Mesopotamië - Wikipedia
Die twee riviere van Mesopotamië.
Mesopotamië is die vrugbare vallei om en tussen die Eufraat- en die Tigris-rivier in die Midde-Ooste. Die woord Mesopotamië is van Grieks afgelei en beteken letterlik "land tussen die riviere". Die grootste gedeelte van die gebied is vandag in Irak geleë, maar dele daarvan is in Koeweit, Sirië, Turkye en Iran.
Die gebied word dikwels die "bakermat van die beskawing" genoem. Die ou skryfstelsel spykerskrif is vir die eerste keer omstreeks 3000 v.C. hier deur die Sumeriërs gebruik. Hulle het in stadstate gewoon (stede met ’n onafhanklike regering). Volgens Genesis in die Ou Testament het Abraham in Mesopotamië gewoon voordat hy na Kanaän getrek het.
’n Kleitablet met Sumeriese spykerskrif.
Die histories belangrike stede in Mesopotamië is Uruk, Nippur, Nineve en Babilon, sowel as groot territoriale state soos die Akkadiese Ryk, die Derde Dinastie van Ur en die Assiriese Ryk. Van die histories belangrikste Mesopotamiese leiers is Ur-Nammu (koning van Ur), Sargon (wat die Akkadiese Ryk begin het), Hammoerabi (wat die Ou Babiloniese staat ingestel het) en Tiglat-Pileser I (wat die Assiriese Ryk gestig het).
Die antieke Sumeriërs en Mesopotamiërs het aansienlike tegnologiese vooruitgang bewerkstellig, onder andere besproeiing, vloedbeheer en die gebruik van riviere vir handel. Volgens die vroegste rekords het die Mesopotamiërs landbou beoefen en mak diere, of vee, aangehou. Babilon is waarskynlik die eerste stad wat deur gevestigde mense gebou is. Mesopotamië is ook die plek waar die wiel die eerste keer gebruik is. Aanvanklik is dit vir pottebakkery aangewend; later het die Sumeriërs dit vir vervoer aangepas.
2 Mense van Mesopotamië
Mesopotamië bestaan uit verskillende streke. Noord-Mesopotamië bestaan uit heuwels en vlaktes. Seisoenale reën voed die riviere en strome uit die berge. Vroeë bewoners het hier geboer, hout verbou en klip en metale gemyn. Suid-Mesopotamië bestaan uit moerasse en breë, plat vlaktes. Stede het ontwikkel langs die riviere wat deur die streek vloei. Vroeë bewoners het die grond aan die oewers van die riviere besproei om gewasse te verbou.
Mense van Mesopotamië[wysig | wysig bron]
Mesopotamië is verskeie kere deur verskillende volke verower. Dit was die hartland van die Sumeriese, Akkadiese, Babiloniese en Assiriese Ryk. Soos elke nuwe groep sy intrek geneem het, het hulle van die kultuur, tradisies en oortuigings van die mense wat reeds daar gewoon het, oorgeneem. Die streek is deur Alexander die Grote verower (332 v.C.), die Partiërs (150 v.C.), die Romeine, die Persiese Ryk en die Arabiere (7de eeu). Dit is tot vandag toe een van vrugbaarste (en dus waardevolste) dele van die Midde-Ooste.
Antieke Mesopotamië begin in die laat 6de millennium v.C. en eindig met óf die opkoms van die Achaemenidiese Perse in die 6de eeu v.C. óf die Moslemse verowering van Mesopotamië in die 7de eeu n.C. Hierdie tydperk kan soos volg ingedeel word:
Jarmo (~ 7000 v.C. - ~ 6000 v.C.).
Hassuna (~ 6000 v.C. - ? v.C.), Samarra (~ 5700 v.C. - 4900 v.C.) en Halaf (~ 6000 v.C. - 5300 v.C.)
Obeid-tydperk (~ 5900 v.C. - 4400 v.C.)
Uruk-tydperk (~ 4400 v.C. - 3200 v.C.)
Jemdet Nasr-tydperk (~ 3100 v.C. - 2900 v.C.)
Vroeë Sumeriese stadstate (~ 2900 v.C. - 2350 v.C.)
Elam (2700 v.C. - 570 v.C.)
Akkadiese Ryk (~ 2350 v.C. - 2193 v.C.)
Derde Dinastie van Ur ("Sumeriese Renaissance" of "Neo-Sumeriese tydperk" genoem) (~ 2119 v.C. - 2004 v.C.)
Vroeë Babilonië (20-18de eeu v.C.)
Vroeë Assiriese koninkryk (20-18de eeu v.C.)
Eerste Babiloniese dinastie (18de-17de eeu v.C.)
Kassitiese Dinastie (16-12de eeu v.C.)
Brandkatastrofe / einde van bronstydperk (12de – 11de eeu v.C.)
Neo-Hetiete of Siro-Hetiete (11de tot die 7de eeu v.C.)
Neo-Assiriese Ryk (10-7de eeu v.C.)
Galdea, Neo-Babiloniese Ryk (7-6de eeu v.C.)
Persiese Babilonië, Achaemenidiese Ryk (6-4de eeu v.C.)
Seleukidiese Mesopotamië (4-3de eeu v.C.)
Partië, toe Asuristan (3de eeu v.C.-3de eeu v.C.)
Osroene (2de eeu v.C.-3de eeu v.C.)
Adiabene (1-2de eeu v.C.)
Romeinse Mesopotamië, Romeinse Assirië (2de eeu v.C.)
Sassanidiese Asuristan (3-7de eeu v.C.)
Arabiese verowering van Mesopotamië (7de eeu v.C.)
↑ Britse Museum
Wikimedia Commons bevat media in verband met Mesopotamia.
Die Britse Museum se webtuiste oor Mesopotamië
Inligting op WDL.org
Ontsluit van "https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Mesopotamië&oldid=1675465"
Die bladsy is laas op 5 Junie 2018 om 17:07 bygewerk.