KULTUURKRITEKKultuurkritiek kan nie onderskei word nie van terreine soos kultuurontleding, -studie en -wetenskap binne die algemene, interdissiplinêre rigting van eietydse kultuurstudie. Dié rigting het sy ontstaan in die LITERATUURTEORIE gehad, en hoewel die grense van die antropologie, sosiologie, kommunikasiewetenskappe e.s.m., uit die aard van die saak oorgesteek word, word hier gekonsentreer op sake wat met die literatuurteorie verband hou.
Baanbrekers soos Raymond Williams het die literatuur toenemend as ŉ onderdeel van die groter betekenissisteem van kultuur be­gin beskou. Volgens die ruimer teksopvattings is kultuur ook as ŉ TEKS gesien en geïnterpreteer, wat ŉ natuurlike verwantskap met die literatuurkritiek en -teorie tot gevolg gehad het.Die nuwe soort kultuurstudie het wegbeweeg van die siening dat kultuur in hoë waardes soos dié van die kunste, of in bepaalde objekte, tradisies, ens. verskans is. In die kultuurkritiek is kul­tuur min of meer benader as ŉ dinamiese en veranderende SISTEEM van kennis en waardes wat geleë is in die ervarings-, interpretasie- en skeppingsproses waardeur individue en selfomskrewe groepe sin aan die lewe gee, en waardeur hulle hulself uitdruk in verhoudings en tasbare of nie-tasbare uitings.
Omdat teoretiese bydraes vanuit soveel dissiplines ontvang is, waaronder die Literatuurwetenskap een van die belangrikstes was, het ŉ pluralisme spoedig aanvaarbaar geword. Mettertyd het ŉ aantal klemplasings uitgekristalliseer wat ook in die Suid-Afrikaanse konteks van besondere belang is. Die drie hoofrigtings in kultuurstudie is die volgende: produksieverwante ondersoeke wat impliseer dat daar ŉ stryd is om kulturele produksie te beheer, te verander, ens.; teksgebaseerde benaderings wat op die aard van kulturele produkte self konsentreer, in die besonder op tekste van verskillende aard; en derdens navorsing oor kulture wat geleef word en waarin REPRESENTASIE ŉ besondere rol speel. Wesenlik handel alle kultuurstudie egter oor "the histori­cal forms of consciousness or subjectivity, or the subjective forms by which we live", soos Johnson (1986: 280) dit stel. Hoewel Marxiste en die New Left belangrike-baanbrekerswerk gedoen het, word ŉ verskeidenheid ideologiese en teoretiese invalshoeke deesdae gevind. Marxistiese teorieë het veral onderskoot gekom omdat hulle hoogs normatief is of op ideologie in die algemeen fokus, en nie die werklike kennis van "common sense" verreken nie.
Die terreine van kultuurkritiek en -studie word oorsigtelik gedek deur Punter (1986), Williams (1981,1983), Wuthnow et al. (1984), Shweder & Levine (1984), Bennett et al. (1981), Clifford (1988), Hall et al. (1980) en, binne ŉ Suid-Afrikaanse konteks, Tomaselli (1988) en Boonzaaier & Sharp (1988). Oor ideologie en kultuur, kyk Barrett et al. (1979), Thompson (1984), Brenkman (1987), Foucault (1980) en Gramsci (1971). Die volgende spesifieke aspekte word goed in die genoemde bronne hieronder behandel: populêre kultuur (Bennett et al., 1986), Semiotiek (Eschbach & Koch, 1987), metafore (Fernandez, 1986; Lakoff & Johnson, 1980), taal (Hall et al., 1980; Lacan, 1968), Marxisrae (Nelson & Grossberg, 1986), en die sisteembenadering (White, 1975).(Vgl. LITERATUURSOSIOLOGIE.)