Ganse ineenstorting van kragnetwerk? ‘Nie sommer’, sê kennersArgieffoto (Foto: Unsplash) ’n Algehele ineenstorting van die nasionale kragnetwerk is nié op hande nie en Suid-Afrikaners word gemaan om kalm te bly te midde van die jongste vlaag beurtkrag. “Ek dink mense moet kwaad wees, maar ek dink nie hulle moet paniekerig wees nie,” sê Connie Mulder, hoof van die Solidariteit Navorsingsinstituut (SNI). Mulder sê die nasionale kragnetwerk sal “nie sommer” in die geheel in duie stort nie, ten spyte daarvan dat opwekkingseenhede die een na die ander uitskop. Byna 100 opwekkingseenhede het die afgelope twee weke onklaar geraak. “Dit verg egter veel meer as ’n paar kragsentrales wat vou vir die kragnetwerk om in duie te stort,” sê Mulder. Deon Reyneke, adjunkbestuurshoof van arbeidsverhoudinge by Solidariteit, sê op sy beurt ’n ganse ineenstorting van die nasionale kragnetwerk is ’n moontlikheid, maar die kragstelsel het meganismes wat verhoed dat so iets gebeur. “Die stelsel sal hom altyd daarteen beskerm.” Kalmte gevra ’n Dokument van Solidariteit oor hoe Suid-Afrikaners hulle kan voorberei op ’n totale ineenstorting van die kragnetwerk – wat ŉ paar jaar gelede reeds opgestel het – het weens die jongste vlaag beurtkrag weer die lig gesien en doen tans die rondte op sosiale media. Reyneke sê dié dokument – wat destyds vir ’n hipotetiese scenario opgestel is – is met die huidige stand van sake glad nie relevant nie en saai onnodige paniek. “Mense moet kalm bly, die huidige bestuur van Eskom ondersteun en elektrisiteit bespaar waar hulle kan.” “Om paniekerig te raak gaan jou niks help nie,” beaam Ted Blom, ŉ Suid-Afrikaanse energiekenner. “Hou kop.” Blom glo ’n totale ineenstorting van die kragnetwerk sal stelselmatig gebeur – sou dit ooit gebeur. “Dit sal nie net op een dag gebeur nie. En sou dit gebeur, sal dit uit onkunde óf moedswilligheid wees want onder normale omstandighede behoort Eskom dit te kan beheer.” Foto bloot ter illustrasie. (Argieffoto: Unsplash) Mulder waarsku wel dat die inwerkingstelling van fase 8-beurtkrag én hoër in die komende weke nie te vergesog is nie. Dit is ook moontlik dat beurtkrag per streek of provinsie ingestel kan word in ’n poging om die situasie te beredder. “Eskom is in ’n moelike situasie,” verduidelik Reyneke. “Dekades van geen of slegte instandhouding sowel as korrupte bedrywighede haal Eskom nou in. En nou sit die huidige bestuur met ’n situasie waar hulle moet red wat daar te redde is.” Mulder sê ook hy dink Eskom se topbestuur doen wat hulle kan. “Maar ek dink hul hande is vasgebind deur die departement van minerale bronne en energie,” sê Mulder. “Eskom gaan nie alleen die oplossing vir die land se kragkrisis vind nie. Hulle kort private kragopwekking… Ons enigste pad hier uit is om kragopwekking van kleinskaal na grootskaal oor te neem en te privatiseer.” Maroela Media het vroeër berig pres. Cyril Ramaphosa het sy besoek aan die buiteland vandeesweek kortgeknip om by die kragsituasie in te gryp. Sommige meen egter daar is nie veel wat Ramaphosa in dié stadium kan doen nie aangesien sy sogenaamde kragplan nog geen duit verskil gemaak het nie. “Ramaphosa moet Mantashe so gou moontlik afdank,” sê Mulder. “Anders, kom uit die pad sodat ons die probleem kan oplos. Dít is die twee opsies. “Hoe meer hulle inmeng, hoe minder gaan die probleem opgelos word. Ons smeek die regering eintlik om net op te hou inmeng en die burokrasie en die regulasies te skrap. Laat ons net toe om die probleem op te los.” Blom sê die antwoord is om die kragnetwerk stelselmatig te verlaat. “Ek weet dit klink na ’n onbegonne taak, maar jy kan dit stap vir stap doen.” Dit sluit in die aankoop van gasstowe, kragopwekkers en die installering van sonpanele.