Op Robbeneiland staan verskeie reuse-kanonstellings wat van die Tweede Wêreldoorlog dateer en waarvan weinig elders ter wêreld nog oor is. Dit gaan binnekort gerestoureer en as opelugmuseum benut word om militêr-gedrewe toeriste te lok. Só kan dit ’n aardige inkomste vir die verbetering van die res van die eiland genereer.
Tans is die drie kanonstellings van die De Waal-battery aan die suidekant van die eiland in ’n erg verwaarloosde toestand. Die eertydse Cornelia-battery aan die noordekant, waar twee kanonstellings was, bestaan nie meer nie.
Die bestaande toerusting is nie net bewarenswaardige en hoogs interessante artefakte nie, maar het inderdaad baie geld en personeel gekos om tot stand te bring.
Dit het ’n waardevolle ondersteuningsdiens gedurende die Tweede Wêreldoorlog verrig om te keer dat die strategiese suidpunt van Afrika in die hande van die Duitsers val. Dit is dus wesenlik deel van die moderne wêreldgeskiedenis van die Weste.
By die De Waal-battery is ’n bronsplaket waarop die volgende in Afrikaans en Engels gegraveer is: “Die bouwerk aan hierdie kusbattery het in 1939 begin. Teen November 1941 is twee 9.2-duim- kanonne gemonteer en beman. Die montering van die derde kanon is in November 1945 begin. Die battery is op 24 Oktober 1952 ter ere van brigadier Pieter de Waal , CB, CBE, die Vloot- en Marinier-stafhoof, herdoop en bring hulde aan sy merkwaardige bydrae tot Suid-Afrika se kusverdediging.”
Gedurende die Tweede Wêreldoorlog (1939-1945) is die Robbeneiland-kusverdedigingstelsel deur 3 000 weermaglede beman. Gedurende die Eerste Wêreldoorlog was dit ook ’n militêre kusverdedigingspos. Daar was altesame 12 van hierdie reuse-kanonne in Suid-Afrika. Hulle was op Robbeneiland, by Llundudno, bo-op Simonsberg by Simonstad, en by die Bluff in Durban. Die enigste ander plekke waar vandag nog sulke kanonne is, is in Wes-Australië by die Rottnest-eiland-battery, asook in Gibraltar by die O’Hara-battery.
Almal was deel van die Britse Ryk se krygsbewapening gedurende die Tweede Wêreldoorlog.
Indien dié opelugmuseum op Robbeneiland saam met ’n gerehabiliteerde Fort Wynyard, langs die Somerset-Hospitaal en die nuwe sportstadion op die Groenpuntse meent, benut word, sal dit ’n dubbele militêre-toeristebestemming vir Kaapstad beteken. By Fort Wynyard is ook verskeie kanonne van die Tweede Wêreldoorlog en ander tydperke.
Daar is onder meer ’n reusagtige 9.2-duim-kanon, soortgelyk aan dié op Robbeneiland. Ook hierdie eertydse opelugmuseum word al lank verwaarloos en onderbenut.
Dit is ’n tyd gelede ietwat opgeknap, maar dien steeds nie as ’n volwaardige toeristebestemming nie. Oral in die Skiereiland is historiese wapentuig wat verwaarloos rondstaan. Dit kan alles by Fort Wynyard byeengebring word.
Daar is duisende militêre geesdriftiges wêreldwyd wat spesiaal hierheen sal kom as die gesamentlike opelugmuseums van so ’n gehalte is dat dit vir hulle die moeite werd sal wees om na Suid-Afrika te kom.