Dis donkermaan. Voor hulle staan Elia onder ’n akasia asof vasgevang deur die ligkol wat die voertuie se koplampe werp. Buite hierdie bleek vlek tussen niewers en nêrens nie, doem die vae gedaantes van nog bome op. Iets ritsel in die lang gras ’n ent links van hulle. In die verte huil ’n jakkals, ’n maat treur saam.
Sweet rol teen Elia se slape af. Hy beur aan die toue waarmee sy hande agter sy rug vasgemaak is, probeer speling vir sy enkels bewerkstellig, maar gee moed op. Sy kniekoppe ruk op en af. Sy kuite tril. Die mond is stroef geplooi.
Sy het die rooksuil van ver af gesien toe sy na Elia se huis op pad was om hom te waarsku. Wat sy huis was. Niks het die brand ontkom nie. Nie sy lessenaar, waar al sy dokumente was, of die boekrakke met die boeke wat hy so kosbaar geag het nie. Nie die foto uit beter dae waar hy en Patrice Lumumba handskud nie. Natuurlik ook nie sy Immatriculation-bewys nie. Die een stukkie papier wat ’n jaar gelede nog meer as goud werd was vir elke évolué. Die paspoort na bevoorregting.
Die volgende oomblik het ’n voertuig langs haar stilgehou en is sy ingeboender. Die nuuskieriges wat na die verwoesting staan en kyk het, het nie een ’n vinger gelig om te keer nie.
Glo Elia in hierdie oomblik nog aan God se wil? Die wil van ’n God wat uitkoms gebring het vir Abraham toe hy sy seun wou offer, maar vir sy eie Seun nie dieselfde genade gehad het nie? Ook nie vandag vir Elia nie.
Elia se lyf ruk en tol effens na regs, sak teen die boomstam af en bly op ’n hoop lê in die vlak graf wat hy vermoedelik vroeër self moes grawe. Vlees, pees en been wat geen doel meer dien nie. Bloed wat vir oulaas deur die hart gepomp het, vlek die frokkie karmosyn – kamoefleer die smeersels stof en speeksel.
“Elia!” Dis meer ’n oersteun as ’n uitroep. ’n Rou geluid uit dieptes van ’n plek in haar wat sy nie geweet het bestaan voor sy besef het waartoe die mens in staat is nie.
Tieneke se stem kom so duidelik asof sy van die buurplasie af bel, al sit sy seker maklik ses duisend kilometer ver. Die woorde haak egter êrens in Caz se oor vas, die betekenis deur een of ander buisie of beentjie of aambeeldjie verwring. Tieneke? Ná al hierdie jare?
“Sy is agt en negentig en was relatief gesond en heel helder vir haar jare, tot ’n paar dae gelede. Sy het net skielik verswak en weier om siekehuis toe te gaan. Dis ook nie nodig nie. Ek versorg haar immers die grootste deel van haar lewe al. Hoekom sal ek dit nie doen tot sy sterf nie?” Verwyt is dik loog op die bodem van haar stemtoon. Caz staar nikssiende na die blerts wat die janfrederik op die hoek van die lessenaar agtergelaat het. Klein maaifoedie kom vreet Katja se korrels en vlieg dan die hele huis vol net om weer ontslae te raak daarvan.
Alles om haar word stil. Die wind in die oliewenhout, die gejil van voëls. Die sagte dreun van die rekenaar. Asof sy in een fel oomblik van haar gehoor ontneem is.
“Daar is nie baie tyd nie. Jy sal ’n Schengen moet kry. Jy sal na die Belgiese Konsulaat toe moet gaan. Ek neem aan jy het darem ’n paspoort. Jy moet eers die vliegkaartjie koop, anders word die visum nie uitgereik nie. Jy wil sekerlik nie in Dubai of Istanbul jou tyd mors nie, vergeet dus Emirates en die Turkse lugdiens, al vlieg hulle Brussel toe. KLM vlieg direk Amsterdam toe en van daar kry jy die trein na Gent-Dampoort. Dit duur ongeveer drie ure. Afhangende van watter trein jy neem, stap jy drie of vier keer oor. Rotterdam, dalk Roosendaal, Antwerpen Sentraal, Gent-Sint-Pieters. Van Gent-Dampoort af neem jy Bus 3. Jy klim af by …”