Martin Bormann - Volke, nasies, gebeure - 2021
Martin Bormann het een van die magtigste mans in Nazi-Duitsland geword en sommige beskou Bormann slegs as tweede vir Hitler in die party as gevolg van die mag wat hy tydens die Tweede Wêreldoorlog verwerf het.
Bormann is op 17 Junie 1900 in Wegeleben gebore. Hy was die seun van 'n poskantoorwerker. Bormann het van die onderwys afgeval en op 'n plaas in Mecklenburg gaan werk. Hy het 'n kort tydjie in die Duitse leër teen die einde van die Eerste Wêreldoorlog gedien. Toe die oorlog eindig, het Bormann by die Freikorps (Free Corps) aangesluit. Lede van die Freikorps het geglo dat die Duitse kommuniste Duitsland tydens die oorlog in die rug gesteek het - vandaar haar nederlaag. Dit was die sogenaamde 'dolchstusslegende'. Hulle was baie nasionalisties en het gewelddadig 'n kommunistiese opstand in München neergesit. Geweld en die Freikorps het gelyk of hulle hand aan hand gaan. In Maart 1924 is Bormann vir 12 maande tronk toe gestuur omdat hy 'n medepligtige was vir die moord op Walther Kadow, wat veronderstel was om Leo Schlageter, 'n Nazi-martelaar, aan die Franse owerhede te verraai tydens hul besetting van die Ruhr.
Toe Bormann uit die tronk vrygelaat is, het hy by die Nazi-party aangesluit - net soos baie Freikorps-mans. Hy het 'n reputasie vir administratiewe doeltreffendheid verwerf en in 1928 word hy die party se sakebestuurder. Hy was ook verbonde aan die SA opperbevel. Op hierdie tydstip was die partytjie egter klein met net 12 setels in die Reichstag. Die Wall Street Crash van 1929 sou 'n verandering in die lot van die party teweegbring.
Bormann is in 1929 getroud - Hitler was 'n getuie tydens die huwelik.
In Julie 1933 word Bormann persoonlike sekretaris van Rudolf Hess, die adjunkleier van die party. In Oktober 1933 word Bormann as 'n Reichsleiter in die Nazi-party aangestel en 'n maand later is hy tot die Reichstag verkies.
Vanaf Julie 1933, na sy aanstelling as Hess se sekretaris, het Bormann vriendskappe gekweek binne die hiërargie van die party. Hy het Hess se persoonlike sekretaris gebly tot Mei 1941, toe Hess na Skotland gevlug het. Bormann se verbintenis met Hess kon die einde van sy loopbaan gespel het. Sy vermoëns is egter erken en hy is in dieselfde maand as Hess gevlug tot hoof van die partykanselier. Bormann het waarskynlik ook geweet hoe om Hitler te hanteer, net kort na die vlug van Hess - 'n aksie wat Hitler ontstel het - wat hy aan Hitler 'n Duitse herder gegee het - 'Blondie' - wat 'n gunsteling van Hitler sou word.
Teen hierdie tyd het Bormann 'n meester geword om te weet met wie hy kon werk en vertrou en wie hy nie kon nie. Hy het oënskynlik stil gewerk in die skaduwees van Hess se kantoor, en hy het 'n innige kennis verwerf van diegene in die hiërargie van die Nazi-party. As hoof van die partykanselier het hy die 'Adolf Hitler Endowment Fund of German Industry' administreer. Dit was 'n groot geldfonds - 'vrywillige' bydraes wat suksesvolle sakemanne aan Hitler gemaak het. Bormann het die bevoorregte taak gehad om hierdie geld toe te deel, waarvan baie aan senior party-figure gegaan het - en sodoende sy invloed verder gekweek het.
Ondanks sy vorige verbintenis met die veroordeelde Hess, het Hitler Bormann vertrou. Hy het toesig gehou oor die aanstellings van die Führer, sy persoonlike finansies en sy papierwerk. As sodanig het Bormann groot mag in die Nazi-hiërargie verkry toe hy beheer oor wie Hitler ontmoet het - iets wat hy daagliks kon doen. Hy het ook toesig gehou oor die ontwikkeling van huise vir Nazi-leiers in Berchtesgaden in die Duitse Alpe - 'n gebied waar Hitler beweer dat hy vrede gevind het.
Bormann het al hoe meer oorheersend geword in die Nazi-party in so 'n mate dat hy skynbaar binnelandse wetgewing en aanstellings en bevorderings binne die party beheer het. Terwyl Hitler sy tyd op die oorlogspoging konsentreer, het Bormann dit alles behalwe om die binnelandse beleid te hanteer.
Hy het veral probeer om die kerk in Nazi-Duitsland te teiken. Bormann het bloot geglo dat daar geen plek vir 'n Christelike kerk in Duitsland is nie, en in 1942 stuur hy 'n vertroulike memo aan alle Gauleiters dat die kerk se mag "absoluut en uiteindelik moet verbreek."
'N Antisemiet het Bormann ook die dokumente onderteken wat daartoe gelei het dat die Jode in Duitsland na die doodskampe wat deur die Nazi's in Pole opgerig is, gedeporteer is. Op 9 Oktober 1942 onderteken hy 'n dekreet waarin verklaar word dat "die permanente uitskakeling van die Jode uit die gebiede van Groot-Duitsland nie meer deur emigrasie uitgevoer kan word nie, maar deur die gebruik van genadelose mag in die spesiale kampe in die Ooste." Op 1 Julie 1943 onderteken Bormann 'n dekreet wat Adolf Eichmann totale mag oor die 'Joodse probleem' gegee het.
Bormann het ook Hitler se haat teen Slawiërs gedeel. Op 19 Augustus 1942 het hy 'n memo uitgereik waarin gesê word: "die Slawiërs moet vir ons werk. Vir sover ons dit nie nodig het nie, kan hulle sterf. Slawvrugbaarheid is nie wenslik nie. "
Terwyl die oorlog gevorder het, het Bormann 'n lojale dienskneg vir Hitler gebly. In die laaste weke van die oorlog was Bormann by die Führerbunker in Berlyn. Hy het die politieke testament van Hitler onderteken en was 'n getuie van Hitler se huwelik met Eva Braun. Hitler noem hom "my mees lojale partylid".
Op 1 Mei 1945 verlaat hy die bunker saam met die SS-dokter Ludwig Stumpfegger, en die leier van die Hitler-jeug, Artur Axman. Axman beweer dat hy die lyke van Bormann en Stumpfegger gesien het toe hulle Berlyn wou vlug. Bormann se liggaam is egter nooit gevind nie en in Oktober 1946 is Bormann in Nuremberg in afwesigheid verhoor. Hy is skuldig bevind en ter dood veroordeel. Die getuienis wat tydens die Neurenberg-proewe aangebied is, het getoon dat Bormann geweet het van die massa-deportasie van Nederlandse Jode na Auschwitz.
In 1972 het herstelwerk aan 'n treinstasie in Wes-Berlyn daartoe gelei dat 'n menslike skelet ontbloot is. Tandheelkundige rekords het getoon dat dit Bormann was. In 1999 is 'n DNS-toets uitgevoer wat die bevinding bevestig. Dit lyk waarskynlik dat Bormann se liggaam bedek is deur die puin waarvoor Berlyn verminder is toe die oorlog in Europa tot 'n einde gekom het.