LitNet NeerlandiNet 2017-11-06
Daar kan weer aansoek gedoen word vir die Van Ewijck-Stigting se prestasieprys van R75 000. Dit is ’n prys vir bewese prestasies wat reeds gelewer is en verband hou met die doelstellings van die Stigting wat kulturele betrekkinge tussen Suid-Afrika en Nederland in die ruimste sin bevorder. Dit sluit alle vertakkinge van die kunste of wetenskap in.
Die Stigting is in Kaapstad gevestig en bevorder al vir ’n geruime tyd kulturele bande tussen Nederland en Suid-Afrika. Die trustfonds, in 1978 gestig deur Sippo Johan van Ewijck van de Bilt (1902–1979), het oor jare heen bestendig gegroei danksy goeie beleggings op die plaaslike aandelebeurs. Van Ewijck was ’n Nederlandse sakeman wat vir ongeveer 40 jaar afwisselend in Suid-Afrika en Nederland gewoon het. Hy het egter ’n besondere liefde vir Suid-Afrika gekoester. Hy en sy vrou, TT van Ewijck, was eienaars van oa die Binnehuis-winkels in Kaapstad en Somerset-Wes wat gehalte meubels verkoop het.
Die eerste vergadering van die Trustees van die Van Ewijck-Stigting is op 3 Maart 1980 gehou. By dié geleentheid was die volgende persone teenwoordig: HC Sandrock (voorsitter, prokureur en vriend van die Van Ewijcks), AA Van Ewijck, AJ Boëseken (bekende historikus), MA Bax-Botha (kultuurhistorikus) en Roy Pfeiffer (hoogleraar in Afrikaanse taalkunde). Die Raad van Trustees bestaan uit ’n aantal plaaslike Nederlands- en Afrikaanssprekende kundiges, onder andere Wium van Zyl, Chris van der Merwe, Peter Hesseling, Ronel Foster, Sonja Loots, Mathilda Burden, Piet Westra, Gawie de la Bat en Andries Visagie.
Die egpaar Van Ewijck het ’n waardevolle versameling van blou-en-wit Oosterse porselein, Hollandse silwer-, koper- en glasware, en meubelstukke – waaronder ’n sewentiende-eeuse kussingkas – in Kaapstad opgebou. By die terugkeer van me Van Ewijck na Nederland in 1981, is hierdie versamelstukke aan die destydse Suid-Afrikaanse Kultuurhistoriese Museum (tans die Slawelosie en deel van die Iziko-Museums) geskenk. Van 1981 tot 2003 is dit in ’n ruim lokaal op die eerste vloer, bekend as die Hollandse Kamer of die Van Ewijck van de Bilt-Kamer, uitgestal.
Die fokusarea van die Stigting is veral die bewaring van die Nederlandse kultuurerfenis in Suid-Afrika; die bevordering van die belange van Nederlandse of Suid-Afrikaanse verenigings met doelstellings wat ooreenstem met dié van die Stigting; en die toekenning van beurse en stipendia aan Suid-Afrikaanse universiteite en tegnikons. Navorsers wat in ’n rigting studeer of werk wat ooreenstem met die uitgangspunte van die Stigting, kan ook in aanmerking kom vir befondsing. Daarby geniet behoeftige, bejaarde Nederlanders wat in Suid-Afrika woon, ook onderskraging van die Stigting.
Instellings en organisasies wat gereeld deur die Stigting ondersteun word, sluit in: die Nederlandse Bibliotheek in die SASNEV-gebou in Pinelands, die Maandblad Zuid-Afrika, die Stigting VOC, die Stichting Nederlandse School te Kaapstad en die Nederlandse komponent van die Afrikaanse Woordfees op Stellenbosch. Meer onlangse skenkings sluit in die Libertaskoor, die Tracing History Trust, die Kaapstadse Simfonie Orkes en die SA Instituut in Nederland. Die Afrikaanse leerstoel by die Vrije Universiteit van Amsterdam word deur die Stigting gesubsidieer. Vlugkoste word dikwels deur die Stiging gedra wanneer musici aan meesterklasse in Nederland gaan deelneem of wanneer navorsers na Nederland reis vir projeknavorsing. Ook die reiskoste van verskeie Nederlandse gassprekers op plaaslike konferensies is deur die Stigting betaal.
Hierdie opsomming is nie naastenby volledig nie, maar gee ’n indruk van die belangrike bydrae wat die Van Ewijck-Stiging die afgelope dekades gelewer het om die Nederlandse kulturele erfenis in Suid-Afrika te bewaar en te bevorder. Die werksaamhede van die Stigting is ’n huldeblyk aan die nagedagtenis van die Van Ewijcks wat met hulle visioenêre blik – en ruim erflating – alles moontlik gemaak het.
2017-11-06 at 21:25
Ek is n Taakonderwyser en digter wil Nederlands aanleer en wil graag 'n Nederlandse skool besoek.