Boeremag-uitspraak: Dag 7 | Die Vryburger
"Die voorsanger van Polisiestasie Moot"
Jare gelede het oorle' Jan Spies 'n storie vertel met die titel "Die voorsanger van Maltahöhe". Dit gaan oor 'n oom van hierdie klein dorpie in Suidwes, wat elke Sondag oordonderend "voor in die koor" was tydens die plaaslike kerk se gemeentesang. Hy het so "oorgevat" as daar gesing word, dat die res van die gemeente – orrel inkluis – as't ware die hond was wat deur die "voorsanger"-stert rondgeswaai was.
Aan hierdie storie het ek weer gedink toe 'n beskuldigde in die Boeremag-saak vertel dat 'n staatsgetuie, Willem Grobler, saam met hom in die Polisie-selle van Pretoria Moot toegesluit was – dis nou voordat Grobler een goeie dag verdwyn het en sy eertydse kamerade hom eers weer in die staatsgetuiebank gesien het. Die beskuldigde vertel dat Grobler 'n imposante sangstem gehad het daar in die Moot: In die nagtelike ure het indrukwekkende uitvoerings van "Kent gij dat volk" uit Grobler se sel aangesweef gekom. Die man is klaarblyklik in vele opsigte kuns-begaafd; want by ontruiming van sy sel is daar ook op 'n pragtige potlood-tekening teen die muur afgekom – van die ou ZAR-wapen.
Dinsdag, 31 Julie 2012. Die Voorsanger van Polisiestasie Moot se getuienis speel vir die sewende dag in 'n ry 'n kardinale rol in die Hof se beslissing om nog twee aangeklaagdes aan Hoogverraad skuldig te bevind: Adriaan van Wyk en Deon van den Heever. Weereens verwys die Regter dikwels na oorvleueling tussen die getuienis van Grobler en die Polisie-lokvink J.C. Smith.
Adriaan van Wyk – Beskuldigde 4 – het deurgaans volgehou dat hy by geen Hoogverraad betrokke was nie en dat sy arres teweeggebring is deurdat die lokvink J.C. Smith in 'n komplot teen hom betrokke was. Die komplot is glo gesmee deur die loop van verskeie duistere gebeure – soos die moord in Verwoerdburg op Niek van Rensburg van First Defence Institute. Ook op sy eie lewe was daar 'n aanslag, getuig Adriaan.
Die Hof verwerp hierdie argument en wys daarop dat Adriaan ook deur ander getuies betrek word, soos Ken Leviton. 'n Verdedigingsgetuie wat in Adriaan se guns getuig het (sy eertydse vennoot Sarel Kruger van Pretoria-Noord) se getuienis word deur die Hof bestempel as "verdag". 'n Ander getuie wat in Adriaan se guns geroep was (Adv. Theuns Botha, wat 'n verslag vir die Regering opgestel het oor "agent-provokateurs") se getuienis was van so aard dat selfs die Verdediging toegegee het dit is onbruikbaar.
Die Hof bevind dat Adriaan van Wyk as Kommando-offisier 'n des te groter plig gehad het om die handelinge waarvan hy kennis gedra het, aan die Polisie te rapporteer. Adriaan Jacobus van Wyk, wat nooit op borgtog vrygelaat was nie ondanks verskeie borg-aansoeke, word skuldig bevind aan Hoogverraad.
Wie is Adriaan van Wyk?
Na sy skoolloopbaan het Adriaan van Wyk (sedert 1983) militêre opleiding ondergaan – waaronder gemeganiseerde infanterie-opleiding, vuurkoördinering, spoorsny en opleiding op Russiese wapentuig. Hy het 'n infanterie-offisier geword en was 'n ruk lank in die Staande Mag – later was hy 'n Majoor in die Wonderboom Kommando. Voor sy arrestasie in Augustus 2002, het hy 'n invorderings- en skuldberadingsbesigheid in Pretoria en Rustenburg bedryf. Sy eggenote, Corlea, het op die dag van die uitspraak getrou by hom gestaan, soos ook gedurende die afgelope jare wat die saak reeds duur. Die egpaar het geen kinders nie. Hy het versoek dat geen foto's van hom in die media gepubliseer word nie.
Beskuldigde 6: "boude, moere en gewere"
Deon van den Heever was voor sy arres in 2002 die subkontrakteur wat instandhoudingswerk in die Lohatla militêre gebied gedoen het. So het hy gedetailleerde kennis van die basis opgedoen en ook bevriend geraak met een van die offisiere daar: Die pantser-Majoor Jaques Olivier, wat uiteindelik as Beskuldigde 8 in die Boeremag-verhoor saam met Deon sou teregstaan op hoogverraad, terrorisme, sabotasie en 'n horde ander aanklagte.
Die Hof bevind dat Deon "'n aktiewe medewerker" was in die staatsgreep-poging: Hy het 'n hele aantal vergaderings oral in die land oor 'n periode van sowat 'n jaar bygewoon. In Augustus 2001 vergader hy en Jaques Olivier met Mike du Toit en J.C. Smith (onder andere) by die Vryburg-kommandokantore; en oorhandig saam met Jaques sekere kaarte en inligting aan hulle rakende wapenstore, brandstof-opgaarplekke en verskeie ander aspekte rondom die Lohatla-basis.
Die Regter bevind dat Deon homself weerspreek het in die Hof; en dat die staatsgetuienis teen hom (van byvoorbeeld Willem Grobler en J.C. Smith) oorvleuel en stawend is ten aansien van sy skuld.
Johannes Deon van den Heever word die vyfde aangeklaagde wat skuldig bevind word aan Hoogverraad. (Beskuldigde 5, Herman Scheepers, is in 2007 oorlede).
Wie is Deon van den Heever?
Hy is 'n Noord-Kapenaar, gebore in 1971, en het na skool 'n Nasionale Tegniese Sertifikaat Deel 6 en 'n Nasionale Tegniese Diploma in elektriese ingenieurswese verwerf. Hy het sedert 1996 vir homself gewerk en 'n besigheid opgerig wat elektriese kontrakteurswerk vir die Departement Openbare Werke verrig het. 'n Ander besigheid van hom het instrumentasie kontrakteurswerk vir die mynbou-sektor uitgevoer.
Wat Weermag-opleiding betref, het hy twee jaar diensplig gedoen en ook 'n verdere jaar as tydelike lid van die Staande Mag aangesluit. Sy opleiding was onder meer gedoen by 2 SA Infanteriebataljon op Walvisbaai, by Infanterieskool op Oudtshoorn, en het ook 'n springkursus by 1 Valskermbataljon behels. Sedert sy verlating van die Staande Mag het hy militêr betrokke gebly in die Burgermag en Kommando's.