Trump-besluit oor Golan-hoogtes ’n fout’n Ontploffing wat deur Israeliese lugaanvalle veroorsaak is kan in die stad Gasa gesien word. Israelse magte het Maandag teikens reg oor die Gasastrook getref in reaksie op ŉ vuurpylaanval vroeër vanuit Palestynse grondgebied. (Foto: Adel Hana, AP) President Donald Trump se besluit om Israel se soewereiniteit oor die Golan-hoogtes te erken, is ’n ernstige fout wat wesenlike invloed op die geloofwaardigheid van die VSA en ook op ander gebiedsgeskille in die wêreld kan hê. Israel het tydens die 1967-oorlog teen Sirië die westelike twee derdes van die Golan-hoogtes beset en ná die oorlog geweier om dit terug te gee. In 1981 het Israel volledig beheer oor die gebied geneem en dit onder hul administrasie geplaas. Sedertdien is talle Joodse nedersettings in die gebied gebou. Die internasionale gemeenskap, onder meer Israel se groot bondgenoot, die VSA, het nog altyd geweier om Israel se soewereiniteit oor die besette Golan-hoogtes te erken. Die Verenigde Nasies se Veiligheidsraad het reeds op 22 November 1967 in ’n mosie wat eenparig deur die lede van die Veiligheidsraad aanvaar is, geëis dat Israel die besette dele van die Golan-hoogtes aan Sirië terugbesorg. Die besluit van die Amerikaanse president om nou, sonder enige raadpleging met ander lidlande van die Veiligheidsraad, ander lande in die Midde-Ooste en belangrike bondgenote soos Brittanje, eensydig Israel se soewereiniteit oor die Golan-hoogtes te erken, plaas die VSA in direkte opposisie met die steeds staande VN-resolusie van 1967. Die probleem met die Trump-administrasie se Israel-beleid is nie meer dat dit die VSA as ’n bondgenoot van Israel bevestig nie, maar eerder dat Trump besig is om Benjamin Netanyahu, eerste minister van Israel, se agenda vir hom uit te voer. Trump se aankondiging oor die Golan-hoogtes, drie weke voor die verkiesing in Israel, gee Netanyahu ook ’n enorme hupstoot in ’n baie moeilike verkiesing. Trump en Netanyahu het ’n baie goeie verhouding en Netanyahu slaag duidelik daarin om Trump om sy pinkie te draai. Die vraag is, wat kan Amerika daarby baat indien die Amerikaanse president skielik besluit om van Amerika se dekade lange eis dat die Golan-hoogtes aan Sirië teruggegee moet word, weg te stap? Amerika se internasionale beleid ten opsigte van gebiedsbesetting, outonomiteit en soortgelyke geskille lyk reeds twyfelagtig. Hierdie besluit vererger die situasie verder. Toe Kosovo onafhanklikheid van Serwië verklaar het, was die VSA een van die eerste lande wat Kosovo se onafhanklikheid gesteun het. In Georgië was die VSA aggressief gekant teen die onafhanklikheidsverklaring van Abchasië en Suid-Ossetië. Amerika het al gereeld in die Midde-Ooste en Oos-Europa weggekyk wanneer bondgenote die grense van die internasionale reg uitdaag. Trump se aankondiging oor die Golan-hoogtes is nie net ’n uitdaging van internasionale reg nie, maar eerder ’n verklaring dat Amerika homself in ’n posisie ag waar hy oor die soewereine regte van ander lande in grondgeskille kan beslis. Wat is volgende? Die Netanyahu-administrasie is steeds besig om groter dele van die Wesoewer te beset. Gaan die VSA ook een of ander tyd Israel se soewereine reg op dele van die Wesoewer erken en daarmee finaal ’n streep deur die Tweestaatopsie trek? Die Trump-administrasie dra met sy besluit oor die Golan-hoogtes eerder by tot groter langtermynkonflik in die Midde-Ooste as om ’n volhoubare vredesoplossing daar te stel.