Gewone mense inspireer in “Tannie Pompie se oorlog.” | SARIE
Hierdie dorpie is die burgerlike area wat meeste geslaan is met Swapo-infiltrasies. Tsumeb was die hoofteiken. Dit het my laat wonder waarom juis Tsumeb. Hoe het dit geskiedkundig gebeur dat hierdie dorpie in die middel van die bos geplaas is op hierdie insurgente se roetes? Namibië is ’n ylbewoonde land. Pompie-hulle sou nooit teikens op Swapo se roete gewees het nie as Tsumeb nie daar was nie. Daar’s verskeie redes waarom Tsumeb altyd aangeval is. Een was omdat daar teikens was. Dit help nie hulle gaan val ’n plek aan waar net klippe en vlieë is nie. Tsumeb is hierdie vreemde stukkie koloniale Duitsland in die Afrikabos. Die redes hoekom dit ontstaan het en die feit dat hierdie dorpie soveel keer op die rand van een of ander konflik was sedertdien, het my gefassineer – daai geskiedenis van konflik, patrone wat hulself herhaal. Die Ovambo’s teen die San, dan die San-spoorsnyers later teen die Ovambo’s van Swapo, boere teen Duitsers, boere en Duitsers later saam teen die Ovambo’s.
Ek was twee jaar voor die trip saam met die veterane ook in Angola, maar met viertrekvoertuie en motorfietse. Ons was op Luanda toe en weer terug deur die middel van die land en ons was by Lubango ook. Ek het die Cristo Rei–beeld gesien. Maar toe het ek nog niks geweet van Pompie of ’n terroristebasis nie. So, ek ’n gevoel gehad vir die plek. Op die veterane trip het ek gepraat met Swapo ouens in Windhoek waar ons gebraai het saam met ’n klomp ou Swapo’s wat nou grootkoppe in die Namibiese Weermag is. Een van die ouens was in daai basis. Deur Roland de Vries het ek ook toegang gehad tot sketse en inligting wat hy gehad het. ’n Terroris wat deur Roland-hulle gevang is, het onder ondervraging gedetailleerde sketse gemaak van die basis. Van daardie inligting af het ek die basis beskryf. Een van Roland de Vries-hulle se doel met die trip was om die ou vyand te embrace en aan hulle die respek te gee wat hulle toekom deur hulle persoonlik te ontmoet. Daar was respek vir hierdie ouens wat 400 kilometer geloop het om te kom veg. As hulle gewond was, was daar geen helikopter om hulle op te pik nie. Die enigste kere wat hulle mediese behandeling gekry het, was as hulle in Suid-Afrikaanse hande geval het. Anders het hulle in die veld dood gegaan aan hulle wonde.