GENESIS - REEKS NO 32: Hoe om God en mens te oorwin - Tafelberg Nederduitse Gereformeerde Kerk
GENESIS – REEKS NO 32: Hoe om God en mens te oorwin
GENESIS-REEKS NO 32
Genesis 32 > Hoe om God en mens te oorwin..
Ek vind dit moeilik om vers 28 op gesigswaarde te glo: “Jou naam sal nie langer Jakob wees nie, maar Israel. Want jy het met God en mens gestry en het oorwin.”
Hoe op aarde kan die lewende God dit as feit stel dat Jakob met Hom (wat God is) geworstel het en dat Jakob vir God oorwin het?! Hoe kan ‘n méns vir God oorwin? Daarbenewens het al Jakob se vorige stryde misluk, want almal was in die vlees verrig – alles was in die atmosfeer van self-help en onderhandeling met God. In ruil vir dit en dat, sou Jakob die Here sy God laat wees. In ruil vir materiële seën, sou Jakob 10% gee. Jakob het op ‘n manier die lewende God sy agent gemaak. Die groot misverstand in Jakob se kop was dat hy gedink het hy kon God se seëninge in sy lewe verseker deur van vleeslike metodes en middele gebruik te maak. Vleeslik = vanuit die gevalle menslike natuur se intensie om te wil onderhandel en te wil guns verdien. O ja, Jakob het verseker die Here se belofte geglo dat HY – en nie Esau nie – die draer van die groot verbondsbeloftes sou wees. Maar hy het nie verstaan dat hy nie vir God hoef te help om dit waar te maak deur middel van allerlei vleeslike metodes nie.
En dan kom daardie vers 28!
‘n Mens sluk swaar aan vers 28 totdat jy agterkom dat daar ‘n sekere TIPE stry/worsteling is, wat die Here goedkeur en waaraan Hy selfs bereid is om Homself oor te gee (om dit so te stel). Dit klink vreemd, maar laat ons ‘n bietjie nadere ondersoek instel.
Genesis 32 is ‘n belangrike hoofstuk so ver dit Jakob se lewe aangaan. Hy is baie duidelik nou ‘n ander mens as wat ons in die vorige hoofstukke gesien het. Nou moet hy sy broer Esau van aangesig tot aangesig gaan ontmoet. Esau, wie hy deur bedrog van sy eersgeboortereg en Isak se seën vervreem het. Hierdie herontmoeting – na ‘n 20 jaar tydsverloop – boesem vrees by Jakob in. Die moontlikheid is goed dat Esau steeds deur bitterheid verteer is. Wat sou gebeur? Dit kan mos oorlog afgee!
1 DIE VERSKYNING VAN ENGELE (32:1-2)
Toe Jakob op pad was, het engele van God hom ontmoet. En hy kon hulle met sy blote oog sien. Daarom sê hy: “Hierdie is God se leërmag” En hy noem die plek “Maganajim” wat beteken “leërmag” of “twee leërs”.
Ons het in hoofstuk 28 gesien hoedat engele ook ‘n belangrike rol gespeel het in die visioen wat Jakob gesien het van die leer wat tot in die hemele strek. Dáár was dit die onmiddelike teenwoordigheid van God wat beklemtoon was. God se teenwoordigheid by hom, maar ook God se teenwoordigheid in die beloofde land waarheen hy moes trek.
Maar hier in Gen 32 wil die verskyning van engele die fokus plaas op die KRAG van God. Juis omdat dit so belangrik was op daardie stadium waar die ontmoeting met Esau voorlê. Voordat hy egter by Esau uitkom, gee die Here eers vir hom ‘n versekering van Sy krag en mag wat Esau se woede oortref. Daar was ‘n leërmag van God wat hom omring, al kon sy oë dit nie sien nie. Hy sou dus beskerm wees. Hy was verseker van bonatuurlike sekuriteit. Kyk hoe onuitspreeklik onverdiend genadig is die Here vir hierdie man!
2 DIE VERONTRUSTENDE VERSLAG (32:3-12)
Jakob het genoop gevoel om vooruit vir Esau te kontak. Tot ‘n groot mate wou hy graag versoening tussen hulle hê. Hy stuur dus boodskappers vooruit om Esau te paai. Esau moes weet Jakob se gevolg is groot en sy besittings baie en Jakob wil in sy goeie boekies kom. Esau moes kennisneem van Jakob se goeie en vriendelike bedoelings. Dis byna asof Jakob sensitief is vir Jakob se gevoelens omdat hyself nou deurgeloop het onder ‘n ander bedrieër, Laban. Jakob het ‘n nuwe mens geword. Deur die Here se Gees. Dit sien ‘n mens uit hierdie boodskap aan Esau.
Maar die boodskappers se terugrapport aan Jakob is beklemmend. Esau is op pad met 400 man. Wat sê dit anders as dat hy vyandig is? Daardie 400 ouens ry nie saam vir ‘n plesierrit nie!
Jakob reageer dus verboureerd. Hy verdeel dus sy mense en sy vee in twee aparte groepe, twee “kampe”, want as Esau dan een groep aanval, kan die ander darem ontvlug. Die woord vir “kamp” is dieselfde as wat gebruik is in verband met die “leër” van engele wat hy gesien het. Dus kon hy by homself dink: “Dalk is DIT waarom die Here my die engele gewys het – om vir my vooraf te wys hoe ek nou my mense en diere moet verdeel..”
En toe bid Jakob. Die eerste werklike GEBED van Jakob wat opgeteken is in Genesis. En dit toon ook wat ‘n verandering daar by Jakob plaasgevind het. Transformasie deur die Gees. Ja, dit was ‘n gebed in ‘n noodsituasie. Maar daar is beslis ‘n stuk ootmoed in Jakob se gees te bespeur. Geen trots en gees van selfvertroue nie. Hy kon nie meer die Here op enige manier manipuleer of met Hom onderhandel nie. Hy kon SLEGS op die Here se beloftes hoop. Dis al. Al wat oorgebly het, was God se trou, God se beloftes, God se Woorde. Dis al. En al wat Jakob se hart kon doen, was om DAAROP te begin hoop. “Ek is U liefde en U getrouheid nie werd nie, Here. Help my asb teen Esau, WANT U HET BELOOF en U HET GESÊ…” Sien die verskil tussen die vorige Jakob en die nuwe?
3 DIE GERUSSTELLENDE RESPONS (32:13-21)
Geloofsvertroue wat reg gefokus is en wat voortspruit vanuit die lewendmaking wat die Heilige Gees bewerkstellig het, gaan outomaties tot DADE oor. Jakobus 2 spel dit uit.
Jakob se hart skarnier aan God se belofte. Die Here het gesê. Klaar. Maar dit beteken nie dat Jakob in sy tent gaan lê en kyk hoe die Here dinge laat gebeur nie. Uit sy vee versamel hy ‘n geskenk vir Esau. Hy laat die vee stuksgewys in groepe – met afstand tussen die groepe – vooruit na Esau gaan. Met die bedoeling om Esau vriendelik te stem, natuurlik. En uiteindelik – so glo Jakob – sal hy en sy broer mekaar kan omhels. Esau sou waarskynlik nie net deur EEN ou geskenkie oortuig word dat Jakob verander het nie. Maar indien daar rye en rye en rye vee aankom, sou hy dalk oortuig word. Maar hierdie handeling getuig ook van die feit dat Jakob WERKLIK deur die Here verander is. Die feit dat hy nou bereid is om te gee in plaas van te ontvang. En te DIEN in plaas van gedien te word.
4 JAKOB WORSTEL MET ‘N MISTERIEUSE MAN (32:22-32)
Waarom Jakob in die nag sy kamp opbreek en verder trek, weet ons nie. Maar hy het eers sy vroue en kinders en diensmeisies deur die Jabbok rivier laat trek en daarna sy besittings laat skuif.
Dit lyk of Jakob verhinder word om self deur die Jabbok te gaan. ‘n Geheimsinnige “man” stoei met hom. Dit lyk of hierdie misterieuse man hom wil verhinder om die land Kanaan binne te gaan.
Ons moet erken dat hierdie gebeure in ‘n kleed van misterie toegedraai is. Ons weet gewoon nie wat presies hier gebeur het nie. Ons kan egter wel met sekerheid ‘n paar dinge waarneem:
Die geheimsinnige man was ‘n engel (vers 24). Later jare bevestig die Heilige Gees dit deur die profeet Hosea in 12:3-4 waar eksplisiet gesê word dat Jakob met ‘n engel gestoei het. Maar dan voeg Hosea iets by. Hy het met God gestry, sê die profeet. En Jakob bevestig dit self in vers 30: “Ek het die Here van aangesig tot aangesig gesien en ek het nie my lewe verloor nie”.
Hierdie “engel” is dus nie ‘n gewone engel nie, maar die sogenaamde “Engel van die Here” wie ons ook op ander plekke in die OT aantref. Dit is die Here Jesus Christus VOOR Sy vleeswording, maar wat in sigbare vorm van menswees aan sommige mense verskyn het gedurende die OT tydperk.
Die worsteling was dus nie ‘n droom of nagmerrie wat Jakob gehad het nie, want hy was daarna mank. Dit was dus baie fisies en werklik.
Daarby was dit ‘n stoeigeveg wat die Engel van die Here self begin het. Jakob het gedink dit sou Esau wees wat dalk tussen hom en die Beloofde Land en God se seëninge staan, maar hier ontdek hy dat God self hom teenstaan. Maar die Here God kon nie vir Jakob oorwin nie. En onthou hy was digby 100 jaar oud! Hoe is dit moontlik dat die Engel van die Here nie vir Jakob kon oorwin nie?
Ons moet noukeurig raaksien wat presies in die teks staan. Daar staan nie dat God nie vir Jakob KON oorwin nie. Daar staan net: God het hom nie oorwin nie. En op daardie punt het die Engel vd Here vir Jakob gestrem deur sy heup uit potjie te slaan. Iets wat vir ‘n stoeier neerlaag beteken. Jakob was meteens hulpeloos. Dis soos ‘n atleet wat sy been breek. Al wat Jakob nou kon doen was om desperaat om lewe en dood aan die Here vas te klem! Ons weet dit is wat hy gedoen het, want die Here sê: “Laat los my, dit raak dagbreek”. Dit lyk of die Engel vd Here nie in daglig gesien wil word nie. Hy laat ook blyk dat Jakob die oorhand het – deur vas te klou, nie deur te stoei nie, want sy heup is uit potjie. Maar Jakob antwoord: “Ek sal U nie laat los nie, tensy U my seën”.
Hierdie was ‘n smeking wat die Here nie kon weier nie. ‘n Magtelose man wat smeek om genade. ‘n Man wat soos ‘n kind geword het. Nie iemand wat wil onderhandel en materiële gewin soek nie. Maar ‘n man wat ontdek het dat die mees belangrike ding in die lewe is om in die Here God se seën te leef, Sy vryspraak en aanvaarding en vergifnis. Soos Spreuke 10:22 dit stel: “Dit is die Here se seën wat ware rykdom is.” Ja, die Here se seën moet van Hom SELF verkry word uit genade, sonder verdienste, terwyl ‘n gelowige aan Hom hang en Hom alleen begeer in hulpelose afhanklikheid sonder om te probeer om Hom om te koop of te manipuleer. Jakob se grootste vyand was nie Esau nie. Jakob se grootste bedreiging was JAKOB! En die Here kon hom nie toelaat om oor die Jabbok te gaan alvorens hy nie totaal in homself ingebreek het voor God nie! Die vyand binne-in Jakob moes kapituleer voor die Here. Jakob AF van die troon en die Here OP die troon.
Die deurbreek van hierdie groot waarhede, het Jakob se lewe totaal geïmpakteer. Dis waarom hy ‘n naamsverandering ondergaan het. In die kultuur van destyds het ‘n mens jou naam verander wanneer daar ‘n lewensveranderende gebeure in jou lewe plaasvind. Jakob die bedrieër word Israel wat iets beteken soos “God oorwin”.
Vers 28 is ‘n vreemde vers: “Jou naam sal nie langer Jakob wees nie, maar Israel, want jy het met God en mens gestry en het oorwin.”
Waarom sou die Here God enigsins só ‘n stelling maak? Beteken dit dat die Here vir Jakob seën op grond van sy vasberadenheid en hoe hy ander mense in die verlede uitoorlê het?
Die sleutel om hierdie woorde te verstaan is om te ontdek dat dit nie ‘n stelling is gebaseer op iets wat Jakob in die verlede gedoen het nie. Dit is ‘n profetiese aankondiging. Dit Here kondig aan wat in die toekoms gaan gebeur. Ja, Jakob HET in ‘n sekere sin vir God oorwin. In die sin van dat hy hulpeloos in diepe afhanklikheid aan die Engel vd Here gehang en gekleef het met sy mank heup en al. Hy het gehuil en die Here se guns begeer sê Hosea 12:4. God was oorwin deur Jakob. Dis soos die Kanaänitiese vrou in Matt 15 wat aan die Here hang toe Hy haar wegwys en afwys omdat Sy nie ‘n Jood is nie. Toe die Here vir haar sê: “Ek kan nie die brood wat vir die kindertjies bedoel is vir die hondjies gee nie.”. En sy weier om NEE as antwoord te aanvaar en sê: “Maar Here die honde eet tog van die krummels wat van die tafels val.” Jesus kon daardie tipe vertrouensgeloof, daardie tipe hardnekkige afhanklike vaskleef aan Hom, nie weerstaan nie. Dis soos een van ons liedere sê: “Leeg, NET met sy sondelas, hou ek U verdienste vas.”
Dis totaal nie meer die Jakob van vroeër nie. Dis nou Israel – die man wat oorwin deur niks te wees nie. Oorwin deur te verloor. Leef deur te sterf.
Die Here beloof dus in vers 28 vir Jakob: Deur MY op hierdie manier te oorwin, SAL jy ook mense oorwin – in besonder jou broer Esau.
Dis so waar ook vir ons vandag: Die mens wat in gebrokenheid aan die Here vaskleef en Hom alleen begeer, is die mens wat ook teen mense oorwin. Toe Jakob leer om met die Here te volhard en te oorwin, kon hy ook teen Esau staan.
5 DIE BOODSKAP VIR ONS
Al Jakob se vorige “oorwinnings” was niks anders as rampe nie. Dit het altyd geëindig in haat, bitterheid, vyandskap van een of ander aard. Hy moes leer dat – God se ware seën op die Godgewilde manier verkry word.
Die Christelike lewe is ‘n stuk geestelike oorlogvoering. Geestelike seëninge kan nie op vleeslike maniere bekom word nie. Jakob was daarom in die Here se leerskool. Hy moes leer dat indien die Here met hom is, oorwinning verseker is. Omdat God soewerein is, kan niks of niemand Sy wil weerstaan nie – nie Esau nie, niemand nie. Jakob leer dus dat die enigste manier om die seën van die Engel van die Here te kon beleef was deur aan Hom vas te hou en van Hom afhanklik te wees vir die vervulling van Sy beloftes. Iets wat die gevalle menslike natuur nie kan doen nie, maar deur die Heilige Gees kan dit.
Die Godgewilde manier om op die Here te wag en met die Here te volhard is drieledig:
1 Ek moet op die plek kom om diepgaande my eie hulpeloosheid en ontoereikenheid te besef en te erken. 2 Ek moet my vertroue anker in dit wat die Here in Sy Woord beloof het om te doen. Sy eie Woord is die enigste houvasplek wat ek ooit op die Here God kan hê. 3 Ek moet hardnekkiglik aan die Here vasklem om te doen wat hy beloof het. Dit moet vir my oor HOM gaan.
Nie deur mag of geweld nie, maar deur My Gees sê die Here (Sag 4:6)