Honderde memorandums tydens Sasol-staking oorhandig | Maroela Media
Lede van Solidariteit het Woensdag 'n memorandum aan die bestuur van Sasol in Sasolburg oorhandig. Foto: Verskaf
Honderde lede van Solidariteit het Woensdag 'n memorandum aan die bestuur van Sasol in Sasolburg oorhandig as deel van die vakbond se protes teen die maatskappy se personeelaandeleskema, Khanyisa.
Solidariteit betoog teen dié skema omdat wit werknemers van die skema uitgesluit word op grond van hul velkleur. Die vakbond eis dat die skema gewysig moet word om alle werknemers in te sluit.
Die staking het Maandag begin en dit is die eerste keer in Suid-Afrika dat wit werknemers oor rasse-uitsluiting staak. Dr. Dirk Hermann, bestuurshoof van Solidariteit, het vroeër gesê die vakbond het vooraf vir drie weke se protesaksie beplan en die vakbond se lede sal daagliks elke dag 'n ander deel van Sasol afskakel. "Ons beplanning is strategies en baie fyn gedoen," het Hermann gesê.
"Sasol het die transformasiependulum te ver laat swaai. Sasol se beleid het nou in 'n suiwer rassebeleid van uitsluiting ontwikkel. Wat die Sasol-werkers doen, maak geskiedenis. Hulle bring weer balans in die transformasiedebat in Suid-Afrika," sê Hermann.
Honderde lede van Solidariteit word ook Donderdag buite die hekke van Sasol-Secunda verwag waar die vakbond van plan is om die aanleg tot stilstand te bring. "Ons lede staak strategies. Ons doel is om Sasol se instandhoudingsprojek wat vir drie weke geskeduleer is, te vertraag. Elke uur wat ons die proses vertraag, kos Sasol miljoene rande," sê hy.
"Ons inligting is dat ons die totale proses reeds twee dae lank vertraag het. Die momentum bou op tot Donderdag wanneer 'n saamtrek van lede en die gemeenskap buite die hoofingang van Sasol Secunda sal plaasvind."
Intussen het Solidariteit ook 'n brief aan die New Yorkse Aandelebeurs (NYSE), waarvan Sasol deel is, gerig oor die maatskappy se personeelaandeleskema. In die brief noem die vakbond dat die NYSE-reguleringsliggaam verplig is om aandag te gee aan die nienakoming van die reëls van die NYSE en genoteerde maatskappye se nakoming van die noteringstandaarde te monitor.
"In terme van die NYSE se genoteerde maatskappyhandleiding mag die NYSE 'n nie-Amerikaanse genoteerde maatskappy onderwerp aan die prosedures soos uiteengesit in [die handleiding] indien die maatskappy homself bedryf op 'n wyse wat nie aan gesonde openbare beleid voldoen nie."
Solidariteit verduidelik voorts in die brief wat die Khanyisa-aandeleskema behels, hoe swart werknemers ingevolge fase 2 van die skema beloon sal word met R500 000 se aandele, terwyl wit werknemers, ongeag hul posisie of diensrekord by Sasol, geensins aan die fase mag deelneem nie.
Die vakbond verwys ook na 'n verslag van die Suid-Afrikaanse Mensregtekommissie waarin die kommissie daarop gewys het dat maatreëls wat ten doel het om die onregte van die verlede reg te stel, nie veronderstel is om as vergelding of strafmaatreël te dien nie en nie moet inbreuk maak op die waardigheid van mense nie.
"Regstellende aksiemaatreëls moet dus tydelik wees, aangepas word vir die behoeftes van die betrokke groepe of individue en moet gestaak word sodra substantiewe gelykheid bereik word," lui die verslag. Solidariteit wys daarop dat ras dus nie die enigste oorweging kan wees wanneer daar oor regstellende maatreëls besluit word nie en meen sosio-ekonomiese behoeftes en individuele omstandighede moet ook oorweeg word.
"Ons voer aan dat die implementering van 'n rasverdelende skema soos Khanyisa deur 'n andersins erkende publieke maatskappy, in direkte konflik is met gesonde openbare beleid," sê die vakbond.
Solidariteit versoek die aandelebeurs om aan sy mandaat te voldoen om gesonde openbare beleid te beskerm en die gepaste stappe oor die saak te doen.