Die ruimte rondom die ster HD 10180 (middel).
01h 37m 53,57672s
−60° 30′ 41,4954″
CD–61°285, HD 10180, HIP 7599, SAO 248411
HD 10180 is ’n ster baie soos die Son in die sterrebeeld Suidelike Waterslang wat bekend is as die ster met sover bekend die meeste planete – altesaam sewe, en moontlik nege. Dit maak dit moontlik die grootste planetêre stelsel, insluitend ons sonnestelsel.
Die ster is sowat 127 ligjare (39 parsek) van die Aarde af. Sy skynbare helderheid is 7,33 mag en dit kan dus nie met die blote oog gesien word nie, maar wel met ’n klein teleskoop.
Die sterreklassifikasie van die ster is G1V, wat beteken dit is ’n hoofreeksster wat energie in sy kern opwek deur die fusie van waterstof. Sy massa is 6% groter as dié van die Son. Dit het ’n 20% groter metaalinhoud (elemente benewens waterstof en helium) as die Son. Met ’n geraamde ouderdom van 7,3 miljard jaar is dit ’n stabiele ster met geen noemenswaardige magneet-aktiwiteit nie. Sy geraamde rotasieperiode is sowat 24 dae.
Planetêre stelsel[wysig | wysig bron]
’n Kunstenaarsvoorstelling van HD 10180 d, met ook 10180 b en 10180 c sigbaar.
In 2010 het ’n navorsingspan onder Christophe Lovis van die Universiteit van Genève aangekondig die ster het minstens vyf planete, en dalk tot sewe. Op 6 April 2012 het die sterrekundige Mikko Tuomi van die Universiteit van Hertfordshire ’n verslag in Astronomy and Astrophysics gepubliseer wat voorstel dat die ster nege planete het. Nadat die data hersien is, is verdere bewyse gevind van die ster se heel binneste planeet (b) sowel as van twee bykomende planete (i en j).
Die stelsel bevat vyf planete met ’n minimum massa van 12 tot 25 keer dié van die Aarde (vergelykbaar met dié van Uranus en Neptunus) en met wentelbaanradiusse van 0,06, 0,13, 0,27, 0,49 en 1,42 AE, net minder as Mars s’n.
Die planeet HD 10180 b is moontlik min of meer so groot soos die Aarde (minimum massa 1,4 keer die Aarde s'n). HD 10180 c, wat omtrent so groot soos Uranus is, is moontlik ’n gasreus. HD 10180 i is ’n moontlike, maar onbevestigde planeet nie baie groter as die Aarde nie wat in 2012 deur Mikko Tuomi ontdek is.
HD 10180 d is omtrent die grootte van Neptunus en moontlik ook ’n gasreus. HD 10180 e is moontlik nog ’n gasreus, maar is waarskynlik omtrent twee keer so groot soos Neptunus. HD 10180 j is ’n moontlike, maar onbevestigde planeet omtrent so groot soos die Aarde of dalk ’n gasdwerg wat in 2012 deur Mikko Tuomi ontdek is.
HD 10180 f is min of die meer dieselfde soort planeet as HD 10180 e. HD 10180 g is ’n gasreus groter as Neptunus (dalk 24 keer die massa van die Aarde). HD 10180 h is sover bekend die grootste en verste planeet. Dit is waarskynlik ’n gasreus omtrent so groot soos Saturnus (met ’n minimum massa van 65 keer dié van die Aarde).
Die HD 10180-stelsel
>1,3 ± 0,8 M⊕
0,02222 ± 0,00011
1,17766 ± 0,00022
0,0005 ± 0,0049
>13,0 ± 2,0 M⊕
0,0641 ± 0,0010
5,75973 ± 0,00083
0,07 ± 0,08
>1,9 ± 1,8 M⊕
0,0904 ± 0,047
9,655 ± 0,072
0,05 ± 0,23
>11,9 ± 2,15 M⊕
0,1284 ± 0,0061
16,354 ± 0,0013
0,011 ± 0,013
>25,0 ± 3,9 M⊕
0,270 ± 0,0013
49,75 ± 0,007
0,001 ± 0,010
>5,1 ± 3,2 M⊕
0,330 ± 0,016
67,55 ± 1,28
0,07 ± 0,12
>23,9 ± 1,4 M⊕
0,4929 ± 0,0078
122,88 ± 0,65
>21,4 ± 3,4 M⊕
1,415 ± 0,091
596 ± 37
0,03 ± 0,40
>65,8 ± 12,9 M⊕
3,49 ± 0,60
2300 ± 550
0,18 ± 0,016
↑ 1,0 1,1 Tuomi, Mikko (6). “Evidence for 9 planets in the 10180 system”. Astronomy & Astrophysics.
↑ 2,0 2,1 2,2 (8 Augustus 2010) “The HARPS search for southern extra-solar planets XXVII. Up to seven planets orbiting HD 10180: probing the architecture of low-mass planetary systems”. Astronomy & Astrophysics 528. DOI:10.1051/0004-6361/201015577.
↑ Gill, Victoria (August 24, 2010). “Rich exoplanet system discovered”. BBC News. BBC. URL besoek op 24 Augustus 2010.
↑ (2003) A Complete Manual of Amateur Astronomy: Tools and Techniques for Astronomical Observations, Astronomy Series. Courier Dover Publications. p. 9. ISBN 0-486-42820-6. Eksterne skakels[wysig | wysig bron]
Nemiroff, Robert; Bonnell, Jerry (2010-08-25). “HD 10180: Richest Yet Planetary System Discovered”. Astronomy Picture of the Day. Nasa. URL besoek op 2010-08-25.
Marchis, Franck (2010-08-24). “Discovery of 7 exoplanets around a Sun-like star”. Nasa se blog by Cosmic Diary. International Year of Astronomy. URL besoek op 2010-08-24.
Wikimedia Commons het meer media in die kategorie HD 10180.
Ontsluit van "https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=HD_10180&oldid=1402539"	Kategorieë: SterrePlanetêre stelselsVersteekte kategorie: Pages using ISBN magic links	Navigasie-keuseskerm
AsturianuবাংলাCatalàDanskDeutschEnglishEspañolفارسیSuomiFrançaisहिन्दीMagyarItaliano日本語한국어LëtzebuergeschBahasa MelayuNederlandsPolskiPortuguêsРусскийУкраїнська中文粵語	Wysig skakels	Die bladsy is laas op 3 Desember 2015 om 06:40 bygewerk.