Wanneer is ontslag billik as 'n werknemer dwelms gebruik? - Jy en die RegJy en die Reg
Tuis › Artikels › Arbeidsreg › Wanneer is ontslag billik as 'n werknemer dwelms gebruik?
Ek sal hierdie vraag beantwoord aan die hand van Keys/ GRI Wind Steel South Africa (Pty) Ltd – (2017) 26 MEIBC 8.37.8 also reported at (2017) 10 BALR 1046 (MEIBC).
In hierdie saak het 'n werknemer vreemde gedrag getoon soos om vir sekere werktoerusting te sing. Die werkgewer het hom vir dwelms getoets en die uitslag was positief. Hy is huis toe gestuur en na twee weke weer getoets. Die uitslag was weer positief.
Die werkgewer het hierna die nodige stappe gevolg en die werknemer is ontslaan. Die kommissaris het die ontslag billik geag aangesien die werknemer eers ontken het dat hy positief vir dwelms getoets is en daarna sonder sukses probeer bewys het dat hy hulp soek. Die werknemer het boonop met gevaarlike toerusting gewerk en dit sou 'n risiko vir homself en sy kollegas ingehou het as hy toegelaat was om verder te werk.
In die meer onlangse saak van Mthembu and others v NCT Durban Wood Ships  4 BALR 369 (CCMA) is bogemelde bevestig.
In hierdie saak het agt werknemers aanvanklik positief getoets vir verbode middels en die urinemonsters is na 'n laboratorium gestuur vir verdere toetse. Vier uit die agt werkers het positief getoets vir die gebruik van cannabis, oftewel dagga, en is ontslaan na afloop van afsonderlike dissiplinêre verhore.
Die kommissaris het die ontslag billik geag, aangesien veiligheid van kardinale belang is by die maatskappy omrede die werknemers met groot masjinerie en voertuie werk. Verder is die interne beleid van geen verdraagsaamheid vir die gebruik van hierdie middels bekend aan die werknemers en hulle het nogtans nie die beleid nagekom nie.
Ontslag sal dus billik wees:
as die werknemer 'n reël of regulasie ten opsigte van bepaalde gedrag in die werkplek oortree het;
as die betrokke reël wat oortree is, geldig, redelik en billik was;
as die werknemer van die betrokke reël geweet het of redelikerwys van die reël moes geweet het;
as die reël konsekwent in die werkplek toegepas word;
as ontslag meer gepas is as 'n dissiplinêre strafmaatreël in die spesifieke omstandighede; en
as die werkgewer kan bewys:
dat daar wel 'n invloed van dwelms is;
dat die werknemer nie enige hulp kan of wil bekom nie; en
dat die werknemer 'n wesenlike gevaar vir homself en andere by die werkplek inhou en dat hy/sy selfs veiligheidswetgewing oortree.