Tag: Opstanding - www.bybelkennis.co.za
Gelowiges het opgestaan – Francois Malan
Na aanleiding van Mat. 27: 51 – 53. Hoe moet ons dit verstaan? Jesus het die dood oorwin en het uit die graf opgestaan. Hier word egter gepraat van die grafte wat oopgegaan het en "gelowiges" het uit die grafte gekom. Was Jesus nie die eerste wat uit die graf opgestaan het nie? Ja, tog sê die teks verder dat ná Jesus se opstanding het hierdie mense gaan getuig.
Die 1983-vertaling se plasing van 'n punt in die middel van vers 53 na uitgegaan, en begin met 'n nuwe sin 'Ná Jesus se opstanding,' kan die indruk wek dat die gelowiges eerste opgestaan het, en na Jesus se opstanding in die stad ingegaan het. Daarby word die oorspronklike uitroep aan die begin van vs 51: 'En kyk' vertaal as 'Op daardie oomblik' – 'n tydsaanduiding wat nie in die oorspronklike staan nie.
Die 2014-vertaling, wat probeer om nader aan die oorspronklike taal te bly, vertaal soos volg:
51 En waarlik die voorhangsel van die heiligdom is van bo na onder in twee geskeur, die aarde is geskud en die rotse is oopgebreek. 52 Die grafte is geopen en baie liggame van die ontslape heiliges is opgewek. 53 Hulle het ná sy opstanding uit die grafte gekom, in die Heilige Stad ingegaan en aan baie verskyn – dié vertaling plaas die opstanding van die gelowiges ná Jesus se opstanding.
'n Letterlike vertaling van die Griekse woorde se volgorde is soos volg:
51 En kyk! die gordyn van die tempel is geskeur van bo tot onder in twee en die aarde is geskud en die rotse is geskeur, 52 en die grafte is geopen en baie liggame van die ontslape heiliges is opgewek, 53 en uitgegaande uit die grafte ná die opwekking van Hom het hulle ingegaan in die heilige stad en hulle het verskyn aan baie.
Die verlede tyd deelwoord 'uitgegaande' wat direk voor 'na sy opstanding' staan, pas beter by die selfstandige werkwoord 'het hulle ingegaan' – daarvolgens kon hulle saam met Jesus opgestaan het, of ná Jesus se opstanding uit die grafte gegaan en in die stad ingegaan het.
Matteus vra die aandag ('en kyk!') vir 'n aantal wonderlike dinge wat gebeur het tydens Jesus se sterwe en opstanding as tekens. Die enigste tydsaanduiding is 'ná sy opstanding.'
(i) die gordyn wat van bo af skeur, is deur God geopen as toegang tot God vir almal, waar slegs die hoëpriester vroeër kon ingaan as bemiddelaar van die volk. Markus 15:38 plaas dit net na Jesus die laaste asem uitgeblaas het en voor die belydenis van die soldaat. Lukas 23:45 plaas dit tydens die drie uur duisternis (wat ook in Mt en Mk voorkom).
(ii) Aardbewing en rotse wat skeur is die eerste van baie wat deur Jesus voorspel is in Mt 24:8 as die begin van die nuwe tyd (en nie in die ander Evangelies voorkom nie). Volgens Mt 27:54 sien die soldate die skudding 'en die dinge wat gebeur,' wat nie noodwendig die opstanding van die gelowiges insluit nie. Die skudding en 'die dinge wat gebeur' kom nie in Mk en Lk voor nie.
(iii) Of die grafte oopgegaan het tydens die aardbewing, of toe Jesus opgestaan het, kan nie met sekerheid uit die teks afgelei word nie.
(iv) Dié wat opgewek is, volg die opwekkings uit die dood van byvoorbeeld die twaalfjarige dogtertjie van Jaïrus in Markus 5:42 en Luk 8:54; die jongman van Nain in Luk 7:14-15; en Jesus se vriend Lasarus in Johannes 11:43-44. Hulle is lewende getuies van Jesus soos Hy aan Martha in Johannes 11:25 sê 'Ek is die opstanding en die lewe. Wie in My glo, sal leef, al het hy ook gesterf. Daarna het Hy Lasarus uit die dood opgewek. Jesus was dus nie die eerste persoon wat uit die doop opgewek was nie.
Reeds in die Ou Testament word vertel van opwekkings van dooies deur die Here op die gebed van sy dienaars: bv. die seuntjie van die weduwee van Sarfat in 1 Konings 17:22; en die seuntjie van die Sunemitiese vrou in 2 Kon 4:33-37. En na Jesus se opstanding, vgl. Dorkas/Tabita in Hand 9:40; en Eutiges in Hand. 20:10.
Na sy opstanding het Jesus aan sy dissipels en volgelinge verskyn, maar nie aan die ongelowiges nie. Maar die gelowiges wat ná sy opstanding in die stad Jerusalem aan baie verskyn het, was die lewende getuies van sy opstanding uit die dood, soos Lasarus se opwekking 'n getuienis was, wat mense tot geloof in Jesus oortuig het (Johannes 11:45; 12:9).
Het Jesus werklik aan mense na sy dood verskyn? Daar is drie groepe getuienisse in Paulus se lys van ooggetuies (1 Korintiërs 15:3 – 8)
Petrus, die dissipels en die vyf honderd
Die evangelies vertel nie al die storie van Jesus se ontmoetings nie. Ons weet dat drie jaar na sy bekering het Paulus ongeveer twee weke by Petrus in Jerusalem vertoef. Die tweede groep wat Paulus beskryf, was die twaalf – die oorspronklike groep gekies deur Jesus sonder Judas. Hierdie ontmoetings word in Lukas 24 en Johannes 20 beskryf. Van die verskyning aan die 500 weet ons min.
Dit is betekenisvol omdat dit 'n groot getal is, maar ons lees nêrens elders daarvan nie. Paulus moes persoonlike kennis van hulle gedra het, want hy sê dat party van hulle al dood is. Paulus sê dat die meeste nog lewe. Daarmee sê hy: "As julle my nie glo nie, daar is hulle. Vra hulleself."
Jakobus en die ander apostels
Dat Jesus aan sy jonger broer Jakobus verskyn het, is verbasend, want nie een van sy broers het in Hom geglo nie. Hulle het nie geglo dat Hy die Messias of 'n profeet was nie. Dit is dus verbasend om te lees dat kort na sy opstanding sy broers saam met ander Christene in die bovertrek was (Handelinge 1:14). Ons lees eers weer van hulle nadat die engel vir Petrus uit die tronk bevry het (Handelinge 12:17). Petrus se eerste woorde na sy bevryding uit die tronk was: Vertel dit vir Jakobus en die ander gelowiges. Later skryf Paulus dat hy met Jakobus, Sefas en Johannes – wat beskou is as die pilare van die gemeente – in Jerusalem vergader het (Galasiërs 2:9). In Handelinge 21:18 is Jakobus die hoof van die gemeente in Jerusalem. Volgens Josefus is Jakobus tereggestel deur hom te stenig. Later het Jesus se ander broers ook geglo. Hoe verklaar ons dit? Jesus se kruisiging sou nie hierdie transformasie verklaar het nie. Maar tog was Jakobus bereid om vir sy geloof in Jesus te sterf. Is dit nie omdat Jesus na sy opstanding aan Jakobus verskyn het nie? Die volgende groep aan wie Jesus volgens Paulus verskyn het, was die ander apostels. Wie hulle presies was, weet ons nie. Miskien is dit meer as net die twaalf. Dat daar so 'n groep was, lees ons in Handelinge 1:21 – 22.
Dit is die laaste verskyning wat Paulus vermeld. In Handelinge 9:1 – 9 lees ons dat Jesus aan Saulus op die pad na Damaskus verskyn het. Paulus verwys self hierna in sy briewe. Hierdie gebeurtenis het Paulus se hele lewe verander. Hy was 'n Fariseër, 'n geëerde Joodse leier. Hy het die Christelike dwaalleer gehaat; hy het alles in sy vermoë gedoen om dit uit te roei. Hy sê selfs dat hy verantwoordelik was vir die teregstelling van Christen gelowiges. Skielik los hy alles en word 'n Christen sendeling. Nou leef hy in armoede, swaarkry en lyding. Hy word geslaan, gelaat vir dood, hy leef voortdurend in gevaar. Uiteindelik sterf hy 'n marteldood vir sy geloof. Alles as gevolg van sy ontmoeting op die pad na Damaskus.
Paulus se getuienis sê vir ons dat verskeie individue en groepe by verskillende geleenthede Jesus na sy opstanding gesien het. Volgende keer kyk ons verder na Jesus se verskynings na sy dood.