Kopseer oor verskeie top-regeringspostePres. Cyril Ramaphosa. (Foto: Elmond Jiyane/GCIS) Dit dreun in die ANC soos die groot kanonne wat met gebrekkige integriteit verbind word, die een ná die ander val – en die gevolge is moeilik te voorspel. Vier groot seders het vandeesweek geval en oor ŉ vyfde se lot heers verwarring. Verskeie ander is onseker oor hul toekoms. Met oudministers Malusi Gigaba en Nomvula Mokonyane en die voormalige speaker van die Nasionale Vergadering, Baleka Mbete, wat almal hul benoemings as parlementslede afgewys het, het pres. Cyril Ramaphosa se belofte van ŉ skoon kabinet heelwat nader aan die werklikheidsfeer beweeg. Die werk van die ANC se integriteitskomitee geniet nou groot aandag. Hulle het vraagtekens laat hang oor 23 ANC-lede wat deur die party op lyste vir openbare verteenwoordigers benoem is. Een daarvan is die oudminister van polisie, Fikile Mbalula, wat wel vandeesweek as parlementslid ingehuldig is. Nog een is adj.pres. David Mabuza, wat om daardie rede gevra het om nie ingehuldig te word tot sy naam skoon is nie. Mabuza het nou tot die aanval oorgegaan en die integriteitskomitee uitgedaag om hom van enige tersaaklike misdrywe aan te kla voor die kabinet saamgestel word, of om hul besware teen hom te laat staan. Mabuza het nog deurgaans volgehou hy sal uiteindelik adjunkpresident wees – die vraag is net wanneer. Die adjunkpresident is nie Ramaphosa se enigste kopseer nie. Hy sal byvoorbeeld moet besluit wat om te doen oor die politieke toekoms van een van sy groot teenstanders, die minister van vrouesake in die presidensie en leier van die ANC-vroueliga, Bathabile Dlamini. Die grootste vraagteken wat die kabinet betref, hang oor die sleutelportefeulje finansies. Die huidige minister, Tito Mboweni, is bekwaam, maar ongewild in baie dele van die ANC én die drievoudige regerende alliansie, wat die SAKP en Cosatu insluit. Mboweni lyk boonop nie altyd ewe lus vir die pos nie. As hy beskikbaar is, sal hy waarskynlik behou word, met die voormalige Gautengse LUR Barbara Creecy as sy adjunk. As hy nié ŉ opsie is nie, is Ramaphosa in tamatiestraat. Hy is onder baie druk om ŉ swart (dus nie wit, bruin of ŉ Indiër nie) minister van finansies aan te stel, maar buiten Mboweni is sy opsies yl. Die huidige adjunk, Mondli Gungubele, is nie regtig opgewasse nie en die ander ekonomiese portefeuljes word gevul deur Ebrahim Patel (ekonomiese ontwikkeling en ŉ bruin man), Pravin Gordhan (openbare ondernemings en ŉ Indiër) en dr. Rob Davies (handel en nywerheid, ŉ wit man). Indien Mboweni nie beskikbaar is nie, het Ramaphosa ook die opsie om ŉ minister van finansies van buite die parlement aan te stel, soos oudpres. Nelson Mandela met die bankier Chris Liebenberg gedoen het.