Vreugde van korte duur ná staatsgreep in Soedan | Maroela Media
Omar al-Basjir. (Foto: ANA)
Soedannese het 'n hoë prys betaal in die vorm van bloedvergieting en waagmoed vir die omverwerping van die Omar al-Basjir-regime tydens 'n militêre staatsgreep wat Donderdag in Soedan plaasgevind het.
Die ontsetelde president het in 1989 deur middel van 'n staatsgreep aan bewind gekom en het drie dekades lank Soedan met 'n ystervuis regeer. Basjir is uiteindelik verwyder ná maandelange teenregeringsprotesaksies, met die weermag wat hom die rug toegekeer en kant gekies het vir diegene wat hom uit die kussings wou lig.
Die weermag het in 'n verklaring wat op die televisie uitgesaai is 'n drie maande lange noodtoestand afgekondig. Daar is ook 'n militêre raad aangewys wat die magsoorgang in die volgende twee jaar sal bestuur.
Aktiviste dring egter daarop aan dat die weermag so gou moontlik die regeringsmag aan 'n burgerlike regering oorhandig. Dit veroorsaak vrese dat skermutselings opnuut tussen betogers en die weermag kan uitbreek aangesien opposisie-aktiviste die drie maande lange noodtoestand en planne vir 'n militêre oorgangsregering verwerp het.
Sudan Tribune berig ondanks die aanvanklike euforie oor Basjir se gedwonge bedanking, veral in die hoofstad Khartoem, is daar nou twyfel by opposisiemagte wat weier om met die weermag saam te werk. Gevolglik het betogings Donderdag voortgeduur.
Nadat Awad ibn Auf, minister van verdediging, gister amptelik op televisie die omverwerping van die vorige regering aangekondig het, het tienduisende gefrustreerde Soedannese die militêre staatsgreep as 'n klug bestempel en gesê dieselfde mense teen wie hulle in opstand is, dien op die sekuriteitskomitee.
Omar al-Degair, die leier van die opposisie, die Sudanese Congress Party (SCoP), het gesê sy party sal nie "die diefstal van die revolusie" toelaat nie en het sy teleurstelling in die gebeure uitgespreek. Hy het aangevoer die weermag se verklaring is niks meer nie as 'n poging om Basjir se regime te dupliseer.
Betogers naby die militêre hoofkwartiere in Khartoum, Soedan [9 April 2019]. (Foto: AP)
"Ons verwerp die samestelling van 'n militêre raad. Die leierskap van die gewapende magte moes ons gekontak het om ons siening te kry oor die toekoms van Soedan, maar hulle het hul besluit alleen geneem en daarom verwerp ons dit namens die mense van hierdie land en sal ons voortgaan om die strate in te vaar," het hy gesê.
Die Soedanse Professionele Vereniging, wat die protesaksies koördineer, het ook die minister van verdediging se verklaring verwerp en 'n beroep op betogers gedoen om voort te gaan met hul protesaksie totdat "wesenlike verandering" bereik is.
Amnestie Internasionaal het intussen ook die bekommernisse van die opposisie beaam. Kumi Naidoo, die organisasie se sekretaris-generaal, het gesê hoewel gister se gebeure in Soedan 'n wekroep vir wêreldleiers moet wees wat dink hulle kan burgers van basiese regte ontneem, is die organisasie bekommerd oor die reeks van noodmaatreëls wat nou aangekondig is.
"Soedan se militêre owerhede moet verseker dat noodwette nie gebruik word om mense se regte te ondermyn nie. Hulle moet eerder nou die aanval op menseregte wat Basjir se 30 jaar aan bewind gekenmerk het in die verlede laat," het Naidoo gesê.
"Die oorgangsowerhede moet al die nodige stappe doen om 'n vreedsame oorgang van mag in Soedan te verseker. Dit beteken om die reg tot uitdrukking en samekoms te respekteer en 'n einde te maak aan 'n era van bloedvergieting en onderdrukking in hierdie land."
Basjir, wat volgens die weermag "in 'n veilige plek in aanhouding is", word steeds deur die Internasionale Strafhof gesoek vir oorlogsmisdade en volksmoord.
Omar al-Basjir Soedan staatsgreep
WikiLeaks se Assange in Londen aangekeer
Hierdie diktatorskap en menseregte vergrype le nog vir ons ook voor. Die ANC regeer al 25 jaar en al waaroor hulle praat is die eiendom en besittings van die skrale minderheid in die land. Gee ons ook 25 jaar en ons sal ons eie welstand en toekoms verseker