Maskers kán risiko vir Covid-19 verminder – kennersCape Union Mart se fabriek wat ook nou lapmaskers vervaardig (Foto: Alan Winde, ANA) Aanvanklik is die gebruik van gesigmaskers onder die algemene publiek te midde van die Covid-19-pandemie afgeraai. Suid-Afrikaners word egter nou uit talle oorde aangemoedig om maskers te dra en lande wat die pandemie suksesvol hokgeslaan het, bewys dat maskers wel ŉ verskil maak. Die minister van gesondheid, Zweli Mkhezi, het Suid-Afrikaners die afgelope week aangemoedig om gesigmaskers te gebruik, selfs al is dit van lap gemaak. Hy het egter gesê dit moet as ŉ bykomende voorsorgmaatreël saam met goeie handhigiëne en ŉ veilige sosiale afstand gehandhaaf word. Maar is daar waarde in die gebruik van ŉ masker indien jy nie ŉ gesondheidswerker is nie? ŉ Onlangse artikel deur die Wêreld- Ekonomiese Forum tref ŉ vergelyking tussen die Westerse en Oosterse lande se gebruik van gesigmaskers tydens die Covid-19-pandemie. Voetgangers dra maskers om hul teen die nuwe virus te beskerm (Foto: Eugene Hoshiko, AP) Terwyl sleutelrolspelers in Westerse instellings soos die Sentrum vir die Voorkoming en Beheer van Siektes (CDC) en agentskappe vir openbare gesondheid sterk teenkanting getoon het vir die massagebruik van gesigmaskers, het lande soos China, Japan en Suid-Korea die algemene publiek se gebruik daarvan aangemoedig. Die VSA het tans reeds meer as 500 000 bevestigde Covid-19-gevalle terwyl Suid-Korea in die Ooste skraps oor die 10 000 bevestigde infeksies aangeteken het. Hoewel die huidige verskil in getalle van Covid-19-infeksies in onderskeidelik die Weste en Ooste nie alleen aan die gebruik van gesigmaskers toegeskryf kan word nie, is dit ŉ geldige argument vir die gebruik van gesigmaskers. Huidige inligting dui daarop dat die twee hoofbesmettingsmetodes van die Covid-19-virussiekte deur die oordra van respiratoriese ensieme (asemhalingsdruppels) en fisieke kontak plaasvind Keertan Dheda, hoof van die afdeling pulmonologie (kritieke sorg) en Departement Geneeskunde by die Universiteit van Kaapstad en Groote Schuur-hospitaal, sê die gebruik van gesigmaskers deur die publiek kan voordelig wees. “Maskers wat deur die publiek gedra word, kan die afset van druppels, wat deur hoes of nies vrygestel word, verminder. En dit verlaag die vervaardiging van kleiner partikels terwyl jy praat of asemhaal. Jo-Ann van Helpende Hand se Diamanttak, het al 476 maskers gemaak, steriel verpak en opgehang aan haar hek – vir mense om gratis te neem. (Foto: Verskaf deur Helpende Hand.) “Gegewe hierdie konteks bied gesigmaskers beskerming en trek die gemeenskap voordeel daaruit. Dit kan ook die draer van die gesigmasker teen blootstelling beskerm deur die inaseming van mikrodruppels, wat moontlik die virus bevat, te verminder.” Wêreldwyd asook plaaslik is ŉ beroep op die publiek gedoen om lapmaskers of tuisgemaakte maskers te gebruik. Dit is in ŉ poging om die noodsaaklike N95- en chirurgiese maskers vir nooddiens- en gesondheidswerkers te bewaar, het Mkhize gesê. Dheda meen dis ŉ goeie idee om ŉ lapmasker te dra terwyl jy tussen mense beweeg mits sekere voorwaardes soos ŉ veilige sosiale afstand en handhigiëne steeds gehandhaaf word. Hiermee saam waarsku hy teen die volgende: Die #Masks4All-veldtog is ŉ beweging wat tuisgemaakte maskers vir almal aanbeveel as kritiek noodsaaklike beskermingsmiddel teen Covid-19. Die veldtog moedig verbruikers aan om kontak te vermy met mense wat geen masker dra nie. Die organisasie beklemtoon indien jy ŉ masker dra, moet dit hanteer word asof dit besmet is en dus ontsmet word deur die masker in water te kook. #Masks4All meen ook ŉ stadiger asemhalingsritme dra by tot die doeltreffendheid van enige masker. Wanneer jy tuisgemaakte maskers maak, waarsku Dheda egter dat “’n meervuldige laag materiaal wat ŉ seël om jou mond, neus en ken vorm en wat agter jou kop en ore gebind kan word” nodig is om die verspreiding en besmetting van die koronavirus teen te werk. Volgens hom is alternatiewe doen-dit-self-maskers nie raadsaam nie omdat dit die risiko bevat vir deurdringbaarheid van besmette lug of nie die behoorlike en doeltreffende filtrering bied om mikrodruppels af te weer nie. Die Nasionale Instituut vir Oordraagbare Siektes in Suid-Afrika (Nios) gee ook riglyne vir die gebruik van lapmaskers.