Selfs die mees naïewe Bybelleser moet toegee dat daar nie direkte ekwivalente vir alle hedendaagse uitdagings in die Bybel gevind kan word nie. Indien algemene beginsels geformuleer kan word, is die herleiding daarvan van een situasie en tyd na ’n ander nie sonder meer toereikend nie.
Daar is ’n gesonde reformatoriese beginsel wat vereis dat die sosiokulturele konteks waarin die Bybelteks geskryf is, behoorlik verreken word in elke ongeveinsde soeke na betekenis en in die ontwikkeling van teologie en dogma. Enige oppervlakkige en letterlike lees van die Bybel onderskat die invloed van die historiese afstand tussen die teks en die hedendaagse leser.
Riglyne vir die hantering van slawe in die Nuwe Testament (Ef 6: 9 en Kol 4: 1) klink vreemd in die 21ste eeu, net soos die verbod op die aflê van ’n eed (Matt 5: 34) en die aandrang op ’n hoofbedekking vir elke vrou in die erediens (1 Kor 11: 13). Hierdie en soortgelyke anachronismes kan nie weggewens word nie, tensy met ’n “kanon in die kanon” gewerk word. So ’n benadering tot die Skrif is egter ongereformeerd – indien nie heeltemal oneerlik nie.
Wanneer ikone vir die werklikheid aangesien word, metafore letterlik vertolk word en die invloed van kultuur en konteks buite rekening gelaat word, skep die verkondiging van die kerk nie meer ’n ruimte waarin sinvolle diskoers en ’n dinamiese geloofslewe onbevange kan plaasvind nie.
Selfs waar teoloë min of meer eenstemmig is oor leerkwessies, bestaan daar dikwels skerp verskille oor lewenskwessies. Die vaste oortuiging dat die Skrif ’n bepaalde etiese standpunt ten volle onderskryf, word baie maal gedryf deur vrese of vooronderstellings, eerder as deur gesonde hermeneutiese beginsels.
Insgelyks moet bygevoeg word dat diegene wat hulle beywer vir ’n kritiese lees van die Skrif nie die gesag van die Skrif minag nie; inteendeel, om jouself nederig oop en beskikbaar te stel vir die Heilige Gees se leiding, ook in die interpretasie (en herinterpretasie) van die Skrif, dui op ’n diepe respek vir die Skrif en verhoed dat ons verstar in gestolde retoriek. Op die skouers van Luther en Calvyn maan Barth ons egter om nie die eksterne werking van die Heilige Gees te relativeer of te subjektiveer nie – dit bly steeds volkome God aan die werk.
Christus regeer sy kerk deur sy Woord én sy Gees – en deur die invloed van die Gees op die verstaan van die Woord. Die rol van die Heilige Gees in Christelike etiek as die Een wat regeer, sowel as die Een wat die gids is wat die gelowige lei in elke gegewe situasie, behoort herwaardeer te word. Slegs deur die werking van die Gees kan daar uiteindelik sprake wees van ’n integrerende Goddelike en menslike narratief. Dit is die dinamiese invloed van die Heilige Gees op Christene se lewens wat hulle in staat stel om eties te lewe – nie ’n fundamentalistiese benadering tot die Bybel of outonome innerlike oortuiging nie.
Die Drie-eenheidsleer is ’n gesagvolle en Skriftuurlik verantwoorde uitdrukking van ’n reformatoriese geloofsoortuiging. Daar moet dus gewaak word teen die neiging om die Heilige Gees te verskraal tot ’n wesenlik ondergeskikte entiteit wat gemanipuleer kan word om sekere verstarde sienings te reglementeer of persoonlike vooronderstellings te sanksioneer. Pogings om ’n opregte soeke na die leiding van die Heilige Gees af te maak as irrasioneel, oppervlakkig of emosiegedrewe, moet eweneens met agterdog bejeën word. Daar word te veel gehoor hoe in neerhalende terme verwys word na eerlike pogings om die Heilige Gees se leiding te soek.
Die Heilige Gees is ware en ewige God (NGB, art 11). Die Heilige Gees is ons Heiligmaker (NGB, art 9). Saam met die hoor van die Woord van God, bring die Heilige Gees ware geloof voort en laat die mens ’n nuwe lewe lei (NGB, art 24). Hóé dit in ons lewens neerslag vind en ons stuur deur ’n mynveld van etiese en morele moontlikhede, is ’n saak waarmee die kerk onvermoeid besig behoort te bly.