Hoër ruoliepryse is ’n dubbele dosis bitter medisyneArgieffoto (Foto: Activ-Michoko, Pixabay) Ekonome waarsku dat die ekonomie nou in só ’n stand is dat verbruikers daardeur gewurg gaan word. En dat die blaam hiervoor voor die regering se deur geplaas word. Volgens ekonome is die reeks verhogings wat vanjaar deur die regering ingestel is, hoofsaaklik hiervoor te blameer. Dit sluit die 1%-verhoging in belasting in toegevoegde waarde (BTW) en stygende brandstofpryse in. En op die horison is Eskom se aansoek vir hoër elektrisiteitstariewe. ’n Ekonoom by FNB, Dawie Maree, sê dat die verbruiker nou reeds vuisvoos is. “Vandeesweek se verhoging in brandstofpryse is dalk net die laaste hou wat verbruikers kan absorbeer. Tot dusver is hulle vanjaar hard geslaan,” sê hy. Maree sê die brandstofprysverhogings gaan wyer uitkring. Verbruikers moes 82c per liter meer opdok vir alle grade petrol, terwyl diesel met tussen 85 en 87c per liter gestyg het. Volgens Maree is die verhogings egter nie net tot die brandstofpompe beperk nie. Hy sê dit kan ’n beduidende invloed op die landbousektor hê waar insetkoste gewis skerp sal styg. Maree beraam dat ŉ styging van een rand in brandstofkoste gelykstaande is aan ’n miljard rand se styging in insetkoste. Hy sê die kostes se styging is oor verskeie nywerhede wat plant, oes en verpakking insluit. Hy sê die hoër ruoliepryse is gewis ’n dubbele dosis bitter medisyne vir die landbousektor. Dit sluit in die hoër brandstofpryse asook ’n skerp styging in landbouhulpmiddels soos kunsmis en gifstowwe. Maree is ook bekommerd oor die effek wat die huidige brandstofpryse op die huidige winterplantseisoen kan hê. Hy meen dat boere tot R153 miljoen bykomend kan spandeer net om deur die plantseisoen te kom. “Dit sal weer ’n negatiewe effek op winste hê. Winsmarges sal ook daal terwyl die kettingreaksie tot hoër logistieke kostes sal bydra.” Maree se verbruikers, veral uit laeinkomstegroepe, ook hard geslaan gaan word met hoër uitgawes, veral vir padvervoer. Die Nasionale Taxi-alliansie (NTA) het reeds aangekondig dat vandeesweek se brandstofprysverhogings tot hoër taxigelde gaan lei. Hy is van mening dat dit ook tot nuwe verbruikerspatrone kan lei waar besparings die groot wagwoord gaan wees. Maree waarsku egter dat die hoër brandstofpryse verbruikersinflasie gaan aanblaas. Intussen het die Suid-Afrikaanse Kamer van Koophandel en Nywerheid, Sacci, aangekondig dat sy sakevertroue-indeks in Mei vir ’n vierde agtereenvolgende maand gedaal het. Die indeks het tot 94 gedaal. Dit was gelykstaande aan Oktober verlede jaar se rekorddaling. Sacci skryf dit toe aan ’n styging in inflasie wees die hoër BTW-koers en laer invoer- en uitvoer-volumes.