Volume 11, Issue 2, 2014 Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe - Volume 11, Issue 2, August 2014 Navigate this Journal About Current issue Previous issues Submit a paper Contact the Editor OA African Journal Archive Volumes & issues
Volume 13 (2016) Volume 12 (2015) Volume 11 (2014) Volume 10 (2013) Volume 9 (2012) Volume 8 (2011) Volume 7 (2010) Volume 6 (2009) Volume 5 (2008) Volume 11, Issue 2, August 2014 (0)
Nadelige spoorelemente in tee en kruietees : die geval van rooibostee versus ander kommersiële tees en kruietees : natuurwetenskappe
Sanja Potgieter-Vermaak and
Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 11, pp 1 –22 (2014)
Tee is een van die mees algemene drankies in die daaglikse dieet van &apos;n groot aantal mense wêreldwyd en daar word letterlik miljoene koppies tee per dag gedrink. Dit is &apos;n welbekende bron van antioksidante, maar wat minder algemeen bekend is, is dat tee ook &apos;n bron van verskeie toksiese elemente is, soos byvoorbeeld fluoried en sekere metale. &apos;n Oormaat fluoried kan tot tand- en skeletfluorose (verbruining en degenerasie van tandemalje en beenverbrokkeling) lei. &apos;n Verdere bron van kommer is die oplosbare metale wat uitloog wanneer tee trek. Een daarvan is aluminium, wat al verskeie kere geïmpliseer is as &apos;n moontlike oorsaak van demensieverwante siektes soos Alzheimer se siekte, alhoewel dit nog nie onomstootlik bewys is nie. Rooibostee word uitsluitlik in Suid-Afrika verbou en alhoewel rekordverkope in 2007 deur &apos;n afname gevolg is, het die uitvoer na Groot-Brittanje meer as verdubbel vir groen rooibostee (www.daff.gov.za). Die effek van trektyd en toevoegings soos melk, suiker, melk en suiker, of suurlemoensap op die voorkoms en vrystelling van sekere chemiese spesies uit rooibostee is nog nie volledig ondersoek nie. Hierdie artikel handel oor vergelykings wat getref kan word tussen &apos;n verskeidenheid teesoorte wat algemeen, maar veral in Groot-Brittanje, verbruik word (waar 87% van Britte swartteedrinkers is), ten opsigte van die hoeveelhede fluoried en aluminium wat onder verskillende toestande en oor verskillende tydintervalle daaruit vrygestel word. Die resultate toon dat die fluoried- en aluminiumloging in rooibostee twee ordegroottes laer is as in enige van die tipiese kommersiële swart- en groentees. Die gemiddelde fluoriedkonsentrasie in rooibostee was byvoorbeeld 0,057 mg/l na 5 minute in 100 ml kookwater in vergelyking met 5-11 mg/l in swarttees. Die aluminiuminhoud van rooibostee is in die ordegrootte van dele per miljard (0,01 mg/l), terwyl dié van swarttees tipies in die dele per miljoen (11-17 mg/l) is. Dit blyk dus duidelik dat rooibostee inderdaad &apos;n heelwat gesonder drankie is as &apos;n verskeidenheid van swart- en groentees.
Harmful trace elements in tea : Rooibos (Redbush) versus other commercially available black, green and herbal teas
It is claimed that tea is the second most popular drink on earth after water (Bliss 2003), and it is estimated that between 18 and 20 billion cups of tea are consumed daily throughout the world (Karak and Bhagat 2010). It is a widely consumed beverage in the United Kingdom, with 77% of the population drinking a daily average of 2, 3 mugs (540 ml). It is popular not only for its taste, but also for its health benefits. It is well known that tea is a source of antioxidants, and research has claimed that tea can help lower the risk of heart disease and certain cancers (Weisburger 1997; Chung et al. 2003). Some minerals also occur in tea, in addition to various trace elements (Fernández et al. 2002). These trace elements can have both beneficial and adverse effects on human health. For example, aluminium (which can accumulate in the body due to the intake of tea infusions) is associated with Alzheimer&apos;s disease and dialysis encephalopathy (Koch et al. 1988; McLachlan 1995; Exley and Korchazhkina 2001), and therefore a high content of aluminium in tea may be a matter of concern (Flaten 2002). At present the maximum permissible level of aluminium in drinking water (as established by the World Health Organisation (WHO) (2003)) is 0,2 mg/l.
&apos;n Taalkundige perspektief op woordeboekgebruik in die hof : die woordeboek as toevlugsoord : regte
Terrence R. Carney and
Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 11, pp 23 –64 (2014)
Sommige kenners beweer dat woordeboeke vir talle regsgeleerdes in &apos;n toevlugsoord ontaard het, dit wil sê dat regsgeleerdes hulle baie maklik tot &apos;n woordeboek wend wanneer woorde onbekend is. Woordeboeke is egter by tye onbetroubaar, verwarrend en niksseggend en lewer betekenisse buite konteks. In hierdie navorsingsverslag stel ons ondersoek in na die verskynsel van woordeboekgebruik in &apos;n hof en kyk ook kortliks na die situasie in Suid-Afrika. Om die Suid-Afrikaanse verskynsel beter te begryp, verken ons wetsuitlegteorieë soos die tekstualisme en die bedoelingsteorie wat sterk tot woordeboekgebruik aanleiding gegee het. Dit is veral in hierdie soort teorieë waar die kwessie van &apos;n gewone betekenis van woorde ontstaan en wat by regsgeleerdes die behoefte skep om woordeboeke te gebruik. Die artikel lewer verder &apos;n oorsig van die aard en aanwending van woordeboeke, gevolg deur &apos;n bespreking van &apos;n Jutastat-soektog. Die Jutastat-soektog het ten doel om die Suid-Afrikaanse woordeboekgebruik voorlopig te peil. Volgens die Jutastat-peiling gebruik voorsittende beamptes in Suid-Afrika verouderde en dikwels Amerikaanse woordeboeke. En hoewel daar in die meeste ondersoekte hofuitsprake verantwoordelik met woordeboeke omgegaan is, is daar ook gevalle waar voorsittende beamptes woordeboeke gebruik wat onvanpas is. Uit die soektog kom dit voor asof voorsittende beamptes dikwels onbewus is van die genuanseerde verskille tussen woordeboeke en die feit dat nie alle woordeboeke vir die hantering van woordkwessies geskik is nie. Woordeboekseleksie blyk soms lukraak te geskied en die aanwending gaan nie met verantwoording gepaard nie. Ons sluit die artikel af deur twee taalkundige benaderings as alternatiewe vir woordeboeke voor te stel, byvoorbeeld die gebruik van korpusse.
Volhoubare ontwikkeling, omgewingskonstitusionalisme en die oppergesag van die reg vir die omgewing : &apos;n grondwetlike beskouing : regte
Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 11, pp 65 –90 (2014)
Volhoubare ontwikkeling bly die wyds aanvaarde konseptuele hulpmiddel om die wêreldsamelewing die moeilike groei- en ontwikkelingsdoolhof te lei. Maar net soos in die res van die wêreld oorheers die politiek en neoliberale antroposentrisme die werklikheid in Suid-Afrika, en by afwesigheid van enige ander polities aanvaarbare konstruk wat nie met die heersende antroposentriese eise in stryd is nie, sal swak volhoubare ontwikkeling (in teenstelling met &apos;n ekosentriese vorm van sterk volhoubare ontwikkeling) waarskynlik vir die afsienbare toekoms die oorhand hê. Om die waarheid te sê, sterk volhoubare ontwikkeling het tot op hede weinig prioriteit geniet in die regs- en politieke werklikheid en dit is onwaarskynlik dat hierdie posisie in die afsienbare toekoms gaan verander. As voornoemde onvermydelikheid aanvaar word, is die sentrale vraag of volhoubare ontwikkeling nog steeds enige deurslaggewende rol kan speel in die handhawing van die oppergesag van die reg vir die omgewing in Suid-Afrika. In hierdie artikel doen ek aan die hand dat dit wel kan gebeur indien dit deur &apos;n grondwetlike lens beskou word. In Suid-Afrika is volhoubare ontwikkeling &apos;n integrale deel van die regsorde sedert die koms van demokrasie. Die land het &apos;n fundamentele omgewingsreg verskans in die Grondwet van die Republiek van Suid-Afrika 1996 en &apos;n omvattende korpus omgewingsreg aanvaar om uitvoering aan die breër beleide daarvan en die menigte grondwetlike oogmerke van die nuwe omgewingsreg te gee. Deur dié verskansing het volhoubare ontwikkeling dus in ons land &apos;n grondwetlike vraagstuk of aangeleentheid geword wat binne die konteks van omgewingskonstitusionalisme beskou moet word. As oorkoepelende doelstelling beoog die artikel om &apos;n bydrae te lewer tot die konseptuele ontwikkeling van die oppergesag van die reg in die Suid-Afrikaanse omgewingsregkonteks en die breër konteks van omgewingskonstitusionalisme, en om dan die rol van volhoubare ontwikkeling in dié verband te illustreer. Wat die sentrale navorsingsvraag betref, wil ek gevolglik ondersoek instel of die "flou" konsep van volhoubare ontwikkeling weer "bygebring" kan word deur dit grondwetlik in te klee, en of volhoubare ontwikkeling as &apos;n eienskap van omgewingskonstitusionalisme kan bydra tot die handhawing van die oppergesag van die reg vir die omgewing in Suid-Afrika op grond van die wyse waarop die Suid-Afrikaanse regsprekende gesag met volhoubare ontwikkeling omgegaan het.
Sustainable development, environmental constitutionalism and the rule of law for nature : a constitutional perspective
Sustainable development has been at the centre of the global environmental law, policy and governance architecture for the greater part of the 20th century, and in many ways it has been, and continues to function as, the guiding principle for many socio-legal and political interventions and reforms that seek to govern the human-environment interface. A generous interpretation of the concept suggests that sustainable development does not aim for a singular "steady state", but rather the best possible dynamic for dwelling in the world taking into account the needs of the economy, society and environment. While some have (correctly), labelled sustainable development an ideological palliative, and while others have called for stronger forms of sustainable development as opposed to weak manifestations that only entrench the impoverished sustained human development rhetoric, it remains the most widely accepted conceptual aid to guide global society through the often politically messy, growth-versus-limits labyrinth. To be sure, it is an abstract political value that has become the worldwide dominating leitmotif for shaping international environmental and development relations. While sustainable development is neither an innovative approach to environmental protection, nor a particularly successful intervention to promote environmental protection, politics and neo-liberal anthropocentrism dominate reality and in the absence of any other politically acceptable construct that does not offend prevailing anthropocentric demands, weak sustainable development will probably prevail for the near future. Accepting the foregoing inevitability, this article poses a central question: Does sustainable development still have any decisive role to play in upholding the rule of law for nature? My answer is that it does when considered through a constitutional lens.
Konstitusionalisme in Suid-Afrika : regte
Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 11, pp 91 –115 (2014)
Teen die agtergrond van &apos;n veelbewoë staatsregtelike geskiedenis is konstitusionalisme deur die 1993- en 1996-Grondwette in die Suid-Afrikaanse regsorde ingevoer. Konstitusionalisme is &apos;n term wat, as deel van die globale tendens na die ontwikkeling van &apos;n gemeenskaplike staatkundige woordeskat, toenemend gebruik word. Wat dit presies beteken, is egter nie eenvoudig te verklaar nie, veral in ag genome dat dit in &apos;n uitgebreide verskeidenheid verbande en nuanses gebruik word. Dit is egter moontlik om, aan die hand van die vakkundige literatuur bepaalde strukturele, substantiewe en doktrinêre elemente te tabuleer ten einde &apos;n oorsigbegrip van konstitusionalisme te weerspieël. So &apos;n tabel word aangebied.
Vonnisbespreking : openbare figuur - laster, belediging en identiteitskending : regte
Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 11, pp 116 –125 (2014)
Openbare figure kan beskryf word as persone wat op sodanige wyse reeds in die openbaar bekend geraak het vanweë hulle status, amp, beroep, doen, late en misdade dat hulle openbare belangstelling gaande maak sonder dat hulle noodwendig aan &apos;n nuuswaardige gebeurtenis gekoppel is - hierdie persone is dus op sigself nuuswaardig (sien Neethling e.a.2005:246 vn. 238; Neethling 2014b:113-4). Die kwessie van die beskerming van die persoonlikheidsregte van openbare figure het in die onlangse verlede dikwels die aandag van die howe geniet. In Cele het die skending van &apos;n openbare figuur se persoonlikheidsregte op die goeie naam of reputasie, eer of waardigheid en identiteit ter sprake gekom, wat vervolgens onder die loep geneem word.
Public figure : defamation, insult and infringement of identity
In casu the plaintiff, a former commissioner of police and a controversial public figure, sued the defendant for damages for defamation arising from the publication of two articles and a digitally altered photograph of the plaintiff which were published by the Sowetan, and in the alternative for infringement of his dignity (insult) based solely on the altered photo image. He also claimed damages for the unlawful publication of his image. The photograph complained of was linked to the articles about the plaintiff&apos;s advocating the use of deadly force in the fight against crime and was in essence a caricature of the plaintiff, portraying him as a crime-fighting agent. The defendant denied that the articles were defamatory of the plaintiff or harmful to his dignity.
Oorgrens-biodiversiteitsregulering in die Antroposeen : regte
Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 11, pp 126 –148 (2014)
Hierdie artikel bou voort op &apos;n aantekening wat ek in 2013 in LitNet Akademies gepubliseer het. Dit handel met die Antroposeen wat deesdae algemeen, alhoewel nog nie formeel nie, aanvaar word as &apos;n nuwe geologiese epog waarin die mens besig is om die parameters wat die werking van alle aardstelses bepaal, wesenlik te verander. As gevolg van die toenemende menslike invloed op die aardstelsel is die aarde besig om kritieke kantelpunte te bereik wat tot snelle en onomkeerbare verandering kan lei en lewe op aarde onmoontlik kan maak. Nou, meer as ooit in die verlede, gaan daar van die mensdom verwag word om deur regulatoriese strukture, wat ook die reg insluit, in te gryp ten einde die mens-omgewing-koppeling beter te bemiddel. &apos;n Aansienlike deel van hierdie regulatoriese ingryping sal op die beskerming van biodiversiteit moet fokus. Biodiversiteit is noodsaaklik om menslike en niemenslike lewe op aarde te onderhou, om die integriteit en gesondheid van ekologiese stelsels in stand te hou, en om die stabiliteit en herstelvermoë van ander aardstelsels te verseker. Daar is vandag genoegsame bewyse dat daar &apos;n dramatiese afname in biodiversiteit weens die toename in menslike aktiwiteit in die biosfeer is. Dit is derhalwe duidelik dat daar &apos;n nuwe reguleringsparadigma nodig is om biodiversiteit genoegsaam te beskerm om sodoende lewe in die Antroposeen moontlik te maak, nou en in die toekoms. Teen hierdie agtergrond poog hierdie artikel in die algemeen om die narratief van die Antroposeen in te bring in die debat oor oorgrens-biodiversiteitsreg en -regulering deur te toon wat die aanbreek van die Antroposeen vir sommige aspekte van biodiversiteitsbeskerming beteken. Die artikel identifiseer en bespreek dan kortliks twee vraagstukke wat belangrik sal wees by die oorweging van &apos;n nuwe paradigma vir oorgrens-biodiversiteitsbeskerming gedurende die Antroposeen. Hierdie vraagstukke is nuwe globale omgewingsreg en -regulering, en transnasionaliteit deur konnektiwiteit.
Transboundary governance of biodiversity in the Anthropocene
Today scientists believe that we might have crossed over from the Holocene epoch into the Anthropocene epoch. Anthropocene informally denotes a new time in geo-ecological history where humans, through the introduction of biophysical factors into the biosphere, are changing the parameters that determine the functioning of all earth system processes. In the Anthropocene epoch the earth system is considered to be moving outside the range of the natural variability it has exhibited over the last half million years, as a result of anthropogenic changes to the earth system. The various changes to key earth system processes, their magnitudes and rates of change, are unprecedented, with the result that the earth is arguably currently operating in a non-analogical state. The precipitous increasing human imprint on the environment, as suggested by the Anthropocene, is particularly visible in, among others, biodiversity loss. Biodiversity is essential to sustain human and non-human life on earth, to maintain ecosystem integrity and health, and to ensure the stability and resilience of other earth systems. Today there is sufficient evidence that humans have transformed more than three quarters of the terrestrial biosphere into anthropogenic biomes. These anthropogenic transformations of the terrestrial biosphere are causing unprecedented global changes in biodiversity as native species are driven to extinction locally and globally, and domestic and exotic species are rapidly becoming established.
&apos;n Ontleding van die Suid-Afrikaanse regsraamwerk met betrekking tot die omgewingsaspekte van breking in die Karoo : regte
Louis Kotze and
Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 11, pp 149 –197 (2014)
Aardgas word toenemend deur middel van die proses van hidrouliese breking (hierna breking) ontgin. Die Suid-Afrikaanse owerheid het op 7 September 2012 die nasionale moratorium op aansoeke om prospektering van aardgas gelig. Die weg is dus nou gebaan vir moontlike grootskaalse ontginning van aardgas in Suid-Afrika. Wetenskaplikes meen dat een van die wêreld se grootste bronne van aardgas in die Karoostreek opgesluit lê. Die Karoo is egter bekend vir langdurige droogtes. Dit beteken dat die gebied grootliks afhanklik is van ondergrondse waterbronne vir daaglikse gebruik deur mense, diere en die breër ekosisteem. Die gebied word ook oorwegend vir landboudoeleindes aangewend en meer spesifiek veeteelt, en dit word beskou as &apos;n uiters sensitiewe ekologiese gebied. Na alle verwagtinge sal breking &apos;n beduidende impak hê op die Karoo, haar omgewing en meer spesifiek haar waterhulpbronne, en haar mense, terwyl dit allesbehalwe seker is of die sosio-ekonomiese groei wat voorspel word as gevolg van industriële aktiwiteite in die gebied, die ekologiese impakte sal kan uitbalanseer.
Suid-Afrika het gelukkig een van die modernste en omvattendste omgewingsregraamwerke in die wêreld, maar dit is onduidelik of hierdie raamwerk voldoende ingerig is om omgewingsuitwerkings en -skade as gevolg van breking te voorkom, te beperk en/of te herstel. In die lig hiervan poog hierdie bydrae om die primêre omgewingsregbepalings te ontleed en leemtes daarin te identifiseer sodat aanbevelings ter beskerming van die omgewing oorweeg en toepaslike wetgewing gepromulgeer kan word ten einde die uitwerkings van breking beter te reguleer. Die Karoostreek dien as die geografiese fokus van die artikel.
Die bespreking word aan die hand van die volgende chronologie gestruktureer: Eerstens verduidelik ons kortliks die proses van breking asook die voor- en nadele daarvan. Omdat die Suid-Afrikaanse omgewingsreg geanker is in grondwetlike bepalings, fokus ons daarna op die toepaslike bepalings van die Grondwet van die Republiek van Suid-Afrika, 1996, en meer spesifiek op die omgewingsreg vervat in artikel 24. Die res van die artikel word gewy aan &apos;n kritiese bespreking van die primêre statutêre bepalings wat betrekking het op die regulering van hidrobreking. Hierdie wette sluit in die Wet op Nasionale Omgewingsbestuur 107 van 1998; die Mineral and Petroleum Resources Development Act 28 van 2002; en die Nasionale Waterwet 36 van 1998.
An analysis of the South African legal framework related to the environmental aspects of hydraulic fracturing in the Karoo
South Africa seems irreversibly set on a path of increasing its dependence on fossil fuels. Among other indications to this effect (being the expansion of its coal-fired power plants), government has recently lifted a moratorium on the exploration of shale gas, thus paving the way for oil companies to legally extract shale gas through the controversial process of hydraulic fracturing or fracking. Fracking is not an entirely new extraction process, as it has been applied in the United States for many years. It is, however, new to South Africa and it is unclear whether the country and its regulatory framework, including its environmental law and governance regime, are sufficiently prepared for and geared towards proper regulation of this highly contentious and invasive extraction process.
It is estimated that along with China, the United States, Argentina and Mexico, South Africa has the most extensive source of shale gas in the world. This source lies locked up in the ecologically sensitive, water-scarce and largely pristine Karoo area, within an estimated area of 90 000 square kilometres including the Whitehill, Prince Albert and Collingham geological formations. While there is considerable uncertainty regarding the extent of the shale gas resource that lies under the Karoo, it is also anything but clear and certain what the environmental and socio-economic impacts of fracking will be on the area. If the current acid mine drainage disaster in South Africa is anything to go by, oil companies and the South African government will be well advised to approach fracking with the utmost caution and sufficient care, unless it wishes to risk irreversible ecological damage that could extend well into the future. Such a risk-averse and cautious approach would be especially pertinent given the sensitive ecological characteristics of the Karoo.
Vonnisbespreking : die siviele verbod op haatspraak - "Shoot the Boer" in die gelykheidshof, hoë hof en die uitsaaiklagtetribunaal : regte
Anton Kok and
Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 11, pp 198 –220 (2014)
Artikel 10 van die Wet op Bevordering van Gelykheid en Voorkoming van Onbillike Diskriminasie skep &apos;n eisoorsaak gebaseer op haatspraak. Alhoewel howe verplig is om artikel 10 toe te pas wanneer &apos;n party beweer dat haatspraak plaasgevind het, gebeur dit nie altyd nie. In hierdie bespreking oorweeg ons hoe die woorde "Shoot the Boer" uitgelê is ingevolge hierdie wetsartikel in Afri-forum v Malema ("Afri-forum"), African National Congress v Harmse: In re Harmse v Vawda ("Harmse"), en hoe dit uitgelê is binne die konteks van &apos;n radiouitsending ingevolge die Uitsaaiklagtekommissie se gedragskode in J Coetzee v YFM ("Coetzee").
In this case note we analyse three judgments relating to the civil prohibition of hate speech as contained in section 10 of the Promotion of Equality and Prevention of Unfair Discrimination Act 4 of 2000 with specific reference to the phrase "Shoot the Boer". We illustrate that the various fora that analysed these words did not interpret the definition of hate speech in section 10 in a consistent manner, did not always apply the definition as contained in section 10, and that the impugned words do not in all circumstances amount to hate speech.
Ingrypende ontwikkeling in die oproepingsproses van verbande op onroerende sake : regte
Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 11, pp 221 –244 (2014)
Vonnisbespreking : &apos;n oorwinning in die stryd teen straffeloosheid vir die plegers van menseregteskendings : regte
Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 11, pp 245 –261 (2014)
Op 27 November 2013 het die hoogste hof van appèl in die tans nog ongerapporteerde saak National Commissioner of the South African Police Service v Southern African Human Rights Litigation Centre &apos;n uitspraak gelewer wat op nasionale vlak as pionierswerk beskou kan word. Op internasionale vlak word dit vertolk as &apos;n oorwinning in die wêreldgemeenskap se dekade lange stryd teen die straffeloosheid wat diegene wat ander se mense- en humanitêre regte skend so dikwels skotvry daarvan laat afkom.
Die feitelike agtergrond van die saak het sy ontstaan in die beweerde marteling van lede van die politieke opposisie in Zimbabwe in Maart 2007. Die marteling is na bewering by verskeie polisiestasies in Zimbabwe gepleeg as deel van &apos;n beplande en stelselmatige poging om die opposisie in Zimbabwe die swye op te lê. Die Noord-Gautengse hoë hof het op aansoek van die Suider-Afrikaanse Sentrum vir Menseregtelitigasie en &apos;n ander nieregeringsorganisasie, die Zimbabwiese Vlugtelingeforum, die Suid-Afrikaanse Polisiediens (SAPD) en die nasionale direkteur van vervolging gelas om die besluit om nie die beweerde voorvalle te ondersoek nie, te hersien. Dié uitspraak is in appèl geneem en op 1 November 2013 het die hoogste hof van appel argumente vir sowel verlof tot appèl as die meriete van die saak aangehoor. Verlof tot appèl deur die applikante is toegestaan en die appèl teen die uitspraak van die hof a quo is afgewys. Dié bevel is vervang deur &apos;n bevel wat die SAPD se besluit om nié ondersoek in te stel nie, hersien en afwys.
A judgment by the supreme court of appeal (SCA) on 27 November 2013 in the yet unreported case of National Commissioner of the South African Police Service v Southern African Human Rights Litigation Centre can be considered as pioneering on national level. On international level it can be regarded as a victory for the international community&apos;s long struggle against the impunity that perpetrators who commit human and humanitarian rights abuses have mostly enjoyed in the past. In the North Gauteng high court the Southern African Human Rights Litigation Centre and the Zimbabwe Refugees Forum obtained an order in terms of which the South African Police Service (SAPS) and the national director of public prosecutions were ordered to review a decision not to investigate alleged acts of torture carried out by the Zimbabwean police as part of a widespread attack on opposition members. After leave to appeal to the SCA which was granted, the court ordered the court a quo&apos;s order to be substituted with one in terms of which the SAPS was ordered to review said decision not to investigate. This judgment is the first in terms of which South Africa&apos;s jurisdiction to investigate crimes against humanity committed outside of South African borders was examined. This note discusses the judgment against the backdrop of the existing interwoven legal theory of national criminal jurisdiction, jurisdictional bases, the complementary jurisdictional regime of the international criminal court, the universality principle, and South Africa&apos;s implementation of the Statute of Rome. The note concludes that the SCA&apos;s judgment did not only bring legal certainty, but managed to create a pragmatic balance between scarce police resources and the need to investigate international crimes in the struggle against impunity for those responsible. The most important impact of the judgment is, however, the powerful symbolic message that it conveys, which firstly serves as a deterrent for future violators and, secondly, demonstrates South Africa&apos;s commitment to the maintenance of the rule of law. A deputy director of the litigation centre noted that the judgment confirmed that the service of justice was not limited to international forums only. In the same vein it was previously stated that the main responsibility for bringing international criminal law and justice to fruition does not lie with the international criminal court only, nor necessarily with states which can exercise territorial jurisdiction over the crime, but with third-party states that are willing to prosecute violators. Without derogating from the significance of introducing the universality principle into South African law, the author proposes that failing amendments to existing legislation, consideration ought at least to be given to the publication of guidelines to the South African investigating and prosecuting authorities in regard to the investigation of international crimes.
"Ek is..." : oor die problematiek van enkelvoudige en meervoudige identiteit : godsdienswetenskappe
Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 11, pp 262 –282 (2014)
Enkelvoudige identiteitsvorming vervul &apos;n noodsaaklike funksie in die individuele ontwikkeling en sosiale interaksie van mense. Hierdie soort identiteitsvorming gaan egter met inherente beperkinge gepaard wat dit as identiteitsmodel ongeskik - selfs gevaarlik - maak in ingewikkelde situasies. Hierdie beperkinge het te doen met sowel die soort denkmodel wat ten grondslag daarvan lê as die denkstrategieë wat in die proses gebruik word. Gevolglik word die moontlikhede van &apos;n meervoudige identiteit as alternatief ondersoek. Die kenmerke van so &apos;n identiteit word bespreek en die voordele daarvan toegelig aan die hand van plaaslike en internasionale voorbeelde. Ten slotte word geskikte strategieë om meervoudige identiteitsvorming te bevorder, oorweeg.
"I am..." : on the question of singular and multiple identities
Singular identity formation fulfils an important function in the development of the individual and also in social interaction. It is an essential part of the individual&apos;s emerging consciousness as a person in his or her own right. At the same time, this form of identity formation has limitations which make it unsuitable in situations of complexity. In fact, singular identity can lead to violence and often provides the basis for atrocities, as is evident in both historical and contemporary examples. The purpose of this article is to explore the possibility of an alternative form of identity formation that will pave the way for a multiple identity. More specifically, the epistemological frameworks, thought patterns and hermeneutical strategies operative in both types of identity are examined as a possible way to avoid the deficiencies of the first and to activate the potential of the second.
Beelde van gebrokenheid : &apos;n verdere verkenning en uitbreiding van die gebroke-kosmos-tradisie : godsdienswetenskappe
Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 11, pp 283 –330 (2014)
Die gebroke-kosmos-tradisie in die skilderkuns word deur Dirk van den Berg (1984:51) beskou as die rykste en mees ontslote wêreldbeskoulike en artistieke tipe wat histories meestal uit &apos;n selfbewuste Christelike oortuiging gegroei het. &apos;n Christelike perspektief het tot dusver beperkte toepassing gevind in die kunsteorie. Calvin Seerveld het die grond vir navorsing vanuit hierdie gesigspunt gevestig deur sy ontwikkeling van &apos;n ikonotipiese metodologie vir die kunsgeskiedskrywing, die belangrikste bron vir die begrip van ikonotipiese formate. Dit is plaaslik veral uitgebrei deur Dirk van den Berg en in hierdie artikel word dit as metode gebruik.
Seerveld stel voor dat die kunsgeskiedenis langs diakroniese, sinkroniese en perkroniese asse verken kan word. &apos;n Diakroniese benadering fokus op betekenisvolle veranderinge in die historiese gang van kuns en van die aard van visuele beelde of voorstellings. Binne die algemene aansluiting by die tydvak waarbinne hulle werk, bestaan gelyktydige, maar teenstellende, partyskappe wat uiteenlopende standpunte sinkronies kan akkommodeer. Die term perkronies word deur Seerveld gebruik om die deurlopendheid of herhalende terugkeer van ikonotipiese formate, of verbeeldingryke wesenstrekke wat vasgelê is in die historiese gang van wêreldbeeldtradisies, aan te dui. Hy onderskei onder meer die ikonotipiese gebroke-kosmos-tradisie waarop ek in hierdie artikel fokus.
Tradisies funksioneer nie binne vasgestelde patrone nie, maar is dinamies, met die gevolg dat verskillende rypings, migrasies, verrykinge en dialoog binne en tussen tradisies moontlik is. Hierdie dinamika bepaal die veld van my ondersoek. Ek gee ook aandag aan verskille tussen die mistieke tradisie en die gebroke-kosmos-tradisie, wat beide erkenning aan gebrokenheid gee. Die artikel in sy geheel is &apos;n demonstrasie daarvan dat na kuns gekyk kan word uit &apos;n godsdienstige perspektief wanneer Seerveld se voorstel van &apos;n gebroke-kosmos-tradisie as uitgangspunt geneem word. Wanneer uit &apos;n basiese gebroke-kosmos-standpunt na ander tradisies gekyk word, kan &apos;n blywende vermenging van gesigspunte moontlik wees, soos by Goya se basiese gebroke-kosmos-benadering wat versmelt met &apos;n ewe grondige pikareske perspektief in sy werk.
Images of brokenness : a further exploration and expansion of the troubled cosmos tradition
The troubled cosmos tradition developed from a self-conscious Christian conviction, a perspective which, up to today, has had limited application in art historiography. Calvin Seerveld established a foundation for research through his development of a typiconic methodology for art historiography that was locally extended by Dirk van den Berg. Seerveld suggested an understanding of art history through diachronic, synchronic and perchronic capacities. A diachronic approach will focus on meaningful changes in the historical progress of art and the nature of visual images or presentations. The work of artists is also shaped and coloured by the diachronic epoch in which they work. Within these general epochs, opposing but simultaneous factions exist which can be synchronically accommodated. Seerveld (1993) suggests that a period need to be read not as a one-line Gregorian chant melody, but as a symphonic score.
He coined the term perchronic to identify the continuous or repeating return of typiconic formats through different epochs and identified the troubled cosmic tradition as one of these formats. Other perspectives include the paradigmatic, mystic, picaresque, erotic, idyllic, scenic and heroic formats. Traditions do not function within set parameters, but are subject to change. The dynamics of the troubled cosmos tradition are extended in this article with reference to migration by conversion and maturation within and between traditions, by various perchronic relationships, by the possibilities of typiconic enrichment through different traditions and the extension of dialogue between traditions - "as historian you are trying to track the traces, the footprints, of the &apos;many trails&apos; they make" (Seerveld 1993:63).
Oor die interpretasie van Paulus se uitspraak in Galasiërs 3:28 : godsdienswetenskappe
Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 11, pp 331 –350 (2014)
Galasiërs 3:28 ("Dit is nie belangrik of iemand Jood of Griek, slaaf of vry mens, man en vrou is nie; want julle is almal een in Christus Jesus") is een van die uitsprake in die Galasiërbrief wat baie aandag trek - nie net in kerklike gesprekke nie, maar ook in die akademiese besinning oor dié brief. Dit is ook die teksvers in die brief waaraan die meeste individuele studies gewy word. In hierdie artikel word &apos;n oorsig gebied van die tendense in die navorsing en van die navorsingsresultate van studies wat oor hierdie vers gedoen is. Die belangrikste aspekte waaroor navorsing gedoen word, is die volgende: die vertaling van die teks; die herkoms daarvan (dooptradisies, al dan nie); die implikasies van die teks vir die verstaan van Paulus se siening van die kerk; die verband tussen die teks en ander uitsprake in die Nuwe Testament; die uitleggeskiedenis van die teks; nuwere benaderings tot die vertolking van Gal. 3:28, en die invloed van die teks vir kerk en samelewing. In &apos;n afsluitende gedeelte word enkele belangrike gevolgtrekkings gemaak oor die vertolking van dié teks vir die eietydse situasie.
Universele bio-etiek en outonomie : &apos;n Christelike besinning op die begrip outonomie binne die Unesco universele deklarasie van bio-etiek en menseregte (2005) : godsdienswetenskappe
Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 11, pp 351 –371 (2014)
Artikel 5 van Unesco se Universele Verklaring oor Bio-etiek en Menseregte (UVBM) (2005) stel outonomie as &apos;n universele mensereg en etiese beginsel binne die gesondheidsorgomgewing. Die UVBM het binne &apos;n nie-Christelike organisasie (Unesco) ontstaan. Die onmiddellike doel van die artikel is die Christelik-etiese besinning van outonomie as &apos;n basiese mensereg en, daarmee saam, die bevestiging dat outonomie &apos;n Christelik-etiese beginsel is. Eerstens word die begrip outonomie soos wat dit in artikel 5 van die UVBM voorkom en deur Unesco verstaan word, ontleed. In hierdie ontleding sal daar hoofsaaklik by die literatuur binne Unesco aangesluit word; vervolgens sal die ontleding vanuit &apos;n Christelik-etiese hoek beoordeel word.
In die UVBM is outonomie op menswaardigheid gegrond. Dit is duidelik dat die beginsel van outonomie die individu teen aggressiewe paternalisme en onderdrukking binne die gesondheidsorgomgewing wil beskerm. Outonomie is nie &apos;n vreemde begrip binne die Christelike teologie en antropologie nie. God se formele vryheid beteken dat God besluite neem, terwyl God materiële vryheid as instrument gebruik om die mens lief te hê. As beeld van God besit die mens óók formele en materiële vryheid, wat impliseer dat die mens die reg op outonome besluitneming het en dat die reg altyd gebruik moet word om liefde aan die mens binne die gesondheidsorgomgewing te betoon. Liefde beteken om die goeie te maksimaliseer en die kwaad te minimaliseer. Vryheid en outonomie vorm &apos;n essensiële eienskap van &apos;n regverdige gemeenskap; daarom kan mediese personeel vanuit die Christelike tradisie nie anders as om die reg en etiese beginsel van die UVBM van harte te ondersteun en daaraan uitdrukking te gee nie.
Universal bioethics and autonomy : a Christian reflection on the concept of autonomy in the Unesco Universal Declaration on Bioethics and Human Rights (2005)
In this research, Article 5 of the Universal Declaration on Bioethics and Human Rights (UDBHR) (2005) of Unesco (United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization) is investigated. This article reads as follows:
The autonomy of persons to make decisions, while taking responsibility for those decisions and respecting the autonomy of others, is to be respected. (Unesco 2006)
The UDBHR was unanimously accepted in 2005 by the 191 member countries (IBC 2008:45), which means that the declaration is the first and, at this stage, only universal bioethical (political) text to which all the governments in the world, South Africa&apos;s included (Unesco 2005b, par. V, 36; I, 01), have committed themselves. In the author&apos;s opinion, the claim of Vorster (2004:5), human rights expert and ethicist, about the Universal Declaration of Human Rights also holds good for the UDBHR when he postulates: "It can be said that without doubt this Declaration has become an important document in modern church history." In reality, autonomy is now recognised as a universal human right within the health care environment.
Verwonde en verwarde adolessente - enkele pastorale merkers : godsdienswetenskappe
Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 11, pp 372 –394 (2014)
In hierdie artikel val die klem op die pastorale begeleiding van adolessente wat worstel met emosionele verwonding wat in talle gevalle reeds in hul vroeë kinderjare voorgekom het. Die doel is om riglyne voor te stel waarvolgens eerstens die aard en omvang van oorspronklike pyn en verwonding vasgestel kan word, en tweedens &apos;n matriks vir die praktiese begeleiding van so &apos;n jongmens neergelê kan word. Die teoretiese raamwerk van hierdie artikel berus op &apos;n geïntegreerde eklektiese benadering waarin daar gesteun word op perspektiewe vanuit die terreine van die pastoraat, positiewe sielkunde, innerlike genesing (inner healing), die sogenaamde sterkpunte-perspektief (strengths perspective) en die binnekind-perspektief (inner child perspective), asook insigte vanuit die groeimodel en herstelbeweging (recovery movement).
Die artikel toon aan hoe daar gaandeweg by die emosioneel verwonde jongmens &apos;n opbou van emosies en innerlike spanning plaasvind wat vergelyk kan word met &apos;n drukkoker wat die een of ander tyd maksimum kapasiteit sal bereik. Wanneer sodanige "breekpunt" aanbreek, kan dit lei tot verskillende vorme van "uitreageer-gedrag" (acting out behaviour) as &apos;n wyse van korttermyn-ontvlugting vanaf oorweldigende innerlike emosies. Die belangrikste aanleidende oorsake tot sodanige emosionele pyn, die tipiese areas waar dit gewoonlik te voorskyn kom, en kenmerkende herhalende gedragspatrone word uitgewys. &apos;n Aantal praktiese riglyne word ten slotte voorgestel, enersyds vir die berader en andersyds vir die betrokke jongmens self.
Wounded and confused adolescents - some pastoral markers
This essay focusses on the pastoral guidance of adolescents who struggle with emotional wounds which, in many instances, were inflicted during and have continued to exist since early childhood. The woundedness of young people is related to the nature of adolescence. The process of growing up is further complicated by the trauma, crises and emotional wounding of young people during this phase. One of the consequences is that they, in turn, tend to wound those around them. Breaking this cycle of negativity poses a major challenge, as it is often accompanied by resistance in these young people because of their having learned harmful survival and coping mechanisms.
Die manifestering van teorie in die skoolhoof se rol in onderwysersamewerking : &apos;n gevallestudie : geesteswetenskappe
Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 11, pp 395 –421 (2014)
Die afgelope twee dekades het uitgebreide bewyse gelewer van hoe belangrik skoolleierskap is om doeltreffende skole tot stand te bring. Een van die belangrikste rolle van &apos;n skoolhoof wat uit die literatuur geblyk het, is dat die skoolhoof &apos;n samewerkingskultuur moet bevorder. Die studie waarop hierdie artikel baseer is, ondersoek die skakel tussen skoolleierskap en geselekteerde leierskaps- en onderwysersamewerkingsteorieë. Vorige studies by &apos;n laerskool in Gauteng het sterk onderwysersamewerking in die skool aan die lig gebring. Dié skool is dus doelbewus gekies om die sienings van die skoolhoof vas te stel ten opsigte van die vestiging en instandhouding van &apos;n professionele onderwysersgemeenskap in die skool. Vir die doel van hierdie studie is die volgende modelle/teorieë gekies en kortliks beskryf: onderrig- en transformasionele leierskap; die samewerkingsteorie van Gajda (2004); die basiese beginsels van Lambert se raamwerk (1998); Mitchell en Sackney (2001) se model van vermoëbou in &apos;n leergemeenskap; en die dimensies van &apos;n professionele leergemeenskap. Dié modelle is gebruik om die handelinge en gedrag van die skoolhoof in die studie te vertolk. Wesenlik was dit &apos;n kwalitatiewe studie waarin data deur middel van &apos;n aantal onderhoude met die skoolhoof versamel is. Die data-ontleding is deur middel van selektiewe kodering gedoen, waardeur die volgende kategorieë bepaal is: &apos;n fokus op uitnemendheid in die skool ("Dink nuut"); onderwyserleer ("As daar min of geen onderwysersamewerking is nie, mis jy die kern"); en &apos;n kultuur en struktuur vir personeelsamewerking ("Alles gaan uiteindelik oor kontinuïteit en kommunikasie"). Hoewel die skoolkonteks en die skoolhoof se leierskapstyl die bevindinge beïnvloed het, het die skoolhoof se handelinge aspekte van die teorieë oor onderrig- en transformasionele leierskap en die samewerkingsmodelle van professionele ontwikkeling geopenbaar.
The manifestation of leadership theories in the principal&apos;s role in teacher collaboration : a case study
In the past two decades there has been extensive evidence accumulated regarding the importance of school leadership in creating effective schools. One of the most important roles of the principal that has emerged in the literature is the facilitation of a collaborative culture by the principal. This study endeavours to investigate the link between a school leadership theory and selected leadership and teacher collaboration theories. For the purpose of this study collaboration is viewed as the systematic process in which educators work interdependently together in order to analyse and improve their professional practice for the sake of improved individual and collective results.
Previous studies at a primary school in Gauteng showed a strong presence of teacher collaboration in the school. This school was therefore purposefully selected to determine the views of the principal in establishing and maintaining a professional teacher community in the school. For the purpose of this study the following theories were used to interpret the actions and behaviours of the principal in the study: instructional and transformational leadership, Gajda&apos;s (2004) collaboration theory, the basic tenets of Lambert&apos;s Framework (1998), Mitchell and Sackney&apos;s (2001) model of building capacity of a learning community and the dimensions of a professional learning community.
Seks, ras en boeremusiek : agter die retoriek van gebrekkige sanglus by die 1938-Voortrekkereeufees : geesteswetenskappe
Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 11, pp 422 –449 (2014)
In 20ste-eeuse besinnings oor die "kultuuraard" van die Afrikaner word daar meermale melding gemaak van wit Afrikaners se sogenaamde gebrek aan sanglus. In 1938 - die jaar van die Voortrekkereeufees - het hierdie gesprek veral na vore gekom in klagtes oor feesgangers se onentoesiastiese deelname aan "volksang". In hierdie artikel ondersoek ek die geldigheid en ideologiese onderbou van sulke aansprake deur te fokus op die verrassende teenwoordigheid van boeremusiek by die 1938-Eeufeesvieringe. Nóg die geskiedenisse van die fees, nóg die amptelike beriggewing in die Afrikaanse pers van die tyd erken die impak van boeremusiek by Eeufeesplegtighede. Die somtyds oneerbiedige storie van boeremusiek lees &apos;n mens nie in hoofartikels en voorbladstories raak nie, maar tussen die reëls en in die kantlyne van Afrikaanse tydskrifte en koerante. Dit is veral uit die kleinadvertensies en briewekolomme van publikasies soos Die Transvaler, Die Burger en Die Brandwag dat wit Afrikaanssprekendes se populêre musiekbelewing in 1938 gerekonstrueer kan word. Die teenwoordigheid van boeremusiek weerlê die indruk wat deurgaans deur kultuurleiers geskep is oor wit Afrikaners se sogenaamde inherente onmusikaliteit. En meer: die debatte oor boeremusiek in 1938 wys op andersyds versluierde maniere na die rassevrese wat bewerings oor die Afrikaner se gebrek aan sanglus onderlê het. Hierdie aansprake moet verstaan word binne die konteks van oorgelewerde seksueel-musikale rassestereotipes van die koloniale wêreld en 20ste-eeuse uitbreidings op die debat rondom musiek, dans en seks. Die gewildheid van boeremusiek by feesgangers het teen Afrikanerleiers se ideale rondom rassesuiwerheid en morele agteruitgang ingedruis. Aansprake oor die "volk" se "gebrek aan sanglus" het dus nie daarop gedui dat Afrikaners van die tyd nie kon of wou sing nie. Dit was eerder &apos;n meganisme waardeur die grense tussen wit en nie-wit bevestig kon word.
Sex, race and boeremusiek : behind the rhetoric of lacklustre singing at the 1938 Great Trek Centenary
This article engages with what was considered an axiomatic statement in early 20th-century Afrikaans treatises on "cultural temperament" and "national character": that the Afrikaners are not a singing people. During the Great Trek Centenary of 1938 this discourse of white amusicality was particularly well articulated in laments about the sorry state of community singing (volksang) at public festivals. The validity of such claims has gone unchallenged, most probably because of selective and euphemistic reporting on popular culture at the time. Evidence to the contrary often lies hidden in the margins of newspapers and magazines of 1938. Between the lines of official reporting and in the letter columns and classifieds of publications like Die Transvaler, Die Burger and Die Brandwag unfolds the unlikely story of boeremusiek at Centenary celebrations. The presence of boeremusiek at this important moment in the development of Afrikaner nationalism powerfully contradicts the impression created by cultural leaders about the solemn character of the events and the so-called inherent lack of musical ability of the volk.
Opvoeding vanuit &apos;n post-postfundamentistiese perspektief : geesteswetenskappe
Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 11, pp 450 –468 (2014)
Die verhouding tussen trauma en magiese realisme in Op soek na generaal Mannetjies Mentz (1998) deur Christoffel Coetzee : geesteswetenskappe
Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 11, pp 469 –503 (2014)
Hierdie artikel ondersoek die verband tussen trauma en magiese realisme in die roman Op soek na generaal Mannetjies Mentz (1998) deur Christoffel Coetzee. Heelwat navorsing is al onderneem oor die Afrikaanse variant van magiese realisme enersyds en traumateorie andersyds, maar die verband tussen hierdie twee aspekte in Afrikaanse literêre tekste is nog nie indringend ondersoek nie, ten spyte daarvan dat magies-realistiese tekste dikwels gemoeid is met traumatiese momente uit die geskiedenis. Eerstens word die begrip trauma - wat &apos;n baie wye begrip is - ondersoek om &apos;n funksionele raamwerk vir &apos;n ondersoek na die uitbeelding van trauma in Op soek na generaal Mannetjies Mentz daar te stel. Tweedens word aandag geskenk aan die literêr-historiese konteks van die Suid-Afrikaanse Oorlog, aangesien dit &apos;n kernfokus vorm van postapartheid Afrikaanse letterkunde en ook magies-realistiese romans van die afgelope vyftien jaar. Derdens word ondersoek ingestel na die verbande tussen die literêre beelding van trauma en magiese realisme deur &apos;n ontleding van Op soek na generaal Mannetjies Mentz. In die ontleding word gefokus op die epiese elemente van ruimte, verteller/fokalisator en karakter. Daar word bevind dat Op soek na generaal Mannetjies Mentz deur sy magies-realistiese kenmerke uiters effektief is nie net as &apos;n teks oor die trauma van die Suid-Afrikaanse Oorlog nie, maar ook as &apos;n teks wat op allegoriese vlak die trauma van hedendaagse Suid-Afrika betrek.
This article investigates the relationship between trauma and magical realism in the Afrikaans novel Op soek na generaal Mannetjies Mentz (1998) by Christoffel Coetzee. A lot of research has been conducted regarding the Afrikaans variant of magical realism on the one hand and trauma theory on the other. However, the relationship between these two aspects in Afrikaans literary texts has not been researched in greater depth - despite the fact that magical-realist texts often depict and involve traumatic moments from history.
In the theoretical section of the article the concept of trauma - which is a wide notion - is investigated in order to create a functional framework for an analysis of the depiction of trauma in Op soek na generaal Mannetjies Mentz. To achieve this, an overview is provided of the development of trauma theory, from its early use in psychoanalysis and psychology, in which it was suggested that traumatic experience can harm the body both physically and psychologically. Here brief reference is made to the work of Sigmund Freud and how his "talking cure" was created as an attempt to help those who had suffered traumatic experiences to come to terms with the event (Roth 2012:81). The American Psychiatric Association (2013:274) includes the following concepts in the definition of trauma: "exposure to war", "threatened or actual physical assault", "threatened or actual sexual violence", "being kidnapped [or] taken hostage", "terrorist attack, torture, incarceration as a prisoner of war, natural or human-made disasters, and severe motor vehicle accidents". The aforementioned definitional elements are used in the context of this study in order to further define that which is considered to be a traumatic experience. It is determined that a traumatic event can be any event that "defies reason and a sense of order, cripples our ability to maintain a stable sense of reality, challenges our categories of understanding and consequently the model of the world by which we unconsciously operate" (Granofsky 1995:8). For an experience or event to qualify as traumatic it must have a disruptive effect on one&apos;s everyday interaction with one&apos;s environment, through which the victim will often re-experience said event.
Die laaste avontuur? &apos;n Bespreking van die Woeste Land-tema in Queste del Saint Graal : geesteswetenskappe
Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 11, pp 504 –525 (2014)
Binne die Arturiaanse letterkunde vind die soektognarratief by uitstek neerslag in die graalromans. &apos;n Ondersoek na die Woeste Land-tema in Queste del Saint Graal dui daarop dat hierdie roman daarop gemik was om &apos;n einde te bring aan die avonture en hoofse ridderskap wat die soektognarratief in die meeste ander Artur-romans gedryf het. In hierdie roman word die Heilige Graal deur die goddelik-geïnspireerde ridders gevind, terwyl die hoofse ridders hulle in &apos;n Woeste Land, gekenmerk deur avontuurloosheid, bevind. Die samesteller van die Middelnederlandse Lancelotcompilatie wou - soos talle ander skrywers - egter nie toelaat dat die Arturiaanse genre &apos;n voortydige dood sterf nie. Hy fnuik die skrywer van Queste del Saint Graal in sy doel: &apos;n vertaling en versbewerking van Queste del Saint Graal - Queeste vanden Grale - word die vierde in &apos;n reeks van tien ridderromans. Aan die einde van Queste del Saint Graal word die Heilige Graal in die hemel opgeneem en nooit weer op die aarde gesien nie. Net soos die skrywer egter misluk het in sy poging om &apos;n einde aan die ridderroman te bring, het hy ook daarin misluk om vir latere skrywers voor te skryf oor die ewige woning van die Heilige Graal. Die graal is intussen in boeke en films weer gevind en soms net daarna weer verloor. Dikwels is dit nooit gevind nie, as simbool van die mens se soeke na betekenis of individuasie of die ontwyking van voleinding. Te midde van ons moderne Woeste Land of "Waste Land", dryf dit as simbool én as relikwie steeds talle soektogte.
The last adventure? A discussion of the Waste Land theme in Queste del Saint Graal
The writer of the Medieval grail romance, Queste del Saint Graal, finds himself in the company of many an Arthurian romance writer when he sets out to edify and instruct the reader with his text. The nature of his edifying message is, however, not typical of the chivalric romance. The message of Queste del Saint Graal is a religious one: courtly knighthood leads to perdition, while religious knighthood leads to success in the quest for the Holy Grail. In this article I want to trace how the development of the Waste Land theme in this romance is used not only to promote religious or spiritual knighthood, but also to write the finale of the Arthurian genre. Consequently I want to show how this attempt by Queste del Saint Graal&apos;s writer was thwarted by the compiler of the Middle Dutch Lancelotcompilatie. In the Lancelotcompilatie an adaptation of Queste del Saint Graal, Queeste van den Grale, is the third of three grail romances and only the fourth of ten Arthurian romances. While Queste del Saint Graal was supposed to give a final glimpse of the Holy Grail and bring the knightly adventures of the romance to an end, it becomes part of the foreword to man&apos;s centuries long fascination with this very cup and just another literary quest.