Twee Boererepublieke het daarna tot stand gekom: die Zuid-Afrikaansche Republiek (Transvaal) en die Oranje-Vrystaat. In 1877 het die Britte Transvaal geannekseer, maar is in die Eerste Vryheidsoorlog op die berg Majuba verslaan. Dit was 'n allergrootste neerlaag vir Groot Brittanje, en weer vryheid en vrede vir die Boere-Arikanervolk!
In 1897 word sir Alfred Milner na Suid-Afrika gestuur as Britse hoëkommissaris. Toestande word meer gespanne. Pres MT Steyn van die Vrystaat het in hierdie stadium 'n oorlog gevrees, en reël 'n konferensie tussen pres Paul Kruger van die Transvaal en Milner in Bloemfontein.
Van alle kante, soos deur die ganse geskiedenis heen, het die aanslag op die Boer en sy eiendom gekom... en pres Kruger en sy Volksraad moes hierdie aanslae weerstaan.
Pres Kruger het tydens n vergadering in Johannesburg die saak aan die uitlanders gestel, maar hulle was verbitterd, opgesweep en het gewelddadig opgetree, vir pres Kruger uitgeskel en uitgevloek, die Vierkleur van die gebou afgeruk en flenters geskeur. Die president het die stad verlaat en 'n eed geneem dat hy nooit weer die stad formeel sou besoek nie. Van daardie dag af het daar 'n onversoenlike vyandskap tussen hom en die uitlanders ontstaan.
In 'n stadium het pres Kruger al die Vaalrivierdriwwe gesluit om die aflewering van Engelse wapens na die goudvelde te stuit. Baie onwettige goedere is na die uitlanders deurgesmokkel. Dit was 'n gevaarlike toestand. Hierdie optrede van pres Kruger het woede by die uitlanders veroorsaak!
Toe het die mislukte Jameson-inval plaasgevind wat vir die Engelse 'n les was en die Boervolk oor die ganse Transvaal wakker geskud het.
Nou word hy in Bloemfontein ontvang. Die laaste paar jaar het sy gesondheid sigbaar verswak, veral sy oë.
Hy het gesê: My ideaal is dat daar vrede sal wees en nie oorlog nie en dit is my hartsbegeerte dat hierdie konferensie 'n sukses sal wees".
Hy het van die trein af geskuifel in sy swart pak, met Jan Smuts by hom as sy sekretaris en tolk, en is deur pres MT Steyn verwelkom. 21 kanonskote is afgevuur en 'n banier oor die hoofstraat met die woorde "God leide uwe beraadslagingen" het hom verwelkom.
Milner het hom verbind aan die uitlanders en was oortuig daarvan dat hy dié ou man gou-gou gaan oorwin! En dan gaan hy die Transvaal annekseer en regeer soos 'n kroonkolonie van Engeland!
Presies om vyfuur die middag stoom Milner se trein Bloemfontein binne. Hy spring van die trein af, jonk, glad geskeer en deftig in 'n grys pak klere met 'n deftige onderbaadjie.
Pres Steyn is daar, 21 geweerskote word gevuur en hy word net so hartlik ontvang
want hy word in die koerante beskryf as een van die belangrikste Engelsmanne, omdat hy vrede gaan bring!
Kruger veg vir die behoud van Transvaal, vir vryheid, vrede en vooruitgang van sy eie mense; Milner veg vir rykdomme vir Engeland deur opgestookte uitlanders te misbruik.
Na vier dae se oor en weer gesprek, toegewings met voorwaardes, voorstelle en eise, besef Milner dat hy nie daarin kan slaag om Kruger vas te trek nie. Staande sê Kruger vir Milner: "Dit is nie stemreg vir die uitlanders wat jy wil hê nie; dit is my land wat jy wil hê!"
Die Transvaalse regering stuur op 9 Oktober 1899 'n ultimatum aan die Engelse regering waarin geëis word dat:
Hoe was die toestand in die Republieke toe die oorlog uitgebreek het? Spanning het geheers, omdat Engeland (vyand van ver) vir 'n paar jaar al op 'n gemene manier probeer het om 'n voet op Transvaalse en Vrystaatse bodem te sit en om 'n sê te kry in die Republikeinse regerings.
In die jare voor die oorlog uitgebreek het, het die Engelse die verstommendste leuens oor die Boerevolk en sy regering die wêreld ingestuur.
Dr WJ Leyds, Transvaalse staatsekretaris, is in 1897 na Europa om die Europese lande positief teenoor die republieke te probeer beïnvloed. Baie voedsel en klere is ingevoer vir die Boere, wat deur 'n kwaai droogte getref is. So het die regering op 'n wonderlike manier vir sy mense gesorg en 'n goeie voorraad opgebou.
'n Ander ramp het die boere getref, naamlik runderpes, wat duisende diere vernietig het. Volgens oorlewering is die runderpes opsetlik die land ingebring.
Kenmerkend van die Boer was sy besondere uithouvermoë, sy skerpskutvermoë en die onoortreflike vermoë om sy terrein ten beste te gebruik. Naas sy geweer het die Boer in oorlogstyd op sy perd staatgemaak. As ruiter was hy ook onoortroffe en dit het aan hom 'n mobiliteit verleen wat eenvoudig verbysterend was.