Wantrouemosie: ’n Verrassende wending in die geheime stem-sage
JY LEES NOU Wantrouemosie: ’n Verrassende wending in die geheime stem-sage
Deur Richard van Rensburg/Annelene Oberholzer
Die speaker van die Nasionale Vergadering, Baleka Mbete, het die land op hete kole gehad voordat sy Maandagmiddag haar besluit oor die geheim stem bekend gemaak het.
Daar sal Dinsdag wel in die geheim gestem kan word in die wantrouemosie wat teen pres. Jacob Zuma ingestel is.
Die plan is dus dat diegene onder die sowat 400 lede van die Nasionale Vergadering wat wel by die parlement teenwoordig is, sal stem of ons omstrede staatspresident, wat al verskeie sulke mosies oorleef het, moet gly of bly.
Die speaker se aankondiging het weliswaar die wind uit talle se seile geneem omdat daar grootliks daaraan getwyfel is of sy wél die geheime stemproses sal goedkeur.
JUST IN: National Assembly Speaker Baleka #Mbete announces that the #NoConfidenceVote will be held by #SecretBallot pic.twitter.com/WUxPVAvu1f
— SA Gov News (@SAgovnews) August 7, 2017
Die leier van die Ekonomiese Vryheidsvegters (EFF), Julius Malema, het in die verlede gedreig om haar hof toe te sleep indien sy nie die geheime stem sou toestaan nie.
Die grondwethof het in Junie bepaal Mbete het wel die mag om oor ’n geheime stem te besluit al dan nie.
Hoofregter Mogoeng Mogoeng het in sy uitspraak destyds gesê “daar moet altyd ’n rasionele basis wees vir watter keuse die speaker ook maak in die uitoefening van die grondwetlike reg om die stemprosedure te bepaal.”
Mosie van wantroue: knou vir die ANC, ongeag uitslag
Selfs al skaar genoeg ANC-parlementslede hulle by die opposisie om Zuma uit die kussings te lig, sal die ANC in beheer van die onmiddellike situasie bly omdat hulle die meerderheid in die parlement het en 'n ander ANC-parlementslid gekies sal word om as president te dien, skryf prof Roger Southall, politieke ontleder van die Universiteit van die Witwatersrand, in 'n meningstuk vir theconversation.com.
En tog, hetsy hulle nou die stemmery wen of verloor, bly die gevolge vir die ANC droewig.
Drie moontlike scenario's staar die party volgens Roger in die gesig:
'n Beduidende meerderheid
Die ANC wen die stemmery met 'n beduidende meerderheid, met net 'n handjievol ANC-parlementslede wat saam met die opposisie stem.
Al is die veronderstelling dat dít dan 'n groot oorwinning vir die regerende party sal wees, sal dit nie net die parlementêre opposisie teen die bors stuit nie, maar ook grootliks teen openbare mening landwyd indruis.
Die ANC sou immer só kies om 'n diep korrupte president in die tuig te hou, met waarskynlik rampspoedige gevolg by die stembus later.
Enige interne ANC-"hervormingsprojek" sal dan heel waarskynlik misluk.
'n Klein meerderheid
Die ANC skraap deur met 'n klein meerderheid, 'n aanduiding dat 'n beduidende aantal van hul parlementslede vir Zuma se vertrek gestem het: Dit kan groot onstuimigheid in die party veroorsaak.
Sal die 'afvalliges' aan party-dissipline onderwerp word? En sê nou hulle sluit party-swaargewigte - en moontlike kandidate vir die partyleierskap by die ANC-verkiesingskonferensie einde vanjaar - soos Cyril Ramaphosa en Lindiwe Sisulu in?
Om hulle aan party-dissipline te onderwerp sal nie net die risiko skep van reuse interne partyverdeeldheid nie, maar selfs 'n skeuring in die party en 'n verdere gevaar dat hulle met die opposisie kan saamspan.
Die tuig neerlê
Die ANC verloor die stemmery en Zuma word gedwing om as staatspresident die tuig neer te lê. In dié geval is die ANC openlik verdeeld en bars die hel behoorlik los binne die party in die aanloop tot hul verkiesingskonferensie.
'n ANC-LP, waarskynlik adj-pres Cyril Ramaphosa word as staatspresident verkies, maar Zuma bly vir eers partypresident.
Sou hulle Zuma vervolgingsamnestie aanbied, kan hulle 'n hewige openbare teenreaksie verwag.
Doen hulle dit nie, kan sy verhoor beteken dat baie van die party se vuil wasgoed in die openbaar gewas word.
Wat ook al gebeur, Zuma sal steeds voluit en gewetenloos daaraan werk om die partypresidentskap vir sy eksvrou en gunstelingkandidaat, Nkosazana Dlamini-Zuma, te verseker, meen Roger.
Top-ekonomiese ontleder se voorspelling
Peter Attard Montalto, 'n internasionaal gerekende ekonoom by die Nomura-groep, meen die mosie van wantroue in Zuma bly gedoem tot mislukking, hetsy 'n stemmery in die oopte of geheim.
Nomura het vroeër vanjaar beraam daar's 'n 20 persent kans dat Zuma voor begin aanstaande jaar vertrek.
"Ons glo steeds pres. Zuma sal uiteindelik die tuig neerlê, maar uit eie wil, op versoek van sy eie faksie en slegs as sy kant - vir wie Dlamini-Zuma die huidige kandidaat is - in Desember wen.
#SecretBallot approved by #Mbete. Here's the guy who's going to count the votes. pic.twitter.com/cSJM1AVTcp
— Kurt Muller (@SubmitAMotion) August 7, 2017
#Mbete: Voting for motion of #NoConfidence will be done through a #SecretBallot..
— AbortedNews (@AbortedNews) August 7, 2017
#SecretBallot #Mbete just killed her ANC presidency bid ?? pic.twitter.com/xyuDh9PG7y
— Revolutionary (@Common_man18) August 7, 2017
08.08.08 What a time to be alive #secretballot
— Morwa (@boun_berry) August 7, 2017
Bring it on ???????? #SecretBallot pic.twitter.com/BkRTLt8eE7
— Suliman Patel (@SollyPatel) August 7, 2017
I have a feeling a majority of us will be disappointed tomorrow #SecretBallot #NoConfidenceVote pic.twitter.com/2XHDJ4Ytba
— Iris Nelisiwe Sishi (@irissishi) August 7, 2017
?????? Dankie #BalekaMbete #SecretBallot #NoConfidenceVote https://t.co/lzxU1hlqvH
— Zethu Mathebula (@NdlovukaziZP) August 7, 2017
Thol' ukuthi hey #SecretBallot ksasa pic.twitter.com/pYPXFrJ1S9
— MfanaKaGogo (@Mseniz) August 7, 2017
Decision for #SecretBallot by the @MbeteBaleka is now titled "she acted against party lines".WTF!!Didnt she mentioned her reasons? pic.twitter.com/x9j7SHpeKl
— Ta'Ronza (@maRonza969) August 7, 2017
SAns looking at Baleka Mbete like...?? #MotionOfNoConfidence #SecretBallot #BalekaMbete pic.twitter.com/pT43UvVZyc
— Umtha Welanga (@Nomtha82) August 7, 2017
Bronne: news24.com, theconversation.com, fin24.com
'Georganiseerde chaos': Nuwe verslag wys hoe baie sleutelamptenare onder pres. Jacob Zuma kom en gaan
REGTER BEVEEL: Pres. Jacob Zuma moet redes vir kabinetskuiwe gee – en dís wanneer!
Kom ’n geheime stemming teen pres. Jacob Zuma?