Bybelskool » Spreuke 6:1-19 – Leef met oorleg
Soos reeds gister aangeroer, fokus hoofstuk 6:1-19 op vier vermanings teen vreemdes, luiheid, onreg en eiegeregtigheid om die seun aan te moedig om met oorleg te leef. Dit vorm deel van lewensles 8.
6:1-5 – Wees versigtig met verbintenisse aan vreemdes
Die eerste vermaning het met borgstaan vir vreemdes te make. Dié tema sal nog 'n paar keer aangeraak word in Spreuke (11:15; 20:16) selfs ook wanneer dit nie met vreemdes verband hou nie, maar met enigiemand wat in die skuld is (22:26).
Die punt wat die pa aan sy seun maak, is dat hy versigtig moet wees aan wie hy hom verbind, veral uit die hoek van die mag wat ander dan oor jou kan hê. Sy pa wil hê dat hy vry moet wees van verpligtinge wat vanweë ander se dwaasheid op hom gelê kan word.
Dit geld uiteraard nie wanneer 'n mens vir iemand anders iets kwytskeld of as 'n geskenk gee nie. Dit het die pa reeds in sy vierde lewensles vir hom geleer, dat hy nie 'n weldaad moet weerhou van iemand wat dit toekom nie (3:27-28). Borgskap van vreemdes het egter net só 'n inherente gevaar van misleiding, waaraan die pa sê 'n mens jou net nie moet blootstel nie.
En as dit wel gebeur het? Wel, doen alles in jou vermoë om daaruit los te kom! Soebat, pleit, selfs al kos dit jou 'n nag se slaaploosheid, sorteer dit uit!
6:6-11 – Werk soos die miere
Wat hiermee verband hou, is dat daar net een manier is om gebrek in 'n mens se lewe te voorkom. Dit is deur harde en eerlik werk.
Die pa gebruik die voorbeeld van die miere wat hulle kosvoorraad in die somer reg maak. Dit is die oestyd van die boere, wanneer daar kos op die dorsvloere beskikbaar is vir die miere. Dit is al tyd wat die miere het om dit te doen, sodat hulle kos het wanneer daar niks meer op die lande is nie. En hulle doen dit sonder iemand wat hulle voorsê.
Dit is een van die beginsels wat Stephen Covey gebruik het in sy bekende Law of the Farm. Jy kan nie 'n oes verwag as jy nie deeglik beplan nie, en die harde werk insit van voorbereiding, bemesting, plant, besproeiing, voeding, onkruidbestryding, beskerming teen peste ensomeer. Geen oes is moontlik sonder die harde werk wat dit voorafgaan nie.
Die pa waarsku sy seun dus teen luiheid. En hy moenie wag dat sy pa vir hom opdragte gee nie. Hy moet dit van uit innerlike oortuiging doen. Fluksheid vrywaar jou van gebrek. Gaan gerus die volgende verwysings na oor luiheid, bv 10:26 – 'n lui mens is "soos asyn teen die tande" vir die een wat hom opdragte gee! Daar is kostelike beskrywings in 15:19; 20:4; 24:30–34 (wat soortgelyke taal gebruik as hier); 26:13–16.
6:12-15 – Onreg en bedrog laat jou ineenstort
Maar, die pa weet, 'n mens kan miskien nie lui wees nie, maar steeds probeer om op maklike maniere (easy power!) wins te maak. Daarom waarsku hy sy seun teen onreg en bedrog. Let op hoe hy weer oor liggaamsdele praat (soos in 4:20-27) wat nie misbruik moet word nie – oë, voete, vingers, hart (vers 14: "skelmstreke in sy hart beplan"). Daardeur maak die pa sy punt, dat sulke mense nikswerd is, en self ineen sal stort.
6:16-19 – Waak teen eiegeregtigheid
Nog is het einde niet. Want, luiheid kan vermy word, onreg kan vermy word, om dan net vas te val in eiegeregtigheid, waar God se betrokkenheid in jou lewe misken en ignoreer word.
Hier het ons een van die talle numeriese spreuke in die boek, waar 'n lysie van dinge gemaak word wat onthou of in hierdie geval juis vermy moet word.
"Die Here haat ses dinge, nee, daar is sewe waarvan Hy 'n afsku het: oë wat straal van hoogmoed, 'n tong wat lieg, hande wat met bloed bevlek is, gedagtes (hart)wat met komplotte besig is, voete wat net een koers ken, dié van die kwaad, 'n getuie wat lieg en iemand wat rusie stook tussen broers."
Let op: 1) hoe weereens op liggaamsdele gefokus word om die verkeerde gedrag te illustreer, 2) hoe hierdie dinge, die dinge wat God haat, verband hou met die wet van God, die tien gebooie en 3) hoe hier uiterlike en innerlike dinge genoem word, houdings sowel as gedrag.
Soos ek reeds vroeër gesê het, hoogmoed is natuurlik in sy wese 'n hartsaak, 'n diep oortuiging, wat in jou gedrag manifesteer omdat dit in wese opstand teen die Here is. Daarom dat ek dit eiegeregtigheid noem.
July 19, 2018 | #
Ek het net die stof wat op die webtuiste is, beskikbaar:
Ons het bybelstudie gehad oor 1Korntiers nou soek ek graag n bybelstudie in boekvorm vir 2Korintiers
July 16, 2018 | #
Hi André. Ja, vir werkendes is die daaglikse tyd van afsondering eintlik die enigste moontlikheid. My ervaring is egter dat as 'n mens nie só iets beplan nie, kom jy nooit so ver nie. Ek het nou self begin met die vaste gebedstyd as 'n riglyn (eintlik nog net die oggendgebed en soms die aandgebed) en dit raak 'n kosbare tyd van stilte vroegoggend. Ek het egter 'n regte retraite nodig om heeltemal stil te raak weens my program. Kon dit darem al 'n paar keer vir so 3 dae doen by Deon Loots se Shama. Dit is van onskatbare waarde vir my.
Chris – baie dankie vir jou plasings!
Tov dié een oor tye van afsondering maak ek graag 'n opmerking. Die meeste mense moet maar "tevrede wees" met die daaglikse tye.
Die weeklikse tye van afsondering klink wonderlik. Maar ek ken so baie mense wat Maandag tot Vrydag 7vm die huis verlaat werk toe en dan saans teen 18:00 tuis kom. Sommiges werk nog soms 2 Saterdae per maand ook. Dan is daar die gewone sake wat aandag kry Saterdae en Sondae is betrokkenheid in hulle plaaslike gemeentes…
Vir hulle kan 'n oggend per week net nie prakties werk nie.
Of het jy ander raad?
July 14, 2018 | #
Hi Jan. Die paaie het vóór dié vergadering in Jerusalem al uitmekaar begin beur met die Joodse Christene wat die nakoming van die hele wet voorgestaan het, en die Christene uit die heidene wat vrae gevra het daaroor. Die hoop bestaan dus altyd dat 'n kerk – en ek sluit alle kerke in – die onderlinge teologiese spanninge aan die hand van dié vier fases van geloofsonderskeiding sal oplos. Dit het vir die kerk in Jerusalem toentertyd gewerk. My hoop is steeds dat dit by die NG Kerk – en alle ander kerke wat worstel met praktiese gehoorsaamheid aan die Skrif – kan werk.
Die uitkoms van dié vergadering in Jerusalem was interessant genoeg om raak te sien dat die seremoniële en burgerlike kante van die wet in Christus opgehef is. Maar, dat die morele kant van die wet vir almal geldig sal bly, veral in terme van afgodery (uit die eerste tafel van die wet en Jesus se opsomming van die belangrikste gebod) en onsedelikheid (uit die tweede tafel van die wet en Jesus se talle voorskrifte oor reinheid, bv Markus 7 en Matteus 19).
Geen wonder nie dat Jesus dit weereens beklemtoon in sy brief aan Tiatira in Openbaring 2 dat afgodery en onsedelikheid gemeentes – persoonlik en korporatief – aan die straf van die Here self onderwerp. Hoe tegelyk veronrustend en vertroostend klink Jesus se woorde nie vandag ook nog nie:
"Haar volgelinge sal Ek deur 'n pessiekte om die lewe bring. Dan sal al die gemeentes weet dat dit Ek is, die Een wat die gedagtes en begeertes van die mens deurgrond. Ek sal elkeen van julle straf volgens julle doen en late. Maar vir julle ander in Tiatira, wat nie hierdie leer aanhang en nie die 'diep geheimenisse van die Satan', soos hulle dit noem, leer ken het nie, sê Ek: Ek lê op julle geen ander verpligting nie; hou net vas wat julle het, totdat Ek kom." (Openb 2:23-25).
Daarmee onderstreep Jesus dat die morele aspekte van die wet van God tot in ewigheid geldig sal bly. Dit is ook dié aspekte van die wet wat die Gees in ons harte inskryf soos ons by Paulus in Galasiërs 5, Romeine 8, en Efesiërs 4 agterkom. Paulus verbind in Romeine 1 selfs nog nouer afgodery en onsedelikheid, waar die onsedelikheid (en 'n rits ander sondes) vloei uit 'n ignorering van wat God van Homself en die lewe openbaar.
Waar jy nie God se uitgespelde moraliteit in die Skrif aanvaar en uitleef nie, is jy per definisie besig met jou eie godsdiens, en kan 'n mens dit as afgodery teken, soos Paulus inderdaad doen. Daarom kan Paulus in Romeine 12:1-2 alle gelowiges in die gemeente aanmoedig om in die eerste plek hulle fisiese liggame: "as 'n lewende, heilige en aan God welgevallige offer" te stel. "Dit is julle redelike godsdiens." Dit is gemik teen (onder andere) onsedelikheid.
En dan in die tweede plek te beklemtoon dat hulle hulle denke skoei op God se openbaring: "En word nie aan hierdie wêreld gelykvormig nie, maar word verander deur die vernuwing van julle gemoed, sodat julle kan beproef wat die goeie en welgevallige en volmaakte wil van God is." Dit is gemik teen (onder andere) afgodery.
Dus: "Hou net vas wat julle het, totdat Ek kom."
In die konteks van oordeel bly die drie aspekte van God ons hoop. En ons riglyn: "Dat liefde, reg en geregtigheid belangriker is as insig, krag en rykdom bly 'n fundamentele keuse van dié wat die Here ken en Hom in alles wil erken. Dat dít gelowiges in konflik bring met wêreldse insig, krag en rykdom is daarom egter ook 'n feit. Maar, dit is wat getrouheid van ons vra."
Ds Chris wat my tref is in Jeremia 9:24 God se hart "Ek bewys liefde, reg en geregtigheid op die aarde, want dit is wat ek wil he, se die Here.
July 13, 2018 | #
Ek kyk na die vier punte wat jy hier noem oor geloofsonderskeiding.
Gee vir almal kans om 'n bydrae te lewer.
Fokus op getuienisse van God se werk en teenwoordigheid in hierdie lewe.
Toets alles aan die Bybel totdat die geloofsgemeenskap duidelikheid kry.
Neem 'n vaste besluit eers wanneer julle algemene instemming en 'n gemeenskaplike oortuiging bereik het.
Waarom wil dit nie meer werk in die NG Kerk nie? Die proses veronderstel dat ons van een Gees deurdronge sal wees. Hoekom kry ek die idee ons werk nie meer met dieselfde Bybel en dat ons nie meer deur dieselfde Gees gelei word nie.
Ons paaie gaan uitmekaar soos die kerk en die Jode se paaie uitmekaar gegaan het in Hand 15.
More Pastoor Chris ek geniet baie van jou preke, ek is 'n ouderling by my kerk en leer rerig baie van u af.