Issue 2, 2005 South African Journal of Cultural History - Volume 19,
Volume 30 (2016) Volume 29 (2015) Volume 28 (2014) Volume 27 (2013) Volume 26 (2012) Volume 25 (2011) Volume 24 (2010) Volume 23 (2009) Volume 22 (2008) Volume 21 (2007) Volume 20 (2006) Volume 19 (2005) Volume 18 (2004) Volume 17 (2003) Volume 16 (2002) Volume 15 (2001) Volume 14 (2000) Volume 13 (1999) Volume 12 (1998) Volume 11 (1997) Volume 10 (1996) Volume 8 (1994) Volume 7 (1993) Volume 6 (1992) Volume 5 (1991) Volume 4 (1990) Volume 3 ([1989, 1986]) Volume 2 ([1985, 1988]) Volume 1 ([1987, 1984]) Volume 3 ([1989, 1986]) Volume 2 ([1985, 1988]) Volume 1 ([1987, 1984]) Volume 19,
A literary pilgrimage to Robben island as inspired by Nelson Mandela&apos;s "Long walk to freedom"
South African Journal of Cultural History 19, pp 1 –16 (2005)
South African Journal of Cultural History 19, pp 17 –45 (2005)
Dit word algemeen aanvaar dat Lucas Cornelis Bronkhorst die eerste blanke setlaar was in die gebied, wat vandag as Pretoria bekend staan. Voorts word aanvaar dat die oorblyfsels van &apos;n huis, wat hy in Groenkloof gebou het, die eerste struktuur is wat deur &apos;n blanke in dié gebied opgerig is. Albei hierdie aannames word in die artikel bespreek en argivale en ander historiese bronne, insluitende populêre inligting, word gebruik. Argeologiese navorsing wat gedoen is op die ruïne van &apos;n huis wat as die huis van Lucas Bronkhorst beskou word, is ook as getuienis benut. Die gevolgtrekking waartoe gekom word, is dat Lucas Bronkhorst nie die eerste blanke inwoner van Pretoria was nie, maar dat dit sy broer JGS Bronkhorst was wat hom laat in 1839 hier gevestig het. Bewyse bestaan ook dat die struktuur wat opgegrawe is, nie die oudste gebou is wat deur blankes in die gebied opgerig is nie. Nietemin word dit aanvaar dat dit die oudste oorblyfsels uit hierdie tydperk is, aangesien ouer strukture vernietig is. Die artikel eindig met &apos;n kort samevatting oor die stigting van Pretoria.
Writing the &apos;natives&apos; out : &apos;Blouberg&apos; as a landscape of conquest in the colonial literature of the 1890&apos;s
South African Journal of Cultural History 19, pp 46 –71 (2005)
In the present article several written accounts of the 1894 conquest by the South African Republic (ZAR) of the Hananwa of Kgalu?i Mmalebôhô are scrutinized. The meaning of these white observers&apos; continual references to landscape is investigated. Whereas painters use paint on canvas to give their designs form, diarists draw pictures with words. The landscapes created in paint and those sketched in words have this in common: that the subjects represented are designs suggested by culture, convention and cognition. This applies to any representation of the environment, even the &apos;wilderness&apos;, a description used by most contemporary writers for the Hananwa&apos;s living space. In the words of British cultural historian Simon Schama, "The wilderness, after all, does not locate itself, does not name itself"- it is a value judgment observers make about a space they themselves have demarcated. Thus the act of writing, as a way of making and disseminating one&apos;s particular way of seeing the world (in other words, one&apos;s knowledge), is in itself a means of asserting power. While English chaplain Colin Rae&apos;s diary of the "Malaboch campaign" reads like a textbook example of the othering of the colonised and their landscape, German missionary Christoph Sonntag&apos;s diary bears witness to Boer officers&apos; similar observations, but also to the contradictory observations and remarks of members of the Hananwa community the missionary had contact with.
Die strokiesreekse van TO Honiball : Kaspaas versus Kalie
South African Journal of Cultural History 19, pp 72 –88 (2005)
In die tweede artikel in &apos;n reeks van vier oor die werk van Thomas Osche Honiball, word twee van sy strokiesreekse bespreek.Oom Kaspaas was die eerste reeks wat Honiball geskep het en Kalie Skietebok was die laaste. Die doel van die artikel is om vas te stel waarom eersgenoemde reeks so geslaagd was, terwyl laasgenoemde reeks geen waarneembare impak op die Afrikaanse publiek gemaak het nie. Honiball se bekendstelling in strokieskuns word ook kortliks in oënskou geneem.
Experts and anecdotes of cultural-historical interest from the history of wind music in South Africa (c. 1770 - 1900)
South African Journal of Cultural History 19, pp 99 –110 (2005)
The wind music history of South Africa until the beginning of the twentieth century has been thoroughly researched and contains much information which is of cultural and historical interest. Aspects such as the circumstances in which musicians lived and worked in this isolated area are here applicable. A cultural focus on several descriptions which occur in the literature of past British military history and which are generally not so well-known, brings several facts and anecdotes which are also of historical interest to the fore. In this article a variety of aspects are discussed, such as the hardships experienced by regimental musicians, the characteristics of their performances, the diverse audiences they performed for, and the contribution of British regimental bands towards the musical life in South African towns. The focus also falls on opinions about their repertoire performed on Sundays, the particular use of music by the British troops during their long marches in South Africa and the positive influence lively music had on tired troops. Furthermore the hardships of band members who had to leave their instruments behind in the towns and had to do duty as common soldiers, as well as their fierce fighting are also discussed. Several anecdotes of cultural-historical interest are also quoted.
Die blaasmusiekgeskiedenis van Suid-Afrika tot die begin van die twintigste eeu is grondig nagevors en bevat baie gegewens wat ook vir die kultuurgeskiedenis van die land van belang is. Sulke aspekte is byvoorbeeld die omstandighede waarin musikante geleef en gewerk het, en hulle ervarings in hierdie geïsoleerde gebied. Die kultuurhistoriese fokus op verskeie beskrywings wat veral in die minder bekende literatuur van die Britse militêre geskiedenis van die vorige eeue voorkom, bring verskeie feite en anekdotes na vore. In hierdie artikel word &apos;n groot verskeidenheid aspekte bespreek, soos die belewenisse van die musikante, die aard van hulle optredes, die kenmerke van die breë spektrum van die publiek waarvoor hulle opgetree het en die bydrae van Britse regimentsorkeste tot die algemene musieklewe in die dorpe. Daar word ook verwys na klagtes oor die repertorium wat op Sondae uitgevoer is, die spesifieke wyse waarop die Britse troepe musiek aangewend het tydens hulle lang marse in Suid- Afrika en die positiewe invloed van lewendige musiek op die moeë soldate. Die ontberinge van orkeslede wat hulle instrumente in dorpe agtergelaat het en as gewone soldate diens gedoen het, en hulle dapper bydrae tot gevegte word ook bespreek. Verskeie anekdotes met kultuurhistoriese verband word ook aangehaal.
Pieter Jacobus de Wet (1790 - 1843) en die voorgeskiedenis van Aliwal-Noord
South African Journal of Cultural History 19, pp 111 –126 (2005)
Hoewel hierdie artikel hoofsaaklik uitwei oor die vestiging van Pieter de Wet by Buffelsvlei en dus ook handel oor die voorgeskiedenis van Aliwal-Noord (ca. 1828-1849), word hiermee eweneens &apos;n kykie gegee in die komplekse samestelling van en die verhoudinge tussen die bevolkingsgroepe net buite die Kaapkolonie se noordoostelike grensgebied. De Wet en sy gesin het buite die Kolonie gewoon, maar het spoedig by die mense in hulle omgewing agting afgedwing en hy is deur sy bure as &apos;n nie-amptelike veldkornet beskou. Sy plaas Buffelsvallei het &apos;n oase vir verbygaande reisigers geword, maar die afgesonderde dog strategiese ligging het ook persone van twyfelagtige karakter en motiewe aangelok. Die belangrikste rivierdriwwe word genoem en die belangrikheid van die drif by Buffelsvlei word beklemtoon. Aandag word aan die vroeë San-gemeenskap op die Noordoosgrens gegee en enkele interessante persone onder die blankes word behandel. Die Voortrekkerleiers wat met hierdie drif die Oranjerivier oorgesteek het, word genoem, terwyl enkele families geïdentifiseer word wat by Buffelsvlei gewoon en later aan die Groot Trek deelgeneem het.
Khoi Khoi culture refractured through a German prism : Christian Ludwig Willebrand&apos;s reconstruction in historical context
South African Journal of Cultural History 19, pp 127 –143 (2005)
South African Journal of Cultural History 19, pp 144 –167 (2005)
Oorsprong van die Suid-Afrikaanse bootvormige hartbees- of dakhuis
South African Journal of Cultural History 19, pp 168 –189 (2005)
Eerbetonings aan Suid-Afrikaanse staashoofde 1910-1966 en die etiese problematiek sedert 1994
South African Journal of Cultural History 19, pp 190 –208 (2005)
Die gee van geskenke uit erkenning vir iemand se leierskap is so oud soos die mens self. Dié gebruik het deur die eeue momentum verkry en die bewaarde voorwerpe in piramides, museums en ander bergplekke wêreldwyd, is bewyse van die erns waarmee hierdie handeling aangepak is. Suid-Afrikaanse leiers is geen uitsondering wanneer dit by die ontvang van geskenke kom nie. In hierdie artikel word die gee van geskenke aan staatshoofde, wêreldwyd en in Suid-Afrika, van 1910-1966, asook die etiese kodes en beleidsrigtings sedert 1994, bespreek. Die geskenke word by verskeie museums, universiteite en in privaatbesit bewaar en kom by meeste daarvan &apos;n mate van gebrek aan dokumentasie en inligting voor. Die algehele gebrek aan beleid in Suid-Afrika oor hulle bewaring en die besef dat nog meer belangrike inligting verlore kan raak, het daartoe aanleiding gegee dat die modus operandi in enkele stamlande en Statebondslande en die Verenigde State van Amerika (VSA) ondersoek is. Slegs die VSA het in die opsig formele wetgewing. Ten slotte is die etiese kode nagegaan en bespreek wat sedert 1994 in Suid-Afrika op parlementêre ampsdraers van toepassing is. nagegaan en bespreek.
Groep sonder Grense; die rol en status van die gemengde bevolking aan die Kaap, 1652-1795, H.F. Heese : book review
South African Journal of Cultural History 19, pp 209 –210 (2005)
Hierdie is &apos;n heruitgawe van die navorsingsverslag wat in 1984 deur die Wes- Kaaplandse Instituut vir Historiese Navorsing (IHN) van die Universiteit van Wes- Kaapland uitgegee is. Die uitgawe van Protea Boekhuis het gelukkig &apos;n veel beter inbinding en daar is ook aan die taalgebruik geskaaf.
Van Kaspaas tot Kaas. Die lewe en werk van TO Honiball, F.P. Verster : book review
South African Journal of Cultural History 19, pp 211 –214 (2005)
Van Kaspaas tot Kaas. Die lewe en werk van TO Honiball is François Verster se eie verwerking van sy doktorale proefskrif (DPhil. Kultuurgeskiedenis, Universiteit Stellenbosch, 2003) &apos;n Kultuurhistoriese ontleding van die pikturale humor met besondere verwysing na die werk van TO Honiball. Die volledige en onveranderde proefskrif is beskikbaar op die CD-ROM Honiball 100.
Johanna Brandt en die kritieke jare in die Transvaal 1899-1908, Rita van der Merwe : book review
South African Journal of Cultural History 19, pp 215 –217 (2005)
In haar voorwoord tot Johanna Brandt en die kritieke jare in die Transvaal 1899-1908 noem Rita van der Merwe tereg dat daar tot op hede min in akademiese verband oor gewone Suid-Afrikaanse vroue geskryf is. Johanna Brandt, née Van Warmelo (1876- 1964), kan egter allermins as "gewoon" beskou word.
The Griqua Mission at Philippolis, 1822-1837 (Vrijstatia 15), Karel Schoeman (ed.) : book review
South African Journal of Cultural History 19, pp 218 –219 (2005)
En so het dit gebeur dat met die publikasie van nommer 15 in die Vrijstatia-reeks, The Griqua Mission at Philippolis, 1822-1937, die laaste bydrae van Karel Schoeman in die uiters waardevolle reeks, wat merendeels &apos;versteekte&apos; oorspronklike historiese geskrifte oor Vrystaatse geskiedenisfasette ontgin, die lig gesien het. As bedrewe annoteerder en redigeerder het Schoeman in 1982 met die verskyning van Sophie Leviseur: Memories met die reeks weggespring.
The early mission / Die vroeë sending 1799-1819, Karel Schoeman : book review
South African Journal of Cultural History 19, pp 220 –222 (2005)
The early mission / Die vroeë sending 1799-1819 is a compilation of seventeen biographical essays, twelve in English, five in Afrikaans (but with English summaries at the back of the book), on individuals or couples who were prominent in Christian mission work in South Africa during the period of the first British occupation, the Batavian interregnum and the early years of the second British period.
Swerfsange - Liedere van Basotho-mynwerkers, opgeteken, getranskribeer en byeengebring deur Makali I.P. Mokitimi, Afrikaanse vertaling deur Malefetsane Lenake & Chris Swanepoel : book review
Quintin T. Koetaan
South African Journal of Cultural History 19, pp 223 –224 (2005)
This publication was translated from Sotho into Afrikaans. It serves to inform the readers about the plight of the migrant mineworkers, especially the Basotho during the apartheid era. It highlights both the culture and history of the mineworker in his own words.