SAL: Gemengde gevoelens oor Mboweni se uitlatingsTito Mboweni, minister van finansies. Foto: Shayne Robinson/SAPA Organisasies het met gemengde gevoelens reageer ná die minister van finansies se uitlating dat dit nie langer die moeite werd is om die Suid-Afrikaanse Lugdiens (SAL) te probeer red nie. Tito Mboweni het Donderdagaand by ŉ beleggerskonferensie in New York gesê die beste raad is om die lugredery toe te maak. Alf Lees, woordvoerder van die Demokratiese Alliansie het Vrydag gesê hy verwelkom Mboweni se uitlatings. Die SAL het sedert 2011 nog nie ŉ wins getoon nie en oorleef slegs op staatswaarborge. Die regering het verlede maand voorgestel dat R5 miljard aan die lugredery oorbetaal moet word. “Ons sal waarskynlik nie die situasie kan oplos nie, so my siening is dat ons die lugredery moet sluit,” het Mboweni gesê. “Dit is onwaarskynlik dat mens ŉ privaat vennoot gaan kry wat by die bate sal wil aansluit.” Die SAL het in 2014/15 verliese van R5,6 miljard getoon, R1,4 miljard in 2015/16, R5,5 miljard in 2016/17 en R5,7 miljard in 2017/18. Die lugredery se omkeerstrategie maak voorsiening vir verdere verliese tot die 2020/21 finansiële jaar. Lees het gesê die lugredery dreineer die fiskus. Volgens hom het die DA lankal aangedui dat die SAL nie “aan die lewe gehou moet word” met die belastingbetaler se geld nie en as die lugredery wil voortgaan, moet dit geprivatiseer word. “Mboweni se siening oor die SAL is verfrissend en in skrille kontras met die ANC se herhaaldelike siening dat die lugredery ŉ ontwikkelingsinstrument is en nooit geprivatiseer moet word nie,” het Lees bygevoeg. “Die eerste stap wat gedoen moet word om die SAL en ongeveer 10 300 poste te red, is om die SAL onder sakeredding te plaas. As dit onsuksesvol is, is daar geen ander opsie nie as om die lugredery te likwideer.” Die vakbondfederasie Cosatu het egter gesê Mboweni se uitlatings is kommerwekkend. “Dit is die tweede keer wat minister Mboweni sy persoonlike posisies voorhou wat nie strook met ANC-beleide nie. “Enigiemand met ŉ gesonde verstand gee toe dat die SAL se huidige situasie nie volhoubaar is nie,” het Sizwe Pamla, woordvoerder van Cosatu, gesê. “Die SAL se situasie word nie aangehelp deur Gulf Airlines wat begunstig word deur petrodollar-subsidies terwyl ons meer vir brandstof betaal wat ons invoer nie. Dit is al hoe moeiliker vir ŉ lugredery wat onder wanbestuur deurgeloop het en geplunder is.” Pamla het gesê ŉ dialoog tussen alle belanghebbendes moet plaasvind, omdat werkers se poste in gedrang is. “Dit is roekeloos vir die minister van finansies om ŉ staatsentiteit as ‘waardelose gemors’ te beskryf by ŉ beleggerskonferensie. Ons weet nie hoeveel vlakke van onkunde mens moet deurgaan voor jy met sulke tipe goed vorendag kom nie.” Pamla voeg by die minister se uitlatings is onaanvaarbaar en buitensporig en kan slegs gesê word deur iemand wat op soek is na ŉ vinnige applous en goedkeuring van sy “neoliberale heersers”. “Ons wil graag sy planne hoor om die land se ekonomiese probleme te takel met weldeurdagte beleide en regeringstegnieke.”