'N Toneel uit 'n 1911-verhoogstuk van die antieke Griekse klassieke' Oedipus Rex '. Imagno / Getty Images
In die vyfde eeu vC begin die dramaturg Sophocles "Oedipus Tyrannos"Met die titelkarakter wat sukkel om die oorsaak van 'n plaag in sy stad Thebe te identifiseer. (Spoiler alert: Dit is sy eie slegte leierskap.)
As iemand wat oor vroeë Griekse poësie skryf, spandeer ek baie tyd oor die rede waarom die uitvoering daarvan so deurslaggewend vir die antieke lewe was. Een antwoord is dat epiese en tragedie antieke storievertellers en gehore gehelp het om sin te maak uit menslike lyding.
Vanuit hierdie perspektief het plae gefunksioneer as 'n opstelling vir 'n nog belangriker tema in die antieke mite: 'n leier se intelligensie. Aan die begin van die 'Iliade', byvoorbeeld, die profeet Calchas - wie weet wat die oorsaak van 'n nege dae plaag - word geprys as iemand "wie weet wat is, wat sal wees en wat voorheen gebeur het. "
Hierdie taal voorsien 'n groot kritiek op die legendariese koning Agamemnon van Homer: hy weet nie "die voor en die daarna. "
Die epos herinner hul gehore daaraan dat leiers moet kan beplan vir die toekoms op grond van wat in die verlede gebeur het. Hulle moet oorsaak en gevolg verstaan. Wat het die plaag veroorsaak? Kon dit voorkom word?
Zeus, die hoof-Griekse god, wat die neiging van die mense om hulself te ly, beklaag het. Carole Raddato / Flickr, CC BY-SA
Mense se roekeloosheid
Mites help hul gehore om die oorsake van dinge te verstaan. Soos narratiewe teoretici soos Mark Turner en spesialiste in die geheue soos Charles Fernyhough beklemtoon dat mense leer hoe om op te tree vanuit verhale en konsepte van oorsaak en gevolg in die kinderjare. Die lineêre volgorde van voor, nou en daarna kommunikeer die verhoudings tussen dinge en hoe ons as mense ons eie verantwoordelikheid in die wêreld verstaan.
Pesverhale bied instellings waar die lot die menslike organisasie tot die uiterste stoot. Menslike leiers is bykans altyd deurslaggewend vir die oorsaaklike volgorde, soos Zeus in die Odyssey van Homerus opmerk, en soos ek dit vertaal het, sê die mens: "Die mense blameer altyd die gode vir hul lyding, maar hulle ervaar pyn buite hul lot as gevolg van hulle eie roekeloosheid. "
Die probleme wat die mens skep, strek net oor plae: Die digter Hesiod skryf dat die top Griekse god, Zeus, sy afkeur vir slegte leiers getoon het deur hulle te belas met militêre mislukkings sowel as pandemies. Die gevolge van menslike mislukkings is 'n refrein in die antieke kritiek op leiers, met of sonder plae: die 'Iliade' beskryf byvoorbeeld regeerders wat 'ruil hul mense deur roekeloosheid. " Die 'Odyssey' verwoord dit as 'slegte herders verwoes hul kuddes. "
'N Pes in Athene. J. Fittler na M. Sweerts / Wellcome Images / Wikimedia Commons, CC BY
Plae was algemeen in die antieke wêreld, maar nie almal het die skuld op leiers gehad nie. Soos ander natuurrampe, word hulle gereeld op die gode beskuldig.
Maar historici, soos Polybius in die tweede eeu vC en Livy in die eerste eeu vC, vertel ook gereeld epidemies wat leërs en mense in moerasse of stede met swak sanitasie tref. Filosowe en dokters het ook gesoek na rasionele benaderings - die klimaat te blameer, of besoedeling.
Toe die historikus Thucydides vertel hoe 'n plaag met beweerde oorsprong in Ethiopië Athene in 430 vC getref het, het hy beskryf pasiënte met 'n skielike hoë koors helder, kortasem en 'n verskeidenheid sieklike afvoer. Diegene wat die siekte oorleef het, het sulke kwaadwillige koors verduur dat hulle miskien niks daarvan sou onthou nie.
Athene as staat was onvoorbereid om die uitdaging van die plaag die hoof te bied. Thucydides beskryf die nutteloosheid van enige menslike reaksie: 'n beroep op die gode en die werk van dokters - wat in die slag gebly het - was ewe nutteloos. Die siekte het verwoesting veroorsaak omdat die Atheense binne die stadsmure vergader het om die Spartaanse leërs tydens die Peloponnesiese oorlog uit te wag.
Ondanks die verskriklike aard van die plaag, dring Thucydides daarop aan dat die ergste deel van die wanhoop was wat mense gevoel het uit vrees en die "afgryse van mense wat soos skape sterf. "
Siekes het gesterf aan verwaarlosing, aan die gebrek aan behoorlike beskutting en aan siektes wat versprei is deur onbehoorlike begrafnisse in 'n onvoorbereide en oorvol stad, gevolg deur plundering en wetteloosheid.
Athene, wat as 'n vesting teen sy vyande opgerig is, het homself verwoes.
Die Spartaanse generaal Lysander beveel dat die mure van Athene vernietig moet word, as deel van die Atheense kapituasie na Sparta. The Illustrated History of the World / Wikimedia Commons
Maak sin uit menslike gebreke
Die name van die menigtes wat daarin gesterf het, word uit die plaagverslae oorgelaat. Homer, Sophocles en Thucydides vertel dat massas dood is. Maar plae in antieke vertellings is gewoonlik die begin, nie die einde van die verhaal nie. 'N Pes het die Trojaanse Oorlog nie stopgesit nie, en die seuns van Oedipus het nie die burgeroorlog gevoer nie of die Atheners genoeg redes gegee om vrede te bewerkstellig.
Vir jare na die plaag-verwoesting, het Athene nog onder leedwese, giftige politiek en selfsugtige leiers gely. Populêre politiek het gelei tot die rampspoedige Siciliaanse ekspedisie van 415 vC, duisende Atheners doodgemaak - maar Athene het nog steeds oorleef.
'N Dekade later het die Atheners weer by burgerlike faksies ingebreek en uiteindelik hul eie generaals vervolg na 'n vlootoorwinning in 406 vC te Arginusae. In 404 vC, na 'n beleg, het Sparta Athene verslaan. Maar soos ons uit die Griekse mite leer, was dit weer eens die leiers en mense van Athene wat hulself verslaan het.