Oudhede | coetzeeblog
Wat moet bly en wat moet ons saamneem? Met daardie vraag, het ons baie geworstel, toe ons die groot besluit geneem het, om te trek. Mooi, moes ons besluit, want op die ou familieplaas, het ons 'n sewe slaapkamers huis gehad. Onthou, ons was agt kinders en hier het ons ´n piepklein huisie met 1 groot slaapkamer en 2 net sulke piepklein gastekamers gehad. Doelbewus, het ons nooit oudhede bymekaar gemaak nie, maar hulle was eenvoudig maar net daar. Aangesien my ma ´n redelike oudhedeversamelaar was, het heelwat van daardie meubels hul weg na ons huis gevind, toe daardie huishouding se inhoud, verdeel moes word.
Juis daarom, het ek as jongmens, my voorgeneem om nie oudhede, doelbewus aan te skaf nie. Ironies, was my eerste meubelstuk, ´n riempiesbank, wat ´n geskiedenis, aan my ma se kant van die familie, gehad het. Daardie riempiesbank, het gedurende die ABO, bewaargebly onder ´n holkrans, in die Brandwaterkom, waar oumagroot en haar dogters en kleinkinders geskuil het teen aanvalle van die Tommies. Die hele sage is vervat in die boek: Wat het geword van Generaal Mannetjies Mentz? Soos ´n páar ander oudhede, het ons besluit, dat daardie riempiesbank, ´n antieke koperbed en ´n ou "roll top desk"( wat is die Afrikaans daarvan) asook ´n ou traporreltjie, eerder tussen die kinders verdeel moes word. So ook, die ou tafel van Waschbank (Dewetsdorp), wat die oorlog oorleef het, want die einste Tommies, het nie die plaashuis afgebrand nie en dit eerder as, ja, wat sou die regte woord wees, menasie behou. Die tafel, is gekenmerk deur die afbeelding van ´n dambordspel, wat hulle op die tafel ingesny het.
Ons het later ´n replika van die ou riempiesbank gekry en dié, het wel saamgekom. Dié riempiesbank, sien foto, het nog oorspronklike selfgebreide riempies in, seker al meer as 50 jaar oud. Die nuwe koöperasie riempies, beteken mos niks. Die riempiesbank, was vir ´n ruk na ons aankoms, nié ´n plesier om mee saam te leef nie. As gevolg van die hoë vogtigheid, het daardie riempies vog getrek en het die reuk van die velle uitgestraal, asof pas gebrei. Gelukkig het dit, nie te lank geduur nie.
Dan het ouma se "sideboard" ook saamgekom. Of die ou buffet regtig ´n oudheid is, weet ek nie. Ander ouma se kombuistafel, is ook hier. Nie omdat dit juis ´n besonderse tafel is nie, maar net omdat ons as kinders soveel ure om daardie tafel deurgebring het. Saam daarmee, ses stikhout riempies eetkamer stoele, wat nie juis gebruik word nie.
Amper vergeet ek van die jonkmanskas. Wat sy geskiedenis is weet ek nie, maar kom ook uit my ma se huis, so ook die ou horlosie. Die meeste ou Suid-Afrikaanse huise, het seker so een gehad. Dié soort wat elke kwartier slaan. Daar was ´n hele verskeidenheid van hulle in die huis. My broer, wat meganies aangelê is, het hulle op 'n stadium almal aan die loop gehad en hulle so gestel, dat die een na die ander, begin lui of klokslaan, tot die res van die huis se ergernis.
Van die kleinighede, wat hier is, is daar seker net twee, wat die moeite werd is om te noem. Ouma Anna, se ou "cookie jar" en die ou kanonkoeël, wat oupa Danie, volgens oorlewering, as 14jarige penkop, van die ABO af terug gebring het. Indien daar iemand is, wat hier lees, wat kundig is oor die onderwerp, sal ek graag wil weet wat die kaliber is en of dit van die Boere kant af kom en of die Tommies dit gebruik het? Terwyl die mense daar is, wat die antwoorde het, dink ons mos nie om te vra nie.
Dit is die paar oudhede, wat hul weg gevind het, hierheen.
12 thoughts on "Oudhede"
September 9, 2015 om 9:59 vm
Darem maar mooi, die ou goed, en die herinneringe wat daarmee saamgaan maak dit die moeite werd om hulle halfpad rondom die aarde te laat saamtrek.
Oktober 3, 2015 om 9:41 vm
Ja, soms weet mens nie of jy dit maar moes los nie, maar aan die begin, het dit ons tog laat tuis voel in die nuwe, vreemde omgewing. Hier het hulle geen benul van sulke ou dinge nie.
September 9, 2015 om 12:29 nm
Jy laat my nou so terugdink,Danie.My ouma het net so 'n kombuistafel en klok gehad.Dit was seker hoogmode daardie tyd.Dankie vir hierdie pragtige inskrywing!
Oktober 3, 2015 om 9:43 vm
Dankie vir die lees hier. Ja, daar is heelwat dinge, wat in die meeste huise van destyds was. Mode en die feit dat daar nie so ´n groot verskeidenheid beskikbaar was nie.
September 9, 2015 om 8:28 nm
Baie groot dankie vir jou deelname en pragtige oudhede. Dit bly tog steeds kosbaar, Net die idee dat dit jou ouers of grootouers s'n was is al genoeg om dit te hou. Oook om terug te dink aan die tye toe die tafel gebruik is is netso waardevol.
Oktober 3, 2015 om 9:45 vm
Dankie, hoop ek kan vorentoe, nog bydraes maak. Ja, die heimwee was aan die begin maar baie erg.
Oktober 3, 2015 om 7:19 nm
Dis tog maar n leeftyd wat mens sekere goed en dinge versamel het
September 14, 2015 om 11:27 vm
Lekker gelees dankie. Daardie ougoed is pragtig…. veral die riempiesbank.
Oktober 3, 2015 om 9:46 vm
Ludolph Schoeman said:
Oktober 24, 2015 om 1:46 nm
Ek het nou regtig lekker gelees. Ek sal graag wou weet hoe julle familie die oorspronklikke riempiesbank verloor het. Ek het amper net so 'n bank wat ek by my ma ge-erf het. Die bank was aan haar familie(Dutoits) gegee om te stoor. Ek dink hulle het op daardie stadium op 'n plaas naby Tzaneen gebly. As ek reg kan onthou was dit Coetzee mense. My ma wou tot en met haar dood die eienaars van die bank opspoor.
Oktober 24, 2015 om 2:53 nm
Ludolph, nee ons het geen riempiesbak verloor nie. Die oorspronklike een, nie op die foto nie, het van my Roos familie gekom. Dit was die een wat onder die holkrans in die Brandwaterkom was. Die een op die foto, is afkomstig van my skoonfamilie, Bekker. Die enigste Coetzee, van my familie, wat ek van weet, wat daar in die Laeveldomgewing was, was 'n broer van my oupa, dr Harry Coetzee. Ek dink, hy was op Tzaneen, maar ek is nie seker nie. Groetnis.