NHKA Webblad – Hervormend
Category: NHKA Webblad
Damp, verdamp, dampie.
Posted on 23 April 2020 26 April 2020 Posted in Gedink oor God, Hervormd, NHKA WebbladTagged fortuinvertellers, Ideale, Kabous Meiring, profete, Seth Godin, toekomsLeave a comment
Amerikaanse blogger en bemarkingsghoeroe Seth Godin sê ons is glad nie goed met toekomsvoorspelling nie, maar ons almal hou daarmee vol en weier om van stryk gebring te word. En wat meer is: Dit word van ons vereis. Almal wil nou al weet wat gaan op hulle grafstene staan, vra uit oor waar jy oor vyf jaar van nou af wil wees, vereis van jou besigheidsplanne en duidelik omskrewe planne B, C en D voor hulle jou steun.
Om eerlik te wees, dié goed het nog nooit vir my gewerk nie. Ek kan nie eers 'n preek rondom 'n inleiding, lyf en slot beplan nie. En dis nie dat ek nie probeer nie. Ek het later net met die teleurstelling leer saamleef dat ek nie daarin kon slaag nie. Ek het geleer die skryfproses vat met my 'n pad, en heel dikwels weet ek op Maandag nog self nie waarby ek teen Sondag gaan uitkom nie. Organies groei dit, lees ek toe mos in 'n boek oor skryfkuns, wat net uitwys ander ouens het soms dieselfde probleem as ek, maar makliker maak dit preekmaak nie. En beslis ook nie juister nie.
Ek kan darem al gebeure op 'n kalender inskryf, want almal verwag dit van my, maar ek kan nie waarborg dat wat dáár geskryf staan, dán gáán plaasvind nie.
Vreemd genoeg het ek van kleins af geweet 40 sou 'n waterskeidingsjaar wees. Eers het ek vermoed dis wanneer ek sou sterf, en het ek blymoedig my veertigste jaar aangepak sonder enige toekomsverwagting. Dit blyk toe 'n goeie strategie te wees. Teen die einde daarvan was my ou wêreld vergange en moes ek met moeite uit as probeer herrys. Ek is nou nog nie seker ek het daarin geslaag nie.
Omdat hy geglo het, het hy in die beloofde land gaan woon, 'n vreemdeling in 'n vreemde land. In tente het hy daar gewoon, en so ook Isak en Jakob wat saam met hom erfgename van dieselfde belofte was,
Natuurlik eindig al wat 'n preek van my is, met 'n imperatief: Gaan maak nou só! Maar 'n ou dominee het eendag in die Algemene Kerkvergadering gesê ons moet oppas vir 'n oordrewe besigwees. Hy spook by my. Seth Godin herinner my hierdie week toe weer daaraan. Ons verknies ons oor hoe iets wat ons aangevang het, ons toekoms gaan raak, en ons is dikwels verkeerd. Ons kry die toekoms nie in ons greep nie, angs en haarfyn beplanning ten spyt. Die toekoms wil net nie saamwerk nie; daar is te veel veranderlikes.
Dis dan dat Godin 'n Bybelse gedagte 'n opstanding uit die vergetelheid gun: Wat sal gebeur, vra hy, as ons – al is dit nou net vir hierdie rukkie – ons bés doen? Laat die toekoms toe om te kom.
Ons toekomsvlugte is nie altyd mooi ideale nie. Hulle is veel meer dikwels 'n manier om vir God voor te sê. Die dag as God weer kom, lyk dit my, gaan ons met Daniël, met Jesus se Profetiese Rede en Openbaringe sit en evalueer hoe goed God voldoen aan die doelwitplan se aksiestappe. God ís alreeds twee millennia laat!
Hierdie ingrendeling was onvoorsiend, onbepland en ontwrigtend. Daar was nêrens 'n resep of medisyne of presedent voor nie, behalwe die vae ooreenkoms met die dag toe God die son laat stilstaan het. Dié dag moes góéd warm geword het; dit was oorlog.
Kabous Meiring van Prontuit faam kry die prys vir die grendeltyd se beste aanhaling: "As God ons hierdie keer nie help nie, sal dit die eerste keer wees."
Posted on 25 March 2020 9 April 2020 Posted in Gedink oor God, Hervormd, NHKA WebbladTagged dominees, Geloof, kerk, kettery, lidmate, media, Teologie, verkondiging, virusLeave a comment
Die virus onthul toe ook ander, dog nie net núwe "siektes" nie.
Praktiese Teologie professor Koos de Wet het eendag tydens n rookpouse buite Lettere II die wysheid kwytgeraak toe ons ewe vroom neusoptrek vir die evolusie van "Die Huisgenoot", die geskinder van "Rapport" se agterblad en Marita van der Vyver se stoute Grietsprokie. "Lees wat jou lidmate lees," sê hy dié dag. Ek vermoed dat hy bedoel het dis 'n ompad, maar tog een van destyds se bestes, om uit te kom by wat jou lidmate dink.
Prof Koos was reg.
Daar is deesdae 'n veel makliker manier om uit te vind hoe die wind deur die gemeente waai: Jy lees wat jou lidmate skryf. Op facebook, op Whatsapp en op watter ander sosialemediaplatform hulle ookal mond uitspoel.
Dat Corona ons ontstel en bekommer, is dadelik duidelik, ook aan die skalkse grappies waarmee ons die onrus besweer; dat ons nie die gelowige onderbou het om daaruit sin te maak nie, ongelukkig ook. Ek sien hoedat goeie, getroue lidmate wat niks anders as hervormdgelowig wil wees nie, niksvermoedend in die strikke trap wat die slange die internet vol vir hulle stel.
Nee, nie almal van ons sluk fopnuus soos soetkoek nie, maar die verleiding kom met jakkalsdraaie. Wat begin soos 'n deernisvolle vereenselwiging met soekende ontworteldes, is na verloop van die noodwendige 59-minute se intieme gesprekvoering (en ék mag nie langer as net 10 minute preek nie!) 'n aflewering van die een "verbysterende ontdekking" en "verstommende openbaring" na die ander van wat kerke alles van jou wegsteek of waaroor dominees vir jou lieg. Dis sameswerings wat kerke teen jou smee, Roomses én Protestante, van hoofstroom- tot sel-, en sameswerings deur regerings, kapitaliste én sosialiste, dié deur geldmagte, rykes, geleerdes, slimmes en slinkses en Sjinese, Wittes en Swartes en grootoog goggas uit die buitenste ruim – die ganse universum is daarop ingestel om jou te verneuk! Die oplossing is, uiteindelik, 'n mooi aanbod van alternatiewe Skrifverstaan wat van jou 'n gawe sabbatariër, 'n getuie van jehovah of 'n profeet van die een of ander voorspoedskultus gaan maak, en agterdogtig oor alles en almal wat dit met jou goed bedoel.
Ons het nie meer die onderskeidingsvermoë nie, miskien weens gebrek aan kennis en diepgang, of dalk vanweë liggewig- of te hoogdrawende teologie? Of dalk raak ons meegevoer net danksy ons goedgelowigheid en ordentlike verdraagsaamheid?
Hoe dit ookal sy, ek sien sosialemediaplasings deur gelowiges wat my nekhare laat rys.
Wie het hulle só wysgemaak?, wil ek weet.
Ek het 'n vermoede dis die nut van lyding en lydenstyd, en in besonder van hierdie jaar s'n: Ons dominees moet weer die vrae hoor wat ons lidmate het, vrae waarby dominees dalk al lankal verby is. Ons moet die antwoorde wat in die media daarvoor aangebied word, deeglik met mekaar deurtrap, die bedrog blootlê vir die kettery wat dit in wese is. Ons deernis met mekaar moet eg wees, ons liefde deurslaggewend, ons geduld eindeloos. Dis tog mos áltyd nodig, al voel party dis "nóú nodiger as ooit"?
En, lidmate, as dit nóú, in hierdie duisternis, dominees en die Kerk se eerlike bedoeling is om lydendes opreg by te staan, was dit dan nie altyd so nie? Staan ons in die Kerk dan nie altyd voor God vir rekenskap as ons iemand sou verwaarloos, versoek of mislei nie?
Waarom dan, sou lidmate elders as by ons loop troos en antwoorde soek (as dit nie was dat ons dominees juis nou nie te vinde is nie)? Staan nóú op jou pos, Dominee.
En, by herhaling wil ek weet, lidmate, as lidmaatskap van die Kerk nog ware geloof insluit, hoekom op dees aarde dan die heil elders gaan soek as by die Kerk wat tot nou toe nog met doop, geloof, nagmaal, diens en dankoffer vertrou is? Wie en wat het julle oortuig om elders as by die Kerk en in die Skrif, by God en die gemeente van Christus, by enigiemand anders as julle leermeesters te gaan kersopsteek?
Posted on 12 March 2020 25 March 2020 Posted in Gedink oor God, NHKA WebbladTagged kerklos, kerkverlaters, klagtes oor kerk2 Comments
(CNS photo/Darren Hauck, Reuters) (Oct. 9, 2012)
Die Kerk loop leeg. Nie net die Almanaksyfers sê so nie, die kerkbanke skreeu dit uit.
Daar is natuurlik goeie redes vir waarom 'n mens jou nie daaroor moet verknies nie, en ewe goeie redes om jou snags te laat wakkerlê.
Josh Daffern maak op die webwerf Patheos ( https://www.patheos.com/ ) 'n lys van die top tien redes vir waarom mense die rug op kerk draai. Nie eens een van hulle is juis nuus nie; ons het hulle almal al gehoor. Maar wat my pla, is dat ons aan minstens ses, dalk sewe, miskien selfs aan agt, van die tien iets daadwerkliks sou kon doen. Anders gesê: Dat die meeste van die redes vir mense se aanstoot aan die kerk, óns skuld is. Die kanse is beter as net gemiddeld dat ons wat in die kerk is, mense hiervandaan verjaag.
Ons kán met kerk beter doen. Dis net nie goed genoeg dat ons gods water oor gods akker laat vloei, en aanhou onskuld pleit, nie. Kerkwees is ons opdrag.
(Nuwe) mense voel nie by ons welkom nie.
Dít, sê Daffern, staan boaan die lys. Besef ons dan nou nog nie dat om net te gaan môresê, en te nooi vir tee, wondere verrig nie? Dat om net al gasvry te wees, die liefde van God tasbaar maak nie? Of is ons self, in ons eie gemeentes, nog nie tuis genoeg nie? Want as iemand tuis oor jou drumpel kom, laat jy hulle tog welkom voel in jou huis. Jy doen moeite. Dis 'n skande as jy dit nie doen nie! Het óns by die kerk nog nie dieselfde vrymoedigheid nie? Hierdie is ook jou huis, joune én God s'n. Wie ookal vreemd voor jou staan, is klaar deur God ingenooi; behandel jy hulle dan net so.
Ons is manteldraaiers.
Dit het min te make met die klere wat ons dra, meer met wat onder die klere aangaan. Pas gedrag nie by geloof nie, is die gelóóf verdag, en ons oneg. Al dra 'n aap 'n goue ring. . . Ja, ons doen allerhande kwaad. Maar dis nie waar Daffern dink die probleem lê nie. Kerkgangers én kerklos mense weet maar al te goed hoe dit voel om aan die ontvangkant van sonde te staan. Dit is ons al te wagte, want ons is, almal van ons, van nature boos. Wat ewe erg seermaak, maar gans te maklik by ons in die kerk ongesiens verbygaan, is dat ons beweer ons God liefhet, en geen mens kan dit aan ons agterkom nie. Dat ons glo in vergiffenis, laat ons nog nie met liefde moeite doen nie.
Die kerk maak seer.
En moenie vir my probeer sê dis aan hulle dun velletjies toe te skryf nie, want ek het ook al gebloei. Die kerk is soms wreed, meer as net ongevoelig. Gelukkig verstaan ons al vir God en mense anders. Ons weet dat jy God nie aan sy baadjie kan takseer nie. Onder die vodde, leef 'n God met 'n groot, warm hart, maar die verflenterde toiings van die kerk hou min mense nog regtig warm. Ons weet al om dieper te kyk, en nie deur die rooi tapyt geflous te word nie. Maar mense wat met sterre in die oë by die kerk opdaag, loop dikwels gebroke hiervandaan die duister in.
Nou kyk, gelowiges is juis mense wat móét oordeel. Sonder dié gawe van goeie oordeel en onderskeidingsvermoë, sou ons die kwaad omhels. Daarom is 'n eenvoudige "moenie oordeel nie!" net nie goed genoeg nie. Die kerk moet bekendstaan vir liefde aan sondaars. As net enkeles onder ons wie se sonde skande maak, veroordeel voel as hulle die kerk inkom, doen ons dit verkeerd. As die kerk gedurig met straf dreig, waarom sal enigeen van ons lank daar vertoef? Toepaslike straf is nie waarvoor ons oordeelsvermoë kry nie. Natuurlik sien die kerk sonde raak vir wat dit is. Dan stel die kerk genoeg genade vry om al wat 'n sonde is, te bedek. Straf is op Golgota al afgehandel.
Ons vervals die evangelie.
Ons hou van vol kerke. Ons is bekeringgedrewe. Aan dié wat ons reeds het, klou ons verbete. Dit doen jy net met 'n plooibare evangelie wat paai as dit moes vermaan, vervloek as dit moet vryspreek. 'n Vervalste evangelie is nie goeie nuus nie, en fopnuus nie volhoubaar nie. Erger nog, vervlak jy die evangelie tot menslike hulpbronontwikkeling, lieg jy oor God. God gaan nie keer as die hel só 'n kerk wil oorweldig nie. Wees uit die staanspoor oor God eerlik. Mense kom nie oor 'n lekkerkerkery na God toe nie, net kerk toe. En mense wat regtig na God op soek is, kry jy nie lank geflous nie. God is aantreklik soos God is. Die kerk hoef aan God geen grimering te smeer nie.
Ons het nie ons vinger op die pols nie.
Jesus laat ons goed verstaan Hy is vir siekes hier en Hy het hulle gesondword in die oog. Siekes het 'n dokter nodig. Maar ons slaag daarin, sê Daffern, om die dokter en die medisyne, die siekte en die sorg, irrelevant te maak. Alles lyk dan van ver af só gesond! Ons wil nie meer siekte diagnoseer nie, die voorgeskrewe behandeling nie toedien nie. Trouens, ons kom die siekte nie eens meer agter nie, daarom is alle behandeling naderhand oorbodig en selfs aanstootlik. Dat ons daarin geslaag het om die evangelie so uit te rangeer dat dit geen saak of verskil meer maak nie, so sê Daffern, is die een aantyging wat die seerste maak. Hy sê, en hier haal ek hom aan:
"Faith no longer seems relevant. Somehow, someway, the church can take the most relevant and life-changing message in the world and communicate it in such a way where people see it as absolutely irrelevant."
Dat ons God verkeerd verstaan, hou verband. Baiekeer moedig ons sulke misverstand aan. Talle keer die rug op geloof omdat God nie aan mense se verwagtinge voldoen nie. Hulle het vooropgestelde idees oor wie God is en waarvoor 'n mens op God behoort te kan reken, maar is teleurgesteld oor God hierin jammerlik misluk. God skiet vir hulle so ver te kort aan die verwagtinge wat ons geskep het, met onverhoorde gebede, onbeantwoorde vrae, gebrekkige uitkomste, verskonings en 'n verleentheid van 'n kerk, dat mense uit die kerk uit die pad vat. Ten diepste is so 'n verkeerde Godsbegrip ook die kerk se skuld, of, en dis al hoe meer die geval, oordrewe selfvertroue by mense wat glo dat hulle God in die sak het.
Dit gaan te goed.
Die kerk groei waar daar armes is, taan waar mense gegoed raak. Let wel: Nie goed word nie, maar gégoed, met baie meer goeters as wat goed is vir ons. Hoe beter dit met ons gaan, verdwyn gaandeweg die nood, en later selfs die vraag na God. Geld vul elke gemis. Dis nie dat ryker mense teen God draai nie. Glad nie! Hulle is dankbaar vir die seën. Maar hulle sien ook nie meer die nodigheid in van te moet betrokke bly by gemeentes waar mense met minder as hulle, 'n las op hulle gewete word nie. Daffern is vriendeliker as ek: Hy sê dis nie dat gegoede mense teen God draai nie, hulle dink net nie meer godsdiens is regtig nodig nie. Die onderliggende idee is dat God noodsaaklik word as dit met jou sleg gaan, maar daar is weinig nut in godsdiens as dit met jou voor die wind gaan. Hierdie is een van die redes vir die weglopery waarvoor die kerk seker nie altyd kan pa staan nie. Dit bly moeilik om uiteenlopende kulture in een gemeente gelukkig te hou. Ek het 'n gemeente hieroor gesien skeur.
Ons is gans te besig vir kerk.
As ons programme te besig raak, word jy gedwing om te af te skaal. Dis nie die belangrikste goed wat om jou tyd kompeteer wat uiteindelik wen nie; dis die goed wat onmiddellike resultate oplewer wat koning kraai. Baie is spyt oor hulle kerkgaan moet prysgee, maar daar is regtig net te veel ander goed wat gedoen moet kom. Sulke mense maak die kompromis dat hulle sal kerk toe kom as daar niks anders aan die gang is nie. Die probleem is, daar is natuurlik altyd iets anders aan die gang! Gelukkig weet ons almal nou ook al jy hoef nie net in die erediens met God te praat nie; God kyk ook graag krieket. Hieraan kan die kerk nie veel doen nie, behalwe om die beste eredienste op te dis waartoe die dominee in staat is. En, geroepe of nie, ons kom nie almal by nie. Daar sal altyd iets of iemand beters wees.
Die Bose is 'n probleem.
Van alle leerstellige redes vir padgee uit die kerk, is die Bose die grootste. Dit hou weer verband met 'n skeefgetrekte evangelie en 'n fout in ons godsbeeld, maar dis een rede wat kerkverlaters aanvoer waarteen die kerk tevergeefs preek. As God dan almagtig, alswetend en liefdevol is, waar kom die Bose vandaan en waarom het dit die oorhand? Ten diepste is dit 'n vervlakking in die teologiese antropologie: Ons vat die mens se geneigdheid tot sonde vlak, want van onsself verwag ons om die dood nooit kwaad of boosheid nie. Ek kan nie help om te dink dat relevante prediking, of te wel behoorlike toepassing van die evangelie in ons deurleefde harde werklikheid, hiervoor ook kan help nie.