NG Gemeente Ladybrand – Gemeentegeskiedenisargief
Die NG moederkerk op Ladybrand. Dis op 15 November 1890 ingewy nadat die hoeksteen op 2 Maart 1889 gelê is. (FOTO: GGSA)
H.v. Kerk- en Dan Pienaarstraat, Ladybrand
Louis Hugo (1872–1876)
Die NG Gemeente Ladybrand is die moedergemeente op die gelyknamige dorp in die Oos-Vrystaat. Dit is die 15de ouste bestaande gemeente in die Vrystaatse Sinode.
Ná die Basoeto-oorlog van 1866 is die Caledonrivier as grens tussen Basoetoland en die Vrystaat gestel. In hierdie verowerde gebied is Ladybrand in 1868 as dorp geproklameer en genoem na die moeder van pres. Jan Brand, die weduwee van die speaker van die Kaapse Volksraad. Tussen begin September en 15 November 1870 is die NG Gemeente Ladybrand gestig.
Die hoeksteen van die eerste kerk is op 8 Oktober 1870 deur ds. P.A.C. van Heyningen gelê en op 28 Januarie 1871 ingewy. As eerste leraars dien: di. L. Hugo (1872 tot 1877) in wie se tyd die eerste pastorie gebou is; J.H. Cloete (wat voor sy bevestiging oorlede is); G.A. Maeder (1878 tot 1884), wat ’n boufonds vir ’n kerkgebou gestig het; J.A. Joubert (1885 tot 1897), tydens wie se bediening die nuwe kerk ten bedrae van £14 000 op 15 November 1890 sonder skuld ingewy is.
In Februarie 1899, slegs enkele maande voor die uitbreek van die Tweede Vryheidsoorlog, is ds. P.S. van Heerden hier bevestig. ’n Tyd van sware beproewing het nou vir die gemeente aangebreek. Baie mans, vroue en kindertjies het op die slagveld gesneuwel of in konsentrasiekampe beswyk. Kort ná die oorlog en ten spyte van die diepe armoede wat daar geheers het, het die gemeente die stoutmoedige stap gedoen om ’n weeshuis op te rig om die oorlogswese te versorg en wat tegelyk sou dien as monument ter dankbare nagedagtenis van die manne, vroue en kinders van die gemeente wat gedurende die oorlog omgekom het.
In 1904 het generaal J.B.M. Hertzog die hoeksteen van die eerste gebou gelê wat in 1905 deur ds. P.S. van Heerden ingewy is.
Aanvanklik was daar 23 kinders en teen 1952 het Ons Weeshuis voorsiening gemaak vir 150 kinders.
Louis Hugo, 1872–1876
J.H. Cloete (oorlede voor sy bevestiging)
G.A. Maeder, 1878–1884
J.A. Joubert, 1885–1897
P.S. van Heerden, 1899–1935
A.D. Raats, 1936–1944
Dr. D.J. Barnard, 1945–1948
M.C. Fourie, 1945–1947
H.C. Le C. Taute, 1949–1969
F.J. van der Merwe, 1950–1952
J.C.T. Havemann, 1969–