Hulle dink hiernatoe en daarnatoe oor dié land. Jy gaan soek na die grafte van jou voorouers; jy loop oor ‘n verroeste treinbrug daarheen. Jy draai af na Magersfontein en bestudeer die rantjies, die oorblyfsels van die loopgrawe. Hulle luister jou geduldig aan as jy daarvan vertel, soort van. Jy word oud, dink hulle seker.
Jy kyk na jou man waar hy byna outisties gefokus oor Cuito Cuanavale sit en blog. En jy weet: nooit sal jy dié Afrikanerman se tyd op Mars verstaan nie.
3. Vra vir God om jou aan jouself in enige van die sewe episodes van die dokumentêre film, Have you heard from Johannesburg? uit te wys. Vra Hom ook om vir jou te wys wat jou te doen staan nadat jy jouself herken het.
8. Ken jou regte en ander se regte. Eis dit op vir jouself en bemagtig ander om dit ook te kan doen.
9. As iets in die kern van die Afrikanerkultuurorganisasie waaraan jy behoort, jou van “hulle” laat praat, waag dit om vir die lede van jou organisasie te vra: “Hoekom is dit ‘hulle’ en ‘ons?’” En doen dan wat reg is wanneer die antwoord kom.
10. Rakende die kruise wat dié naweek by Bloemfontein se ingange ingekap word om Mangaung asof in ‘n Kruisvaardersoperasie vir die Hoë God terug te eis —‘n teenreaksie op die kulturele reinigingseremonies wat deel van die feesvieringe hier uitmaak: ons hoef nie vir die God van ons voorvaders grond en stede af te baken nie. Hy besit dit reeds, soos wat Etan, die psalmskrywer in Psalm 89:11 bely: Aan U behoort die hemel, aan U ook die aarde; die wêreld en sy volheid — U het dit gegrond.
Die dag wat Damien Schumann, ŉ Kaapstadse fotograaf en dokumentêre filmmaker, ontdek het dat die Kaapse Plooiberge vanaf die Sederberge noord van Kaapstad tot so ver soos Port Elizabeth in die Oos-Kaap strek, het hy dadelik die avontuur gesien om dié gebergtes te voet oor te steek.
Op 1 September het hy naby Clanwilliam in die Wes-Kaap in die Sederberge weggespring en 30 dae, 9 ure en 29 minute en 1 136 km later het hy naby Uitenhage in die Oos-Kaap aangekom met ŉ storie wat hy waarskynlik sy lewe lank nog sal vertel!
“Mens kom terug na jou alledaagse lewe en sommige dinge sal waarskynlik nooit weer dieselfde wees nie. Dit het my ŉ nuwe perspektief gegee. Dis asof ek nou deur ŉ nuwe filter na die wêreld kyk.”
Nader aan die vertrekdatum het die weerdiens aangedui dat ŉ koue front na die Wes-Kaap op pad is, maar Damien sou nooit kon raai wat vir hom voorlê nie. “Ek moes op die tweede dag teen verkluiming veg weens die sneeu op die bergpieke.”
Roetes oor die Kaapse Plooiberge is buitengewoon tegnies en bied ŉ groot diversiteit wat fauna en flora betref – sommige wat nêrens anders in die wêreld te sien is nie.
“Die waarde van enige reis is dit wat jy terugbring. Ervaring is as’t ware ŉ belegging wat jy maak. Dit is waarskynlik my liefde vir berge en oop ruimtes wat my tot op hierdie punt gebring het. Dit is om ŉ begrip te hê van die gevare wat jou dan dwing om meer bewus te wees van jou omgewing en omstandighede. En die skoonheid wat daarmee saamkom, is die inspirasie.”
Damien was selfversorgend deur die dag en het sy rugsak daagliks gepak gebaseer op die weerstoestande, terrein en afstand. Buiten enkele nagte wat hy in die berge moes oorslaap, kon hy in die aande by sy span aansluit.
Tydens die tog oor die Kaapse Plooiberge was dit die eindstreep wat hy in gedagte gehad het. En so taai soos wat Damien fisies is, net so sagmoedig is hy. Hy is duidelik emosioneel wanneer hy vertel van die laaste dag en die gevoel toe hy uiteindelik die roete suksesvol afgelê het.