Vierde Sondag van Paastyd (Goeie Herdersondag) - Missio
Vierde Sondag van Paastyd (Goeie Herdersondag)
Hierdie Sondag staan bekend as "Goeie Herder"-Sondag. Drie van die Skriflesings fokus op hierdie tema, terwyl die sleutelteks ons aandag vestig op die onderlinge verbondenheid wat die lewe van die Messiaanse gemeenskap (die kudde van die goeie Herder) kenmerk.
6Net goedheid en guns sal my volg al die dae van my lewe; en ek sal in die huis van die Here bly in lengte van dae. (AOV)
Die HERE is my herder;* ek ly nie gebrek nie.
2 *In groen weivelde laat Hy my rus;
U verfris my kop met olyfolie;* my beker loop oor.
en ek sal bly terugkeer nap die huis van die HERE,
(Die Bybel Direkte Vertaling 2014)
*23:1 Die Here … herder: Joh 10:11; Op 7:17 *23:2 Op 7:17
*23:5 U verfris … olyfolie: Luk 7:46
p23:6 terugkeer na: Die LXX lui "woon in".
(Vgl Ef 6:5–8; Kol 3:22–25)
18Bediendes, onderwerp julle met die nodige ontsag aan julle werkgewers, of hulle nou goedhartig en vriendelik is, of onredelik. 19Dit is genade as iemand die pyn van onverdiende lyding verduur omdat hy aan God getrou wil wees. 20As julle gestraf word wanneer julle oortree het, watter verdienste is daarin as julle dit verdra? Maar om lyding te verdra wanneer julle goed doen, dit is genade van God. 21Juis hiervoor is julle ook geroep, omdat Christus self vir julle gely en so vir julle 'n voorbeeld gestel het, sodat julle in sy voetspore kan volg.
22"Hy het geen sonde gedoen nie
en uit sy mond
het daar nooit 'n leuen
42Hulle het hulle heelhartig toegelê op die leer van die apostels en die onderlinge verbondenheid, die gemeenskaplike maaltyd en die gebede.
Die breër konteks van Handelinge 2:1-47 – Die Heilige Gees maak alle gelowiges getuies
Aanvangslied: Lied 577 "Die Heer my herder sorg vir my 1,2,3,4,5"
Verootmoediging: 1 Petrus 2:20b-24
Skuldbelydenis: (Uit die lirieke van Lied 231)
Vryspraak: (1 Johannes 1:6-9)
Skriflesing: Handelinge 2:42-47
Wegsending: Lied 523 "Goddelike liefdebande vs 1,2,3,4"
Voorganger: God het Hom tot die hoogste eer verhef
en Hom die Naam gegee wat bo elke Naam is.
Die Heer het opgestaan.
Voorganger: In die Naam van Jesus
sal elkeen wat in die hemel
die knie buig,
Gemeente: Die Heer het waarlik opgestaan. Amen.
(Votum en seëngroet Uit die Basisliturgie van Bybelmedia se Woord en Fees: Preekriglyne en Liturgiese Voorstelle vir 2013-14)
Gebruik die gedeelte uit 1 Petrus as Wet voorlesing:
1 Petrus 2:20b-24
Maar om lyding te verdra wanneer julle goed doen, dit is genade van God. 21Juis hiervoor is julle ook geroep, omdat Christus self vir julle gely en so vir julle 'n voorbeeld gestel het, sodat julle in sy voetspore kan volg.
Wat geskep is deur u hande –
6As ons beweer dat ons aan Hom deel het, en ons lewe in die duisternis, lieg ons en handel ons nie volgens die waarheid nie. 7Maar as ons in die lig lewe soos Hy in die lig is, het ons met mekaar deel aan dieselfde gemeenskap en reinig die bloed van Jesus, sy Seun, ons van elke sonde. 8As ons beweer dat ons nie sonde het nie, bedrieg ons onsself en is die waarheid nie in ons nie. 9Maar as ons ons sondes bely—Hy is getrou en regverdig, Hy vergewe ons ons sondes en reinig ons van alle ongeregtigheid.
(1 Johannes 1:6-9)
Gemeente sing Lied 405:1
wat deur mense gekruisig is,
maar deur God opgewek is uit die dood.
Gemeente sing Lied 405:2
Gemeente sing Lied 405:3 en 4
(Aanpassing van die bydrae uit die Basisliturgie van Bybelmedia se Woord en Fees: Preekriglyne en Liturgiese Voorstelle vir 2013-14)
mense met goeie gewetens én met skuldgevoelens;
dié wat sekerheid het en ander wat twyfel;
Christene uit oortuiging en Christene uit gewoonte.
Daar is van ons wat glo, wat halfpad glo, en wat glad nie glo nie.
U weet ook waar ons vandaan kom:
uit hegte familie- en vriendekringe,
én uit die diepste ervarings van eensaamheid.
Party van ons kom uit gemaklike welvaartstoestande,
en ander uit situasies van wanhoop en geweld;
uit gesinne wat op geoliede wiele loop,
en dié wat gebuk gaan onder hewige stres of trauma;
ons kom uit die binnekring én
die periferie van die Christelike gemeenskap.
Maar nou staan ons almal saam hier voor U
– met al ons verskille, maar ook in ons eendersheid;
as mense wie se verhouding met U en met mekaar skeef loop,
wat almal eendag moet sterf;
wat almal verlore is sonder u genade;
maar ook mense aan wie U u genade
onverdienstelik skenk in u Seun, Jesus Christus.
Ons is hier saam om U te loof en om te luister na wat U vir ons sê.
Ons bid dat dit in hierdie uur van samesyn sal gebeur.
Ons vra dit in die Naam van ons Here, Jesus Christus.
(Karl Barth 1886-1959)
Lees die fokusteks uit Die Nuwe Testament vir Kinders deur Stephan Joubert, Jan van der Watt en Hennie Stander, 1999. Terwyl jy die teks lees, laat almal hulle hande opsteek elke keer wat hulle 'n aktiwiteit hoor. Stop telkens die Skriflesing en identifiseer maniere waarop julle gemeente daardie aktiwiteite doen. Onthou om aktiwiteite te noem waarby die kinders ook betrokke is!
Baie Mense sê hulle wil ook Vriende van God Word
37 Petrus het baie goed gepraat. Die mense het ook mooi geluister. Hulle vra toe vir Petrus en die ander vriende van Jesus: "Wat moet ons nou doen? Hoe kan ons ook God se vriende word?"
38–39 Petrus sê toe: "Julle moet ophou om verkeerde dinge te doen. Julle moet eerder vir God lief word. Dan moet julle ook gedoop* word. Mense sal dan kan sien dat God julle sy vriende gemaak het. God sal dan ook aan julle die Heilige Gees* gee. Enigiemand kan so 'n kind van God word. En God sal ook aan elke kind van Hom sy Heilige Gees* gee. God wil nie net vir ons so goed wees nie, maar ook vir julle. En Hy wil ook vir julle kinders goed wees, en vir almal wat Hom nou nog nie liefhet nie. God wil vir elke mens op die aarde die kans gee om sy vriend te word."
40 Petrus het nog lank met die mense gepraat. Hy het vir hulle gesê: "Moenie aanhou om verkeerde dinge te doen soos die mense rondom julle nie. God het julle lief. Hy wil hê julle moet sy vriende word."
41 Baie mense het gesien Petrus praat die waarheid. Hulle het alles geglo wat hy gesê het. Hulle besluit toe hulle wil ook Jesus se vriende word. Daarna is hulle gedoop*. Net op daardie dag alleen was daar drie duisend mense wat gesê het hulle wil ook Christene word. En so het hulle God se vriende geword.
Wat die Christene Alles Gedoen het
42–43 Nadat die mense Christene geword het, het hulle elke dag hulle Bybel gelees. Die Christene was ook almal vir mekaar lief. Hulle het saam geëet en vir mekaar gesê dat hulle weet dat Jesus by hulle is. Hulle het ook saamgebid. Die leiers in die kerk het baie wonderwerke* gedoen. Die mense kon nie glo wat hulle alles sien nie. En hulle het baie respek gehad vir God en Hom vir alles dankie gesê.
44–47 Die Christene het almal soos een groot familie gevoel. Daarom het hulle ook hulle klere en kos en speelgoed met mekaar gedeel. Daar was ook Christene wat ryk was en plase en huise besit het. Hulle het dit sommer verkoop. Dan het hulle die geld gevat en vir mense gegee wat nie kos of klere gehad het nie. Die Christene het elke dag kerk toe gegaan om daar te gaan bid. Hulle het ook gereeld by mekaar gaan eet. Die etes was nie spoggerig nie. Die Christene was sommer net baie lief vir mekaar. Saam het hulle vir God dankie gesê dat Hy so goed is vir hulle. Die mense in die stad kon nie glo dat die Christene so mooi leef nie. Elke dag het daar nog meer mense Christene geword.
'n Inkleurprent van die gebeure in die vroeë kerk is hier beskikbaar.
Verduidelik die "church steeple door people" gediggie met jou vingers:
This is the church (vuis met vingers verstrengel)
This is the steeple (wysvingers reguit)
Open the doors (maak hande oop)
And see all the people (wikkel jou vingers)
Vandag is Moedersdag. Jy kan spesiaal vir alle ma's bid of 'n beeld van 'n vroulike herder gebruik: http://diglib.library.vanderbilt.edu/act-imagelink.pl?RC=54256
Bobby McFerrin het 'n pragtige weergawe van Ps. 23 wat hy opgedra het aan sy ma.
Kevin Harney, 'n Amerikaanse predikant, vertel van klein Dustin se vrygewigheid as dit by Smarties kom. Die Amerikaanse weergawe van Smarties is 'n ry kleurvolle, ronde sjokoladelekkers in deurskynende plastiek toegedraai.
Op 'n dag kom Dustin die kerk binne, met 'n pak Smarties. Hy loop die dominee raak, en gee vir Kevin een van sy Smarties. Dadelik word dit 'n gewoonte. Elke keer wanneer Dustin 'n pakkie Smarties kry, sit hy die eerste lekker opsy vir sy predikant. Elke Sondag voor die erediens soek hy die dominee op en gee vir hom sy Smarty.
Soms kry Dustin sy Smarties deur die week. Dan neem hy die eerste een uit die pakkie en sit dit opsy. Teen die Sondag, was dié Smarty dikwels al deur die meule, vol vasels soos hy dit in sy sak rondgedra het. Tog kry die dominee sy Smarty, wat hy met genot daar en dan eet.
"Om die Smarties te deel, was weekliks soos 'n nagmaal in die kleine vir my," vertel Kevin. "Jesus was teenwoordig in die paar oomblikke waarin ons die lekkers gedeel en met mekaar gesels het."
Dustin se ma het altyd gelag en gesê die Smarty is Dustin se dankoffer. Uit elke tien Smarties kry die dominee een. Vir Kevin was die belewenis groter. "Wat ek gesien het, is 'n klein seuntjie wat lief was om te deel, en wat die krag van vrygewigheid klein-klein herken en beleef het. Sedertdien vra ek myself gereeld af: 'Hoe vaar ek met die uitdeel van my eie Smarties?'"
Vrug van bekering
Verlede Sondag het ons aandag gegee aan die dringende, intense boodskap van Petrus oor God se werk in Jesus van Nasaret. Die enigste gepaste reaksie is om jou te bekeer. Bekering beteken om te buig voor Jesus en jou lewe in te rig volgens die leer en voorbeeld van Jesus. Só dra jy vrug wat by die bekering pas. Op hierdie manier word God se koningskap 'n werklikheid in jou lewe.
Bekering is egter nie net 'n individuele proses nie. Volgens Handelinge is bekering ook 'n proses wat jou insluit by God se gemeente. Op die dag van Petrus se boodskap, die dag waarop die Heilige Gees uitgestort is, is omtrent drie duisend mense "by die getal van die gelowiges gevoeg." (41).
God se werk in Christus, deur die krag van die Heilige Gees, skep altyd nuwe gemeenskap. Dit sluit mense altyd in by God se kerk. Bekering in die kragveld van die Gees is altyd om deel van 'n geloofsgemeenskap gemaak te word.
In ons teks word die karaktertrekke van die geloofsgemeenskap wat die Heilige Gees deur bekering skep, op 'n besondere manier beskryf. Dis soos die gemeenskaplike vrug van bekering lyk. Die eerste Pinkstergemeente was volgens vers 42 volhardend toegewy aan:
Die leer en onderrig van die apostels
Onderlinge verbondenheid aan mekaar
Die gemeenskaplike maaltyd
Leer en onderrig van die apostels
Jesus is aan die regterhand van die Vader (2:33). Deur die uitstorting van die Heilige Gees het Hy aan die apostels die bevoegdheid gegee om in sy Naam herders en leraars van die gemeente te wees, bevoegdhede wat stelselmatig ook deur die Gees as gawes aan meer gelowiges as slegs die apostels gegee is (Ef. 4:11, 12).
Die geestelike versorging van die gemeente deur haar Hoof is dus vanaf die eerste dag van haar bestaan gewaarborg en daarmee saam is die gesagstruktuur vir die gemeenteliggaam ook vasgelê. Die Here se unieke gawes aan die liggaam van gelowiges is die herders wat direk teenoor Hom verantwoordelik is vir hulle taak om die liggaam van Christus, sy vrygekoopte kudde op te bou. Gehoorsaamheid aan die leer van die apostels is dus gehoorsaamheid aan Christus self.
Dit is hierdie leer wat vir die gemeente van vandag in die Heilige Skrif opgeteken staan. Uiteindelik word die gehoorsaamheid van die gelowiges aan Christus gemeet aan hulle gehoorsaamheid aan die heilige Skrif (2 Tim. 3:14-17).
Die woord koinonia wat in die OAV met "gemeenskap" vertaal word, is meer as net "onderlinge verbondenheid" (NAV). Dit is 'n onderlinge verbondenheid wat praktiese uitlewing vind in gemeenskaplike verkeer, aanbidding, dienslewering asook bediening van mekaar tot opbou van die liggaam van Christus in liefde (Ef. 4:16b).
Hierdie Pinkstergelowiges het mekaar opreg liefgehad, dikwels onderling gesprek gevoer en voortdurend bymekaar gekom. Hulle het hulle nie as kluisenaars aan die samelewing onttrek nie, maar hulle gemeenskap ook in die openbare plekke beoefen, veral in die tempel waar hulle daaglikse samekoms plaasgevind het (2:46). Hierdie gemeenskapsbeoefening was hulle helderste getuienis van hoe die Goeie Herder verlore en verstrooide skape tot 'n goed-geordende en lewenskragtige kudde wat Hom getrou volg omskep.
Hierdie gemeenskap met mekaar berus op 'n dieper gemeenskap, naamlik die van die gelowiges met die Vader en met sy Seun, Jesus Christus (1 Joh. 1:3). Gemeenskaplike aanbiddingsgemeenskap met die Vader en sy Seun is die beste gemeenskap wat gelowiges met mekaar kan hê (Matthew Henry).
Die eerste gemeente is gekenmerk deur die eet van die gemeenskaplike maaltyd (NAV) of te wel die breking van die brood (OAV).
Dit is moeilik om te sê of ons hier te doen het met die nagmaalviering of met die gewone maaltye. Die breking van die brood was 'n handeling deur die hoof van die huis of feesviering wanneer hy die seën oor die gebruik van die voedsel gevra het. Jesus het dit waarskynlik gereeld by die maaltye met sy dissipels gedoen (sien Matt 26:26 en Luk 24:30). Dit is ook deur hierdie handeling dat die Emmausgangers Hom herken het.
Die Verklarende Bybel verklaar:
Dit lyk of die nagmaal en gewone etes in die vroeë kerk nie duidelik geskei is nie. Die daaglikse etes sou waarskynlik ook 'n 'nagmaalsbetekenis' gehad het; dit is met ander woorde beleef as 'n herinnering aan die tafelgemeenskap met Jesus.
Die sakramentele aard van hierdie gemeenskap was uiteraard onmiskenbaar. Die gemeente het voortgegaan met die viering van die herinnering aan hulle Meester se dood, as mense wat nie skaam was vir hulle eie verhouding tot Hom en afhanklikheid van Hom, Christus die gekruisigde, nie. Hulle kon sy kruisdood nie vergeet nie, maar het hierdie herdenking daarvan in stand gehou as 'n volgehoue praktyk omdat dit die instelling van Christus was wat aan die kerk deurgegee moes word vir die eeue wat sou volg (Matthew Henry).
Die nagmaal was van die begin van die lewe van die kerk af die liturgiese handeling wat die verhouding tussen Jesus en sy liggaam bevestig.
Voor die uitstorting van die Heilige Gees (die gawe wat die Vader belowe het), op wie die apostels gewag het (Luk 24:49), het hulle saam met ander gelowiges eensgesind volhard in die gebed (Hand 1:14). Gebed in hierdie sin is 'n bewuste wisselwerking van gedagte en woord tussen God en die bidders en die bidders onderling. Dit is die kommunikasiestelsel deur die liefde gedryf wat die ganse funksionering van die Hoof en sy liggaam (1 Kor. 12:12-31; Ef 4:15, 16) rig en beheer.
Na die uitstorting van die Heilige Gees het voortdurende gebed die lewenswyse en uitstaande kenmerk van die Geesvervulde jong kerk geword. So belangrik is hierdie bedrywigheid geag dat Paulus in die eerste sendbrief wat hy aan 'n nuutgestigte gemeente geskryf het die opdrag kon gee: "Bid sonder ophou!" (1 Tess 5:17).
Op hierdie wyse is die gebedskultuur van die eerste oomblikke af deel van die lewe van die kerk. Gedring deur die liefde vir die Here volg die gelowiges Hom na – altyd in gebedsgemeenskap met Hom sonder wie hulle niks kan doen nie (Joh. 15:5).
Naas vers 42 (waaraan ons nou aandag gegee het), word verdere eienskappe van die eerste gemeente in verse 43 tot 47 uitgespel:
God se werk en geloof is met wonders en tekens bevestig
Die gelowiges was eensgesind en het alles met mekaar gedeel
Aandag is aan elkeen se behoeftes gegee, sodat almal versorg was
Hulle het getrou as geloofsgemeenskap bymekaar gekom
Die gemeenskaplike maaltyd is in stand gehou
Hulle was 'n gemeenskap van lof aan God
Die gemeente het gegroei deurdat nuwe gelowiges voortdurend tot hulle kring toegevoeg is.
Mediese fondse het vandag ook 'n sogenaamde "wellness"-programme wat lede aanmoedig om fiks te bly en gesond te leef. Hierdie programme gaan hoofsaaklik oor ons liggaam – maar wat van ons gees? Hoe lyk 'n gesonde geestelike lewenstyl?
In die Bybel is die Handelingegemeente kort na die uitstorting van die Heilige Gees waarskynlik 'n goeie voorbeeld van 'n groep mense wat geestelik gesond geleef het. Hulle lewenstyl was so aantreklik dat mense graag soos hulle wou geleef het.
Clinton McKinley het in 'n preek oor Handelinge 2 met die titel "Getting W.E.L.L." die Engelse woord WELL as 'n akroniem gebruik om vier kritiese eienskappe van die eerste gemeente in Handelinge 2 uit te spel:
W– Worshipping – hulle het gereeld saamgekom om te aanbid.
E – Evangelizing – hulle leefstyl was aantreklik – ander mense wou ook só leef.
L – Learning – hulle het God se Woord met daaglikse dissipline verorber.
L – Loving – hulle was liefdevol en het regtig omgegee vir mekaar en ander mense.
Gesonde kerke wat groei, vertoon vandag nog steeds dieselfde eienskappe. Om geestelik fiks en gesond te wees, het ons in die lewe ook hierdie dissiplines nodig – ons moet saam aanbid, saam uitreik na mense, saam leer en saam liefhê. Dit beteken dat God se Gees ons gees moet beheer. (Soos aangehaal uit Woord en Fees)
Dustin en sy Smarties
Terug by klein Dustin wat elke week 'n Smarty met sy predikant gedeel het. Agter hierdie eenvoudige daad van mededeelsaamheid deur 'n klein seuntjie sit 'n enorme Bybelse begrip van geloof en geloofsgemeenskap. Dustin het klein-klein al iets verstaan van die lewe van geloof.
Die gesonde lewe van geloofsgemeenskappe word gedra deur duisende dade van omgee en barmhartigheid.
Soos Dustin se dominee, Kevin, kan ons ons gerus gereeld afvra: "Hoe vaar ek met die uitdeel van my Smarties?"
Ons prys u Naam,
een met die Heilige Gees,
behoort alle eer en heerlikheid aan U,
almagtige God, van nou af en tot in ewigheid. Amen.
(Uit die Basisliturgie van Bybelmedia se Woord en Fees: Preekriglyne en Liturgiese Voorstelle vir 2013-14)