Die Storie van die Vertaalde Mense
Ek wil graag voorbrand maak vir interessante toneelstuk wat binnekort opgevoer gaan word, so maak ’n knoop in julle ore.
Ek het reeds ’n vroeër weergawe van dié stuk gesien. Hoewel dit waarskynlik nie so bedoel is nie, toon die stuk sterk ooreenkomste met André P Brink se roman Inteendeel.
Dis selde dat iemand soveel moeite doen om oor taal te skryf. Die dramaturg, Michael Inglis, is Engels, maar hy het baie moeite gedoen om Afrikaans te betrek én om ’n heel nuwe grammatika vir ’n heel nuwe taal uit te werk.
Doen moeite en gaan kyk die stuk as julle belangstel in teater wat die taligheid van taal ondersoek.
Terloops: Omdat dit ’n blog is, mag ek seker skinder, nie waar nie? Wel, aan die einde van hierdie persverklaring volg ’n stukkie skinder.
Maar eers die persverklaring:
Die Storie van die Vertaalde Mense is ’n magies-realistiese toneelstuk wat handel oor verlorenheid tussen die grense van onbekende lande en die vreemdheid van ’n nuwe taal. Die woorde verdwaal en vertaal word lekker inmekaar gevleg in dié stuk.
’n Epiese verhaal word vertel oor die laaste oorblywende lede van ’n eensbekende drukkersmaatskappy uit die Verre Noorde. Hulle oorleef op stories, en hul verbeelding, soos hulle deur die woestyn trek op soek na ‘n nuwe tuiste. Tydens hulle reis deur onbekende lande, verloor hulle hulself in ’n nuwe taal.
In die afgeleë Alledorp het ’n meisie tydens ’n tragiese gebeurtenis haar spraak en geheue verloor. Met die aankoms van die vreemde drukkers in hierdie klein dorpie word die dorpenaars, en veral die stom meisie, meegevoer deur die vermaaklike misverstande wat ontstaan uit die vertalings van die drukkers se stories. Saam-saam ontdek dié ontheemdes ’n nuwe manier van kommunikasie. Op dié manier help hulle die meisie om die geheim van haar geslote verlede te herontdek.
Hierdie visuele en innoverende stuk word gespeel deur Ntombi Makhutshi en Eben Genis.
Genis het sy studies in Stellenbosch voltooi. Gehore sal hom onthou vir sy optrede in Jaco Bouwer se produksie, Smag, Marthinus Basson se Om Soos ‘n Lyk te Lê en, meer onlangs, in die rol van Sol in Graham Weir se Noah of Cape Town.
Nadat sy afgestudeer het aan UCT, het Ntombi Makhutshi deelgeneem aan ’n wye verskeidenheid teaterproduksies. Sy het ook televisie- en filmwerk gedoen. Ntombi was te sien in Peter Hayes se False Witness (in die Baxter Teater) en in Between Cup and Lip, onder regie van Yvette Hardie. Onlangs nog het sy by die Nasionale Kunstefees in Grahamstad, en in die Kunstekaap, gespeel in Mike van Graan se Iago’s Last Dance.
Skrywer en regisseur, Michael Inglis is ’n alumnus van UCT se Dramadepartement. Hy is ’n goeie akteur en ’n bekroonde verhoogbestuurder. Hy het die regie van Juliet Jenkin se Venom behartig, wat opgevoer is by die Intimate Theatre in 2008. Daarvoor het hy die Fleur du Cap Rosalie van der Gucht-toekenning vir Nuwe Regisseurs ontvang. Hy tree ook op as ’n akteur en poppemeester in die Baxter / RSC se produksie van The Tempest wat aan die begin van die jaar deur Engeland getoer het. Voorts was ook te sien in Roxanne Blaise en Steven Pillemer se toneelstuk Done London, opgevoer by die Nasionale Kunstefees in Grahamstad.
Tara Louise Notcutt behartig die verhoogbestuur nadat sy onlangs ’n suksesvolle speelvlak van haar produksie …Miskien by die Intimate Theatre afgehandel het.
Die Storie van die Vertaalde Mense speel van die 20ste – 25ste Oktober 2009 by die Theatre in the District, Chapelstaat 106, Distrik Ses, Kaapstad.
Besprekings kan gedoen word by Michael of Tara op 074 33 33 33 6, of per e-pos na vertaaldemens@gmail.com.
Nou die skinder: Ek het baie jare terug vlerkgesleep by Michael se pragtige suster. Tydens my eerste “sessie” by hulle aan huis, het die klein vloek alles gedoen om my lewe te versuur! Intussen het ons almal grootgeword en ek volg deesdae Michael se loopbaan met groot bewondering. (Sy sussie is intussen getroud – en nie met my nie, indien julle gewonder het!)
Die ander Izak
September 29, 2009 in Sonder kategorie
Izak de Villiers is dood.
Izak en Izak het ’n hele paar keer met mekaar gesels. Dikwels was dit oor bitter prakties goed soos: Naspers wat gedurig sy tantiemestate vir my stuur, of sy ITB3 wat in my posbus beland, of so iets. Dan skryf Izak aan Izak en sê: “Ek pos dit vir jou…”
Nee, ek het hom nooit van aangesig tot aangesig ontmoet nie, maar ek en Izak was gereeld in e-poskorrespondensie. Hy het gewoonlik geteken: “Die ander Izak”.
Dít sê nogal iets van hom, want hy is natuurlik die “oorspronklike Izak” in die letterkunde.
Lank voor ek hom leer ken het – via e-pos – was hy vir my die dominee wat die krag van die woord seks die beste verstaan het. Onthou julle die Sarie onder Izak de Villiers se hand? Die “Vriendin vir elke vrou” het met elke uitgawe die woord seks iewers op die voorblad vertoon.
Dankie tog vir e-pos. Ek sit hier met ’n paar kosbare stukkies lewenswyshede wat die slim Izak aan die jong Izak gestuur het. Toe ons van huis verander het, was Izak se kommentaar: “Nou kan jy sommer Nuweland toe stap.”
Hy het ook mooi woorde oor my seun gehad, en het my gereeld aangemoedig om die beste te gee vir dié knaap. Izak was ontsettend trots op sy aangenome dogter, en was opgewonde toe hy uitvind ons deel meer as net ’n naam – vandaar sy belangstelling in my aangenome seun.
Graag sou ek hom die hand wou skud. Nou nie meer moontlik nie.
Daarom net weer: Dankie tog vir e-pos.
Mooiloop, Izak. Jy’s tuis. Maak seker die woord seks verskyn elke week op die voorblad van die Hemelrapport.
Die Tweede Izak