Geen gratis hoër onderwys voor basiese onderwys op peil is nieFoto: Pixabay/Pexels.com Die Skoleondersteuningsentrum (SOS) ondersteun die International Monetary Fund (IMF) se aanbevelings dat die regering eerder basiese onderwys ’n top-prioriteit moet maak as om gratis hoër onderwys te finansier. Die IMF het in Desember Suid-Afrika se beleid van gratis hoër onderwys bevraagteken. Volgens hierdie beleid bied die regering volledige beurse aan studente met ’n jaarlikse huishoudelike inkomste van minder as R350 000 sodat hulle gratis kan studeer. “Die werklikheid is dat ongeveer ’n derde van studente aan Suid-Afrika se openbare universiteite hul eerste jaar druip. Slegs die helfte van studente voltooi hul graadstudie binne die aangewese tyd. Die opbrengs op miljarde rande belastinggeld wat aan beurse vir tersiêre opleiding bestee word, is dus uiters power. Die regering sal beter vaar deur eers die swak gehalte van onderrig in skole aan te pak,” sê Melanie Buys, onderwysspesialis verbonde aan die SOS. Buys meen leerders se kans op sukses sal drasties verbeter as hulle op skool met die nodige kennis en vaardighede toegerus word. Volgens die SOS is daar byna jaarliks ’n toename in die getal matrikulante wat kwalifiseer om in die volgende jaar aan ’n universiteit te studeer, weens die verlaging van die slaagvereistes vir universiteitsvrystelling. “Dit beteken nog meer studente, wat nie behoorlik toegerus is om aan ’n universiteit te studeer nie, kry toegang en finansiering om by universiteite in te skryf,” sê Buys. Buys meen ook daar behoort meer klem op beroepsvoorligting en alternatiewe tot universiteitsopleiding geplaas word. “Universiteitsopleiding behoort nie as enigste of ideale keuse voorgehou te word nie en tegniese opleiding behoort groter aansien te geniet. Studente wat ambagte voltooi, is hoog in aanvraag en kry dikwels vinniger werk as dié met universiteitsgrade,” sê Buys. Volgens ’n studie wat Solidariteit Helpende Hand in Mei 2018 bekendgestel het, neem dit gemiddeld drie maande vir iemand met ’n kwalifikasie in ’n ambag om werk te kry, terwyl ’n persoon met ’n graad in geesteswetenskappe soms langer as vyf maande na werk soek nadat hulle die graad behaal het. Buys meen die gehalte van onderwys kan slegs verbeter indien die regering genoeg toegewyde, bekwame onderwysers aanstel. “’n Onderwysstelsel is slegs so goed soos die gehalte van sy onderwysers. Daar hoef nie noodwendig meer geld aan onderwys afgestaan te word nie, maar beskikbare geld moet beslis beter aangewend word.”