Mongolo tsa motheo tsa KJV tshehetswa ka ho fumanoe libuka tsa boholo-holo | Apg29
Mongolo tsa motheo tsa KJV tshehetswa ka ho fumanoe libuka tsa boholo-holo
Ke Bo Hagstedt, Molula-setulo, André Juthe ph. D. Seswedishe KJV.
Sehlooho sena se bontša mehlala e hlakileng ea kamoo tlhopho ya mongolo o motjha mantlha ba ile ba ea.
→ Download sehlooho se reng ka djvu faele.
Sehlooho sena se bontša mehlala e hlakileng ea kamoo tlhopho ya mongolo o motjha mantlha ba ile ba ea. The mehlala leshome le metso e leng a sehloohong sena a lintlha-khōlō e kenyeletsa:
Mongolo tsa motheo tsa KJV, Amohetse Text, o na tšehetso ea ngotsoeng ka letsoho tsa khale Alexandria.
Joale banna ba bahlano, ea re fileng e ncha ea mongolo mantlha, o ne a e hloile ho ea mongolo oa Byzantium.
'Nete ea hore tse' maloa tsa tsona ba nahana hore pele Kosepele ile jala ka molomo. Ho hlaha ha molato ka phetiso ea molomo, e leng kereke ea ka nako eo a lokisa. Ba pheha khang ea hore taba e ngotsoeng ea Byzantium ke hamorao kereke ea mongolo oo e lokisa liphoso tse neng li le teng ho tloha tšimolohong.
Hore haeba le 'ngoe e ngotsoeng ka letsoho faele ho akarelletsa le ngotsoeng ka letsoho tsa boholo-holo, e fana ka tšehetso bakeng sa mantsoe a nepahetseng e le hore ba o ile a khetha e fosahetseng, hobane ba ne ba lumela hore molato e ne e le ho na le ho tloha qalong ea kereke ho tloha lokisoa. Empa sebetsa ena ke unbiblical ka ho feletseng, hobane Morena o bolela hore Lengolo lohle le e fanoeng ke ba pululelo ea Molimo, le hore o lokela ho boloka lentsoe la hae.
Aila Annala pheha khang ea hore khale ea mongolo mantlha tloha 1500s, ba Amohetse Text thehiloeng ho ngotsoeng ka letsoho 900-1200 lekholong la lilemo la. Leha ho le joalo, ena ke tšōmo tenacious. 'nete ke hore Text Amohetse o boetse o thehiloeng ho ngotsoeng ka letsoho e moholo, eo sehlooho sena se tla bontša. Re ka KJV lumela hore Mangolo a Halalelang 'me taba e ngotsoeng ea motheo e' nile ea sireletsoa mehleng ea rōna ka tataiso ea Molimo.
Ba bang ba nako e fetileng, Aila Annala, sehloohong mofetoleli nuBibeln, sehlooho se ho The World Kajeno moo a buella hore re Bakreste ba lokela ho se ngangisana ka Mangolong. O ile a bolela hore ka Sweden re na le liphetolelo tse ngata tse ntle le hoja re e nyenyane le de-Christianized naha le hore liphetolelo tsena tse tlatsanang. Aila ikoahlaea hore ebe batho ba bang ba qosa Bibele ka 2000 bakeng leka ho timetsa batho ba molimo oa Kreste. O e boetse e re liphetolelo tse ncha e thehiloeng ho mongolo e ncha ea motheo tloha 1970s le ba ho ka etsahala ho etsa hantle ka lebaka la hore hona joale re na le ho fihlella boholo ho ngotsoeng ka letsoho tsa khale.
Re tloha Seswedishe KJV ke ba le maikutlo a fapaneng. Ho ke ke ha be motlatsi oa liphetolelo tse fapaneng hanana le lithuto tsa motheo tsa Bokreste. Re u se ke ua pheha khang ka Mangolo a Halalelang, empa ka lehlakoreng le leng, re batla ho sireletsa Mangolo a Halalelang le ho mongolo lona ea motheo, re lumela, ke tataiso ea Molimo e se e bolokoa ho mehleng ea rōna. Hore Molimo o tla boloka lentsoe la Hae ke ipatlele ya litatoli na hlakile ea Bibele (Esaia 40: 8. Neh 8:. 8. Pesaleme ea 12: 6-7, ea 119: 152nd Matthew 5:18 Lk 16:17 Bar 15:.... 4 . 1 PT 1: 23-25.). E boetse e ka ba thata haholo ho tšepa Bibele haeba re ne a ke ke ho itšetleha ka ho mongolo lona a sireletsa. Re tseba joang ka mohlala hore na sibolloa bokamoso ba ngotsoeng ka letsoho ba baholo hore ba le ho feta khutsufalitsoe ho feta taba e ngotsoeng ea Alexandria e etsa mongolo hona joale re lumela e le lentsoe la Molimo, ha ho hlile ho na le? Qetellong, lentsoe oohle oa Molimo fokolisoa.
The Bible in 2000 fokotsa molingoana oa Kreste hase qoso kotsi, empa feela 'nete ka botšepehi. Ho ho lekaneng ho e bala Roma. 1: 4, moo ka 2000 Bibele e bolela hore Jesu o ile a hlomamisoa e le Mora oa Molimo ka ho tsoho ea hae bafung. Empa Jesu o ne a sa bolelloa hore Mora oa Molimo ka ho tsoho ea hae - o ile a tsoaloa e le mora oa Molimo le ho e ne e le mora oa Molimo bophelong bohle ba hae, lefu la hae, tsoho ea hae le nako e sa feleng. Ho feta moo, Jesu o bitsoa Mora oa Molimo le litelu e nyenyane, 'me ha letsatsi le le leng inamela lengole le bolela hore Jesu ke Morena, Bafil. 2:11, oa ngola o re e ngoloang le H nyenyane, ha a bitsa Petrose 'a lefika le motse-moholo oa C ka Matt. 16:18.
Aila ipolelang e FNns sengolwa ho Liketso. 9: 6 e eketsa ka Text Amohetse. Ho nepahetse hore mantswe ho Liketso latelang. 9: 5-6 e sieo ka ngotsoeng ka letsoho ho fetisisa a Segerike a:
Temana ea 5. "Ho thata ho wena ho raha pricks le." Ke 'nete hore mantsoe ana a sieo le ho ngotsoeng ka letsoho ho fetisisa Segerike empa ba FNns le ngotsoeng ka letsoho tsa khale Latin, Vulgate. Mantsoe a ba le tsona ka Syria Peshitta ngotsoeng ka letsoho 'me ka ngotsoeng ka letsoho ea Segerike, khoutu E, le 431, empa temaneng ea mane ho fapana. Ho phaella moo FNns mantswe ngotsoeng ka letsoho tsohle Segerike ea Liketso. 26:14.
Temana ea 6. "thothomela bobedi le maketse, a re: Morena, u batla eng ho 'na ho se etsa? Joale e ntan'o ba Morena a re ho eena. "Mantsoe ana a ne a boetse a haelloa ke ngotsoeng ka letsoho ho fetisisa Segerike empa feela tšoana le mantsoe a temana ea 5 FNns ho fetisisa tsa ho fumanoe libuka tsa boholo-holo Latin, Vulgate, le ka ba bang ba version ea boholo-holo ea Syria le Secopt. Ka FNns phaella moo hape mantsoe ana ka ho ngotsoeng ka letsoho tsohle Segerike tšoana le mantsoe a v5 sebakeng se seng bukeng ea Liketso (Lik. 22:10).
The netefatso bohlokoa ka ho fetisisa ea mantsoe a temana ea 5 le ea 6 e le kannete se tiisoa ke Mangolo a Halalelang, ke taba e ngotsoeng e tšoanang bonahala libakeng tse ling tse peli tse ho Liketso, Liketso. 22:10, le 26:14.
Ha e le mokhoa oa ho ngotsoeng ka letsoho e moholo, ke 'nete hore kajeno re na le ho fihlella boholo ho ngotsoeng ka letsoho a le moholo ho ba ne ba ka 1500s le. Aila pheha khang ea hore khale ea mongolo mantlha tloha 1500s, ba Amohetse Text thehiloeng ho ngotsoeng ka letsoho 900-1200 lekholong la lilemo la. Leha ho le joalo, ena ke tšōmo tenacious. 'nete ke hore Text Amohetse o boetse o thehiloeng ho ngotsoeng ka letsoho tsa khale. Aila o ile a botsa mocheng hae ea ho qetela eo ho fumanoe libuka tsa tsena ke. Hona joale re tla hlalosa seo tsena ke. Empa ha re sheba hore ho fumanoe libuka tsa boholo-holo ka Segerike, e leng ho tloha ho 350 ho 400, e le ho ka sheba fapaneng ho tloha le litemana tsa Bibele ho e 'ngoe. Empa re sheba ngotsoeng ka letsoho ho tloha 500 ho fihlela 1500s Khale koana ka ho fumanoe libuka tsa Byzantium ba bangata ka ho feletseng 'me ha ba ka tumellano babatsehang.
Metzger oa lumela ka "Histori ea NT Mangolo a nyatsa" ea temana Byzantium o bolokile e läsvariation e ka ngotsoe ho a lekholo la bobeli kapa oa boraro ka mor'a ho fumanoa ha ngotsoeng ka letsoho tsa loli, p45, p46 le p66.
Filosofi le thuto ea bolumeli likhopolong ama mokhoa mohlala
Pele re sheba litemana tse itseng, re pele batlang ho se bua hore re neng a pheha khang ea ka lihlooho tse 'maloa, joalo-joalo' nete ea ngotsoeng ka letsoho Byzantium. ngotsoeng ka letsoho tsena na le mantsoe a tsoanang le leholo le le e na le - ha re ntse re bona hore e - ka tataiso ea Molimo a sireletsa taba e ngotsoeng ea motheo ea pele. Molimo o tšepisitse ho boloka Lentsoe la hae, 'me ha ho e sa e Amohetse Text ke mantsoe a Molimo a sireletsa, temana ea ha Aila lumela hore Moea o Halalelang o bolokile ka makholo a lilemo? Ho hlakile hore ho theosa le histori ba 'nile ba batho, bao joaloka Origen, Eusebius, Westcott le Hort khetha khethiloeng bala joalo moo bomolimo ea Jesu ke se se sa hobane ha baa ka ba lumela hore Jesu e ne e le la mofuta o tšoanang le Ntate. E hlile e haholo lebeletsoe,
Khetha antibysantisk khetha mokhoa
Hona joale re tla fana ka mohlala o ka konkreiti ea kamoo jwalo khetha kgetho thulaganyou e lumela ho mehleng ea kajeno. E le hore re utloisise hore na tlhopho ya mongolo o ile a ea, re boetse re lokela ho tseba ho itseng ka batho ba hlano ba ka 1970s le ile a re fa e ncha ea mongolo mantlha le ea mohlala sebetsa ba ne ba sebelisa. Mofuta ofe ngotsoeng ka letsoho o ne a rata bahlophisi tsena tse hlano? Carlo Martini ea Kereke e K'hatholike hlahisa ngotsoeng ka letsoho Vaticanus, ea tsoang Alexandria. Bruce Metzger ne ke sa sebelisa mongolo oa Byzantium ka o ne a nka hore ho ba le bolileng. Allen Wikgren batla ho sebedisa thepa khale ruta ho leka ho tsosolosa mangolong a pele. Seo se bolela hore o ne a sa batle ho sebelisa se ngotsoeng ka fumaneha e fumanoang ka ho fumanoe libuka tsa Byzantium le Text Amohetse, empa o ne a batla ho tsosolosa dikahare tsa lokela baholo le ho feta foromo pele ka ho fumanoe libuka tsa ba ileng ba tla ho tloha Alexandria. Matthew Black ne a nahana hore oa Byzantium ea mongolo mofuta e ne e se sa pele empa hamorao kopantse le ba bang ATAD sengolwa kereke. Qetellong, re na le Kurt Aland ka bobeli ba na le boikarabelo bakeng sa taba e ngotsoeng ea Segerike, NestleAland 1979 (Batho ba ea Bibele le nuBibelns sengolwa mantlha), le Mekhatlo United Bible Segerike Text, 1975 (Bible 2000 sengolwa mantlha). Aland ne a nahana hore ba ke ke ba etsa tshebediso ya mofuta oa Byzantium ea selefouno, hobane ke irrelevant ho theha e ngotsoeng qalong. Rea bona hore tsohle tse hlano ba ile ba lumela hore ba ne ba tla leka ho didirisiwa tse ka ho feta pele ho mongolo le ngotsoeng ka letsoho tsa khale tsoang Alexandria, 'me o ile a bona Byzantium mofuta wa sengolwa hore hamorao di ne tsa kopanngwa le ba bang ATAD sengolwa kereke. Ho feta moo, ho ea ka Black bobeli le Metzger hore kosepele ea pele ea ho ata, mathoasong a molomo pele ho saena ka tlaase 'me kahoo ho ile ha hlaha ea fosahetseng. (5. Black, leq. 633. 6. Metzger, leq. 86) phoso khalemeloa tloha kereke ho ngotsoeng ka letsoho Byzantium, tlas'a likhopolo banna bana ba Molimo.
Metzger re ka ho hlaka ea mohlala bona sebetsa ho e 'ngoe ea libuka tsa hae a re: "Ha e ngotsoeng ka letsoho ea Ntate ba Kereke e fapana ka temana ea Bibele, e le hangata e molemohali ea ho amohela e le e fapaneng ho tloha hamorao ea mongolo tsa bolumeli (le Byzantium kapa Vulgate)". (1. Metzger, leqepheng la 87) o ile a fumana, ka tlhopho ya qotsa ho tloha-ntate, empa re tla bona ka ho hlaka hore sebetsa ena e boetse e le motheo bakeng sa tlhopho ya mongolo o ho ea ka Bibele hobane ea mongolo.
Bohlokoa ngotsoeng ka letsoho tsa boholo-holo
Ho FNns a 'maloa a ngotsoeng ka letsoho tsa boholo-holo, e ngotsoeng ka litlhaku tse kholo, e ne e le habohlokoa haholo-holo ho bahlophisi tsena hobane ba ne ba kaofela ba ne ba tsofetse haholo. Hangata ka ho fetisisa, e ngotsoeng ka letsoho ka litlhaku baholo ho batho ba nang le mangolo a sebetsa nyeoe ea ka tlaase. Ka tlaleho rona, re bokella ya data haholo-holo ho tswa ho libuka tsa JA Moorman, ho fumanoe libuka tsa Early, ntate Kereke, le Authorized Version, (4. Moorman) le buka Bruce M. Metzger e, A Mangolo Commentary ka Segerike Testamente e Ncha, (2. Metzger) mona ke lethathamo la ba bang ba ngotsoeng ka letsoho e ngotsoe ka litlhaku tse kholo:
Code Sinaiticus (Alef) ho tswa ho e 300. Na le NT kaofela.
Code Alexandrinus (A) ke 400 e. E na le hoo e ka bang tsohle tse NT.
Code Vaticanus (B) ke 300 e. E na le hoo e ka bang kaofela ha NT haese libuka tse 'nè ea ho qetela ea Testamente e Ncha.
Code Ephraemi Rescriptus (C) ke 400 e. Na NT.
Code Bezae Cantabrigiensis (D) ke 400 e. E na le Likosepele le Liketso.
Code Claromontanus (D) ke 500 e. Na Mangolo a Pauluse a ka Segerike le Latin.
Code Basilensis (E) ho tswa ho 700 o. E na le Likosepele.
Code Washingtonianus (W) ke 400 e. E na le Likosepele.
Ho phaella moo FNns likhechana ho tloha 'maloa a ngotsoeng ka letsoho tse esita le ba baholo' me o bitsoa loli ngotsoeng ka letsoho. Hona joale re tla sheba tse ling litemana itseng Bible ho bona ea mohlala sebetsa, banna bana hlano sebelisoa.
JN. 7: 8 ntse sieo ka bang ngotsoeng ka letsoho
Ka JN. 7: borobeli Jesu o re temaneng ea 8 le hore a se ke a nyolohela moketeng Jerusalema le temana ea 10 e re ha barab'abo rōna ba hae ba neng ba nyolohetse moketeng, joale le eena o ile a ea moo. ngotsoeng ka letsoho tse ngata ba le lentsoe le yet. lentsoe e ntse e bohlokoa hobane ha e le sieo, Jesu o ile a bua se 'nete. E le lentsoe leha ho le joalo FNns ka ngotsoeng ka letsoho mathoasong a lekholo tse kang loli 66 le 75 le ea mongolo bahlahlobisisi 'ratang mongolo Vatican, ba lokela ho khethile läsarten. Mona re ka bona kakaretso ea ngotsoeng ka letsoho tsa khale-khale:
Re bona ka rulagannya oa tšehetso ho esita le ba le haholo har'a ngotsoeng ka letsoho tsa khale-khale ho akarelletsa le tsa loli e ngotsoeng ka letsoho P66 le P75 ho tswa ho e 200. Mabapi le bahlophisi hlano ile a re fa e ncha ea mongolo mantlha ka 1975, ka nako eo o ile a fa Metzger hatisitsoeng buka eo a neng a ngola maikutlo ka liqeto tseo ba ileng ba e ka e mong le e temana ea Bibele. Mona o oa ngola o re ka ho hlahisa maikutlo ho latelang:
"Mongolo o The leha ho le joalo o ne a li akarelletsa pele ho nako e ho fokotsa inconsistency pakeng tsa temana ea 8 le 10." (2. Metzger, maq. 185)
Sena ha se setatemente ea saense, empa feela e nkuwa ka ntle ho bopaki leha e le efe. Hobaneng guessed bahlophisi tsena tsa Bibele e ntseng e ile sieo ho tloha qalong? Hantle hobane temana ea mathomo e ne e ena liphoso, ho ea ka bona, karolo e 'ngoe ka lebaka la phetiso molomo, ba ne ba batla ho tsosolosa ea mongolo ho sebopeho lona pele le haeba e ne e le e fosahetseng. Bobeli mongolo Byzantium le Vulgate ke hamorao kereke ea mongolo ho latela bahlophisi tsena. Empa ke hobane'ng ha u amohela hore esita le ba le moo ho tloha qalong ha mongolo e ba e ratang, ho Vatican, le hape a mabeli a ngotsoeng ka letsoho tsa loli na lentsoe leha ho le joalo ke 'nete? Bakeng sa taba e ngotsoeng ea bona e ntlafalitsoeng e fapana ho tloha hamorao ea mongolo tsa bolumeli e le Vulgate. Karabo ke hore tsena bahlophisi hlano ho sebetsa ea mohlala ho bohle e itse le se ke qetellong ho bohle e ne e le ho latela Vatican, empa e ne e le ka holim'a tsohle ha ho latela "mongolo o bolumeli" ka mokgwa wa ho fumanoe libuka tsa Byzantium. Se latelang mongolo Byzantium hore kereke ea Bokreste ka botšepehi trad se ile sa etsa ka makholo a lilemo ho feta leshome le metso e mehlano e ne e le ea bohlokoa ho feta lintho tse ling. E ne e le ea bohlokoa ho feta tse bonahalang ka kakaretso mongolo, ebe e ne e le ea bohlokoa ho feta mongolo e ba e ratang Vatican buile khahlanong le bona. E ne e ena le emeng antibysantiska ne ho fetisisa ikhethang tšobotsi ea tsena bahlophisi hlano sengolwa kgetho. E ne e le ea bohlokoa ho feta tse bonahalang ka kakaretso mongolo, ebe e ne e le ea bohlokoa ho feta mongolo e ba e ratang Vatican buile khahlanong le bona. E ne e ena le emeng antibysantiska ne ho fetisisa ikhethang tšobotsi ea tsena bahlophisi hlano sengolwa kgetho. E ne e le ea bohlokoa ho feta tse bonahalang ka kakaretso mongolo, ebe e ne e le ea bohlokoa ho feta mongolo e ba e ratang Vatican buile khahlanong le bona. E ne e ena le emeng antibysantiska ne ho fetisisa ikhethang tšobotsi ea tsena bahlophisi hlano sengolwa kgetho.
Mark. 1: 2, kapa baprofeta ba eona moprofeta Esaia
Ka Mark. 1: 2, potso ke hore na e lokela ho ba 'moprofeta Esaia,' kapa 'e leng baprofeta'. Ho na le bacha ba qotsitsoeng a mabeli, la pele la ho tloha Malakia le basebetsi ba bang e tsoa ho Esaia. Ka hona, ho nepahetse hore a ngole baprofeta. Mona ke kakaretso ea ngotsoeng ka letsoho tsa khale-khale:
Metzger fana tlhaloso e latelang ka ho ke hobane'ng ha ba khetha ho moprofeta Esaia:
"Ke ka lebaka leo ho le bonolo ho bona hore na ke hobane'ng bao ba kopitsa e fetohile mantsoe a reng" Moprofeta Esaia "(the bala hore FNns ka lipaki tsa khale tsa Alexandria le Bophirimela mofuta wa sengolwa) ho feta e pharaletseng selelekela'e mantsoe" baprofeta. "(2 Metzger, leqepheng la . 62)
Ho latela Metzger, hona ke molemo ka ho fetisisa ho khetha "moprofeta Esaia," esita le haeba e FNns boholo ba ngotsoeng ka letsoho tsa mangolo tlhakakgolo le lowercase tšehetsa baprofeta ka moprofeta Esaia e fapana ho tloha hamorao kereke ea mongolo (khr Byzantium). Kahoo ho ne ho hlile ho na saense sebetsa ea mohlala ba ile ba latela, empa feela e le khopolo-taba, e nahana hore taba e ngotsoeng ea Bibele e ne e ena liphoso ho tloha tšimolohong. Hlokomela hore mongolo Alef (Sinaiticus), eo na le liphoso tse ngata, phoso e tšoanang ka Matt. 13:35, moo ho boetse ho na le moprofeta Esaia, empa qotsa e tsoa ho Pesaleme ea 78: 2 Phoso ena e ile Leha ho le joalo ke ke e amohelehang ha ho na le lintho tse ling tse ngotsoeng ka letsoho ea Segerike le phoso e tšoanang.
Mark 9:42 Mang kapa mang ea lumelang ho 'na
Mark 9:42 Empa whoso tla khopisa e mong oa ba banyenyane bana eo lumela ho 'na, hona ke lentsoe bakeng sa' na e lea ka la boleloa ka ba bang ba ngotsoeng ka letsoho. Mona ke kakaretso ea lintho tse bonahalang e ngotsoeng ka letsoho:
Re sheba kakaretso ea tšehetso bakeng sa mantsoe 'na' matla haholo har'a ngotsoeng ka letsoho tsa boholo-holo ho akarelletsa le Vatican le FNns ka bobeli Vulgate le ka boholo ba ngotsoeng ka letsoho ka litlhaku tse tlhakakgolo le lowercase. Empa Metzger o ile a ngola ka seo ba se buileng le hore FNns le monyetla hore mantsoe a ba ne ba akarelletsa ho tloha e tšoanang le ena le Matheu 18: 6 Ka lebaka lena, ba ne ba le leqe ho mantsoe ana 'me li kenya ka parentheses. Empa lebaka le ka sehloohong ha ba fana ka ha e le hantle antibysantiska bona ho sebetsa ea mohlala: "Ha e FNns se tšoane, ho ke ke sireletsehileng ka ho fetisisa ho khetha mongolo hore ke e fapaneng ho tloha hamorao ea mongolo tsa bolumeli, ke hore, ea Byzantium ea mongolo. "(1. Metzger, leq. 87)
Empa ke re ho lōna, Mang kapa mang ke halefetse mor'abo ntle lebaka le utloahalang, o ile a fetoha ikarabella bakeng sa kahlolo. Mona ke mantsoe a se nang lebaka le loketseng lea ka la boleloa ka ngotsoeng ka letsoho tsa Segerike. Ka Segerike, ke feela lentsoe. Mona ke kakaretso:
Ho FNns tšehetso matla har'a ngotsoeng ka letsoho ba baholo le esita le e qotsa ho tloha-ntate ba Kereke ba lekholo la bobeli ho ya pele ya na lebaka le utloahalang ke 'nete empa Metzger oa ngola sena maikutlo hae:
"Le hoja ho bala" ha ho na lebaka le utloahalang la "ho atile ho tloha lekholong la bobeli ho ya pele, ho ke ke e ngata ho ka etsahala hore lentsoe e se eketsa ka ho motho ea kopitsoa mongolo nolofatsa pele lengolo ho tiea, ho feta lentsoe a ka be a lea ka la boleloa e le tse sa hlokahaleng." (P . 11, Metzger 2)
Metzger le bahlophisi ba bang e tla feela bone mabaka lentsoe lokela hore ebe eketsa, empa ha se bulehileng ho ka maikutlo a hore motho ea kopitsoa hloloheloa lentsoe. Ke hobane'ng ha ba etsa khetho e nepahetseng ee? Ha u tseba antibysantiska bona ho sebetsa ea mohlala e le o utloisisa lebaka. Ba khetha temana ea hore deviates tswa "hamorao kereke ea mongolo (khr Byzantium). A lebaka le eketsehileng la ho lea ka la boleloa ntle lebaka le loketseng ke hore ntate oa kereke Origen ne ngotsoeng ka letsoho tse neng li ena, empa nahana ntle le mabaka a utloahalang a ne a phaella ka. (3. Burgon, maq. 359-360)
Lk. 2:33 Joseph le ntate oa hae
Ba bang ba ho fumanoe libuka tsa ba le "Josefa le 'mè oa hae ba hlolloa ..." ha a ntse a ngotsoeng ka letsoho le leng ba le "Ntate oa hae o le' mè oa hlolloa ...". Haeba ho na le ho ba Josefa le ntate oa hae ke oa bohlokoa haholo ka lebaka la ho tsoaloa ke moroetsana. Mona 's ea kakaretso ho tsoa:
Re bona kakaretso hore boholo ba ngotsoeng ka letsoho ea Segerike ea mangolo tlhakakgolo le lowercase fana tšehetso bakeng sa eona ho ba Josefa, 'me e boetse e le boholo ba ngotsoeng ka letsoho tsa khale Latin. Ka Tatian rulagannya tsa Likosepele tse 'nè a ntse a etsa ka 170 lilemo, o re Josef. Empa Cyril mangolong a Jerusalema, e sebetsa lilemong tsa bo 300, o re ntate oa hae.
Metzger re ba (khr, bahlophisi tse hlano) lumela hore kereke lokisa phoso ho sireletsa tsoalo moroetsana. (2 Metzger, maq. 111-112) Ho FNns ngotsoeng ka letsoho tsa boholo-holo tseo bobeli tšehetsa Josefa le ntate oa hae. U ke ke ua paka eng kapa eng, empa o na le ho khetha e mong oa dikgetho e. Metzger le bahlophisi ba bang khetha ntle ka bopaki ba hore Ntate oa hae le tokafatso hore molato e ne e le ho na le ho tloha qalong 'me joale a lokisa Kereke ea phoso. Empa "phoso" e ne e le ho na le ho tloha qalong, ka nako eo, e le khopolo-taba e thehiloeng ho nkuwa unproven hore liphoso le ka tsela e iketsang e tlameha ebe e etsahetse ka phetiso ea molomo. Ho phaella moo, ho ke ke ka ho eketsehileng ho khopolo-taba unproven hore phetiso ya e ile ea etsahala ka molomo feela. Ba tsoela pele ho latela antibysantiska bona ho sebetsa ea mohlala, ho khetha mongolo hore deviates tswa "hamorao kereke ea mongolo", ke hore, ea Byzantium ea mongolo.
Matt. 6: 1 Gift kapa mesebetsing e metle
Leha tšehetso hase joaloka batho ba matla bakeng sa mpho har'a ngotsoeng ka letsoho tsa khale-khale e le FNns e ngotsoeng ka letsoho tse seng kae tsa boholo-holo hore e fa tšehetso ea eona. Ho phaella moo FNns mpho har'a Tatian le Origen o ngotseng. Tatian o ne a tšoarehile ka morao 100 e le Origen mathoasong a 200 e. E mong hlokahale hore e be e mong ea hlaheletseng ngotsoeng bahlahlobisisi ho hlokomela hore läsvarianten "hlokolosi ka ho phetha mesebetsi e metle" ke pitso e fosahetseng eo ke khahlanong le ea mongolo e meng ea Bibele. E le dikgetho bobeli e ka amahanngoa khutlela mehleng ea pele ea Bokreste, le ho khetha e lokela ho ba tlhaho ho amohela mpho e le 'nete e le taba e ngotsoeng e lokela ho ba ka tsela e lumellanang le litemana tse ling tsa Bibele. Ke Morena ka sebele o ba e exhaled Mangolong 'ohle. Empa ka bomalimabe khetha bahlophisi tsena pele ba bohata ba se nepahetseng. E 'maloa ea bahlophisi ba ile ba ikutloa hore ho na le liphoso ka temana eo ka lebaka la phetiso molomo oa Kereke kaha lokisoa. (5. Black, leq. 633. 6. Metzger, leq. 86) Empa lentsoe la Molimo le ile fetile fatše ka molomo ke batho ke leshano leo e hanyetsa ka ho Morena ka sebele o ha a ne a re "Lengolo lohle le e fanoeng ke ba pululelo ea Molimo." (2 Tim. 3:16)
Mark. 10:24 tšepa maruo
E boholo matla ba ho fumanoe libuka tsa boholo-holo Bagerike le Latin fa tšehetso mantsoe a sieo ka ngotsoeng ka letsoho tse peli Vaticanus le Sinaiticus. Metzger fana tlhaloso e latelang: The tiea ea polelo ea Jesu e ile a nolofatsa ke selelekela sa kvalifkation mong e thibelang generality lona 'me ba tlisa e haufi-ufi le taba e potolohileng temana eo. (2 Metzger, leq. 90) E ne e se ka kakaretso e ngotsoeng ka letsoho tse bonahalang hore ka etsa qeto ea ho etsa khetho ea bona ntle le ho inahanela hore e ne e le tsela e lumellanang le antibysantiska bona se nang motheo sebetsa mohlala.
Lk. 9:35 ratoa kapa kgethile
Ka kakaretso e ngotsoeng ka letsoho tse bonahalang e fana ka tšehetso bakeng sa Mora ea ratoang. ho hlahisa maikutlo Metzger ke:
Qalong e ho Luka ha ho pelaelo hore a eme ho se Khethiloeng, eo le hlaha feela mona ka Testamenteng e Ncha. Khetho ea bobeli, e leng ho akarelletsa ho ho hlahisa maikutlo ho feta tloaelehileng, ke ka lebaka la ho ngolla hammoho FL ätning Mora ea ratoang. (2. Metzger, maq. 124)
Mfråga re: From seo Jesu a se khethileng? Motho a ka le feela e 'ngoe ea pele e se e khethileng, re lokela ho Mora ho khetha? Re na le mekhoa e meng e 'meli tse hoo e ka bang jwalo ka khale ho khetha ho tloha. Metzger ke kholisehile ka ho feletseng hore e qalong e bile ea mo khethileng. Haeba u lumela hore Mangolo a Halalelang e ea fanoa ke pululelo ea Molimo, empa taba e ngotsoeng e se e fetisoa ho tloha ho molomo ho molomo le ho se phethahale, ebe FNns liphoso tse ngata tse lokelang ho lokisoa. Ka nako eo ho tla ba ho utloahalang ho bolela hore Personne ile a re: "Bibele ke ho tloha qalong 'me ho pholletsa le mosebetsi oa motho" (8 Seswedishe Bible Society selemo) Personne ke e mong oa banna bao ba bararo ba ile ba re fa ea 1917 kereke ea Bibele. Haeba u lumela hore Personne, Bibele ke e le mosebetsi oa monna nako eo o ka khetha ho se Khethiloeng. Empa haeba u lumela hore Lengolo le o Halalelang ke Molimo-phefumolohang le a sireletsa, joale khetha Mora oa Ka ea ratoang.
JN. 6:47 O hore tumelo ho 'na
Ka kakaretso e ngotsoeng ka letsoho tse bonahalang ho fana ka tshehetso ya lona mantsoe a 'na ke' nete, le hoja 'maloa ea boholo-holo ho fumanoe libuka tsa Segerike siea mantsoe ana. Tatian o ile a etsa pokello ea Likosepele tse 'nè mabapi le lilemo tse 170, e leng moo a bile le' na. Metzger fana tlhaloso e latelang:
Go tlaleletsa ka 'na e ne e le tsa tlhaho le ke keng ea qojoa. makala ha ke hore batlang e le batho ba bangata ba kopitsa hana moleko. Haeba mantsoe a ba ne ba qalong a le teng ka temana eo, kahoo ha ho ea ka tlhaloso e ntle mabapi le hore na ke hobane'ng ha mantsoe a ba ne ba lea ka la boleloa. (2. Metzger, maq. 183)
Ho FNns se ngotsoeng ka letsoho tse ngata li kopitsoa phoso ena. Ka kakaretso e ngotsoeng ka letsoho tse bonahalang re fa dikgetho tse peli. Ha ho ea ka paka hore mantsoe ana a ne ho tloha qalong kapa ba nyametse. Bahlophisi hlano tsoela pele e le antibysantinska sebetsa ea mohlala ea hae, ho khetha mongolo hore deviates tswa "hamorao kereke ea mongolo" ka mabaka e le hore ba ka feela ho bona ka lebaka le leng khoneha, ke hore, hore ba kopitsa mongolo o ile a lokisa se ileng a haelloa ke mona. Ba ne ba sa bulehelang khopolo ena ho totobetse hore motho kopitsoa hloloheloa mantsoe ao a mabeli a ka morero 'me joale fetisetsa phoso ena ka ho batho ba bang likopi tse hao. Haeba mantsoe a sieo e le e re mang kapa mang ea lumelang o na le bophelo bo sa feleng, empa ka nako eo sieo 'nete ea bohlokoa ka hore re lokela ho lumela ho Jesu ho ba le bophelo bo sa feleng.
1 Bakor. 15:47 Morena leholimong
Ha e le bo-ntate ba kereke tjena bo-ntate ba kereke le Morena mangolong a hae: Tetullianus, Hippolytus le Victorinus tsa Pettau ho tswa ho e 200 le Basil e Moholo ho tloha 300 e. The Fathers latelang se na le Morena mangolong a hae: Cyprian ho tswa ho e 200, 'me Hilary tsa Poitiers le St. Athanasius ho tswa ho e 300. E leng lokela ho o khetha? Ho FNns tšehetso mathoasong a bakeng sa dikgetho bobeli, ka bobeli ho tloha ntate kereke le ea boholo-holo ngotsoeng ka letsoho tsa Segerike. litemana tsa bolumeli, ke hore, ngotsoeng ka letsoho Byzantium na le Morena 'me e mong ea mongolo tsa bolumeli, ke hore, ngotsoeng ka letsoho Vulgate ha ba Morena. Metzger e bolela ka ba khetha ho siea Morena. "Haeba lentsoe (Morena) e ne e qalong ho na le, kahoo FNns ho na lebaka la hore na ke hobane'ng ha ba lokela ho ba 'nile ba le mokhelo." (2 Metzger, leq. 501-502) Hang hape e ba ka ho hlaka hore ba se bulehileng hobane e ka ba liphoso mongwalollo, hore motho a kopitsoa hloloheloa lentsoe lena. Lebaka le leng e ka ba hore Eusebius, ea ileng a tsoa Libibeleng ho Moemphera Constantine. Eusebius o ne a sa lumela hore Jesu e ne e le Molimo. Kaha ho na le se a ntse a ne ba se tšoane pakeng tsa ngotsoeng ka letsoho tse sa tšoaneng, e le FNns Hape monyetla hore o ile a khetha ho ngotsoeng ka letsoho tse neng li le ka tsela e lumellanang le seo a se lumelang. Ho FNns sengolwa bo-rasaense ba nahana hore ba babeli ho fumanoe libuka tsa boholo-holo Alef (Sinaiticus) le B (Vatican) ho tswa Libibele tsena Moemphera Constantine o ile a laela ka ho Eusebius. (7. Skeat, maq. 21-22) Kaha ho na le se a ntse a ne ba se tšoane pakeng tsa ngotsoeng ka letsoho tse sa tšoaneng, e le FNns Hape monyetla hore o ile a khetha ho ngotsoeng ka letsoho tse neng li le ka tsela e lumellanang le seo a se lumelang. Ho FNns sengolwa bo-rasaense ba nahana hore ba babeli ho fumanoe libuka tsa boholo-holo Alef (Sinaiticus) le B (Vatican) ho tswa Libibele tsena Moemphera Constantine o ile a laela ka ho Eusebius. (7. Skeat, maq. 21-22) Kaha ho na le se a ntse a ne ba se tšoane pakeng tsa ngotsoeng ka letsoho tse sa tšoaneng, e le FNns Hape monyetla hore o ile a khetha ho ngotsoeng ka letsoho tse neng li le ka tsela e lumellanang le seo a se lumelang. Ho FNns sengolwa bo-rasaense ba nahana hore ba babeli ho fumanoe libuka tsa boholo-holo Alef (Sinaiticus) le B (Vatican) ho tswa Libibele tsena Moemphera Constantine o ile a laela ka ho Eusebius. (7. Skeat, maq. 21-22)
1 Tim. 3:16 Molimo bonahatsoa nameng
Mona potso ke hore na ho tla ba le leha e le efe). A netefatso matla haholo hore Jesu ke Molimo, Molimo, kapa a (ka ho toba le:. Bonahatsoa nameng bokhelohi tse ngata, tse kang Lipaki tsa Jehova, e ne e tla ba ho le thata ho hlōla batšehetsi ba 'nete ena hore Jesu ke Molimo o ile a bontša ka nama ea hae e se e setse sa khathatseha .-ntate ba bangata ba pele ba kereke ke hore mangolong a hae, empa ntate oa kereke Gregory oa Nyssa, ea sebetsang ka ya 300, na Molimo mangolong a bona. ho ea ka Metzger, ba ne ba nahana hore e ne e le khalemelo ba lentsoe, eo e hatisang e ka 'na na le monahano o ile a ngotsoe ka phoso' me a fetola ho Molimo, khetho e 'ngoe hore Metzger le bahlophisi ba bang e ne bulehileng bakeng sa mong le e mong ea hatisang fetotsoeng Molimo hore a "fana ka e moholo tsitlella maikutlong sebetsa ka ho nepahetseng." Metzger bolela ho akarelletsa le Origen tšehetso bakeng sa eona ho ka etsahala hore ebe, empa rea ​​tseba hore Origen ha a lumela hore thuto ea Boraro-bo-. (2. Metzger, leq. 573-574) Ho bile le ntoa ea molingoana ka ka 300 'me ho ke ke ha ke keng ea etsahala ho nahana hore ho ne ho mabotho a eo o ne a batla ho tlosa Molimo ho tloha temana eo.
Bahlophisi tse hlano tsa e ncha ea mongolo tsa motheo tsa maikutlo a hore bohle ba e kholo karolo ena ea temana ka Kosepele ea Mareka e ke tlatsetsa. Boiteko ba entsoeng ho tlosa litemana tsena tsohle leshome le metso e ka Bibeleng, empa ka nako eo o ile a khetha babali ba bangata ba Bibele ha e ho reka phetolelo ena. Ka hona, u se ke ua iteta sefuba liphetolelo tse morao-rao ho tlosa litemana tsena leshome le metso, empa thaepa hore ke katoloso hore ha ho matleng a Kosepele ea pele, eo e sebetsa, bakeng sa. Mohlala. 1917, Bible 2000 King James le nuBibeln. Bopaki ba hore litemana tsena tse 'nete e matla haholo. Ho FNns 620 ngotsoeng ka letsoho ea Segerike eo na le Mark, ka 618 ho ea FNns tsena litemana tsena leshome le metso e ka. Ke feela ka ho fumanoe libuka tsa tse peli Alef (Sinaiticus) le B (Vatinanus) hore ba nyametseng. E ngotsoeng ka letsoho mathoasong a lekholo ho tloha ka nako e tšoanang, e, na le litemana tse tsohle leshome le metso. tsa khale li ngotsoeng ka letsoho All Latin na litemana tse ntle K, le nang le e khutsoanyane fihlela qetellong. bo-ntate ba Kereke ea pele e qotsa litemana tsena leshome le metso e, ho tloha Justin Martyr ca. 150 CE .. ho ya pele le Irenaeus qotsa selemo 180 temana lohle ho tloha Mark. 16:19. Hore na litemana li ekeletsoa ha e-ba teng lilemo tse 200 pele Sinaiticus le Vaticanus ngotsoeng? Ho phaella moo, ka bobeli ba ngotsoeng ka letsoho tsena, Alef le B o tlohela ho litemana tse, ba siea sebaka kgolo lefeela, e le pontšo ea hore ba sieo temana ea Bibele. Probably ba nang le tšepo fnna mongolo sieo le ho ngola ho na le ka mor'a moo. Text Bahlahlobisisi ba pheha khang ea hore litemana tse leshome le metso e ho qetela ba le setaele se fapaneng hobane mantsoe a mabeli tloaelehileng tse sieo ho sona, morao / morao 'me hang-hang, empa taba e ngotsoeng ea mofuputsi Burgon e fuputswa taba ena' me a fumana hore mantsoe ana a ne a boetse a haelloa likhaolong tse ling tse 'maloa tsa Mark. Ba ile ba boela ba pheha khang ea hore Eusebius le Jerome haelloa litemana tsena ka ho fetisisa ea ho fumanoe libuka tsa hae. Empa ena ke haholo sa dumellane, bakeng sa ho seng joalo ba ba pheha khang ea babuelli ba taba e ngotsoeng e ncha ea motheo eo ho ke ke ha palo ea ngotsoeng ka letsoho hore ke ea bohlokoa. Empa ketsahalong ena, palo ea tshusumetso ka tšohanyetso. Ho FNns ea mong oa mabaka a bona tšoare bakeng sa tlhahlobo mahlonoko. Ho ha e le hantle khopolo e ntle ke keng ea etsahala hore motho e mong o ne a tla fumana ho eketsa litemana tse leshome le metso e, ha u tsebe hore na le liphello tse tebileng tse haeba u eketsa kapa ho tlosa.
Ho ke ke ha ka kakaretso e ngotsoeng ka letsoho tse bonahalang kapa a qotsitsoe ho tloha-ntate kereke ea ileng a etsa hore Metzger le bahlophisi ba bang ba nka litemana tsena eketsa empa sebetsa bona ea mohlala eo e le oa melao e 'meli:
Ha B (Vatican) le Alef (Sinaiticus) di ile a lumela, empa fapane le ngotsoeng ka letsoho le leng re latela tsena tse peli.
Ha FNns se tšoane ho joalo ho ke ke molemo ka ho fetisisa ho khetha mongolo hore ke e fapaneng ho tloha hamorao ea mongolo tsa bolumeli, ke hore, Byzantium ngotsoeng ka letsoho.
Re hona joale phollelitse le litemana tse leshome le metso e le ho bontša kamoo tlhopho ya mongolo o ho ea mongolo e ncha ea motheo o ile a ea. Tse ling tsa litemana tsena li amang likhanyetsano le ba bang ka ho ya ka tšehetso bakeng sa Jesu molimo. Tšehetso ea ngotsoeng ka letsoho tse sa tšoaneng e ka ba e fapaneng ho tloha sebakeng se seng ho se seng. Ka linako tse ling tšehetso ke har'a ngotsoeng ka letsoho tsa khale-khale le matla ho ka linako tse ling se fokolang haholo. Empa hangata haholo ea Byzantium ho mongolo / Amohetse Text tšehetso ho tloha le 'ngoe kapa ho feta haholo ngotsoeng ka letsoho tsa khale tsa Segerike. Text Bo-rasaense ba bolela hore kajeno re na le mokhoa oa ho ngotsoeng ka letsoho ba baholo le molemo ho feta ba ne ba ka 1500s ea, empa B (Vatican) o ile a se a tsebile hore na 1500s le Alef (Sinaiticus) e hlile e se mongolo o motle. Ke hantle a tseba hore liphoso le FNns ngata mongwalollo ka se ngotsoeng ka letsoho lena. Jwalo mongolo o mobe sa lokela ho ho na le ka FL uence e fumaneng e ncha Segerike ea mongolo. Leha ho fumaneha ea ngotsoeng ka letsoho tse molemo kajeno ho feta ka 1500s ea, e ba potso ea bohlokoa: Ke bo-mang ba lokela ho etsa kgetho? Bao e leng Bakreste le lumela hore Lengolo e fanoeng ke pululelo ea Molimo le a sireletsa ka tataiso ea Morena ho nako ea rōna ho etsa kgetho ya ea mongolo. Empa batho ba sa lumela hore Lengolo e fanoeng ke pululelo, 'me u se ke ua lumela hore Morena a sireletsa taba e ngotsoeng, ba ile ba etsa kgetho e' ngoe. Hobane ba lumela ka phetiso ea molomo, ba ile ba bolela hore ho ke ke sireletsehileng ka ho fetisisa ha e FNns se tšoane ka se ngotsoeng moo, khetha taba e ngotsoeng e fapaneng ho tloha hamorao kereke ea mongolo, ke hore, Byzantium. Ka tlhahlobo ena, re ka etsa qeto ea hore haeba le ho khetha e ne e le pakeng tsa meqolong e Byzantium le Vulgate kahoo ba ile ba khetha ho kheloha taba e ngotsoeng ea Byzantium. Ba ne ba batla ka holim'a tsohle ho latela se ngotsoeng ka letsoho e ba e ratang B (Vaticanus), empa re ka boela ra bona ka linako tse ling ba ile ba khetha ho tloha e ngotsoeng ka letsoho lena hobane e ne e le tsela e lumellanang le ngotsoeng ka letsoho Byzantium le ka khetha pakeng tsa ho e latelang B (Vatican) kapa kheloha taba e ngotsoeng ea Byzantium, e le ba ile ba khetha ho kheloha taba e ngotsoeng ea Byzantium. antibysantiska ena ho sebetsa ea mohlala eo e sa e le e tseba hantle, e mong a ka bala ka e 'ngoe ea libuka tse Metzger e. (1. Metzger, leq. 87) Sena ha se sa saense mosebetsi ea mohlala empa e thehiloeng e leqe utloahaleng ngotsoeng ka letsoho Byzantium le Amohetse Text. Joalo mohlala sebetsa ha se feela khahlanong le saense empa downright unbiblical hobane hlokomolohang bopaki Bibele ka boeena.
Haeba Bakreste ba lumela hore lentsoe la Molimo e exhaled le bolokoa ile ka tlameha ho etsa kgetho, ka ne ea pele ngotsoeng ea Segerike, e fetohileng FNns emetsweng kopanetsweng ngotsoeng ka letsoho tse bonahalang, ke hore, temana ea Byzantium e leng ka nako fck tswelediso tsa Text Amohetse. Empa ka bomalimabe, e ncha ea motheo ea selefouno, le liphoso tsohle tsa eona le likhanyetsano bile motheo oa hoo e ka bang tsohle liphetolelo tse Seswedishe nakong ea bo-1900 le mathoasong a 2000, e le ntle le mabaka a mabeli. Mejaro boikgopotso Karl XII Bible 1923 KJV, ka bobeli e thehiloeng Text Amohetse. Feela ka Testamenteng e Ncha tse amang liphetoho ho pota libaka 3300! Bakeng sa batho ba batlang ho tseba ho eketsehileng, re ho kgothaletsa ho etela ho website ya, bibel.se , moo o ka thabela livideo le lihlooho tse ngata le lipuisano.
Bo Hagstedt, Molula-setulo
Sheba dikarolo kgale:
Bible - An motheo ea mongolo fosahetseng - karolo 1 ea 5
Bible - An motheo ea mongolo fosahetseng - part 2 of 5
Bible - An motheo ea mongolo fosahetseng - part 3 of 5
Bible - An motheo ea mongolo fosahetseng - part 4 of 5
Bible - An motheo ea mongolo fosahetseng - part 5 of 5
websaeteng Phetohelo Bibele e reng: www.bibel.se
Phetohelo Bible - Testamente ea Khale
Ke ile ka reka le KJV | apg29
Bruce M. Metzger, The Text tsa Testamente e Ncha, Ho phetiso, Bobolu le Tsosoloso, 4th khatiso, Oxford University Tobetsa ka 1968.
Bruce M. Metzger, A Commentary Mangolo ka Segerike Testamente e Ncha, 2nd khatiso, deutsche Bibelesellschaft / Bible Society Jeremane, Stuttgart, bo8 khatiso. Ka 2007.
John William Burgon, The ntlafatsoa Revised, bobeli khatiso, Dean Burgon Society Tobetsa, New Jersey, ka 2000.
JA Moorman, Early ngotsoeng ka letsoho, kereke-ntate, le Version Authorized, The Bible bakeng Kajeno Tobetsa, New Jersey, 2005. Moorman e bokeletsoeng e ngotsoeng ka letsoho ka bopaki FNns le esita le e qotsa-Ntate ba Kereke. Mehloli o sebelisoa ke khatiso Tischendorfs borobeli, Nestle-Aland tlhahiso 26, United Bible Mekhatlo khatiso ea boraro ka 1975, limmapa tsa ngotsoeng ka letsoho la ka le Text tsa Testamente e Ncha ka Kurt le Barbara Aland, CE Leggs Likhatiso tsa Matheu le Mareka, qotsa 'maloa tse tlosoa ho av Soden, Hodges le Farstad, ho Aland fanoe ea Likosepele le Hoskier ea Tšenolo.
Matthew le Letšo, Peake o Commentary Bibeleng, Revised Edition 1962nd
Bruce M. Metzger, The New Testament, Background oa eona, Kgolo le Content, Abingdon Tobetsa, 1965th
TC Skeat, The Codex Sinaiticus le The Codex Alexandrinus, London, Musiamong oa Brithani ka 1963.
Seswedishe Bible Society ea selemo le selemo tlaleho, metsotso ea la 21 April ka 1886.
Vecka 21, tisdag 21 maj 2019 kl. 04:52