Kom saam op God se pad - Dr Rassie Smit - Wapadrant
Kom saam op God se pad - Dr Rassie Smit
TEMA: DIE REGTE PAD
Jeremia 6:1-30 (lees net vers 9-23 voor)
TEKSVERSE: Jeremia 6:16-17
Ons weet almal wat 'n pad is. Dis 'n gedeelte wat "oopgemaak" is, sodat 'n mens redelik maklik daarin kan beweeg. Hier in ons omgewing is daar meestal teerpaaie en teerstrate, wat met groot grondverskuiwings- en ander masjiene en allerhande ingenieurstegnieke spesiaal gebou word sodat van groot vragmotors tot selfs fietse daarop kan ry. As jy êrens heen wil gaan, soek jy die regte pad en jy ry daarop om by jou bestemming uit te kom.
Maar daar is ander tipes paaie ook: grondpaaie, voetpaaie, wildpaadjies... Vandag se grondpaaie word met 'n padskraper geskraap, maar vroeër jare is dit maar so met die tyd saam oopgery met perde en osse.
In ons gemeente se naam "Wapadrant" is hier 'n duidelike verwysing na vroeër jare toe hier eintlik nog net bosse en plase was en daar nog met perde- en ossewaens transport gery is in die omgewing. As jy 'n bietjie hier in die woonbuurt Wapadrant rondry, sien jy straatname wat amper almal aan daardie tyd herinner:
Grondpaaie, voetpaaie en wildspaadjies is nie so gelyk of so groot soos 'n teerpad nie. Maar ook hierdie paadjies gaan êrens heen – dit help jou om makliker by 'n bepaalde bestemming uit te kom. Die van ons wat hou daarvan om in die veld te loop, weet goed dat jy altyd maar soek na die wildspaadjies – want jy loop heel gemaklik só deur die veld.
Maar nou is dit só dat 'n mens ook iets anders kan bedoel wanneer jy van 'n "pad" praat. In die meeste kulture is dit só (en so lees ons ook in die Bybel daarvan) dat "pad" ook kan verwys na die lewe. Ons noem dit 'n metafoor: dis 'n beeld wat gebruik word om die lewe te beskryf – hoe jy vorder, waarheen jy oppad is met jou lewe, wat met jou gebeur in die lewe, watter nuwe gebeure daar in jou lewe is.
Ons sal byvoorbeeld sê:
Hy is van die pad af...
Of: Hy is op die verkeerde pad...
Só praat ons dikwels van iets diepers in die lewe (eintlik die lewe self) wanneer ons praat van 'n "pad."
Nou is dit in ons teksgedeelte van vanoggend ook so dat Jeremia die woorde "kruispaaie", "ou paaie" en "die beste pad" gebruik vir iets anders as dit wat met voete uitgetrap, of geskraap word of met groot masjiene gemaak word.
1. Jeremia se boodskap
Jeremia het 'n baie moeilike tyd gehad as profeet van die Here. In die jaar 626 vC (sowat 40 jaar voordat Jerusalem uiteindelik ingeneem en verwoes is deur die weermag van koning Nebukadneser), het hy met sy werk begin. 'n Profeet se werk is om die woorde (die boodskap) van die Here aan die volk oor te dra. Op daardie stadium was net die stamme van Juda en Benjamin oor in Palestina. Die ander 10 stamme van Israel is reeds sowat 100 jaar vantevore deur die Assiriese weermag oorrompel en baie van hulle in ballingskap weggeneem Assirië toe.
Maar selfs hierdie traumatiese gebeure het nie inkeer by die oorblywendes gebring nie. En regdeur die boek Jeremia lees ons daarvan dat hulle hulle ore toedruk die oomblik wanneer Jeremia die boodskap van die Here begin oorvertel. Vir 40 jaar het hy alles probeer om hulle te waarsku:
Die oordeel van die Here is oppad!
Hou op met julle sondes!
Verander julle lewens!
Draai terug na die Here toe!
Anders gaan julle baie swaarkry op julle lewenspad hê!
Maar vir 40 jaar wou hulle nie hoor nie. En uiteindelik het al Jeremia se dreig-woorde waar geword.
Ons teksgedeelte val in die begin van Jeremia se optrede en prediking. Hy wys hulle sondes uit, hy waarsku, hy dreig, hy pleit... En in sy woorde hoor ons die Here self wat sê (6:16-17):
...Staan by die kruispaaie en kyk,
en vra na die ou paaie.
Vra watter pad die beste is en loop dit, dan sal julle rus vind.
Duidelik is daar on-rus in hulle harte. Diep hier binne weet hulle daar is fout! Hulle weet hulle is skuldig. En natuurlik sal 'n mens dan onrustig voel. (Soos wanneer jou pa jou roep en vra oor wat by dáárdie partytjie gebeur het – en jy maak asof jy niks verkeerd gedoen het nie, maar jy weet jy is skuldig soos môre heeldag!)
En kyk nou wat doen die Here: Hy gee raad. Hy praat mooi. Hy pleit deur Jeremia by sy volk.
Ja, hier is ook 'n ernstige dreigement in die gedeelte. Die Here hou nie geheim wat aangaan nie. In die eerste 15 verse spel Hy dit uit: as julle nie julle houding en julle lewens verander nie, gaan die vyand kom. Ek gaan hulle stuur om julle land te verwoes. Hulle gaan julle hoofstad Jerusalem uiteindelik omsingel, hulle gaan walle bou en oor die mure klim, en van die kinders tot die ou mense – almal – gaan aangeval word. Hulle is wrede soldate en spaar niemand nie – ook nie eens die profete en priesters is veilig nie!
In die laaste gedeelte (van 6:24-30) waarsku hy: dit gaan erg wees. Julle gaan bitterlik huil – maar dan is dit te laat!
Dis verskriklike woorde!
En dit kom van die Here self!
Maar eers pleit Hy.
Eers waarsku Hy.
Eers gee Hy kans om reg te maak.
Daar is nog tyd: draai om.
En wat maak die volk?
Hulle hou hulle doof. Hulle luister eerder vir hulle godsdiensleiers (die valse profete en priesters) wat hulle paai en sê:
Nee man, moenie bekommer nie!
Moet julle nie steur aan Jeremia nie.
Alles is reg..!
Die volk en hulle godsdiensleiers weet hulle is skuldig, maar hulle is hardkoppig. Hulle weier om te luister en te verander en reg te maak...Die eie ek het te groot, te belangrik geword...
Dink net hoe desperaat moes arme Jeremia nie geword het nie:
Maar kyk nou hulle reaksie (6:16):
Maar hulle het gesê: "Ons sal nie daardie pad loop nie."
Die goeie pad.
Die beste pad.
Die pad van die Here.
Die pad van gehoorsaamheid, van aanbidding voor die Here, van eerlikheid, van liefde en deernis onder mekaar – daardie pad wil hulle nie loop nie!
Ook nie as Jeremia nog dringender namens die Here sê (6:17):
Toe het Ek wagte oor julle aangestel en gesê:
Luister na die ramshoring!
Maar hulle het geantwoord:
"Ons sal nie luister nie."
Almal het geweet: as die ramshoring blaas, kom daar gevaar! Dit was die noodalarm van hulle tyd. As jy die deurdringende, skel klank van die ramshoring hoor, moet jy wakker wees. Dan moet jy alles doen wat jy kan om veilig te wees. Die ramshoring blaas nie sommer verniet nie!
Maar wat sê hulle – die volk van die Here?
"Ons sal nie daardie pad – die beste pad – loop nie."
2. Jeremia se boodskap vandag
Jeremia het die volk probeer oortuig om hulle te bekeer. Om om te draai van hulle verkeerde weë – en weer van vooraf die lewenspad saam met die Here te loop. Die pad van vroeër. Die beste pad. Anders kom die oordeel van die Here.
En nou moet ons dit sommer dadelik vir mekaar sê: wanneer ons teksgedeelte verwys na die ou paaie waarna gevra moet word, is hier nie 'n verwysing na 'n bepaalde datum in die geskiedenis of 'n spesifieke tydstip van vroeër nie. Die Hebreeuse woord wat hier vertaal is met "ou" is dieselfde woord wat gebruik word vir begrippe soos die ewigheid of 'n tydsduur wat lank is, of nie ophou nie. In die Hebreeuse taal en kultuur is daar 'n ander siening van tyd as wat ons vandag (of selfs die Grieke van 2000 jaar gelede) daaraan gekoppel het. Dit gaan meer oor die inhoud of die gebeure wat binne tyd afspeel, as 'n lineêre afgemete bepaling van tyd. In die Hebreeuse teks staan hier eintlik letterlik:
...vra na die ewige paaie
Of: ...vra na die paaie van diep kwaliteit
Hier is nie 'n hunkering na "die goeie ou dae" – so asof enige iets nuuts dan verkeerd sou wees nie. Dit gaan meer oor wat gebeur en wat jy doen terwyl jy op hierdie pad is, as wat dit gaan oor die presiese tydstip waarop hierdie pad ontstaan het.
Wat sou hierdie paaie of pad dan wees – die regte pad vir elke kind van die Here?
Die pad wat die Here wil hê sy volk saam met Hom moet loop.
Hy het nie sy volk (en onthou: ek en jy is ook deel van sy volk) maar sommer net gemaak nie. Hy het ons gemaak om met Hom te leef. Om ons lewe saam met Hom deur te bring. Om elke treë van ons lewenspad saam met Hom te loop.
En Hyself leer ons ook waar hierdie pad is. Wat hierdie pad beteken. En wat ons moet doen om hierdie pad te loop.
Die verwysing na die kruispaaie hier, is belangrik. Dit gaan saam met die werkwoorde: staan, kyk en vra. Hiermee leer die Here sy volk: daar is keuses. Daar is nie net een pad nie – daar is verskillende paaie. En Hy gee sy kinders elkeen die verantwoordelikheid om te kies. Ons is nie maar net bliksoldaatjies of rekenaarprogramme wat almal presies dieselfde dink en doen en sê nie. Want as dit so was, kon ons nie in 'n verhouding met Hom geleef het nie.
Nee, Hy het sy kinders elkeen uniek gemaak – met 'n ryke verskeidenheid van voorkomste, gedagtes en maniere van optree. En binne dit alles gee Hy die keuse: oorweeg en besluit. Maar doen dit alles só dat jy dit saam met die Here doen.
Ook vir elkeen van ons vandag geld hierdie opdrag: gaan staan vir 'n oomblik stil, kyk fyn wat in jou lewe aan die gebeur is en vra na die beste pad om te loop. (En dit is iets wat elke dag moet gebeur. Dit is nie eenmalig nie, dis 'n deurlopende proses!)
Natuurlik gebeur dit nie sonder die Here – of buite Hom om nie. Want dan sou niemand ooit die regte besluite kon neem en keuses kon maak nie. Sonder die Here is ons diepste gedagtes vol sonde en swakheid. Maar soos geen liefdevolle aardse pa dit kan nadoen nie, is die Here saam met ons hierin (ja, ook wanneer jy dink Hy sien of weet nie, is Hy nog steeds by jou!) Wanneer jy gaan stilstaan, doen jy dit in sy teenwoordigheid. Wanneer jy fyn ondersoek, doen jy dit met sy Woord as die lamp wat jou sintuie en diepste gedagtes rig en leer. Wanneer jy vra na die beste pad om te kies, vra jy Hom self.
En wat meer is: sowat 586 jaar nadat Jeremia se bedieningswerk opgehou het, is ons Here Jesus Christus gebore (vir ons vandag is dit meer as 2000 jaar gelede). Hy – die Seun van God, die Koning van die kerk – het mens geword om die pad oop te breek na my en jou se een-wees met God. Hy het dit kom moontlik maak dat ek en jy in die volste sin van die woord weer saam met God die beste pad van die lewe kan loop. Hy het die oordeel van die Here oor ons sondes gedra. Hy het ons nuut gemaak – waardig gemaak om kinders van die Here te mag wees. Deel van die huisgesin van die Here – in liefde en vrede.
Dis Hy wat ons troos in ons diepste on-rus. Dit is immers Hy wat gesê het (Mat. 11:28):
Kom na My toe, almal wat uitgeput en oorlaai is, en Ek sal julle rus gee...
Dit is Hy wat ons die nuwe lewenspad wys – want Hy is self hierdie lewenspad (Joh. 14:6-7):
Ek is die weg en die waarheid en die lewe. Niemand kom na die Vader toe behalwe deur My nie.
As julle My ken, sal julle my Vader ook ken. En van nou af ken julle Hom en sien julle Hom...
Om die beste pad te loop, is om een te wees met Jesus Christus. Om jouself oop te stel dat Hy deur sy Gees in jou woon, van jou totale lewe besit neem en jou nuut maak en alle besluite wat jy neem vorm en rig. Om só op hierdie lewenspad te loop dat Hy al meer en al duideliker ín jou sigbaar word.
Hy al groter. Jy al kleiner.
Sy wil al duideliker. Jou wil al hoe minder belangrik...
Vandag is 'n besondere dag vir Wapadrant gemeente. Vandag kom daar 'n nuwe verbintenis tot stand tussen die gemeente en sy nuwe predikant. Dit is nie só dat daar van vandag af 'n klomp nuwe dinge in die gemeente gaan gebeur nie. Daar gaan nie nou skielik 'n nuwe rigting ingeslaan word – 'n nuwe pad geloop word nie.
Tog moet die woorde van die Here vandag – net soos elke ander dag van my en jou lewe en van ons lewe as gemeente van die Here – ons van vooraf oproep en waarsku (6:16):
Vra watter pad die beste is en loop dit, dan sal julle rus vind...
Nie net vandag nie, maar elke dag van ons lewe moet ek en jy hierdie oproep gehoorsaam. En die beste pad saam met die Here loop.
En nie in die eerste plek sodat ek en jy darem rus in ons diepste binneste kan hê - en die oordeel van die Here darem kan vryspring nie. Nee, sodat ons elkeen as individue – en gesamentlik met ons gesinne en met mekaar as medegelowiges – die Here in dankbaarheid kan dien en eer en gehoorsaam. Sodat ons sy Naam kan laat skitter en klink tot in die uithoeke van die wêreld. En sodat ons sy teenwoordigheid sigbaar en voelbaar kan maak met ons hele lewe – waar ons ookal is.