Die volgende seisoen van die baanbreker Nasie in Gesprek reeks, die Landbousektor gesprek wat deur Senwes geïnisieer is, het op Dinsdag 13 September 2016, by Nampo Park naby Bothaville begin. Die eerste episode van die reeks, wat vanaf Januarie 2017 op verskeie televisieplatforms uitgesaai gaan word, het talle industrieleiers en produsente die onderwerp van Familieboerdery as besigheid bespreek.
Die bespreking het deel gevorm van die Senwes Jongboer Toekomsfokusdag wat daarop gefokus is om as netwerk- en besprekingsplatform vir jong boere te dien. Die dag het ook sy 13de bestaansjaar vanjaar gevier en was goed bygewoon met nagenoeg 300 produsente, sommiges jonk en ander nie meer so jonk nie.
Die paneel in die eerste sessie wat gekyk het na die belangrikheid van familiebesighede in die algemeen binne die Suid-Afrikaanse ekonomie en spesifiek die Landbousektor, het ingesluit Senwes Groep HUB, Francois Strydom, Andre Diederichs, stigter van FABASA, Hendrik Wessels (Price Waterhouse Coopers) met Theo Vorster, HUB van Galileo Capital, wat weereens die anker van die reeks is.
Die tweede sessie het na die praktiese implikasies van familiebesighede gekyk om 'n balans tussen besigheidsbeginsels en familiedinamiek te kry. Die paneel tydens dié sessie het produsent Anton Botha en sy seun Heinrich van die plaas McGrath in die Bultfontein distrik ingesluit, die Vrystaat Landbou Jongboer van die Jaar, DJ van der Linde asook Gerhard Bruwer, Graan SA Seniorbestuurder en een van drie broers wat deel van Genade Boerdery vorm.
FABASA se Andre Diederichs het gesê dat daar drie kritieke uitdagings is om 'n suksesvolle familiebesigheid te bestuur. "Dit is krities belangrik om 'n duidelike struktuur van die besigheid te hê rakende wie verantwoordelik is vir wat, tweedens moet daar verseker word dat almal dieselfde norme, waardes en verstandhouding oor die besigheidsbeginsels het, en dan laastens moet die opvolgbeplanning duidelik uiteengesit wees." Hier het Diederichs bygevoeg dat talle sake bespreek sowel as ooreengekom moet word, wat insluit of nie-bloedverwante familie in die raamwerk van opvolgbeplanning ingesluit gaan al dan nie asook hoe om vir pensioen voorsiening te maak.
Die paneel het ook saamgestem dat die hoofbestanddeel vir opvolgbeplanning moet "die vermoë en bereidwilligheid" van die toekomsgenerasie wees vir insluiting in die besigheid.
Kobus Dannhauser, 'n graan- en veeboer in die Parysomgewing het sy insae met 'n voorafopname gelewer wat tydens die dag gebeeldsend is. "Om die stokkie aan die volgende generasie oor te gee moet die besigheid uitgebrei word en seker gemaak word dat dit winsgewend is. Dan moet daar ook plek wees om vir jou kind om hulself te vestig." Dannhauser het bygevoeg dat jou kind ook hulself moet bewys en dat hulle hul plek moet verdien en dat hulle 'n passie vir die besigheid moet hê. Die onus was dat geen bedrag geld aan 'n familiebesigheid gekoppel kan word nie en daar moet seker gemaak word dat almal insette kan lewer.
Francois Strydom het benadruk dat daar onderskeid getref moet word tussen intellek en bates - "Die eerste ding is dat intellek en bates is twee aparte entiteite." Strydom het uitgebrei dat beide apart ontwikkel moet word ten einde sukses te verseker. Hy het ook genoem dat intellek sy eie uitdagings het en dat geld nooit die motivering kan wees nie. Strydom het self een produsent aangehaal wat gesê het: "Ek wil nie ryk word nie, ek wil net met beeste teel." Die probleem hier is dat te veel klem soms op net die bates geplaas word.
Hendrik Wessels het op sy beurt gesê dat familiebesighede ook van goeie finansiële adviseurs gebruik moet maak ten einde optimum finansiële beplanning te bewerkstellig. Hy het ook genoem dat om 'n trust te skep 'n belangrike oorweging is om kapitaalwinsbelasting wettiglik te vermy. Hierdie kapitaalwinsbelasting kom soms as 'n onbeplande finansiële verrassing vir meeste kinders is wat plase erf.
Maak seker jy mis nie die volledige program met al die inligting, talle brokkies inligting en raad oor hoe om 'n suksesvolle familieboerdery te bestuur. En te oordeel aan die oorweldigende interaksie van die gehoor en die vrae wat via die Nasie in Gesprek toep ontvang is, bly hierdie onderwerp verseker baie relevant in die industrie. Hou die pers dop en besoek gerus die Nasie in Gesprek webtuiste by www.nasieingesprek.co.za vir die volledige skedule.