3Ba feditše matšatši a masome a mane ba se lokiša, ka gobane matšatši a go lokiša setoto ke a makao. Mme Baegipita ba mo llela ba fetša matšatši a masome a šupago. temana, sa isinkelwa ka botlalo.
yeo e tlogo tsinkelwa ka botlalo ke ya Bohloko bja
Le gona moo
thoma ka go utolla semelo sa Nakedi ge a re " ...e be e Ie Ie
ba nwele bjala goba ba bo tshetse. Motho
tee) ka gore
wo wa "lebotleIo" ke wa go "no fela a timola lenyora" ge a Ie kua sekolong.
Ka tlwaelo go timolwa seno sa go baba goba go fisa gore se nwege. Ye ke
Nakong ye ke ge a na Ie lesea. 0 dutse kgolegong mengwaga ye mene. Go
setopo sa lesea, ba se khuma bjalo ka mmutla ge
mesunkwane ya gagwe. A dira bjalo dibeke tse pedi,
sogilwego, ge e se hlogo fela. (Letl. 9).
swanetse go ba wa kgegeo goba wa go sola motho yoo, goba
lesea), fela ga go na khuduego ye e lebanego Ie manyami ao. Motho a ka se
a tshego ge a bolaile mmutla. Se se laetsa go hloka letswalo ga Selina.
Ga go phapantsho ye e
ba babedi, e lego (a) wa go loka, Ie (b) yo mobe.
fihla fao Makgowa a ile a se Iemoge selo ka ge a be a
tsa matIakala fela, ba wela tsela, ba fihla ba e boloka
fao bona ba tsebago ba Ie tee. (LetI. 5).
swanetse go ba kgegeo ye bogale ka gore go utswa ke modiro wo mobe
eupsa kgegeo yeo ga e gona.
Ge mongwadi a re "a
Le ge modiro wa
tsweletswa pele Ie go gatelelwa ge go thwe "ka ge a be a tseba" Ie ebile " a
Le ge go Ie
Ge di diriswa ka mokgwa woo ga di katele
kotsi. Ge a lala a phaphula ka mokgwa woo
mokgalabje, go se bjalo boetapele go lena e tlile go
dirwa ke mang, wa bokae kgorong ya mosate, ga go bohlokwa.
tema ye bohlokwa nageng e sele. Ge motho e Ie modudi wa naga ya gabo
Ge batho ba
0 dira bjalo ka gore go na
Oa a dumeIeIwe go phela bophelo bja gagwe.
Wo ke mokgwa wo
dira bjalo, mongwadi
Se se tiisa bohlokwa bja
bolelwago ka ga sona ga se sa go hula goba go hlokofatsa batho. Leeto la
Ge e be e Ie
gona. Ga se sebjalebjale sa go senyetsa batho.
0 re mokgwa wo mobotse wa go
Ke ka baka leo ge nag a ya Babinapudi
Ga a bitse Modimo goba baruti. Potego, e lego ye nngwe ya dingaka tsa
Gona moo ke gona moo maatla a ngaka a bonalago.
atlega go phetha morero wa gagwe.
Taba ye ya go tsepelela moanegwa e tiiswa ke
0 tlabja ke boitshwaro bja batho ba bagolo, gomme
Ge go bolokwa
sona. 0 fela a bona matsuana a ehwa ka go wela ka legopeng, a kgangwa
ke meetse. Matsuana ao ke gona ge a iIe, a ka se tsoge a tla a ipshina ka
moleteng". (Letl. 97). Ge e ka ba Rakgolo Selepe
be a Ie ka gare ke ka
thoma, "setshaba ka moka se
lebaka leo dikokwane tse tse pedi, e lego (a) Modimo Ie (b) badimo, di a
e sa na Ie mohola wo mongwe.
Ge a dira ka mokgwa wo diteng di a thulana ka
mokgwa wo go bego go sa letelwa. Mabakeng a mangwe tharagano yeo e
a na Ie kgarebe e tee yeo a e neilwego ke badimo
dubja ke eng ge a bile a ikgaogantshitse Ie batho bjalo.
Ge a tswela pele Ie go bala,
Go fihla bjale yen a monna yo ga a tsebje ka gore mongwadi
Ie tlalelong ge a bala temana ya mathomo. Ka gona
ye e fapafapanego ya go ruma bjalo ka (a) go boeletsa matseno ntle Ie go
ye bohlokwa bophelong gomme e swanetse go utollelwa batho. Ke ka baka
ye e tlatswa ke Lazarus (1983: 121) ge a re
Sona seo se nepiswago mafelelong se bohlokwa kudu. Ka ge se sa ka sa
ka ga taba yeo, eupsa nako ga e sa Ie gona go hlalosa.
ge go be go beakantshitswe;
(d) ke bosego bja marega, ga go tonye gore ba He; 0 swahla dithokgwa a sa
nepiswago go tIoga bjale. Ke ka baka leo mongwadi a rego:
robala). Ka morago ga lehu la Lebelo, mmatswalagwe, e lego Tshobolo, Ie
bjalo ka gore
"bophelo bja gagwe (motho) bo bohlokwa". (Let!. 13).
ye e rungwa ka mantsu a mmagoMabore ge a re go
ye ka gore mongwadi a nyaka gore e felele ka
Ka baka leo ba swana Ie batho ba go phela ka gore
mehutangwalo ya kanegelo bjalo ka padi. Ke ka baka leo ba bolelago ka
goba gwa nepiswa ba go feta 0 tee.
tee. Ke ka baka Ieo Serudu (1991: 1) a rego:
bophelo bja gagwe bjalo ka tsebo, bokgoni, mohola, Ierato, botho, boroto,
mohuta mang: "morollwa" ke sehlare sa go alafa bolwetsi bja makhura;
a tseba tsebitsebi ka gore 0 thalaganya go ona bjalo ka hlapi ka meetseng.
gatelela gore ga go na modiidi, goba mohlologadi. Lapa la gagwe ke
mosemane ka hlogo, a tshela fase. Ka gona, Mathokga ke mohIoIakhutso.
ge e ka tswakwa ka dihlare tsa sebjaIebjale.
modiro ka gore batho ba be ba se sa nnea sebaka sa go
Ka go realo, mongwadi ga a tsepelele kokwane e tee ya bophelo bja
go se tsebe gore naa yeo e lego nnete ke efe.
ditaba go nepagatsa taba yeo, gomme ka polelo
mongwadi ka temana yeo.
thoma ka lefoko la maatla: "A tla a bothana masabasaba!"
ka mokgwa wo
e lego go "bothana".
Mo temaneng ye thekniki ye ga se ya diriswa go ya ka tlhaloso yeo ka gore
go laetsa gore batho bao ba gatagane godimo. Kgopolo ye e gatelelwa ke
ga a sisimisege goba go tenega.
Nako ye ka moka, monna yo,
Bjale ke gona a
e bohlokwa go ya ka Sekriste.
Modimo wa batho ba bararo, e lego Abraham, Isaka Ie Jakobo.
Batho ba re Tema ke "Moprofeta".
taba ye bohlokwa, ka gobane ka bogolo Ie bohlokwa magosi a feta batho.
Go ya ka thutapoIeIo "sa" e soma bjalo ka Iebopi la go
gore go tihla bjale, go be go bolela batho ka ga Tema. Bjale go tIoga mo
gakanegile ka kudu ka go se tsebe gore naa yeo e lego nnete ke efe". Mo
la motho, e lego "0" Ie
Bosegogare ge a ile ka boroko, morwediagwe
hIaIosa go goroga ga Moditi ka lapeng, ka go re, "ge a re
tlalelo ye motho a ikhwetSago a Ie ka gare ga yona. Mohola wa tlogelo mo
Ka go dira bjalo go
Moko wa ditaba tsa kanegelokopana ye e Iatelago ka fase, ke wa go re
yena ga a itsebe ka mo a naganago ka gona. Motho ke bodiba, bofihlo bja
Le ge kanegelokopana ye e theilwe godimo ga
ke lerato Ie Ie tiilego eupsa polelo yeo e hlalosago lerato leo, ga e dire
mohuta wo Ie re baratani ba tsebana ka mo yo mongwe Ie yo mongwe a
mongwe a yago gona.
Ke ka baka leo mmadi a thomago go makala ge
ponyo ya Ieihlo, e ka ba ka Iethabo goba tlabego.
kgolwe seo a se bonago ebile a se kwago.
re: "bo ela bjalo
kwana Ie moko wa ditaba ka ge ba ile ba timelelana.
ke gore ge go Iekodisiswa
tsa Sepedi. Yona e thomilwe ka ngwaga wa 1951 ge
yeo e gagabile go tIoga ka wona ngwaga woo go fihla ka wa 1999. Se se
a swana, ga
Le ge Ramaila e Ie mongwadi wa mathomo wa go hlama
goba go thulanya merafe ya Afrika-Borwa.
na Ie mediro ye mebedi, e lego (a) go sokolla batho Ie (b) go fedisa
ke gore ge go rulaganywa
hlokometse mahlakore ka moka a dimelo tsa bona, e lego la go
Le ge bangwadi ba
bona. Ge moanegwa a sa Ioka, ga se a Ioka, ge a Iokile
Ka ge bontsi bja dikanegelokopana di wela mo sehlopheng se,
Temana ya mathomo, e lego Bohloko bja mootlwa bo ntshwva ka bjo
goba go kwela moanegwa bohloko.
phafogile ge a bala, gomme ge a phafoga a ikhwetsa a feditse go bala
moka a semelo sa baanegwa, e lego go loka Ie go se loke, ge ba swantshwa.
tse di fapanego, e lego
Groenewaid (1993: 14) ge a re ge go boIeIwa ka ga mongwaielo go supsa
Ga go makatse ge Ramaila a ngwala ka ga kereke ka gore ke moruti. Yona
ba ba rotogilego ka morago ga Ramaila ba go swana Ie Matlala mo go
megopolo ya bona e ponnego, ya hloga ka bofsa. Mokgwa wo wa go
yeo ka gore 0 re dikereke ka moka di a swana. Modiba
Bjalo ka Ramaila, Nkadimeng (1985)
felo go tee, a ka
Polelo ya Sesotho sa Leboa e ilego ge e nyaka leina la Sefoka sa Dingwalo t~a
yona kgopolo yeo e kgolo. Ie go e godisa.
lego botee bja yona.
Ka baka leo, ge
Le ge di sa ka tsa direga, e be tse di kgodisago. Se se