Desember | 2018 | Tannie Frannie
Vir my blogmaats
Hierdie jaar was op en af: soms effens moeilik, soms wonderlik. Steeds kon ek hier daarvan kom vertel en het julle meelewende kommentaar my moed gegee, of my vreugde beaam.
Tussendeur was daar die heerlike ontvlugting van die Towerinne se eskapades.
Nou is baie van my blogmaats op pad iewers anders heen vir die vakansie. Self vertrek ek en my gewese skoonsus oormore op 'n epiese reis na Ierland, om by Middelkind en sy gesin te gaan kuier.
Coenie de Villiers het die mooiste gedig geskryf, waarin 'n reis deur Suid-Afrika uiteindelik 'n lewensreis word. Ek deel dit graag met julle, met erkenning en diepe bewondering vir die kunstenaar se verstommende talent.
Gebed van 'n reisiger – Coenie de Villiers
– vir diegene wat elders bly of wat familie of vriende het wat oral om die wêreld nes gemaak het.
Sny vir my, o Heer, 'n wandelstok of twee
Uit die woud by Tsitsikamma
en loop dan met my mee
Oor die vlaktes van die Groot Karoo,
oor die berge van Natal
Langs die kus af tot by Vleesbaai,
Brand die hemel van die Vrystaat
in my hart se dagboek in.
Laat my nooit die lug vergeet nie
wat aan die horison begin.
En Heer, is dit dieselfde son
wat by my reis se einde skyn?
Behou mens steeds die reuk van reën
as jou geheue dalk sou kwyn?
Want ek vrees mos nie die vreemde nie,
selfs die afstand laat my koud.
By U is daar geen leemte nie,
U bly steeds my behoud.
Al reis ek oor die sewe seë –
skuif kontinente stil verby
Sal ek my voetval op U rig,
my in die reis verbly.
Maar ek vrees tog wel die eensaamheid,
ek skrik die groot alleen
Dis dán wanneer U my moet dra
want U weet ek gaan daarheen.
Laat die sterre dus my kompas wees,
en U steeds my ware Noord –
Lei elke voetstap van my reis, o Heer,
want dit is soos dit hoort.
Die dag toe ek vir myself geskrik het
Toortsie se wonderlike prentjie van 'n angsbevange stranddorper met die opskrif: "Brace yourselves, the Vaalies* are coming!" het my lekker laat giggel – maar dit bevat 'n groot waarheid. Self was ek vele jare een van daardie bende wat die lewe van plaaslike mense kom versuur het.
Wanneer mens met kind en kraai in 'n strandhuis vakansie hou, is daar geen sprake van "luilekker" nie. Die seelug en swemmery sorg dat die spulletjie soos sywurms al wat voorkom, verorber. Die kombuisie is piepklein en daar is geen wasmasjien nie, wat elke derde dag 'n besoek aan die wassery beteken. In 'n vergeefse stryd teen sand, vee mens jou omtrent besimpeld. "Nou gaan ons braai" is als goed en wel, maar raai wie maak die bykosse en was die skottelgoed?
Die strand is tjok-en-blok vol mense en 'n oor-entoesiastiese platejoggie laat ons ore tuit met die vreeslikste musiek via sy kolossale luidsprekers. (Die arme jongeling was nogal verleë toe ek, na aan trane, vir hom gaan vertel het hoe verskriklik graag ek net die see se geruis sou wou hoor…nou nie dat dit enigsins gehelp het nie.)
Met dié dat die hele Gauteng se Valies nou op die kuspaaie rondrits, is die verkeersknope waarmee mens die hele jaar lank gesukkel het, eenvoudig na die stranddorp verplaas en sit mens, vir die soveelste keer op pad na die supermark, maar weer in die verkeer vas. Die enigste verskil is dat hierdie paaie hoegenaamd nie gerat is vir die volume motors nie.
Die dag na Kersfees is ek al vodde vakansie gehou. So sit ek maar weer in die tou motors op soek na vars brood om gister se ham op te plak. Die bakkery se broodrakke is dolleeg, maar 'n kennisgewinkie beloof dat daar om drieuur die middag 'n nuwe baksel sal wees. Ek pak die ent terug huis toe aan en klok later die dag om vyf voor drie weer by die bakkery in.
Die plek is stampvol, erger as op die strand, en toe die broodrakke se wieletjies aangerol kom, stu die massa vorentoe. 'n Wilde gees neem van my besit en ek lê onbeskaamd elmboë in om nader aan daardie begeerlike brode te kom. Dis elke man/vrou vir hom-/haarself en die duiwel haal die laaste een! Ek gryp 'n brood in elke triomfantlike hand en sit af na die kassier toe, min gepla oor diegene langs en agter my.
Agterna het ek met ontsetting besef hoe die oerdrang om oorlewing my daardie middag gedryf het. En daai brode het nie eens 'n enkele diamantjie bevat nie…
* Afgelei uit die vorige naam van SA se noordelike provinsie "Transvaal".
Vir Woordnoot: Die litroos
04 Dinsdag Des 2018
Terwyl ek so aan die stories lees wat jou muse oor jou kom uitstort het, roer iets aan jou rooiblomprentjie elke keer my hart op 'n diep-onbewuste vlak. Vandag kyk ek mooi daarna en besef: dis mos daardie groot litroos wat tweemaal per jaar uitbundig aan die growwe blare van die afgeskeepte ou plant uitbars!
Ek is hopeloos met plante, dis suiwer genade as selfs die gehardste vetplant my "sorg" oorleef. Een so 'n dapper plant – einste so 'n rooi litroos − het my op 'n baie donker tyd in my lewe weer moed gegee.
Dis vroeglente en ek en my dogter ry na die huis wat ons moes ontruim om vir oulaas 'n paar goed te gaan oplaai. Wenend dwaal ek deur die ruimte waar ons ons gesin grootgemaak het. Ek huil oor die muurskildery in my kind se kamer en oor die tuinplan wat toe nooit ten uitvoer gebring is nie. Ek kyk deur ons kamervenster na die slykgroen swembad wat in gelukkiger dae koel en blou geskitter het. Ek strompel oor die dorre gras om my arms om die silwer-eik te gaan slaan, toe die helderrooi skouspel my tot stilstand ruk:
Aan elke blaar van die plant in die witgeverfde pot pryk die sysagte skarlaken blomme met die pragtige liggeel meeldrade, 'n kleuruitbarsting in die vaal verwaarlooste tuin. Dit slaan my asem weg.
"Kyk, Liefie, kyk!" Met my arm om my staatmakerkind se skouers staan die twee van ons oorstelp deur die verbete skoonheid van hierdie bloeiende plant. Met my laaste bietjie stem kry ek dit uit:
Nogtans sal ek jubel…
Vroegaand sit Laatlam met sy rekenaar op die skoot en werk. In die warm skemering van die kersboom se liggies bemerk ouma haar kleindogtertjie, waar sy met die armpie styf om haar pappa se nek op die stoelleuning sit. 'n Oomblik van vertedering; 'n opwelling van oneindige liefde…
01 Saterdag Des 2018
Soos gebruiklik, sit Frannie in die middel van die giggelgroen bus en nabetragting hou – dié keer sommer oor twee kuiers: Calitzdorp en Gariep. Die werklike lewe het haar so ietwat gepootjie – daar was skaars kans om Positief se Karootrippie te geniet.
Al wat sy eintlik van die hele motorfietskavalkade daar rondom Calitzdorp kan onthou, is die heerlike geborgenheid toe Positief haar "natuurlik" saam met Silver op sy Harley laat ry het. Frannie skud opnuut haar kop oor die "smug married people" á la Bridget Jones, wat skynbaar net nie beséf hoe gelukkig hulle is om el-ke lie-we dag van-self-spre-kend 'n maat te hê nie! Sy klik ergerlik met haar tong, wanneer sy onthou dat sy self vele jare lank deel van daardie bevoorregte, onnosele brigade was.
Verspotte Frannie gee so 'n giggelsnorkie, dit klink so bietjie soos 'n kat wat haar in 'n piering room verlekker. Dat sy nou tot hier op haar oudag moes wag om te weet hoe 'n klap op die boud voel!