Woede oor miljoene vir Kubane wat SA onnies opleiDie minister van basiese onderwys, Angie Motshekga. (Skermgreep: Newzroom Afrika) Die departement van basiese onderwys het die afgelope vyf jaar miljoene rande opgedok aan Kubaanse spesialiste wat kwansuis Suid-Afrikaanse onderwysers in wiskunde en wetenskap moet oplei. Onderwyskenners beskou dit as ŉ klap in die gesig van Suid-Afrikaanse onderwysers wat kenners op hul vakgebied is. Angie Motshekga, minister van basiese onderwys, het in antwoord op ŉ parlementêre vraag van die DA gesê haar departement het ŉ ooreenkoms met Kuba dat sowat 20 spesialiste vir vyf jaar aangestel word. Die ooreenkoms geld vanaf 2017 tot 2022. Sedertdien is tussen 14 en 19 Kubane jaarliks in die nasionale of van die provinsiale departemente van onderwys werksaam. Dié spesialiste kry ŉ jaarlikse salaris van net meer as R733 000 per jaar, wat beteken dat die regering sedert 2017 jaarliks tussen R10 miljoen en R14 miljoen aan die Kubane bestee het. Volgens resultate van die Trends in International Mathematics and Science Study (TIMSS) vir 2019 is die standaard van Suid-Afrikaanse leerders in graad 5 en 9 in wiskunde en wetenskap steeds van die heel swakste in die wêreld. “Die Kubane is spesialiste in wiskunde en wetenskap. Hierdie vakke word beskou as skaars vaardighede en ons sukkel om behoorlik opgeleide onderwysers hiervoor te kry. Die spesialiste is besonder bekwaam daarin om onderwysers te help om moeilike konsepte in dié vakke baas te raak,” sê Motshekga in haar antwoord. “Sedert die Kubane aangestel is, het hulle die departement aansienlik gehelp om materiaal te ontwikkel om moeilike konsepte aan onderwysers oor te dra en ook om beter maniere te ontwikkel om uitdagings in die onderrig van wiskunde te oorkom.” (Foto: Christa Steyn Bezuidenhout) Dié opmerking krap onderwyskenners egter omtrent om. “Dit is onaanvaarbaar dat Suid-Afrika buitelanders aanstel terwyl daar onderwysers in ons land is wat uiters kundig op dié vakgebied is,” sê Desiree van der Walt, die DA se skaduminister van onderwys. Sy is boonop skepties oor hoekom juis Kubane aangestel is, aangesien die taal alleen reeds ŉ uitdaging is. Dit is nie seker hoe suksesvol Kubaanse onderwysers in hul eie land is nie, aangesien Kuba aan geen internasionale assesserings vir onderwys deelneem nie. Solidariteit se Skoleondersteuningsentrum (SOS) het ook uitgevaar teen dié ooreenkoms met Kuba. “Belastinggeld wat ten duurste aan sogenaamde Kubaanse kenners bestee word, is ŉ klap in die gesig van belastingbetalers en onderwysinstellings wat oor uitstekend opgeleide kenners beskik wat die plaaslike konteks, kultuur en unieke uitdagings van gemeenskappe ken,” sê Leon Fourie, uitvoerende hoof van die SOS. Hy wys daarop dat Suid-Afrika self verskeie onderwyskenners met dieselfde en hoër akademiese kwalifikasies as die Kubaanse spesialiste het. Celeste Labuschagne, hoof van WETO (Wetenskaponderwysersvereniging) by die SOS, sê daar is baie Afrikaanse onderwysers met omvangryke ervaring in wetenskaponderrig wat ŉ groot bydrae tot Suid-Afrikaanse onderwys kan lewer. “Geen van hierdie vakkenners is deur die onderwysdepartement genader aangaande ŉ probleem met wetenskap in Suid-Afrikaanse skole nie. Die SOS beskik self ook oor onderwyskenners wat graag van hul kundigheid sal deel op die gebied van wetenskaponderrig in Suid-Afrika.”