Kovsies-taalbeleid: ‘Geweld en segregasie redes om Afrikaans af te skaf’Universiteit van die Vrystaat. Foto: UV, Facebook Adv. Jeremy Gauntlett, het namens die UV in die saak, aangevoer die instelling se besluit om ŉ nuwe taalbeleid in werking te stel wat Afrikaans uitrangeer, nie finansieel van aard is nie, maar omdat Afrikaans tot segregasie lei. Alana Bailey, adjunk uitvoerende hoof van AfriForum, wat die saak bywoon, het gesê geen reg kan bevorder word deur ŉ ander reg weg te neem nie. Die Grondwet maak voorsiening vir moedertaalonderrig waar dit prakties moontlik en uitvoerbaar is. “Die UV bied parallelmedium-onderrig aan en geen student word van ŉ studiegeleentheid ontneem omdat ŉ ander student se reg tot Afrikaanse moedertaalonderrig gerespekteer word nie. As besluite in die land deur geweldsdreigemente gedryf word, kan ons nie langer voorgee ons is ŉ demokrasie nie.” Johan Kruger, adjunkhoof van Solidariteit, meen die UV-bestuur gee in wese toe geweld troef die Grondwet. “Die feit dat Afrikaans hier prakties aangebied word, soos in die Grondwet bedoel, moet buig voor anargie. Dis ŉ politieke spel vermom as ŉ taalkwessie.” Adv. Johan du Toit, namens AfriForum, AfriForum Jeug en Solidariteit, het in sy betoog die grondwetlike reg volgens art 29 (2), om voort te gaan met onderrig in ŉ taal wat reeds aangebied word, beklemtoon. Hy het ook op prosedurele afwykings gewys toe die UV die nuwe beleid aanvaar het. Die nuwe beleid behels onderrig moet van 2017 af net in Engels aangebied word. Du Toit het verwys na vyftien geleenthede voor 4 Desember 2015 se raadsvergadering oor die taalbeleid, waar verskeie kundiges, soos dosente, senaatslede en raadslede, die UV-bestuur gewaarsku het ŉ eentalige Engelse beleid skep risiko’s. Dit is onder meer ongrondwetlik, kom neer op taalregteskending en dit het koste-implikasies vir die universiteit en sal ŉ verlies aan steun veroorsaak. Du Toit het ook aangevoer die nuwe taalbeleid kom nie net neer op diskriminasie teen huidige studente nie, maar ook teen toekomstige studente. Hy het voorts gesê skoliere wat in hul moedertaal leer, het ook die reg om te weet hul taalregte is veilig. Adv. Jan Heunis, namens vriende van die hof, wat Fedsas, die SAOU en die Afrikaanse Taalraad (ATR) insluit, het aangevoer die grondwet kwalifiseer ingevolge art 29 (2) nie dat ŉ taal soos Engels meer reg het weens “internasionaliteit” of die toegang wat dit bied tot loopbaangeleenthede nie. Dis nie ter sake wanneer dit by grondwetlike regte kom nie. Dit gaan oor die belang van moedertaalonderrig. Heunis het gesê dit is tragies dat die ander nege amptelike tale twee dekades agtergelaat is en dat die moedertaalsprekers daarvan nou gedwing is om in Afrikaans of Engels te studeer. Sou almal egter kies om in Engels te studeer, verminder dit egter nie die reg van Afrikaanssprekendes om in Afrikaans te studeer nie. Heunis het voorts gesê die UV het getransformeer en is nie meer eksklusief Afrikaans nie. Die instelling het aan die uitdagings van die dag gehoor gegee. “Ons vra nie vir die herinstelling van die verlede nie, maar vir Afrikaanse studente se reg om in Afrikaans te studeer.” Gauntlett het voorts gesê die UV se nuwe taalbeleid is nie die gevolg van geweldsdreigemente nie. Dit is ŉ oorvereenvoudiging van die saak. Volgens hom gaan dit oor segregasie. Klasse is geskei op grond van wit en swart en dit dra volgens die UV by tot polarisasie en geweld. Hy het gesê die UV se besluit is nie deur finansiële gronde gedryf om geld te spaar nie en dit was nooit eens die oorweging nie. Dit het egter onhoudbaar geword om met parallelmedium-onderrig voort te gaan. Gauntlett se argument was ook dat iets soos taal nie beskerm kan word omdat dit mooi en histories en kosbaar is nie. “Jongmense wil die taal hê wat die meeste moontlikhede bied, soos toegang tot werk. En dit is Engels. Studente kan steeds hul moedertaal tuis praat en dit koester,” het hy gesê. Uitspraak is voorbehou.