Die term satura (Lat.: satira: 'n latere vorm van satura: 'n bonte mengelmoes, 'n deurmekaarspul), het oorspronklik na 'n Latynse poetiese vorm verwys waarvan Lucilius die pionier-digter was: 'n lang gedig wat dialoog bevat, geskryf in heksameters en waarin die swakhede en wanprakryke van die gemeenskap bespot word. In 'n sekere stadium in die ontwikkeling van die begrip het daar verwarring gekom tussen die Latynse vorm satura en die Griekse begrip satyros, wat daartoe gelei het dat die woord as satyra geskryf is en later in Engels satyre geword het. Hierdie etimologiese verwarring is in 1605 opgeklaar deur die Franse geleerde Isaac Casaubon.
Elk van hierdie omskrywings bevat 'n waarheid i.v.m. die literêre begrip satire en sy gevarieerde funksies. Johl (1988: 46) reduseer die verskillende satire-beskouings tot twee hoofkategorieë: "(a) die tradisionale siening dat satire hoofsaaklik aanvalsgerig is, en wel teen optredes, gewoontes en gebruike van die mens wat nie is wat hy behoort te wees nie; wat m.a.w. 'n standaard of morele norm impliseer waaraan die onbevredigende toedrag gemeet word ten einde 'n korrektiewe funksie te vervul; (b) Ulrich Gaier se siening van satire as militante woordkuns waarin sowel die outeur as die leser in verset kom teen 'n werklikheid wat hulle as bedreigend ervaar."
Die satirikus is 'n idealis: hy is skerp bewus van die diskrepansie tussen ideaal en werklikheid; die verskille wat daar bestaan tussen skyn en wese, tussen dit wat mense amptelik verteenwoordig en hoe hulle hulle gedra; die wanverhouding tussen woorde en dade. Hierdie teenstrydighede amuseer hom of maak hom woedend; daarom rig hy sy aggressie lynreg teen 'n onbevredigende toedrag en stel hy die ongerymdhede belaglik voor.
Die pessimistiese Juvenalis-tipe glo die bose is gewortel in die mens se aard en in die struktuur van die gemeenskap – niks kan dit genees nie; daarom verdien die mens slegs veragting; die satirikus skryf op onbarmhartige meedoënloos-onpersoonlike wyse oor hom; hy satiriseer lewende mense en die toon van sy satires is wrokkig; méér nog: deurtrek van blinde, bittere haat. Hy praat as ernstige moralis wat voel dat die wêreld ontwrig is, en sy satire is in die vorm van morele verontwaardiging, van protes. Sy oogmerk met sy soort satire is nie om te genees nie, maar te verwond, te straf, te vernietig. Daar is geen helende warmte in sy lag nie.
Hoewel die satire die bose kritiseer en wanprakryke aan die kaak stel, is die morele intensie nie die primêre aspek van hierdie kunsvorm nie. Die outeur se morele bewustheid word egter 'n komponent van sy tegniek. Die eintlike appèl wat die satire maak, soos enige ander woordkunswerk, lê in sy literêre meriete: die buitengewoon knap ontginning en ordening van die materiaal, die kundige hantering van tegniese middele, die verrassend oorspronklike perspektief op die bekende ... Nie wat gesê word nie, maar hoe dit gesê word, bepaal die appèl wat die satire op die leser/gehoor maak. Die satire is nie 'n *genre nie maar 'n literêre prosedure, nie 'n soort geskrif nie maar 'n wyse van skryf.