'n Tuin is 'n lieflike plek. 'n Tuin met voëls in is nog beter! Langs my slaapkamer hang 'n voerplankie aan 'n boomtak. Vir 'n lang tyd het ek nie saad gekoop nie....en my kuiergaste was skaars.
Onlangs het ek besluit: "Koop saad! Die kos in die veld raak minder, die winter lê voor en die voëltjies is honger!" Onnodig om te sê, my geveerde vriende het weer in al hul glorie en kleur opgedaag, selfs janfrederik, my gunsteling, wat ek so lanklaas gesien het. Was ek bly!
Janfrederik is nie eintlik 'n saadvretende voël nie, maar is lief vir sy meelwurms of 'n stukkie maalvleis en kom soek nou weer gereeld daarna.
Hierdie mooiste van alle mooi voëltjies het sy naam te danke aan sy kenmerkende roep: "jan-fre-de-rik!" As hy in my tuin verskyn, 'n rukkie stilsit, vir my loer met sy kraalogies, dan wéét ek sommer dit sal goed gaan vorentoe, ek glo dit en ek wéét dit net!
Posted by Elizabeth Kendall at 13:05 2 comments:
Labels: janfrede, natuurliefhebber, tuin, voëltjie, voerplankie
Ek het 'n ePos van "Wouter" gekry, waarin hy vertel van 'n Kwikstertjie (Motacilla capensis) wat hy en sy vrou Antionette, groot gemaak het en hul worsteling oor wat om met die pragtige dingetjie te doen. Dis 'n storie wat ek al te goed ken - dis hartverskeurend om 'n wilde voëltjie in 'n hok te sien hunker na vryheid, maar die gedagte van om hom te laat gaan, is net so 'n hartseer gedagte. Hier is Wouter se storie :
Ek en die Mynahs
Die jongste Mynah-baba (van die Starling-familie - Sturnidae) van drie wat hierdie week in my tuin uitgebroei het.
Ek het hierdie haat/liefde-verhouding met die Mynahs in my tuin. Hulle is groot moeilikheid makers in dié sin dat hulle ander voëls in die tuin se eiers eet en babatjies doodmaak. Ek het ook al hulpeloos gestaan en kyk hoe hulle 'n Rooiborsduifie karnuffel en probeer doodmaak. En in hul pogings van nes maak, verwoes hulle alles wat hulle teëkom. Soos die grasdakkie by ons ingang hek. Ons het nou al 4 maal die dakkie laat regmaak en hierdie jaar, weer dieselfde storie - al die gras uit gepluk om nes te maak onder die nok van die dakkie.
Ook bekend as die Indiese Spreeu (Acridotheres tristis). Die eerste Indiese spreeus in Suid-Afrika dateer terug na 1902 toe voëls uit aanhouding ontsnap het. In die komende jare is meer en meer voëls vrygelaat om te help met die bestryding van insekte, onder andere sprinkane en kewers. Verskeie voëls het verder ook uit aanhouding ontsnap in die noord ooste van die land. Die bevolking en verspreiding van die voëls het teen 'n geweldige spoed toegeneem en voëls is al so ver as die Wes-Kaap waargeneem. Daar is ook bewyse dat Mynahs 330km en meer kan aflê binne 'n jaar. Hierdie "trek" eienskap van die Mynah (ook bekend as die Indiese spreeu) het veroorsaak dat dit teen 1987 reeds feitlik die hele Noordelike en Noord-Oos Suid-Afrika en selfs die Suid-weste van Botswana beset het, en die bevolking is steeds besig om eksponensieël te vermeerder en vinnig te versprei. Die Indiese spreeu is inheems aan Suidelike en suidoos Asië, maar kom deesdae regoor die wêreld voor en is in verskeie lande reeds as pes verklaar.
Mai in my Studio
Maar ek ken ook die ander kant van hierdie intelligente voëltjies. (Het jy geweet dat hulle ook kan praat?) 'n Paar jaar gelede het ek 'n klein babatjie in die straat opgetel en huistoe gevat en dit was die begin van 'n groot liefdes-verhouding tussen ons twee. Ek het haar eers in my baadjie se sak rond gedra, toe in 'n mandjie en later, toe sy bietjie groter was, het sy haar eie hokkie in my studio gehad. Maar die hek was permanent oop en sy het gekom en gegaan soos sy wou.
Eers het sy die hele wêreld plat geloop (Mynahs is verskriklik nuuskierig en niks nuuts in die omgewing ontsnap hulle aandag nie) en toe sy begin vlieg het, het sy my buitentoe na die tuin gevolg, maar altyd vinnig na my skouer terug gekeer as iets in die tuin haar nie aangestaan het nie.
Mai in my studio terwyl sy dophou waarheen ek die 'gemclips' skuif wat sy so graag uit die houertjie uit trek!
Baie nuuskierig wil Mai weet wat onder hierdie plantjie is!
Wanneer ek koffie gedrink het of iets geëet het, het Mai altyd nader gekom vir haar stukkie (hier sit sy op my knie) - hulle dieet is baie divers, enige iets van vleis na vrugte, brood, gekookte groente, eiers (rou of gekook) en gemors-kos soos Simba tjips was een van haar gunstelinge! Die selfoon wat daar so gevaarlik naby lê, moes ek al menigmaal red of sy het al wat 'n knoppie is verwyder. Sy het selfs haar eie speelgoed gehad - 'soft toys', ou selfone, gemclips en 'n speelding met 'n klokkie binne, wat nie lank gehou het nie, die klokkie MOES net verwyder word!
Mynahs is baie skoon voëls. Mai kon vir ure sit en haar vere skoonmaak en regpak. Een van haar daaglikse roetines was haar oggend bad. Hier bo bekyk sy een van die voëlbaddens in die tuin om te sien of die water skoon genoeg is.
En dan inspring!
Bene in die lug!
Goed afskud om droog te word!
... en dan 'n rukkie in die warm sonnetjie
Sodra sy klaar was, is ons terug studio toe, waar sy dan 'n dutjie gevang het op my rekenaar se luidspreker
Maar sy het ook daarvan gehou om saam met my te bad. Dan het sy op my knie gesit, wat net onder die water was, en te heerlik gespartel in die warm water. Wanneer sy genoeg gehad het, het sy opgevlieg na die muurtjie agter die bad om af te droog.
Mai was vreeslik lief vir mense en het op enigeen wat die studio binne gekom het, se skouer gaan sit. Een dag het ek 'n motorkar by die hek gehoor (Mai was buite in die tuin), maar toe ek gaan kyk om te sien wie dit was, was hulle klaar weg. En Mai was ook weg. My hart was gebreek. Al wat ek kan dink is dat sy na hulle toe gegaan het en dat hulle haar gevat het en weg gery het. Eers wou ek hulle vloek en laat toor, maar al wat ek kan hoop is dat hulle haar 'n goeie huis en baie liefde aangebied het en nie in 'n hok aangehou het nie.
Posted by Maree Clarkson at 07:17 2 comments:
Labels: indiese spreeu, mai, myna, mynah
Ietsie vir Vrydag
Dae lank dreig dit nou al om te reën,
wolke hang swaar en somber aan die hemelruim,
daar is 'n gevoel van beklemming en verwagting.
Teen aand skemer duik en swenk die swaeltjies
deur die grys lug
en blom die poulelies wit
as 'n belofte dat dit gaan reën.
As die donder rammel in die verte
en ons 'n lug vertoning aanskou,
is dit asof dit 'n agtergrond is
vir die konsert van die Jan Frederik
waar hy op die tuinmuur dans
en met sy lyfie wikkel en bewe
as die eerste groot druppels plonsend val.
(Uittreksel vanuit 'Die dans van die Jan Frederik' - Daleen Enslin
Posted by Maree Clarkson at 10:09 1 comment:
Al ooit gesien hoe 'n glinsterende suikerbekkie 'n dowwe winterveld kan laat sprankel? As alles stof-bruin en vaal is, skitter suikerbekkies in 'n kaleidoskopiese vertoning in die son.
Suikerbekkies is nou wel klein, maar hulle is sekerlik van die kleurvolste voëltjies in ons tuine. Baie algemeen in my tuin, is die Swart Suikerbekkie (voorheen bekend as Black Sunbird en nou Amethyst Sunbird). Sy naam sê hoe hy op 'n afstand lyk – oënskynlik pikswart. As die son op 'n helder dag reg val – en beter nog, as jy van naby of deur 'n verkyker na hom kyk - sal jy egter sien dat daar die mooiste kleure op die mannetjie se kroon en onder sy keel "weggesteek" is. Die vere op sy kroon is 'n helder glansgroen en hy het 'n pragtige glanspers keel.
My Swart Suikerbekkies is verskriklik skaam en versigtig -- ek het nog nooit die perfekte foto van hulle gekry nie. En die mannetjie is meer ontwykend as die vroutjie -- sy vlieg nie so gou weg soos hy nie.
Die wyfie is vaal-grys met spikkels en 'n swart keel. Onvolwassenes lyk soos die wyfie.
Plant struike wat blomme met nektar het as jy suikerbekkies na jou tuin wil lok. Jy sal veral gereelde besoekers kry as jy plante het wat gedurende die winter blom (bv. wilde dagga; aalwyn; kanferfoelie, vuurpyle). En dan weet ons almal dat suikerbekkies lief is vir nektar, maar moenie verbaas wees as jy, teen die verwagting in, een sien wat 'n vlieënde insek uit die lug vang en vreet nie. Hulle is selfs lief vir spinnekop se kind en sal hom uit sy web haal en vreet. Hul roep is 'n mengsel van 'tsjiek'-note in vlug; dit gee 'n 'tit tit tit'-alarmroep en sing 'n vinnige, tjirpende lied.
Posted by Maree Clarkson at 11:49 No comments:
Labels: suikerbekkie, sunbird, swart suikerbekkie
'n Vroeë wintersoggend
Vroeg-oggend en al die voëltjies wag geduldig vir die eerste strale van die son, asook vir die kostafels om vol gemaak te word, 'n daaglikse wintersoggend gebeurtenis. Gister was daar nie soveel van hulle nie, party oggende het ek tot 50 getel voordat ek telling verloor het. Hulle is meesal Vinke, Rooiborsduifies, Mossies en Rooivinke met een of twee Bottergatjies.