Los Mý, gaan kerk! – Hervormend
Skyfie: Los My, gaan kerk!
Skyfie: Sang. Sit. VONKK Lied 1.
Die eerste lied in die VONKK-versameling sê al's so mooi en wonderlik, het God alles gemaak. Ons is saam met Maria Magdalena vir die tweede keer in die tuin, nes Adam en Eva daar doer in die begin. God is ook daar. God is weer hier. En alles ís mooi en wonderlik!
VONKK Lied 1.
Skyfie: Sing. Sit. Gesang 404 : 2.
Dis die vroue wat Sondagoggend vroeg uit die vere is, graf toe. Hulle gaan om die lyk te versorg. As hulle daarvandaan terugkom steek hulle 'n vonk in 'n kruitvat. Kom ons sing.
Gesang 404 strofe 2.
Skyfie: Toetrede. Sing. Staan. Gesang 154 : 1,2 en 3.
As die vroue hulle haas om aan die mans te gaan vertel wat hulle gesien het, ontstaan spontaan die kerk. Kom ons sing
Gesang 154 strofes 1, 2 en 3
Skyfie: Votum. Staan. Mevrou, waarom huil jy?
"Mevrou, waarom huil jy? Vir wie soek jy?" Sy het gedink dit is die tuinopsigter, en sy het vir hom gesê: "Meneer, as u Hom weggevat het, sê vir my waar u Hom begrawe het, en ek sal Hom daar gaan haal."
Skyfie: Seën. Staan. My Vader is julle Vader. My God is julle God.
Johannes 20 : 15 – 17
Skyfie: Aanbidding en lof. Gaan vertel dit aan almal! Sing. Staan. Gesang 207: 2 en 4
Ere aan God, die Heer van alle here. Met dié woorde begin ons ons erediens, want ons moet aan die wêreld gaan vertel dat Jesus leef. Dit maak van ons kerk. Kom ons sing saam
Gesang 207 strofes 2 en 4
Skyfie: Die wil van God. Sit. Soos die Vader My gestuur het, stuur Ek julle ook.
Luister na die wil van die Here. Dis wat ons moet doen.
In Johannes 20 verse 21 tot 23 se Jesus vir jy jong kerkie
Skyfie: Gaan praat! Die Gees sal help. Gaan vergewe!
God die Vader stuur ons om met die wêreld oor Jesus te gaan praat.
Die Heilige Gees gaan ons help.
Die eerste ding wat jy moet leer sê is: "Ek vergewe jou. . ."
Skyfie: Ons reaksie op die Wil van God. Sing. Sit. Gesang 532 : 1,2 en 3
Dis hoe God die kerk aanmekaargesit het. Dis wat die kerk nou nog is. Kom ons sing dit saam uit
Gesang 532 strofes 1, 2 en 3.
Skyfie: So glo ons. Sit
Skyfie: Geloofsbelydenis. Sing. Sit. Gesang 514 : 1, 2
Ons weet Jesus is die Here. Sing dit saam met ons uit
Gesang 514 strofes 1 en 2
Ons bid saam, en staan daarna almal op om saam te sing.
Skyfie: Sê dit weer! Sing. Staan. Gesang 422 : 1 en 2.
Die Here het regtig opgestaan! Sing saam, en vertel dit wêreldwyd.
Gesang 422 strofes 1, 2
Skyfie: Skriflesing. Sit. Johannes 20 : 1 tot 18. Bladsy 157, Afrikaanse vertaling.
Ons lees Johannes 20 verse 1 tot 18. Dis op bladsy 157 van die Bybel in Afrikaans.
Skyfie: Kom kyk met jou vingers en jou hande. . .
Dis wat die Bybel sê. Thomas het dit nie geglo nie. Jesus wou hê dat al sy dissipels moes weet Hy lewe. Daarom, die daaropvolgende Sondag, daag Jesus weer by hulle op.
Hy [sê toe] vir Tomas: "Bring jou vinger hier en kyk na my hande; en bring jou hand en steek hom in my sy; en moenie langer ongelowig wees nie, maar wees gelowig."
Skyfie: En nog 'n keer! Sing. Sit. Gesang 410 : 1 en 2.
Ja, Jesus hét opgestaan! Sing saam: Ons lewe! Ons lewe! Want Jesus bring lewe in oorvloed.
Gesang 410 strofes 1, 2
Ons hoor meer van Maria Magdalena as wat ons van sewe van Jesus se dissipels weet. Sewe dissipels kry jy net in naamlyste van Jesus se volgelinge, verder niks.
Nes Petrus altyd bo-aan sulke naamlyste van die dissipels kom, word Maria Magdalena van die vroue ook altyd eerste genoem.
Maria Magdalena is belangrik.
Van al die vroue in die evangelies, is nét sy nooit "iemand se vrou, ma of suster" nie. Sy staan alleen.
Hierdie Maria ken ons net aan die plek waar sy vandaankom, 'n dorpie aan die wesoewer van die meer van Galilea, of die see van Tiberias as jy wil; 'n gehuggie met die naam Magdala.
Paulus noem haar nooit, net die evangelieskrywers. Dáár, in die evangelies, kry jy haar Vrydag op Golgota, langs die kruis, en later die middag by die begrafnis in die tuin. Wanneer die twaalf mans wat Jesus se naaste volgelinge moes wees, Hom in die steek laat, is Maria van Magdala dáár, aan sy sy. Vroegdag op Sondag is sy weer daar in die begraafplaas, die dissipels nie, en ontdek sy die grotgraf is leeg. Maria Magdalena is die enigste vrou wat die lewende Christus op haar eie van aangesig tot aangesig ontmoet; sy is ooggetuie van die opstanding. Hier in Johannes is dit Maria Magdalena, en nie Petrus, soos Lukas en Paulus dit wil hê nie, wat die opgestane Here, Jesus Christus, eerste van almal met haar eie oë sien.
Maria Magdalena kry van die Here Jesus die opdrag om vir die Twaalf te gaan sê Hy lewe: sy word die Here se eerste regte dominee, 'n boodskapper van die evangelie.
Maria Magdalena het vir Jesus begin volg nadat Hy haar gesondgemaak het: Jesus het sewe duiwels uit haar uitgedryf, sê Lukas. Van toe af, trek hierdie vrou saam, al agter Jesus aan; sy is by as Hy preek en wonders doen, van Galilea af tot in Jerusalem. Hulle is albei van hulle Galileërs, Jesus en Maria. As sy vir Jesus Rabboeni noem, is dit duidelik sy is 'n naaste vertroueling en volgeling van Jesus, 'n dissipel selfs. Die Oosters Ortodokse geloofstradisie sien haar daarom as gelyk aan die ander apostels, en in 'n deel van ons Westerse tradisie het sy die rol van "apostel van apostels". Maria wat van Magdala in Galilea af kom, 'n vrou, is nie sommer enige hierjy nie.
Tipies, tong in die kies gesê, kry net 'n vrou 'n woord uit as Jesus lewend voor haar kom staan, want gewoonlik in die verskyningsvertellings sê niemand behalwe Jesus 'n dooie woord nie. Die manne is almal te oorstelp. Net sý kry gesê: "Rabboeni", "my Here" in Aramees nogal, beide Jesus van Nasaret en Maria van Magdala se moedertaal. Vroue praat, waar mans swyg.
Maar dis ook al wat ons van hierdie vrou weet. Sy is beslis geen straatvrou of loslyf nie. Sy is ook nie die vrou wat op owerspel betrap en toe amper met klippe doodgegooi is nie, of die vrou van losse sedes wat Jesus se voete met trane en hare kom was en salf het nie. En sy is ook nie die Maria van Marta en Maria, Lasarus wat opgewek is se susters nie. En nêrens staan daar enigiets van dat sy en Jesus in 'n intieme verhouding met mekaar was nie. Wat Leonardo Da Vinci en Dan Brown van haar gemaak het, is gewoon nie Bybels nie.
Maar die Bybel weet van haar, en die kunste hét wel deeglik van hiérdie Maria kennis geneem, en in besonder van een unieke oomblik wat tussen haar en Jesus afspeel.
Skyfie: Noli Me Tangere. Ivanov Alexander
Hierdie skildery is die werk van ene Ivanov Alexander, en soos baie ander skilderye van haar, beeld dit daardie moment uit wat bekend geword het as Noli Me Tangere, Latyn vir "Moenie aan My vat of aan My raak nie", of, "Moenie nader aan My kom nie", of "Moet My nie vashou nie" of "Moenie aan My klou nie".
Hier is nog sulke kunswerke oor dieselfde gebeure.
Skyfie: Noli Me Tangere. La Hyre.
Wat presies gebeur in hierdie prente? Maria Magdalena is die Sondagoggend vroeg graf toe. Die graf staan oop, die graf is leeg. Sy haas haar na die dissipels toe. Sy sê vir hulle wat sy dink; dat Jesus weg is, en dat iemand die lyk uit die graf uit moes weggevat het, waarheen weet sy nie.
Simon Petrus en Johannes is erg ontsteld saam met haar terug graf toe. Hulle vind dis nes sy gesê het: Jesus ís weg. Hulle glo haar nou. Vreemd, voel hulle, vreemd genoeg dat hulle dit moet noem: Dat die doeke waarin Jesus toegedraai was, netjies opgevou daar lê. Net die lyk is gevat, die lappe gelos. En ook nie sommerso gelaat staan nie, maar opgevou en opgerol. Jesus was beslis hier, maar nie meer nie. Wanneer die dissipels huis toe gaan, bly Maria Magdalena huilend agter.
Iets laat haar buk en weer die grot inkyk. Nou sit daar twee engele! Maria kan presies onthou waar hulle gesit het: een waar Jesus se kop was, een by die voetenent. Sulke besonderhede word soms diep ingeprent. Die twee engele vra haar hoekom sy so huil, en sy sê doodluiters vir hulle ook iemand het die oorskot weggevat en waar Hy nou begrawe is, weet sy nie. Sy oorweeg dit glad nie dat Hy kon opgestaan het nie, en dat sy met engele staan en gesels, tref haar nog nie as buitengewoon nie.
Dan kom Maria Magdalena agter daar is nóg iemand anders by haar in die tuin, 'n man wat sy met die eerste oogopslag vermoed die tuinopsigter moet wees. Die man vra haar ook hoekom huil sy so en na wie sy soek, en weer sê sy dat die dooie liggaam weg is, en siende dat die man tuinopsigter moet wees, sal hy haar dalk kan sê waar Jesus nou begrawe is. Maria sê sy sal vir Jesus daar gaan haal.
Dan hoor Maria die tuinopsigter haar naam sê. "Maria!" noem hy haar. Ken hy haar dan, en sy vir hom? Dit laat haar beter na die man oplet. Sy bekyk hom nou met ander oë. Dan sien sy dis Hý. Dis Jesus!
Sy slaan na Hebreeus toe oor (eintlik Aramees, 'n soort Kaaps, dis hoe Hebreeus uit Galilea klink, want so het hulle twee altyd met mekaar gesels). "Rabboeni!", my leermeester, antwoord sy.
Nou gebeur wat hierdie ouens teken. Jesus keer dat Maria Magdalena aan Hom raak. Of dat Maria selfs net nader aan Hom kom, of Hom probeer vashou.
Dog, 'n week later nooi Jesus tog vir Tomas uit, dring Jesus selfs by Tomas aan: Kom vat aan My! Kom, steek jou vingers in my wonde. En die vraag is, hoekom mag Tomas, en Maria nie? Want Maria Magdalena glo nes Tomas, ook nie dadelik Jesus het opgestaan nie. Sy was self by die begrafnis, Tomas nie, en sy weet presies waar Jesus moes gelê het, en Hy is nie meer daar nie. Maar haar eerste gedagte toe sy die leë graf sien, was dat iemand die lyk gesteel het, en drie maal sê sy dit ook, in soveel woorde. Nie een keer oorweeg sy dat Hy weer leef nie. Iemand het die lyk gesteel, of bloot weggevat elders heen. Daarom vra sy die "tuinopsigter" om, as hy weet waar die lyk heen is, haar tog te wys waar. Nee, nes Tomas, glo Maria Magdalena ook nog glad nie Jesus het opgestaan nie.
Sou om aan Hom te mag vat, háár nie ook gehelp glo het nie? Waarom word sy verhinder? Is dit oor sy 'n vrou is? Is die vrou vatterig? Het sy kwade bedoelings? Ken sy dalk nie haar plek nie? Matig sy haar aan, en wys Jesus haar tereg? Voel sy haar seksueel aangetrokke?
Skyfie: Noli Me Tangere. Antonio Da Corregio
Of wys Jesus haar af, geweeg en te lig bevind? Is haar liefde vir Hom onvanpas, haar toewyding misplaas? Vergis sy haar ook oor Hom?
Baie sukkel om die kloutjie by die oortjie te kry. Talle tekskenners beweer daar moes fout gekom in die oorlewering van die teks, dat Jesus eerder sou gesê het "met graagte, vat aan My". In die Grieks is dit 'n klein verskilletjie en 'n maklike skryffout om te maak. Baie van die minder betroubare afskrifte verander inderdaad ook liggies aan die Grieks, seker oor hulle ongemaklik gevoel het met die oorspronklike lesing. Maar jy kan nie die Bybel verander as jy nie hou van wat daar staan nie, en die oudste en betroubaarste Bybels sê almal iets soos "Los My uit!" Of: "Moenie aan My vat nie!"
Skyfie: Los My. Noli Me tangere. μοu μη άπτου.
Wat wel opval uit al die van mekaar verskillende antieke afskrifte, is dat hulle almal aan een ding vashou: die klem lê op die "My", op die Een waaraan nie gevat moet word nie, en nie op "moenie vat nie". Dus: "Moenie aan Mý raak nie." Op sy eie sê die Griekse woord wat hier gebruik word vir "vat" of "raak" daar kom kontak tussen mense, sonder om die kontak van nader te beskryf. Hoedanig die gevattery ookal is, met "vat" is daar nie fout nie. Net nie aan Jesus nie.
Die Ou Testament gebruik ook hierdie woord vir "vat" en "raak", meestal om te sê as jy hieraan vat, sal dit jou rein of onrein maak. Die Nuwe Testament gebruik die woord 37 keer, net in die evangelies, en elke keer is dit Jesus wat vat of aan geraak word, en telkens met die betekenis dat die aanraking mense heilig of gesond maak.
Maria Magdalena mag aan Jesus nie raak nie.
Daardie aand lê Jesus by sy dissipels besoek af. Daar was dalk meer van hulle as net die oorblywende elf, maar Tomas was nie by nie. Tomas glo nie wat hulle hom later van daardie aand kom vertel nie, dat hulle die Here gesien het nie, dat Jesus werklik opgestaan het uit die dood nie.
. . . Hy sê vir hulle: "As ek nie die merke van die spykers in sy hande sien en my vinger in die merke van die spykers steek en my hand in sy sy steek nie, sal ek nooit glo nie."
Maar daar is 'n belangrike verskil tussen Thomas en Maria Magdalena, en met hulle geslag het dit niks uit te waai nie. Tomas mag aan Jesus vat om te bevestig dis regtig Jesus wat gekruisig is en dood was wat nou weer springlewendig hier by hom staan. Daarsonder gaan Tomas nie glo nie, en dat Tomas moet glo is duidelik vir Jesus belangrik. Maria Magdalena het dit nie nodig nie. Sy glo dit nog voor sy aan Jesus hoef te vat. "Rabboeni!" sê sy mos. Sy sê dit ook as sy by die dissipels aankom met die nuus van die opstanding: "Ek het die Here gesien!" Maria het nie dié gevat nodig om te begin glo nie.
Die verskil sit in iets anders.
Dalk maak Maria Magdalena eerder die fout, en miskien is dit uit "Rabboeni" af te lei, om te dink dat Jesus nou terug is en dat die lewe, en haar verhouding met Jesus, hoe dit ookal voor sy dood was, doodluiters aangaan soos voorheen. Dit kan nie, want Jesus is nou die Christus, en hierdie liggaam van Hom, is die verheerlikte opstandingsliggaam.
Pasop dan, Maria, moenie te ná aan die opstandingsliggaam kom nie! Want die opstandingsliggaam is die tempel van God, mos. Die dag toe die Jode hulle vir Hom vererg het oor Hy verkopers met 'n sweep uit die tempel uitgejaag het, dring hulle by Hom aan Hy moet sy gesag om só met hulle te mag werk, met 'n wonder bewys.
Jesus het hulle geantwoord: "Breek hierdie tempel af en in drie dae sal Ek hom oprig."
Die Jode sê toe: "Ses en veertig jaar lank is daar aan hierdie tempel gebou, en u sal hom in drie dae oprig?"
Met "hierdie tempel" het Hy egter sy liggaam bedoel.
Later, nadat Hy uit die dood opgewek is, het sy dissipels daaraan gedink dat Hy dit gesê het, en hulle het die Skrif en die woorde van Jesus geglo.
Dit staan in Johannes 2.
Jy moenie aan Jesus se verheerlikte liggaam wil vasklou of selfs net te na aan hierdie heiligdom wil kom waarin God self leef nie. Dis heiligskennis.
Die tempel van God is 'n heiligdom waar jy versigtig trap.
En versigtig wees, Maria Magdalena, Johannes 14 het ook nog nie gebeur nie, al kan jy dit ook maklik verkeerd verstaan.
Want Hy was tog weg en hier is Hy nou weer. Maria Magdalena sou logieserwys kon aanvaar het: Hier is Hy nou terug, en hoekom dan nou nie nou al met Hom saamgaan na die huis van sy Vader nie?
Jesus sê toe vir haar: "Moet My nie vashou nie, want Ek het nog nie na die Vader toe opgevaar nie.
Hierdie is nog nie dáárdie terugkomslag, Johannes 14 se wederkoms, nie.
Dis nie nou al dat julle met My saamgaan na ons Vader en ons God toe nie.
Moenie nou al nader aan Mý wil kom nie, Maria, gaan kérk toe.
. . . Gaan na my broers toe en sê vir hulle: 'Ek vaar op na my Vader toe, wat ook julle Vader is, na my God, wat ook julle God is.' "
Gaan raak aan mense, aan gelowiges, kom nader aan mense wat hulp nodig het om te glo, en smee met hulle verhoudings en vorm 'n gemeenskap. Gaan word 'n hegte familie, "broers" (en susters). Gaan na hulle toe, kom al nader aan mekaar en word 'n gemeente. Gaan word kerk. Gaan vertel vir hulle Ek lewe. Gaan na mense toe met die boodskap dat Jesus lewe en daar sal 'n kerk van kom.
Gaan sê vir mense Ek vaar na my Vader toe op, en Hy is ook julle Vader. Hy is my God, en Hy is julle God ook.
'n Gemeenskap van die heiliges, 'n familie van God se kinders, sal vorm. Gaan hou die kerk vas. Gaan hou mekaar in die kerk vas.
Jesus jaag vir Maria Magdalena nie weg nie, ontneem haar niks nie en trek vir Tomas ook nie voor nie.
Met Maria Magdalena is Jesus al by 'n groep mense wat reeds glo. Hulle gaan vashou nodig kry. Vir hulle gaan geloof tasbaar gemaak moet word.
Gaan jy, Maria Magdalena, en gaan wees kerk, 'n plek waar mense mekaar vashou, en na aan mekaar kom oor wat saakmaak – ons het almal een God en een en dieselfde Vader, die God en Vader van Jesus, die Christus.
Tussen opstanding en die wederkoms – dis waar ons nou is – is daar, by mekaar, waar julle die naaste gaan kom aan die heiligdom waar julle God en julle Vader ook is: met die Heilige Gees in en by die mense wat Hy liefhet. Gaan wees saam. Daar, by mekaar, in die kerk, sal julle die Heilige Gees hê.
En Maria Magdalena het na die dissipels toe gekom, en kom sê:
En daar was kerk.
Skyfie: Sang. Staan. Gesang 199 : 1 en 3
Gesang 199 strofes 1 en 3
Skyfie: Seën. Staan. Vrede vir julle!
Skyfie: Respons. Sing. Staan. Gesang 286 : 1.
Skyfie: Los My, gaan kerk! Kry 'n transkripsie van vandag se erediens by https://hennielagrange.wordpress.com/
Vooraf VONKK Lied 1.
Vooraf Gesang 404 : 2.
Toetrede. Gesang 154 : 1,2 en 3.
Aanbidding en lof. Gesang 207: 2 en 4
Ons reaksie op die Wil van God. Gesang 532 : 1,2 en 3
Geloofsbelydenis. Gesang 514 : 1, 2
Sê dit weer. Na gebed. Gesang 422 : 1 en 2.
En nog 'n keer. Na Skriflesing. Gesang 410 : 1 en 2.
Wegsending. Gesang 199 : 1 en 3
Respons. Gesang 286 : 1.
Posted on 8 April 2018 6 May 2018 Posted in Eredienste, Gedink oor God, HervormdTagged die kerk, die kerk moet liefhe, hou mekaar vas, Johannes 20:1-18, Maria Magdalena, moenie aan My raak nie, moenie nader aan My kom nie, moet My nie vashou nie, noli me tangere, opstanding