Diskriminasie teen verbruikersŉ Gesin is onlangs aan die Wesrand gevra om ŉ kleinhandelwinkel te verlaat omdat die twee kinders slaapklere aangehad het. Mense was woedend daaroor en die kleinhandelaar het later om verskoning gevra en gesê daar is nie so ŉ reël in die winkels nie. Die eerste verbruikersreg wat in die Wet op Verbruikersbeskerming verskans word, handel juis oor beskerming teen diskriminasie. Ina Opperman verduidelik wat die Wet op Verbruikersbeskerming bepaal en wanneer handelaars wel teen sekere verbruikers mag diskrimineer. Die ma het vertel hulle het vroegaand gou winkel toe gegaan om brood en melk te koop, toe ŉ werknemer van die winkel hulle gegroet en ŉ stuk papier onder haar neus gedruk het wat aandui kinders mag blykbaar nie in die winkel wees met slaapklere aan nie. Mense wou dadelik weet of die winkel so ŉ reël mag maak en toepas, aangesien die Grondwet mense beskerm teen onbillike diskriminasie. Wanneer mag handelaars nie diskrimineer nie? Artikel 8 van die Wet op Verbruikersbeskerming bepaal verskaffers van goedere of dienste mag niemand onbillik van toegang tot goedere of dienste uitsluit of aan enigiemand of groep eksklusiewe toegang tot goedere of dienste verleen nie. Handelaars mag ook nie aan enigiemand voorkeur gee vir die verskaffing van goedere of dienste of goedere of dienste waarvan die gehalte of prys verskil verskaf nie. Bepaalde gemeenskappe, distrikte, bevolkings- of marksegmente mag ook nie vir die eksklusiewe, prioriteits- of voorkeurverskaffing van goedere of dienste geteiken of uitgesluit word soos bepaal in artikel 9 van die Grondwet of Hoofstuk 2 van die Gelykheidswet nie. In ooreenstemming met hierdie wetgewing mag handelaars ook nie mense direk of indirek anders behandel wanneer hulle iemand se vermoë om te betaal of die koste van ŉ transaksie beoordeel nie. Dit geld ook wanneer die handelaar besluit om ŉ kontrak of ooreenkoms te sluit en wanneer hy met die verbruiker onderhandel. Die handelaar mag ook nie teen verbruikers diskrimineer in terme van die Grondwet wanneer goedere vir die verbruiker gekies, voorberei, verpak of afgelewer word, of dienste aan die verbruiker gelewer word nie. Diskriminasie is ook nie toelaatbaar wanneer die voorwaardes van ŉ ooreenkoms voorgestel, vasgestel of beoordeel word nie, of wanneer die handelaar sy regte in terme van die Wet op Verbruikersbeskerming uitoefen nie. Handelaars mag ook nie teen verbruikers diskrimineer wanneer hulle bepaal of ŉ transaksie of ooreenkoms voortgesit, afgedwing of beëindig moet word of wanneer bepaal word of ŉ verbruikers se persoonlike inligting aangemeld moet word nie. Hierdie bepalings is ook van toepassing op ŉ verbruiker wat ŉ vereniging of regspersoon is, om onbillike diskriminasie daarteen te verbied, gegrond op die karaktertrekke van ŉ natuurlike persoon wat ŉ lid, medewerker, eienaar, bestuurder, werknemer, kliënt of klant is. Die bepalings verhoed egter nie ŉ hof om ander diskriminerende optrede te oorweeg en te bevind dat die dsikriminasie onbillike diskriminasie is volgens die Grondwet of die Gelykheidswet nie. Wanneer kan die handelaar wel verskillende verbruikers verskillend behandel? Artikel 9 van die Wet op Verbruikersbeskerming maak egter voorsiening vir gedifferensieerde behandeling van verbruikers in bepaalde omstandighede. Dit sluit in om te weier om bepaalde goedere of dienste of toegang daartoe aan ŉ minderjarige te verskaf, of om die toestemming van ŉ ouer, voog of ander verantwoordelike volwassene te vereis voordat bepaalde goedere of dienste of toegasng daartoe aan ŉ ongeëmansipeerde minderjarige verskaf word. Kinders kan byvoorbeeld nie in ‘n oord se swembad swem sonder die ouer of voog se toestemming nie. Handelaars kan weier om sekere goedere en dienste beskikbaar te stel ooreenkomstig ŉ openbare regulasie of as ŉ redelike voorkomingsmaatreël om die gesondheid, welstand of veiligheid van ŉ minderjarige te beskerm. Dit geld ook om ŉ ooreenkoms vir die verskaffing van goedere of dienste aan ŉ minderjarige aan te gaan. Drankwinkels laat byvoorbeeld nie kinders in die winkel toe nie en winkels verkoop byvoorbeeld nie drank en sigarette aan kinders nie. Hierdie artikel bepaal ook dat verskaffers geriewe of dienste permanent of van tyd tot tyd mag aanwys vir die uitsluitlike gebruik van minderjariges in die algemeen, minderjariges wat ouer of jonger is as ŉ bepaalde ouderdom, of wat tussen bepaalde ouderdomme is of volwassenes wat ŉ bepaalde ouderdom van minstens 60 jaar bereik het. Hulle mag ook goedere of dienste teen ŉ afslagprys te adverteer, aanbied of verskaf aan verbruikers wat minderjarig is en nog nie ŉ bepaalde ouderdom bereik het nie of volwassenes is wat minstens 60 jaar oud is. Kleuterskole mag dus net vir kinders van sekere ouderdomme voorsiening maak en ouetehuise kan weier om verblyf te verskaf aan mense jonger as 60. Verskaffers mag ook in terme van artikel 9 afsonderlike, maar wesenlik dieselfde geriewe vir die uitsluitlike gebruik van mense van elke geslag verskaf, soos aparte toiletgeriewe. Hulle mag ook goedere of dienste bemark op ŉ wyse wat ŉ voorkeur impliseer of uitdruk vir ŉ bepaalde groep verbruikers wat van die algemene bevolking onderskei word op grond van een van die gronde van diskriminasie in die Grondwet uiteengesit, indien dit redelikerwys bedoel of ontwerp is vir die spesifieke behoeftes van die bepaalde groep verbruikers, soos onderklere vir mans of vroue. ŉ Hof kan egter steeds die redelikheid en billikheid van die verskaffer se gedrag beoordeel. Kla hier: Verbruikers kan kla by die Nasionale Verbruikerskommissie of provinsiale kantore vir verbruikersake oor onbillike en onredelike diskriminasie teen verbruikers.