Raynaud-sindroom: snellers, simptome en behandeling
Raynaud se sindroom
In die Raynaud-siekte (Raynaud-siekte) is daar aanvalle van bloedsomloopafwykings wat veral die vingers aantas. Dit word dan bleek en koud, voel gevoelloos of selfs seer. Die meeste van die klagtes is skadeloos, maar dit kan ook 'n ernstige siekte agter die simptome wees. Lees hier oor tekens, diagnose en behandeling van Raynaud-sindroom.
Raynaud-sindroom is 'n vaskulêre siekte wat veroorsaak word deur vaskulêre spasma (vasospasma). Die stuiptrekkings kom meestal op die vingers aan, meer selde op die tone en ander liggaamsdele. Dit verminder die bloedtoevoer na die aangetaste liggaamsgebied – dit is lig en koud, daarom praat ons van 'n lykvinger of witvinger-siekte. Die krampe word gewoonlik veroorsaak deur koue en sielkundige spanning.
Die sindroom is die eerste keer in 1862 deur die mediese student Maurice Raynaud beskryf. Dokters onderskei vandag twee vorme van Raynaud-sindroom: in die eerste is die oorsaak onbekend (primêre Raynaud-sindroom). Die tweede vorm kom voor in die konteks van ander siektes (sekondêre Raynaud-sindroom), byvoorbeeld sklerodermie ('n oorerflike siekte van die bindweefsel), na beserings of oordosis van sekere middels.
Die primêre Raynaud-sindroom raak veral vroue tussen 20 en 40 jaar. In die algemeen word vroue ongeveer vyf keer meer gereeld aangetas as mans. Na raming het drie persent van die bevolking die tipiese simptome van Raynaud se primêre sindroom.
Tipies van die Raynaud-sindroom is dat vingers (met die uitsondering van die duim) of die tone as gevolg van die besmette bloedtoevoer aanvanklik bleek en later blou. Diegene wat geraak word, ly aan reukgevoelens, gevoelloosheid en soms ook pyn. Die aanvalle duur gewoonlik nie langer as 'n halfuur nie, maar kan langer duur. Daarna word die vel gereeld rooi. Hierdie simptome van die Raynaud-sindroom staan ​​bekend as tricolor-verskynsels.
In 'n primêre Raynaud-sindroom kom die simptome op albei hande of voete voor. In 'n sekondêre Raynaud-sindroom word gewoonlik net een kant aangetas.
As die krampe (spasmas) langer duur, word die vate permanent beskadig. Dan kan die weefsel afsterf – nekrose vorm. Sulke skade kom egter gewoonlik slegs voor as komplikasies van die sekondêre Raynaud-sindroom.
As die Raynaud-sindroom die gevolg is van sklerodermie (oorerflike bindweefselsiekte), dan word die vel van die hande, arms of gesig verdik en styf. Daarbenewens word die bloedvate in die aangetaste gebied verander.
Raynaud-sindroom: oorsake en risikofaktore
Die Raynaud-sindroom word veroorsaak deur baie sterk en skielike vernouing van die vate (veral in die vingers en hande), wat na 'n geruime tyd oplos. Dit word vasospasma genoem. Die beslagleggings kom veral voor by koue temperature en onder spanning. Die oorsaak van hierdie verskynsel is 'n wanbalans van vasodilatator en vasokonstriktor faktore.
Die vaskulêre spasmas van Raynaud-sindroom kan veroorsaak word deur die bloedvate in die tone en vingers of deur 'n versteurde senuwee-aktiwiteit. Ook versteurings in die hormoonbalans kan 'n rol speel. Hoe hierdie verskillende faktore in wisselwerking is, is nog onduidelik.
Die oorsake van die primêre Raynaud-sindroom is nog grootliks onbekend. Veral jong vroue word aangetas. In die loop van die lewe is die aanvalle gewoonlik skaars en swakker. Die primêre Raynaud-sindroom kom gereeld in die gesin voor. Bowenal bevoordeel rook die ontwikkeling van Raynaud-sindroom.
'N Sekondêre Raynaud-sindroom kan deur verskillende siektes veroorsaak word. Dit sluit rumatologiese siektes in, maar ook senuweestoornisse (byvoorbeeld veelvuldige sklerose) of vaskulêre siektes soos arteriosklerose. Ook kanker, veral van die hematopoietiese stelsel, kan die Raynaud-sindroom veroorsaak.
Soms word 'n karpale tonnelsindroom, waarin sekere senuweekanale in die pols vasgevang is, geassosieer met die Raynaud-sindroom. Scleroderma, 'n outo-immuun siekte wat lei tot die verharding van bindweefsel in die vel, lei dikwels tot Raynaud-sindroom. In die konteks van outo-immuun siektes kan sogenaamde koue agglutiniene in die bloed opgespoor word. Koue agglutiniene is teenliggaampies wat koud klop. Die liggaam reageer op inflammatoriese reaksies wat weer vasokonstriksie bevorder en sodoende 'n Raynaud-sindroom bevorder.
Sommige medisyne (voorbehoedmiddels, sitostatika, interferon, beta-blokkeerders, ergotamien en dopaminergiese middels) of dwelms (kokaïen, ontwerpermiddels) kan Renauld-sindroom veroorsaak. Sommige mense wat in aanraking kom met sekere chemikalieë (byvoorbeeld polyvinylchloried) of langer werk met vibrerende masjiene soos jackhammer of motorsaag, ontwikkel ook 'n Raynaud-sindroom.
Raynaud-sindroom: ondersoeke en diagnose
Die eerste kontakpunt vir 'n Raynaud-sindroom is die huisarts wat u na 'n rumatoloog kan verwys. In die reël is 'n gedetailleerde beskrywing van die simptome voldoende om die diagnose "Raynaud-sindroom" te kan maak.
Die mediese konsultasie bied belangrike inligting oor die tipe en oorsaak van Raynaud-sindroom. In die gesprek sal die dokter vrae vra soos:
Sien u skielike verkleuring van u hande op, moontlik geassosieer met pyn?
Lyk die simptome simmetries op albei hande?
Kom die simptome gereeld voor onder spanning of koue?
Het u al veranderinge aan u hande opgemerk?
Weet u al die bestaande toestande?
Ken u soortgelyke gevalle in u gesin?
'N Reeks toetse kan die diagnose van Raynaud-sindroom bevestig. Die fisteltoets kan byvoorbeeld gebruik word om die bloedvloei na die vingers in die syvergelyking te kontroleer. Vir hierdie doel sluit die dokter die pols van die pasiënt stewig toe en laat hy die vuis ongeveer 20 keer toemaak en weer oopmaak. As daar 'n Raynaud-sindroom is, bas die vingers gewoonlik in hierdie eksperiment.
Die Allen-toets word gebruik om die are wat bloed in die hand lei, te ondersoek. Die chirurg druk een van die twee arteries (A. radialis of A. ulnaris) een na die ander en kyk of die oop slagaar die hand voldoende bloed voorsien. As die hand bleek word tydens kompressie, is die ongedrukte slagaar waarskynlik gesluit.
'N Koue provokasietoets kan bepaal of koue die sneller van 'n aanval kan wees. Hiervoor word die hande vir ongeveer drie minute in yswater gedompel. Hierdie ondersoek is egter kontroversieel, aangesien die aanvalle nie betroubaar kan word nie.
'N Verdere belangrike faktor by die vermoede van Raynaud-sindroom is die inspeksie van die hande. Die dokter gee aandag aan wonde en weefselskade soos dooie gebiede op die vingerpunte, sogenaamde rotbyt of nekrose van die vingerpunt. Daarbenewens is die dokter op soek na veranderinge aan die spyker.
Diagnose van 'n primêre Raynaud-sindroom
Die kriteria vir die diagnose van 'n primêre Raynaud-sindroom is:
Albei hande is aangetas.
Die aanvalle is hoofsaaklik in koue of spanning.
Daar is weefselskade.
Die simptome kom al meer as twee jaar voor sonder dat 'n onderliggende siekte opgespoor is.
Verdere ondersoeke is onopvallend.
Vir 'n primêre vorm van Raynaud-sindroom, as die lyer jonk (jonger as 30) en vroulik is, of as sy ook migraine of 'n spesiale vorm van hartganglene (Prinzmetal's angina) het, word albei siektes veroorsaak deur die kramp van sekere bloedvate.
Diagnose van sekondêre Raynaud-sindroom
Die kriteria vir die bestaan ​​van sekondêre Raynaud-sindroom is:
Slegs een hand word aangetas.
Die weefsel in die aangetaste streke is beskadig.
Die simptome is waarskynlik sekondêr van Raynaud-sindroom by mans ouer as 30 jaar. Sekere siektes, soos nefritis of beenpyn en die gebruik van sekere middels of die gebruik van dwelms, die vermoede van 'n sekondêre Raynaud-sindroom.
Vir finale opheldering is 'n aantal verdere ondersoeke moontlik.
In 'n kapillêre mikroskopie ondersoek die dokter die kleinste vate (kapillêres) van die hande. Byvoorbeeld, sklerodermie kan geïdentifiseer word as die oorsaak van die sekondêre Raynaud-sindroom. Hierdie siekte hou verband met reuse kapillêres, vaskulêre vrye streke en geringe bloeding.
Bloedtoetse kan ander toestande openbaar wat lei tot die sekondêre Raynaud-sindroom. Belangrike parameters wat versamel moet word, is die bloedtelling, bloedplaatjies, inflammasieparameters en die sogenaamde proteïen- en immuno-elektroforese. Boonop moet sekere teenliggaampies bepaal word. Dit sluit ANA en anti-DNA teenliggaampies in wat tipies is van die seldsame immuunversteuring lupus erythematosus. Dit kan ook 'n sekondêre Raynaud-sindroom veroorsaak.
Magnetiese resonans angiografie en dupleks ultraklank maak dit moontlik om vaskulêre spasma (spasma), vernouing (stenose) en ander vaskulêre veranderinge op te spoor. Dit kan belangrik wees om die hart- en nekvate verder te ondersoek. Tydens die ondersoek kan 'n sogenaamde α-blokker gegee word. Hierdie medikasie veroorsaak dat die vernouing oopgaan. As dit nie die geval is nie, kan 'n vaskulêre siekte aanvaar word.
Dit is belangrik om ander siektes wat verband hou met simptome soortgelyk aan Raynaud-sindroom uit te sluit. Dit sluit in embolisme en perifere arteriële siekte (PAD), waarin bloedvate sluit. Daarbenewens word sogenaamde geïsoleerde akrocyanose geassosieer met 'n pynlose blou kleur van die hande. 'N Ontstellende maar onskadelike siekte met die eerste oogopslag is spontane kneusplekke aan die vinger (die sogenaamde spontane vingerhematoom).
Die sindroomterapie van Raynaud is aanvanklik gebaseer op algemene maatstawwe. Dit is uiters belangrik om snellers van aanvalle, veral spanning en koue, te vermy. Vermy te koeldrank en kos kan dit ook die aanvalle verlaag. Belangrike voordeel van verwarmbare hittehandskoene. Mense met die Raynaud-sindroom moet ook van rook hou. Sommige lyers baat ook by 'n dieet wat baie omega-3-vetsure bevat.
'N Wesenlike bydrae tot die verbetering van die simptome is stresvermindering. Nuttig is die aanleer van 'n ontspanningstegniek soos outogene opleiding of progressiewe spierverslapping. Sport help ook om stres te verminder.
Wonde in die aangetaste gebiede moet intensief en professioneel behandel word, aangesien dit sleg kan genees en dus langer kan hou.
Wat te doen met 'n Raynaud-aanval?
As 'n beslaglegging dreig, moet u u hande met warm water was. Dit is ook 'n goeie idee om jou hande te beweeg en te masseer sodat die vaartuie vinnig uitbrei. Soms help dit om u hande onder die oksel te plaas.
'N Raynaud-aanval stop gewoonlik outomaties na 'n maksimum van 'n halfuur – voordat permanente skade aangerig word. As die vasokonstriksie egter nie ophou nie, help bedrus en warmte dikwels. As dit nie voldoende is nie, kan die dokter antistollingsmiddelterapie voorskryf, byvoorbeeld met heparien, moontlik in kombinasie met ander medisyne.
As die algemene maatreëls onvoldoende is, is dit moontlik om medikasie vir Raynaud-sindroom te neem. 'N Medikasie is veral nuttig as die weefsel beskadig word en 'n goeie bloedsomloop verseker moet word. Die belangrikste groep medisyne vir die siekte van Raynaud is kalsiumantagoniste, byvoorbeeld nifedipien. Boonop kan nitroglycerien, 'n vasodilaterende stof, op die aangetaste gebiede toegedien word.
Die medikasie kan egter ongewenste newe-effekte hê. Die kalsiumkanaalblokkers kan die vingers opswel, 'n salpeterige salf kan hoofpyn veroorsaak.
In 'n baie ernstige Raynaud-sindroom kan 'n aantal ander groepe medisyne voorgeskryf word, waarvan sommige nie spesifiek vir Raynaud-sindroomterapie goedgekeur is nie. Die gebruik van hierdie middels vir die behandeling van Raynaud-sindroom, maar veral teen antidepressante, is omstrede.
As die sekondêre Raynaud-sindroom deur vernoude vate veroorsaak word, kan behandeling met asetielsalisielsuur (ASA) en 'n cholesterolverlagende middel (statine) oorweeg word.
In veral ernstige gevalle kan chirurgie nuttig wees. Dit sluit byvoorbeeld die blokkering van vasokonstriktor senuwees (simpatektomie) in. So 'n blokkade kan ook met die aktiewe bestanddeel guanethidine toegedien word. Alhoewel dit slegs vir 'n beperkte tyd werk, maar dit kan reeds voldoende wees om wonde en weefselskade te genees.
As dit Raynaud se sindroom In die konteks van werk kan 'n werk of selfs 'n loopbaanverandering nodig wees.
Raynaud-sindroom: siekteverloop en prognose
Alhoewel 'n primêre Raynaud-sindroom afleidend en onaangenaam is, is dit skadelik en beperk dit die lewensgehalte gewoonlik net 'n bietjie. In die reël verbeter die simptome mettertyd.
In 'n sekondêre Raynaud-sindroom kan die lyding druk aansienlik hoër wees en mettertyd toeneem. Die verloop van die siekte verskil baie van geval tot geval as gevolg van die verskillende oorsake. Sommige pasiënte ervaar komplikasies soos wonde wat sleg genees of ander weefselskade, wat ingewikkeld en lank kan wees om te behandel. In veral ernstige gevalle kan weefselareas ook vrek. Aangesien nuwe vate egter relatief vinnig vorm in geval van vaatskade, is daar amputasie, byvoorbeeld van die aangetaste vinger, een Raynaud se sindroom slegs baie selde nodig.