Die Sumeriese boustyl is die van die oudste bekende argitektuur en hulle stede is gekenmerk deur 'n eiesoortige en gevorderde argitektuur geken as die Ziggoerats.
Sitchin beweer dat hierdie kontak die rede was waarom die mens hierdie sprong in ontwikkeling gemaak het. Hy wys daarop dat die Sumeriese mense reeds 'n gevorderde interpretasie van sterrekunde ontwikkel het en bewus was van al die planete in die sonnestelsel.
Hy beweer ook dat hierdie geskrifte dui op 'n onontdekte planeet nl. Nibiru wat 'n elliptiese baan in die sonnestelsel volg. Dié teorie word egter deur wetenskaplikes afgemaak en as nie voldoende gefundeerd beskou.
Die inheemse literêre tradisie kan in die vroegste geskiedenis in twee tydperke onderskei word: die tydperk voor die Vloed (die sogenaamde sondvloed van die Bybel) en die tydperk daarna. In die periode voor die Vloed sou 9 konings in Mesopotamië regeer het, elkeen vir 'n tydperk van etlike tienduisende jaar.
Elke koning is bygestaan deur 'n wyse raadsman. Tydens die bewind van die 9e koning het die Vloed plaasgevind waartydens die koning deur die gode gered is (vergelyk die geskiedenis van Noag en die Ark). Na die Vloed het die koningskap "neergedaal" op die stad Kisj en daarmee is 'n moderne indeling, die Vroeg-Dinastieke Periode (ca. 2900-2300 v.C.) ingelui.
Tydens die Vroeë Dinastiek I (2900-2700 v.C.) was die konings van Kisj die opperheersers, altans volgens die Sumeriese koningslyste. Dit is seker dat die koningskap 'n noue verband met die godsdiens gehad het. Oor die Vroeë Dinastiek II (2700-2500 v.C.) is die bronne duideliker. Uit hierdie tyd is outentieke inskripsies van die konings van Ur, Lagasj en Kisj gevind.
Volgens opgrawings moes daar tydens hierdie sogenaamde Heroïese Tydperk van Mesopotamië al heelparty stede in Benede-Mesopotamië bestaan het. Hierdie stede was almal politiek selfstandig met elk 'n eie koning. Saam het hulle egter 'n kulturele eenheid gevorm (Sumer, wat ruweg die hele Benede-Mesopotamië ingesluit het), met 'n eie taal en godsdiens. Die religieuse sentrum tot aan die einde van die oud-Babiloniese tydperk in omstreeks 600 v.C. was die stad Nippur. By die Sumeriërs het godsdiens 'n sentrale rol gespeel.
'n Stad is beskou as die eiendom van die godheid wat sy welvaart waarborg, en selfs die koning het hom ook aan die goddelike orde onderwerp. Oor die Vroeë Dinastiek III (2500-2300 v.C.) is die meeste bekend, aangesien baie inskripsies uit die tydperk bewaar gebly het. Dit sluit nie alleen koningsannale in nie, maar ook juridiese of administratiewe werke met inligting oor grondbesit, die beheer van tempels en die daaglikse lewe. Die meeste bronne is opgegrawe in Lagasj, wat in daardie tyd 'n welvarende stad was en 'n bolwerk gevorm het teen die Sumeriërs se oostelike bure, die Elamiete.