Testamente in ’n neutedop - Jy en die RegJy en die Reg
Tuis › Artikels › Testamente in ’n neutedop
Nasionale Testamente Week het van 17-24 September 2019 plaasgevind en Solidariteit Wêreld het met ’n regskenner gesels oor hoe die vurk in die hef steek wat hierdie allerbelangrike dokumente betref.
ʼn’n “ʼn Testament is ’n regsdokument waarin jy jou spesifieke wense uiteensit van hoe jou bates verdeel moet word,” sê Petro Voges, direkteur by Hurter Spies Ingelyf in Pretoria. “Daar is geen voorgeskrewe formaat tot die inhoud van jou testament nie, maar daar is wel ’n paar noodsaaklike klousules wat ingevoeg moet word.”
Sy sit hierdie klousules soos volg uiteen:
Eerstens is dit belangrik om jou persoonlike inligting – met ander woorde volle name, van en identiteitsnommer – in jou hoedanigheid as die testateur (manlik)/testatrise (vroulik), dus die persoon wie se testament dit is, neer te pen.
Herroepingsklousule: In hierdie klousule herroep jy alle vorige testamente deur jouself gemaak om te verseker dat jou nuwe testament aanvaar word as jou laaste wil en sodoende verhoed dat daar enige dispute rondom jou testament ontstaan.
Benoeming van Eksekuteur: Alhoewel jy ’n familielid as Eksekuteur van jou boedel kan benoem, sal die Meester van die Hooggeregshof daarop aandring dat die genomineerde Eksekuteur ’n agent aanstel om die Eksekuteur by te staan met die administrasie van die boedel, in die geval waar die genomineerde Eksekuteur nie ondervinding het in administrasie van boedels nie. Nomineer dus ’n persoon wat reeds hierdie ondervinding het.
Bemaking van bates: Hier is jou kans om jou spesifieke wense uiteen te sit oor hoe jou bates verdeel word. Raadpleeg ’n kundige om seker te maak dat die spesifieke bemaking van bates in jou testament wel uitvoerbaar is, anders kan dit beteken dat jou bemaking nie geldig is nie. Onthou altyd dat ’n testament nie bo wetgewing geag word nie. Gevolglik kan jy nie iets bemaak wat kragtens wetgewing gereguleer word nie.
In die geval waar minderjariges betrokke is, is dit nodig om ’n voog te benoem indien daar nie meer ’n biologiese ouer teenwoordig is nie. Verder moet daar ook oorweging geskenk word aan die oprigting van ’n testamentêre trust na jou afsterwe, ten behoewe van die minderjariges. Een van die redes vir ’n testamentêre trust sal wees om te verhoed dat die bemaking van ‘n minderjarige oorgeplaas word na die Voogdyfonds. Dit sal wys wees om ’n kundige te kontak om die moontlikhede van ’n testamentêre trust te ondersoek.
“Daar is heelwat opsionele klousules wat in ’n testament ingevoeg kan word, soos die uitgebreide magte van die eksekuteur, uitsluiting van gemeenskap van goed, collatio (inbringing) en spesiale wense ten opsigte van jou begrafnis en/of verassing,” sê Voges.
Die risiko van geen testament
Sy sê indien jy nie oor ’n testament beskik nie, sterf jy intestaat en jou boedel word geadministreer kragtens die Wet op Intestate Erfopvolging 81/1987. “Kortom beteken dit jy jou bates ná jou afsterwe vererf kragtens ’n stel reëls soos bepaal in die Wet op Intestate Erfopvolging wat begin by jou gade, afstammelinge, ouers, broers en susters en/of hul afstammelinge en naaste bloedverwante familie. Indien niemand opgespoor kan word nie, sal jou bates ná ’n tydperk van 30 jaar vererf na die staat.”
Sy waarsku dat die risiko mag ontstaan dat jou bates nie vererf is volgens jou wense nie. “ʼn Eksekuteur word aangestel wat nie noodwendig jou keuse is nie. Minderjariges se erfenis sal oorbetaal word na die Voogdyfonds, waarna die minderjariges eers hul erfporsie op die ouderdom van 18 jaar kan opeis. Elkeen van julle het hard gewerk vir alles wat julle vandag besit, hetsy ’n eiendom, kar of net ’n bankrekening. Hoekom nie verseker dat jou bates ná jou afsterwe vererf volgens jou wense nie?”
Die geldigheid van ‘n testament word bepaal kragtens die Wet op Testamente 7/1953 en vir ’n testament om geldig te wees bepaal die Wet dat dit op skrif moet wees. “Dit kan per hand geskryf of getik word. Let net daarop dat ’n mondelinge testament of ’n video-opname nie geldig sal wees nie.
“Verder moet die testament onderteken word deur die testateur/testatrise aan die einde van die testament. Indien die testament slegs uit een bladsy bestaan, word slegs daardie een bladsy onderteken. Indien dit uit meer as een bladsy bestaan, moet elke bladsy onderteken word. Die testateur/testatrise moet in die teenwoordigheid van ten minste twee getuies die testament onderteken.”
Voges voer aan dat hoewel die getuies kragtens die Wet slegs op die laaste bladsy hoef te teken, versoek regspraktisyns egter dat die getuies op elke bladsy in die teenwoordigheid van die testateur/testatrise onderteken. “Onthou altyd dat ’n getuie nie bevoordeel kan word in jou testament nie. Die Wet bepaal nie dat die testament gedateer moet word nie, maar in praktyk dateer ons dit wel om maklik te bepaal watter testament jou laaste testament is.”
Hoe gereeld moet jy dit laat aanpas?
’n Testament is ’n dokument wat op ’n gereëlde basis hersien moet word. “Met elke gebeurtenis wat in jou lewe plaasvind – hetsy jy in die huwelik tree, die geboorte van ’n kind, die afsterwe van ’n familielid, die aankoop van roerende en/of onroerende eiendom of by egskeiding – moet jy jou testament nader trek en seker maak dit weerspieël steeds jou wense. Moenie dat jou testament stof opgaar nie,” sluit Voges af.