Roma - Wêreldensiklopedie - Ek wil alles weet - 2020
Die Roma mense (enkelvoud Rom; soms Rroma, Rrom), dikwels na verwys as sigeuners, is 'n heterogene etniese groep wat hoofsaaklik in Suid- en Oos-Europa, Wes-Asië, Latyns-Amerika, die suidelike deel van die Verenigde State en die Midde-Ooste woon. Daar word vermoed dat hulle meestal van die Rajasthan-streek in Indië afkomstig is. Hulle het ongeveer 1 000 jaar gelede met hul migrasie na Europa en Noord-Afrika via die Iranse plato begin. Tradisioneel het die meeste Roma Romaanse taal, 'n Indo-Ariese taal, gepraat. Vandag is die meeste Roma egter die oorheersende taal van hul woonstreek.
Die geskiedenis van die Roma was 'n voortdurende vervolging en probleme, aangesien hulle geïdentifiseer is as 'buitestaanders' na die maatskaplike norme van die gebiede waarheen hulle verhuis het. Hulle was vyf eeue lank verslaaf en versprei oor kontinente. Desondanks het hul kultuur deur die eeue bykans onveranderd gebly, wat bydra tot die voortgesette persepsie van misterie en "andersheid." Interessant genoeg is dat die Roma 'n patroon het om lid te word van die godsdienstige groepe in die gebiede waarheen hulle migreer, insluitend Katolisisme, Protestantisme, Evangelisasie, Ortodokse Christendom, Islam, Joodse, Sewendedag Adventiste, ensovoorts. Tog handhaaf hulle hul tradisionele oortuigings en gebruike. Aan die begin van die een-en-twintigste eeu is daar in sommige lande 'n groter poging aangewend om meer Romaanse en hul kinders in openbare gesondheidsorg, behuising en onderwys in te sluit, wat daarop dui dat Roma mettertyd hul plek binne die gesondheidsorg sal vind die gesin van die mensdom.
Die Engelse term "gypsies" (of "gipsies") is afkomstig van die Griekse woord Αιγύπτοι (Aigyptoi), moderne Grieks γύφτοι (Gyphtoi), in die verkeerde opvatting dat die Roma in Egipte ontstaan ​​het. Die Roma gebruik nie hierdie etnoniem om hulself te beskryf nie en word dikwels as pejoratief beskou. Die gebruik van 'gypsy' in Engels is egter nou so deurdringend dat baie Roma-organisasies die woord "gypsy" in hul eie name gebruik. In Noord-Amerika word die woord "sigeuner" dikwels verkeerd verstaan ​​as verwysing na lewenstyl of mode, en nie na die Roma-etnisiteit nie. Die Spaanse term Gitano en die Franse term gitan kan dieselfde oorsprong hê.1 In die grootste deel van die vasteland van Europa is Roma onder baie name bekend, waarvan die meeste soortgelyk is aan die Hongaar cigány (uitgespreek Internasionale Fonetiese Alfabet / IPA) of Oekraïens цигани.
Die Hongaarse wortel, cigány kan spruit uit die woord szegény, Hongaars vir 'verarm.' In sommige argaïese Hongaarse dialekte, szegény lyk baie goed Cigány in uitspraak. Alternatiewelik het Angus Fraser die vroegste historiese vermeldings van cigány, cygan, en cingari na 'n "baie beperkte sone" in die noordweste van Transsylvanië, waar 'n edele Hongaarse familie hulle vernoem het Zygan geleef het. Fraser het nie geïmpliseer dat Roma Hongaarse etnisiteit het nie, maar net die naam cigány het waarskynlik uit hierdie klein Hongaarssprekende enklawe ontstaan.2
Daar is geen taalkundige verband tussen die naam nie Roma (etnisiteit) en die stad Rome, antieke Rome, Roemenië, die Roemeense volk of die Roemeense taal.
Die eerste aankoms van die Roma buite Bern in die vyftiende eeu, wat deur die kronikus beskryf word getoufte heiden 'gedoop heidene' en met donker vel aangetrek en in klere en wapens in Saracen-styl gedra (Spiezer Schilling, 749).
Taalkundige en genetiese bewyse dui daarop dat die Roma afkomstig is van die Indiese subkontinent. Die oorsaak van die Roma-diaspora is onbekend. Een teorie dui daarop dat die Romeine oorspronklik 'n lae kaste-Hindoes is wat in 'n leër van huursoldate gewerf is, 'n krygsstatus verleen het en weswaarts gestuur is om Islamitiese militêre uitbreiding te weerstaan. 'N Ander teorie suggereer dat die Moslem-veroweraars van Noord-Indië miskien die Roma as slawe geneem het en hulle huis toe gebring het, waar hulle 'n duidelike gemeenskap geword het; Mahmud van Ghazni het na bewering 500,000 gevangenes geneem tydens 'n Turkse inval in Sindh en Punjab. Die rede waarom die Roma nie na Indië teruggekeer het nie, eerder as om wes in Europa te reis, is 'n raaisel, maar kan verband hou met militêre diens onder die Moslems.
Hedendaagse wetenskaplikes het onder die term een ​​van die eerste geskrewe verwysings na die Roma voorgestel Atsingani, (afgelei van die Grieks atsinganoi), dateer uit die Bisantynse era in 'n tyd van hongersnood in die negende eeu. In die jaar 800 C.E., het Athanasia van Aegina (Saint Athanasia) kos gegee aan 'buitelanders wat die Atsingani genoem word' naby Thrakië. Later, in 803 C.E., skryf Theophanes the Confessor dat keiser Nicephorus I die hulp van die Atsingani om 'n oproer af te sit met hul 'kennis van magie.'
Atsinganoi is gebruik om te verwys na toeriste fortuinvertellers, ventriloquists en towenaars wat die keiser Konstantyn IX in die jaar 1054 besoek het.3 Die hagiografiese teks, The Life of St. George the Anchorite, noem dat die Atsingani Konstantyn het 'n beroep gedoen om sy woude van die wilde diere wat sy lewende vee doodgemaak het, te help verwyder. Hulle word later as towenaars en kwaaddoeners beskryf en daarvan beskuldig dat hulle die keiser se gunstelinghond probeer vergiftig.
In 1322 beskryf 'n Franciskaniese monnik met die naam Simon Simeonis mense in ooreenstemming met die 'atsingani' wat op Kreta woon, en in 1350 noem Ludolphus van Sudheim 'n soortgelyke volk met 'n unieke taal wat hy genoem het Mandapolos, 'n woord wat sommige teoretiseer, is moontlik afgelei van die Griekse woord Mantes (wat profeet of fortuinverteller beteken).4
Omstreeks 1360 het 'n onafhanklike Romani-fiëfdom (genoem die Feudum Acinganorum) is in Corfu gevestig en het ''n gevestigde gemeenskap en 'n belangrike en gevestigde deel van die ekonomie' geword.5
'N Wallachiaanse plakkaat in 1852 wat 'n veiling van Roma-slawe adverteer.
Teen die veertiende eeu het die Roma die Balkan bereik; teen 1424, Duitsland; en teen die sestiende eeu, Skotland en Swede. Sommige Roma migreer uit Persië deur Noord-Afrika en bereik Europa via Spanje in die vyftiende eeu. Albei strome het in Frankryk vergader. Roma het in koloniale tyd na die Verenigde State geëmigreer, met klein groepies in Virginia en Franse Louisiana. Groter skaal immigrasie begin in die 1860's, met groepe Romnichal uit Brittanje. Die grootste getal het in die vroeë 1900's geïmmigreer, hoofsaaklik uit die Vlax-groep Kalderash. Baie Roma het hulle ook in Latyns-Amerika gevestig.
Waar hulle ook al in Europa aangekom het, is nuuskierigheid vinnig gevolg deur vyandigheid en vreemdelingehaat. Roma is vyf eeue lank in Roemenië verslaaf totdat slawerny in 1864 afgeskaf is. Elders in Europa was hulle onderworpe aan etniese suiwering, ontvoering van hul kinders en dwangarbeid. Tydens die Tweede Wêreldoorlog het die Nazi's 200,000 tot 800,000 Roma vermoor in 'n poging tot volksmoord bekend as die Porajmos. Soos die Jode, is hulle ook in ghetto's en konsentrasiekampe tot dwangarbeid en gevangenisstraf gevonnis. Hulle is dikwels op sig dood, veral deur die Einsatzgruppen aan die oostelike front.
In die kommunistiese Oos-Europa het Roma assimilasie-skemas en beperkings van kulturele vryheid ervaar. Die Romaanse taal en Roma-musiek is in Bulgarye uit openbare optredes verbied. In Tsjeggo-Slowakye, waar hulle bestempel is as 'n "sosiaal-gedegradeerde stratum", is Roma-vroue gesteriliseer as deel van 'n staatsbeleid om hul bevolking te verminder. Hierdie beleid is geïmplementeer met groot finansiële aansporings, dreigemente om toekomstige betalings vir maatskaplike welsyn te weier, verkeerde inligting en onwillekeurige sterilisasie (Silverman 1995; Helsinki Watch 1991). In die vroeë negentigerjare het Duitsland tienduisende onwettige immigrante na Oos-Europa gedeporteer. Sestig persent van ongeveer 100.000 Roemeense burgers wat volgens 'n 1992-verdrag gedeporteer is, was Roma.
Spaanse Roma (1917)
Genetiese gegewens ondersteun sterk taalkundige bewyse dat die Roma afkomstig is van die Indiese subkontinent. Studies van Bulgaarse, Baltiese en Vlax Roma genetika dui daarop dat ongeveer 50 persent van die waargenome haplotipes tot die Y-chromosoomgroepgroep H. behoort. Soortgelyke studies oor dieselfde onderwerppopulasie met mitochondriale DNA toon dat 50 persent van die vroulike mitochondriale haplogroep M. behoort. Albei is wydverspreid Suid- en Sentraal-Asië.
Navorsing het getoon dat die oorspronklike groep ongeveer 32-40 generasies gelede in Indië verskyn het en klein was, waarskynlik onder 1 000 mense.67 Die taalkundige bewyse van 'n Indiese subkontinentale Roma-oorsprong versterk, is dat ABO-bloedgroepverspreiding ook ooreenstem met die wat in die Noord-Indiese krygsklasse voorkom.
'N Roma-gesin op reis (1837 druk)
Baie fiktiewe uitbeeldings van die Rom beklemtoon hul veronderstelde mistieke magte of kriminele aard. Hulle kom dikwels voor as skurke, nomades of 'n soort bonatuurlike Deus ex machina.
Wêreldwyd is daar na raming agt tot tien miljoen Roma, waarvan die meeste in Europa woon. Alhoewel die grootste Roma-bevolkings op die Skiereiland op die Balkan voorkom, kan daar ook beduidende getalle in Noord-Amerika, die voormalige Sowjetunie, Wes- en Sentraal-Europa, die Midde-Ooste en Noord-Afrika voorkom.
Lande waar die Roma-bevolking 'n half miljoen oorskry, is Roemenië, Egipte, Spanje, Bulgarye, Slowakye, die Verenigde State, Mexiko, Brasilië en Argentinië. Sommige ander lande met 'n groot Roma-bevolking is die lande van die voormalige Joego-Slawië, die Tsjeggiese Republiek, Hongarye, Duitsland, Griekeland, Italië, Moldawië, Pole, Portugal, Slowakye en Turkye.
Die Roma erken mekaar verdeeldheid wat deels gebaseer is op territoriale, kulturele en dialektale verskille. Sommige owerhede erken vier hoofgroepe:
die Kalderash (die mees tradisionele smede vir metaalwerk, van die Balkan, waarvan baie na Midden-Europa en Noord-Amerika gemigreer het),
die Gitanos (ook genoem Cale, meestal in die Iberiese Skiereiland, Noord-Afrika en Suid-Frankryk; geassosieer met vermaak),
die Manush (ook bekend as Sinti, meestal in Elsas en ander streke van Frankryk en Duitsland; gereeld reisende vertoonmanne en sirkusmense, en
die Romnichal (Rom'nies) (hoofsaaklik in Brittanje en Noord-Amerika).
Elk van hierdie hoofafdelings kan verder verdeel word in twee of meer subgroepe wat onderskei word deur beroepspesialisasie of territoriale oorsprong, of beide.
Die meeste Roma praat Romani, 'n Indo-Ariese taal wat waarskynlik afkomstig is van Sanskrit. Romani hou ook verband met Pothohari, 'n taal wat in die Pakistanse Punjab-streek gepraat word. 'N 2003-studie gepubliseer in Natuur stel voor dat Romani ook verwant is aan Sinhalese, 8 tans in Sri Lanka gepraat. Vandag is die meeste Roma egter die oorheersende taal van hul woonstreek. Romani word nie tans in Indië gepraat nie.
Roma-samelewing en kultuur
'N Sigeunerfamilie Faksimilee van 'n houtsny in die "Cosmographie Universelle" van Munster: in folio, Basle, 1552.
Die tradisionele Roma plaas 'n groot waarde aan die uitgebreide familie. Die Roma-wet bepaal dat die gesin se man 'n bruidskat aan die bruid se ouers moet betaal. Maagdelikheid is noodsaaklik by ongetroude vroue. Beide mans en vroue trou gereeld met jong; daar was in verskeie lande kontroversie oor die Roma-praktyk van kinderhuwelik. In 2003 het een van die vele selfstyl-Romaanse "konings", Ilie Tortică, sy onderdane verbied om hul kinders in die huwelik te betree totdat hulle wettig geword het. Hierdie verbod word deur sommige gesien as in direkte konflik met die tradisionele Roma-gesinspraktyke. Florin Cioabă, 'n mededinger van die Roma-patriarg, het laat 2003 van die Roemeense owerhede afgekom toe hy met sy jongste dogter, Ana-Maria, 12 jaar oud getroud is, ver onder die wettige huwelike in Europa.9
Roma se sosiale gedrag word streng gereguleer deur suiwerheidswette (marime of marhime), word steeds deur die meeste Roma en onder die Sinti-groepe deur die ouer geslagte gerespekteer. Hierdie regulering beïnvloed baie aspekte van die lewe en word toegepas op aksies, mense en dinge: dele van die menslike liggaam word as onrein beskou: die geslagsorgane, omdat dit onsuiwer emissies produseer, en die onderlyf. Vingernaels en toonnaels moet by 'n bordjie aangebring word, want dit is taboe om dit met 'n knipper te sny. Klere vir die onderlyf, sowel as die klere van menstruerende vroue word afsonderlik gewas. Items wat vir eet gebruik word, word ook op 'n ander plek gewas. Geboorte word as onrein beskou en moet buite die woning voorkom. Die moeder word vir 40 dae as onsuiwer beskou. Die dood word gesien as onsuiwer en beïnvloed die hele familie van die dooies wat vir 'n periode van tyd onrein bly. Baie van hierdie praktyke kom ook voor in Hindoe-kulture soos dié van Bengale en die Balinese. Daar is baie soortgelyke praktyke wat in die Judaïsme voorkom. In teenstelling met die Hindoe-praktyk om dooies te veras, moet Roma-dooies egter begrawe word. Daar moet egter op gelet word dat baie Suid-Indiese Hindoe-gemeenskappe ook hul dooies begrawe. Dit is moontlik dat hierdie tradisie aangepas is uit die Abrahamitiese godsdienste nadat die Roma die Indiese subkontinent verlaat het.
Roma het meestal die oorheersende godsdiens van die gasheerland aangeneem, terwyl hulle hul geloofstelsels en inheemse aanbiddingstye dikwels behou het. Die meeste Oos-Europese Roma is Katolieke, Oosters-Ortodokse Kerk of Moslem. Diegene in Wes-Europa en die Verenigde State is meestal Katoliek of Protestant. Die meeste Roma in Latyns-Amerika is Ortodoks. In Turkye, Egipte en die suidelike Balkan word die Roma in Christelike en Moslem-bevolkings verdeel. Roma-godsdiens het 'n hoogs ontwikkelde gevoel van moraliteit, taboes en die bonatuurlike, hoewel dit dikwels deur georganiseerde godsdienste afgemaai word. Daar word voorgestel dat die Roma-volk nog in Indië aan die Hindoe-godsdiens behoort, maar hierdie teorie word ondersteun deur die Romani-woord "kruis". trushul, dit is die woord wat die trident van Shiva beskryf Trishula.
Sedert die Tweede Wêreldoorlog het 'n groeiende aantal Roma Evangeliese bewegings omarm. Roma het vir die eerste keer predikante geword en hul eie, outonome kerke en sendingorganisasies opgerig. In sommige lande behoort die meerderheid Roma nou tot die Roma-kerke. Hierdie onverwagte verandering het grootliks bygedra tot 'n beter beeld van Roma in die samelewing. Die werk wat hulle verrig, word as meer wettig beskou, en hulle het begin om wettige permitte vir kommersiële aktiwiteite te verkry.
Evangeliese Roma-kerke bestaan ​​vandag in elke land waar Roma gevestig is. Die beweging is veral sterk in Frankryk en Spanje; daar is meer as duisend Roma-kerke (bekend as "Filadelfia") in Spanje, met byna honderd in Madrid alleen. In Duitsland is die grootste groep die Poolse Roma met hul hoofkerk in Mannheim. Daar is ook ander belangrike en talle Romani-vergaderings in Los Angeles, Houston, Buenos Aires en Mexiko. Sommige groepe in Roemenië en Chili het by die Sewendedag Adventiste Kerk aangesluit. Op die Balkan was die Roma van Macedonië, Kosovo en Albanië veral aktief in die Islamitiese mistieke broederskap Sufism.
Roma-musiek is baie belangrik in Oos-Europese kulture soos Bosnië-Herzegovina, Serwië-Montenegro, Macedonië, Hongarye, Rusland en Roemenië, en die styl en uitvoeringspraktyke van Roma-musikante het Europese klassieke komponiste soos Franz Liszt en Johannes Brahms beïnvloed. Die lăutari wat by tradisionele Roemeense troues optree, is bykans alle Roma, hoewel hul musiek afkomstig is van 'n groot verskeidenheid etniese tradisies - byvoorbeeld Roemeense, Turkse, Joodse en Slawiese sowel as Roma-tradisies. Waarskynlik die mees internasionaal prominente kontemporêre kunstenaar in die lăutar tradisie is Taraful Haiducilo. Baie beroemde klassieke musikante, soos die Hongaarse pianis Georges Cziffra, is Roma, asook baie prominente kunstenaars manele.
Die kenmerkende klank van Roma-musiek het ook bolero, jazz, flamenco en Cante Jondo in Europa. Gypsy-jazz in die Europese styl word nog wyd beoefen; een wat hierdie artistieke skuld erken het, was Django Reinhardt.
Later het Roma-mense wat na die Amerikas gekom het, bygedra tot byna elke musiekstyl. Salsamusiek, rumba, mambo, en guajira van Kuba, die tondero, zamacueca, en MarinERA uit Peru, mariachi-musiek uit Mexiko, llanero van die grense van Venezuela en Colombia, en selfs Amerikaanse country-musiek is almal beïnvloed deur hul treurige viooltjies en sielvolle kitaar.
Verhoudinge met ander volke
Roma-aankomelinge in die Belzec-doodskamp wag op instruksies.
As gevolg van 'n vals beeld dat hulle graag onskuldige diere steel en doodmaak en weier om soos normale mense te leef, was daar 'n groot onderlinge wantroue tussen die Roma en hul meer gevestigde bure. Romaanse vervolging het 'n hoogtepunt bereik tydens die Tweede Wêreldoorlog in die Porajmos.
Daar is nog steeds spanning tussen die Roma en die meerderheidsbevolking rondom hulle. Algemene klagtes is dat Roma steel en leef uit sosiale welsyn, en inwoners verwerp dikwels Roma-kampe. In die Verenigde Koninkryk het 'reisigers' (met verwysing na Irish Travellers en New Age Travellers sowel as Roma) 'n algemene verkiesingskwessie vir 2005 geword, terwyl die leier van die Konserwatiewe Party belowe het om die Human Rights Act 1998 te hersien.
Hierdie wet, wat die Europese Konvensie vir Menseregte opneem in die primêre wetgewing in die Verenigde Koninkryk, word deur sommige mense beskou om toestemming te gee vir terugwerkende beplanning. Die erge bevolkingsdruk en die gebrek aan "Greenfield-grond" (onontwikkelde) terreine het daartoe gelei dat "reisigers" grond gekoop het, en dat hulle woongebiede bykans oornag, en sodoende die beplanningsbeperkings wat aan ander lede van die gemeenskap opgelê is, ondermyn het.
'Reisigers' het in reaksie aangevoer dat duisende retrospektiewe beplanningstoestemmings in Brittanje jaarliks ​​toegestaan ​​word in gevalle waar nie-Roma-aansoekers betrokke is, en dat statistieke toon dat 90 persent van die beplanningsaansoeke deur Roma en 'reisigers' aanvanklik deur plaaslike rade geweier is, vergeleke met 'n nasionale gemiddeld van 20 persent vir ander aansoekers, wat eise van voorkeurbehandeling ten gunste van sigeuners weerlê.10
Hulle het ook aangevoer dat die oorsaak van die probleem was dat baie tradisionele stilhouplekke versper is en dat wetgewing wat deur die vorige konserwatiewe regering aanvaar is, hul gemeenskap effektief gekriminaliseer het, byvoorbeeld deur die verantwoordelikheid van die plaaslike owerhede om terreine te voorsien, en sodoende die "reisigers" met geen ander keuse as om ongeregistreerde nuwe webwerwe self te koop nie.11
In Denemarke was daar baie kontroversie toe die stad Helsingør besluit het om alle Roma-studente in spesiale klasse in sy openbare skole te plaas. Die klasse is later laat vaar nadat daar vasgestel is dat hulle diskriminerend was, en die Roma's in gewone klasse teruggesit is.12
Tydens die Verligting het Spanje vlugtig en sonder sukses probeer om die Roma in die hoofstroombevolking te assimileer deur hulle te dwing om hul taal en lewenswyse te laat vaar; selfs die woord Gitano is onwettig gemaak. Baie lande het daarna probeer om hul Roma-bevolking te assimileer.
Roma en misdaad
Die gewilde beeld van Roma as boewe en diewe wat ongeskik is vir werk het bygedra tot hul wye vervolging. Hierdie geloof word dikwels aangehaal as die etimologiese bron van die term gyp, wat beteken "bedrieg", soos in: "Ek is deur 'n man versmoor." Die Duitse naam Zigeuner word dikwels deur die populêre etimologie gedink om van een van die twee af te lei Ziehende Gauner, wat 'reisende diewe' of van die Hongaarse beteken Cigány uit hul woord "szegény" wat "arm" beteken. Die geldigheid van hierdie afleidings word egter betwis.
Roma in Sentraal- en Oos-Europa
In Sentraal- en Oos-Europa woon Roma dikwels in depressiewe plakkergemeenskappe met baie hoë werkloosheid, terwyl slegs sommige ten volle in die samelewing geïntegreer is. In sommige gevalle, veral die Kalderash-stam in Roemenië, wat as tradisionele kapersmede werk, het hulle egter voorspoedig gemaak. Alhoewel sommige Roma steeds 'n nomadiese lewenstyl het, word die meeste migrasie eintlik gedwing, aangesien die meeste gemeenskappe nie Roma-nedersettings aanvaar nie.
Baie lande wat voorheen deel was van die Oostelike blok en voormalige Joego-Slawië, het aansienlike Roma-bevolkings. Die vlak van rasse-integrasie van Roma in die samelewing bly beperk. In hierdie lande bly hulle gewoonlik op die rand van die samelewing en woon hulle in geïsoleerde ghetto-agtige nedersettings. Slegs 'n klein fraksie van Roma-kinders studeer van sekondêre skole, hoewel ten minste sommige lande gedurende die Kommunistiese bewind alle kinders gedwing het om skool toe te gaan, en hulle, soos ander burgers, alle nodige basiese beginsels soos handboeke en die verpligte uniform voorsien het . Gewoonlik voel hulle verwerp deur die staat en die grootste bevolking, wat 'n ander hindernis vir hul integrasie skep. Volgens Die voog (8 Januarie 2003): "In Tsjeggië word 75 persent van die Roma-kinders in skole opgelei vir mense met leerprobleme, en 70 persent is werkloos (in vergelyking met 'n nasionale koers van 9 persent). In Hongarye was 44 persent van Roma-kinders is in spesiale skole, terwyl 74 persent van mans en 83 persent van die vroue werkloos is. In Slowakye sal Roma-kinders 28 keer meer waarskynlik na 'n spesiale skool gestuur word as nie-Roma; Roma-werkloosheid staan ​​op 80 persent. "13
'N Poolse Rom
In sommige lande is afhanklikheid van sosiale sekerheidstelsels deel van die probleem. Vir sommige Roma-gesinne is dit verkieslik om op sosiale sekerheid te leef, vergeleke met lae-betaalde werkgeleenthede. Dit skep baie nuwe probleme: woede teen Roma, toestande wat misdaad veroorsaak, en uiters sensitiwiteit vir veranderinge in sosiale sekerheid. 'N Goeie voorbeeld van laasgenoemde is Slowakye, waar die vermindering van sosiale sekerheid ('n gesin word slegs toegestaan ​​vir die eerste drie kinders) tot burgerlike wanorde in verskeie Roma-dorpe gelei.
In die meeste lande binne of aansoek doen om by die Europese Unie aan te sluit, kan Roma-mense normale lewens lei en kan hulle in die groter samelewing integreer. Nietemin is die Roma wat die meeste sigbaar is vir die gevestigde gemeenskap, om verskillende redes, waaronder tradisionele vermyding van "besoedeling" deur noue kontak met nie-Roma's (kulturele standaarde vir netheid onder die Roma-staat dat nie-Roma's is) mahrime, of geestelik onrein, en word daarom vermy sowel as uit vrees vir vervolging), woon steeds in hutte (meestal ad hoc gebou, naby spoorweë) en smeek op straat, om die negatiewe beeld van die Roma voort te sit. Die plaaslike owerhede kan sulke mense probeer help deur infrastruktuur in hul nedersettings te verbeter en gesinne verder te subsidieer, maar die Roma word meestal as oppervlakkig en onvoldoende beskou. Die Roma het ondanks die onwettigheid daarvan in baie lande in verskillende gebiede en stede beoefen.
Die Roma-minderheid in Roemenië
Daar is 'n groot minderheid Roma-mense in Roemenië, 1,8 miljoen tot 2 miljoen. Hulle word nie goed aanvaar nie en baie haatgroepe voer gewelddadige dade teen die Roma-bevolking aan. Die probleem in Roemenië met die Roma neem toe, en die opkoms van haatgroepe soos Noua Dreaptă14 sal slegs meer dade van beide kante tot gevolg hê.
Die Roma in die Tsjeggiese Republiek
Teen die einde van die twintigste eeu het Roma-ghetto's in die Tsjeggiese Republiek verskyn. Die Roma het beide vrywillig en onwillekeurig daarheen getrek toe munisipaliteite hulle met geweld van ander gebiede hervestig het. Die meerderheid van die inwoners is werkloos en onopgevoed, en die misdaadsyfer is hoog. Namate die ghetto ontwikkel, trek nie-Roma-mense weg. Die berugste ghetto in Tsjeggië is Chánov, in die stad Most.
Hierdie ligging is vernoem na die nabygeleë dorpie Chánov, administratiewe deel van die dorp Obrnice. Die nedersetting is geografies geskei van die 2 km afstand van Most.
Gedurende 1976- 978 12 groot paneláks (betonwoonstelle) met 380 volledig toegeruste woonstelle, skoolgeboue en infrastruktuur is gebou om mense in huise in Most te huisves wat afgebreek is om plek te maak vir mynbou. Die bedoeling was om 'n voorbeeldige gemeenskap te skep vir Roma, wat in die meeste inwoners in lae behuising gewoon het, en om te bewys dat die sosialistiese staat hulle kon integreer. In 'n regeringskommissie wat Chánov in 1985 besoek het, het die meeste woonstelle verwoes en die mense in isolasie van die res van die stad gewoon. Ongeveer 50 woonstelle is verlate. Die kommissie het aanbeveel om Roma nie op een plek te konsentreer nie, etniese Tsjegge in te bring en die plek te rekonstrueer.15
Sedert die negentigerjare het meer Roma na Chánov verhuis, terwyl die oorblywende Tsjegge uitgetrek het en 'n de-facto-ghetto geskep het. Die Roma, baie pas uit Slowakye aangekom, het dikwels nie die vaardighede gehad om te assimileer nie, het 'n lae of geen opleiding nie en was werkloos (90 persent in 2006).
Die Roma-minderheid in Hongarye
Die regte aantal Roma-mense in Hongarye is 'n betwiste vraag. In die sensus van 2001 het slegs 190,000 mense hulself Roma genoem, maar sosiologiese ramings gee baie hoër getalle (ongeveer 5-10 persent van die totale bevolking). Sedert die Tweede Wêreldoorlog neem die aantal Roma-mense vinnig toe, wat in die vorige eeu verstrengel is. Vandag behoort elke vyfde of sesde pasgebore Hongaarse kind aan die Roma-minderheid. Beramings gebaseer op die huidige demografiese neigings beweer dat 15-20 persent van die bevolking (1,2 miljoen mense) in die jaar 2050 Roma sal wees.
Roma (genoem cigányok of romák in Hongaars) ly veral probleme in Hongarye. Skole-segregasie is veral akuut, met baie Roma-kinders wat na leerlinge met leergestremdhede na klasse gestuur word. Tans voltooi meer as 80 persent van die Roma-kinders primêre onderwys, maar slegs een derde duur voort tot die intermediêre (sekondêre) vlak. Dit is baie laer as die meer as 90 persent persentasie kinders van nie-Roma-gesinne wat op 'n intermediêre vlak voortgaan met studies. Die situasie word nog erger deur die feit dat 'n groot deel van die jong Roma gekwalifiseer is in vakke wat slegs 'n beperkte kans op werk bied. Minder as een persent van die Roma het sertifikate vir hoër onderwys. Hul lae status op die arbeidsmark en hoër werkloosheidskoerse veroorsaak armoede, wydverspreide sosiale probleme en misdaad.
Die Europese Parlement is die parlementêre liggaam van die Europese Unie (EU). EU-burgers word elke vyf jaar verkies uit lidlande van die EU, waaronder Hongarye. In 2004 word Lívia Járóka en Viktória Mohácsi van Hongarye die twee huidige Roma-lede van die Europese Parlement. Die eerste parlementslid vir Roma was Juan de Dios Ramirez-Heredia van Spanje. Kontroversie het in die Europese Parlement ontstaan ​​rakende rasse-integrasie sowel as voorwaardelik. Kwessies wat voortspruit uit die skending van menseregte van die Roma in Kosovo is in Junie 2005 aan die Europese parlement gerapporteer. 16
Sewe voormalige kommunistiese Sentraal-Europese en Suidoos-Europese state het die Dekade van Roma-insluiting in 2005 van stapel gestuur om die sosio-ekonomiese toestande en status van die Roma-minderheid te verbeter.
Voor 1948 was daar 'n Arabies-sprekende Roma-gemeenskap in Jaffa, wie se lede bekend was vir hul betrokkenheid by straatteater en sirkusuitvoerings. Dit is die onderwerp van die toneelstuk "The Gypsies of Jaffa" (Hebreeus: הצוענים של יפו), deur wyle Nissim Aloni, wat beskou word as die voorste dramaturge van Israel, en die toneelstuk word beskou as 'n klassieke van die Israeliese teater. Soos die meeste ander Jaffa-Arabiere, is hierdie gemeenskap in April 1948 ontwortel, en daar word aanvaar dat hulle nageslag tans in die vlugtelingkampe van die Gazastrook woon. Dit is onbekend in watter mate hulle steeds 'n aparte Roma-identiteit behou. Daar is bekend dat daar 'n ander Roma-gemeenskap in Oos-Jerusalem bestaan, en hul lede kla van vooroordeel en diskriminerende behandeling deur die omliggende Palestynse samelewing, ondanks hul deel in die swaarkry van die Palestyne.
Dit is bekend dat sommige Oos-Europese Roma in die laat veertiger- en vroeë vyftigerjare in Israel aangekom het nadat hulle met die Jode in die "Tweede kampe vir ontheemdes" na die Tweede Wêreldoorlog getrou het, of in sommige gevalle voorgegee het dat hulle Jode is toe Sionistiese agente daar aankom. kampe. Die presiese getalle van hierdie Roma's wat in Israel woon, is onbekend, aangesien sulke persone geneig was om in die Israeliese Joodse omgewing te assimileer.
Groepe in Europa is soms verkeerd vir Roma
In Europa, waar die gevestigde lewenstyl al lank die norm was, is ander nie-Indo-Ariese nomadiese volke (wat nie hul oorsprong in Indië het nie) ook gerieflik as per ongeluk as "sigeuners" bestempel. Die Roma het voorheen na sommige van hierdie groepe verwys as didicoy. In Duitsland, Switserland, Frankryk en Oostenryk bestaan ​​daar ook sogenaamde 'wit sigeuners' wat onder die name van Jenische (Duitse), Yéniche (Frans), en Yenish of Yeniche (Engels). Hulle taal blyk grammatikaal identies te wees met ander (Switserse) Duitse dialekte; die oorsprong van die leksikon bevat egter Duits, Romani, Jiddisj en ander woorde.
Fiktiewe voorstellings van Roma
Literêre voorstellings sluit in:
Victor Hugo se romans The Backback of Notre-Dame en Les Miserables
Georges Bizet se opera Carmen
Dracula deur Bram Stoker bevat 'n groep sigeuners wat vir die graaf werk, aangesien hulle dikwels bewakers (of slawe / slawe) van edele gesinne was.
Gabriel García Márquez s'n Honderd jaar van afsondering
Die Lyre van Orfeus deur Robertson Davies bevat hoofkarakters wat die sigeuner-tradisies, insluitend die versorging en herstel van musiekinstrumente, in die moderne Kanada handhaaf.
Behandelings van Roma in ander media sluit die volgende in:
Tabor ukhodit v nebo (1975, VSA se naam: Queen of the Gypsies), film deur die Sowjet (Moldawiese) regisseur Emil Loteanu. 'N Uitstekende blik op migrante Roma-tradisies.
King of the Gypsies (1978), 'n film wat bestaan ​​uit 'n groep sigeuners in die Verenigde State, waarin 'n jong man eers in opstand kom, en daarna sy sigeunererfenis omhels.
In die 1937-filmklassiker Heidi met die vertolking van Shirley Temple, het sigeuners verskyn in die stereotipiese skurkrol.
Marlene Dietrich het vertolk in Goue oorbelle (1947) as 'n sigeuner wie se stam die Britse agent Ray Milland tydens die Tweede Wêreldoorlog van die Nazi's help ontsnap.
↑ Kyk byvoorbeeld na die Dictionnaire de l'Académie française.
↑ Angus Fraser, Die sigeuners (Oxford: Blackwell Publisher, 1992 ISBN 0631159673)
↑ Indiese studies. Die Verlore Stamme van Israel. Ontsluit op 23 Januarie 2007.
↑ Sigeunerkultuur. Onthou op 24 Januarie 2007.
↑ 'n Kronologie van belangrike datums in die geskiedenis van Romani. Onthou op 24 Januarie 2007.
↑ Genetics of the Roma (Gypsies) Western Australian Institute for Medical Research Inc., (2004). Onthou 23 Januarie 2007.