KULTUURDAGBOEK 19 OKTOBER
Dr Erik Holm, vandag nog 'n wydbekende naam (waarvan een van sy nasate, 'n baie aantreklike donkerkopman en naamgenoot, Erik Holm, akteur en nie lank gelede nie in 'n fratsongeluk verlam) is op hierdie dag in 1907 in Bethulie gebore.
In 1924 gaan dr Erik Holm ná sy matriekeksamen na Duitsland waar hy die klassieke argeologie bestudeer en daarna sy doktorsgraad daarin behaal. Daar maak hy kennis met Adolf Hitler en doen deeglike kennis op van die Nasionaal-sosialisme in Duitsland – dieselfde begeestering wat ons land vir 'n baie lang tyd gered het van die liberalistiese en kommunistiese ondergang wat ons vandag beleef.
In 1933 keer dr Holm na Suid-Afrika terug en vind met veel moeite 'n betrekking as hoof van 'n Duitse skooltjie in Natal. Hy vertrek egter verstaanbaar weer na Duitsland, en in 1933 aanvaar hy 'n pos as deeltydse omroeper in die Duitse uitsaaidiens, waarvandaan hy gedurende die eerste jare van die Tweede Wêreldoorlog in Afrikaans uitsaai ( 'n onontbeerlike radiodiens wat gepoog het om onskuldige lewens te red in sy kontak met die Ossewa-Brandwag wat 'n sterk rol in spioenasie teen Smuts se verraderlike optrede vertolk het.)
Onder groot invloed van die Ossewa-Brandwag verset dr Holm hom teen die regering van genl Smuts se volksverraderlike oorlogsbeleid omdat Smuts Brittanje in hart en moed ten koste van die Afrikanervolk wou dien. Spoedig en genadiglik was ons arme "Neef Holm van Zeesen" as gevolg hiervan vir duisende Afrikanerluisteraars die verpersoonliking van die verset wat reeds onkeerbaar in hulle eie harte gewoed het oor Smuts se onregverdige samewerking met Brittanje teen Duitsland en het hulle hom geëer vir sy moed van oortuiging.
Buite sy bedoeling word dr Holm, met sy kennis van en insae in die oorlogsgebeure, 'n Duitse propagandis. Daarom word hy in 1947 na Suid-Afrika teruggebring weens sogenaamde hoogverraad. (Dit was tipies Jan Smuts se styl soos met talle ander suiwer Afrikanernasionaliste wat hom teengegaan het, hoe hy hulle op hierdie manier laat veroordeel het en sommige laat vermoor het, soos ook Jopie Fourie tydens die rebellietyd. Met Jopie het Smuts soos 'n lafaard gaan wegkruip sodat die pleitrede hom nie betyds kon bereik om Jopie se lewe te red nie. Deur talle 'ongelukke', asook baie ander "wettige" veroordelings waar die doodstraf toegedien is na kwansuise skuldigbevinding het Smuts sy vuil werk vir die Engelse teen die Afrikaners voortgesit.)
As gevolg van Smuts se invloed is dr Holm tot tien jaar gevangenisskap gevonnis.
Ná sy vrylating in 1948 gaan hy voort met navorsingswerk, wat hom een van die grootste gesaghebbendes op die gebied van die antieke argeologie gemaak het.
Verseker was dr Holm een van die suiwerste Afrikanernasionaliste ooit, 'n rare spesie vandag in hierdie land met sy talle verraaiers en verlooptes.