Volgens die oorgeskrewe Griekse en Latynse manuskripte wat omtrent 'n duisend jaar oud geskat word en toegeskryf word aan Griekse geskiedkundiges, het Darius eers Mardonios in 492 v.C. oor 'n landroete na Europa gestuur om die Persiese houvas op Thrakië en Masedonië te verstewig na die Ioonse opstand dit verswak het.
Alhoewel dit suksesvol was het die grootste deel van die mag in 'n storm naby die Berg Athos omgekom en moes die oorblywende mag noodgedwonge na Asië terugkeer en het hulle verdere verliese op pad terug gely. In 490 v.C. is Datis en Artaphernes gestuur met 'n vloot om die Kyklade eilande in die middel van die Egeïese See te onderwerp om hulle te straf vir hul hulp aan die Ioonse opstand. 'n Beleg is om Eretria gehou en die stad het geval; die vloot het toe in Marathonbaai geland. Daar is hulle deur 'n kleiner mag van Athene en Plataia wat hoofsaaklik uit hopliete bestaan het. Die lang afstand wat deur die boodskapper afgelê is om die Spartane se hulp te ontbied het die inspirasie geword vir die maratonwedloop wat vir die eerste keer by die Olimpiese Spele van 1896 gehou is.
Herodotos maak nie 'n skatting van enige van die leërs nie. Hy sê bloot van die Persiese leër dat hulle 'n groot infanterie gehad het wat diggepak was. Onder antieke bronne het die digter Simonides, byna 'n tydgenoot, die mag op ongeveer 200 000 geskat; terwyl 'n latere skrywer, die Romein Cornelius Nepos die mag op 200 000 infanterie en 10 000 kavallerie geskat het, waarvan slegs 100 000 in die veldslag betrokke was, terwyl die oorblywende mag in skepe was en besig was om om Kaap Sounion te seil.
Die twee leërs het mekaar vreedsaam gekonfronteer in die hoop op gunstige verwikkelinge, met die Atheense leër wat geleidelik die afstand tussen die twee kampe verminder het, met pieke van skerpgemaakte stompe aan hul flanke om hulself teen kavallerie-aanvalle te beskerm. Aangesien tyd in die Atheners se guns gewerk het, was dit waarskynlik die Persiese leër wat besluit het om eerste tot aksie oor te gaan. 'n Gedeelte van die Persiese leër het saam met 'n deel van die vloot weggevaar om Athene vanaf die see aan te val. Die Atheners het agtergekom dat die Persiese kavallerie nie meer by die leër was nie en het hulle aangeval.
Die opstelling voor die geveg. Die Griekse linies (blou) is aan die vleuels versterk. Die afstand na die Persiese vloot het later in die geveg 'n groot rol gespeel.
Die Griekse vleuels (blou) omvou die Persiese flank (rooi) terwyl die strategies uitgedunde middel 'n deurbraak verhoed.
Die Griekse oorwinning oor die Perse wat op daardie tydstip baie dekades lank nie 'n nederlaag gelei het nie (behalwe in gevegte teen die Samagaetes en die Scythes) het groot kopsere vir die Perse veroorsaak. Dit het aan baie van die onderdrukte volke getoon dat die Perse kwesbaar was en het dit gelei tot baie opstande in die Persiese ryk en het dit etlike jare geneem om orde te herstel.
Die gesneuwelde Griekse soldate van Marathon is die spesiale eer betoon deurdat hulle op die slagveld begrawe is in plaas van die begraafplaas in Athene soos die gebruik was. Die graftombe is in die 1880's deur Duitse argeoloë uitgegrawe. Die span het egter nie die kundigheid gehad om 'n akkurate bepaling te maak van die hoeveelheid lyke wat in die tombe was nie. Hierdie span het ook 'n sloot uitgegrawe waar 'n groot aantal menslike gebeendere in ontdek is en wat geglo word die plek is waar die Persiese soldate begrawe is.