Redakteursbrief: Maroela Media se kommentaar-perd bly opgesaalSusan Lombaard Foto: Burger Meyer, Maroela Media Die media en sosiale media is die afgelope week aan ‘t gons oor News24 se besluit om die kommentaarfunksie op hul webwerf te sluit. Volgens Andrew Trench, redakteur van News24, is die eindresultaat van hul interne debatte oor of die kommentaar gesluit moet word al dan nie, dat “ons graag eerder geken wil word aan die kwaliteit van ons inhoud as vir ons kommentare”. Dis ŉ interessante standpunt, en ŉ geldige een, as mens in gedagte hou dat News24 tans sowat 9.3 miljoen unieke gebruikers per maand het (bron: The Space Station). Om die kommentare van soveel mense te monitor en bestuur, is ŉ perd van ŉ ander kleur. Met Maroela Media se sowat 1 miljoen maandelikse unieke gebruikers sien ons egter nog kans om dié perd op te saal, al is dit ŉ wilde een. Die mediabedryf is die afgelope paar jaar gekenmerk deur groot veranderings, waarvan die kern die oorgang van gedrukte na digitale media was. Die wyse waarop joernalistiek bedryf word, is ten diepste deur hierdie oorgang geraak. Om ŉ storie te “breek”, het ŉ heel ander betekenis as vyf jaar gelede. Die tyd wat verloop vandat ŉ storiewenk ontvang word tot die storie gepubliseer word, is ŉ fraksie van die tyd wat dit voorheen was. ŉ Hoofstorie is selde langer as ŉ uur of vier die hoofstorie voor ŉ nuwe groot storie hom onttroon. Die lengte van ŉ storie in digitale formaat is dikwels veel korter as die gedrukte formaat, omdat digitale lesers bloot langer stories ignoreer. Media soos foto’s, klank en video’s kan in digitale media ingespan word om lewe aan ŉ storie te gee, waar dit in gedrukte media nie moontlik is nie. Daar is ook negatiewe aspekte aan hierdie oorgang: Onervare joernaliste maak hulle dikwels skuldig daaraan om inligting wat hulle op sosiale media gekry het, as feite te publiseer sonder om die egtheid daarvan na te gaan. (Dis mos maklik om na die tyd ŉ foutjie op ŉ digitale platform reg te stel.) En ervare indieptejoernaliste het selde die geleentheid om indiepteverslaggewing te doen, omdat min digitale publikasies die luukse het om ŉ joernalis vir dae aan een storie te laat werk. Buiten die positiewe en negatiewe aspekte van die oorgang van gedrukte na digitale joernalistiek het daar op digitale platforms, myns insiens, ŉ nuwe tipe gemeenskapsjoernalistiek begin ontwikkel. Lesers van digitale platforms, of kom ons verwys maar spesifiek na Maroela-lesers, neem self eienaarskap vir inligting wat gepubliseer word, en word deel van die storie deur in die kommentaar-gedeelte gesprek daaroor te voer. Ja, soms (dikwels) ruk dit hand-uit. Maar meestal ontwikkel daar onderaan stories gesprekke wat vir ons en ons lesers meer vertel oor hoe ander dink en voel; dit gee lesers die geleentheid om met mekaar te redeneer en te stry en mekaar digitale bloedneuse te gee. Dit ontwikkel denke en vorm menings. Lesers besef “almal dink nie soos ek nie”, en “ons hoef nie almal saam te stem nie”. Só ontwikkel ŉ digitale gemeenskap – een van die eienskappe wat Maroela juis anders maak as ander digitale mediaplatforms. Dit gebeur ook van tyd tot tyd dat die kommentaar wat op stories gelewer word, nuuswenke bevat wat lei tot opvolgstories. ŉ Paar maande gelede berig ons oor ŉ jong vrou van Schweizer-Reneke in Noordwes wat in ŉ koma is na ŉ baie ernstige motorongeluk. Twee dae later deel ŉ Maroela-leser in die kommentaar-afdeling mee dat die jong vrou oorlede is, en almal wat saam gebid en gehoop het, kry die geleentheid om hul simpatie te betuig. Die funksie van kommentaar wat my die meeste raak, is hoe dit mense wat by die storie betrokke is, in staat stel om self te kom saamgesels. In ŉ onlangse storie met videomateriaal oor ŉ tienermeisie wat plaasaanvallers met ŉ haelgeweer aangedurf het, het die tienermeisie, Su-Márie, na ŉ hewige debat in die kommentaarafdeling oor of sy reg opgetree het of nié, self kom kommentaar lewer: “Hierdie kommentaar wat gelewer word, is ŉ duidelike aanduiding dat ons Afrikaners NOOIT Suid-Afrika ŉ beter en veiliger plek gaan maak nie. Al wat ons doen is die sleg uitwys en kerm! Waar is die boerebloed wat so diep in ons loop? Ek is baie teleurgesteld. Hierdie artikel is nie veronderstel om my op te hemel of ŉ debat te begin oor wat ek moes doen en nie moes doen nie. Hierdie moet ons bewus maak van die gevaar. Wanneer gaan ons ophou onder mekaar rusie maak en begin saamstaan?” Om ŉ kommentaarfunksie te sluit, beteken dat lesers ontneem word van die geleentheid om hulle uit te druk; om mekaar se standpunte aan te vat en hul eie te verdedig; om met mekaar simpatie te betuig, meelewing te betoon en deel van die storie te word. Nie net van die storie nie, maar ook van ŉ gemeenskap – iets wat in die Suid-Afrikaanse realiteit ŉ baie groot behoefte is. Dus, solank Maroela Media dié perd kan ry, sal ons hom ry. Groetnis Susan Lombaard Redakteur: Maroela Media