Covid-19: When will South Africa receive the vaccine - Wanneer ontvang Suid-Afrika die entstof? - Die Kwêvoël
Duisternis heers steeds oor wanneer die Covid-19 entstof Suid-Afrika gaan bereik en hoeveel mense daarmee ingeënt kan word. Dit veral met die aankondiging dat die regering die enigste invoerder van die entstof gaan wees. Volgens pres Ramaphosa is hierdie stap glo geneem om korrupsie tydens die verspreiding van die entstof te voorkom.
Wat grootliks tot hierdie verwarring en onduidelikheid bygedra het was die regering se oorgerustheid toe hy by die Covax* fasiliteit aangesluit het om entstof te bekom. Covax is 'n internasionale inisiatief om entstof vir die armer lande te bekom en word deur die Globale Alliansie vir Entstowwe en Inenting (GAVI) en die Wêreld Gesondheids Organisasie (WHO) bestuur. Vir Suid-Afrika is dit beslis nie die goedkoopste alternatief nie.
Suid-Afrika het sy deelname aan die Covax-fasiliteit bevestig deur 'n betaling van ongeveer R283 miljoen deur die Departement van Gesondheid en die Solidariteits-Fonds. Die Suid-Afrikaanse regering het nie daarin geslaag om die spertyd vir die eerste afbetaling aan die Covax fasiliteit na te kom nie, maar dit is uiteindelik gedoen nadat die regering uit sy slaap wakker geskud is.
Na verwagting sou die eerste Covax entstof teen die middel van 2021 in Suid-Afrika aankom en ten minste ses miljoen mense sou hiermee ingeënt kon word.
Volgens professor Shabir Madhi, professor in Vaccinology aan Wits, het die regering hopeloos te veel op Covax staatgemaak. Suid-Afrika moet nou, as 'n hoër middel-inkomste land, $12-$13 per dosis as gevolg van sy gebondenheid aan die Covax fasiliteit betaal. Dit is drie maal meer as wat die koste per dosis is indien hulle die entstof direk by AstraZeneca teen sowat $3 per dosis sou aankoop. Hierdie entstof is in die Verenigde Koninkryk deur die Universiteit van Oxford in samewerking met AstraZeneca ontwikkel.
Covax sal 12 miljoen dosisse entstof oor die eerste paar maande verskaf, genoeg om in sowat 10% van Suid-Afrika se behoef te voldoen, asook 'n verdere 6,5 miljoen dosisse op 'n later stadium.
Volgens Jonathan Katzenellenbogen wat hierdie inligting in 'n artikel wat deur die Daily Vriend geplaas is verstrek, is hierdie ooreenkoms met Covax baie swak. Suid-Afrika sou beter af gewees het indien hy die entstof direk by die farmaseutiese firmas aangekoop het en eerder 'n redelike bydrae tot sommige van die buurlande se entstof bygedra het, eerder as om 'n on-geteikende donasie aan die hele wêreld se arm mense te oorhandig.
Hy vra ook die vraag hoekom opposisie partye en die media nie die R500 miljard Covid noodbystandsfonds bevraagteken het nie – ook nie die afwesigheid van kommentaar oor die medium-termyn begroting-verklaring aangaande, indien enige, melding van entstowwe. Die vraag wat nog nie gevra is nie is doodeenvoudig – wat kry Suid-Afrika uit hierdie affiliasie met Covax?
De-gesentreerde aankope en verspreiding deur die privaat sektor sal beslis heelwat minder korrupsie en vertraging tot gevolg hê. Suid-Afrika se swak vertoning ten opsigte van kinder-immunisering is beslis nie 'n aanduiding dat die openbare gesondheidstelsel goed sal vaar met Covid-19 inenting nie.
Die Demokraties Alliansie (DA) se skadu minister van gesondheid, Siviwe Gwarube, reken dat pres Ramaphosa se benoeming van adjunk pres David Mabuza as hoof van die inter-ministeriële taakspan wat die toepassing van die Covid-19 inentingsprogram moet monitor, afkeur aangesien die DA nie reken dat Mabuza bevoegd is of 'n betroubare persoon is om dit te doen nie aangesien hy 'n redelike geskiedenis van mislukkings agter sy naam kan skryf.
Hieronder is die feit dat hy as premier van Mpumalanga die provinsie as sy persoonlike eiendom bestuur het en die dat hy huidig die voorsitter is van die Politieke taakspan oor Eskom, 'n posisie waar hy letterlik die pot misgesit het. As adjunkpresident was hy totaal afwesig sedert die begin van die Covid-krisis – terwyl Suid-Afrikaners na die regering opgekyk het vir leierskap het Mabuza vir die afgelope 10 maande weggekruip.
Die DA verklaring lui voorts dat pres Ramaphosa een van die belangrikste take in die geskiedenis van Suid-Afrika se demokrasie in die hande plaas van 'n man wat nie alleen na bewering korrup is nie, maar duidelik onbevoeg is om 'n program van hierdie omvang te lei.
"Dit dui daarop dat die Covid-19 inentingsprogram nie meer oor menselewens gaan nie, maar oor die politieke alliansies binne die ANC," sluit Gwarube die verklaring af.