Wanneer julle vas – Rusplekkies op my Geloofspad
'n Spies op sy eie is 'n effektiewe en kragtige wapen. Die reik-afstand en krag waarmee 'n spies gegooi kan word, word ongelukkig beperk deur die krag van die spiesgooier se arm. Die Australiese inboorlinge kon hierdie beperking oorkom deur die gebruik van 'n Woomera. 'n Woomera is 'n eenvoudige maar baie effektiewe toestel wat gebruik word om 'n spies baie harder en verder te gooi. 'n Woomera verdubbel die lengte van die spiesgooier se arm. Daardeur word die spoed en krag waarmee 'n spies gegooi kan word, baie vergroot. Ek lees in die Wikipedia dat die ekstra energie wat deur 'n Woomera verkry word, vier keer meer is as die wat deur 'n moderne, saamgestelde boog gegenereer word.
Die verhouding tussen gebed en vas is soos die verhouding tussen 'n spies en 'n Woomera. Wanneer dit op die regte wyse gekombineer word, is dit baie meer effektief en kragtig.
Daar is baie definisies en vir vas. Ek hou baie van hierdie definisie: Vas beteken om jouself die voorreg om te eet of te drink of iets te geniet, te ontsê met die doel om die Here na te jaag of aan te gryp. Vas verander nie die Here nie. Hy is steeds dieselfde gister, vandag en more. Vas maak ook nie dat die Here meer of minder na jou gebede gaan luister nie. Dit is nie 'n formule vir vinnige antwoord op gebed nie.
Uit die Bybel kan ons hierdie redes aflei:
Ons vas om die Here te bedien, as deel van 'n daad van aanbidding
Ons vas om die vlees sekere voorregte te ontneem, sodat ons daardeur die vlees onder die beheer van die gees kan plaas
Ons vas om die Here se Aangesig te soek in tye van nood of groot gevaar
Ons vas ook om tyd uit te koop vir gebed. Wanneer ons te besig raak om behoorlik af te sonder, is vas 'n manier om tyd te kry vir gebed. Wanneer ons bv. 'n ete vas, is die idee om die tyd wat jy sou gebruik om te eet, te gebruik vir gebed. Dit is veral nuttig wanneer ons afsonder om antwoorde te soek op 'n sekere vraag, of 'n saak wil 'deur bid' totdat die vreugde en die wete dat dit beantwoord is, kom.
Wanneer ons besluit om vir 'n sekere tydperk lank 'n spesifieke iets te vas, dan is die bedoeling dat dit moet dien as hulpmiddel om die vlees te oorwin, of as daad van aanbidding.
Vas is iets persoonlik, soos gebed. Dit is nie iets om aan die groot te klok te hang vir almal om te sien nie. Jesus leer ons iets belangrik oor vas:
En wanneer julle vas, moenie lang gesigte trek soos die geveinsdes nie; want hulle mismaak hul gesigte, sodat dit deur die mense gesien kan word dat hulle vas. Voorwaar Ek sê vir julle, hulle het hul loon weg. Maar jy, as jy vas, salf jou hoof en was jou gesig, sodat jy nie die mense laat sien dat jy vas nie, maar jou Vader wat in die verborgene is; en jou Vader wat in die verborgene sien, sal jou in die openbaar vergelde. (Mat 6:16-18)
Kenneth Hagin vertel van 'n pastoor se vrou wat self ook in die bediening was. Sy sou vir die mense iets sê soos, 'Vandag is die vyfde dag van my vas. Wie gaan by my aansluit?' Sy het die beginsel hierbo gebruik vir haar eie aansien. Daarmee saam het sy haar beloning reeds ontvang en het dit haar niks gehelp om te vas nie.
Dit is nie nodig om vir lang tydperke geheel en al sonder kos te gaan nie. Dit is inteendeel ongesond. Vas met 'n bepaalde doelwit en dan net totdat die doelwit bereik is. As jy bv. sou sukkel met 'n koffie verslawing, dan sou dit sin uitmaak om koffie vir 'n lang tydperk te vas totdat jou afhanklikheid daarvan behoorlik gebreek is.
Getroude egpare moenie mekaar die huweliksbed ontsê nie, behalwe wanneer hulle saam ooreenkom op 'n spesifieke tydperk vir afsondering in vas en gebed:
Onttrek julle nie aan mekaar nie, behalwe met wedersydse ooreenstemming vir 'n tyd lank om julle aan vas en gebed te kan wy; en kom weer bymekaar, sodat die Satan julle nie in versoeking bring deur julle gebrek aan selfbeheersing nie. Maar dit sê ek by wyse van toelating, nie by wyse van gebod nie. (1 Kor 7:5-6)
Dit is belangrik dat mens op 'n spesifieke doelwit besluit voordat jy vas. Jy kan dalk besluit om hierdie Sondag in gebed en vas deur te bring sodat jy 'n nuwe vlak van intimiteit in jou verhouding met God kan bereik. Dalk vas jy as deel van 'n intersessie gebed vir 'n persoon of 'n groep persone.
Watter tipes vas kan mens gebruik? Daar is geen besonderse voorskrifte in die Bybel oor vas nie. Vas word as 'n persoonlike saak tussen die persoon en God beskou. Ondervinding en bestudering van die Skrifte wys egter na twee tipes kategorieë waarin vas verdeel kan word:
Dit is wanneer voedsel (of voedsel en vloeistof) in geheel vir 'n spesifieke tyd vermy word. Ons lees in die boek van Jona dat God die stad Ninive wou verwoes. Jona moes na die stad gaan en die inwoners daarvan waarsku teen die komende oordeel:
En die manne van Ninevé het God geglo en 'n vasdag uitgeroep, en groot en klein het hulle met rougewaad beklee. En toe die berig die koning van Ninevé bereik, het hy opgestaan van sy troon en sy mantel afgehaal en in rougewaad gehuld in die as gaan sit. En hy het in Ninevé laat uitroep en sê: Op las van die koning en sy groot manne—geen mens of dier, beeste of kleinvee mag aan iets proe nie, hulle mag nie wei of water drink nie; maar mens en dier moet 'n rougewaad om hê, en hulle moet ernstig tot God roep, en elkeen moet hom van sy verkeerde weg bekeer en van die onreg wat aan sy hande kleef. Wie weet of God nie sal omkeer en berou sal hê nie, sodat Hy Hom afwend van die gloed van sy toorn en ons nie vergaan nie? En God het hulle werke gesien dat hulle hul bekeer het van hulle verkeerde weg; toe het God berou gehad oor die onheil wat Hy gesê het dat Hy hulle sou aandoen, en Hy het dit nie gedoen nie. (Jona 3:5-10)
Hierdie is 'n uitstekende voorbeeld van 'n volkome vas van voedsel en vloeistof om God se aangesig te soek in 'n tyd van nood en gevaar. Selfs die diere was nie gespaar nie. Let op dat bekering van verkeerde weë, reeds hier 'n vereiste was van berou.
Ons kry 'n model van 'n gedeeltelike vas in die boek Daniël:
in die eerste jaar van sy regering het ek, Daniël, in die boeke gemerk dat die getal jare waaroor die woord van die HERE tot die profeet Jeremia gekom het met betrekking tot die puinhope van Jerusalem, sewentig volle jare was. En ek het my aangesig tot die Here God gerig om met vas, en in roukleed en as, my aan gebed en smekinge te wy. (Dan 9:2-3)
Lees gerus vanaand die gebed van verootmoediging wat hy gebid het. In Hoofstuk 10 kry ons 'n meer gedetaileerde aanduiding oor die tipe vas wat Daniël vir die drie weke gevolg het:
Smaaklike spys het ek nie geëet en vleis en wyn het nie in my mond gekom nie; en ek het my glad nie gesalf nie, totdat drie volle weke om was. (Dan 10:3)
Hier het Daniël homself vleis en geurige voedsel en wyn ontsê terwyl hy vir sy volk ingetree het en die Here se Aangesig ernstig daaromtrent gesoek het.
Jeus en die 40 dae vas
Baie mense wil vir 40 dae vas net omdat Jesus dit gedoen het. Daar is dan geen doel aan nie en behalwe dat die liggaam kan detoks vir die eerste paar dae, is daar niks te bereik deur nie. Jesus self het met 'n baie spesifieke doel gevas:
Toe is Jesus deur die Gees weggelei die woestyn in om versoek te word deur die duiwel. En nadat Hy veertig dae en veertig nagte gevas het, het Hy naderhand honger geword. (Mat 4:1-2)
Dit is normaalweg nie nodig om langer as 'n ete of dan 'n dag te vas sonder baie spesifieke leiding van die Heilige Gees nie. Dit mag soms nodig wees, veral in tye van ernstige intersessie of groot gevaar. Die Heilige Gees behoort ons dan in sulke tye te lei oor watter tipe vas en die tydperk wat gevolg moet word.
Ons sien dus dat vas altyd gepaard gaan met 'n ernstige soeke na die Aangesig van God vir 'n bepaalde saak. Vas is 'n persoonlike aangeleentheid, maar as dit reg aangewend word kan dit soos die Woomera van Australië, tot groot en kragtige aanvulling van gebed wees.