Ek het inderhaas met hom na die voorportaal toe beweeg en op met die trappe na my kamer toe. Ek het hom op die punt van my bed laat lê en sy skraal, inmekaargevoude liggaam met gedrapeerde komberse op ’n kunstige manier toegemaak sodat dit gelyk het of die bed leeg was. Ek het my baadjie uitgetrek, my das en boordjie verwyder, en so voorgegee dat ek so pas opgestaan het, as die Gestapo-manne daar sou aankom.
Sodra hulle weg was, het ek die deur gesluit en die komberse opgelig. Die arme kêrel het losgetrek in ’n snelvuur Duits. Dit was nie nodig om ’n woord te kon verstaan om te besef dat hy vreeslik dankbaar was nie.
Ek het my vlugplan uitgehaal en, met gebare en deur prentjies aan die kantlyn van die kaart te teken, het ek verduidelik dat ek ’n vliegtuig besit het en dat dit vir my moontlik was om hom uit Oostenryk weg te kry. Hy het na Warskou gewys, en sy uitdrukkingsvolle hande het gevra: “Kan jy my daarnatoe neem?”
Ek het my kop geskud en hom laat verstaan dat ek in Cracow moes land vir brandstof. Ek het prentjies van die polisie en tronktralies geteken om te illustreer dat hy met sy aankoms op enige lughawe gearresteer sou word, en ek het verduidelik dat ons net anderkant die Poolse grens op ’n grasvlakte kon gaan land waar hy dan kon afklim. Heel tevrede het hy sy kop geskud, en sy skraal gesig en donker bruin oë het weereens sy diepe dankbaarheid oorgedra.
Ons het oor Czechoslovakia gevlieg en kort voor lank het ons die dun band van die Vistula-rivier en die stad van Cracow opgemerk. Ons het in die veld naby ’n spoorwegstasie en ’n woud geland, en ek het op die kaart aan my metgesel gewys waar ons was. Ek het hom die meeste van my geld gegee en hom alles van die beste toegewens. Hy het sonder ’n woord in my oë gekyk, my hand geskud, en toe vinnig die bos ingehardloop.
Toe ek by die Cracow lughawe geland het, was daar ’n afdeling polisiemanne saam met die immigrasie-inspekteur. ’n Polisieman het gesê: “Ons het ’n lasbrief om jou vliegtuig te deursoek – jy het ’n man gehelp om uit Wene uit te ontsnap.”
Uiteindelik het ek daarin geslaag om te ontsnap, en het toe by die Franse lugmag aangesluit. Na die val van Frankryk, het ek Engeland toe gegaan en in die lugslag om Brittanje geveg. In Junie daarna is ek gewond terwyl ek in ’n geveg oor die Engelse kanaal betrokke was en die Luftwaffe ons oor Boulogne geskraap het. Op daardie vroeë aanvalssendings is ons gewoonlik oortref in getalle en het dus teen die Luftwaffe die slegste daarvan afgekom. Slegs in ons moraal was ons egter hulle meerdere.
“Onthou jy my?” het die eienaar van die gesig gevra. “Jy het my lewe in Wene gered.” Hy het met net ’n sweempie van ’n Duitse aksent gepraat.
Sy woorde het my teruggebring na die hede toe. Ek kon sy sensitiewe gesig onthou en kon net daarin slaag om te vra: “Hoe het jy my gevind?” Toe het ek sy wit doktersjas opgemerk. “Werk jy hier?” het ek gevra.