Voorwoord - Bloedrivier.org 2017
Die Slag van Bloedrivier - Voorwoord
Hierdie teks is geneem vanuit Gregory se boekie, en met spesiale vergunning deur die familie geplaas. Aan die regterkant van die bladsy is KLANKBANE waarna u kan luister. Hierdie klankbane is gedurende die 2008 vieringe op radio uitgesaai.
Die Mfecana tydperk, 'n tydperk van uitdelgingsoorloë, wat die oorsaak was dat duisende inheemse volke uitgewis of verdryf is, het begin toe Shaka koning van die Zoeloes geword het. Baie stamme het by Shaka aangesluit, terwyl diegene wat nie wou aansluit nie, uitgemoor is. So het die hele Natal, suid van die Tugela, ontvolk geraak.
Drie van sy generaals het weggeloop, hul eie koers ingeslaan en meegedoen aan die uitdelging op dieselfde patroon:
Soshangana het die Shangaan-nasie in Mosambiek laat ontstaan en in Transvaal ingetrek.
Die ergste was Mzilikazi wat met sy Ndebele-nasie die grootste dele van die later Transvaal en Vrystaat domineer en laat ontvolk het.
In dieselfde tyd het Moshweshwe aan vlugtende Sotho's asiel gebied by Thaba-Bosiu waar Lesotho vandag nog bestaan.
Die Voortrekkers verdien die eer dat hulle die Mfecana beëindig het. Eers is Mzilikazi verslaan en verdryf tot in die huidige Zimbabwe en Dingane van die Zoeloes is na die Bloedrivier-veldslae verdryf na Swaziland waar hy vermoor is. Na 1838 kon duisende Tswanas uit die Kalahari terugtrek en hulle lewens vervat in die gebiede waaruit hulle verdryf was.
Baie feesredenaars en skrywers vertel die verhaal van Bloedrivier alleen sonder om die gebeurtenisse wat aanleiding gegee het te noem. Selfs volwassenes vra die volgende vrae: "Waar was die vroue en kinders tydens die slag?" of "Hoeveel vrouens was in die laer?"
Net so word die laaste poging van Dingane in die vlakte oorkant die Wit- Umfolozirivier verswyg. Dit kon maklik gebeur het dat die roemryke Bloedrivier-veldslag as 'n onbekende gebeurtenis in 'n donker Afrika-geheimsinnigheid verdwyn het, as die lokval geslaagd was en die Trekkers daar uitgewis is.