JY LEES NOU 2 heerlike boeke wat jy in Afrikaans kan lees
Isa Konrad sit haar ontdekkingsreis na die toekoms voort terwyl die digter Daniel Hugo net lof het vir die Amerikaanse skrywer Jodi Picoult se vertelvernuf.
Deur Isa Konrad (Lapa, R275*)
Isa Karsten. Foto verskaf
Pretoria, 2057. Kel de Jong, 'n programmeerder by die Intelligensieburo, slaag daarin om die prototipe van 'n kunsmatige intelligensie te aktiveer. Hy ontdek dit bevat die herinnerings van Agnes Baumer, 'n spioen in Duitsland gedurende die Tweede Wêreldoorlog. Met behulp van tydreise na die wêreld van haar herinnerings word Kel by 'n verhaal van onverskrokkenheid in die verlede betrek.
Isa Konrad woon in Switserland, maar skryf ná al die jare steeds in Afrikaans. Haar jongste roman, Toekomsmens, speel af in 'n tyd wat eeue verwyder is van Diva, 'n vorige boek van haar wat ek baie geniet het. Dit gaan oor 'n kontratenoor en 'n verwantskap met die castrati. (Die rolprent Farinelli gaan oor die sangers wat gekastreer is voor hulle puberteit bereik het sodat hul stem hoog kon bly.)
"Musiekgeskiedenis is die afgelope 28 jaar deel van my lewe, want ek is met 'n musiekhistorikus ge­troud. Deur my man het ek toegang tot die musiekwêreld, en wanneer hy aan sy boeke skryf, hoor ek al die stories. Ek lees ook musiekgeskiedenis en geniet dit so dat ek 'n storie oor dié onderwerp wou waag," vertel Isa.
"Ek weet Diva en Toekomsmens is op die oog af baie ver van mekaar verwyder, maar geskiedenis is eintlik presies wat die twee boeke met mekaar gemeen het. Toekomsmens is wetenskapsfiksie, maar ook 'n historiese roman. Dit speel in 2057 sowel as 1944 af. Ek wou die storie in twee wêrelde in die tyd uitbeeld omdat geskiedenis die keersy van die toekoms is.
"Toekomsmens was dus vir my nie regtig 'n nuwe koers wat ek ingeslaan het nie; meer die voortsit van 'n ontdekkingsreis."
Liefhebbers van wetenskapsfiksie sal die nuwe wêreld wat Isa haar verbeel, terdeë geniet. Sy vertel hoe sy die hef in die vurk laat steek het.
"Die tydreise is die enigste fantasie-element in Toekomsmens, hoewel dit ook nie regtig fantasie is nie, net 'n wetenskaplike teorie wat nog bewys moet word. Die feit dat daar 'n tydsverskil tussen ons kop en tone is – daar is atomiese horlosies wat dit kan meet net soos wat dit die hoogte van berge deur tydsverskil kan meet – voorspel dat tydreise in die verre toekoms moontlik sal wees.
"Die res van die tegnologie wat in die boek beskryf word, van oorerflike genetiese ingryping tot gevorderde bionika, word reeds ontwikkel of beplan. As die woorde vir die lesers vreemd lyk, is dit bloot omdat ons nog nie oor die woorde­skat beskik vir al die veranderings wat op pad is nie.
"Om 'n voorbeeld te gee, die biomassa-­ligseremonie wat in die boek beskryf word, is gegrond op 'n kompetisie wat die Universiteit van Bath in Engeland in 2016 gehou het om die toekoms van begrafnisse en begraafplase te herdink.
"Die groot rede daarvoor is dat die plek besig is om op te raak in Europa, maar dit gaan ook oor besoedeling weens die hoeveelheid balsemvloeistof wat eindelik in die aarde beland. Die idee vir 'n kapsule waarin 'n lyk natuurlik kan ontbind en waarvan die byproduk 'n ligstraal sou wees wat uit die kapsule skyn, het die kompetisie gewen.
"Biomassa-begrafnisse kan dalk in die toekoms normaal wees, maar om dit vir die boek te beskryf asof dit reeds gebruiklik is, was 'n uitdaging," sê Isa.
Duik saam met haar in die wêreld 30 jaar nadat Johannesburg in 'n spookstad verander het.
Deur Jodi Picoult (Jonathan Ball, R256*)
Jodi Picoult is 'n gewilde Amerikaanse skrywer van 26 romans wat in 34 tale vertaal is. Vanjaar is drie van haar boeke in Afrikaans vertaal: Die belydenis het in Februarie ver­skyn en Negentien minute in Julie. Die boek van twee weë het pas verskyn, net twee maande nadat dit die eerste keer in Engels verskyn het.
Die digter Daniel Hugo, wat al drie boeke vertaal het, sê hy het nooit voorheen Picoult se boeke gelees nie.
"Ek is nie 'n leessnob nie, maar lees graag enigiets wat goed geskryf is. Noudat ek drie van Picoult se boeke vertaal het, is ek baie beïndruk met die diepgaande navorsing wat sy doen en met haar vertel­vernuf, veral wat die intrige en strukturering van die verhaal betref.
"Ek het probeer om die verhale in hedendaagse, idiomatiese Afrikaans oor te sit. Die grootste uitdaging was natuurlik die Amerikaanse sleng wat sommige karakters praat. Dit mag nooit soos 'n vertaling klink nie."
Twee weë is die verhaal van Dawn Edelstein wat op 'n vliegtuig is wat 'n noodlanding moet uitvoer.
Terwyl sy haar op die ergste voor­berei, dink sy nie aan haar man en dogter nie, maar aan Wyatt Armstrong – 'n man wat sy 15 jaar gelede in Egipte agtergelaat het. Sy oorleef die ongeluk, maar is onseker oor die keuses wat sy in die verlede gemaak het. Moet sy teruggaan na haar geordende lewe saam met haar mense? Of moet sy in Egipte die spoke van die verlede in die oë gaan kyk en haar navorsing oor "Die Boek van Twee Weë" voltooi?