Dr. M.J. du Plessis Gereformeerde Kerk Bellville Datum: 24 Oktober 2004 (oggend)
Lofpsalm 148:1, 2.
Skriflesing: Numeri 11
Teks: Numeri 11: 17
Hierdie Bybelgedeelte vermaan ons om ons nie deur ander mense oor enige saak op sleeptou te laat neem nie.
Die oomblik wanneer ons opgesweep raak, verloor ons perspektief en doen dan self onverantwoordelike dinge.
Ons kom juis in ons aanbidding na God toe in die grootste dankbaarheid vir sy genade en met die diepste belydenis van ons sondes teen Hom.
Die Here gee aan ons baie genade, maar as ons dit misbruik, straf Hy ons daaroor.
Kom ons gaan saam terug in die geskiedenis en kyk wat het alles gebeur in die gedeelte wat ons saam gelees het.
1. Mense se opstandigheid teen die Here.
2. Opstandigheid laat ons perspektief verloor.
3. Ons moet in Christus hierbo uitstyg.
Moses kla en verwyt die Here omdat die Here hom sleg behandel. Die gevolg is dat die Here 'n groot deel van die Gees wat op hom was, van hom af weggeneem het en dit vir ander mense gegee het.
Hoe het Moses in hierdie vernederende situasie beland?
Alles het gebeur as gevolg van die volk se geklaery oor vleis.
Israel het ook nie vanself begin kla nie. Hulle is deur die klaery van ander mense aangesteek. Daar was 'n groot klomp gemengde volk wat saamgetrek het. Ons lees al in Exodus 12: 38 van hulle. Hulle was waarskynlik hoofsaaklik Egiptenare wat met Israelitiese vrouens getroud was. Die Bybel noem hulle die gemengde volk omdat hulle kinders gemeng was omdat hulle nie suiwer Egiptenare of suiwer Jode was nie.
Hierdie gemengde volk was waarskynlik ook nie soos die Israeliete aan dwangarbeid onderworpe nie, as gevolg van hulle Egiptiese verbintenisse.
Hulle het dus in Egipte in meer weelde gelewe en was nie aan harde lewe gewoond nie.
Dit is nou hierdie gemengde volk wat hier in die woestyn lus geraak het vir die vleis wat hulle geëet het toe hulle nog in Egipteland was. Hulle opstandigheid omdat hulle nie vleis gehad het nie, was so knaend dat die Israeliete ook later daardeur saamgesleur was.
Die gekerm van die volk was blykbaar erg, want mense het so hard voor hulle tente se ingange gehuil dat jy hulle oraloor in die laer kon hoor. Wat in werklikheid gebeur het, was dat die volk heeltemal perspektief op hulle situasie verloor het.
Hulle het nie meer die teenwoordigheid van die Here in die wolk- en vuurkolom raakgesien nie.
Al die wonders wat die Here reeds gedoen het om sy versorging oor hulle te openbaar, het hulle vergeet. Al die gekerm het gegaan oor vleis.
Ons sou ook mislei kon word en dink dat daar regtig nie vleis was nie. Maar as ons alles wat die Bybel van die uittog vertel, naslaan, sien ons dat dit nie die geval was dat daar te min vleis was om te eet nie.
Ons lees 'n hele paar plekke in die Bybel dat hulle met groot kuddes beeste en kleinvee uit Egipte weggetrek het.
Toe hulle by Kanaän aangekom het, het hulle nog steeds hierdie groot troppe vee gehad (Exodus 12: 38; Exodus 17: 3; Numeri 32: 1).
Die feit is dat daar volop vleis was, maar dat hulle te suinig was om hulle eie vee te slag.
Toe hulle eers opgesweep is, verwyt hulle die Here oor iets wat nie werklik waar was nie.
Hierdie lus vir vleis het vir hulle so 'n groot saak geword dat hulle die ellendes van Egipte vergeet het.
Dit gaan maar met ons in ons sondige gebrokenheid net soos met hierdie Israeliete, dat as ons swaarkry, ons die slegte dinge van die verlede vergeet. Al wat ons dan onthou, is die mooi en helder oomblikke wat ons vroeër gehad het.
Met Israel was dit presies so.
Hulle het vergeet van die vroedvroue wat hulle kinders moes doodmaak by geboorte; en van hulle kinders wat vir die krokodille in die Nyl gegooi was.
Hulle het vergeet van die soldate wat hulle kinders moes teregstel om hulle getalle in bedwang te hou.
Hulle het ook vergeet hoe hulle geslaan is en mishandel is - so erg dat die Here sê dat hulle gekerm tot by Hom in die hemel gekom het.
Die ontbering van die woestynlewe het nou vir hulle so swaar geword dat dit hulle hele lewe begin oorheers het.
Egipteland, die plek van verdrukking word nou vir hulle in hulle herinneringe 'n luilekkerland.
Daar het hulle alles in oorvloed gehad: vis, komkommers, uie, prei, knoffel en waatlemoene (v. 5; Jesaja 19: 8). Al hierdie kos was waarskynlik 'n kostoelaag wat hulle ontvang het vir die slawewerk wat hulle gedoen het.
Die Bybel het altyd die manier om 'n fout reg te stel. Dit gebeur ook hier. Die gedeelte van vers 7 - 9 vertel hoe onregverdig die klag van die mense was.
Daar word geopenbaar dat die manna nie so sleg was as wat die volk se gehuil probeer sê het nie. Hulle het dit op verskillende maniere gaargemaak en dit het gesmaak soos oliekoeke - wat in elk geval deel was van hulle gewone etes.
Daarby het hulle elke dag genoeg manna gekry dat hulle nooit honger gely het nie.
In Psalm 78 beskryf Asaf die geskiedenis en wat hulle alles uit die geskiedenis moes leer. In verse 24 en 25 verwys hy na die manna wat hulle in die woestyn geëet het. Hy noem die manna brood van die engele - en brood van die engele kan beslis nie kos wees wat sleg smaak nie.
…en Hy het manna op hulle laat reën om te eet en koring van die hemel aan hulle gegee. Mense het die brood van die engele geëet; Hy het hulle volop padkos gestuur. (Psalms 78:24-25 AFR53)
Moses het die gekerm gehoor en dit het hom nie aangestaan nie. Die Here het dit ook gehoor en Hy het kwaad geword daaroor. Maar die Here het eintlik oor twee redes kwaad geword:
Die een rede was omdat die volk Hom verag het en gedink het dat Hy slegter vir hulle sorg as wat die Egiptenare vir hulle gesorg het.
Verder was die Here se toorn aangeblaas deur Moses wat nie vir die volk die regte leiding gegee het nie. Hy kon baie maklik vir die volk aangesê het dat hulle net vir die Here moet vra vir vleis. Daar was al vorige kere wat hulle nie water gehad het nie en toe hulle gebid het, het die Here vir hulle water gegee. Die logiese sou wees dat hulle hierdie keer ook moes bid.
Die volk was elke keer asof hulle afgestomp was as dit by sulke sake gekom het, want elke keer het hulle met ontevredenheid en verwyte begin.
Hierdie keer het hulle Moses daarin saamgesleep. Hy self het God gaan lastig val met verwyte. Dis hoe dit kom dat daar 'n murmurerende volk en 'n murmurerende Moses voor die Here staan. Die Here moes dus twee dwalendes teregwys.
Moses het gedink dat die Here hom verontreg het. Daarom sy vrae wat almal met waarom begin.
Hy verwyt die Here dat die Here nie die reg het om hom wat Moses is die las van die volk te laat dra nie.
Die Here het vergeet dat Hy self die volk in die wêreld gebring het, en daarom kan Hy nie vir Moses verantwoordelik hou vir die dinge wat die volk doen nie.
Hy sluit sy vrae af met 'n uitspraak dat die Here hom maar moet doodmaak as dit is hoe die Here met hom wil werk. Inderdaad is dit 'n soort van dreigement teenoor die Here. Die dinge wat hy kwytraak lê op die rand van Godslastering.
Die hele beskrywing vertoon aan ons 'n baie emosionele mens wat toelaat dat sy emosies hande uitruk.
Dit het bv. ook gebeur toe hy die Egiptenaar doodgeslaan het (Exodus 2: 11 - 15).
Hy het ook die keer toe hy die rots geslaan het i.p.v. daarmee gepraat het kop verloor soos nou.
Ons lees dat hy sy eie kinders nie besny het nie en dat sy vrou sy lewe moes red omdat die Here hom daaroor wou doodmaak.
Hy het dieselfde agterlosigheid herhaal toe hy toegelaat het dat die volk vir die veertig jaar in die woestyn nie besny word nie.
Toe moes hulle almal op een slag besny voordat hulle in die land Kanaän kon ingaan.
Wat verder pla, is dat Moses nie altyd die volle erkenning gee aan die feit dat die Here die volk uitgelei het nie.
Daar is talle verwysings in die Bybel wat leer dat die Here die volk uit Egipteland uitgelei het.
Maar elke keer as Moses swaargekry het, het hy gemaak asof die Here alles op hom afgelaai het dat hy dit alleen moes doen.
Ons is soms verstom oor die arrogansie waarmee Moses met die Here praat. Moses voel dat hy nie so kan aangaan nie.
Hy stel voor dat die Here dan maar moet sê waar hy soveel vleis in die hande kan kry om die hele volk kos te gee.
As die Here dit nie wil doen nie, moet die Here hom maar liewer doodmaak, maar met soveel ellendes kan hy nie voortgaan nie.
Die vraag is waarom die Here hierdie foute van Moses so presies laat neerskryf? Die antwoord is dat die Here ons wil laat sien hoe groot sy geduld en sy genade met ons is.
Hierdie optrede van Moses is 'n ontroerende ontboeseming van 'n sondige mensehart. Hy is ook nie die enigste een wat dit doen nie.
Elia en Jeremia het presies dieselfde gedoen (Jeremia 15: 18; Jeremia 20: 7; 1 Konings 19: 4).
Aan almal van hulle het die Here met die grootste geduld en genade bewys.
Die Here het vir Moses gesê dat Hy barmhartig en genadig is (Exodus 34: 6).
Daarom hoor ons uit die Here se mond geen vernietigende oordeel nie, maar eerder 'n toegewing aan Moses se verwyt.
Sewentig oudstes (die getal van volheid 10 x 7) word aan Moses se sy gestel om die las van die volk te help dra.
Moses sal nie meer die man wees wat hy was nie: 'n deel van die Gees van die Here gaan van hom weggeneem word, en onder die sewentig manne verdeel word.
Daarmee openbaar die Here aan hom dat die gawes wat hy gehad het, heeltemal genoeg was om wel die las van die volk te dra, maar sy persoonlike ingesteldheid was nie reg nie.
Hy het die verkeerde perspektief gehad: Daarom het hy gedink dat hy so swaar gekry het.
Omdat hy nie reg kon werk met die gawes wat die Here aan hom toevertrou het nie, neem die Here daarvan weg.
Dit geld van ons ook. Die oomblik wanneer ons die gawes wat die Here aan ons gee wanaanwend, of glad nie aanwend nie, dan neem die Here dit weg.
Dit gebeur met ons ook soos met Moses dat ons soms in situasies kom waar ons voel dat alles vir ons te veel is. In sulke tye is daar twee sake wat ons moet uitmaak.
Die een is dat ons moet onthou dat die Here ons nooit bo ons kragte beproef nie.
Die tweede is dat ons moet seker maak dat ons nie deur omstandighede meegesleur is en teen die Here in opstand gekom het nie.
Die volk kom ook nie skotvry weg nie. Hulle het gekerm asof die Here hulle nie versorg nie. Deur die Here se versorging met Egipte te vergelyk, het hulle die heiligheid van die Here aangetas.
Hulle sal vleis kry totdat dit by hulle neus uitkom en hulle daarvan walg.
Die Here het sy seën gebruik om die volk daarmee te straf, want terwyl hulle gulsig van die kwartels geëet het, het die Here baie van hulle doodgemaak.
Dit was so erg dat hulle die plek Kibrot-Hattaäwa genoem het. Dit beteken graftes van lus.
Die Here het hulle dus gestraf omdat hulle aardse luste hulle gebring het om Hom te minag en aan sy genade te twyfel.
Ons is besig om voor te berei om volgende maand Nagmaal te vier. Dit beteken dat ons ons hele lewe volledig moet deurgaan en let op ons verhouding met die Here.
Wend ons al die gawes wat die Here vir ons gegee het aan om die Here te dien en te verheerlik?
Die antwoord is sekerlik dat ons baie keer verkeerd optree en dat ons baie keer sonde doen.
Die gedeelte wat ons gelees het maak een saak baie mooi duidelik: ons moet so naby aan die Here lewe dat daar nie dinge kan gebeur wat tussen ons en die Here kom staan nie.
Die volk se verwyte en gekerm het tussen Moses en die Here gaan staan omdat hy dit toegelaat het.
Hy moes hulle teruggelei het na die genade van die Here toe, maar toe word hy net soos hulle. Hy neem saam met hulle deel aan opstand en verwyte teen die Here.
Ons moet baie nugter bly in ons oordeel oor die hele lewe, want ons hele lewe is gekoppel aan die Here. Elke ding wat ons doen, is deel van die Here se raad. In elke ding wat met ons gebeur, verwag die Here dat ons al ons gawes sal aanwend om dit te hanteer tot sy eer.
Kyk net na die Christusprediking van hierdie gedeelte.
Moses se gawes word gedeeltelik deur die Here weggeneem en vir sewentig ander mense gegee.
Onmiddellik het hulle begin profeteer.
Dit was sodat die volk kon sien dat hierdie mense deur God aangewys is en dat hulle in die toekoms na hulle moes luister.
Twee van die manne het in die laer agtergebly. Vir een of ander rede wat die Bybel nie vertel nie, het hulle nie saam met die ander na die tent van samekoms toe gegaan nie.
Die twee wat in die laer was, het daar waar hulle was begin profeteer - net soos die wat by die tent van samekoms was.
Daarmee het die Here geopenbaar dat die werking van sy Gees nie net tot die heiligdom beperk is nie.
Hy rig en lei ons op enige plek waar ons ookal mag wees.
Josua was ontsteld daaroor en hy wou gehad het dat Moses die mense moes stilmaak. Moses wou nie, want hy het gedink dat dit 'n goeie ding was. Moses het toe gesê: Ag, as die hele volk van die HERE maar profete was, dat die HERE sy Gees oor hulle mag gee!
Dit wat Moses hier profeties gewens het, is later deur die profeet Joël geprofeteer (Joël 2: 28) en is op Pinksterdag met die uitstorting van die Heilige Gees vervul.
Toe het die Heilige Gees sy intrek in die kerk geneem en Hy sal daar bly tot met die wederkoms.
Dit beteken dat ons in 'n posisie van groter verantwoordelikheid as Moses geplaas word ten opsigte van al die verantwoordelikheid wat ons in ons lewens moet nakom.
Die Here stel ons in staat om sterker as die gelowiges van die Ou Testament te onderskei tussen reg en verkeerd.
Dit beteken dat Hy ons bekwaam maak om met al die gawes wat die Here ons gee, die Here te dien. Ons behoort nie mislei te word om skeefgetrekte lewenswaardes te ontwikkel en die Here verantwoordelik te hou vir dinge wat met ons in die lewe verkeerd loop nie.
Kom ons berei ons voor om die genade van God te sien soos wat dit elke dag in ons lewens na vore kom.
Kom ons leef en aanbid God uit dankbaarheid vir al sy genade.
Ons leef in die krag van die dood van die Here Jesus wat versoening met God en die ewige lewe vir ons moontlik maak.
Datum: 24 Oktober 2004 (oggend)