Gordhan-probleem laat Ramaphosa voor moeilike keusePravin Gordhan. Foto: Thobile Mathonsi/ANA Asof pres. Cyril Ramaphosa nie reeds genoeg probleme het nie, het die geval met Pravin Gordhan hom nou met ŉ reusagtige turksvy gekonfronteer om saam te val met die aankondiging van sy nuwe kabinet. Gordhan word wyd beskou as een van Ramaphosa se bekwaamste, hardwerkendste en lojaalste ministers, en hy is een van die bloedweinig in die huidige kabinet wat internasionaal aansien geniet. Boonop het hy ŉ uiters belangrike taak, naamlik om die land se mislukkende staatsbestuurde openbare ondernemings weer funksionerend en op die wenpad te kry. Maar hy het ŉ probleem wat maar nie wil weggaan nie en nou het die openbare beskermer, adv. Busisiwe Mkhwabane, ŉ bevinding daaroor teen hom gemaak wat Ramaphosa voor ŉ werklik moeilike keuse stel. Ter sprake is ŉ besluit wat Gordhan jare gelede geneem het rakende die vroeë uittrede van Ivan Pillay as adjunkkommissaris van die Suid-Afrikaanse Inkomstediens – klaarblyklik om gesondheidsredes. Pillay het egter kort daarna as adviseur weer sy verskyning gemaak, teen ŉ inkomste aanvullend tot sy ruim pensioen. Die openbare beskermer het bevind Gordhan het onregmatig opgetree. Gordhan stem nie saam nie en neem die kwessie nou op hersiening na die hooggeregshof, soos al meer mense doen as die openbare beskermer teen hulle ŉ bevinding maak. Dit is ŉ ingewikkelde kwessie en dis dalk ten beste dat die hof die finale arbiter daaroor word, want daar is duidelik meningsverskil tussen die hoëprofiel regslui en politici wat hul menings oor die saak lug. Die slaggat om te vermy is om betrokke te raak in ŉ stryery oor die persoonlikhede en motiewe van Gordhan en Mkhwebane en om deur die tersaaklike dokumentasie – nie die menings daaroor nie – te lees en tot ŉ eie gevolgtrekking te kom. Doen ŉ mens dit, is die kanse goed dat jou gevolgtrekking kan wees dat hierdie ietwat van ŉ grys gebied is, en ten beste (uit Gordhan se oogpunt) ŉ uiters ongemaklike situasie wat maar net nie wil weggaan nie. Oor die omvang van die probleem sal die hof beskik, maar dis miskien nie Gordhan se beste uur nie. Maar nou sit Ramaphosa met ŉ ander probleem, en dis baie pertinent uitgewys deur die EFF-leier, Julius Malema, toe hy gesê het as Ramaphosa nie vir Gordhan uitlaat uit sy kabinet nie, sal hy moeilik (eintlik nooit nie) enigiemand kan uitlaat wat deur die openbare beskermer skuldig bevind word en die saak op hersiening wil neem. Daar is dus ŉ beginsel ter sprake, en Ramaphosa is ŉ man wat aanvoer hy wil op en uit beginsel ŉ skoon kabinet daar stel. Dit is ŉ moeilike besluit waarvoor die president staan, maar niemand het ooit gesê dit gaan maklik wees nie.