Watter godsdienste tel as teïsme?
Theos is die Griekse woord vir god en is die wortelwoord vir teïsme. Teïsme is dan op sy mees basiese die geloof in ten minste een god. Daar is egter baie verskillende soorte teïstes. Monotheiste en politeïste is die bekendste, maar daar is ook 'n verskeidenheid ander. Hierdie terme beskryf tipes godsdienstige denke eerder as spesifieke godsdienste. Hier is 'n paar van die meer algemeen bespreekde oortuigings.
Tipes Teïsme: Monoteïsme
Monos beteken alleen. Monoteïsme is die oortuiging dat daar 'n enkele god is. Die Judeo-Christelike godsdienste soos Judaïsme, Christendom en Islam, asook kleiner groepe soos die Rastas en die Baha'i , is monoteïste. Sekere teenstanders van die Christendom beweer dat die konsep van drie-eenheid die Christendom polytheïsties maak, nie monoteïsties nie, maar die basis van die idee van die drie-eenheid is dat Vader, Seun en Heilige Gees drie aspekte van dieselfde enkele god is.
Zoroastriërs vandag is ook monoteïste, alhoewel daar 'n debat is of dit nog altyd die geval was. Daar was ook 'n afslag van Zoroastrianisme genaamd Zurvanisme, wat nie monoteïsties was nie.
Soms is dit moeilik vir buitestaanders om te verstaan ​​waarom gelowiges hulself monoteïsme beskou as gevolg van onderskeidings van wat 'n god genoem kan word. Gelowiges van Vodou (Voodoo) beskou hulself as monoteïste en erken slegs Bondye as 'n god.
Die lwa (loa) waarmee hulle werk, word nie as gode beskou nie, maar eerder minder geestelike dienaars van Bondye.
Poli beteken baie. Politeïsme is die geloof in baie gode. Godsdienste soos dié van die heidense Asse, Grieke, Romeine, Kelte, Egiptenare, Noorse, Sumeriërs en Babiloniërs was almal politiese in die natuur.
Baie moderne neopagane is ook politeïste. Nie net aanbid politeïste baie gode en het hulle 'n pantheon van gode wat hulle aktief erken nie, maar hulle is ook dikwels oop vir die idee dat die gode wat deur ander kulture erken word ook eintlik regtig is.
Pan beteken alles, en panteiste glo dat alles in die heelal deel is van een is, en is dieselfde as God. Pantheïste glo nie in 'n persoonlike god nie. Inteendeel, God is 'n onpersoonlike, nie-antropomorfiese krag.
Panentheïste is soortgelyk aan panteiste omdat hulle glo die hele heelal is een met God. Hulle glo egter ook dat daar meer aan God as die heelal is. Die heelal is een met God, maar God is beide die heelal en verby die heelal. Panentheïsme maak voorsiening vir die geloof in 'n persoonlike God, 'n wese met wie die mens 'n verhouding kan verwek, wat verwagtinge vir die mensdom het, en wat met mense verband hou: God praat, het gedagtes en kan beskryf word in emosionele en etiese terminologie so goed en liefdevol, terme wat nie gebruik sou word vir die onpersoonlike krag van pantheïsme nie.
Die Wetenskap van Verstand is 'n voorbeeld van 'n panentheïse siening van God.
Heno beteken een. Henoteïsme is die aanbidding van 'n enkele god sonder om die bestaan ​​van ander gode aktief te ontken.
Henotheists het om verskeie redes 'n spesifieke verband gehad met 'n enkele godheid aan wie hulle een of ander lojaliteit verskuldig is. Antieke Hebreërs blyk te wees: hulle het erken dat daar ander gode bestaan ​​het, maar hulle god was die god van die Hebreeuse volk en dus het hulle alleen aan hom getrou geskenk. Hebreeuse Skrif vertel van verskeie gebeurtenisse wat op die Hebreërs besoek is as straf vir die aanbidding van vreemde gode.
Deus is die Latynse woord vir God. Deïsers glo in 'n enkele skeppingsgod, maar hulle verwerp geopenbaarde godsdiens . In plaas daarvan kom kennis van hierdie god uit rasionaliteit en ervaring met die geskape wêreld. Deïsme verwerp ook die idee van 'n persoonlike god. Terwyl God bestaan, bemoei hy hom nie met sy skepping nie (soos om wonderwerke te verleen of profete te skep), en hy verlang nie tot aanbidding nie.