Die baai het sy naam gekry van Vasco da Gama wat sy vier skepe op 7 November 1497, die dag van Sint Helena, hier geanker het. Dit was op sy eerste vaart vanaf Europa na die Ooste en sy bemanning was reeds vier maande op see. Hulle het vars water gekry uit die fonteine tussen die see en die eerste ry heuwels. Die eerste botsing tussen Europeërs en die inheemse bevolking het hier plaasgevind. 'n Bemanningslid was in 'n geveg betrokke met 'n groep Khoikhoi. Da Gama is self na bewering met 'n assegaai gewond.
St Helenabaai se munisipale raad het in 1970 'n wapen by die Buro vir Heraldiek geregistreer : In silwer, 'n blou dwarsbalk en 'n paal van die een in die ander; 'n rooi skildhoof belaai met drie regopgeplaaste visse van silwer. Die helmteken was die mas van 'n Portugese ontdekkingskip met 'n rooi kruis op sy silwer seil, en die wapenspreuk was "Prisca fides".
St. Helenabaai is die middelpunt van die kommersiële visbedryf aan die Weskus. Die belangrikste seeprodukte is kreef, snoek, ansjovis en sardyne. Daar is ongeveer 'n dosyn verwerkingsfabrieke langs die suidwestelike kus van Stompneusbaai tot by die mond van die Bergrivier.
St. Helenabaai is die enigste plek langs die Weskus waar die son oor die see opkom en ondergaan. Dit is as gevolg van sy unieke ligging en die vorm van die baai. Die Vasco da Gama-monument staan ongeveer waar die Portugese ontdekkingreisiger in 1497 voet aan wal gesit het.