Staatskaping: Zuma stel kommissie aanPres. Jacob Zuma. Argieffoto: Ntswe Mokoena, GCIS Pres. Jacob Zuma het Dinsdag aangekondig dat hy ŉ kommissie van ondersoek na staatskaping gaan aanstel. Zuma het gesê die kommissie sal gelei word deur adjunkhoofregter Raymond Zondo. “Ingevolge die ondersoek en remediërende optrede van die openbare beskermer (OB) aangaande klagtes en bewerings van staatskaping, sowel as die bevele wat deur die Noord-Gautengse hooggeregshof in sy uitspraak van 14 Desember 2017 uitgereik is, het ek besluit om ŉ kommissie van ondersoek aan te stel,” het Zuma in ŉ verklaring gesê. “Die hof het bevind dat die remediërende optrede van die OB bindend is en dat die president ŉ kommissie binne 30 dae moet aanstel onder leiding van ŉ regter wat deur die hoofregter aangewys moet word. Die hof het ook beveel dat ek persoonlik die koste van die hersiening moet betaal.” Zuma het gesê dat hy teen die kostebevel geappelleer het. “Ek neem verdere regsadvies oor die uitvoering van dié appèl, maar is bekommerd dat die kwessie al ŉ geruime tyd die publiek se gedagtes besig hou en dringende aandag verdien.” Zuma het op 13 Desember ŉ tweede bloedneus in die hooggeregshof in Pretoria gekry toe ŉ volbank regters eenparig Zuma se aansoek dat Thuli Madonsela, die voormalige openbare beskermer, se staatskapingverslag hersien moet word, met koste verwerp het. Die hof het ook beslis Zuma moet binne 30 dae ŉ geregtelike kommissie van ondersoek aanstel om kwessies wat in die staatskapingverslag genoem word te ondersoek. Die voorsitter van die kommissie moet deur hoofregter Mogoeng Mogoeng aangewys word. Dit kom nadat die hof vroeër beslis het Zuma moet persoonlik aanspreeklik gehou word vir die koste van die hofaansoek wat hy in 2016 ingedien het om ŉ interdik te bekom wat Madonsela sou verhoed om haar staatskapingverslag vry te stel. Dié uitspraak is eenparig deur ŉ volbank regters beslis en deur regter-president Dunstan Mlambo gelewer. Die hof het in sy uitspraak Zuma se gedrag skerp veroordeel. “Na my mening is ŉ eenvoudige bestraffende kostebevel nie gepas nie. Ek sê so omdat dit die belastingbetaler aanspreeklik sal maak vir die koste. Dít is ŉ geval waar die hof geregverdig is om te bevind dat dit onregverdig is dat die belastingbetaler die koste moet dra,” het Mlambo gesê. “Die optrede van die president en die konteks van die litigasie vereis strenger berisping. Daar is geen twyfel dat, wanneer dit deeglik oorweeg word, die agtergrond van hierdie saak en die omstandighede van die litigasie toon dat die president op geen aanvaarbare regsgronde gesteun het nie en dat daar inteendeel geen gronde was vir hom om vol te hou met hierdie regsgeding nie.” Mlambo het gesê Zuma se gedrag “kom neer op ŉ poging om die nakoming van ŉ grondwetlike verpligting van die kantoor van die openbare beskermer te stuit”. Mlambo het gesê Zuma het sake vererger deur vol te hou met die hofaansoek nadat hy aanvanklik toegegee het dat Madonsela se verslag bekendgemaak moet word. Hy het gesê die president se volharding om voort te gaan met die hofaansoek kom neer op misbruik van die regsproses.