MAAK VIR MY 'N BYL deur sneeuwolf | Bydraes | Woes - Kreatiewe platform vir Afrikaans
Titel: MAAK VIR MY 'N BYL
Aantal woorde: 1330
Datum gepubliseer: 20 Apr 2011
Die lewe is nooit sonder vrae nie.
Daar is egter een groot vraag.
ŉ Vraag sonder antwoord.
Hoekom weet ander mense voordat jy weet?
Hoekom weet mense, maar hulle vertel jou nie.
Geheime? Klein geheimpies?
My Ouma is oorlede. Tragies oorlede.
Aan klein geheimpies.
Ek wil nie dood gaan nie. Nie een van die manne wil doodgaan nie.
Ons het egter ŉ geheim (Gehad?)
Hans Dons boer met ganse. Hy pluk ganse. Dons. Regte dons vir kussings, ‘duvets’, mediese matrasse, baie aanwendinge.
Hans Dons het ŉ seun. Ek het ook ŉ seun.
Die seuns se visie lê wyd. Baie wyd. Hulle het aspirasies. Toekoms visie. Hulle wil studeer. Nie hier nie. Ons Instellings se naam en roem val plat.
Die Politiek laat dit plat val.
Dit reën. Ek gaan brood koop by die Portugees. Die Portugees staan in die deur. Hy raas met ŉ swart jong man. Hy draai om en loop rasend terug in die winkel.
Ek vra die jong man:
“Ek soek die plastiek !”
“Ek loop by die Universaty. My boek word nat.”
Hy wys my die boek. Ek sien ŉ Croxly Exercise boek. Ek vat die boek. Daar is op ŉ paar bladsye geskribbel.
“Vir wat leer jy ?”
“B com. Auditor.”
“Hoeveel jaar is jy nou ?”
“ Second year.”
Ek gee hom sy boek terug. Ek skud net my kop.
My seun en Hans Dons se seun wil Engeland toe gaan. Hulle wil daar gaan studeer.
My seun gaan Ingenieurswese doen en Hans se seun gaan vir ‘Blacksmit’
Hulle het saam gebly. Goedkoop in ŉ gaatjie.
My seun studeer. Gert Dons studeer nie. Hy kom van die plaas af. Die stad het baie liggies. Die kroeë het genoeg bier. Die meisies het lang bene.
Hierdie dinge kos meer geld. Elke dan en wan skryf Gert vir sy pa:
“Liewe pa. Dit gaan goed. Die leerwerk is baie. Die kursus kos geld. Stuur nog geld, asseblief.”
Hans Dons stuur geld. Hy vertel my gereeld hoe duur is dit om ŉ ware ‘Blacksmit’ te word.
Gert het wel by die Tegniese Kollege ingeskryf. So nou en dan bietjie kennis in die werkswinkel opgedoen, maar meer uitgesien na die plesiertjies van die lewe.
My seun skryf vir my, ek vra hom hoe dit gaan met Gert Dons. Hy skinder by my. Gert studeer nie juis nie. Gert geniet die stadslewe
Hans kom kuier so nou en dan vir my. Dan gaan die gesprek na die seuns se kant toe. Dit is vir my ŉ moeilike situasie. ‘n Situasie waar ek van dinge weet maar ek kan nie vir Hans vertel nie.
Sien jy nou waarvan ek praat?
Ek weet van Gert waarvan hyself nie weet nie. Ek weet voordat hy weet. Om die waarheid te sê, al die manne weet wat Gert nie weet nie.
Ons is vriende. Ons is eintlik maats. Ons is egter ook maar net mense. Ons praat met mekaar. Ons vertel net nie vir Gert nie. Nie nou nie.
Op ŉ dag, nooi ek al die manne. Die seisoen was mooi. Die vrugte son ryp en vet geswel van die suiker. Die ketel het sy werk gedoen.
Dit is proe dag. Al die manne se tonge is lekker los. Hulle is vrolik. Dit is net Gert. Gert is nie baie lekker nie. Hy kyk sy beker net so aan, draai dit in die rondte om die mampoertjie bietjie suurstof te gee, en sluk net so bietjie vir bietjie.
Rooi Koos breek die ys:
“Willem, ek hoor jou seun is klaar met sy studies.”
“Ja Koos, hy kom huis toe. Hy het klaar ŉ werk hier gekry. Glo vir my, dit het my baie geld gekos.”
Ek sien Hans lig sy beker, gooi sy kop agter oor en ledig dit agter in sy keelgat. Hy vee sy mond met die rug hand af en sê:
“Ja, ek vir Gert ook maar laat kom. Ek kan nie meer by bly nie. Ek reken hy het nou genoeg geleer van yster.”
Tom Scrooge, suinige Tom sien ŉ opening:
“ Hans, wat is nou die eerste ding wat Gert vir jou moet maak wanneer hy hier aankom?”
“Tom, my byl is gedaan. Ek wil ŉ goeie byl hê. Gert moet dit vir my maak.”
Die manne kyk net só na mekaar, maar praat nie verder nie. Ek swaai die gesprek dadelik in ŉ ander rigting. Ons almal weet. Hier kom ŉ ding.
Hans Dons se oproep het ŉ geruis onder die manne veroorsaak. Hy het ons almal gebel en spoggerig genooi na die vertoning. Ons kan maar Saterdag kom bystaan en kyk hoe werk ŉ opgeleide ‘Blacksmit’. Gert gaan ons wys hoe word ŉ regte staal byl gemaak.
Ek is eerste daar. Hans staan by die vuur. In die vuur lê ŉ stuk yster. Die blaasbalk se vuur gloei witwarm. In sy hand het Hans die sestien pond hamer.
Die manne is almal daar. Hulle staan so in ŉ halfmaan. Almal is in spanning, afwagting om te sien hoe gaan Gert die byl maak.
Gert is groot meneer:
“Pa, sodra die yster so kersie rooi is, gaan ek dit op die aambeeld sit. Sien pa hierdie kolletjie, - hy wys so na die middel van die aambeeld - Dit is waar pa kyk en slaan. Presies net daar, Ek sal die yster hanteer en draai. Pa moet net slaan. Pa moenie speel nie. Pa moet hard slaan. Ek sal draai en swaai.”
Ek kyk so na Rooi Koos en knip oog vir hom. Ons weet almal, Hans Dons is nie juis fiks nie. Om met ganse te boer is nie eintlik werk nie. Hans is ook eintlik ŉ bier drinker. Sy oorhang pens wys dit.
Gert, groot doenerige Gert gee die woord:
“Raait pa, staan reg. Slaan nou net waar ek gewys het. Moenie ophou slaan nie, die yster word gou koud.”
Gert vat die twee lang tange, lig die rooiwarm yster uit die kole en hou dit op die aambeeld.
Hans trek weg. Hy lig die hamer hoog en slaan. Hans werk soos ŉ masjien. Hy slaan hou vir hou. Gert hou met die tange. Hy swaai en draai die yster op die aambeeld. Die blitsende yster vonke spat tot teen ons. Ons staan effe verder weg.
Die rooi van die yster verdwyn stadig. Gert sit dit terug in die vuur. Hans gooi nog ŉ klompie kole op die vuur, vat die lap en vee die sweet van sy voorkop af.
Die manne kyk vir mekaar.
Die yster is mooi reg. Gert vat met die tange en hou dit op die aambeeld. Hans lig die swaar hamer en slaat. Hans slaat raak. Gert draai en swaai.
Ons manne kyk. Ons sien die yster word platter. Gert swaai en draai. Hans se sweet val op die grond.
Ek hoor so ŉ ligte roggel uit Hans se bors. Ek weet. Die nikotien van die Boxer tabak wat hy rook, kom nou los.
“ Pa, “ en Gert hou sy hand op “ stop ŉ bietjie, eers weer warm maak.”
Ek kyk die yster só. Ek weet hoe lyk ŉ byl. Dit wat op die kole lê, lyk nie of dit in ŉ byl verander nie.
Die manne kyk vir mekaar. Ek weet. Hulle sien ook wat ek sien.
Hans sit op sy hoog stoeltjie. Sy hare is nat van die sweet. Sy bors beweeg op en af van die swaar asem haal.
Hans is te vrede. Sy seun is opgelei. Hy weet wat hy doen.
“Staan reg, pa, ons kom aan. Hy sal nou, nou vorm kry.”
Gert het die yster op die aambeeld. Die nuwe kole het gewerk. Die yster is mooi rooi . Hans slaan soos ŉ masjien. Die sweet spat tot teen ons. Gert draai en swaai.
Ons kyk. Ons sien. Die yster word platter en platter.
Ons sien ook, arme Hans raak klaar. Sy bors roggel. Sy arms word lam. Hy is papnat van die sweet.
Gert verhef sy stem:
“Pa, slaan pa, slaan harder.”
Hans slaan. Ek sien dit lyk of sy bene wil knak.
Gert is nou in ekstase:
“Pa, slaan die ding. Hel hom pa, dit lyk my hy wil ŉ graaf word!”
He he he, so blikslaerse byl wat wil graaf wees! Puik
8 jaar 7 maande 2 weke 6 dae oud
Maak my 'n byl
Jaaa! my kind , maak dan maar 'n graaf maar dit is 'n duur graaf die
8 jaar 7 maande 3 weke 7 ure oud
Die lewe Kinders Bejaardes Ouers Eg Suid Afrikaans Liggaamlik Politiek Universiteit vriende Mans Humor Fantasie