Hebreeuse alfabet - Wikipedia
Abjad vir Hebreeus
Alfabet vir Jiddisj
Hebreeus, Jiddisj e.a.
3de eeu v.C. tot hede
U+0590 tot U+05FF,
U+FB1D tot U+FB4F
Hierdie bladsy kan fonetiese IFA-simbole of letters uit ander alfabette bevat
Die Hebreeuse alfabet (Hebreeus: אָלֶף־בֵּית עִבְרִי, Alephbet 'Ivri) is die skryfstelsel van Hebreeus asook ander tale soos Jiddisj. Daar is twee vorms van die skrif in gebruik, die Oud-Hebreeuse alfabet, wat in ’n veranderde vorm grootliks behoue gebly het in die Samaritaanse alfabet, en die huidige, "vierkantige" vorm wat van die Aramese alfabet afgelei is. Daar is tans verskeie style of fonts beskikbaar asook ’n kursiewe skrif, wat ook verskil volgens tyd en plek.
Die Hebreeuse alfabet het 22 letters; vyf het ander vorms as hulle aan die einde van ’n woord gebruik word. Dit word van regs na links geskryf. Dit was oorspronklik ’n abjad, ’n skryfstelsel wat net uit konsonante bestaan. Soos met ander abjads, byvoorbeeld Arabies, is metodes later geskep om klinkers aan te dui. Wanneer Jiddisj geskryf word, is die skrif ’n volwaardige alfabet met konsonante en klinkers, behalwe vir Hebreeuse leenwoorde.
Voor die aanvaarding van die huidige skrif is Hebreeus in die Oud-Hebreeuse alfabet geskryf deur die Israeliete, beide Jode en Samaritane. In die 3de eeu v.C. het die Jode begin om ’n gestileerde vorm van die Aramese alfabet te gebruik, terwyl die Samaritane ’n vorm van die ou alfabet bekend as die Samaritaanse alfabet bly gebruik het.
Sommige medeklinkers het twee vorms. In die tabel hier onder is die linkerkantse vorm die sluitletter wat net aan die einde van woorde gebruik word. Dié vorm word ’n sofiet genoem, soos kaf sofiet (ך).
Enkele medeklinkers het twee klanke: ’n harde plosief en ’n sagte frikatief. As die letter ’n harde klank het, kry dit ’n punt in die middel, ’n dagesj. Soms word ’n sagte klank eksplisiet aangedui met ’n streep bo die letter, ’n rafee. Sulke letters het dus drie vorms: ב is sowel /b/ as /w/, met ’n dagesj word dit בּ /b/ en met rafee word dit בֿ /v/.
Die Hebreeuse alfabet het oorspronklik geen klinkers gehad nie. Later is ’n paar medeklinkers ook gebruik om klinkers mee aan te dui. Dié medeklinkers word mater lectionis ("leesmoeders") genoem. Tans word onder die letters soms klein tekens (punte en strepe) geskryf vir die klinkers. Dié tekens word nikud (נִקּוּד) genoem en word by die medeklinker gevoeg waarop die klinker direk volg.
b / v
k / ch