PressReader - Landbouweekblad: 2017-09-22 - BE­TER PRY­SE VIR BOE­RE EN LA­ER VER­KO­PE KNOU CLO­VER
BE­TER PRY­SE VIR BOE­RE EN LA­ER VER­KO­PE KNOU CLO­VER
DIE droogte, ver­brui­kers weer­stand teen hoë pry­se, een­ma­li­ge groot uit­ga­wes soos vir her­struk­tu­re­ring, en verliese weens die li­kwi­da­sie van Dai­ryBel­le het Clo­ver se wins laat val.
Die groep se be­dryfs­wins het in die jaar tot 30 Ju­nie met 44,3% ge­daal en sy we­sens­ver­dien­ste met 65,9%.
“Daar was ’n klomp goed wat ge­lyk­ty­dig ge­beur het,” sê mnr. Jo­hann Vor­ster, uit­voe­ren­de hoof.
Weens die droogte het Clo­ver sy melkboere meer be­taal (ge­mid­deld 13% meer), maar ter­self­der­tyd was die ver­ko­pe van sy pro­duk­te la­er, on­der meer weens die nat­ter en koe­ler so­mer.
Vor­ster sê dit was die reg­te stap om die plaas­hek­prys te ver­hoog.
“Daar was nie ge­noeg melk nie. Ge­luk­kig het ons meer vir melk be­taal, so­dat ons min­der boe­re ver­loor het as ons me­de­din­gers.”
’n Her­struk­tu­re­ring s pro­ses bin­ne Clo­ver om ’n nu­we fi­li­aal, Dai­ry Far­mers of South A­fri­ca (DFSA), vir sy vloei­ba­re melk­pro­duk­te met lae mar­ge te stig, waar­in boe­re die groot­ste stem­reg het, is net ná die ver­slag­doe­ning s tyd­perk af­ge­han­del.
“Ons werk goed saam. Al­mal ver­staan nou hoe dit werk en boe­re be­gin die ge­leent­he­de sien, naam­lik om Clo­ver se pri­mê­re ver­skaf­fer van melk te wees, maar ter­self­der­tyd ook na an­der ge­leent­he­de te kyk.”
Vor­ster sê Clo­ver het teen die ein­de van die boek­jaar die for­mu­le ver­an­der waar­vol­gens hy boe­re vir melk be­taal, om hul­le aan te moe­dig om melk met ho­ër bot­ter­vet te le­wer. Hy ver­moed dit kan ’n eer­ste vir Suid-A­fri­ka wees.
“Aan die be­gin gaan dit geld kos en ’n mens sal eers la­ter die ef­fek sien.”
So­wel Suid-A­fri­kaan­se as in­ter­na­si­o­na­le ver­brui­kers ver­kies toe­ne­mend vol­room­melk en botter, so­dat daar min­der room be­skik­baar is om botter van te maak en bot­ter­pry­se ge­styg het.
Vor­ster be­skou die invoer van UHT-melk nie as ’n be­drei­ging vir Clo­ver se lang­le­we­melk nie. “Ons het ’n sterk han­dels­merk. Die men­se
‘Ge­luk­kig het ons meer vir melk be­taal, so­dat ons min­der boe­re ver­loor het as ons me­de­din­gers.’
wat ons melk koop, koop dit steeds.”
Hy skryf lae plaas­li­ke pry­se vir UHT-melk eer­der aan plaas­li­ke fak­to­re as invoer toe.
“Daar is te veel ver­moë om UHT-melk te maak - al­mal wil dit ver­koop. Nu­we fa­brie­ke is in die Wes-Kaap en K­waZu­lu-Na­tal oop­ge­maak. Ons is ons eie vy­an­de.”
Oor die groot uit­ga­wes wat Clo­ver se wins ge­knou het, sê Vor­ster die maat­skap­py het so­wat R50 mil­joen ver­loor weens die li­kwi­da­sie van Dai­ryBel­le vroe­ër van­jaar.
Clo­ver het in 2014 Dai­ryBel­le se jo­gurt- en lang­le­we­melk af­de­lings vir so­wat R 155 mil­joen ge­koop.
An­der groot uit­ga­wes was her­struk­tu­re­ring s kos­te van so­wat R 46,8 miljoene n groot be­leg­gings in be­dry­wig­he­de, soos die ver­gro­ting van sy ver­moë om jo­gurt te maak teen R69,2 mil­joen.
Vor­ster is op­ti­mis­ties dat ver­al die t­wee­de helf­te van die hui­di­ge boek­jaar be­ter sal wees.
“Ons sien ons vo­lu­me (van ver­ko­pe) styg en dat ons mark­aan­deel te­rug­wen.
“Ons hoop die e­ko­no­mie gaan ons help deur be­ter ver­bruik s be­ste­ding te bring .”
Clo­ver brei steeds sy uit­voer na A­fri­ka uit, maar doen dit “stuk­kie vir stuk­kie”.
Vor­ster sê ’n mo­del wat goed in Mo­sam­biek werk, waar daar met ’n plaas­li­ke ver­sprei­der ge­werk word, word se­dert Au­gus­tus ook in Tan­za­nië in­ge­span.