Het instrument der betovering in kaart - Cultuurpakt.be
by Knopskaya augustus 31, 2017
written by Knopskaya augustus 31, 2017 Peterjasie Patriot #115
Ek sal van nou af die brief aan die einde van elke maand uitstuur en my Engelse een in die middel van die maand. Dit sal my die geleentheid gee om meer aandag daaraan te skenk en meer interessante inhoud te probeer kry. Ons gaan egter in Augustus vir twee weke Kaap toe, so daar kan verdere vertragings wees.
Ek het nou al 'n hele paar ou resepte wat vernoem is na mense, gebeurtenisse en plekke, binnekort sal ek almal in 'n eBoek saamvat en dit dan in daardie formaat deurgee vir intekenare. Nog meer resepte hieronder.
Ek wonder wat gaan aan met ons Lotto? Ek sien dis nog steeds nie beskikbaar nie, probeer gerus die UK Lotto! Om 'n kaartjie te kry is maklik en veilig, ek is al meer as 'n jaar doenig met hulle en het nog nooit probleme opgetel nie. Hulle boerpot is nooit minder as 3 miljoen pond nie en die klein bedraggies wat ek al gewen het, het hulle in Rand in harde kontant (of tjek in pond) aan my uitbetaal. Klik hier om jou kaartjie te kry en droom GROOT.
Weereens het ek lekkerlees Afrikaanse artikels deur onder andere Estelle de Bruyn en Annelie Botes. Ek is seker julle sal dit geniet! Ook is daar 'n insiggewende artikel deur Dr. S T Potgieter.
Ek het 'n ondersteuningsgroep by Yahoogroups begin vir mense wat hartomleidings gehad het of hulle gades. Sommer net om te praat oor die operasie, nasorg, dieet ens. en mekaar te ondersteun. Stuur my epos as jy sou belangstel om aan te sluit.
Regs klik hier om die program af te laai
Ek kan onthou dat ek as jong seun speletjies soos giffie, kennetjie en bok-bok gespeel het. Die reëls kan ek nie so mooi onthou nie. Ek weet dat daar ander speletjies ook is wat ek op die oomblik nie aan kan dink nie. Ek wil al die ou speletjies weer laat herleef in eBoek formaat maar ek het hulp nodig met name van speletjies asook die spelreëls. Stuur my epos as jy kan help
Die volgende bydrae is van Charles Sinclair:
Kennetjie is 'n kinderspel wat gewoonlik deur seuns gespeel word. Aangesien die spel redelik gevaarlik is is dit gereeld deur skoolhoofde van die speelgrond verban. Dit is 'n ingewikkelde spel met baie reëls .
Reëls en speelwyse
Die spel word gespeel met 'n dun stok wat omtrent 'n meter lank is wat as kolf dien. 'n Kort dikker stok, omtrent 15 cm lank word die kennetjie genoem en dien as die bal. 'n Slootjie, gewoonlik die gaatjie genoem, so 6 duim lank en nie dieper as een duim nie word in die grond gemaak en die kennetjie daaroor geplaas. Die gaatjie se punte moet skuins uitloop. Die eerste speler wip die kennetjie in die lug in en slaan dit dan sover as moontlik met die langer stok. Een van die veldwerkers gooi die kennetjie terug en probeer om so na as moontlik aan die gaatjie te land. Die eerste speler kan die kennetjie wegslaan voor dit te ruste kom, maar sodra dit stop meet hy met sy slaanstok hoe ver hoeveel lengtes van die gaatjie die kennetjie is. Hoe nader die kennetjie aan die gaatjie is hoe moeiliker hou moet die kolwer dan uitvoer wanneer hy die volgende hou moet uitvoer.
Die kennetjie word op die ken geplaas of onder die ken vasgeknyp, laat val en dan weggeslaan.
> = 1 , < 2
Die kennetjie word op die tone of skoenpunt geplaas, opgeskop en weggeslaan.
> = 2 < 3
Die kennetjie word tussen die duim en wysvinger van die vryhand in die lug gehou, met die slaanstok die lug ingetik en dan met 'n tweede hou weggeslaan.
> = 3 < 4
Die kennetjie word op die vuis van die vryhand gebalanseer, die lug ingegooi en weggeslaan.
> = 4 < 5
> = 5 < 6
Die kennetjie word op die slaner se oog (of op sy bril) gebalanseer, laat val en weggeslaan.
> = 6 < 7
Die kennetjie word op die oor gebalanseer, laat val en weggeslaan.
> = 7 < 8
Die vry arm word horisontaal gelig en die hand na die bors gebring, die kennetjie word dan op die gebuigde elmboog geplaas, die lug ingeskiet of laat val en weggeslaan.
'n Punt word deur vir die slaner se span behaal. Daar word dan verder van een af getel om die slaanhou te bepaal - minder as een stoklengte = kennetjie, een maar nie twee nie = toontjie, ens. Daar kan daar weer tot agt stoklengtes getel word, dit wil sê 'n totaal van sestien, kry die slaner se span nog 'n elter (punt) by en so word die proses herhaal tot by die kennetjie.
Die kennetjie word enige plek op die grond in die slaanhok neergeplaas, met die slaanstok getik sodat dit opwip die lug in en dan met 'n tweede hou die veld ingeslaan.
Gaan kyk gerus hier na al die interessante boeke wat beskikbaar is. Onder aan daardie bladsy is skakels na nog ander bladsye met boeke.
Ek klik vanmiddag deur my hardeskyf en kom op 'n lêer af wat ek 'n jaar of so gelede net "Minette" genoem het. Daarin is 'n paar fotos wat sy vir my gestuur het asook hierdie artikel:
Sê gerus vir Minette "Hallo". Stuur vir haar epos, sy hoor graag van julle.
Willie Fourie is een van die weinige Boeremusikante wat reeds vir meer as 60 jaar Boeremusiek maak. Afgesien van hierdie besondere prestasie het hy ook sedert die begin van die Gilde sy gewig ingegooi om Boeremusiek en die Gildebelange te bevorder. Hy is reeds sedert die stigting van die Gilde in een of ander kapasiteit betrokke by die administrasie van Boeremusiek en is tans die dienende Ere-President van die Gilde. Sy veelbewoë professionele Boeremusiekloopbaan het amptelik begin toe hy op sesjarige ouderdom spontaan begin kitaar speel het tydens 'n troue en sy eerste sikspens vir hierdie openbare optrede verdien het. Nou — meer as sestig jaar later, word daar steeds by byeenkomste aangedring daarop dat oom Willie sy krismiswurm uithaal en demonstreer hoe die meesters speel.
Willie het deur die jare vele kere erkenning ontvang vir sy bydrae tot Boeremusiek. Op 1 Mei 2004 was nog so 'n geleentheid toe hy die jongste sertifikaat van eerbetoon van die Gilde ontvang het en die Ere-Presidentsketting vir hom omgehang is deur Nico van Rensburg. Ons is bevoorreg om Willie, ten spyte van huidige gesondheidsprobleme, nog so dikwels met groot dankbaarheid vir sy nimmer kwynende entoesiasme by Gildebyeenkomste te verwelkom.
Sy vrou Lenie, verdien ook 'n spesiale woord van dank vir die liefdevolle wyse waarop sy oom Willie bystaan en dit vir hom moontlik maak om Gildebyeenkomste by te woon.
Almal van ons hou van 'n lekkertjie! Regs klik hier om 'n resepteboek af te laai wat ek per epos ontvang het. Blykbaar is die boek saamgestel deur Eposvriende, gaan loer gerus daar rond.
Die CD verkoop vir R100, posgeld ingesluit, stuur vir my 'n epos vir betalingsbesonderhede
Praters, nie doeners
'n MISMOEDIGHEID lê vandag op my skouers so dig soos die mis oor Swakopmund soms kan lê. Die rede, so voel dit altans vir my, is dat ons 'n land van praters geword het en nie van doeners nie.
Ek luister vanoggend na die radio-aktualiteitsprogram voor die nuus. Die een na die ander bydrae gaan oor "die President het gesê…", "die Eerste Minister het gesê….", "die Minister van So en So het gemaan…", “die ander Minister het gewaarsku" en so gaan dit aan. Bla, bla, bla, die een na die ander. Dan is daar berigte oor slypskole, oor konferensies, oor vergaderings, oor byeenkomste. Nog meer bla, bla, bla.
En as ek nog een keer moet hoor dat MIV/vigs 'n groot gevaar vir die land inhou en dat Afrika suid van die Sahara die hoogste besmettingsyfer ter wêreld het, trek ek my hare uit my kop uit, een vir een. Hoeveel wil mense dit nog "sê"? Wat gaan "sê" aan die saak verander? Doen liewer iets. Bel my om 'n storie te skryf oor iemand wat vir 'n verandering iets doen behalwe om te praat en te sê en te maan en te waarsku en nogmaals te sê.
As ek 'n lysie moet maak van die konferensies en byeenkomste en vergaderings en slypskole wat ek al vanjaar moes bywoon om nuusdekking te gee, slaan ek sekerlik van uitputting agteroor. Vergelyk daarenteen die geleenthede wat ek bygewoon het waar iets gebeur het, is die skaal redelik skeef getrek.
Wat doen ons byvoorbeeld om Wêreldtoerismedag te herdenk? Ons luister na toesprake. Is dit die slotsom van die inisiatief wat oorgebly het? Wat doen ons om MIV/vigs te bekamp? Ons hou nog 'n slypskool en nog 'n konferensie waar ons na nog toesprake luister en die enigste bewys dat ons dit wel bygewoon het, die handige klein aktesakkie is met die slagspreuk van die konferensie op waarin ons die afskrifte van die toesprake kan pak.
Ek bewonder mense wat beroepe het wat goed doen. Tandartse maak stukkende tande reg; chirurge sny mense oop en maak stukkende binnestes reg; bouers plaas bakstene bo-op mekaar wat uiteindelik mooi geboue word; argitekte teken planne; kunstenaars skep beelde en prente; musikante maak heuglike klanke wat sag (of hard) op die oor is; drukkers kry hul hande vuil met ink en produseer koerante; skrywers publiseer boeke wat ons soveel plesier gee; onderwysers onderrig kinders, merk boeke en stel vraestelle op; polisiemanne jaag agter diewe aan en vang hulle (hopelik); rugbyspelers oefen en vermaak ons met hul yslike, energieke vertonings; tuiniers plant en versorg tuine wat kos vir ons almal se siele is en so kan ek aangaan.
Kan ons nie maar asseblief 'n doen-kultuur aanleer nie? Kan ons nie asseblief vir 'n verandering ophou praat nie en eerder die bul by die horings pak en iets vermag nie? Kan daar nie asseblief 'n wet kom wat 'n verbod op die alewige pratery en simposiums en konferensies en slypskole en “wokshops” plaas nie?
Kom ons rol ons moue op, slaan die hand aan die graaf of die aambeeld of hoe die gesegde ook lui en kry vir 'n verandering resultate.
Groot, groot asseblief!
My kombers en jou matras
Ná die seisoen van konfetti en trou-albums en katelbreektyd ontwaak ‘n nuwe seisoen in die grootste gros huwelike. Dis die tyd wanneer kinders inbars en alles omgedolwe word. Geld, tyd en rus is min. Vurige twiste en noord-suid-opinies is volop. Wat eens lekker geruik het, word ‘n stank. Wat mooi was, word afskuwelik. Wat slim geklink het, word beterweterigheid. Soetlemoene verander in bitterappeltjies.
Dan, so 20 of wat jaar ná die konfetti-dag, wanneer die kuikens hoenders word en in hulle eie weiland begin skrop, daag ‘n ander seisoen. Jeuktyd, kraptyd, byttyd, skaaftyd. Dis dan wanneer die huweliksbed se voeë begin meegee en die wiekelende konstellasie dreig om vloer toe te tuimel.
Ná jare van geldstryd en kinders grootsukkel, sit die eens uitspattig-gelukkige huwelikspaar met mekaar opgeskeep. Bykans vreemdelinge. Of vyande. Buitentoe lyk alles wel. Almal glo dit gaan góéd met ons. (“Ons” is ‘n versamelnaam vir wie ook al aan die versameling wil behoort). Ons hét alles en ons lag en kuier, sing kerkkoor, stap met die hond, hou vakansie, koop saam-saam kruideniersware. Oënskynlik die perfekte verbintenis. Maar agter die voordeur waar niemand sien of hoor nie, staan die pitsweer ‘n goudgeel punt. Barstens gelade met sarkasme, sinisme, ondankbaarheid, erbarmingloosheid, humorloosheid. Ons is áltyd gereed om te verskil en te beskuldig; te pik en te amputeer. Ysstiltes en ‘n vrot atmosfeer is aan die orde van die dag.
En daar hang ons in die slagyster. Skei kan ons nie, want dis ‘n geval van my kombers en jou matras en daar lê die ding. ‘n Huweliksberader wíl ons nie, want niemand het energie vir ‘n ellelange dermuitrygery nie. Dan maar deurdruk, hoe gallerig ook al. Solank niemand ontdek wat agter die gordynvoerings aangaan nie. Om te kompenseer vir die yskaslewe, pak ons allerhande vernietigende handvuurtjies aan vir hitte. Affairs, drank, pille, pornografie, koopsiekte, vreetsiekte, verenigings, oorgodsdientigheid, werkoholisme. En noem maar op.
Ek en die ou gryse het al deur baie driwwe geswem. Enkeldiepte, borsdiepte, en soms watergetrap. Dat ons mekaar nie jakkalsgif ingegee het nie, bly ‘n mirakel. En toe, tydens eens van ons doodbliksem-gevegte, kom ons op die kwessie sowel as die oplossing af. Ek sê nie dit sal vir almal werk nie, maar vir ons het dit.
Die kwessie: Spasie. In sy wese bly die mens ‘n eenling. Hy wil ‘n sirkel om hom kan trek; ‘n spasie waaroor hy, en hy alleen, baasskap het. En die huwelik het ‘n rare manier om die mens van sy eenlingskap te ontneem. Dis ‘n cliché om te sê die huwelik is ‘n eenwording van twee mense. Want twee mense kan nooit één word as elke eenling nie ‘n heel mens op sy eie is nie. En as die mens van sy spasie beroof word, raak hy soos ‘n hondsdol hond wat alles byt wat voorkom.
Die oplossing: Spasie. Só baklei ek en die ou gryskop doerie tyd amper tot by die bottel jakkalsgif. Uit beboosdheid trek hy met klere, boeke, lessenaar en spanners na die spaarkamer op die boonste vloer. En dáár bly hy vandag nog. Wat destyds ‘n ek-bliksem-jou-sommer-dood-aksie was, het geblyk die antwoord te wees.
Sy kamer is syne. My kamer is myne. Hy kan snork en poep en televisie kyk wanneer hy wil. Ek kan snags my bedliggie aansit en slaapkouse brei as iets my ry. Ek kan dwars oor die bed slaap, en hy kan besluit hoeveel komberse hy oor hom wil hê. Niemand besweet niemand, en daar is nooit ‘n nagtelike gestry nie. En dis salig om uitgerus wakker te word sonder ‘n kierie teen jou rug. Of sonder ‘n redeloos-beneukte vrou langs jou. Die saligste bly die op- en afsluipery met die trap. Soos outydse court. Sondagmiddag gaan lê ek in sy arm. Of ek skrik middelnag wakker as hy fluistervra of hy agter my rug kan lê, want hy verlang na my. Om boontoe te sms dat ek my man in my kooi soek, of om sy brekfis trap-op te dra en te gaan sê hy’s my koning.
Nou se dae kan nie ek óf hy onthou waar het ons die jakkalsgif gebêre nie. Want ek het my kombers en hy het sy matras. En nêrens lê ‘n ding nie.
gawe van 'n nuwe dag.
Melodie soos opgeteken deur G.G. CILLIÉ in 1950 in die huis van oom Frans Fouché, Doornhoek, P.K. Maanhaarrand,
Boeremusiek in Beeld
Die volgende DVD's is splinternuut op die rak en kan bestel word vanaf Alfa Ateljee:
Bestellings kan geplaas word deur slegs die DVD nommers vir die betrokke DVD's wat u wil bestel op een van die volgende wyses aan ons te verskaf:
Posbestellings: Alfa Ateljee, Posbus 2615, Montanapark, 0159
Faks Stuur na: +27 12 548 5654
Selfoon Skakel vir Kalie by 082 578 8907
DVD Nr Titel
001 Boeremusiek in Beeld: Die Lydenburg Vastrappers
002 Boeremusiek in beeld: 1986 TV Kompetisie Deel 1
003 Boeremusiek in beeld: 1986 TV Kompetisie Deel 2
004 Boeremusiek in beeld: 1986 TV Kompetisie Deel 3
NELSKOP, Brandvlei: Noord-Kaap
Hennie Reichert van Posbus 195, Napier, skryf:
“Ek en my suster en ons gades is onlangs na Nelskop in Brandvlei se omgewing, waar ons as kinders gewoon het. Hierdie Nelskop is 10 km vanaf Brandvlei, op die pad na Calvinia en Williston.
Volgens wat ek kon vasstel, het Nelskop tussen 1897 en 1952 bestaan. Dit is waar ‘n klompie arm blanke boere tussen die Sakrivier se saaiwalle grond van die Brandvlei dorpsbestuur gehuur het om te deelsaai. Vee is ook aangehou en van die Nelskop inwoners het dienste soos sout smous, damme skraap en draadspan aan omliggende boere gelewer. My pa was so arm dat, toe hy in 1951 daar weg is Vaalharts toe, een van die dorpsraadslede hom gevra het waarom hy nie sommer net al sy besittings op sy rug vasmaak as hy weggaan nie.
Ons huise was van roustene gebou, met misvloere en rietdakke. Die riete het op gespasieërde pale gerus en dit was met klei bedek. Ons kon dus nie die dak se reënwater opvang vir drink nie.
Sus Rita was tot in graad 3 in Nelskop se skool. Ek is in 1950 skool toe en my ma het toe met ons in ‘n kamer in Brandvlei gaan woon. Vandag is daar niks van Nelskop oor nie. Net ‘n klompie ou murasies staan nog as getuie dat daar eens op ‘n tyd mense gebly het.”
Hierdie is darem so half Afrikaans!
2. Three guys selling snoek on the corner shout:
3: Gatiep en Meraai sit innie bus in Cape Town toe die lady opklim "with a face made up to kill" eksê: bloed roei lips, "seven layers of base" en sikke "massive eyelashes" lat sy nie ees haar oë kan oepmaakie.
Daars nie oep seats, so sy skiem sy hang maar aanie leather strap.
"Hei Gammat," sê Gatiep, "kom offer djy nie die lady 'n seat?"
"Nei," skiem Gammat, "a painting moet mos hang."
So lekker om so besig te wees dat daar skaars tyd is vir 'n nuusbrief! Die werk moet gedoen word - daar is nie tyd vir tik nie!!
DANKIE, BAIE, BAIE DANKIE aan al ons getroue ondersteuners en vir die substansiële donasies wat ons ontvang het! Die wa is deur die drif, almal het kos, klere en komberse gekry! Ons het danksy die genade van Bo en ons ondersteuners se goue harte nou alreeds 1850 splinternuwe pragtige komberse uitgedeel!!! "Prys die Here daarvoor!" (sien van die foto's op die webwerf www.danvillehulp.co.za)
Almal in ons groepe wat 'n kombers moes kry het nou al een gekry en ons wil graag kyk of dit moontlik is om darem 2 komberse per persoon uit te deel (dit is darem bitterkoud!). Deurentyd hoor mens ook van nog mense wat glad nie 'n kombers het nie en wil dan graag ook nog in die posisie wees om die nood te verlig. Ons het nog steeds komberse en warm klere nodig asb.
Ons kon ook goeie kospakke uitdeel wat groot verligting gebring het - maar ongelukkig raak die kos en fondse ook maar klaar en moet ons maar nog altyd insamel. Daar kan nooit genoeg kos in die stoor wees nie, want die een oomblik het jy voorraad en die volgende oomblik is dit klaar! Die nood word al hoe groter by die dag.
By al die projekte gaan dit op die oomblik relatief goed - danksy die ruim donasies wat ons ontvang het.
Dit wikkel en woel en ek moet kophou vir 'n vale! So op hierdie stadium is "min nuus - sommer baie goeie nuus!"
Met die volgende nuusbrief sal ek weer breedvoerig terugvoer gee oor al die verskillende projekte.
Baie dankie aan almal wat vir my hierdie resepte aangestuur het, ek dink ons gaan binnekort 'n lekker versameling bymekaar hê.
In Patriot #108: Patriot Koek, Patriot Poeding, Afrikaner Bond Koek, Jan Smuts-koekies, Jan Ellis poeding, Generaal De la Rey's koek.
In Patriot #109: Paul Krugerkoek, Vrystaatse Melktert
In Patriot #110: Hertzoggies, Generaal Smutskoekies, Victoria Sponskoek
In Patriot #111: Stormjaers, Ounooienspoeding, Ou Jonkmanspoeding
In Patriot #112: Soldaatpoeding, Afrika's Koekiis, Boere Soetkoekies
In Patriot #113: President Steyn-koek, Koningin's Poeding
In Patriot #114: Voortrekker Poeding, Oorlog Poeding
1 Lepel heuning en 1 mespunt peper daarin, 'n stukki daarfan te eet, idermaal di hartkloppings begin.
1 Telepeltji gemmer, 3 dito suiker deurmakaar gemaak en drie maal per dag een telepeltji droog te eet.
Sny di appelkose ope en haal di pitte uit, fer elke pond appelkose neem 'n pond witsuiker, sit hulle tesame in 'n skottel tot di ander dag, kook dit dan fer een en 'n half uur, altyd roer en afskuim. Kraak fan di pitte en gooi dit by solank dit kook.
Anna het die beste "gesond eet" resepteboek (Al weer op dieët) saamgestel wat ek nog gesien het, letterklik honderde resepte wat mense soos ek wat hulle cholesterol moet dophou onmisbaar sal vind, hier is een voorbeeld:
OONDGEBAKTE VIS EN GROENTE MET 'N OOSTERSE SOUS
3 rooipepers, baie fyn gekap
4 porsies vis, bv koningklip of kabeljou
125 g babasampioene
Voorverhit die oond tot 200C. Meng die soja, asyn, kruie, olie en rissie saam. Hou bietjie eenkant en marineer die vis vir 30 minute in die res. Plaas die gemarineerde vis in ‘n oondskottel en bak 20 minute. Sit die groenbone vir 1 minuut in vinnig kokende water en soteer die sampioene. Bedruip die rissies met olie en sit dit in die oond vir die laaste 10 min van die vis se gaarmaaktyd. Meng die bone, sampioene en rissies in ‘n bak en drup die marinade wat opsygesit is daavoor oor. Verdeel die groente in dele, plaas op die eetborde en sit die vis bo-op. Garneer met pietersielie. Lewer 4 porsies.
Kontak gerus vir Anna en kry jou afskrif!
Jong bestuurders op ons paaie
Een van die hartseer stukkies statistiek in Suid-Afrika is die sterftes op ons paaie. Dis tragies dat jaarliks duisende liggame vermink, lewens verloor en families in motorongelukke uitgewis word.
Ongelukke kom voor onder alle ouderdomme. Dit kan met elkeen van ons gebeur, maak nie saak hoe versigtig ons bestuur nie. Maar ek dink die jong bestuurder het ‘n verhoogde risiko om in ‘n ongeluk betrokke te raak.
Daar is verskeie aspekte wat ‘n jonger bestuurder in ag moet neem, maar ek wil drie faktore uitsonder wat myns insiens sy kans op ‘n ongeluk verhoog.
Die eerste faktor is drink en bestuur. Jong mense is vol energie, hou van partytjies en wil graag voluit leef en hul lewe geniet.
Ek het jare gelede, vir my meestersgraad studies in sielkunde, navorsing gedoen oor die effek van alkohol op die manlike geleentheidsdrinker. My fokus was veral op die jonger man. Dis in hierdie tydperk, wanneer die jong volwassene sy rybewys bekom, dat daar dikwels ‘n groot toename in alkoholgebruik is.
Wanneer jy alkohol inneem verswak jou visie (veral laterale visie), spierkoördinasie en reaksietyd. Jou hoër breinfunksies word deur alkohol geaffekteer en jou vermoë om te reageer in ‘n krisissituasie neem af.
Ek het onder andere in my studie aanbeveel dat daar na wetgewing gekyk behoort te word wat ‘n jong volwassene van die ouderdom 17- tot ongeveer 25-jarige ouderdom sal verbied om te bestuur indien alkohol in sy bloed teenwoordig is. Ek huldig steeds hierdie siening.
Die tweede faktor is spoed. Die geweldadige impak van die slag en graad van skade by motorongelukke wat ek in die onlangse verlede gesien het, dui menig keer op die spoedgrens wat oorskry is. Die jonger bestuurder is dikwels nog nie ervare en behendig genoeg om hoë spoed reg te hanteer nie.
‘n Derde faktor is die nag. Behalwe dat baie partytjies en gefuif in die nagtelike ure plaasvind en jong mense dan bestuur, is ‘n mens se sig in donkerte meer beperk. Jou waarneming van potensiële gevaarplekke, voetgangers, obstruksies en algemene roete verswak in die nag.
Wanneer jy dus as jong bestuurder agter die stuurwiel inklim - en dis donker, jy verkeer onder die invloed van alkohol en jy jaag met ‘n hoë spoed - moet jy weet jy verhoog jou risiko om ‘n ongeluk te maak.
Neem die volgende scenario. ‘n Jong man drink twee drankies en stap by ‘n kuierplek uit. Dis reeds donker en hy moet huis toe bestuur. Hy is selfversekerd na die drankies, met ‘n titsel van aggressiwiteit en verhoogde waagmoed. Sluit die motor oop en klim in. Die bekendheid van die stuurkajuit van sy motor laat hom goed en veilig voel. Hy skakel die enjin en ligte aan, druk sy gunsteling CD in. Sit die motor in rat; hy trap die petrolpedaal, ervaar die krag van sy motor. Adrenalien bruis ‘n polsende stroom deur sy are. Die drankies laat hom sterk en in beheer – selfs magtig – voel en por hom aan om vinniger te ry.
‘n Verhoogde risiko-situasie vir ‘n ongeluk is nou geskep – sterker impulse om te waag, verswakte inhibisies en oordeel, gevoel van mag en krag, en afname in psigomotoriese koördinasie.
Hierdie drie faktore - alkohol, spoed en nag - kan ‘n dodelike kombinasie vir enige bestuurder wees.
Ek wens ek kon persoonlik vir elke jong bestuurder op ons paaie vra om hierdie faktore in ag te neem, goeie oordeel en versigtigheid aan die dag te lê.
Dis wanneer jy in die nagtelike ure staan by ‘n grusame ongeluk en by die lewelose gebreekte liggaam van ‘n jong man dat jy huil oor die tragedie van ‘n lewe wat kon gewees het.
“Is jy siek van ouer mense wat jou wil leer van padveiligheid en dinge? Ons almal het deurgegaan waar jy nou is:- praat oor jou lisensie, nuwe vryheid… bla, bla, bla – en ons het dieselfde reaksie gehad dat ons nie wou luister nie. Maar een ding wat die meeste van ons dadelik verstaan het, is dat dit moeilik is om pret te hê en die lewe te geniet wanneer jy dood is.” – Skrywer onbekend op ‘n Blog