Stowwerige gegriffel: Mondigwording
Om mondig te word: 'n Vae omskrywing van 'n tradisie wat in verskillende kulture op verskillende leeftye met uiteenlopende sermonies gevier word. Sommige gaan gepaard met dae, selfs weke se rituele. Ander met 'n bloot afgestompte geskenkoorhandig.
'n Maatjie word sestig. Volgens bepaalde interpretasies, 'n volgende stap van mondigheid. Stof is bevoorreg genoeg om genooi te wees om in die vreugde te deel. Baie ander is genooi. Uiteenlopendes. Tog, met een ding in gemeen: Opregte omgee en waardering vir Maatjie.
Maatjie se kinders het baie moeite gedoen om 'n droomgeleentheid te skep. Geen moeite is ontsien in die keurige voorbereiding van die heerlikhede wat voorgesit word nie. Aan gasvryheid van hulle kant af, het dit beslis ook nie ontbreek nie.
Asof 'n skim in die agtergrond, is daar Anna. Sy sluip ongemerk rond en sien toe dat sloertakies verrig word. Die hart van die huishouding, maar misgekyk deur soveel gaste. Die een wat die minder aangename takies met 'n glimlag verrig, sonder om te kla of suur te lyk. Anna, die een wat geen oomblik kom sit het en kom saamkuier het nie, want haar lojaliteit vertel haar, sy is aan diens. Stof eer vandag hier vir Anna, dié een wie se mondigheidsvlak dit vir haar onnodig maak om haarself op enige ander wyse te probeer bewys.
In 'n hoek, waar sy 'n oog kan hê op al die gaste, sit die verjaardagmeisie. Sy straal van vreugde omdat sy weet, sy is omring deur mense wat opreg lief is vir haar. Toeganklik en spontaan, 'n beeld van iemand wat weet, nou is sy waarlik mondig. Iemand wat haar uiteenlopende gaste, elk met gelyke agting waardeer. Iemand wat nie nodig had om eers sestig te moes word, om waarlik mondig te wees nie.
In die ander hoek van die kuierarea, een sitplek weg van Stof is, sit twee mense. Mense wat die kuns van wedersydse waardering en respek vir mekaar vervolmaak het. Hulle interaksie spreek van ware omgee vir mekaar, maar ook van gelyke respek vir elkeen van die uiteenlopende gaste. Hulle praat met agting van elkeen wat ter sprake kom, erken hom of haar onvoorwaardelik as 'n gelyk geskape medeskepsel. Nie een woord van kritiek of oordeel, het die hele aand uit hulle monde gekom nie. Hulle, wat ware mondigheid so spontaan toepas, dat dit moeiteloos en natuurlik kom.
Links van Stof, sit 'n persoon wat baie moeite gedoen het en vêr gekom het om die verjaardagmeisie te kom verseker van haar omgee vir haar. Iemand wat weens omstandigdhede, so makik 'n geldige rede kon gebruik om nie daar te wees nie. Maar sy in mondig genoeg, om nie weens randstandige redetjies uit die verre verlede, weg te bly nie. Sy is mondig genoeg, dat haar gespreksinset in Stof se lewe, hom 'n ryker mens daar laat weggaan het.
Enkele gaste is in hul diepste wese moeg. Sommige wees werkdruk. Sommige weens familiebekommernis. Ander weens die afgestomptheid wat jare se gebrek aan liefde en agting, in hulle ingekerf het. Mense wat die outoriteit van hul mondigwees vergeet het, en toegelaat het dat ander hulle reduseer tot 'n punt, waar hulle nie meer die nodigheid sien om vir hulself lief te wees nie.
Dan is daar enkeles wat bedagsaam groet. Maar die gesig en gees beäam nie die mooi woorde van die gesproke groet nie. 'n Groet wat uit blote bedagsaamheid, in protes, te midde van 'n diepgewortelde afsku in dié wat gegroet word, uitgewurg word...
'n Klein kringetjie vorm. Die denkbeeldige arena waar die pikorde bepaal gaan word tussen die kandidate vir die alfa-ram posisie... Geforseerde pogings om mekaar te beïndruk deur praatjies oor hoe hulle 'n naaste waarvoor hulle minder lief is, met trots in die stof laat byt het. Elke kandidaat se verkiesingstoespraak het een of meer indrukwekkende stertjies meer, as die vorige spreker. Verhewe menings oor enige saak waaroor 'n spreker 'n greintjie kennis mag hê, word as ammunisie gebruik om die ander ramme te probeer noop tot swye. Later in die arena, is feitlik elke onderwerp onder die son al aangeraak, met elke ram, 'n outoriteit op elke gebied... Nodeloos om te sê, was daar geen wenner nie, want geeneen van die ramme het 'n woord gehoor wat die ander geblêr het nie, so besig was hul om hul eie opvolg-aanslag te formuleer... En so, word die arena-sessie, droëbek afgesluit, sonder enige mondige resultate.
Japie... Japie wie se naam so gereeld in Maatjie Riana se Facebookinskrywings raakgelees word. Japie, wat so baie doen om Riana se lewe 'n besondere ervaring te maak. Hy wat soveel dinge wat ander as onnodig sou ag, vir haar sal doen omdat hy werklik wil, nie omdat hy verplig voel nie. Min mense is geseën met 'n Japie in hulle lewe. Daardie een wat in die aardse dimensie, altyd daar is. Japie, jy word geëer vir wie en wat jy is. Jy word raakgesien, en word waardeer. Mag jou dienende mondigheid, ander inspireer om te weet, dienswilligheid is net so eervol as om bedien te word.
Aan Hom wat alles moontlik gemaak het: God drie Enig: Ons almagtige Skepper. Hy wat elkeen van Sy skepsels met 'n doel geskep het. Hy wat elkeen uniek gemaak het met die oog daarop dat Sy volmaakte legkaart se uiteenlopende stukkies, mekaar kan voltooi tot ware mondigheid en so, saam tot 'n volmaakte geheel kan saamkom.
Hy wat elkeen van ons geseën het met Riana se naam in ons adresboek, ons die vooreg gegun het dat Riana deel van ons menswees kan wees. Hy wat Riana geseën het tot hier toe in haar lewe en haar steeds verder ryklik wil seën. Aan hom kom toe, al die eer vir al die guns wat ons so onverdiend van Hom af ontvang.
Riana, mag jou sestigste verjaardag, die begin wees van die volste deel van jou lewe. Mag elkeen wat jou ken, jou ag vir die positiewe inset wat jy in elk van hulle se lewens gebring het. Mag sestig vir jou wees, nie die geestesdraai na oudword nie, maar die goue sleutel na nog vele ander se harte, waar jy 'n verskil kan maak soos net jy kan.