Wilde vrugte hul enigste hoop - Disasters - Windhoek Express
Friday, August 23rd, 2019 14:57:20
Hierdie paartjie is heeltemal afhanklik van mahangu-boerdery, waarvan die oeste deur droogte verwoes is.
12 May 2019 | Disasters
Josephine Clemens wys na die vrugte wat hulle van mangongo-bome geoes het. Foto Kenya Kambowe
Sihepere • Kenya Kambowe
Grond wat onbenut is weens die huidige droogte en die feit dat hulle werkloos is, is twee van die talle uitdagings wat ’n paartjie van die Sihepera-nedersetting in Kavango-Wes in die oë staar. Dit terwyl hulle sukkel om kos op die tafel te sit.
Sihepere is sowat 50 km wes van Rundu in die Ncamagoro-kiesafdeling geleë.
Selestinus Sintango (43) en Josephine Clemens (36) sê hulle verkoop wilde vrugte van die Mangongo-boom om te oorleef. Dié vrug word algemeen in die Kavango-streke gebruik om ’n tradisionele drankie bekend as kashipembe, te brou.
Die paartjie het gesê hulle kliënte sluit inwoners van die nedersettings in waar die boom nie algemeen voorkom nie. ’n 50 kg sak Mangongo-vrugte verkoop vir tussen N$15 en N$25.
Die paartjie sê hulle pers ook olie uit die neut en ruil dit vir mahangu-sade. Die olie word saam met vleis bedien.
“Dit is hoe ons hier oorleef, my broer. As dit nie vir hierdie boom was nie (verwysend na die Mangongo-boom), het ons nie nog gelewe nie,” het Sintango gesê.
Hy sê sy laaste werk was in 1999 as ’n sekuriteitswag toe hy nog in Windhoek gewoon het. Hy moes egter dié werk laat vaar toe sy pa hom na die nedersetting ontbied het omdat hy moes trou en homself vestig.
Om na sy familie om te sien, het Sintango sy mahangu-land bewerk en stukwerk in die gemeenskap gedoen, onder andere om pale van takke te maak.
Droogte eis sy toel
Sintango en sy familie gaan egter vanjaar niks kan oes nie, aangesien hulle soos die res van die land, erg deur die droogte geraak is. Hy het gesê hulle bly hoop die volgende reëseisoen sal goeie neerslae oplewer.
“As gevolg van die droogte gaan hierdie jaar moeiliker as vorige jare wees. Ons is afhanklik van die reën om ons grond te bewerk, maar dit was nie hierdie jaar die geval nie omdat daar geen reën was nie. Ons sal maar moet wag en sien wat die volgende seisoen vir ons inhou,” het hy gesê
Op die oomblik kry die gemeenskap water van ’n boorgat. Weens finansiële probleme kon die paartjie egter nie sedert April hul N$40 maandelikse bydrae betaal nie. Daar word van alle volwassenes in die nedersetting verwag om N$20 per maand by te dra. Sintango het gesê hulle skuld verhoog elke maand en een of ander tyd, gaan hulle gedwing word om te betaal of om die gevolge te dra.
Sintango het gesê die gemeenskap staar verskeie uitdagings in die gesig, onder andere dat hulle nie toegang tot krag het nie en dat die naaste polisiestasie by Mururani is, wat 50 km weg is. Hy het ook gesê Sihepera het ’n dringende behoefte aan toegangspaaie, en meen die gebrek daarvan is hoekom meeste mense hulleself langs die hoofpad gevestig het.
Die naaste kliniek is by die Ncamagoro-nedersetting, wat 10 km weg is.
Sintango het ’n beroep op die regering gedoen om hulle probleme aan te spreek. “Sedert onafhanklikheid hou ons gemeenskapsvergaderings en was daar al ministers wat ons besoek het met die belofte van ontwikkeling. Maar tot nou het nie veel verander nie.”
Hy meen kwessies soos werkloosheid in hul nedersetting en die streek sal slegs uit die weg geruim word as daar geleenthede vir hulle geskep word. “Ons is jonk. Vestig projekte en ons sal werk,” het hy gesê.