Impak van Wes-Kaapse droogte ‘erger as verwag’Foto: Skymetweather.com Die landbousektor in die Wes-Kaap sal ŉ ekonomiese knou van meer as R5 miljard weg hê weens die impak van die droogte in die provinsie. Dit is volgens Alan Winde, die LUR vir ekonomiese geleenthede. Winde het uit ŉ onlangse verslag aangehaal van die departement van landbou, wat in samewerking met die Buro vir Voedsel- en Landboubeleid gedoen is, waarin daar beraam word dat die impak van die droogte op die provinsie se bruto toegevoegde waarde (GVA) R5,9 miljard sal wees. Dit is verteenwoordigend van ŉ produksiedaling van ongeveer 20%. Die impak van die droogte is erger as verwag, het Winde gesê. Die GVA is ŉ meting van alle goedere en dienste wat deur die sektor geproduseer word. Beramings wat in Oktober 2017 gedoen is, het aangedui dat die impak op die provinsie se GVA na verwagting ongeveer R4,9 miljard sal wees. Rekordverliese in koringproduksie, asook die versterking van die rand wat ŉ impak op uitvoerpryse het, het hierdie beraming egter opgestoot. Winde het gesê die geraamde getal werksverliese in die sektor is steeds 30 000. “StatsSA se werksdata wat in Februarie bekendgestel is, het aangedui dat werksgeleenthede in die sektor inteendeel oor die afgelope kwartaal vermeerder het. As ons egter die afgelope kwartaal met dieselfde tydperk verlede jaar vergelyk, sien ons die ernstige impak wat hierdie droogte op werksgeleenthede en mense se lewensbestaan het.” Die landbousektor moes sy waterverbruik met gemiddeld 60% verminder en in sommige gebiede het hulle reeds die totale hoeveelheid water wat aan hulle toegeken is, opgebruik. As gevolg daarvan was daar ŉ aansienlike daling in plase se produksie, met boere wat eerder gewasse met hoër winsmarges prioritiseer, soos vrugte, en groente en ander gewasse laat vaar. Daar was ŉ daling van ongeveer 1000 ha van landerye waar aartappels en uie geplant is. Verder het kleiner uitvoer-volumes tot ŉ verlies aan inkomste gelei en uitvoerpryse word ook geaffekteer omdat vrugte kleiner is of deur die son beskadig is. Uitvoer-volumes sal vanjaar na verwagting tussen 13% en 20% daal. Landbou en landbouverwerking dra ŉ gesamentlike R54 miljard by tot die provinsiale GVA. Van al die provinsie se uitvoere, kom 52% uit die landbou en landbouverwerkingsektors. As ŉ sektor verteenwoordig dit 10% van die provinsiale BBP en word 340 000 mense deur hierdie sektor in diens geneem. Winde het verder bygevoeg dat hy weet hoe moeilik die droogte vir boere was. “Hierdie getalle is ŉ bewys van die impak van hierdie droogte, nie net op ons ekonomie nie, maar op ons mense. Ons het geen ander keuse as om hierdie noodsaaklike sektor te ondersteun om te verseker dat produksie kan voortgaan totdat die goeie reënval kom nie.” Hy het gesê behalwe vir die impak wat die droogte het, sal die impak van voëlgriep op pluimveeboere na verwagting ongeveer R800 miljoen wees. “Donderstorms en hael het onlangs 200 000 bokse vol laatseisoen-pruime verwoes en die sterk rand eis sy tol op uitvoerders,” het Winde gesê. “Ons het egter aanpasbaarheid en innovasie onder ons boere gesien gedurende hierdie tydperk. Bewaringslandbou en die verkenning van alternatiewe gewasse toon goeie resultate vir die boere wat hiermee begin het. Bessies het byvoorbeeld uitstekende groei as ŉ gewas getoon ten spyte van die droogte.”