Die oormatige eetlusmodel van verslawing is in 1985 deur professor Jim Orford ontwikkel om die heersende "siekte" -model van verslawing uit te daag. Hierdie model sluit die konsep van gedragsverslawing in, fokus op die sielkundige, eerder as die fisiologiese aspekte van hoe mense verslaaf raak aan stowwe, soos alkohol en heroïen , en ook op aktiwiteite soos dobbel en eet .
Hierdie artikel beskryf sommige van die belangrikste kenmerke van die model.
'N Proses wat ontwikkel
Volgens die model ontwikkel verslawing deur middel van 'n proses. Die eerste fase van hierdie proses is om die "appetitiewe" gedrag op te neem. Dit begin gewoonlik in die tienerjare, wanneer die meeste mense begin blootgestel word aan die aktiwiteite wat verslawend kan word, of in die geval van eet of oefening, meer keuse en outonomie begin kry oor wat hulle spandeer, en hoeveel tyd hulle spandeer dit. Of 'n jongmens die gedrag aanvaar of nie, hang af van hul persoonlikheid en hul omliggende omgewing, insluitend die mense en kultuur rondom hulle. Soos Orford dit beskryf, "Die opname van nuwe gedrag vind nie plaas in 'n sielkundige vakuum nie, maar as deel van 'n konstellasie van veranderende oortuigings, voorkeure en gewoontes."
Soos tieners volwassenes word, word baie van hulle versadig van verslawende gedrag, maar sommige doen nie.
Sodra mense opgetree het of verslawende gedrag probeer het, ontdek hulle dat hierdie gedrag kragtige "gemoedsveranderaars" is. Dit beteken dat wanneer die persoon betrokke is by die verslawende gedrag, hulle plesier of euforie ervaar. Deur verslawende gedrag kan mense hulself beter laat voel, ten minste gedurende die vroeë stadiums van die verslawing.
Dit kan in die vorm van die vermindering van spanning, die vermindering van selfbewustheid, die verwesenliking van positiewe verwagtinge wat hulle het oor hoe die gedrag hulle sal laat voel, positiewe emosies verhoog, en verminder of ontwyk van negatiewe emosies. Die stemmingsverbeteringsaspekte van die gedrag kan ook help om hul selfbeeld of sosiale beeld te versterk, en dit kan mense help om verlede trauma te hanteer, soos fisiese of seksuele misbruik.
Hierdie proses van stemming en gevoelens vind plaas in sosiale en kulturele situasies wat ook beïnvloed of die individu 'n verslawing ontwikkel. Die beskikbaarheid en bekostigbaarheid van stowwe en die gebruik daarvan deur vriende en familie bepaal sterk of mense verslawing sal ontwikkel, hoewel mense wat verslaaf raak, steeds geneig is om hul verslawing as hoofsaaklik 'n persoonlike keuse te beskou. Daar is baie studies wat toon dat die meeste mense aan sosiale norme voldoen en in hul verslawende gedrag gestop word en nie die patroon van oormatige gedrag ontwikkel nie, wat 'n minderheid mense so oormatig doen.
Sodra mense die gedrag aangepak het en ontdek, kan hulle dit gebruik om hulself beter te laat voel, samestellings ontwikkel tussen die gedrag en die gemoedstoestande en voel dat die persoon begeer.
Hierdie verenigings ontwikkel langs neurologiese, breinbane, en word outomaties. Leidrade wat die persoon herinner aan die gedrag, lei die begeerte, en dan die op soek na die gedrag.
Met verloop van tyd leer die individu om beter te assosieer met die verslawende gedrag. Dit is dalk nie eens akkuraat nie, maar mense wat verslaaf raak, skryf positiewe gevoelens met die gedrag meer en meer. Die verslaafde persoon bou 'n hele verduideliking in hul gedagtes oor hoe die gedrag hulle beter laat voel. Hulle glo dat die gedrag die sleutel is om goed te voel, ongeag hoe dit hulle werklik laat voel en die negatiewe gevolge wat volg.
Aanhegsel en Verbintenis
Met verloop van tyd word mense wat verslaaf raak meer en meer verbonde aan die verslawende gedrag, en meer en meer toegewyd aan die betrokkenheid van die gedrag. Hierdie hoër vlak van aanhegting kan lei tot nuwe maniere om die gedrag te betrek om die effekte te verhoog, soos dwelminspuiting, of binge-eet, wat lei tot die loslaat van die gewone beperkinge rondom die gedrag wat die meeste mense in beheer hou.
> Orford, J. Oormatige eetlus: 'n sielkundige siening van verslawings (tweede uitgawe). New York en Londen: Wiley. 2000.