Nuuskommentaar: Word grondwetlike demokrasie nou gedekoloniseer?Pres. Jacob Zuma tydens die Vryheidsdagvieringe op 27 April 2017 in KwaZulu-Natal (Foto: GCIS) Elke poging om Zuma se politieke raklewe te verleng werp ’n donker skadu oor wat met die dekolonisasie van die samelewing beskou word. Hoe is dit moontlik dat hy ook die jongste mosie van wantroue binne die NUK kon oorleef, terwyl die valbyl steeds oor Helen Zille hang – wie se “sonde” immers nie teen Zuma se wavrag sondes kan opweeg nie? Onlangs, en so gereeld soos die geringste kansie opduik, het die ANC onder Helen Zille, Wes-Kaapse premier, ingeklim en haar van allerlei slegte dinge beskuldig oor sy skynbaar in ’n twiet sekere elemente van die nalatenskap van kolonialisme as voordelig vir die land sou beskryf het. Dié verklarings is, ironies, in een van die mees prominente nalatenskappe van kolonialisme, naamlik die Engelse taal, gedoen. Die oordeel aldus die ANC was sonder uitsondering dat dit wat sy gedoen het, so erg is dat sy afgedank moet word as sy nie self loop nie. ’n Deel van die hele SA voel dieselfde as die ANC en verskeie ander partye. Maar watter voorbeeld stel die ANC? Pas het die ANC se Nasionale Uitvoerende Komitee weer ’n mosie van wantroue in pres. Jacob Zuma afgewys, al was die skuldbelading op hom waarskynlik nog nooit so groot soos nou nie. Tot dusver het hierdie rubriekskrywer geoordeel dit sou waarskynlik juridies onsuiwer wees om van Zuma en sy kornuite te praat as sou hulle beslis skuldig wees aan staatskaping, die vestiging van ’n mafiastaat, en so meer. Wanneer woorde soos “skurk(e)” en erger ingespan was, was dit aan die hand van ’n bron wat genoem is. Die afgelope week of so het sake egter ’n wending geneem met eers ’n verdoemende verslag oor staatskaping wat die Suid-Afrikaanse Raad van Kerke die lig laat sien het. Toe kom ’n gesamentlike verslag van akademici van die Universiteite van Stellenbosch, Kaapstad, Wits en Johannesburg, wat die SARK se verslag na kinderspeletjies laat lyk het. En toe, terwyl die NUK reeds vir die naweek se vergadering saamgetrek het, plaas twee naweekkoerante gelekte e-posse wat die leemtes, of beweerde leemtes in bestaande verslae, veral die verslag van die openbare beskermer oor staatskaping, netjies opvul. Enige moontlike wollerigheid oor die Guptas se betrokkenheid word skynbaar weggeveeg. Die Guptas se reaksie, by monde van hul prokureur, was vinnig om die nuus wat die familie in die gedrang bring as “fopnuus” af te maak. Maar dis lank nie al “sondes” waaraan Zuma hom skuldig gemaak het nie. Die Nkandla-sage is ou nuus, en so ook dat die openbare beskermer bevind het dat hy (en die parlement) die Grondwet geminag het. Zuma maak voortdurend opmerkings wat hom klagtes van haatspraak en rassisme op die lyf laat loop. Hy het twee keer met kabinetskommelings die land se ekonomie erg geknou. Trouens, die land het by twee graderingsagentskappe rommelstatus gekry. Hy minag sy ampseed wanneer dit by minderheidsregte kom. (En toe die “tweede huis” vir die Zuma-familie in Dubai ter sprake gekom het – wat was die gedagtegang oor wie daarvoor gaan betaal? Die Suid-Afrikaanse belastingbetaler?) As hierdie lys, en ander wat weens die herhalende aard daarvan nie nou weer genoem word nie, bymekaargetel word; wie verdien die meeste om die trekpas te kry? Zuma of Zille? Oor Zille se kop hang steeds ’n swaard. Oor Zuma se kop hang wat die ANC formeel betref, niks behalwe ’n stralekrans nie (hoewel interne verdeeldheid bly toeneem). Die grootste aanslag van diegene wat in plaas van ’n stralekrans ’n stortkop gewaar, en druk uitoefen vir sy ontslag, kom van die opposisiepartye en burgerlike bewegings. Op Hemelvaartdag het Suid-Afrika verkies om eerder Afrikadag te vier, nadat Unesco se internasionale diversiteitsdag dieselfde week min of meer geïgnoreer is. Die boodskappe was oor die algemeen nie inklusief nie. Rondom Afrikadag is ’n baie ou lied deur die evangelis/komponis, John Knox Bokwe, “Plea for Africa”, egter plek-plek herontdek en oor radiostasies gespeel. Dit staan in die konteks van die tyd (Bokwe het van 15 Maart 1855 – 22 Februarie 1922 geleef). Veral die volgende woorde tref: Breathe a prayer for Africa. God the Father’s love Can reach down and bless all hearts From His Heav’n above. And when lips are moved by grace, They so sweetly sing. Pray for peace in Africa From our living God. Tell the love of Jesus By her hills and waters. God bless Africa And her sons and daughters (Die hele lied kan hier geluister word: https://www.youtube.com/watch?v=XCnpirfF6nU) (Musikaal is dit ’n besonderse stuk, met wonderlike opnames en die besonderse aanwending van ’n mesosopraan as solis.) Maar hoe ver staan die gesindheid van hierdie lied van dit wat ons nou beleef? Met elke poging om Zuma se raklewe te verleng, word ’n baie negatiewe boodskap aan minderhede in die land uitgestuur, maar ’n konsep oor wat dekolonisasie behels, word terselfdertyd met ’n baie slegte klankie toegerus. Daar word sommer ook ’n baie verkeerde beeld uitgestraal oor wat as ’n gedekoloniseerde samelewing beskou word.