NATi Archives - NATi
Die aktrise Ilana Cilliers (Johnny is nie dood nie) en die beligtingsontwerper en regisseur Wolf Britz het vanjaar hul eie teaterproduksiehuis, Mount Maak, begin. Hul eerste produksie, GodgOdgoD, met Charlton George, Tiisetso Mashifane, Apiwe Livi, Cilliers en Britz het onlangs die Vrystaat Kunstefees se prys vir die beste produksie gewen. Herschelle Benjamin het met Cilliers en Britz gesels oor Mount Maak en die toekoms.
1. Waar het die idee begin, wat was dit oorspronklik en waarom juis nou?
Dit het eintlik begin by die werk. Ons het saam werk voorgestel en toe GodgOdgoD ’n werklikheid word, het dit sin gemaak om ’n produksiehuis te stig waarin die fokus geplaas word op prosesse waarin daar saamgewerk word, eerder as op een mens se visie of individuele rolle en hiërargieë. Ons sien almal wat deelneem se bydraes as ’n aandeel in Mount Maak. Die proses is ’n verwikkelde sisteem waarvan die produk slegs een ontluikende eienskap is. Dit maak vir ons sin om in ’n multidimensionele landskap op hierdie manier te skep.
2. Jul eerste produksie, GodgOdgoD, het pas die prys vir die beste produksie op die Vrystaat Kunstefees gewen en het uitstekende resensies gekry. Hoe was die proses?
Heerlik en angswekkend. Toe ons begin repeteer het, het ons redelik min gegewens gehad. Ses bladsye teks, ses verbeeldingryke liggame en ’n paar ander speelgoed. Ons is bevoorreg dat ons die kans kon kry om ’n stuk in die span te ontgin, eerder as om ’n vooruitbepaalde plan uit te voer.
Wolf Britz Foto: Stephan Bester
3. Is daar ondersteuningsnetwerke of mense wat kunstenaars se onafhanklike projekte wil ondersteun?
Dit is moeilik om te oorleef deur kuns te skep, teater te maak en veral eksperimentele werk te lewer. Dit kan nie gebeur sonder ondersteuningsnetwerke nie. Ons sou nie die stuk sonder die platforms en finansiële ondersteuning van die Vrystaat Kunstefees, die US Woordfees en NATi kon doen nie.
4. Wat beteken teater of skeppende kuns vir elkeen van julle?
Wolf: Dit beteken alles en dit beteken niks gelyktydig. En alles/niks tussenin.
Ilana: Dis nie regtig iets waaroor ek baie dink nie. Dit is per informele definisie eintlik oral en in alles. Per formele definisie het ek met dit rondom my grootgeword en nou doen ek dit maar steeds. Ek dink partymaal ek hou glad nie van teater nie. Soos water. Water is lewe, maar dit smaak eintlik na niks, selfs ’n bietjie nie lekker nie.
5. Wat bring elk van julle wat anders en komplementerend is na Mount Maak?
Skeppingsprosesse is heel dikwels eensaam, onseker en onstabiel. Dit is heerlik om iemand te hê wat net soveel belang by ’n projek as jyself het. Dit kom ook natuurlik met uitdagings wanneer ’n mens verskil. Hoewel ons eenderse uitkyke op die lewe en dikwels dieselfde smaak het, het ons albei baie sterk idees wat nie altyd 100% ooreenstem nie. In die wisselwerking tussen ons en in die geselskap, vind ons iets wat nog beter is as dit wat deur enigeen van ons voorsien kon word. Ons daag mekaar se patrone en gewoontes uit.
6. Is dit steeds belangrik vir julle om ook apart werk te doen?
Kruisbestuiwing is onontbeerlik. Geslote sisteme lei tot verhoogde entropie wat direk eweredig is aan risiko vir sistemiese apopleksie. Isolasie is kreatiewe selfdood.
Tiitsetso Mashifane en Apiwe Livi Foto: Corné Kruger
7. Laastens, wat dink julle het ons teatergemeenskap,
-bedryf of -landskap nou ‘broodnodig’? Waarmee strewe ons vreesloos voort en waarop kan ons verbeter?
Ilana: Ek dink nie ’n mens kan opsetlik kuns maak wat nodig is nie. Jy kan probeer, maar kunstenaars maak oor die algemeen wat hulle maak en party maak toevallig wat nodig is. Maar wat is nodig? In terme van inhoud? Vorm? Die ekonomie? En wat is ons landskap? Afrikaanse teater? Suid-Afrikaanse teater? Die antwoorde op daardie vrae verskil. Ek dink hoe meer kruisbestuiwing, hoe meer interessant en meer kompleks. Vir Afrikaanse teater, sou ek sê, dalk noodsaaklik vir volhoubaarheid. Ons sien reeds meer meertalige werk en platforms. En wat Kunste Onbeperk volgende jaar met Teksmark gaan doen, om ook Xhosa-tekste in te sluit, is in my opinie beslis ’n nodige stap.
Wolf: Die enigste antwoord wat ek het, is dat dit nodig is om vrae te vra en onsself voortdurend te besig met gesprekke rondom kritiese kwessies: Hoe hou ons kop met dinamiese kontekste in veranderlike toestande? Aangesien die teaterervaring ’n gedeelde ruimte in beslag neem; tot watter mate is daar positiewe terugvoering onder die lede wat teater skep en die wat dit ervaar? Hoe is die werk wat geskep word relevant tot die konteks waarvan dit deel vorm, is of word? ’n Poging om teater te skep wat leef eerder as blote aanspraak maak op bestaansreg is aan die orde van die dag.
Via Netwerk 24
Beste byspeler: Kopano Maroga vir Buite Land
Beste opkomende kunstenaar: Carla Smith vir NRNNSA
Beste musiekproduksie: Heidi
Beste manlike byspeler: Kopano Maroga vir Buite Land
Beste teaterontwerp: Neil Coppen en Vaughn Sadie vir Buite Land
Beste opkomende kunstenaar: Retief Scholtz vir Dop
Beste byspeler: Albert Pretorius vir Hond se gedagte
Beste nuutgeskrewe teks: Retief Scholtz vir Dop
Beste byspeler (manlik): Kopano Maroga vir Buite Land
Beste debuutproduksie: Buite Land
Beste byspeler (vroulik): Sandra Prinsloo vir Pa maak vir my ‘n vlieër pa
Beste akteur: Mbulelo Grootboom in GIF/POISON/ITYHEFU
Beste byspeler (manlik): Richard September in Swerfgoed
Beste byspeler (vroulik): Nicole Holm in Swerfgoed
Beste musiekproduksie: Lepeltjie vol snare
Beste debuutwerk: Babbelagtig
Beste kinderteateraanbieding: Babbelagtig
Met die Suidoosterfees wat om die draai is, gesels die hoof uitvoerende beampte van die Nasionale Afrikaanse Teater-inisiatief (NATi), Cornelia Faasen, oor die belangrike bydrae wat feeste soos dié tot die kunste lewer.
Sy gesels ook oor die belangrike rol wat NATi in die bevordering van die Suid-Afrikaanse uitvoerende kunste speel, sowel as die opwindende koers wat teater inslaan.
En boonop is daar talle talentvolle nuwelinge in die bedryf wat net so passievol soos Cornelia is oor die kunste, en sorg vir ’n vars en vernuwende aanslag tot teater.
Afrikaans is nie dood nie, nog minder teater.
Om die waarheid te sê, die toekoms van Afrikaans en die teater lyk blink en belowend.
Cornelia, volgens julle webtuiste is die Nasionale Afrikaanse Teater-inisiatief (NATi) ’n “niewinsgewende, selfstandige organisasie, wat hom beywer vir en toegespits is op die bevordering van Afrikaanse teater en toneel”. Wat presies behels dié inisiatief en waarom is NATi se bydrae tot die Afrikaanse uitvoerende kunste belangrik?
NATi is ’n befondsings- en ontwikkelingsinisiatief vir verdienstelike teater wat ’n perspektief of narratief toevoeg tot die Suid-Afrikaanse narratief. Ons is werksaam in Afrikaans, maar posisioneer Afrikaans as ’n inheemse taal van Suid-Afrika wat gelykstaan aan ander inheemse tale en graag met ander taal- en kultuurgemeenskappe saamwerk. Die getal produksies wat ons borg, wissel jaarliks, afhangend van die aansoeke / beskikbare tekste / produksies in ontwikkeling (bedoelende dit wat in die lug rondsweef as potensiële produksies/tekste waarby ons betrokke wil raak). Ons werk nou saam met die groot vervaardigende feeste en teaters in die land om die regte produksies in ’n jaar te identifiseer om die teaterlandskap te dien (ons ondersteun jong én ouer kunstenaars; nuwe en vernuwende werk, maar ook klassieke werk; ons ondersteun ook werk wat genre-vernuwend is, en ook werke waarvan ons weet dat dit by ons meer tradisionele gehore aanklank sal vind). Ons probeer dus leemtes aanspreek, maar ook grensverskuiwend te wees. Ons wil graag gehore uitdaag om opnuut te dink oor die politieke situasie in die land en oor die stand van die wêreld en die rol van die “Afrikaner”. Máár ons wil ook graag teater maak wat gehore opgewonde maak en na die teater sal laat terugkeer.
Die waarheid is dat ons maar bietjie van ’n mixed bag is en konstant moet aanpas by die bedryf en die behoeftes van die onderskeie rolspelers. Die feeste is ons grootste vennote en elke fees het sy eie karakter en unieke gehore, en ons moet hierby aanpas en dit respekteer.
Vertel asseblief ’n bietjie meer oor die projekte waarby jul tans betrokke is.
Ons is tans betrokke by ongeveer 17 produksies by ses verskillende feeste. Verder is ons ook betrokke as borg by Kunste Onbeperk se Teksmark, wat ’n baie belangrike inspuiting in die Afrikaanse teaterbedryf oor die afgelope twee jaar was.
Dan is ons ook betrokke by die skep van ’n nuwe mis, in die tradisie van die Katolieke mis, waarvoor Antjie Krog vir ons ’n nuwe teks skep; Marthinus Basson is aan die hoof van die projek. Dit gaan ’n ware Suid-Afrikaanse mis wees. Maar ek wil nog nie te veel hieroor sê nie – dit gaan wel ongelooflik opwindend wees. Ek glo nie daar was al ooit so ’n projek in Suid-Afrika nie – Afrikaans as die taal van versoening en erbarming.
Cornelia, jy is in 2016 as die eerste uitvoerende hoof van NATi aangewys – wat is van die hoogtepunte en uitdagings van jou ervaring tot dusver?
Die grootste hoogtepunt is waarskynlik die groter samewerking wat tussen feeste bewerkstellig is na aanleiding van NATi se koms, omdat ons gedwing word om gereeld te vergader ten einde die produksies te bepaal wat befondsing ontvang, en die feeste moet in konsultasie wees met mekaar om dit te kan doen. Die Feesteforum is ook ’n wonderlike platform vir feeste om op groter skaal ander kwessies te bespreek wat die bedryf raak en hulle as individuele feeste raak. Die feeste doen ongelooflike werk om die bedryf aan die gang te hou in die aangesig van geweldig groot uitdagings en dit is pure plesier om met hulle saam te werk. Die grootste uitdaging is weliswaar om teater te maak wat aan gehore genot verskaf, maar ook moeilike en uitdagende werk te skep wat die kunstelandskap verbreed.
Uitdagings is maar altyd geld – of eerder die gebrek daaraan. Ons werk egter baie hard saam met ander instellings soos die Baxter- en die Atterbury-teater, en binnekort ook Artscape en die Markteater, om die werk wat deur ons en die feeste geskep word, ’n groter platform te gee. Gehore, en veral Afrikaanse gehore, is honger vir goeie teater. ’n Ander uitdaging bly maar om ons aanbod so verteenwoordigend as moontlik te maak van die totale teaterlandskap. Nie alle werk vind byval by alle gehore nie, maar dit bly steeds belangrik dat die werk gedoen en befonds word. En dan bly die ontwikkeling van nuwe tekste ook altyd ’n prioriteit – hiervoor het mens wel tyd en kundigheid nodig. Die Teksmark speel ’n geweldig belangrike rol in die proses, want skrywers kry broodnodige terugvoer en befondsing om hulle tekste tot hul reg te laat kom.
Met jou aanstelling as hoof uitvoerende beampte van NATi het Tim Du Plessis, as voorsitter van NATi se direksie, in ’n verklaring gesê dat jou “uitgebreide ervaring en kennis van die uitvoerende kunste” ’n sterk indruk op hom (en die direksie) gemaak het. Waar kom jou passie vir teater, en spesifiek Afrikaanse teater, vandaan?
My passie vir teater kom spesifiek van die feit dat ek as jong kind aan teater blootgestel is deur my ouers. Vandat ek kan onthou, wou ek in die uitvoerende kunste betrokke wees – behalwe my kort fase toe ek president van die land wou word – en nou is ek op ’n ander vlak by “politiek” betrokke. Die totale ervaring van uitsien na ’n produksie, aantrek vir die geleentheid, die voorportaal van die teater, die kostuums, die beligting, die musiek, die klanke, die deel vorm van ’n gehoor en dus ook ’n klein gemeenskap vir die duur van die produksie – het nog altyd my verbeelding aangegryp. Teater is enig in sy soort in terme van die onmiddellikheid van die medium en die ervaring. Dit laat ’n empatie en meelewing in ’n gehoorlid ontwaak wat geen ander kunsvorm kan doen nie. Ons het teater ongelooflik nodig in die wêreld en in die land.
Teater dwing mense om met ander mense se stories om te gaan en daarmee gekonfronteer te word. Dit is noodsaaklik vir ons as ’n nasie, want ons het die vermoë verloor om empaties met ander om te gaan.
My passie vir Afrikaanse teater kom ook vanuit die posisie dat ons as Afrikaanse kunstenaars baie het om te sê en by te dra tot die huidige diskoers in die land (veral oor Afrikaans). Ons is ’n diverse, omarmende gemeenskap wat Afrikaans wil gebruik om ’n positiewe narratief tot die Suid-Afrikaanse diskoers toe te voeg. Ons wil nie verkramp en uitsluitend wees nie. Ons wil met alle Suid-Afrikaanse taal- en kultuurgemeenskappe saamwerk, want só bou ons ’n nuwe narratief. Afrikaans kan en moet ’n positiewe rol speel in die land en nie ’n narratief voed wat op enige vlak die taal van eksklusiwiteit en uitsluiting praat nie. Teater is ’n wonderlike medium in dié opsig, want dit laat so baie ruimte vir kreatiwiteit en gewaagdheid.
Watter produksies wat NATi ondersteun is by die Suidoosterfees te sien?
Produksies te sien by die Suidoosterfees is Rokkie deur Denver Breda, Irrasioneel deur Des-Lee McKenzie, Fluit-fluit deur Myles Roberts en ook die Jong Sterre-projek.
Cornelia, watter rol voel jy speel kunstefeeste, soos die Suidoosterfees, in die bevordering van die Afrikaanse uitvoerende kunste?
Die Suidoosterfees is ’n naatlose fees wat mense en genres aanbetref. Dit skep ’n beeld van hoe die Afrikaanse kultuurgemeenskap en taalgemeenskap kan lyk. Afrikaans moet bevry wees van standaarde en vooropgestelde idees oor hoe wie moet klink wanneer ons dit praat. Ons enigste maatstaf moet gehalte wees. Die Suidoosterfees is ’n ongelooflike fees wat mense verenig omdat ons vir ’n paar dae gedeelde ervarings beleef wat ons dwing om minder in ons eie dampkringe te beweeg.
Wat is jou mening oor die toekoms van Afrikaans in Suid-Afrika?
Dis ’n moeilike vraag, want ek word dikwels daarvan beskuldig dat ek te optimisties is oor Afrikaans. Ek verstaan daar is omgewings (soos die skoolomgewing) waarvan ek nie ’n kenner is nie. Ek het wel lank by ’n universiteit gewerk waar die taalstryd wild gevoer is – ek is nie oortuig dat Afrikaans se heil op tersiêre vlak lê of dat dit so belangrik is nie. Universiteite is sleutelpunte en die stryd om taal verteenwoordig ’n baie diep stryd oor ongelykheid en toegang in die land.
Afrikaans se heil lê in die kreatiewe omgewings, en teater is ’n sleutelvennoot. As jy by die pas afgelope Woordfees of KKNK was, sal jy my moeilik oortuig dat Afrikaans se toekoms benoud is. Dit is baie lewendig en divers en takel geweldig moeilike onderwerpe. Daar is beeldskone tekste en jong skrywers wat woeker met die taal en dit omvorm tot ’n nuwe Afrikaans wat anders klink en vernuwend is. Daar is ’n jonger geslag Afrikaanssprekendes wat heeltemal anders dink oor die taal – wat dit soos klei hanteer en nuwe paradigmas en narratiewe skep. Afrikaanse teater is in ’n verskriklik opwindende fase (ek kan vir jou lyste en lyste gee van jong skrywers wat ’n Afrikaans praat en skryf wat superopwindend is: Amee Lekas, Philip Rademeyer, Denver Breda, Chase Rhys, Enrico Hartzenberg, Nico Scheepers, Wessel Pretorius, Amy Jephta, Des-Lee McKenzie, Retief Scholtz, Bibi Slippers, De Klerk Oelofse, Jason Jacobs, die ouens van Theatre Rocket, die geselskap van NRNNSA, die jong teatermakers van The Loft Puppet Company, Herschelle Benjamin, Du Toit Albertze, Llandi Beeslaar – die lys hou net aan en aan (jammer as ek enige iemand uitlaat – hierdie name is sommer net dié aan wie ek onmiddellik kan dink). Kom kyk bietjie teater en dan sal julle sien waarvan ek praat. Ons is besig om iets te skep wat in diens staan van ’n baie groter Suid-Afrikaanse prentjie, en Afrikaans is ’n spilpunt hiervan.
Wat sou jy sê om mense aan te moedig om die teater te ondersteun, Cornelia?
Teater verryk jou en dit maak jou meer mens. En ons werk ons dood om goeie teater te skep vir gehore – al wat ons nodig het, is dat mense kaartjies koop. Vir almal wat paniekerig is oor Afrikaans, los jou paniek by die huis en kom ervaar hoe lewendig Afrikaans is. Ons is ’n jonger geslag wat wil teater pleeg in Afrikaans. Maar nie die Afrikaans wat wil veg vir ou onregte nie. Die Afrikaans wat in diens wil staan van die land.
Mense wat sê hulle veg vir Afrikaans se behoud, maar nie bereid is om hulle geld te spandeer aan goeie Afrikaanse kultuur (teater, musiek en boeke) nie, veg vir ou onregte. As jy werklik omgee vir Afrikaans en die rol wat Afrikaans in hierdie land kan speel as ’n versoenende en bydraende krag, dan moet jy jou geld belê in areas waar daar werklik nuwe en opwindende dinge gebeur. Om op sosiale media gal te braak oor “hulle” wat “ons” taal wil vernietig, is omtrent die mees sinlose aksie wat daar is. Kom kyk ’n bietjie hoe lewendig en gesond Afrikaans in die teater is. Jy mag dalk jouself verbaas met dit wat jy kan leer.
Laastens, wat hou die res van die jaar in vir NATi?
Werk, werk, werk. Ons hou nooit op praat met rolspelers, teaters en feesmense nie – ons werk daagliks aan planne, skedules, begrotings, toekomsgesprekke en dies meer. Ons moet in pas bly met wat die bedryf, en veral feeste, nodig het. Die feeshoofde is ons belangrikste kurators in die land en dit is belangrik om hul behoeftes te bepaal en te dien.
“’n Kort opsomming van die NATi-ondersteunde produksies wat vanjaar op die Vrystaat Kunstefees te sien is:
Dié toneelstuk oor ’n aktuele kwessie het ’n gedugte span – die akteurs Anna-Mart van der Merwe, Nicole Holm, die jong bekroonde Richard September en Andrew Laubscher, asook Tinarie van Wyk Loots in die regiestoel. Die stuk gaan oor water en grond en wie dit in hierdie land mag besit. Dit is tekenend van die tyd waarin ons leef en toon ’n postapokaliptiese Suid-Afrika waar water die mens se kosbaarste besitting geword het. Enersyds is dit skreeusnaaks, andersyds sny dit tot op die been. Swerfgoed sal almal ’n bietjie anders oor die gronddebat en waterskaarste laat dink, meen Cornelia Faasen van NATi.
Hierdie wonderskone verhaal gaan oor ’n verworpe jong seun se verhouding met ’n ouer Moslem-man wat hom onder sy vlerk neem. Hulle reis deur Europa terwyl Ibrahim hom die belangrikste lesse oor die lewe leer. In ’n tyd wat gekenmerk word deur vooroordele jeens rasse en gelowe is dit noodsaaklike kykstof. Neem snesies saam. Dawid Minnaar is die akteur, Philip Rademeyer die regisseur, Éric-Emmanuel Schmitt is die skrywer en Naòmi Morgan, Frans-professor aan die Universiteit van die Vrystaat, het dit in Afrikaans vertaal. Schmitt is ook die skrywer van Oskar en die pienk tannie.
Dié produksie met twee unieke verhale deur Eugène Marais en lewendige musiek daarby was in 1996 ’n treffer en herleef nou ter wille van ’n tikkie nostalgie. In die een storie, “Salas Gomez”, sit ’n jong boer maande lank vasgekeer op ’n rotslys. Paul du Toit (onlangs in die TV-reeks Waterfront) beeld sy pyn, depressie, angs en woede uit. Die tweede verhaal, “Die lied van die reën”, gaan oor water, mag en verlossing. Jenna Dunster speel hierin. Cintaine Schutte in die solostuk Half leeg. Die musikante is Lizanne Helberg, Leon Ecroignard, Jahn Beukes en Pyjama Shark. Henriëtta Gryffenberg is die regisseur.
Dié stuk met Cintaine Schutte is vir ’n jonger gehoor en gaan oor ’n jong meisie wat ná ’n henneparty in haar whiskey sit en staar terwyl sy een oog op die deur hou. Sy bied ’n vlymskerp blik op mans, vroue, eensaamheid, vriendskap en goeie musiek. Tara Notcutt, gerekende regisseur van Kaapstad, hou die leisels en Amy Jephta, ook van Kaapstad, is die skrywer. Oor GodgOdgoD en Alpha sê Faasen dié eksperimentele werk sal dalk nie almal se smaak val nie, maar dit verryk gehore en kunstenaars en keer dat die bedryf stagneer.
Wolf Britz en Ilana Cilliers lei die akteurs Charlton George, Tiisetso Mashifane en Thembekile Komani in die ontwikkeling van die stuk wat die skepping en skeppingsproses ondersoek en die uitwerking wat dit op die omgewing het. Britz en Cilliers tree ook hierin op. Die stuk verskyn in die feesgids onder die afdeling Grensloos.
Waarvoor sal die millenniërs onthou wil word, diegene wat in die 21ste eeu gebore is en waarskynlik die Alfa-geslag genoem sal word? Erwin Maas en Stef de Paepe van Nederland hou die leisels in dié eksperimentele stuk met Gerben Kamper, Manzikazi Scota, Jane Mpholo, John Paka, Saree van Coppenhagen en Crystal Donna Roberts. Alpha kan in die feesgids onder Ouderdom onbeperk gevind word.
* Bespreek by Computicket vir alle produksies op die Vrystaat Kunstefees.”
DEUR ELRETHA BRITZ VIR NETWERK 24
“Was dit nie vir die Nasionale Afrikaanse Teater-inisiatief (NATi) nie, sal Vrystaatse kunstefeesgehore nie vanjaar topgehalte-toneelstukke soos Swerfgoed, Uit die bloute, Half leeg en Monsieur Ibrahim en die blomme van die Koran kon beleef nie. Ook nie eksperimentele stukke wat horisonne verbreed soos GodgOdgoD en Alpha nie. Verlede jaar was wenners soos Koöperasiestories, Buite land, Nag van legio, Altaar en Pa, maak vir my ’n vlieër, Pa te sien – alles danksy NATi.
Hoe vermag dié organisasie dié “bederf” nadat kunstefeeste hulle verskeie jare op meestal solovertonings en tweemanstukke moes verlaat? Cornelia Faasen, uitvoerende hoof van NATi, ’n ontwikkelingsinisiatief van die Dagbreek Trust, sê hul doel is om verdienstelike Afrikaanse teater te bevorder.
“Maar wat ons en die feeste regkry, bly ’n wonderwerk. Teaterlui kan hulself nie in ’n ander bedryf voorstel nie, al is die geldelike vergoeding soms karig. NATi is egter bevoorreg om geld te hê en kan dié talentvolle en passievolle teatermakers help om kos op die tafel te sit. “Die geld word egter sonder uitsondering met versigtige oorweging en in voortdurende onderhandelings met betrokkenes in die bedryf aangewend. “Dit het byvoorbeeld daartoe gelei dat ons vanjaar meer kleiner produksies as verlede jaar gefinansier het. So word meer teatermakers die geleentheid gegee om hul inkomste aan te vul. “Volgende jaar sal NATi weer grootskaalse opdragwerke finansier nadat ’n behoefte hieraan uitgewys is.” Toe ’n ernstige gebrek aan nuwe Afrikaanse tekste ontstaan het, het NATi ingespring en Kunste Onbeperk in die nuwe suksesvolle Teksmark ondersteun. “So verander ons elke jaar ons model na gelang van die teaterlui en gehore se behoeftes.”
Faasen sê NATi se vereistes moet dus ook voortdurend wissel “omdat ons die keuse van produksies soos ’n legkaart moet laat pas. Ons kan nie net komedie of net dramas ondersteun nie. Daar moet ’n balans wees. “Dan moet ’n mens ook in gedagte hou dat Afrikaanse teatergehore gesofistikeerd is en van interessante en moeilike werke hou. “Daarby het ons ook ’n verpligting om ouer teatermakers te ondersteun en terselfdertyd die jonger geslag wat nou sterk op die voorgrond tree. Jy hou ’n bedryf net lewend deur al die faktore in ag te neem en al die elemente proaktief saam te bestuur.” NATi is nie net ’n onontbeerlike reddingsboei vir Afrikaanse teater nie, dit verseker ook ’n toekoms vir Afrikaanse kunstefeeste.
Tradisionele volksmusiek gevier (Laetitia Pople)