Spaans - Wikipedia
Hierdie artikel handel oor die taal. Vir die etniese groep, sien Spanjaarde.
Spaans (español [espaˈɲol]) of Kastiliaans (castellano [kasteˈʎano] luister (hulp·inligting)), van 'Kastilië', is 'n Romaanse taal en die derde grootste taal van die wêreld naas Engels en Chinees. Spaans word deur meer as 500 miljoen mense gepraat. Die meeste daarvan woon in Latyns-Amerika.
Gepraat in: Argentinië
Gebied: Amerikas en Suid-Europa
Totale sprekers: 426 miljoen (moedertaal)
91 miljoen (tweede taal)
Gereguleer deur: Asociación de Academias de la Lengua Española
██ Spaans is die enigste amptelike taal op nasionale vlak ██ Spaans is 'n mede-amptelike taal
Verspreiding van Spaanse dialekte
Gebruik van die terme español of castellano volgens Spaanstalige lande
Die Spaanse standaardtaal ontstaan in die 13de eeu uit die streektaal van Kastilië (die gebied rondom Toledo en Madrid).
Uitspraak van SpaansWysig
Die uitspraak en spelling van Spaans is, in vergelyking met die van baie ander tale, redelik eenvoudig. Die spelling is grotendeels foneties: daar is vir die grootste deel een eenduidige verhouding tussen geskrewe letters en die uitspraak van klanke.
Reëls en voorbeelde:
c voor e of i: soos die Engelse th in Europese Spaans (maar soos s in Latyns-Amerika)
oorblywende gevalle: k cerveza (bier)
ch soos die "tj" klank in Afrikaans in tjops hecho (gemaak, gedaan)
d stom aan die einde van 'n woord ciudad (stad)
g soos die gh in ghoen of die g in berge
voor i of e as sagte g ganar (wen)
gente (mense), Girona (Gerona)
gu voor e of i soos gh in ghoen of die g in berge guerra (oorlog)
gü gw (g soos in garçon, w soos in die Engelse "watch") desagüe (afwatering)
h word nie uitgespreek nie
hotel, prohibido (verbode),
hu w (soos in Washington)
je ilimitado (onbegrens)
j sagte g trabajo (werk)
ll (LL) lj (zj in Argentinië, j in Colombia, Meksiko) calle (straat)
ñ nj mañana (môre)
u oe uno (1)
x in Meksiko: sagte g, of sj (soos in Sjinees) México
v b (in die middel van 'n woord sag, amper soos w) venado (hert)
z soos die Engelse th (s in Latyns-Amerika) zapatero (skoenmaker)
Die klemtoon lê op die laaste lettergreep, maar op die een na laaste as die woord op 'n klinker, -n of -s eindig. As hiervan word afgewyk word staan daar 'n aksent op die beklemtoonde klinker (bv. fármaco (geneesmiddel), Córdoba).
Wie die basisreëls van die Spaanse spelling en uitspraak leer, kan daarom na 'n bietjie oefening enige teks sonder probleme lees. Daar is egter wel verskillende Spaanse dialekte en streektale. Die uitspraak in die omgewing van die Spaanse hoofstad Madrid klink anders as dié in Andalusië, en die Spaans wat in Spanje gepraat word, klink ook anders as hoe dit in Suid- en Sentraal-Amerika gepraat word. Ook binne die Latyns-Amerikaanse lande is daar verskillende streeksvariante.
Katalaans is 'n selfstandige taal.
Lande met 'n merkwaardige aantal Spaanse sprekers
Amerikaanse Maagde-eilande (3 980)
Argentinië (41 248 000)
Australië (150 000)
Bolivië (7 010 000)
Brasilië (19 700 000)
Chili (18 000 000)
Colombia (47 000 000)
Dominikaanse Republiek (8 850 000)
Duitsland (410 000)
Ekwatoriaal-Guinee (447 000)
Filippyne (2 900 000)
Frankryk (2 100 000)
Frans-Guyana (13 000)
Italië (455 000)
Koeweit (1 700)
Meksiko (125 000 000)
Nieu-Seeland (26 100)
Oostenryk (1 970)
Roemenië (7 000)
Rusland (1 200 000)
Spanje (44 400 000)
Suid-Korea (90 000)
Swede (39 700)
Switserland (172 000)
Trinidad en Tobago (32 200)
Turkye (29 500)
Verenigde Koninkryk (900 000)
Verenigde State (41 000 000)
Wes-Sahara (341 000)
'n Vergelyking tussen Spaans en ander Romaanse taleWysig
Betekenis en aantekeninge
nos nosotros nós nosaltres noi nous (nous autres in Kanadese Frans) ons ("ander" mense)
germānum, frater hermano irmão germà fratello frère broer
(Klassieke Latyn) martes terça-feira
(Kerklatyn tertia feria) dimarts martedi mardi Dinsdag
cantiōnem canción canção cançó canzone chanson lied
(selde: plus) mais
(in die argaïese taal ook chus) més più plus meer
manūm sinistram mano izquierda mão esquerda
(verouderd ook sẽestra) mà esquerra mano sinistra main gauche linkerhand
(Baskies: esku ezkerra)
(letterlik "geen gebore ding nie") nada nada
(verouderd ook rem) res niente rien niks
↑ (en) “Ethnologue: Languages of the World, Seventeenth edition, Spanish”. Ethnologue. URL besoek op 2 Maart 2016.
Sien gerus Wikipedia se uitgawe in Spaans
Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Spaans.
(es) Real Academia Española
Sien Spaans in Wiktionary, die vrye woordeboek.
Ontsluit van "https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Spaans&oldid=1888271"