Jy is so pas met kanker gediagnoseer: Wat nou? - WelstandWelstand
Tuis / Advies / Jy is so pas met kanker gediagnoseer: Wat nou?
Om die woord ‘kanker’ uit jou dokter se mond te hoor ontlok ’n onbeskryflike reaksie. Jy luister met ongeloof, ondervind skok en vrees, naarheid spoel oor jou, en soms voel dit of jou hart vir ’n oomblik ophou klop. Dit is alles normaal. Soms is jy in ’n dwaal en nie in staat om verder enige vrae te vra nie en as jy sou vra, luister jy nie regtig na die antwoord nie.
Ongelukkig gaan paniek en histerie jou nêrens bring nie. Wat jy nou moet doen, is om tot stilstand te kom en diep asem te haal – en beslis meer as een keer. Die enigste manier om hierdie reis aan te pak is om voor te gee dat jy in beheer is. Daarna gee jy een tree op ’n slag.
Een van die eerste dinge wat jy, as ’n nuwe kankerpasiënt, moet verstaan is dat daar geen nodigheid is om dadelik besluite te neem nie, so verduidelik prof. Carol Ann Benn, ’n chirurg met ’n besondere belangstelling in borskanker.
“Kanker is nie verkoue nie. Dit het nie gister verskyn nie en gaan ook nie môre verdwyn nie. Die gemiddelde verdubbeling van borskankerselle is byvoorbeeld 40 dae en dit is waarom daar nie iets soos ’n noodmastektomie is nie. Sodra die diagnose gemaak is, is daar geen haas nie so jy kan ’n paar dae neem om jou behandelingsopsies te ondersoek en selfs vir ’n tweede opinie te gaan. Dit is verbasend dat pasiënte te bang is om dit te doen en tog is dit noodsaaklik om te weet jy is in die beste hande. Noem dit aan jou dokter dat jy vir ’n tweede opinie gaan en moet dit nie met die volgende dokter bespreek nie, anders is dit nie ’n ware tweede opinie nie.”
Prof. Benn stel voordat jy altyd iemand saamneem wanneer jy die dokter besoek om jou oë en ore te wees en die antwoorde op jou vrae neer te skryf.
“Wanneer jy voor sulke nuus te staan kom, neem jy minder as 25% van die inligting wat vir jou gegee word in. Moenie bang wees om te vra dat die dokter weer verduidelik as jy sekere dinge nie verstaan nie. Dit is jou liggaam en jou lewe en daarom moet jy nie ophou vrae vra oor die voorgestelde prosedure, hoeveel keer die dokter al die prosedure gedoen het en wat die moontlike komplikasies kan wees nie. Praat met ander pasiënte wat deur die dokter van jou keuse behandel is en moet nooit lewensveranderende besluite maak voor jy nie al die inligting het nie.”
Hierdie is ’n spanpoging
Onthou, dis ’n spanpoging! ’n Span kan ’n probleem van verskillende kante benader en verseker dat daar altyd ’n oplossing is.
Volgens prof. Benn moet kankerbehandeling nooit ’n een-grootte-pas-almal-opsie wees nie.
“Terwyl daar sekere basiese behandelings is waarby streng gebly moet word – soos chemoterapie, bestralingsterapie en die verskillende chirurgiese opsies wat beskikbaar is – moet behandeling altyd volgens die individu aangepas word. Dit is waarom dit vir die dokter belangrik is om na jou te luister en jou liggaamlike en geestelike toestand te verstaan. Met ander woorde, die grootte van jou gewas, die tipe kanker en die posisie van die gewas is net so belangrik as jou algemene gesondheid en geestestoestand wanneer dit by behandeling kom.
Om vir ’n dag of twee te wag terwyl seker opsies oorweeg word, sal jou in ’n mate gemoedsrus gee, maar sal ook verseker dat jy die beste moontlike kankerbehandeling en versorging ontvang.”
Belangrike vrae om nou aan jou dokter te vra
Het ek ’n keuse van behandelings?
Hoeveel tyd het ek om hieroor te dink?
Watter behandeling sou hy dink is vir my die beste?
Hoe lank sal ek behandeling ontvang?
Wat sal die koste van die behandeling beloop, onder andere medikasie, chirurgie ens. en word dit deur my mediese fonds gedek?
Is daar enigiets wat ek kan doen, voor, gedurende of na my behandeling om te help met die herstelproses?
Watter inligting is beskikbaar oor my kanker en die behandeling, bv. boeke, webtuistes ens?
Is daar enige iemand met wie ek kan praat wat hierdie behandeling ondergaan het?
Is daar enige ondersteuningsgroepe wat ek en my familie kan help om hierdie siekte te hanteer?