Die siklus sentreer random 'n sentrale persoon, 'n sentrale gedagte of tema. Daar is 'n sekere eenheid van onderwerp, gees, inspirasie. In 'n romansiklus tree die belangrikste personasies deurgaans in al die opeenvolgende romans op (vgl. SIKLUS IN DIE PROSA).
Lig 'n mens die enkelwerk uit sy sikliese verband, gaan sekere van hierdie betekenisnuanses verlore.
Binne die siklus is daar 'n gerigtheid van die verskillende dele op mekaar waardeur 'n ontwikkeling voltooi word. Die slotwerk van die siklus verwys die leser weer terug na die inleidingswerk, maar op so 'n wyse dat hy bewus is van die inmiddels voltooide ontwikkeling. Die ontwikkelingsgang voltrek hom dus as 'n sirkel.
Die poësiesiklus, in teenstelling met die prosasiklus, bied hom as geheel aan sy leser aan: die siklus in die poësie word as siklus gepubliseer terwyl die verskillende dele van 'n romansiklus publikasiegewys noodwendig uitmekaar lê – dikwels ver uit mekaar. By die verskyning van 'n roman sonder herkenbare voorganger is daar geen manier waarop die leser uit die werk self kan aflei dat dit die romanskrywer se bedoeling is om die roman mettertyd deel te laat uitmaak van 'n groter geheel (bv. 'n trilogie) nie. Die poësiesiklus is onmiddellik oorskoubaar; dit kom na die leser as een oorsigtelike tipografiese aanbod: gewoonlik is die verskillende gedigte in die siklus genommer, waardeur hulle opeenvolging in die tyd en hulle verbondenheid aan mekaar te kenne gegee word. Meestal word hulle ook deur 'n oorkoepelende titel as 'n eenheid saamgevoeg. Waar numerering ontbreek en die verskillende dele van die gedigtesiklus van eie titels voorsien is, kan die afsonderlike titels ook die betrokkenheid van die verskillende gedigte by mekaar te kenne gee. Die opeenvolging van die gedigte binne 'n gedigtesiklus is noodwendig verbonde aan die tydsverloop, deurdat die gedigte na mekaar gelees moet word. Hierdie natuurlike opeenvolging in die tyd – tipografies en deur die leesaksie bepaal – beteken nie dat die tydsverloop noodwendig in die siklus self ook die orde bepaal nie. Dit is dikwels die geval, maar nie altyd nie. As tydsverloop nie 'n struktuurmonument in 'n gedigtesiklus is nie, dan word die volgorde van die gedigte in die siklus, die sikliese verloop, die voltooiing van die sirkel, deur ander faktore bepaal. Dan kom formele samehange in die spel; die ontwikkeling is van 'n formele aard.
Tot dusver is die poësiesiklus in die algemeen omskryf. Daar word vervolgens kortliks na konkrete voorbeelde van siklusse gekyk voordat gepoog sal word om die begrip siklus op grond van bestudeerde siklusse te omskryf. Nijhoff se sonnettesiklus "Voor dag en dauw" is uniek daarin dat dit begelei word deur 'n ope brief aan die historikus Huizinga wat Nijhoff, soos reeds geblyk het, saam daarmee afgedruk wou hê.
Omdat hierdie ope brief aan Huizinga as teoretiese verantwoording 'n besondere lig werp op Nijhoff se "Voor dag en dauw"-siklus en op die siklus in die algemeen, word kortliks daarby stilgestaan. Verder word stilgestaan by die belangrikste voorbeelde van die siklus in die Afrikaanse poësie.