Nuuskommentaar: ‘Wat rook jy?’President Jacob Zuma aan die lag tydens ‘n vorige geleentheid in die Nasionale Vergadering. Foto: Nardus Engelbrecht/SAPA “Wat rook jy?” wil een kommentaarskrywer by ’n nuuskommentaar van ’n ander weet. Hy soek ook van daai goed sodat hy ’n meer idilliese Suid-Afrika kan raaksien en beleef. Kru, maar ’n verwoording wat pas by die era van fopnuus en ontkenning wat mense se logiese denke nou gereeld maan toe stuur. Sonder om op die meriete van die geval hierbo in te gaan; dit is inderdaad skreiend tot watter mate sommige lesers in hul kommentaar die kluts kan kwytraak, en dikwels in die proses ander wat werklik goeie, beredeneerde kommentaar lewer, vanuit ’n onkantposisie plettervat. Wie het nou eintlik snaakse goed loop rook? As die ANC met sy koppestamp met Jacob Zuma vir iets gesorg het, was dit dat daar in die warboel van bontpratery ruimte geskep is dat al wat leef ’n opinie oor die saak kan hê. Zuma self probeer om in die doolhof van die Reg – grondwetlikheid, gemene reg, wette wat gemaak is, internasionale reg, en selfs hier en daar die tradisionele reg – op hoogs tegniese punte sy dag in die hof vry te spring. Maar dis ’n baie duur opsie, wat natuurlik nie ’n probleem is as die belastingbetalers daarvoor instaan nie. As die howe egter nou al plek-plek die kostes aan hom in sy persoonlike hoedanigheid begin toestaan, kan dit ’n gesonde neseier verwoes. G’n wonder nie hy soek nou, na berig word, eers waarborge hieroor voor hy bedank. Juridiese akrobasie en die rek en rek van regstegniese kwessies bied ook waarborge dat regskostes enorm kan raak. En Zuma kom nie alleen nie. Hy wil daardie beskerming aan sy harem en kinders herskryf hê. Die kuns om die land in onsekerheid te dompel en die kiesers aan onsekerhede te onderwerp het ook ’n prys, soos die rand wat weer verswak het terwyl daar dié keer eers gewag word om te sien of Zuma werklik gaan bedank. Zuma kry darem erkenning vir die feit dat hy rubriekskrywers en ander toegelaat het om byna enigiets oor hom te skryf. Dit was nie altyd so nie en hy het vroeër lastersake probeer maak. ’n Verbyganger wat sy konvooi met ’n “vingerwysing” begroet het, is opgepik en redelik gekarnuffel. Trouens, daar was ’n tyd toe van sy voorste ondersteuners, soos dr. Blade Nzimande, wetgewing voorgestel het om dit strafbaar te maak om die president te beledig. ’n Paar jaar later was hy op die voorpunt om Zuma met die teerkwas by te dam. Laat ons hoop dat die politieke lig voor sononder vandag nog helder sal skyn, en ons dadelik kan begin voorberei op die toekoms.