NG Gemeente Petrusville – Gemeentegeskiedenisargief
Die NG kerk Petrusville. Ds. L.P.J. Lochner het die hoeksteen op 12 Mei 1925 gelê. Die argitek was Folkert Wilko Hesse. (FOTO: Isabella Maria le Roux)
Die NG Gemeente Petrusville is 'n meer as 130 jaar oue gemeente in die Sinode van Noord-Kaapland en met sy middelpunt en kerkgebou op die Noord-Kaapse dorp Petrusville.
Die ontstaan van die plaaslike NG gemeente kan teruggevoer word na 1822 toe Petrus Jacobus van der Walt 'n gedeelte van die plaas Rhenosterfontein, wat hy in 1810 gekoop het, aan die NG Kerk gestig het. (Die destydse PK le Roux-dam, sowat 7,5 km van hier, se huidige naam, die Vanderkloofdam, is ook van Van der Walt se naam afgelei.) Dis 'n ryk skaapboerderydistrik. Destyds was die naaste kerk aan dié omgewing dié van die NG Gemeente Graaff-Reinet, sowat 300 km hiervandaan. Eers met die stigting van die NG Gemeente Colesberg in 1826 het die kerk net-net binne 100 km van hier af gekom.
Dorp- en gemeentestigting
Dit was waarskynlik met die oog op die beter bearbeiding van die lidmate van die NG Gemeente Philipstown in dié geweste dat sy twee seuns, wat die plaas by hul vader geërf het, 'n dorpie op die geskenkte grond uitgelê het en waarvan die eerste erwe in 1877 verkoop is. Die NG gemeente het die dorpsgrond eers in 1952 aan die munisipaliteit verkoop. Die nedersetting, 45 km noordoos van Philipstown en 10 km suid van die Oranjerivier is dan ook na Petrus van der Walt genoem. In 1879 is 'n noodkerk gebou en vanaf die gemeente se stigting in 1881 het hy in die plaaslike NG lidmate se behoeftes voorsien. Interessant is dat in die eerste noodkerk ook 'n ou vrygekoopte slaaf baie gereeld die dienste bygewoon het.
Die eerste konsulent was ds. W.A. Alheit van NG Gemeente Colesberg wat die eerste kerkraadsvergadering in 1881 gehou het. Op dié vergadering is besluit 'n driemanskap sou die dorp bestuur. Eers jare later is 'n munisipaliteit gestig. Hy het die gemeente trou bearbei tot in 1884 toe prop. P.J.A. de Villiers as eerste leraar beroep is. Hy arbei in die gemeente tot in 1897 toe hy 'n beroep aanneem na Hopetown. In sy tyd is die kerkgebou (1893) en pastorie opgerig wat onderskeidelik £2 000 en £1 100 gekos het.
In 1899 is ds. De Villiers opgevolg deur prop. Charles Daniel Murray wat hier arbei tot in 1905 toe hy 'n beroep aanneem na die NG Gemeente Bloemfontein. Hy was 'n vurige prediker en 'n groot sendingvriend. Hy het die eerste met sendingwerk hier begin. Verder was hy 'n groot kindervriend en het die talent gehad om te organiseer.
Die derde predikant agtereenvolgens wat sy evangeliebediening hier begin, is prop. A.A. van Schalkwyk, wat hier arbei tot in 1915. In Februarie 1915 word ds. L.P.J. Lochner hier bevestig, wat 'n volle 35 jaar in die gemeente staan tot sy aftrede in 1950. Dit was ds. De Villiers wat die aanvoorwerk moes doen. Hy was 'n goeie prediker en het die gemeente goed vooruit gehelp. Ds. A. A. van Schalkwyk het as opvolger van ds. Murray alles goed in stand gehou. Minsaam en vriendelik, het ook hy sy werk getrou gedoen. Hy was veral bekend om sy ernstige preke. Ds. Van Schalkwyk was omstreeks 1952 saakgelastigde van die NG Kerk in Kaapland.
Die eerste gekwalifiseerde orrelis en musiekonderwyser is ook in sy dienstyd aangestel, nl. mnr. P. van der Walt. Ds. Lochner, wat die langste die gemeente bedien het, was by uitnemendheid 'n Evangeliedienaar. Hy het die armes en krankes altyd baie gereeld besoek en sy kanselgebede, sowel as sy gebede by siekes en huisbesoek, was altyd ernstig.
Hoewel Petrusville maar altyd 'n klein nedersetting was, is die omgewing vrugbaar en pryk hier 'n mooi kerk wat in ds. Lochner se tyd gebou is (1928) en sitplek aan 800 kerkgangers bied.