Arrestasie - Jy en die RegJy en die Reg
Arrestasie is die inhegtenisneming van ’n persoon wat vervolg word, met die doel om daardie persoon voor die hof te bring. Inhegtenisneming is nie ’n vorm van straf nie. Jy moet met respek en waardigheid behandel word tydens arres.
Die polisiebeampte moet vir jou die redes gee waarom jy gearresteer word, waarna jy in die aanhoudingsel in die polisiekantoor geplaas word. Die polisie moet jou inlig oor jou regte, met inbegrip van die reg op vrylating op borgtog.
Enige persoon wat in hegtenis geneem is, het die reg om stil te bly en nie homself by ‘n misdaad te impliseer nie. Daar word nie aanbeveel dat jy op jou eie ʼn verklaring aan die SAPD moet maak nie; raadpleeg ʼn prokureur in hierdie verband. Na inhegtenisname behoort ‘n dokument aan jou oorhandig te word wat jou regte aan jou verduidelik. Jy kan hierdie dokument gerus onderteken, maar jy word aangeraai om geen ander dokumente te onderteken nie.
Indien jy persoonlike besittings by jou het, bly dit jou eiendom tensy dit te doen het met die misdaad. Jou besittings kan by die polisie gelaat word en jy moet daarvoor teken of jy kan ’n persoon wat jy vertrou, versoek om jou besittings te vat, maar die persoon moet hom of haar identifiseer en ook by die polisie daarvoor teken.
i) Na in hegtenisname is die SAPS by magte om die volgende te doen:
u hand-, palm- en voetafdrukke neem;
‘n identiteitsparade te hou (u moet altyd daarop aandring om u prokureur teenwoordig te hê);
ondersoek in te stel om te bepaal of u liggaam enige merke of ander uitkenbare eienskappe het;
‘n foto van u neem;
u na ‘n geneesheer te neem sodat u bloed getrek kan word.
Daar is wette wat sê wat die polisie mag doen as hulle iemand deursoek of in hegtenis neem. Daar is ook interne regulasies wat die optrede van die polisie voorskryf. As polisielede hierdie wette en regulasies oortree, sal hulle gedissiplineer word.
Die polisie mag net soveel geweld gebruik as wat nodig is om iemand te verhinder om inhegtenisneming teen te staan of te ontsnap. Die polisie mag jou nie martel nie.
Die polisie is gemagtig om mense, eiendom en selfs geboue te deursoek met die nodige inagneming van die reg op privaatheid. Met deursoeking verseker die polisie vir ons almal ’n veilige en beskermde omgewing.
Hulle mag sonder ’n lasbrief deursoeking doen as:
dit ’n padblokkade is;
hulle vermoed dat jy onwettige vuurwapens, dwelms of drank het; en
dit ’n saak van uiterste dringendheid is en hulle rede het om te vermoed dat die verkryging van ’n lasbrief jou tyd sal gee om die bewysstukke weg te steek.
’n Vrou mag nie liggaamlik deur ’n man deursoek word nie en so ook mag ’n man nie liggaamlik deur ’n vrou deursoek word nie.
ii) Jou regte by arrestasie:
Jy gaan vir hoogstens 48 uur in die polisiesel aangehou word. Die oomblik as jy in hegtenis geneem word, het jy die reg om:
’n Prokureur te spreek – die polisiebeampte moet jou toelaat om jou prokureur te skakel en met hom te praat;
te swyg, behalwe dat jy jou naam en adres aan die polisie moet verskaf;
deur ’n dokter ondersoek te word;
jou eie klere te dra; en
die voorgeskrewe rantsoen voedsel te ontvang.
Terwyl jy in aanhouding is, het jy die reg:
Om deur familie besoek te word volgens die polisiekantoor se voorskrifte; en
dat vriende en familie vir jou klere en voedsel na die aanhoudingselle mag bring. Hierdie klere en voedsel mag deur die polisiebeampte ondersoek word.
Die polisie moet jou hof toe neem binne 48 uur nadat jy in hegtenis geneem is, tensy dit ’n naweek of openbare vakansiedag is, en in so ’n geval moet hulle jou hof toe neem voor 16:00 op die eerste dag waarop die hof weer sit.