As die wolke van neerslagtigheid op jou toesak, moet jy drie dinge doen. Jy moet eerstens 'n lys van al jou seëninge maak. Tweedens moet jy God vir elkeen van hulle dank; en derdens vir Hom 'n loflied sing.
...MAAK VAS DIE GORDEL!
Suid-Afrika stel vandeesweek 'n wêreldrekord op met sy werkloosheid-statistiek. Volgens Bloomberg het werkloosheid in die tweede kwartaal tot 'n rekord van 34,8% gestyg wat die hoogste uit 83 lande is. En hierdie statistiek sluit nie die miljoene werklose onwettige immigrante in nie.
Suid-Afrika het reeds vóór die virus-kabaal 'n werkloosheidskrisis gehad. Die werkloosheidskoers was minstens twee dekades lank heelwat hoër as 20%. Ontleders maak onder andere melding van 'n onderwysstelsel wat nie voldoende hulp en streng arbeidswetgewing bied met aanstellings en afdankings nie; hierdie is egter net een van die talle departemente wat onder die onvermoë van die owerheid ly.
Cyril Ramaphosa het belowe om die ekonomiese groei teen 2023 tot 5% te verhoog en om werksgeleenthede te prioritiseer toe hy hom drie jaar gelede beywer het om leier van die regerende party te word. Sedert hy president geword het, was hy gasheer vir 'n beraad vir werksgeleenthede wat daarop gemik was om jaarliks 275 000 poste te skep en 'n program van stapel te stuur om werksgeleenthede vir jongmense te skep.
Die resultate was nul omdat daar geen belange vir die ANC in is om die land bestendig te maak nie en 'n gebrek aan implementering van die beleid om groei te bevorder en ondernemings te oortuig om te belê, belemmer nie net vooruitgang nie maar gooi Suid-Afrika nog dieper in die rommelhoop.
Dit verg nie 'n baie hoë intelligensie om te sien waarheen die ANC met ons oppad is nie. "Baie van die wanverhoudings wat ons sien tussen regeringsoplossings en die probleme wat ons het, is omdat die regering beleid maak vir 'n ekonomie wat nie bestaan nie," het Sithembile Mbete, 'n senior lektor in politieke studies aan die Universiteit van Pretoria, gesê.
Die krisis gaan baie vinnig groter word. Om net die indiensnemingskoers onveranderd te hou, sou vereis dat die ekonomie - vasgevang in sy langste resessie in 28 jaar - met 1,5% tot 2,25% per jaar moet groei om by 'n jaarlikse toename van 1,5% van die bevolking in werkende ouderdom te pas, volgens Elna Moolman, 'n ekonoom van Standard Bank Group Ltd. "Bevolkingsramings" toon dat daar 59,6 miljoen mense in Suid-Afrika is, waarvan meer as 30% nie die arbeidsmark in die volgende dekade sal kan betree nie. Soos reeds genoem, niks van hierdie syfers sluit die miljoene Afrika-immigrante in wat oral in die land hulself met roof, steel en moor besig hou nie, juis as gevolg van werkloosheid – waarvoor ons slegs die regering wat die landsgrense na hul oorname oopgegooi het, kan bedank.
"Op grond van voorspellings vir die ekonomiese herstel ná 2020, kan dit drie tot sewe jaar duur voordat die indiensneming weer tot die 2019-vlak terugkeer," het Christie Viljoen, 'n ekonoom in Kaapstad, hierdie week gesê. Maar dit sal 'n gemotiveerde, nie-korruptiewe regering verg om dit te bereik.
Suid-Afrikaanse sakeleiers is glo bekommerd dat die regering nie die wil of die vermoë het om die ekonomiese verwoesting deur die koronavirus-pandemie te oorkom nie, wat verstaanbaar is, anders sou die land in die eerste plek nie nou onder die rommelhoop gelê en versmoor het nie. Dus het Business for South Africa, 'n alliansie van die land se belangrikste sakegroepe, ook bekend as B4SA, die afgelope vier maande 'n plan opgestel om die land weer op dreef te kry. Ongeveer 250 kundiges het gratis gewerk aan die voorstelle wat moontlik 1 biljoen rand ($ 58 miljard) tot die bruto binnelandse produk kon toevoeg, maar hulle het tot dusver nie juis samewerking by die owerheid gekry nie.
"My vertroue in die regering wat dit moet implementeer, is baie laag," het Busi Mavuso, die hoof uitvoerende beampte van Business Leadership South Africa, wat deel uitmaak van B4SA, in 'n aanlyn-inligtingsessie met Bloomberg gesê. "Ek kan nie sê die regering het van vreugde gespring om dit te ontvang nie." Uit die perd se bek... en hulle gaan ook nie spring om daarvan werk te maak nie, daarvan kan ons seker wees.
Die ekonomie wat reeds in 'n resessie was voordat die nuus oor die koronavirus en die regime se leuens daaroor die land verlam het, het behoorlik in die hek geduik nadat die ANC-regime 'n grendelstaat verklaar het. Die meeste ondernemings het vyf weke lank gesluit en navorsing van 'n groep van 30 akademici en navorsers het beraam dat 3 miljoen mense tussen Februarie en April hul werk verloor het, terwyl 1,5 miljoen ander groot inkomstes verloor het.
Nog beloftes van Ramaphosa het 'n pakket van 500 miljard rand ingesluit om die individue en ondernemings te ondersteun wat hul inkomste verloor het – daarvan is nog nie veel gesien nie. Hy beoog glo ook om gedurende die volgende dekade 2,3 biljoen rand aan nuwe infrastruktuurbeleggings te verskaf wat meer as 1,8 miljoen werkgeleenthede kan skep. Maar het enige van die vorige beloftes gerealiseer? Nie net is daar geld wat aan hulpbehoewendes belowe is verduister nie, maar het ook die beloofde kospakkies aan hulle 'n ander pad na regeringsmae gekry.
Uit die geskiedenis leer ons waarheen ons oppad is. Hierdie stukkie waarheid is deur eeue bewys. Die ANC is reeds 24 jaar "aan bewind" – as dit is wat mens dit noem wanneer 'n florende Eerste Wêreldland besteel word tot dit as ashoop verklaar word. Vier en twintig jaar is lank genoeg om 'n geskiedenis op te bou waaruit ons kan leer waarheen ons onder hierdie bewind oppad is en hierdie prentjie is baie donker maar nie só donker dat mens nie kan sien dat Suid-Afrika afstuur op die grootste ineenstorting van alle tye nie. Maak maar die gordel vas, hier kom 'n baie wankelrige rit!