150 Wie is die belangrikste van almal? Johannes 10:29 | Bybelverskille
← 149 Sodom en Gemorra uitgelaat uit Markus 6:11?
151 “Deur die Gees” uitgelaat uit 1 Petrus 1:22. →
Het Jesus in hierdie spesifieke gesprek met die Jode gesê dat die skape die belangrikste van almal is, of dat die Vader die belangrikste van almal is?
In Johannes 10:26 – 30 lees ons: “Maar julle glo nie, want julle is nie van my skape nie, soos Ek vir julle gesê het. My skape luister na my stem, en Ek ken hulle, en hulle volg My. En Ek gee hulle die ewige lewe, en hulle sal nooit verlore gaan tot in ewigheid nie, en niemand sal hulle uit my hand ruk nie. My Vader wat hulle aan My gegee het, is groter as almal; en niemand kan hulle uit die hand van my Vader ruk nie. Ek en die Vader is een.” (1933/53 – Bybel, so ook Die Bybel, ‘n direkte Vertaling en ook die Nuwe Lewende Vertaling.)
Die 1983 – Bybel sê: “… DIÉ WAT DIE VADER MY GEGEE HET, is die belangrikste van almal …” (Ook Bybel vir Almal, die Afrikaanse Standaard Vertaling en Die Boodskap.)
Die Griekse woord “meizon” beteken groot of magtig of belangrik. Hier kan dit as groter of grootste, belangriker of belangrikste vertaal word.
Die United Bible Society kies vir die variasie wat op die Vader wys. Hulle keuse is gebaseer op meer as 5,600 Griekse manuskripte asook 18,000 manuskripte van Antieke Vertalings en die aanhalings van meer as 200 kerkvaders. Maar dan gee hulle ook ‘n evaluasie van hoe seker hulle oor hul keuse staan, van “A” tot “D”: A: “The text is virtually certain”; D: “There is a very high degree of doubt concerning the reading selected for the text.” In hulle spesifieke keuse om op die Vader te verwys gee hulle ‘n “D” gradering. Dit kom in wese daarop neer dat die twee variasies, volgens die manuskrip bewyse feitlik ewe sterk staan.
In tekskritiese notas onder aan die bladsy gee hulle dan ‘n oorsig van watter variasies in watter manuskripte wêreldwyd voorkom. Nou het die Bybelvertaler al die inligting en kan hy besluit watter variasie hy oortuig is die grootste moontlikheid bied om die oorspronklike bewoording gee soos Johannes onder leiding van die Heilige Gees neergeskryf het.
Hoe besluit mens tussen twee variasies wat feitlik ewe sterk die oorspronklike kan wees? Een is wat Jesus werklik gesê het, en dit wil ons in ons Bybel hê.
Let op die variasies:
Moontlikhede: My Vader is die belangrikste: My skape is die belangrikste:
101-200 Papyrus 66
201-300 Sahidic Adamantius
301-400 Vaticanus 2 Old Latin, Bohairic, Gothic Ambrose Sinaiticus, Syriac, Achmimic, Bohairic Basil, Diodore
401-500 3 Old Latin Jerome Bezae, Washington Old Latin, 2 Syriac, Armenian, Georgian Chrysostom*, Nonnus*, Cyril
501-600 2 Old Latin
601-700 3 Old Latin Syriac
701-800 Regius, Atous- Laurae
801-900 Petropolitanus, Sangallensis, Cyprius, Koridethi, Campianus U
901-1600 2 Old Latin 20 Minuscules, Families 1 and 13, 6 Lectionaries
As ons dan nie uit die manuskripbewyse ‘n besliste antwoord het nie, moet ons verder soek. Daar is darem ‘n geweldige verskil om te sê dat die Vader die belangrikste is, of om te sê dat die skape die belangrikste is! Daarom probeer ons vervolgens vasstel hoe hierdie variasie kon ontstaan het.
In die Grieks word die verskil veroorsaak deur ‘n enkele letter. Is dit ‘n omikron “meizon”, of ‘n omega “meizōn”? Is dit die derde persoon enkelvoud, of die derde persoon meervoud? Die kopieerder kon dit verkeerd gelees het, of in sy gedagtes verkeerd onthou het terwyl hy van bron manuskrip na sy werk manuskrip beweeg het, of dit selfs doelbewus verander het om sy eie oortuiging in te bring. Dit kon na enige kant toe gebeur het. Uit die moontlike ontstaan van die variasie kan ons geen afleiding maak nie.
Ons enigste ander moontlikheid is om vanuit die konteks te probeer aflei wat werklik die beste moontlikheid kan wees om die oorspronklike outografie te wees. Die Jode het Jesus gekonfronteer om reguit aan hulle te sê of Hy die Christus is. Dit is in Jesus se antwoord waar Hy daarna verwys dat hulle nie van Sy skape is nie, anders sou hulle na Sy stem geluister het. In hierdie gesprek kom hierdie sin voor. Het Jesus hulle daarop gewys dat dit die SKAPE is wat die Vader gegee het wat die belangrikste van almal is? Of het Hy daarop gewys dat die VADER wat die skape gegee het, die belangrikste van almal is?
Die saak vir die skape.
Jesus vergelyk sy volgelinge as skape teenoor die Jode. Hulle luister na Hom en volg Hom. Vir Jesus is hulle so belangrik dat Hy vir hulle die Christus is, teenoor die Jode wat nie sy skape is nie. Hulle is vir Hom so belangrik dat Hy as Christus die losprys gaan betaal. Verder dat Hy aan hulle die ewige lewe sal gee. Hy sal ook sorg dat niemand hulle uit sy hand ruk nie. Hulle is in werklikheid so belangrik vir Jesus dat Hy ook die Vader in hul redding betrek, want niemand sal hulle uit die Vader se hand ruk nie. En dan bevestig Jesus dat Hy en die Vader gelyke liefde en verantwoordelikheid vir hulle het, want Hy en die Vader is een. Met ander woorde, Jesus is besig om sy volgelinge met die Jode te vergelyk, en teenoor hulle, is sy skape die belangrikste van almal! Al hierdie stellings bewys die absolute belang waarmee Hy hulle sien. Dit bevestig die vergelyking waarmee Hy hierdie gesprek begin het; die skape teenoor die Jode!
Die saak vir die Vader.
Reg aan die begin (Vs. 25) sê Jesus dat die dade wat Hy doen, in die Naam van die Vader is. En dit is inderdaad die Vader wat die skape aan Hom gegee het. En niemand kan hulle uit die Vader se hand ruk nie. Dan bevestig Jesus dat Hy en die Vader een is.
Albei het sterk gronde om die “belangrikste” in hierdie gesprek van Jesus te wees. En of die klem op die skape, of op die Vader val, elkeen maak uitstekende sin en val binne die begrip en boodskap van die Nuwe Testament. Maar albei kan nie die oorspronklike verteenwoordig nie. Jesus het óf die Vader as die belangrikste genoem, óf die skape. Nie albei nie. Maar wie?
Die kern is dat ons in ag moet neem dat hierdie nie ‘n losstaande stelling is wat die verhouding van Jesus met die skape of met die Vader definieer nie. Hierdie stelling is die kern van die antwoord op die Jode se vraag of Jesus die Christus is. Bevestig Jesus sy Christus – amp indien Hy daarop wys dat die SKAPE die belangrikste is, of indien Hy daarop wys dat die VADER die belangrikste is? Watter keuse sal die boodskap by die Jode tuisbring dat Jesus inderdaad die Christus vir sy kudde is, en nie vir hulle nie?
Sou Jesus hulle wou oortuig met: “Verstaan dit Jode: Ek is inderdaad die Christus vir my kudde en niemand kan hulle uit my of my Vader se hand ruk nie want Hy is die magtigste van almal, en Ek en die Vader is een, ter wille van die kudde!”
Of sou Jesus hulle wou oortuig met: “Verstaan dit Jode: Ek is inderdaad die Christus vir my kudde wat die belangrikste van almal is, en niemand kan hulle uit my of my Vader se hand ruk nie want Ek en die Vader is een ter wille van die kudde!”
Albei variasies staan op gelyke voet, maar laat die klem val op ‘n ander aspek van die verlossing deur Jesus.
Daar is ook ‘n ander saak wat in ag geneem moet word. Hierdie stelling maak inderdaad ‘n vergelyking. Een is belangriker as die ander.
As ons die variasie kies waar die Vader die belangrikste is, is die vraag met wie Hy dan vergelyk sou word? Hoe belangrik of kragtig Hy is, word nie in hierdie hele perikoop met iemand anders vergelyk nie. Dit is nie ter sprake nie. So ‘n keuse maak dit dan net ‘n stelling wat wel waar is, maar wat geen verband of funksie in hierdie antwoord van Jesus op die Jode se vraag het nie.
In die variasie waar die kudde die belangrikste is, is die vergelyking duidelik teenoor die Jode. Hier is ‘n vergelyking juis ter sprake.
Wanneer ons al hierdie aspekte in ag neem moet eerder gekies word vir die kudde wat die belangrikste van almal is.
Kommentaar onder aan hierdie bladsy of direk aan my by bibledifferences@gmail.com is baie welkom.
2 Responses to 150 Wie is die belangrikste van almal? Johannes 10:29
2017/11/27 at 10:32
Interessant maar dit is goed om te onthou: “Elkeen wat die Vader vir my gee sal na my toe kom en ek sal hom wat na my toe kom nooit uitwerp nie”
2017/11/30 at 09:41
Ek stem met jou saam, maar uiteraard gaan my ondersoek hier oor die korrekte vertaling van die spesifieke vers. Juis omdat “die belangrikste” na of die Vader kan verwys, of die skape is dit baie belangrik om vas te stel met wie Jesus wel ‘n vergelyking tref. Hy stel duidelik nie ‘n vergelyking van die Vader met wie ookal in hierdie gesprek nie. Maar die vergelyking van sy kudde teenoor die Jode is in die hele paragraaf te sprake.