sonderster | vind eers jou voete voor jy vlug | Bladsy 2
By Jacques De Viljee 2 Kommentare
By Jacques De Viljee 5 Kommentare
Aan my aanhangers en minnaresse, die geesversteurders en dwelmverslaafdes: Ek's terug!
Ja, ek leef, hoewel in die donker skadu's van naamlose berge.
Blogs om na uit te sien:
Bellville Rock City/Johnny en die Maaiers/Fokofpolisiekar Film
'n Hele paar boekresensies
Iets oor liefde
'n Blog oor die toekoms van my blog
Stil julle honger intussen elders, julle duisende!
Swot tyd. Sug.
Waaksaam en Uitgepassde Kartel
By Jacques De Viljee 6 Kommentare
Gedurende Fokofpolisiekar se breek van twee jaar is hul aanhangers in twee groepe verdeel: diegene wat wou sit en rustig Hunter se briljante lirieke saamneurie en diegene wat saam met Francois en Wynand van die stage af wou spring. Eersgenoemde groep het na aKING begin luister; laasgenoemde na Van Coke Kartel.
aKING het die konvensionele resep gebruik en 'n Engelse pop-rockband op die been gebring. Die groep het met hul aansteeklike liedjies en opvallende lirieke groot aanklank onder Suid-Afrikaanse aanhangers gevind en het hulself gou bo-aan die trefferlyste bevind.
Fokofpolisiekar sing in "Die Grootste Gaping": "ons soek die aandag van die breinlose gehoor." Dit is presies wat Van Coke Kartel probeer vermag het. Geen slim versies, geen trefferlyste. Net rock. Vir die massas om mekaar in die moshpit te verniel.
Van Coke Kartel het met hul selfgetitelde debuutalbum 'n nuwe genre verken: 'n mengsel van hard rock en punk, in Afrikaans. Dit kan bes moontliks beskryf word as Fokofpolisiekar se klipharde "Angsaanval"… konstant. Die lirieke is nie so skerp soos Hunter s'n nie, die kitaar-riffs nie naastenby so goed soos Johnny s'n nie, maar Van Coke Kartel het gewys hulle kán rock.
Hul nuwe CD, Waaksaam en Wakker, is onlangs vrygestel en bou voort op VCK se repertoire. Die klanke is bietjie sagter en die lirieke is weldeurdag, eenvoudig en eerlik. So sing Francois byvoorbeeld in "Soek en vind niks nie": "Gee my net 'n kans om uit te pass. Dis al wat beplan." Pateties? Moontlik. Eerlik? Beslis.
Van Coke Kartel verbaas wel met twee baie volwasse en selfs, wel, mooi liedjies in die vorm van "Ons moet hardloop" en "Wat het van ons geword". In eersgenoemde sing hulle: "Ons almal kry 'n kans om te huil, ons almal kry 'n kans om in die grond te vrot, ons bly te bang."en in laasgenoemde: "Daar was 'n tyd toe musiek nog vir ons heilig was, toe die dwelms nog besonders was, en toe jou vriende nog verstaanbaar was."
Die res van die album is die Van Coke Kartel van ouds – Jy hou daarvan of jy haat dit. Waaksaam en Wakker sal bestaande aanhangers oor en oor bevredig, maar nie noodwendig nuwe aanhangers win nie.
Leroux se lewe groots en fassinerend geskets
Categories: Afrikaans My Taal en Literatuur
Stephen Le Roux (1922-1989), wat onder die pseudoniem Etienne Leroux geskryf het, het met sy vernuwende en volksvreemde literatuur "die sondebok van Sestig geword , die skrywer by uitstek wat volgens baie teoloë ons literatuur 'vergiftig' het en 'n 'euwel' vir die volk was."
Leroux, wat deel was van die groep skrywers wat as Die Sestigers bekendgestaan het, was ironies genoeg die enigste skrywer uit dié groep wat in die sestigerjare met die Hertzogprys bekroon is vir sy opspraakwekkende roman, Sewe dae by die Silbersteins.
In JC Kannemeyer se nuutste biografie, Leroux: 'n Lewe, skets die biograaf Leroux se lewe meesterlik: van sy grootwordjare aan die Grey Kollege in Bloemfontein tot sy studentejare op Stellenbosch en in die John Murray-huis; sy skrywersjare op sy plaas Janee buite Koffiefontein en sy talle reise en ontmoetings oorsee en op eie bodem.
Kannemeyer, wat al verskeie biografieë van prominente Afrikaanse skrywers saamgestel het en self met Leroux bevriend was, beskryf nie net hierdie romanskrywer se persoonlike lewe en omswerwinge nie, maar delf dieper en onthul die storie agter elke storie(boek).
Want Leroux, soos meeste skrywers, se romans is ook deels outobiografies van aard en dit is fassinerend om te sien hoe hy werklike gebeure fantasmagories verhef en verweef om in sy romans gestalte te kry.
Etienne Leroux het as skrywer weggeskram van die tradisionele stylpatroon wat deur meeste Afrikaanse skrywers gebruik is en wou graag sy eie, unieke skryfwyse ontwikkel. Hy het sy verstommende belesenheid gebruik om in sy romans veral Griekse mitologie as subverhaal te gebruik en dan met Jungiaanse motiewe en skerpsinnige satire sy verhale in 'n rigting te stuur.
Nie net Leroux se skryfwyse het van sy medeskrywers verskil nie, maar ook sy ideologie oor die rol van die skrywer. Terwyl sy mede-Sestigers soos Breyten Breytenbach, André P Brink en Jan Rabie van mening was dat 'n skrywer oor die aktualiteite van sy land en tyd moet skryf, het Leroux gevoel dat "'n goeie skrywer internasionaal aanvaarbaar [is]. Jou politieke sienswyse, jou sosiale gewete, jou manmoedigheid in die bed, jou voorbeeldigheid in jou klein samelewing is nie ter sprake nie. Al gaan die hele goddêm wêreld ten gronde, kan die goeie skrywer skryf net waaroor hy lus het."
Leroux: 'n Lewe is 'n lywige samestelling (660 bladsye) van Leroux se aantekeninge, briewewisselinge, staaltjies, artikels, manuskripte en onderhoude wat deur die objektiewe biograaf saamgespan word om Etienne Leroux se lewe te vertel.
Kannemeyer skets Leroux se lewe teen die literêre en politieke agtergrond van Leroux se tyd. Die politieke agtergrond het 'n besonder groot rol gespeel, aangesien Leroux se Magersfontein, o Magersfontein! in die sewentigerjare deur die Sensuurraad verban is weens die "godslasterlike en onsedelike" inhoud daarvan. (Magersfontein is later met die Hertzogprys bekroon.)
Vir 'n beter biografie van Etienne Leroux, een van die pioniers van die Afrikaanse letterkunde, kan mens nie vra nie. Kannemeyer het met sy goeie oordeel, onverbeterlike taal en foutlose waarnemingsvermoë 'n fassinerende, grootse biografie geskep wat 'n welverdiende plek, langs Leroux se eie romans, in die kanon van Afrikaanse literatuur sal inneem.
New Holland new school supercool
Ek luister op die oomblik New Holland se debuutalbum 01 vir die twaalfde keer in 'n ry. Dis onmoontlik om moeg te word hiervoor – dis eenvoudg supercool. En supercool volgens enige definisie van "cool".
Daar is iets van Kings of Leon, bietjie aKing en baie, baie New Holland.
Gaan koop net die CD, dis baie goed.
Antibiotika is dwelms; nie medisyne nie
Vir byna twee jaar moes ons soos dwelmverslaafdes in wit kamers sit en na die mure staar, terwyl gedagtes van Fokofpolisiekar tartend om ons koppe gedans het.
Maar nou is daar eindelik uitkoms, genesing: Die Karre het onlangs hul nuutste kortspeler, Antibiotika, tesame met 'n DVD met al hul musiekvideos, uitgereik. Dis 'n verligting om die groep weer bymekaar te sien en hul nuutste "dosis pynverdowers" stel nie teleur nie.
Die CD skop af met die kragtige titelsnit. Francois van Coke se rou stem skeur deur die kitaarklanke met die woorde: "wie sê Afrikaans is dood? Jammer meneer, ek het my les geleer!" en volskaalse choas bars los in 'n liedjie wat weerklink met Van Coke Kartel se geraas.
Die daaropvolgende "Van Weelde en Rykdom" het weer iets melancholies wat mens na die meesleurende Swanesang laat terugverlang.
Dan, "Tussen die Krake", een van Fokofpolisiekar se beste liedjies tot dusver. Dis catchy, energiek en goed afgerond. Dit het 'n Amerikaanse punk-aanslag wat sterk herinner aan As jy met Vuur speel sal jy brand en meer onlangs, aKing se "Guilty as Sin".
Die vierdie en laaste liedjie op Antibiotika, "Kyk Noord", is 'n grootse lied wat oor 'n refrein beskik wat hierdie 'n kenmerkende Fokofpolisiekar saamskree-treffer gaan maak.
Dit is duidelik dat Johnny de Ridder, hoofkitaarspeler, baie tyd en konsentrasie in die riffs gesit het. Antibiotika is op musikale vlak perdalks Fokofpolisiekar se beste poging nog. Die melodiese kitaarklanke is opvallend en sal by 'n breë groep aanhangers aanklank vind.
Met Antibiotika doen Hunter Kennedy sy reputasie as beste Afrikaanse liriekskrywer gestand. Die lirieke – direk uit sy dagboek – verskaf 'n kontemporêre en kritiese perspektief op die huidige stand van Suid-Afrika en die jeug. In "Antibiotika" sing Francois: "donker afrika is net donker vir dié met oogklappe aan" en "ek's net 'n toeris in my geboorteland. gekweste dier in 'n hok op antibiotika."
Die dood word ook deur Fokofpolisiekar as subtema gebruik, soos in "Tussen die krake": "my brose verstand wat wit, warm, soos 'n oop vlam / hierdie lopende doodskis van my verbrand." en meer eksplisiet in "Kyk Noord": "ek weet die dood gaan my vind." Tog is daar hoop in die wanhoop: "in ons verbrokkelende fondasie / is daar nou lewe in krake / waar daar eers niks was nie." ("Tussen die Krake")
Hoewel Antibiotika (soos meeste Fokofpolisiekar-musiek) verslawend is, het dit nie die poëtiese aanslag van vorige albums soos Monoloog in Stereo en Swanesang nie. Dis ook heeltemal te kort: Vier slukkies en die dosis is op.
In geheel is die CD egter 'n bevredigende produk deur die vaandeldraers van Afrikaanse rockmusiek. Dit is gerusstellend om te sien dat Fokofpolisiekar ná 'n breek van twee jaar steeds so geolie soos altyd is. Oor die musiekvideos hoef daar nie veel gesê te word nie. Ons almal het dit al gesien; ons almal weet dit maak ons net lus vir meer.
Ek kort medisyne!
Fokofpolisiekar bring na 'n breek van amper twee jaar 'n nuwe kortspeler, Antibiotika, asook 'n DVD met al hul music videos, binnekort uit.
MK Bruce Lee het skop!
Categories: Afrikaans My Taal, Media en Music
Wie sal ooit die onblusbare opwinding wat met 'n Lucky Packet gepaard gaan, vergeet? As kind was dit onmoontlik om te raai watter bisarre speelding jy in jou Lucky Packet sou kry. Jy was egter wel verseker van een ding: Sherbert. Met 'n stokkielekker wat jy daarin kon doop en as dié klaar is, jou vinger tot dit bloedrooi van die sherbert was.
MK het onlangs 'n Lucky Packet van 'n ander kleur en geur vrygestel, naamlik Bruce Lee. Ek het eintlik 'n tydskrif verwag, maar met die oopmaak van dié pakkie het daardie kindlike opwinding my weer beetgepak. Want die inhoud van hierdie pakkie is net so onvoorspelbaar soos die Lucky Packets van ouds.
Op die buitekant van my Bruce (die manlike weergawe) pryk 'n sewejarige Francois van Coke-tjie ('n ewejong Karen Zoid op die vroulike weergawe) in sy skoolbaadjie. Classic. Dit wek simpatie, verwondering, nostalgie en afwagting – wat skuil dan daarbinne?
MK Bruce Lee bevat 'n verskeidenheid pakkies, plakkate en poskaarte. Die begeerlikste item in hierdie pakkie is sonder twyfel die "Begin 'n band"-boekie. Hierdie boekie is volgens Hunter Kennedy, redakteur van MK Bruce Lee, "die alfa en omega van in 'n band wees". Die 126-bladsy boekie bevat alle inligting van instrumente tot musiekvideos tot managers, met insette van al die belangrikste rolspelers in die Suid-Afrikaanse musiekbedryf.
Verder bevat die Lucky Packet plakkate van Van Coke Kartel (baie cool!), Jak Panix, Af en Foto na Dans. Daar is poskaarte van Hunter, Die Heuwels Fantasties en Oppikoppi, interessante plakkers en selfs 'n button. Die grafika van die pakkie is baie opvallend, met patrone van onderstebo gesiggies orals.
Hunter Kennedy en sy span by MK het met Bruce Lee iets nuuts in die Afrikaanse musiek- en mediabedryf gebring. Dis kreatief en oorspronklik. Anders. Hierdie projek het die potensiaal om die Afrikaanse jeug se nuwe spreekbuis te word.
Nou lek ek my bloedrooi lippe af vir die volgende uitgawe.
Lirieke vind gestalte uit alledaagse
By Jacques De Viljee 4 Kommentare
'n Woordeboek, Die Bybel en 'n Afrikaanse gesegdeboek. Dít is wat Hunter Kennedy, liriekskrywer van Fokofpolisiekar, gebruik het om die groep se SAMA-bekroonde album, Swanesang, te skryf.
Hunter, wat al deur Antjie Krog as "die volgende Breytenbach" bestempel is, se liriekskryfproses is eenvoudiger as wat 'n mens sou verwag. "Ek het 'n dagboek begin hou en net randomly deur die dag goeters neergeskryf waaraan ek dink, of wat ek hoor of waarneem. Aan die begin is dit heeltemal onsamehangend, maar soos wat ek daaraan skaaf en veran­der, neem dit vorm en kry betekenis."
Is Hunter se liedjies dus slegs "lukraak aanmekaargeslaan", soos wat Fokofpolisiekar in "Heiden Heiland" sing? Volgens hom het sy li­rieke uiteenlopende betekenisse en kan luisteraars dit op totaal verskillende wyses interpreteer. Hy sê dit maak die lirieke meer universeel.
Volgens Hunter het Fokofpolisie­kar se liedjieskryfproses aansienlik verander sedert die band se totstandkoming in 2003. "Aan die begin het ons nie eens daaraan gedink dat ons woorde skryf nie. Ek en Francois (Van Coke, hoofsanger) sou saam sit en woorde uitdink of ons sou apart skryf. Op As Jy Met Vuur Speel Sal Jy Brand en Lugsteuring het ek nog van die musiek geskryf, maar met Monoloog in Stereo het Johnny (de Ridder, hoofkitaar) die riffs gegee en dan gooi ons net die woorde daar­oor."
Hunter het met hul derde album, Monoloog in Stereo, vir die eerste keer sy rol as liriekskrywer permanent beklee. Gedurende dié tyd was Hunter baie angstig en soms geestes­ongesteld. Vandaar "Wintersdag by die seer" se lirieke: "my dokter het vir my pille voorgeskryf / dit hou my kalm as omstandighede my be­dreig / dit laat my droom / en ek was vir 'n lang ruk siek gewees daarvoor".
"Dit was iets waarmee ek kon assosieer," sê Hunter.
So waar het dit als begin vir hier­die veelbesonge liriekskrywer? "Ek onthou toe ek op hoërskool was het ek en my vriende dikwels gaan skateboard ry. Ek het eenkeer net my eie song opgemaak en dit begin sing. My vriende het gedink ek's mal, maar nou ja, dit het seker daar begin."
Hunter het later veral by sy Afrikaans­onderwyser by die Hoërskool DF Malan, wyle mnr Rheede, kosbare wysheid ingeneem. Aan die einde van sy Graad 11-jaar het Hunter saam met sy vriend Roux van der Merwe 'n amateur digbundel bymekaargesit en dit aan sy onderwyser gegee vir insette. Hunter het ook dikwels sy kunswerke (hy het kuns as vak gehad en ná skool vir twee jaar kuns gestudeer) aan sy onderwyser geneem om sy opinie te vra.
Hunter erken ruiterlik dat sy kennis van Afrikaanse digkuns nie na wense is nie. Hy was wel mal oor Raka deur NP van Wyk Louw en Breyten Breytenbach se Die Ysterkoei moet sweet. Hy bieg egter dat hy Ingrid Jonker se digkuns eers ontdek het toe haar gedigte deur Chris Chameleon getoonset is.
Johannes Kerkorrel is volgens Hunter waarskynlik die enigste Afrikaanse sanger wat hom beïnvloed het. Hy hou ook van Toast Coetzer van The Buckfever Underground se lirieke. Volgens Hunter maak baie Suid-Afrikaanse bands die fout om nie te sing wat hulle wil sê nie, maar wat hulle dink luisteraars wil hoor.
Bruce Springsteen, Billy Joel en Paul Simon is van die kunstenaars wie se lirieke Hunter inspireer. Spring­steen se "Dancing in the Dark" is een van Hunter se gunstelinglirieke, en hy hou van Propaghandi se album Today's Empires, Tomorrow's Ashes.
Hunter is ook die liriekskrywer van aKing en Die Heuwels Fantasties. "Met aKing besluit ek en Laudo (Lie­benberg, hoofsanger) waaroor ons wil skryf. Dis bietjie meer gestruktureerd, maar die beginsel bly dieselfde. Met Die Heuwels is dit oper en skryf ek en Pierre (Greeff) eintlik maar oor enigiets."
Hunter se gunsteling-Fokofpolisie­kar liriek kom uit "Tonnelvisie" op Lugsteuring: "daar is gif in jou kinders se kos / daar is tydbomme in gapings van opvoeding gelos". Volgens Hunter­ geniet die band dit ook om inside jokes in hul liedjies in te werk. So sinspeel die ­lirieke uit "Vasbeslote korporasie (Deel 2)": "ek wil uitverkoop / rock 'n roll / watookal / miskien sal die koerante 'n artikel daaroor skryf / ek vertrou in die status quo" byvoorbeeld op Fokofpolisiekar se oordadige publisiteit in die plaaslike koerante.
En of Hunter ooit sukkel om te skryf? "Ja, fok, ek het heeltyd writer's block. Die enigste manier om oor dit te kom is om aan te hou skryf."
Hopelik sal hy.
Hierdie onderhoud is in Die Matie se Woordbylaag op 30 Julie gepubliseer. Blaai gerus daardeur en laat weet my wat jy dink. (Dis die laaste vier bladsye.)