SEKSISME - eCKE (betroubare christelike kernensiklopedie)
SEKSISME word deur die HAT (2015) gedefinieer as “diskriminasie/ vooroordeel op grond van seks/geslag (veral teenoor vroue)”. Seksisme word gebore wanneer een geslag se eienskappe, waardes en belange as die beste een, die superieure een en die een wat voorrang moet geniet, aanvaar word. Die ander geslag se eienskappe, waardes en belange word gevolglik gedefinieer vanuit die verwysingsraamwerk van die superieure geslag. Sou die eienskap van “rasionaliteit” bv aan die manlike geslag toegeken word en dié van“emosionaliteit” aan die vroulike geslag, is “rasionaliteit” die algemeen-geldende norm en die “goeie”/“regte”, terwyl “emosionaliteit” dan uit die verwysingsraamwerk van die manlike geslag vertaal sou kon word as “irrasionaliteit” en die “nie-goeie”/“verkeerde”.
Sommige skrywers praat van ’n “wit manlike sisteem” teenoor ’n “vroulike sisteem”, omdat geslagtelikheid* (“gender”) nie noodwendig ’n akkurate maatstaf van seksisme is nie. ’n Man sou hom bv heeltemal goed kon tuisvind binne die vroulike sisteem, terwyl ’n vrou haarself moontlik makliker met die wit manlike sisteem sou kon identifiseer. Hierdie twee sisteme verteenwoordig die uiterste teenpole op ’n liniêre lyn, met die meeste mense wat hulleself iewers tussen die twee pole tuisvind. Die sg wit manlike sisteem is dan in sy uiterste vorm patriargaal*, analities en bemoeid met definisies, verklarings en verduidelikings, dit is eksklusief en doelwit-geöriënteer. Daarteenoor is die vroulike sisteem in sy uiterste vorm inklusief, proses-georiënteerd, minder gefokus en met ’n blik vir die groter geheel eerder as die dele.
Seksisme koöpteer dikwels kultuur* en godsdiens* om hom- of haarself in stand te hou en te bevorder. So word die skeppingsverhaal in Gen 2 bv gekoöpteer om vroue se kulturele onderdanigheid aan mans in stand te hou deur die “bewys” dat God Eva tweede geskep het as “hulp” vir Adam, terwyl die skeppingsverhaal in Gen 1, waar God albei geslagte in geen spesifieke chronologiese volgorde nie, na sy beeld en as sy verteenwoordigers geskep het, geïgnoreer word (Gen 1:27).
Vir verdere lees: JW Conn (red) 1986. Women’s Spirituality: Resources for Christian Development. New York: Paulist Press.
Skrywer: S Pienaar
SEKSHANDEL «» SEKSUALITEIT