Afsondering: Sakelui kan hier onvanpaste optrede van wetstoepassers aanmeld(Argieffoto) Die organisasie Sakeliga sê hy berei voor vir regstappe om die permitstelsel wat tydens die staat van landwye afsondering vir sakeondernemings geld, te laat afskaf of versag. Hy sê die doel daarmee is om mense se reg om te werk en sake te doen te herstel wanneer die regering of wetstoepassers dit deur onregmatige permitte en papierwerk belemmer, of selfs mense in hegtenis neem. Sakeliga sê hy nooi ondernemings en organisasies sonder winsoogmerk om gevalle van permit- en papierwerkverwante obstruksie deur wetstoepassers by hom aan te meld. Die voorvalle moes tussen 11 en 15 Mei 2020 plaasgevind het en moet verband hou met permitte wat nie deur ŉ hof uitgereik is nie. Dit sluit in CIPC-sertifikate, munisipale permitte, permitte om oor munisipale of provinsiale grense te reis, permitte vir informele handelaars en permitte om koshulp te versprei. Piet le Roux, uitvoerende hoof van Sakeliga, sê hul regspan wil van die ernstigste gevalle by die saak insluit. “Ondersteunende verklarings kan ons saak versterk en ons versoek graag die publiek se bystand.” CIPC-sertifikaat Sakeliga sê hoewel daar só ŉ indruk geskep is – deur die regering en in polisie-optrede – is daar geen vereiste vir organisasies om in besit van ŉ CIPC-sertifikaat te wees nie. Die organisasie sê hy is deur senior advokate geadviseer dat wetstoepassers geen reg het om die aktiwiteite van ŉ organisasie vanweë die beskikbaarheid of nie van ŉ CIPC-sertifikaat te beperk nie. “Om ŉ CIPC-sertifikaat te bekom is vir die meeste ondernemings onmoontlik, maar selfs met die sertifikaat het hulle weinig beskerming teen vervolging. Ons versoek in besonder ondernemings en organisasies sonder winsoogmerk om voorvalle waar wetstoepassers van hulle vereis het om CIPC-sertifikate te toon of waar hulle met verwysing na die afwesigheid of nie van CIPC-sertifikate belemmer is, aan ons te rapporteer,” het Le Roux gesê. Niemand kan byhou Sakeliga sê hy het die afgelope ruk gesien hoe die regering ŉ nuwe, arbitrêre en ondeursigtige regulatoriese raamwerk opstel. “Ingevolge dié nuwe stelsel is basies alles wat nie uitdruklik deur die regering toegelaat word nie – en op een of ander wyse met ŉ permit bestempel nie – verbode. Die regulasies sentraliseer alle mag in die hande van die uitvoerende gesag, met die regering en wetstoepassers wat eensydig as regter, wetmaker en toepasser optree.” Le Roux sê dit is bykans onmoontlik vir gewone mense om op die hoogte van die voorskrifte te bly. “Dit is noodsaaklik dat ons, terwyl die herinnering aan merendeels regmatige en konstitusionele optrede deur die regering nog lewend is, die howe met ŉ versoek om regshulp teen die permitstelsel en die sentralisering van mag in die uitvoerende deel van die staat nader.” Regstappe Sakeliga sê sy plan is om kernbelangrike onregmatige en skadelike regulasies of ingrypings te teiken sodat vryheid geskep kan word om te werk en handel te dryf. “Ons litigasiespan beweeg so vinnig as wat hulle kan, wetende dat ons met ŉ regering werk wat sy regulasies in die hardloop aanpas om by sy onaanvaarbare optrede te pas, in stede daarvan om sy gedrag aan te pas na vereistes van regmatigheid, redelikheid en konstitusionalisme. Die regering se regulatoriese knip-en-plakkery bemoeilik die poging, maar ons het deurlopend vordering gemaak en versoek nou die publiek om gevallestudies by te dra.” Le Roux sê die regering het tot dusver nie geantwoord op briewe of instellings oor die regulasies geraadpleeg nie. “Die regering is klaarblyklik nie tot reaksie in staat nie. Selfs voormalige sleutel-ANC-ministers soos Trevor Manuel spreek hulself nou in die openbaar teen die regulasies uit.” Daar is in dié stadium verskeie hofsake teen die regering oor spesifieke afsonderingsbepalings. Le Roux sê hoewel regstappe belangrik is, die verandering aan amptelike regulasies net een deel van ŉ plan is om die konstitusionele orde en openbare welstand in die land te herstel. “Die tweede – en meer belangrike – deel is vir gemeenskappe, ondernemings, individue en selfs provinsies en plaaslike munisipaliteite om op vindingryke wyses hul lewens te hervat en hul ekonomieë oop te stel. Dit vereis dat hulle hul blootstelling aan die nou bekende risiko’s van staatsverval en regulatoriese vergrype beperk. Die uitvoer hiervan is in persoonlike sowel as openbare belang, ongeag Covid-19 en bly onmisbaar vir die welstand van alle gemeenskappe in Suid-Afrika.”