SA elite slaap deur reënboogrewolusieFlip Buys is die voorsitter van die Solidariteit Beweging. Foto: René Roux. “Wittebrood eindig onverwags in egskeiding”. Só kon ’n koerantopskrif lees wat baie wit mense se gevoel oor president Cyril Ramaphosa beskryf. Alles het so goed begin. Sy verkiesing en staatsrede het weer hoop geskep ná soveel jare van skandalige wanbestuur en straffelose korrupsie. Hy was die ridder wat die draak se kop afgekap het en prinses SA sou red. Maar net ’n week later stem hy saam met die EFF oor onteiening sonder vergoeding. Dit is ondenkbaar: was Ridder Ramaphosa toe eintlik net nóg ’n vermomde rower? Daar is sekerlik geen ander beleidskuif wat sedert 1994 soveel woede, ontsteltenis of wanhoop by soveel wit mense uitgelok het nie. Die vraag is, hoekom? Minder as 1% van wit mense het immers plase wat hulle kan verloor. Het hierdie stap van die ANC en EFF ’n sluimerende vrees by wit mense wakker gemaak dat Suid-Afrika in net nóg ’n Afrika-mislukking gaan ontaard? Baie wit mense se heftige reaksie spruit uit ’n bittere teleurstelling met die uitkomste van die 1994 ooreenkoms. Hulle het die 1994-oorgang gesien as ’n skikking vir ’n demokratiese regstaat. Die land sou nou “behoort aan almal wat daarin bly”, soos die Freedom Charter en die Grondwet blinkoog belowe het. Meerderheidsregering is verruil vir minderheidsbeskerming, en niemand sou ooit weer verdruk word nie. Daar is ruim vir regstelling en verandering begroot, maar die rewolusie is verruil vir demokrasie. Afrikaners sou beheer aan alle Suid-Afrikaners afstaan, maar hulle sou nie self uitgewerk word nie. Die radikale transformasie van die samelewing het Afrikaners egter op talle gebiede só onteien dat baie soos vreemdelinge in hul eie land voel. Besluitneming oor grondliggende belange is onteien, en Afrikaners is soos politieke minderjariges behandel wat nie eens meer besluite oor hul eie taal kon neem nie. Baie voel asof hul werk, dorpe, universiteite, skole, taal, tuisvoelruimtes, instellings, geskiedenis, belastinggeld, erfenisse en lewenswyse sonder vergoeding onteien is. Talle het begin voel dat hulle nie meer die mede-eienaars van die land is waarin hulle woon nie, en het so vervreemd geraak dat hulle die Groot Trek na ’n ander land aangepak het. Die grootste rede waarom die onteieningsvraagstuk egter so ŉ waterskeiding is, is dat wit mense besef dat die ANC nié sy rewolusie vir demokrasie in 1994 laat vaar het soos belowe is nie; dit is bloot met staatsmag voortgesit. Die kern van die regerende magselite se vertolking van die Grondwet is dat dit die “radikale transformasie” van die totale samelewing gebied om die ongelykhede “gelyk” te maak. Hierdie oortuiging word deur die wetgewende, uitvoerende én regterlike gesag gedeel. Dit behels die “tweede radikale fase van die nasionaal demokratiese rewolusie” (NDR) met staatsmag. Rewolusie bly rewolusie, ongeag of dit met wapens of wette is. Die spoed van die ANC se rewolusionêre agenda is deur die verskuiwende magsbalans bepaal. Hulle het ná bewindsoorname eers met klein stappies begin, wat elkeen op sy eie te klein was om breë weerstand uit te lok. Maar nou begin die afsonderlike legkaartstukkies ’n duidelike prentjie maak. Op sy eie het elke stukkie onskuldig gelyk, maar gesamentlik vorm hulle ŉ prentjie van radikale omskepping volgens die NDR-bloudruk. Natuurlik moes swart mense se politieke en ekonomiese posisie verbeter word. Die koek is egter met staatsmag herverdeel, in plaas daarvan om ’n groter koek te bak. Die legkaartstukkies is die vestiging van staatsmag oor elke aspek van die samelewing: die rasgedrewe omskepping van die staatsdiens en openbare ondernemings; ’n welsynstelsel; rassekwotas in die privaat sektor; BEE-wetgewing wat in die praktyk eerder GEE of selfs VAT word; die oorvat van universiteite, kolleges en talle skole; minimum lone; ’n nasionale gesondheidsorgstelsel; gratis hoër onderwys; die “ontneming” van boere se minerale- en waterregte; die koöptering van instellings soos die SABC; transformasie van die howe; en nou die beplande konfiskering van eiendom. Die ANC beskryf wit mense as “spesiale soort kolonialiste” wie se welvaart radikaal herverdeel (lees: “afgevat”) moet word omdat dit deur uitbuiting en die onregmatige opbrengs van kolonialisme en apartheid bekom is. Staatskaping is ANC-beleid, en die kaping van onafhanklike instellings was nog altyd deel van hul NDR-planne. Die stryd tussen die Ramaphosa- en Zuma-faksies omdat mnr. Zuma die staat vir sy eie doeleindes gekaap het. Die party het reeds in 1997 besluit dat hulle alle magsentrums moet beheer, dat lojale kaders in magsposisies ontplooi moet word, dat Afrikane moet domineer, dat grondwetlike gelykheid verander moet word na “verteenwoordigendheid”, dat alle instellings die bevolking moet weerspieël, dat die party se doel steeds die “politieke en ekonomiese bevryding van Afrikane in die besonder en swart mense in die algemeen is”, en dat hul idees die heersende idees van die land moet word. Hierin het hulle meesterlik geslaag, omdat hul nasionalistiese rassebeleid – gemasker as “regstelling” – deur die media, sakewêreld, die akademie, buiteland, kerke, die elite, en selfs die meeste opposisiepartye ondersteun word. Die omvang en eindpunt van “radikale transformasie” word totaal onderskat. Die elite slaap nie net deur hierdie aanslag op vryheid nie; hulle help doelgerig om dit onder die vaandel van ’n reënboogrewolusie uit te voer. Die totalitêre onderbou word misgekyk. Die ANC se sosialisme is in wese deel van die linkse stryd om gelyke uitkomste ten koste van vryheid van indiwidue, die privaat sektor, staats- en onafhanklike instellings, die media, kultuurgemeenskappe en die burgerlike samelewing. Dis tyd dat almal besef dat almal se vryheid in gedrang is: Hulle het eers vir die boere gekom, maar ek het nie omgegee nie, want ek is nie ŉ boer nie. Toe het hulle vir wit en bruin mense se werk gekom, maar ek het nie omgegee nie, want my werk was nog veilig. Toe het hulle vir die besighede gekom, maar ek het nie omgegee nie, want myne was nie geraak nie. Toe het hulle vir Afrikaners se grondwetlike menseregte gekom, maar ek het nie beswaar gehad nie, want dis nie vir my belangrik nie. Toe het hulle vir die Afrikaanse universiteite gekom, maar ek het nie beswaar gehad nie, want ek het Engels verkies. Toe het hulle vir eiendomsreg gekom, maar ek nie beswaar gehad nie, want dit sou nie my eiendom raak nie. Uiteindelik het hulle vir die regbank, die media, en die burgerlike samelewing gekom, maar ek het steeds gegaap of geslaap. Toe kom hulle vir my, maar daar was niemand oor om my te help nie. Daar is net een oplossing, en dit is dat alle voorstanders van vryheid moet saamstaan om mekaar se vryheid te verdedig. Die geskiedenis het immers bewys dat daar slegs twee keuses is, en dit is tussen vrye samelewings waar niemand gelyk is nie, en gelyke samelewings waar niemand vry is nie.