Daar is net sowat drie weke oor voordat die ANC 'n nuwe leier vir die party aanwys by hul nasionale…
Die huidige gebeure in Zimbabwe is waarlik 'n seminale oomblik in die geskiedenis van die land, maar dit moes ook…
Die regering se radikale planne oor onteiening en veral meer sosialisme, maak mense bekommerd dat Suid-Afrika die volgende Zimbawe gaan wees, maar daar is nog omdraaikans. 'n Mens hoef maar net te kyk na die Zimbabwiese werkloosheidsyfer van sowat 80% (eintlik onmeetbaar) om te weet daar is 'n groot verskil tussen Zimbabwe en Suid-Afrika.
Mugabe het nie aanvanklik téén sy mense regeer nie – inteendeel, hy het hulle juis probeer help. Hy het vir die armes grond gegee, en bevele uitgevaardig om pryse van melk en meel vas te pen, en nog baie ander wette gemaak om sy mense by te staan. Behalwe sy deursigtige pogings om politieke steun daarmee te werf, het hy meestal goeie bedoelings hiermee gehad. Hy wou die armes help, en kon dit nie verduur dat hulle duur moes betaal vir hulle kos en ander uitgawes nie. Hy wou hulle beskerm teen die uitbuiting van boere, werkgewers en die sakelui, en het ontsteld geword toe hulle die media en opposisiepartye se stories oor sy swak regering begin glo. Het hy dan nie juis sy bes gedoen om sy mense te help nie?
Mugabe het egter die ingewikkeldheid van ‘n moderne staat en ekonomie nie begryp nie. Eiendomsreg is die fondasie van 'n ekonomie en van kosproduksie. 'n Boer se billike wins is sy regmatige beloning vir sy werk om vir die mense van die land kos te produseer. Ongelukkig het markkragte baie foute, maar regerings soos Mugabe se inmenging het nog erger gevolge. Uiteindelik het dit gelei tot die vernietiging van die land, sy ekonomie en miljoene werksgeleenthede. Mugabe het sy mense van die wal af in die sloot “gehelp”.
Hoe beter die opposisie begin doen het en hoe meer die vakbonde teen hom standpunt ingeneem het, hoe erger het Mugabe aan die mag vasgeklou, en hoe meer outokraties het hy geword. Daar was nog 'n grondwet en verkiesings, maar in die praktyk het Zimbabwe 'n grondwetlike diktatuur geword, en het net sy ondersteuners nog gedink die land is 'n demokrasie. Die uiteinde is 'n hartseer verhaal van lyding, werkloosheid, armoede en ellende. Die regte in die grondwet het in die praktyk niks meer beteken nie. Die regte van werkers is prakties vernietig deur die vertrapping van hulle burgerregte deur die Mugabe-“regering”.
Wat beteken dit alles vir Suid-Afrika? Ons Grondwet het 27 basiese regte, waarvan net twee direk met die regte van werkers te make het, naamlik artikel 22 en 23 wat lui dat alle werkers die reg het om vrylik 'n beroep te kies en die reg op billike arbeidspraktyke het.
Daar is nog nie 'n vergelyking tussen die Suid-Afrikaanse en Zimbabwiese situasie nie, maar dit beteken beslis nie dat ons oor burger- en werkerregte gerus kan wees nie. Hier is lankal al 'n agteruitgang in ons burgerregte as gevolg van probleme soos geweldmisdaad en die wanbestuur van baie staatsinstellings. Dit het in die praktyk 'n streep deur ons grondwetlike regte, soos die reg op lewe getrek. Die slagoffers het nie 'n reg op lewe nie, maar hulle moordenaars wel, want doodstraf is afgeskaf. Arm mense se reg op gesondheidsorg is prakties betekenisloos as staatshospitale se behandeling gevaarliker as hulle siekte is. Dieselfde geld vir 80% van ons staatskole.