PressReader - Finweek Afrikaanse Uitgawe: 2017-10-05 - Hoe om mark­ri­si­ko te ver­my
Hoe om mark­ri­si­ko te ver­my
Ter­wyl wê­reld­mark­te nuwe hoogtepunte aan­te­ken, meen par­ty be­angs­te ont­le­ders dat die bul se dae ge­tel is. In Suid-a­fri­ka is daar ook vol­op ri­si­ko, met die ANC se ver­kie­sings­kon­fe­ren­sie om die draai en nog ’n kre­diet­gra­de­rings­ver­la­ging moont­lik. Wat­ter sek
Finweek Afrikaanse Uitgawe - 2017-10-05 - Inhoud - Deur Mar­cia Klein
tus­sen he­mel­hoë waar­da­sies wê­reld­wyd, Do­nald Trump se on­voor­spel­ba­re op­tre­de in A­me­ri­ka en Ja­cob Zu­ma se ramp­spoe­di­ge lei­ding, wat po­li­tie­ke en e­ko­no­mie­se kri­sis­se in Suid-a­fri­ka ver­oor­saak, kan mens waar­skyn­lik met reg sê dat die res van die jaar be­dui­den­de ri­si­ko vir be­leg­gers in­hou. Die gro­ter ri­si­ko en on­se­ker­heid gaan nou met e­ni­ge be­leg­gings­be­sluit ge­paard, en fonds­be­stuur­ders se ver­moë om met die oog op lang­ter­myn-wins by dié om­stan­dig­he­de aan te pas, is dalk nog nooit só be­proef nie. Baie fonds­be­stuur­ders be­veel steeds aan dat be­leg­gers die heer­sen­de “deur­me­kaar­spul” ig­no­reer en by lang­ter­myn-tei­kens bly. On­ge­luk­kig sal die ge­vol­ge van dié ad­vies eers in die toe­koms ge­toets kan word.
On­danks die on­stui­mig­heid bly aan­de­le­mark­te eg­ter le­wen­dig, en e­ko­no­mie­se groei en maat­skap­py­ver­dien­ste neem toe, ver­al in ont­wik­kel­de mark­te.
In Suid-a­fri­ka is dit moei­lik om ver­by die cha­os te kyk. Dit word deur die toe­ne­men­de plaas­li­ke pro­ble­me ver­er­ger, wat be­te­ken dat sty­gings el­ders net ge­deel­te­lik ge­voel word. Aan­de­le­pry­se bly taam­lik sterk, maar in se­ke­re sek­to­re on­der­vind maat­skap­py­ver­dien­ste on­ge­ken­de druk en die e­ko­no­mie groei net-net.
In­ter­na­si­o­na­le aan­de­le­mark­te styg, met die S&P 500 wat in Sep­tem­ber re­kord­hoog­te­pun­te be­reik het. Dit word groot­liks aan­ge­dryf deur be­ter voor­uit­sig­te van e­ko­no­mie­se groei en be­leg­gers­ver­troue, ver­al in snel­groei­en­de maat­skap­pye, soos Fa­ce­book en A­ma­zon, en die ontluiking van bi­o­teg­no­lo­gie en an­der ont­wrig­ten­de be­dry­we.
Dié be­dui­den­de sty­g­lo­pie ver­oor­saak dat skrik­ke­ri­ge be­leg­gers die bars van wat par­ty meen ’n bor­rel is, vrees en ver­wag. Die Fi­nan­ci­al Ti­mes en an­der pu­bli­ka­sies be­rig dat fonds­be­stuur­ders kon­tant op­gaar en teen moont­li­ke in­een­stor­tings pro­beer ver­skans.
Mens moet eg­ter noem dat die vrees vir ’n in­een­stor­ting en sty­gen­de aan­deel­pry­se al ’n paar jaar lank ge­rief­lik saam voor­kom. Be­leg­gers­ver­troue het ge­se­ë­vier, maar dit be­te­ken nie dat daar nie ge­dug­te ri­si­ko’s is nie.
Wat is die ri­si­ko’s? In­ter­na­si­o­naal
■ Aan­deel­waar­da­sies is hoog. Soos Ashbur­ton en FNB Se­cu­ri­ties sê, het die S&P 500 “’n nuwe hoog­te­punt vir die aan­de­le­styg­mark van vyf jaar” be­reik. Die styg­mark het vol­gens hul­le saam met die ontluiking van die Fang-aan­de­le (Fa­ce­book, A­ma­zon, Netflix en Google) ge­skied, wat so­ver van­jaar die mark­lei­ers is, met Fa­ce­book 48% ho­ër teen ein­de Au­gus­tus, A­ma­zon 29%, Netflix 41% en Alp­ha­bet 19%, teen­oor die S&P 500 se sty­ging van 10%.
■ Die A­me­ri­kaan­se Fe­de­ra­le Re­ser­we­raad (Fed) gaan kwan­ti­ta­tie­we ver­rui­ming staak, wat met die ver­kry­ging van $4,5 dui­send mil­jard se ef­fek­te en ba­tes ge­doen is om die A­me­ri­kaan­se e­ko­no­mie ná die e­ko­no­mie­se kri­sis van by­na ’n de­ka­de ge­le­de aan te wak­ker – ’n stap wat daar­op ge­mik was om lang­ter­myn-ren­te­koer­se te ver­laag en die e­ko­no­mie en belegging ’n hup­stoot te gee. Al het hy se­dert 2014 nie ba­tes ge­koop nie, sal hy hul­le nou be­gin verkoop. Dit sal die weg baan vir ver­de­re ren­te­koers­ver­ho­gings, waar­on­der een wat in De­sem­ber ver­wag word. Die Fed se op­tre­de kan lei tot ’n ma­te van druk op die A­me­ri­kaan­se e­ko­no­mie, maat­skap­py­wins, ef­fek­te­op­brengs­koer­se en be­leg­ger­sen­ti­ment in A­me­ri­ka en by ver­stek met soort­ge­ly­ke ge­vol­ge in an­der lan­de.
■ Noord-ko­rea se toets van kern­wa­pens en toe­ne­men­de span­ning tus­sen hom en A­me­ri­ka is net een voor­beeld van sty­gen­de span­ning wê­reld­wyd, waar­on­der die uit­wer­king van B­rex­it op die Eu­ro­pe­se U­nie. In som­mi­ge lan­de neem die span­ning toe weens skuld­kri­sis­se, sty­gen­de ar­moe­de­vlak­ke, vrees vir toe­koms­ti­ge werks­ver­lies, die uit­wer­king van im­mi­gra­sie en uit­da­gings van in­fra­struk­tuur en vol­hou­ba­re hulp­bron­ne. Die twis tus­sen Noord-ko­rea en A­me­ri­ka het ’n ty­de­li­ke af­wy­king op aan­de­le­mark­te ver­oor­saak, en lui­dens ver­skeie ver­slae kan be­leg­gers óf ’n ra­si­o­ne­le en goeie uit­koms ver­wag, óf aan­de­le­mark­te sal een­vou­dig voort­storm, on­ge­ag wat ge­beur.
Baie fonds­be­stuur­ders be­veel steeds aan dat be­leg­gers die “deur­me­kaar­spul” ig­no­reer en by lang­ter­myn-tei­kens bly.