‘Kernkrag ŉ groot rede vir kabinetskommeling’David Mahlobo, die voormalige minister van staatsveiligheid en nou minister van energie. Foto: GCIS (Maart 2017) Verskeie politieke rolspelers het in reaksie op pres. Jacob Zuma se onverwagse kabinetskommeling Dinsdagoggend gesê die president het die regering se omstrede kernkragplanne in gedagte gehad toe hy op dié kabinetsveranderinge besluit het. Maroela Media het vroeër berig verskeie veranderinge is Dinsdagoggend onverwags aan die kabinet gemaak, onder meer die afdanking van Blade Nzimande as minister van hoër onderwys en onderrig, die aanstelling van David Mahlobo as minister van energie en die aanstelling van Buti Manamela as die adjunkminister van hoër onderwys en onderrig. Mmusi Maimane, leier van die DA, het gesê die kabinetskommeling is die mees onlangse skuif in Zuma se “oorlog teen enigiemand wat sy projek van staatskaping teenstaan”. Volgens Maimane was Nzimande, die voormalige minister van hoër onderwys en onderrig, die voor die hand liggende teiken. “Nzimande volg vir Pravin Gordhan, Derek Hanekom, Mcebisi Jonas en ander wat versuim het om in hul spoor te trap en dus uit hul ampte verwyder is,” het Maimane gesê. “Die Suid Afrikaanse Kommuniste Party (SAKP), [waarvan Nzimande die hoofsekretaris is], is ŉ vernederende hou toegedien en hulle moet nou besluit hoe lank hulle hierdie mishandeling sal duld. Of sal hulle nou doen wat reg is en begin om buite die ANC te werk.” Maimane het gesê die aanstelling van “die meer plooibare” Mahlobo as minister van energie baan die weg vir die ANC om Suid-Afrika van ŉ multimiljardrand kernkragooreenkoms met Rusland te verseker. “Die kabinetskommeling het niks daarmee te doen om die regering meer effektief te maak en die mense van ons land te dien nie. Inteendeel, Jacob Zuma steek oënskynlik sy kritici in die pad en gee verhogings in ruil vir ondersteuning in aanloop tot die ANC se verkiesingskonferensie in Desember vanjaar.” ‘Mahlobo ŉ getroue luitenant’ Lawson Naidoo, uitvoerende sekretaris van die Raad vir die Bevordering van die Suid-Afrikaanse Grondwet (Casac), het Maimane se gevoel bevestig dat die kabinetskommeling gedoen is met die bevordering van Suid-Afrika se kernkragooreenkoms met Rusland in gedagte. “Dit lyk asof dit duidelik oor die kernkragooreenkoms gaan as ŉ getroue luitenant soos David Mahlobo as minister van energiesake aangestel word,” het Naidoo gesê. “Ons weet Mahlobo het die president onlangs op verskeie besoeke aan Rusland vergesel en ŉ mens kan nou aanneem dat hierdie [kabinetskommeling] gedoen is om die finale grondslag vir hierdie kernkragooreenkoms te lê, wat ek glo die finale handtekening van pres. Zuma se termyn as president sal wees.” Blade Nzimande. Foto: Flickr/GovernmentZA Naidoo meen ook dit is nie verrassend dat Nzimande in die pad gesteek is nie. “Ek dink dit is iets wat al ŉ ruk lank kom. Ek dink dit is interessant dat hy slegs vir Blade afgedank het en nie ander ministers verbonde aan die SAKP nie, so ons sal moet sien hoe die party daarop reageer.” Zwelinzima Vavi, algemene sekretaris van die Suid-Afrikaanse Federasie van Vakbonde (Saftu), het gesê die aanstelling van Manamela as adjunkminister van hoër onderwys is “ŉ slim skuif” deur Zuma. Manamela, die nasionale sekretaris van die Young Communist League of South Africa, se aanstelling sal volgens Vavi veroorsaak dat die SAKP dink Zuma tree nie teen die party as ŉ geheel op nie. Hy het bygevoeg hoewel Nzimande se afdanking ŉ slag vir die SAKP is, is dit onwaarskynlik dat die party sal wegstap van die drieparty-alliansie af. Volgens Vavi sou die ideale tyd vir só skuif gewees het toe Gordhan in Mei as minister van finansies afgedank is, maar die SAKP het dit nie gedoen nie. “[Zuma] weet hulle hou van die voordele en dit is onwaarskynlik dat hulle in solidariteit sal wegstap.” Vavi meen ook Mahlobo se aanstelling is ŉ “blatante poging” om die regering se omstrede kernkragplanne deur te druk en sê die kabinetskommeling is ŉ poging deur Zuma om sy mag te versterk in aanloop tot die partye se verkiesingskonferensie. “Dit gaan oor Jacob Zuma eerste en die land laaste. Dit gaan nie daaroor om enige rewolusionêre agenda te bevorder nie. Dit het niks daarmee te doen om die republiek te bevorder nie,” het Vavi gesê.