PressReader - Baba & Kleuter: 2018-08-01 - K­l­ein­ding se wa­ter­hui­sie
K­l­ein­ding se wa­ter­hui­sie
Die vrugwater in jou baar­moe­der hou jou ba­ba vei­lig en knus. Lees hier waar dit van­daan kom en wat dit al­les vir jou ba­ba be­te­ken.
Vrugwater is die le­we­ge­wen­de vloei­stof waar­in jou ba­ba in haar voor­ge­boor­te­li­ke ko­kon­be­staan dryf. Maar waar kom dit van­daan?
Vrugwater is ’n vloei­stof wat sy­fer deur ’n vlies wat baie van die pro­te­ïen en sel­lu­lê­re e­le­men­te daar­in uit­fil­treer. Dit word dan ’n soort wa­te­ri­ge op­los­sing van jou bloed.
Vroeg in die swan­ger­skap word vrugwater ver­vaar­dig deur die oor­pla­sing van wa­ter en e­lek­tro­lie­te van die fe­tus deur sy vel, die na­el­string en die op­per­vlak van die vrug­wa­ter­sak se bin­ne­voe­ring.
Na­ma­te jou on­ge­bo­re ba­ba groei en ou­er word, neem die nie­re oor en be­gin jou ba­ba u­ri­neer. “Dit is waar­om jou vrugwater meest­al uit u­rien be­staan en waar­om die vo­lu­me daar­van toe­neem,” sê die Kaap­stad­se gi­ne­ko­loog dr. JP du Buisson.
Die vrugwater hou jou ba­ba se tem­pe­ra­tuur kon­stant. Dit help jou ba­ba ook om son­der hin­der­nis rond te be­weeg en te groei.
Aan die be­gin van ’n swan­ger­skap is daar ’n groot hoe­veel­heid vrugwater in ver­hou­ding tot die ba­ba. Dit laat die ba­ba toe om vry­lik in ’n ge­wig­lo­se wê­reld rond te swem en help so om sy le­de­ma­te en spier­to­nus te ont­wik­kel.
Teen om­trent week 32 kan die mees­te ba­bas nie meer so mak­lik be­weeg nie en hoe na­der die ge­boor­te kom, hoe meer sta­biel lê jou k­l­ein­ding in die baar­moe­der.
Die vloei­stof­ge­vul­de vrug­wa­ter­sak druk die wand van jou baar­moe­der uit en sorg so dat jou ba­ba nie ver­keerd vorm nie. Dit hou ook in­fek­sie uit die baar­moe­der en dien as ’n kus­sing teen stam­pe.
As jy by­voor­beeld ’n slag teen jou maag kry, sal jou ba­ba goed teen be­se­rings be­stand wees dank­sy die ge­kom­bi­neer­de be­sker­ming van die baar­moe­der­wand en die vrugwater.
Daar­by sluk jou ba­ba aan­hou­dend vrugwater, en dit gee oe­fe­ning aan die spier­tjies wat hy no­dig het om ná ge­boor­te melk te sluk.
JP ver­dui­de­lik dat die vloei­stof ook jou ba­ba se lon­ge vul, wat die long­wan­de lig­gies laat be­weeg.
“Dit is ui­ters be­lang­rik om­dat dit jou ba­ba se long­ont­wik­ke­ling be­vor­der.”
Ge­du­ren­de die ge­boor­te­pro­ses word vrugwater uit die lon­ge ge­pers na­ma­te jou ba­ba deur die ge­boor­te­ka­naal be­weeg.
So word sy lon­ge daar­op voor­be­rei om suur­stof bui­te die baar­moe­der in te a­sem.
Jou ba­ba skei ook se­ke­re stow­we in die vrugwater uit, ver­al wan­neer hy pie­pie.
“Die in­neem en uit­skei­ding van vrugwater help met die ont­wik­ke­ling van jou ba­ba se derm­ka­naal,” sê JP.
HOE­VEEL VRUGWATER HET EK?
Voor jy 15 we­ke swan­ger is, is daar baie min vloei­stof – om­trent 35 ml. Dan styg dit skie­lik en teen 30 we­ke bly dit kon­stant tot om­trent op 37 we­ke tus­sen 500 en 1 100 ml.
Daar­na daal die vo­lu­me weer skie­lik tot so­wat 600 of 700 ml en so bly dit tot jou ba­ba ge­boor­te.
Die af­na­me vind plaas om­dat jou ba­ba se nie­re meer vol­was­se word. Sy u­rien is nou meer ge­kon­sen­treerd en min­der daar­van be­land dus in die vrugwater.
WA­TER WAT WAAR­SKU
Het jy al ge­hoor van am­ni­o­sen­te­se? ’n Am­ni­o­sen­te­se word nie met al­le swan­ger­skap­pe ge­doen nie, maar meest­al wan­neer jou gi­ne­ko­loog ri­si­ko­fak­to­re ge­ï­den­ti­fi­seer het.
As jy ou­er as 35 is en ’n fa­mi­lie­ge­skie­de­nis van ge­ne­tie­se af­wy­kings het, sal ’n am­ni­o­sen­te­se aan­be­veel word in­dien sif­tings- of sel­vrye DNA-toet­se ’n ri­si­ko aan­ge­dui het.
In hier­die pro­ses word van die vrugwater ont­trek so­dat dit on­der­soek kan word. Dít laat jou gi­ne­ko­loog toe om di­ag­no­ses voor ge­boor­te te maak en s­tel hom in staat om jou on­ge­bo­re ba­bas e wel­stand, long­vol­was­sen­heid en ge­ne­tie­se sa­me­stel­ling te be­paal.
Die toets kan ook la­ter in die swan­ger­skap uit­ge­voer word om in­dien no­dig die ba­ba se long­vol­was­sen­heid te be­paal, sê JP.
Ge­woon­lik be­te­ken uit­son­der­li­ke skom­me­lin­ge in die hoe­veel­heid vrugwater in jou baar­moe­der dat jou ba­ba moont­lik ont­wik­ke­lings­pro­ble­me het.
Die vo­lu­me vrugwater word daar­om dik­wels na­ge­gaan, óf deur mid­del van ’n so­na­ron­der­soek óf deur aan jou buik te voel.
Ter­wyl jy kraam, word jou vrugwater ook dop­ge­hou op soek na te­kens dat jou ba­ba in nood ver­keer. Dit kan net ge­doen word na­dat die wa­ter ge­breek het of die vlie­se kuns­ma­tig ge­skeur is. Wan­neer daar me­ko­ni­um (jou ba­ba se eer­ste stoel­gang) in die vrugwater ge­vind word, is dit moont­lik ’n te­ken van ge­vaar en moet jy en jou ba­ba ver­der ge­mo­ni­tor word.
HOE GE­MAAK AS VRUGWATER LEK?
S­tel jou dok­ter on­mid­del­lik in ken­nis as jy sien of ver­moed jou vrugwater lek, want dan loop jou ba­ba die ge­vaar van in­fek­sie en vroeë ge­boor­te.