Watter Afrikaanse digbundels kan los staan van hulle taal, hulle land en hulle tyd – en dus wêreldliteratuur wees? Groot literatuur is immers in vertaling en in ‘n ander geografiese milieu en tyd net so belangrik as in die oorspronklike taal, samelewing en tyd waarin dit verskyn het.
Ek vermoed egter dat die tyd waarin Afrikaanse digters gepubliseer is sonder dat hulle in die “wêreldpoësie” belese is, verby is. Ek vermoed ook dat ons die laaste Afrikaanse literatuurgeskiedenis gesien het waarin dit geïsoleer van die wêreldliteratuur beskou word. Ek hoop dus dat die name van digters soos Neruda, Szymborska, Akhmatova, Celan, Pessoa, Carson en andere in toekomstige Afrikaanse literatuurgeskiedenisse sal opduik.
‘n Mens soek egter tevergeefs na die vertalings van die belangrikste digters in die wêreld in Afrikaans. Watter Nobelpryswenners, digters uit Afrika of selfs die digters van nege van die elf amptelike tale in Suid-Afrika is al in Afrikaans vertaal? Behalwe vir vertalings van Uys Krige, M.M. Walters, en Daniel Hugo, asook die “Poësie uit die verre lande”-reeks en enkele onlangse vertalings van Chinese, Japannese en Oud-Griekse, Duitse en Nederlandse gedigte, lyk die oes maar skraal.
Die impak van Afrikaanse digters op die wêreldletterkunde is op die oog af net so klein soos die impak van die wêreldletterkunde op die meeste Afrikaanse digters. As ‘n mens deur Afrikaans Literature in Translation (1998) van Barend Toerien blaai, lyk dit nie of enige Afrikaanse digters behalwe Breyten Breytenbach en moontlik Antjie Krog ‘n besondere invloed op die wêreldletterkunde gehad het nie. In ‘n lys van die honderd beste boeke uit Afrika verskyn nie eers een Afrikaanse digbundel nie, hoewel Afrikaans darem een van die twaalf (uit meer as 2000 Afrika-tale) is wat ‘n paar skrywers op hierdie lys gelewer het.
Die uitgewer en die digter is beide entrepreneurs en makkers in ‘n stryd teen die “naamlose massa van poësieheidene”. Daar is egter nie sprake van enige gelykwaardigheid van die uitgewer en die digter nie. Digters is op die lang duur altyd magtiger as hul uitgewers, al lyk dit op die oog af nie so nie.