Departement voer nie mandaat uit, moet herbesin oor plaasdamme | Agri
Agri Wes-Kaap is verstom oor die Departement van Water en Sanitasie se opmerking dat produsente die Wes-Kaap se waterkrisis vererger.
Mnr Carl Opperman, uitvoerende hoof van Agri Wes-Kaap, sê die Departement soek nog altyd na redes omdat hulle nie hulle mandaat uitvoer nie.
“Die Departement weet reeds van 2006/07 dat daar ná 2014 moeilikheid met watertekorte sou wees, en steeds het die land nie ‘n waterplan wat uitgerol kan word nie. Toegeslikte kanale het veroorsaak dat water wat na die Voëlvleidam moes loop, verby die dam in die see geloop het.
“Wes-Kaapse landbouprodusente produseer 50% van die land se landbou-uitvoere. Dit sorg vir buitelandse valuta wat die land juis bitter nodig het. Ons is van die grootste werkverskaffers in primêre landbou, om nie te praat van die waardeketting in landbou wat ’n nóg groter werkverskaffer is nie.
“Waterwese moet besef mens kry nie net kos op ’n supermark se rak nie. Produkte kom van ’n produsent af. Die departement voer nie sy mandaat uit om goedkoop, volhoubare water te voorsien nie.”
Mnr Opperman sê produsente wat water in tye van surplus op hulle plase wil opgaar, wag jare voordat ‘n lisensie vir die bou van ‘n opgaardam uiteindelik uitgereik word.
In terme van die nuwe Waterwet wat op 1 Oktober 1998 in werking getree het, moes Bestuursagentskappe in nege opvangsgebiede gevestig word om hierdie lisensie-aansoeke te hanteer. Negentien jaar later is daar slegs twee in plek: die Breede-Gouritz Bestuursagentskap in die Wes-Kaap en die Inkomati-agentskap in Mpumalanga. Die eerste lisensie in die Wes-Kaap is eers 14 jaar na die inwerkingtreding van die wet uitgereik. Die proses sloer, daar is geen terugvoer van die Departement nie en die lisensies vat jare om die lig te sien.
Voorts moet ‘n lisensie-aansoek vergesel wees van ‘n omgewingsimpakstudie wat deur die Departement van Omgewingsake goedgekeur moet wees. Dit kos produsente honderdduisende rande. Hierdie vele beperkings laat die landbou nie toe om na homself te kyk nie. Die Minister gaan dringend moet toesien dat funksionele bestuursagentskappe met delegasies en kundige personeel in plek kom om lisensie-aansoeke te hanteer. Die Departement gaan moet herbesin oor hul beleid wat die bou van nuwe opgaardamme op plase belemmer en die reels moet verander om meer damme op plase toe te laat.
Produsente in die Wes-Kaap is lankal besig om by veranderende toestande aan te pas deur beskikbare nuwe tegnologie aan te wend om dieselfde hoeveelheid water meer doeltreffend te gebruik.