ANC-koukus rebelleer dalk teen RamaphosaDie minister van openbare ondernemings, Pravin Gordhan en pres. Cyril Ramaphosa. (Foto: Jairus Mmutle/GCIS) In ŉ moontlik rampspoedige wending vir pres. Cyril Ramaphosa wat nog ŉ potensieel noodlottige hoogvat op die Suid-Afrikaanse ekonomie kan ontketen, is Pravin Gordhan, minister van openbare ondernemings, gedaag om Donderdag in ŉ geslote verskyning voor die hele parlementêre ANC-koukus sy beleid oor die Suid-Afrikaanse Lugdiens te verdedig. Maroela Media kan vandag berig dat Gordhan kragtens die tersaaklike skriftelike koukusagenda soos aan ANC-LP’s versprei deur die ANC-hoofsweep, Pemmy Majodina, verplig word om hom teenoor die koukus te verantwoord nadat ŉ groot aantal koukuslede openlik verklaar het hulle voel dat Gordhan en die minister van finansies, Tito Mboweni, landsbesluite neem soos die gier hulle pak, sonder om ANC-strukture te raadpleeg, in te lig of ŉ mandaat te vra en boonop strydig optree met die beleid waarop die ANC-konferensie van 2017 besluit het en wat alle ANC-ministers bind. Die ontevredenes verwerp Mboweni en Gordhan se standpunt dat die land nie kan bekostig om ŉ dringende addisionele reddingsboei van R2 miljard aan SAL te verskaf nie. Hulle wil ook hê SAL-personeel wat tans besig is met ŉ staking moet die omvattende salarisverhogings kry waarop hulle aandring al is die lugdiens tans funksioneel bankrot en al het Gordhan gesê daar is gewoon nie geld daarvoor nie – die land se posisie is benard. Voorts verwerp die ontevredenes enige planne om SAL se personeelrekening te verklein deur afdankings en hulle verwerp Mboweni en Gordhan se verklaarde voorneme – soos amptelik en herhaaldelik onderskryf deur Ramaphosa – om SAL gedeeltelik te privatiseer sodat geld kan invloei om die lugdiens se skuld te begin delg. Tito Mboweni. (Foto: Elmond Jioyane/GCIS) Die ontevredenes beoog dus volgens Ramaphosa-ondersteunende bronne in die koukus om ŉ amptelike ANC-koukusbesluit te laat neem wat aandring op ŉ staatswaarborg van R2 miljard aan SAL, salarisverhogings soos deur vakbonde geëis, ŉ moratorium op afdankings en ŉ besluit teen enige vorm van SAL-privatisering. Dit is nie tans duidelik of die ontevredenes meerderheidsteun in die koukus het nie. Sowel die ontevredenes as Ramaphosa-ondersteunende ANC-parlementslede is kliphard besig om die meerderheid ANC-LP’s na hul kant toe te probeer oorhaal, maar Ramaphosa-ondersteuners is tans diep bekommerd of hulle die paal gaan haal, sodat Gordhan bloot ŉ vriendelike inligtingsessie hou wat ondersteunend en sonder ontwrigting deur die koukus onderskryf word. Omdat die beleid oor SAL so ŉ belangrike en definiërende kernaspek is van die fiskale keuses wat Ramaphosa se politieke essensie as leier bepaal, sal dit vir ondersteuners van die president ŉ massiewe oorwinning wees as die meerderheid ANC-LP’s die ondergrawende ondermyners van die staatshoof se jongste set verwerp. Maar om dieselfde rede kan dit vir Ramaphosa, sy leierskap en sy voortgesette presidentskap ŉ verlammende mosie van wantroue wees as die ontevredenes ŉ meerderheid kan behaal sodat die koukus die kernbeleid van Ramaphosa, Mboweni en Gordhan verwerp. Indien die ontevredenes Donderdag slaag in hul doel kan dit drie potensieel lotsbepalende gevolge hê vir die president, die twee ministers, die ANC en belangriker, die welvaart van elke landsburger. As die ontevredenes wen, sal dit Ramaphosa se legitimiteit as ANC-leier en staatshoof ernstig skaad – dalk selfs noodlottig – want deurdat dit ŉ mosie van wantroue in sy kernbeleid sal wees, sal dit ook ŉ mosie van wantroue in hom wees. Dit sal die momentum van Zuma-ondersteuners wat Ramaphosa as ANC-leier wil verwyder ontsettend versterk en van Ramaphosa in ŉ groot mate ŉ flou makou maak – ŉ leier sonder die mandaat om sy beleidstandpunte uit te voer. (Foto: flysaa.com) Dieselfde geld Mboweni en Gordhan se politieke posisies. As die ANC-koukus hul beleid verwerp, beteken dit eerstens dat daardie beleid nie uitgevoer kan word nie want so ŉ koukusbesluit bind die koukus. Aangesien al Mboweni en Gordhan se voorgenome beleidsplanne eers in werking gestel kan word as die parlement dit goedkeur, sal ŉ bindende ANC-koukusbesluit om dit teen te staan, goedkeuring deur die parlement onmoontlik maak. Maar die ernstigste gevolg daarvan as die ontevredenes Donderdag daarin slaag om Ramaphosa, Mboweni, Gordhan en hul fiskale beleid te verwerp, is dat dit Suid-Afrika se algehele afgradering na rommelstatus absoluut verseker. Want al wat dít tot dusver verhoed het, is dat een graderingsagentskap, Moody’s, die land die voordeel van die twyfel gee ten spyte van die ekonomiese gat waarin Suid-Afrika is. En die enigste rede waarom Moody’s tot dusver bereid was om Suid-Afrika te help, is die persoonlike aansien van spesifiek Ramaphosa, Gordhan en Mboweni (ondersteun deur kenners, amptenare en sakelui wat suksesvol vir die land pleit) en die fiskale verantwoordelikheid asook bekamping van staatskapende korrupsie wat spesifiek daardie drie politici in werking probeer stel. Dus, as die ontevredenes Donderdag wen, sal Suid-Afrika beslis in Februarie rommelstatus bereik. Dit beteken internasionale beleggersfondse en verskeie lande sal regulatories verplig wees om dadelik miljarde rand se beleggings aan die Suid-Afrikaanse ekonomie te onttrek. Dit sal ŉ massiewe terugslag vir alle aspekte van die Suid-Afrikaanse samelewing wees, en sal die rand laat tuimel. Dit sal die kanse op betekenisvolle ekonomiese groei in die mediumtermyn kelder want rommelstatus verbied dieselfde beleggers en lande om enigsins beleggings in die Suid-Afrikaanse ekonomie te maak totdat die land nie meer in rommelstatus is nie. Boonop maak rommelstatus dit baie duurder vir Suid-Afrika om geld te leen, wat beteken gegewe die begrotingstekort, pap ekonomiese groei en die reeds bestaande verlammende rente op skuld, lê die grootste swaarkry in baie dekades vir Suid-Afrika voor – dis nou indien die ontevredenes Donderdag wen. Suid-Afrikaners sal dus Donderdagoggend skerp fokus op die besluit van die ANC-koukus, omdat dit lotsbepalend kan wees.