ANC: ‘Ons staan (en val) by ons leier’Gwede Mantashe president Jacob Zuma Foto: Vathiswa Ruselo via RDM Terwyl ek werk toe ry, tref die reklamebord my met die slagspreuk “ANC-NUK besluit om by Zuma te staan” (heeltemal te verwagte). Sekretaris-generaal Gwede Mantashe verklaar dat die ANC gesamentlik verantwoordelikheid aanvaar vir die afname in kiesersteun vir die ANC. Dit behoort hulle dan ook te doen. Zuma die skaakspeler het hul name deur die modder gesleep. Dit is hierdie Faustiese verbond wat die beweging aan die gang hou. Dat pres. Mbeki so maklik uit sy amp onthef kon word, en nie Zuma nie, bied uitstekende stof vir ’n PhD-tesis. Maar Zuma het dít waarin die ANC-elitekern so sleg gevaar het met groot welslae omgekeer. Hy hou die parlement onder sy duim – almal “ja-baas-boeties” – wat selfs bereid is om die selseine af te skakel as onwenslike optrede teenoor die president losbars, en verslap nie sy beheer nie. Zuma het die Oos-Kaap met KwaZulu-Natal as die ANC-vesting vervang; en hy het genoeg sakelui wat hom steun en as geleistrome vir tenders en allerlei soorte aankopetransaksies optree. In die maand wat aan vroue gewy word, en met die MIV-statistieke steeds so erg soos ’n dekade gelede, ondanks minister Motsoaledi se manhaftige pogings om dit uit te wis, is pres. Zuma sowaar betrokke by ’n seremonie waartydens koning Mswati hom vereer met die geskenk van ’n maagd. Hoe walglik! Ek gee nie om of dit ’n onskendbaar gewyde gebruik is of nie, dit verneder en skaad jong vroue in die 21ste eeu en is ’n gebruik wat afgeskaf moet word. Die reklamebord “Die ANC staan by Jacob Zuma” herinner my aan die tyd toe dr. Allan Boesak beskuldig is van ’n affair met sy eerste slagoffer. Die UDF-leiers was in sy huis, oorywerig besig om plakkate en T-hemde gereed te kry met die verklaring daarop gedruk, “Ons staan by ons leier”, toe my man droogweg opmerk, “Terwyl hulle met hul minnaresse lê!” Hoofsaak hiervan was en bly, die ANC staan by sy leiers, ongeag wat ook al gebeur, en hierdie begrip van gesamentlike verantwoordelikheid is so ’n Stalinistiese woord wat elkeen in daardie groot spreekkoor van blaam vryspreek. Net omdat die ANC steeds meer as 50% van die stem het, voel die party hy het darem goed genoeg gewen, en dat hy nog baie kan doen om sy vorige glorie te herwin. Dat pres. Zuma nie eens aanspreeklikheid oorweeg nie, toon net hoe onbevoeg enigeen in daardie party is om die Gordiaanse knoop van solidariteit deur te hak, wat tans bymekaargehou word deur die snelgroeiende dinastie, hoof van AU, Nkosazana Zuma, en Zuma se vroue en kinders… baie van hulle betrokke by allerlei soorte transaksies met hoogs bedenklike sakelui. Om die ANC se onthalwe, wens ek die party wil sulke idiotiese, Stalinistiese taal oor die nasionale demokratiese rewolusie, grondbesetting, gratis universiteitsonderrig en die grootskaalse maatskaplike welsynstoelaag nou staak. Sulke beloftes skep net ’n meer plofbare samelewing, gewoond aan ’n ons-is-geregtig-op-alles-staat. En die president misluk klaaglik om daardie mense aan te moedig om met die regering saam te werk om ’n beter Suid-Arika te bou. Die aanspraakstaat verslind homself onvermydelik, soos gestaaf deur skoolkinders wat aangehits is deur ouers om ’n skool in Rustenburg af te brand, net omdat dit, soos hulle sê, “die enigste manier is om die regering se aandag te kry”. Die ANC is geweeg en te lig bevind. Dis tyd vir ’n nuwe sosiopolitieke en ekonomiese bestel. Wie is dapper genoeg om lewe daaraan te skenk?