WAAR KOM DIE VONKEL VANDAAN??
Wanneer ek altyd vonkelwyn drink wonder ek hoe kry hulle daardie aangename en tintelende borrels in die wyn. As u ook al daaroor gewonder het, sal u binnekort u antwoord kry. Maar ek gaan ook sommer oor die algemeen praat oor Sjampanje, Vonkelwyn en alles wat daarmee saamgaan.
La Champagne is ‘n streek in Frankryk. Die streek se naam kom van die Latynse woord “Campus”, “Campania”. In die ou Frans het dit Champaign geword en later Champagne. In opgrawings wat gedoen is in die streek is daar afgekom op fossiele wat druiwelote in gehad het. Die fossiele is gedateer terug na sowat ‘n miljoen jaar gelede.
Die Romeine het jare kalk gesoek wat hulle gebruik het in bouwerke. Die spelonke wat hulle agtergelaat het, het in latere tye wynkelders geword. In die jaar 92 A.D. het die Romeinse keiser ‘n dekreet uitgevaardig waarin hy gesê het dat al die wynlande in Frankryk vernietig moet word om te voorkom dat die Franse wyne kan kompeteer met die Italiaanse wyne. So gemaak, maar die Franse het in die geheim nog aangehou om wynlande aan te plant. Toe die verbod uiteindelik opgehef is, het die Franse wyne afkomstig van Champagne ‘n treffer geword.
In die jare 1600 het daar ‘n wynoorlog in Frankryk tussen die wynboere van Burgundy en dié van Champagne begin. Die boere van Champagne het besluit om eerder nie die wyne van Burgundy na te maak nie, maar eerder ‘n nuwe styl wyn te ontwikkel. In 1660 is hierdie besonderse wyne van Champagne uitgevoer Engeland toe.
Meeste van die Vin Gris wyne (Grys Wyne) is baie jonk in Frankryk gedrink. Met die verskeping van die wyne in die vate na Engeland, het die hitte veroorsaak dat daar ‘n tweede fermentasieproses begin het. In Engeland aangekom, is die wyn gebottel en met kurk verseël. Dit het veroorsaak dat die lewendige vonkel van die wyn behoue gebly het. Hierdie wyn met die vonkel het die akademici en wetenskaplikes gaande gehad.
Die monnike-kelders van Pierry en Epernay het eerste begin om die vonkel in die wyn te sit. Die keldermeesters wat daarmee gemoeid was, was Frere Jean Oudart en by Epernay die keldermeester Dom Pierre Perignon. Vir ‘n paar honderd jaar is dié metode van wyn maak gevolg. Maar daar was baie probleme, want tot 40% van die bottels het ontplof as gevolg van die sekondêre fermentasie. In 1836 het ‘n Franse apteker bepaal dat soet druiwe hoër alkoholinhoud en meer koolstofdioksied produseer. Die apteker het haarfyn uitgewerk hoeveel addisionele suiker bygevoeg moet word om die regte hoeveelheid koolstofdioksied te produseer om nie die bottels te laas bars nie.
Na die uitvinding is daar nie keer aan die wynmakers nie en hulle het almal begin om Saute-bouchon te maak. In 1911 het daar amper ‘n oorlog uitgebreek omdat daar wynmakers was wat goedkoop wyn ingevoer het van die suide om Sjampanje te maak. Om die mense te kalmeer is daar besluit dat slegs druiwe van Champagne gebruik mag word om Champagne te maak. Dit is nog steeds die rede waarom die naam Champagne nie in enige ander wêrelddeel gebruik mag word nie, maar die naam vonkelwyn.
Maar teen R 2 500 vir ‘n bottel Dom Perignon, wie wil nou sjampanje drink …