Kenners stel nuwe ekonomiese strategie voor‘n Padblokkade in KwaZulu-Natal waar motoriste ingevolge die afsonderingsregulasies voorgekeer word. Kenners vra dat die regulasies ingrypend gewysig word. (Foto: Bongani Mbatha/ANA) ŉ Groep vooraanstaande ekonome, sakelui en sakegedrewe organisasies het kragte saamgesnoer in ŉ dringende beroep op die regering om wysigings aan die huidige ekonomiese strategie aan te bring ten einde die ekonomie te red. In sommige gevalle is van dié regulasies al selfs as “drakonies” bestempel. Die ekonomiese strategie, saamgestel deur ETM Analytics en ETM Macro Advisors, is ŉ drastiese afwyking van huidige beleidsrigting. Die voorstelle daarin word gesteun deur onder meer die ekonome Chris Becker, Mike Schüssler en Dawie Roodt, asook organisasies soos Sakeliga en verskeie sakekamers. In die plan word die regering gevra om verskeie voorgestelde wysigings te oorweeg. Dit sluit in: In die voorstel is daar ŉ verbintenis tot openbare gesondheid en respek vir wet en orde. “Ons samelewing loop die gevaar van ŉ katastrofe as sakeondernemings, van die kleinste tot die grootste, nie maniere kan vind om dít waarop openbare gesondheid en welstand berus, te voorsien nie,” lui die plan. Kenners sê dit is baie moeilik om tussen noodsaaklike dienste en nie-noodsaaklike dienste te onderskei. Nie-noodsaaklike ondernemings mag in die stadium nog nie heropen nie. (Foto: Doctor Ngcobo/ANA) Die plan lui voorts dat alle goedere en dienste wat tans as “noodsaaklik” verklaar is, staatmaak op verskaffing, ondersteuningsdienste, skaal en inkomste wat weer afhanklik is van handel met ondernemings wat as “nie-noodsaaklik” geklassifiseer is. “Die onderskeid tussen ‘noodsaaklike’ en ‘nie-noodsaaklike’ sakeondernemings is byna onmoontlik om te verstaan en vir eienaars, bestuurders, werkers, wetstoepassers en die publiek om aan te voldoen.” Die sakeplan lui dat talle ondernemings wat in dié stadium as nie-noodsaaklik geklassifiseer is, veilig heropen kan word, terwyl sommige wat as noodsaaklike dienste geklassifiseer is, moontlik bedryfsgesondheidsrisiko’s verder sal moet verminder. “Ons voorsien dat ŉ regulatoriese raamwerk soos bogenoemde voldoening en wetstoepassing beduidend gaan vereenvoudig en sakeondernemings sal toelaat om planne te beraam vir veilige produksie, verkope en indiensneming. “Dit gaan heelwat bydra om ekonomiese ineenstorting, maatskaplike onbestendigheid en armoede in Suid-Afrika en die Suider-Afrika-streek te voorkom, terwyl daar steeds waaksaamheid teen Covid-19 heers.” Ingevolge die voorgestelde plan word alle maatskappye toegelaat om bedrywighede te hervat (buiten dié wat as te gevaarlik geklassifiseer is), pleks daarvan om duisende sakeondernemings op ŉ individuele grondslag te laat heropen. Miljoene mense benodig reeds een of ander vorm van hulp. (Foto: Twitter) Piet le Roux, uitvoerende hoof van Sakeliga, sê hoewel Covid-19 ŉ ernstige bedreiging vir die gesondheid van mense inhou, het ekonomiese disintegrasie ook die potensiaal het om dood te maak. “As ons nie versigtig is nie, kan die situasie net vererger – selfs nadat die inperking opgehef is.” Sakeliga is van mening dat die regering se bestaande benadering fundamenteel gebrekkig was. Pogings om “noodsaaklike” goedere en dienste te identifiseer, skep verskeie probleme – en stel die regering aan erge kritiek bloot. “Die probleem met die regering se benadering tot dusver is dat dit spesifieke sektore van die ekonomie uitdruklik moes toelaat om te funksioneer. ’n Ekonomie – en die behoeftes van die mense daarin – is egter heeltemal te kompleks vir hierdie soort regulering. Argieffoto ter illustrasie. (Foto: Tanaphong Toochinda/Unsplash.) “Die gevolg van hierdie beleid is dat die regering babaklere verbied, die verkoop van warm kos verbied, verskeie besluite moes herroep en dan – enkele dae later – alles weer van voor af herbedink. Dit was erg genoeg tydens die inperking, waartydens net sekere sakeondernemings toegelaat is om te funksioneer. Kan jy jou die chaos voorstel as jy probeer om ’n hele ekonomie op hierdie wyse te reguleer,” sê Le Roux. Sakeliga sê die beleid sal vir die regering ’n manier bied om sy plig na te kom om risiko te beperk, terwyl hy steeds op die private sektor staatmaak vir kreatiewe oplossings. Sakeondernemings wat riskante gedrag kan uitskakel sal toegelaat word om te funksioneer – of sal gesluit bly as hulle dit nie kan doen nie. “Die regering se mislukking berus in wese op die fundamentele onmoontlikheid om te onderskei tussen wat noodsaaklik is en wat nie – want byna alles is in die een of ander stadium vir iemand noodsaaklik. Enigiets van gloeilampe, babaklere, warm jasse, bereide voedsel of elektronika kan in jou bepaalde omstandighede noodsaaklik wees.”