Volksraad Verkiesing Kommissie - Rebellie-toespraak 2014
Artikel deur Steve Hofmeyr
Geloftefees-rede - Paardekraal
Toespraak deur Paul Kruger op Verkenners-beweging kongres; 26 April 2014
Tema - Honderdjarige herdenking, Rebellie 1914: “Ek dra...”
Ek weet nie van julle nie, maar jaartalle dra vir my hulle eie persoonlikhede. En, net soos met mense, is daardie persoonlikhede soms sterk en soms swak - en soms is hulle vir my aangenaam en ander is minder aangenaam. Iets soos “1816” of “1911” sê vir my nie veel nie maar “1838” of “1948” sê vir my baie. En ek ervaar 'n jaartal soos “1961” op „n heel ander manier as een soos “1994”.
En 1914? Ons herdenk vanjaar die Rebellie van 1914 en die jaartal 1914 bring baie verskillende dinge by my in gedagte.
Ek sien netjiese rye soldate in perfekte gelid en dit klink soos kanonskote as hulle hakke van hoog in die lug elke keer met een slag op die asfalt onder hulle klap. Die Duitse adelaars voorop- en die silwer pylsteeltjies wat gewoonlik bo-op hulle “Pickelhaube”-helms blink, is toegedek onder grys oortreksels; en in grys uniforms marsjeer hulle af met die breë Unter den Linden-weg onder die Brandenburg-poort deur, en duisende vroue en kinders jubel langs die straat en gooi blomme op die pad voor hulle.
Ek sien 'n bloeddorstige mop in die strate van London wat skreeu “On to Berlin!” en “Hang the Kaiser!”
Ek sien 'n grys Daimler wat in die nag deur „n padblokkade bars en hoor die fluit van „n opslagkoeël en „n stem wat sê: “Chrisjan, dis raak”.
Ek sien 600 uitgemergelde Rebelle, half dood van die dors wat desperaat voor Louis Botha se stoomroller uitvlug terwyl hulle bloedspore trap in die sand van die Kalahari en met hulle allerlaaste lewenskragte oor die Duitswes-grens strompel.
1914 is die jaar van oorlog tussen state en Regerings en hier by ons terselfdertyd die jaar van gewapende rebellie teen 'n Regering.
Wat moet ons oordeel oor die Rebellie wees en wat moet ons daaruit leer?
Party sal sê om die antwoord daarop te vind moet ons as “Calviniste” ook hierdie lewensterrein, soos alle ander, vanuit 'n radikaal Bybelse perspektief deurvors en beoordeel.
Persoonlik dink ek natuurlik nie dat mens 'n Calvinis hoef te wees om daarby uit te kom nie – die antwoord op enige vraag oor enige menslike gedrag lê inderdaad altyd in die Bybel opgesluit en geen ware kind van God kan anders daaroor redeneer nie, of jy nou Calvinis of Luthers of charismaties of wat ookal is. Dis nie Calvyn se idee nie - dis bloot wat die Skrif alle gelowiges aanmaan en leer om te doen.
En wat leer die Bybel ons eerstens oor oorlog en tweedens oor rebellie teen 'n owerheid? Die Bybel is vol verwysings na albei hierdie verskynsels.
Wat rebellie betref is die eerste teks wat baie mense jou vinnig op sal wys die woorde van Paulus in Romeine 13 waar hy elkeen vermaan “om hom te onderwerp aan die magte wat oor hom gestel is, want alle mag is deur God ingestel sodat hy wat hom daarteen versit, die instelling van God weerstaan en 'n oordeel sal ontvang”.
In Titus 3 skryf hy wéér: “Herinner hulle daaraan om onderdanig te wees aan owerhede en magte...” en in Kolosense 1 verklaar Paulus: “...trone sowel as heerskappye en owerhede en magte – alle dinge is deur Hom en tot Hom geskape”.
Dit is hoe die Bybel dan rebellie teen 'n owerheid afkeur, sê baie mense dus. En oorlog?
Wat oorlog betref wys mense jou op God se afkeur teen geweldenaars en Sy eise van liefde en die teks in Jesaja wat vertel van mense wat pikke smee van swaarde en snoeimesse van spiese. Hulle sê oorlog is net so verwerplik vir God as rebellie want Sag. 4 bevestig immers: “Nie deur krag of geweld nie maar deur My Gees, sê die Here van die Leërskare”.
Tydens regstudies word prokureurs en advokate geleer dat 'n hele wet of 'n hele kontrak eers bestudeer moet word voordat jy 'n sin of 'n deel daarvan probeer interpreteer; en dat jou interpretasie dan uiteindelik gedoen moet word met die ganse dokument in gedagte.
Dieselfde met die Bybel liewe volksgenoot - want daar is ook 'n ander kant aan beide oorlog en rebellie wat uitkom in die Skrif.
U sien die profeet Joël praat in Hfst. 3 juis weer van pikke wat tot swaarde gesmee moet word en snoeimesse tot spiese; van die swakke wat moet sê “ek is 'n held”; van 'n oorlog wat geheilig moet word en helde wat opgewek moet word, krygsmanne wat moet opruk. Dawid sê in Psalm 144: “Geloofd sy die Here wat my hande leer om te veg, my vingers om oorlog te voer”.
In Spreuke 21 staan dat die perd reggemaak word vir die dag van die geveg, maar die oorwinning is deur die Here en Dawid beaam in Ps. 144: “U wat aan die konings die oorwinning gee”.
Die Prediker skryf in Hfst. 3: “Vir elke saak onder die hemel is daar 'n tyd...‟n tyd om gesond te maak en 'n tyd om dood te maak... 'n tyd om lief te hê en 'n tyd om te haat; 'n tyd vir oorlog en 'n tyd vir vrede”.
Goed, sal sommige sê, dan is daar 'n tyd en 'n plek vir oorlog ook in die Bybel, maar dit gee nog nie die groen lig vir rebellie, vir staatsburgers om teen hulle eie owerheid in opstand te kom nie.
Werklik? Die as waarom hierdie hele saak wentel, lê vir my opgesluit in een van die minder bekende uitsprake van die Messías. Hy noem naamlik die Satan by 'n sekere naam; en daardie naam is: “Die owerste van hierdie wêreld”. Hy noem hom so in Joh. 12:31; weer so in Joh. 14:30 en weer in Joh. 16:11.
Matt. 4: “Weer neem die duiwel Hom saam na 'n baie hoë berg en wys Hom al die koninkryke van die wêreld...en sê vir Hom: Al hierdie dinge sal ek aan U gee as U neerval en my aanbid...Toe sê Jesus vir hom: Gaan weg, Satan! ...Die Here jou God moet jy aanbid en Hom alleen dien”. Let wel, die Messìas stry nie met Satan dat die koninkryke van die wêreld aan Satan behoort nie. Trouens, Hy bevestig in Johannes dat die wêreldkoninkryke aan Satan behoort en noem Satan “die owerste van die wêreld”.
Dink u dit was net die geval toe Christus hier op aarde was, meer as 2 000 jaar gelede; dat die Romeinse Ryk met sy berugte Christen-vervolgings en die heidense Indië en die Chinese keiserryk van daardie tyd dalk Satan s'n was - maar dat ons vandag gelukkig darem “'n Christelike Westerse wêreld het”?
Dan het ek 'n nare verrassing vir u. In Openb. 11:15 staan: “En die sewende engel het geblaas, en daar was groot stemme in die hemel wat sê: „Die koninkryke van die wêreld het die eiendom van onse Here geword en van Sy Christus‟”. Daardie sewende engel se basuin sal eers blaas aan die einde van die tye - dit het nog gladnie gebeur nie. En intussen worstel ons gelowiges onder die wurggreep van “die owerste van hierdie wêreld”...
Het u al oor die ganse wêreldgeskiedenis nagedink en u verwonder aan die vlietende tydgleufies van Godvresende regerings? 'n Mens se kans om so-iets te beleef is eintlik bitter skraal - die wêreldgeskiedenis laat my dink aan 'n pikdonker, angswekkende vertrek en 'n deur wat net nou en dan en met spanningsvolle moeite vir 'n klein rukkie oopkraak sodat „n ligstraal deurgelaat word – net om spoedig weer deur 'n rukwind toegeklap te word.
In die eerste Israel-koninkryk het die eerste koning reeds Goddeloos geraak. In die tyd van Dawid sien ons hoe 'n staat kán presteer waarin God gevrees en gedien word, van die laagste onderdaan af tot die koning. Salomo se ryk het nog op 'n manier gehou - en toe begin die donkerte.
Hier en daar 'n ligstraal, soos Jósafat en Hiskia. Maar oor die algemeen: donkerte wat voortgeduur het tot met Christus se aardse geboorte en daarna.
En toe die Katolieke Kerk eers gesag in Europa begin verwerf, pleeg hy wandade wat selfs die heidene met walging vervul het. Die Waldense wat probeer suiwer bly het, is eenvoudig uitgewis.
Toe kom Martin Luther; en sedert die 1500's kon 'n deel van die Duitsers en Nederlanders hulleself in lang en bitter oorloë vry genoeg veg om 'n handjievol Godsdienstig-suiwer state in Wes-Europa op te rig. Teen 1871 kulmineer dit in 'n hoogtepunt toe Duitsland verrys as magtigste moondheid in Wes-Europa onder leiding van die Protestantse Pruise. Maar die tyd het reeds weer begin uitloop vir die ligstrale.
Engeland en sy maaksel Amerika was wel Protestants – ook nog die twee sterkste Protestantse moondhede ter wêreld daarby - maar hulle verval kort voor lank in sulke grypsug, internasionale geldmag en humanistiese afbreek van enige grens ingestel deur God en gebod, dat mens wonder of hulle boosheid nie groter as die Hindoes of Boeddhiste of ander dwaalgodsdienste s'n is nie.
Engeland en Amerika is by uitstek die Westerse bewys dat die “owerste van hierdie wêreld” 'n manier het om sy eiendom nie sommer uit sy hande te laat gaan nie - en as dit die slag gebeur, vat dit hom gewoonlik nie lank om dit terug te kry nie.
Intussen breek nog twee ligstraaltjies deur aan die suidpunt van Donker Afrika: Transvaal en die Oranje-Vrystaat. Satan sou nie rus voor hulle uitgedoof is nie. Op 27 Februarie 1881 kon die Lig vir oulaas seëvier, maar dit was ook die einde van 'n era wat begin het in die 1500's. Daarvandaan sou die Groot Droogte heers...
Ja, al lê Majuba soveel geslagte ver terug, bly dit tot vandag toe die laaste militêre oorwinning vir suiwer, nasionalistiese Protestante op hierdie planeet. 'n Beklemmende gedagte!
In 1902 volg die Geldmag se uiteindelike vernietiging van die Boere-republieke. Teen daardie tyd was die Engelse se grypsug- en grensafbrekende humanisme deur die hele Westerse wêreld nagevolg. Net die Duitsers het vasgeskop, en daarbenewens nog deurbrake begin maak op terreine wat Brittanje eeue lank eksklusief gedomineer het - soos beheersing van die oseane en wêreldmarkte. Die botsing tussen hulle het net gewag om te gebeur...
Toe kom dit in 1914 - en die owerheid in Suid-Afrika besluit om die Geldmag te steun. Daardie selfde magte wat deur Pres. Kruger in sy telegramme aan die Kommando's “die Dier” genoem is. Vir die opregte Boer was dit 'n bitter pil om te sluk maar daar was sogenaamde Christene wat hulle vinnig vertel het dat mens jou owerheid onderdanig moet wees, want: “dis mos wat die Bybel leer in Romeine 13...”
Terwyl Spreuke 29 sê: “As die goddelose heers, sug die volk”. Inderdaad! Hoe moet jy onderdanig wees in 'n koninkryk wat op sy beurt behoort aan die “owerste van die wêreld”? Wat nie daarvan terugdeins om vrouens en kinders te vermoor ter wille van goud en mag nie? Wat leuens en skynheiligheid en wanvoorstellings, bedrog en diefstal vervolmaak tot 'n vlak wat hierdie wêreld nog nie gesien het nie?
Beyers en De Wet en De la Rey en Maritz en Kemp en hulle burgers KON nie aan die owerheid van so 'n koninkryk onderdanig wees nie. Want, soos dit so kennelik uitgespel word in Hand. 5:29: “En Petrus en die apostels antwoord en sê: Ons MOET aan God MEER gehoorsaam wees as aan mense”.
Daarom ook dat Daniël se drie vriende rebelle geword het eerder as om 'n afgodsbeeld te aanbid. En Paulus in II Kor. 6: “Moenie in dieselfde juk trek saam met ongelowiges nie, want watter gemeenskap het die lig met die duisternis, of watter aandeel het die gelowige met die ongelowige? Daarom, gaan onder hulle uit en sonder julle af, spreek die Here”.
Die owerste van hierdie wêreld en sy diaboliese koninkryke duld natuurlik nie so 'n houding nie. En die Messías het dit vooruit geweet.
Daarom waarsku Hy in Joh. 15: “As die wêreld julle haat, moet julle weet dat hy My voor julle gehaat het. As julle van die wêreld was, sou die wêreld sy eiendom liefhê. Maar omdat julle nie van die wêreld is nie, maar Ek julle uit die wêreld uitverkies het, daarom haat die wêreld julle”.
Ons versus die wêreld – daarom verklaar dieselfde Paulus van Romeine 13 in Ef. 6: “Want ons worstelstryd is nie teen vlees en bloed nie, maar teen die owerhede, teen die magte, teen die wêreldheersers van die duisternis van hierdie eeu”. Ja, vlees en bloed is nie die oorsprong van ons stryd nie - ons veg 'n Lig teen Duisternis-stryd. 'n Geestelike stryd in geestelike oorlogvoering, maar wat talle male in die verlede al gemanifesteer het in fisiese konflik – die Godsdiensoorloë van die 1500's in Duitse gebiede en Nederland en die burgeroorlog tussen Hugenoot en Katoliek in Frankryk is net enkele voorbeelde daarvan. En kom ons kyk mooi wat skryf Paulus hier in Efesiërs: Ons WORSTELSTRYD is teen die owerhede, die magte, die wêreldheersers van die duisternis van hierdie eeu”.
Ons WORSTELSTRYD. Die Bybel laat ons nie 'n ander keuse as om hierdie stryd teen die Satan se owerhede en sy magte te voer nie, liewe volksgenoot. Ons durf nie ons oë vir die vergrype van enigeen en ook nie vir 'n Godlose Regering toe te knyp en so Regering met rus te laat en reken ons gaan nou maar net met ons eie mooi lewentjies aan nie. Dan is ons NIE meer die sout wat die verderf keer nie; maar die lig wat onder 'n maatemmer weggesteek staan en net deur 'n Godlose owerheid met rus gelaat word omdat ons met ons kerke en al vir die Satan geen bedreiging of probleem in sy koninkryk inhou nie!
Dáárom was daar soveel Rebelle al onder hierdie volk gewees: Omdat ons van hierdie plig op ons kennis dra. Omdat hierdie volk soveel ware kinders van God oplewer – persentasiegewys méér, wil ek waag om te verklaar, as ander Westerse volke, onder wie die Lig nog makliker deur Duisternis oorwin word. Hierdie ellendige, geringe volk anderkant die riviere van Kus soek skuiling by die Naam van die Here, want dit is al waar daar oor drie en 'n half eeue heen nog ooit vir ons skuiling was, en is!
Daarom is ek so dankbaar om deel van hierdie volk te wees; so trots op die voorreg om sy las van weerstand teen die Satan te kan help dra.
Ek dra die Oosgrens-Boervrou van 1780 se angsbeklemming as nog 'n nag oor die Amatola-berge daal; en ek dra haar danklied teenoor die Vader in my hart as my gesin bly leef om nog 'n maal die son te sien opkom op die oosterkim.
Ek dra die Emigrante-Boer se karwats waarmee hy op 'n dag in 1836 oor Grootrivier die Noorde binnegetrek het; om vry te wees van die juk van die humanis.
Ek dra Dirkie Uys se assegaai-deurboorde onderbaadjie wat hy aangehad het op 11 April 1838 in die Italeni-kom.
Ek dra Veldkornet Roos se velskoene waarmee hy Majuba uitgestorm het in 1881.
Ek dra Danie Theron se Mauser wat uit sy hande geval en op die rotsklippe van Gatsrand neergekletter het op 5 September 1900.
En ek dra Jopie Fourie se bloedgedrenkte hemp wat hy aangehad het in Pretoria Sentrale Gevangenis op 20 Desember 1914.
Want as ek en jy hierdie dinge nie dra nie – wie sal? Die “kom-ons-maak-Swart Suid Afrika-werk”-mense? Die een wie se hele lewe draai om Saterdag se “game” tussen die “Bulls” en die “Waratahs” en oor niks anders kan praat nie? Die multi-miljoenêr wat 16 uur per dag besig is om sy leefstyl van strandhuise en wildsplase en eie vliegtuie te finansier? Die armblanke in 'n krotbuurt wat oor niks anders kan dink, as waar vanaand se brood vandaan gaan kom nie?
Nee, liewe volksgenoot, nie een van hulle gaan dit doen nie. En so val uit hierdie volk een deel na die ander van die tafel af - totdat net jy en ek oorbly, om hierdie kosbare dinge te dra...
En as ons staan en oorwin, dan staan ons trots en oorwin in die dankbaarheid van Bloedrivier.
En as ons moet val, dan val ons trots in die arms van klein Dirk Uys se God en Gideon Scheepers se God en Jopie Fourie se God en jou en my God – tot die laaste asemteug toe as Rebelle teen Satan, en elkeen wat sy vuil werk op hierdie aarde vir hom doen. Want daarvan kan ieder en elke mens op aarde seker wees: Hierdie is een draad, wat nie gaan toelaat dat jy as draadsitter op hom bly sit nie. Jy sál aan híérdie- of aan dáárdie kant van hom gaan staan - en wee die mens wat aan sy verkeerde kant gaan staan!
Teen die einde van die Bybel in Openbaring 19 word – steeds – deur Johannes geskryf van oorlog:
“Toe het ek die hemel geopend gesien; en daar was 'n wit perd, en Hy wat daarop sit ...voer oorlog in geregtigheid...En Hy was bekleed met 'n kleed wat in bloed gedoop was, en Sy Naam is: Die Woord van God. En die leërs in die hemel het Hom gevolg op wit perde...en Hy trap die parskuip...van die grimmigheid...van God, die Almagtige.”
Hfst. 16: “Want dit is die geeste van duiwels wat uitgaan na die konings van die hele wêreld, om hulle te versamel vir die oorlog van daardie groot dag van die Almagtige God...En hulle het hulle versamel op die plek wat in Hebreeus genoem word Armagéddon”.
Hfst. 17: “Hulle sal teen die Lam oorlog voer, en die Lam sal hulle oorwin...en die wat saam met Hom is, geroepe en uitverkore en getrou”.