm. Om jou inkomste te beskerm, is dus, net soos lewensdekking, belangrik.
Meer oor: Dekking | Versekering | Finansiële Beplanning | Geldsake
Nico van Gijsen: Dié polis deel van aftreeplan
Gold Mining 1998,31 (6435)
Top 40 52760,95 (-14192)
All Share 58756,01 (-18545)
Resource 10 47964,33 (30567)
Financial and Industrial 30 78603,2 (-47675)
ZAR/AUD 10 (-6)
ZAR/EUR 16,37 (-7)
ZAR/GBP 18,29 (-2)
ZAR/USD 14,36 (-3)
Gold 1419,92 (3584)
Palladium 1537,88 (5762)
Platinum 814,6 (1101)
Silver 15,44 (26)