Komitee hoor van OB-kantoor se stygende regskoste   Adv. Busisiwe Mkhwebane. (Foto: Phill Magakoe/AFP) Die kantoor van die Openbare Beskermer (OB) het in die afgelope ses jaar sowat R147 miljoen aan regskoste bestee. Die parlement se artikel 194-komitee wat gelas is met die proses oor die moontlike verwydering van adv. Busisiwe Mkhwebane as OB, het onder meer gehoor dat R213 000 bestee is om ŉ regsmening in te win oor of Mkhwebane skarefinansiering kan ontvang om te betaal vir ŉ persoonlike kostebevel van R226 621 wat teen haar uitgereik is in die Reserwebank-saak. Neels van der Merwe, senior bestuurder vir regsdienste in die kantoor van die OB, het getuig dit sluit verder meer as R200 000 in vir die verkryging van ŉ regsmening oor die aanstelling van Mkhwebane se spesiale adviseur. Verdere regsmenings is ingewin met betrekking tot die wettigheid van haar aanstelling van Vussy Mahlangu as uitvoerende hoof, wat sy bedanking ingedien het twee dae nadat die regsmening bevestig het dat sy aanstelling onwettig was. Van der Merwe het verder fakture en betalings bevestig wat gemaak is aan regsfirmas wat die kantoor van die OB verteenwoordig. Die komitee het gehoor dat die regsfirma Seanego R55 miljoen ontvang het vir dienste gelewer van Junie 2018 tot Mei 2022, met adv. Dali Mpofu wat R12,267 miljoen ontvang het. Ander betalings wat gelys is, was aan adv. Bright Shabalala, wat tans ook deel is van die OB se regspan vir die ondersoek, wat R9,12 miljoen ontvang het. “Met die styging in litigasiekoste het dit natuurlik beteken dat ander koste aan bande gelê moes word. Dit het ook beteken dat ondersoekers beperk is om fisieke ondersoeke te doen. Hulle kon nie getuies persoonlik ondervra of die dienste van deskundige getuies verkry nie. Dit het ook ŉ beduidende impak op opleiding gehad,” het Van der Merwe aangevoer. “Dit alles het ŉ impak gehad op die gehalte van die ondersoeke wat gedoen is en sou ŉ uitwerking hê op die gehalte van die verslae wat geproduseer kan word. Dit het ook daartoe gelei dat die aantal hersienings van verslae toegeneem het, wat weer groter regskoste en minder geld vir bedrywighede tot gevolg gehad het.” Die komitee het ook gehoor hoe beeldpoetsers duisende rande betaal is om die OB se openbare en mediabeeld te bevorder. Hulle het onder meer ook kritiese artikels geskryf oor sekere regters wat teen die OB beslis het. By die aanvang van die verhore het Mkhwebane weer eens te kenne gegee dat sy ongemaklik is oor die verhore wat sonder haar regspan voortgaan. Sy het gesê sy voel soos ŉ “gyselaar” omdat daar beslis is sy mag nie verskoon word nie. “Jou versoek om verskoon te word, word geweier. Dit is in jou beste belang om hier te wees. Dit is ŉ oefening van aanspreeklikheid,” het Qubudile Dyantyi, komiteevoorsitter, gesê.