'Rassisme kom van vrees' | Netwerk24
Proteas het 1 hand op die Afrikabeker
Die Suid-Afrikaanse netbalspan het sy een hand op die Afrikabeker met nog net een wedstryd wat voorlê.
Deur Marcelle Samons, Noordwes-Universiteit 22 Mei 2019 07:54
Wanneer ek myself in enige ernstige konfliksituasie bevind, dien my pa as my raadgewer. Hy gee nooit ’n swart en wit antwoord nie, hy vra eenvoudig: “Wil jy bou of wil jy breek?”
As daar een ding is wat ek nie met woorde kan regpraat nie, is dit dat rassisme steeds baie Suid-Afrikaners se alledaagse, gemeenskaplike sonde is.
Daar is verskeie definisies vir rassisme. My definisie is gegrond op my eie ervarings en is nie noodwendig die een wat jy in jou woordeboek sal vind nie.
Ek glo rassisme kom voor in meer as een vorm. Die eerste vorm is wanneer ’n persoon ’n ander persoon se gedrag of vermoë toeskryf aan sy ras.
Die tweede vorm (volgens my die afskuwelikste vorm) is wanneer ’n persoon haat uitspreek teenoor ’n rassegroep as ’n geheel.
Rassisme was die basis van die apartheidstelsel. ’n Kwarteeu gelede het die regstelsel ’n 180 grade-draai gemaak en streef nou na ’n gelyke, nie-rassige samelewing.
Ons regstelsel is beslis meer progressief as ons samelewing. Dis moeilik om te erken, maar ’n groot deel van ons samelewing het nog nie hierdie draai gemaak nie.
Ek raak mismoedig om net te dink aan al die subtiele rassistiese kommentaar van sommige ooms en tannies om ’n braaivleisvuur. Of as ek dink aan die wat die dood van kinders regverdig omdat die kinders nie dieselfde velkleur as hulle het nie.
Rassisme is vandalisme
Dit is mos baie makliker en geriefliker om iemand te veroordeel in die Facebook-kommentaar-afdeling as om iemand in die oë te kyk en ’n verantwoordelike gesprek te voer.
LEES OOK: 'Bruin mense bly altyd agter'
Wil ons bou of breek? Enige redelike Suid-Afrikaner sal onmiddellik antwoord dat ons wil bou. Suid-Afrika is ons almal se huis. Die huis het baie werk nodig. Rassisme bou nie, dit breek. So waarom is soveel van ons skuldig aan hierdie vandalisme?
Ek kan rassisme nie beter skryf nie (al sou ek wou) en ek gaan dit ook beslis nie regverdig nie. Wat ek wel besef het, is dat rassisme gewortel is in vrees. Rassisme is ’n verdedigingsmeganisme. ’n Baie ondoeltreffende en selfsugtige verdedigingsmeganisme (wat heel ironies ons veiligheid en vrede bedreig).
Dink maar aan die oom met sy moedelose rassistiese opmerkings. Hy is bang hy verloor sy huis of sy werk. Dink aan die jong man met sy rooi T-hemp. Hy vrees dat hy in dieselfde kringloop van armoede vasgevang gaan wees as sy ouers.
Vrees en die behoefte vir beskerming lei tot rassisme. Want wanneer ons nie genoeg voel nie, oortuig ons onsself dat die mense om ons nog minder is.
My doelwit is nie om iemand te verwyt nie, maar eerder om ons almal uit te daag om ’n paradigmaskuif te maak. Ras is nie die rede vir iemand se vermo? of gedrag nie. Dit is ’n absoluut irrasionele stelling.
’n Persoon van ’n spesifieke ras het goeie bestuursvermo? (my broer) en ’n ander van dieselfde ras sukkel (ek). So ook is ras nie noodwendig die rede vir iemand se gedrag nie. ’n Persoon van ’n spesifieke ras sal dink dit is aanvaarbaar om beledigende kommentaar op sosiale media te plaas en sal dit dan doen, terwyl ’n ander persoon van dieselfde ras dit heeltemal sal teenstaan en die plaser daaroor sal aanspreek.
Staan op vir ander
Ek glo egter nie dat ras en herkoms heeltemal irrelevant is nie (ons mag trots wees op ons taal en kultuur), maar wel dat dit baie selde ’n beduidende bepaler van enigiets is. ’n Mens is die amalgamasie van duisende elemente en ras is maar net een van daardie elemente.
Ons moenie toelaat dat ons frustrasie met die regering ons dryf na haat vir mekaar nie. Daar is politieke partye wat ook ’n groot rol hierin speel.
Sommige partye kies om hoofsaaklik een rassegroep se belange te bevorder. Ons moenie hierdie verskynsel toelaat om te idee te normaliseer dat ons net vir een ras kan staan nie.
Wat ons moet besef is dat ons almal dieselfde aspirasie het: ’n land van melk en heuning. My grootste aspirasie is dat ons ubuntu in mekaar raaksien voordat ons na ras kyk.
Jy is nie ’n verraaier as jy opstaan vir ander rasse (of enigiemand wat anders as jy is in enige opsig) teen dié wat soos jy is en lyk nie. Net so kan mans ook feministe wees.
Rassisme is nie die enigste verweer wat tot ons beskikking is nie. Ek is trots om te sê dat ek deel is van ’n generasie wat “bliksem met liefde” as ’n doeltreffende alternatief sien.
Marcelle Samons (20) studeer BA Regte aan die Noordwes-Universiteit. Sy kom oorspronklik van Vanderbijlpark.