PressReader - Beeld: 2016-05-25 - Par­le­ment sê ja vir wy­si­gings aan ho­ër on­der­wys
Par­le­ment sê ja vir wy­si­gings aan ho­ër on­der­wys
Beeld - 2016-05-25 - Sake Nuus - A­li­ces­ti­ne Oc­to­ber
Kaap­stad. – Die Wy­si­gings­wets­ont­werp op Ho­ër On­der­wys is gis­ter met 199 stem­me teen 5 aan­vaar on­danks teen­kan­ting uit op­po­si­sie­ge­le­de­re.
Die wets­ont­werp kom tel­kens on­der skoot weens die mag­te wat dit dr. Bla­de N­zi­man­de as mi­nis­ter van ho­ër on­der­wys en op­lei­ding gee om by u­ni­ver­si­tei­te in te gryp.
ANC-LP’s het luid ge­juig toe die ad­junk­spea­ker aan­kon­dig dat die wets­ont­werp nou na die Na­si­o­na­le Raad van Pro­vin­sies ver­wys sal word.
N­zi­man­de was nie ten ty­de van die de­bat teen­woor­dig nie.
In­ge­vol­ge die wets­ont­werp kan die mi­nis­ter een­sy­dig trans­for­ma­sie­tei­kens stel en selfs staat­sub­si­dies weer­hou as tei­kens vol­gens hom nie be­reik word nie. Hy sal ook ’n u­ni­ver­si­teit se taal­be­leid kan be­paal.
M­du­du­zi Ma­na­na, ad­junk­mi­nis­ter van ho­ër on­der­wys en op­lei­ding, het weer vre­se dat in- sti­tu­si­o­ne­le ou­to­no­mi­teit met die wets­wy­si­gings be­perk kan word, pro­beer be­sweer.
“Die in­te­gri­teit van ho­ëron­der­wys­in­stel­lings sal be­houe bly. U­ni­ver­si­teits­ra­de is steeds u­ni­ver­si­tei­te se die hoog­ste be­stuur­struk­tu­re. Die in­stel­lings se ver­ant­woord­baar­heid word bloot ver­sterk en waar ge­vaar­lig­te flik­ker oor die be­stuur, sal dit vroe­ër ge­ï­den­ti­fi­seer kan word.”
Maar op­po­si­sie-LP’s, soos prof. Be­lin­da Boz­zo­li (DA), het ge- maan dat u­ni­ver­si­tei­te toe­ne­mend soos “ho­ër­sko­le of ho­ë­vlak- teg­nie­se kol­le­ges” sal word.
Sy het LP’s her­in­ner dat u­ni­ver­si­tei­te net tot hul reg kan kom wan­neer hul­le hul sa­ke on­af­hank­lik en son­der in­men­ging kan be­dryf.
Vol­gens haar be­te­ken die wets­ont­werp dat die mi­nis­ter nou kan in­gryp wan­neer hy “re­de het om te glo” in­gry­ping is no­dig eer­der as kon­kre­te be­wy­se dat dit nood­saak­lik is.
“Die lang­ter­myn­ska­de wat die wets­ont­werp kan aan­rig, sal moei­lik wees om nou te be­paal, maar ná 17 jaar se re­ge­rings­be­heer is dit moont­lik dat daar geen on­af­hank­li­ke u­ni­ver­si­teit meer sal wees nie.”
Adv. An­ton Al­berts (VF Plus) het ge­sê die ANC is be­sig om “sy so­ge­naam­de na­si­o­na­le de­mo­kra­tie­se re­vo­lu­sie te ge­bruik om Suid-A­fri­ka te om­vorm in ’n kom­mu­nis­tie­se staat waar hy al­le mag en be­heer het son­der e­ni­ge plek vir min­der­he­de”.
“Die ko­de­naam daar­voor is trans­for­ma­sie.”
Al­berts het ge­sê dit word dui­de­lik dat die ANC ho­ër on­der­wys as nog ’n mags­ba­sis be­skou waar hy be­heer kan uit­oe­fen.
“Die doel van die Wy­si­gings­wets­ont­werp op Ho­ër On­der­wys is om die mag­te van ho­ër on­der­wys­in­stel­lings weg te neem en aan die mi­nis­ter oor te dra – wat hom in staat sal stel om sy trans­for­ma­sie­plan­ne uit te voer en stel­sels in te stel om sy eie a­gen­da te be­vor­der.”
M­du­du­zi Ma­na­na, ad­junk­mi­nis­ter van ho­ër on­der­wys en op­lei­ding.