Seun (12) neem eie lewe: Ouers wil ‘bose kringloop’ breek “Hy was soos ŉ sponsie en die lelike goed wat vir hom of sy maatjies gesê is, het hy alles opgesuig en nooit êrens gaan uitdruk nie.” Só sê Arina Odendaal oor haar 12-jarige rooikopseun Herman wat verlede Sondag sy eie lewe geneem het by sy gesin se huis in Kestell in die Vrystaat. In ŉ briefie wat hy agtergelaat het, het hy gesê hy voel alleen, dat hy nie vriende het nie en dat hy ŉ loser is. Dis sy hare, sproete en die nr. 10-skoen wat hy gedra het wat hom glo die teiken van boelies gemaak het. “Dis nie een ding wat ŉ kind breek nie. Dis ŉ klomp goed. Dis vir my hartseer dat ons so ŉ oop verhouding gehad het, maar dat hy nooit daaroor kon praat nie.” ŉ Roudiens is Vrydag vir Herman in die NG Kerk Kestell gehou. “Dit was baie seer om vir my kind goodbye te sê. Maar dit was regtig ŉ mooi diens en ŉ viering van sy lewe.” Sy glo dat God in daai oomblik voor sy dood met Herman gepraat het en vir hom gesê het sy werk op aarde is klaar en dat hy nou moet huis toe kom. “Hy was ŉ baie spesiale kind en het ŉ noue verhouding met God gehad. Hy sou nooit ander te na kom of seermaak nie al was hy in staat om homself te verdedig. “Soveel maatjies het briefies en boodskappe gestuur na sy dood. En so baie van hulle het dankie gesê dat hy namens hulle teen boelies opgestaan het. Hy het baie houe vir hulle gevat. ŉ Vuishou word vinnig gesond, maar ŉ hou met die mond is baie erger.” Die boom waar Herman sy lewe beëindig het, is verlede Maandag afgesny. Daar is ŉ houtkruis geplant met klippies, wat Herman se maats gebring het, wat om die kruis gepak is. By die stam kom daar nou ŉ grasgroen takkie uit. “Hier in die middel van die Oos-Vrystaat waar dit vrek koud is. Daar waar dit lelik, rou en seer is, kom daar tog vernuwing en groei.” Odendaal glo dat die afsonderingstydperk weens die Covid-19-pandemie ook ŉ invloed op haar seun se gemoed gehad het. Hy was rugbymal en toe is die rugbyjaar ewe skielik daarmee heen. Die skool het weer begin, maar die klasse was nie meer dieselfde nie en daar was baie werk. “Mens besef nie wat die afsonderingstydperk aan ŉ kind se psige doen nie.” Odendaal voel dit is belangrik om te praat oor wat gebeur het. “Mens moet eerlik wees daaroor en dit nie onder die mat invee nie. Ek dink nie mens kom ooit daaroor nie. Jy kan daarmee cope as jou geloof sterk is en die Here vat jou hand en wys vir jou ŉ pad.” Vir haar en haar man is dié pad ŉ bewusmakingsveldtog oor boeliery. Sy is nie kwaad vir die kinders wat haar seun geboelie het nie. “Ek weet nie wie sy boelies was nie. Dit wat hulle aan hom gedoen het, kom uit ŉ donker plek in hul harte wat beteken hulle moet ook baie seer hê. As jy seer het en nie ŉ uitlaatklep daarvoor het nie, gaan jy die volgende ou seermaak. Dis ŉ bose kringloop.” Sy wil dié kringloop breek. Kinders wil nie noodwendig met hul ouers, onderwysers of ŉ berader praat nie. “Hulle wil met mense van hul eie ouderdom praat.” Odendaal gaan skole kontak en voorstel dat hulle ŉ sogenaamde “buddy system” in plek stel waar kinders in elke graad uitgewys word en ŉ kenteken dra sodat ander kinders weet hulle kan met hom of haar praat. “Daardie maatjie gaan nie als vir juffrou of ma vertel nie, maar kan vir ŉ onderwyser sê daar is ŉ probleem sodat hulle die kind kan dophou. Daar moet vertroue wees.” Odendaal gaan haar seun se glimlag en die vroegoggend koffie mis. “Sy mondhoekies het altyd so opgetrek as hy glimlag. Hy het verskriklike mooi maniere gehad en was ŉ vreeslike dankbare kind.” Hy het elke oggend vir sy ma koffie aangedra voor sy moes werk toe ry. “As ek kon, sou ek enigiets doen om my kind terug te kry. Ek kan nie. Maar ek kan ander mense help. En deur ander mense te help gaan dit vir my en my gesin genesing bring.” Luister as jou kinders met jou praat, sê Odendaal. Let op daarna as hulle ewe skielik begin stiller raak en in hulself keer. Of as goed wat altyd vir hulle lekker was, nie meer dieselfde reaksie ontlok nie. Moenie te veel druk op jou kind sit nie. “Ek sê altyd: of my kind nou eendag ŉ loodgieter, ŉ dokter, ŉ aktrise of ŉ prokureur is, maak nie saak nie. Solank jy ŉ goeie mens is wat omgee vir ander en ŉ goeie hart het.”