Die Teosofiese Genootskap se seël - Hennie Strydom
Die Teosofiese Genootskap se seël
Deur Hennie Strydom op 1 Junie 2012
In reaksie op Dr. Abel Pienaar se artikel, Kop & Hart: 'Dink sélf en help ander om self te dink!', het ek aan RoyNexusSix, die volgende vraag gestel. Het jy al die seël van die teosofie genootskap mooi bekyk? Wat is die simbool van die slang wat sy stert vasbyt, die swastika, die Ster van Dawid of Magen David met die kruis in die middel?
Roy het soos volg geantwoord: "Dit is 'n embleem met veelvuldige simbole vervat. Hierdie simbole was almal in antieke tye in gebruik om diepgaande geestelike en filosofiese konsepte rakende die mensdom en sy verhouding met die Heelal voor te stel. Elke simbool kom afsonderlik in 'n verskeidenheid van spirituele tradisies voor en hul wydverspreide gebruik dui ook op 'n universaliteit van die simbole. Die bestudering van elkeen van die simbole bring 'n magdom van kennis en begrip na die student. Saam vorm dit 'n eenheid van betekenis. Die meeste van hierdie simbole is etlike duisende jare oud en kan maklik teruggespoor word na die eerste beskawings op die planeet.
Die Slang wat sy eie stert insluk: die Slang is en was nog altyd die tydlose Simbool van Wysheid in al die antieke kulture – regoor die wêreld. Verteenwoordig onsterflikheid – die sirkel wat oneindigheid simboliseer.
Die 2 Driehoeke: een wat na bo wys is ligter en die een wat na onder wys is donker – ons twee nature: die hoër en laer Self. Let daarop dat hul mekaar oorvleuel. Die twee driehoeke is ook prominent op die Israeli vlag.
In die middel: die Egiptiese Ankh – simbool van Lewe – die Crux Ansata. Later 'ontwikkel' die Koptiese Christenkruis hieruit asook die algemene kruissimbool van die latere christendom.
Die omgekeerde Swastika – antikloksgewys. Antieke Hindu-simbool. Baie oud. Verteenwoordig die skeppingsproses in die Kosmos deur Evolusie, nie net van materie nie maar die spirituele."
Uit bostaande antwoord blyk dit dat die teosofie 'n lappiesgeloofkombers van verskillende gelowe is, wat nie by die wieg van die onderskeie gelowe uitkom nie.
Ná deeglike oordenking en ontleding van die mites van die verskillende ontwikkelde volke van die antieke tye het ek tot die slotsom geraak dat al die bron-godsdienste hul oorsprong het in die mens se studie en poging om die jaargetye te bereken. Die mens se wel en weë of sogenaamde lotgevalle, is sedert die vroegste tye deur die jaargetye bepaal. Al die mitiese hoofgodhede, naamlik Odin (Oudnoors), YHWH (Hebreeus), Zeus (Grieks), Ollin Tonatiuh "Beweging van die son" (Asteke), Wralda (Oera Linda), Anoe (Sumeries), Pta (Egipties), Brahma (Hindoeïsme) ens, versinnebeeld die verloop van die hele jaar se jaargetye. Die klipsirkels wat aanvanklik bedoel was vir die indeling van die jaar in jaargetye was blykbaar die wieg van die onderskeie gelowe!"
Volgens die Nordiese mites was die Wêreldslang, beslis nie die tydlose simbool van wysheid nie. Loki het eenkeer weggeloop om in die stilligheid met die paaiboelie reusin Angrboda te trou. Sy het aan hom drie afgryslike kinders gegee – die wolf Fenrir, Hel en Jormungand, die Wêreldslang. Loki was diep geskok oor die voorkoms van hierdie drie kreature en hy het hulle met sorg binne Asgard versteek, sodat niemand van hul bestaan te wete sou kom nie. Maar oplaas het hulle tot so 'n grootte gegroei dat dit onmoontlik was om hulle te verberg. Odin het hul teenwoordigheid in sy koningryk ontdek en stappe gedoen om Asgard vir ewig van hulle te bevry.
Hel word toe tot in die dieptes van Niflheim (Neweltuiste) geslinger, waar sy die nege wêrelde van die dooies sou regeer. Jormungand word diep in die see gewerp, waar hy só gegroei het dat hy die aarde omring het – hy het sy eie stert vasgebyt om so 'n volkome kring te vorm as die Wêreldslang.
Fenrir is egter toegelaat om in Asgard te bly, omdat Odin geglo het dat 'n dier wat so sierlik was altemit geleer sou kon word en só kon ontwikkel dat hy in staat sou wees om die inwoners van sy koninkryk teen aanvalle te beskerm. Geeneen van die gode wou dit egter naby hom waag nie, en dit het geblyk dat Odin se planne 'n onmoontlikheid sou wees. Maar Tyr het na vore getree en aangebied om die kwaai wolf te versorg en te voer. 'n Voorlopig goeie verhouding het tussen die dapper god en die wolf ontstaan, en Fenrir het kos van Tyr aanvaar en hom toegelaat om hom te nader sonder om hom op te vreet.
Maar net soos die Wêreldslang gegroei het om die aarde binne 'n paar kort maande te omkring, het Fenrir ook gou 'n grootte bereik wat dit vir enige man of god onveilig sou maak om hom te nader. Sy grootte en krag het skrikaanjaend geword, selfs vir die heldhaftige Tyr, en daarom het die raad van Asgard vergader om oor sy lot te beslis.
Die vredesverdrag wat lank gelede deur al die lede van die raad onderteken was, het nie enige bloedvergieting op die strande van Asgard toegelaat nie. Daarom is besluit dat Fenrir met die sterkste van kabeltoue vasgebind moes word, en dat hul gevangene aangehou moes word tot tyd en wyl hulle 'n towerkrag kon bedink wat sterk genoeg sou wees om hom te beheer.
Met die slag van Ragnarok het die opponerende krygsmagte hulself op die Vigrid-veld in gelid opgestel. Aan die een kant was die Ase, die Wane en die Einheriar (dapper gesneuwelde krygers) – aan die ander kant, die Vuurreuse gelei deur Surtr, die Ysreuse, die Somberes saam met Hel, en Loki met sy kinders, Fenrir en Jormungand. Die lug was gevul met die gif en stank van die euwels van die opponerende krygsmag. Nogtans het die gode hul koppe hooggehou en reggemaak vir 'n stryd waarin Tyd beëindig sou word.
Soos te wagte het die oeroue vyande houe begin uitdeel. Odin het eerste teen die euwel, Fenrir, te staan gekom. Toe hy op die gevreesde wolf afstorm, het Fenrir sy gruwelike kake oopgerek en Odin is diep in sy rooi keelgat geslinger. Thor het in sy spore vasgesteek. Die dood van sy vader het diep in sy bors gebrand, dus het hy met hernude woede afgepeil op die Wêreldslang en betrokke geraak in 'n geveg wat baie ure sou duur. Sy hamer het slag na slag op die slang neergeslaan tot daar eindelik 'n doodse stilte was. Thor het van uitputting teruggeval, met Jormungand sterwend langs hom. Onderwyl Thor nog besin daaroor om weer voort te beweeg om sy verwante in verdere gevegte te steun, het die matelose slang een laaste maal sy asem uitgeblaas in 'n wolk gif so snood dat Thor plotseling neergeval het – leweloos in die newels van die slang se asem.
Die afmerk van die son se bewegings word gesimboliseer in die duisende jare oue runehiëroglief, die 'Swastika'. Die woord swastika, saamgestel uit Sanskrit su 'goed' en asti 'wees', is deur die eeue vereer as beliggaming van lewe, geluk, genot, seëninge, vrugbaarheid, oneindigheid en die ewigdurende beweging van die son. Dit is aanbid as embleem van die songod [songodin] en hemelgode en -godinne. Vir die Hindoes het die 'regse' arms van die swastika glo die manlike beginsel van lig en lewe uitgedruk en die 'linkse' hake weer die vroulike teendeel van duisternis en dood. Die regse arms van die hakekruis het die gode, of die Ooste – daar waar die son opkom – verteenwoordig. Die linkse hake, of vroulike teendeel van duisternis en dood, versinnebeeld die godinne of die Weste – daar waar die son ondergaan, kwyn of (af)sterf.
Die Ster van Dawid
Hierdie skets toon die opkoms- en ondergangposisies van die maan tydens die minderestilstand-siklus wat strek oor 18.6 maanjaar, wat ooreenstem met die vierhoek wat die vier Stasiepale van Stonehenge vorm. Die 60º-indeling is van besondere belang, want dit was die presiese skaal waarvolgens die eerste jaargetykalender, joelwiel of jaarkring, ingedeel was. Die 60º-driehoekskaal was ook die skaal waarvolgens die Egiptiese piramides, wat dateer uit ±2700v.C., gebou was. Die vierhoek van die Stasiepale vorm ook onder andere die basissye van die Ster van Dawid.
Gebaseer op skets 196 uit Stonehenge Complete.Toon die opkoms- en ondergangposisies
van die maan gedurende 'n Saros of 18.6 maanjaar-siklus.
Die Ster van Dawid heet in Hebreeus Magen David 'Skild van Dawid', ook gespel Mogen. Dié Joodse simbool is saamgestel uit twee opmekaar geplaasde gelyksydige driehoeke om 'n sespunt-ster te vorm. Dit verskyn onder andere op sinagoges, Joodse grafstene en die vlag van die Staat van Israel. Die simbool was histories egter nie net beperk tot en gebruik deur alleenlik die Jode nie – die oorsprong en ontstaan daarvan in die heel vroegste tye, was inderdaad die joelwiel of jaarkring. Dit word later saam met die vyfpunt-ster gebruik om te dien as 'n magiese teken en versiering. In die Middeleeue het die gebruik van die Ster van Dawid gereeld tussen Jode voorgekom, maar daar is geen besondere geloofsbetekenis aan geheg nie. Dit word ook aangetref in verskeie van die Middeleeuse katedrale. Die term Magen David dui in Joodse liturgie God as die beskermer (Skild) van Dawid aan. Die gewildheid daarvan het toegeneem onder Middel-eeuse Joodse mistici, wat magiese kragte aan koning Dawid se Skild gekoppel het.
Die Ster van Dawid se hoeke is tesame gelyk aan 360º d.w.s. die omtrek van 'n sirkel en die 360 dae van die ou Egiptiese sonkalender. By hierdie 360 dae van die twaalf maande is vyf dae bygevoeg. Tydens hierdie vyf dae is die jaareindefees wat opgedra was aan die gode Osiris, Horus, Set, Isis en Neftis, gevier.
Stonehenge fase I. Afbeelding uit Encyclopaedia Britannica met die jaarkring
en die Ster van Dawid daarop geprojekteer.
Die kruis of ankh
Die Ankh-kruis is een van die bekendste ou Egiptiese simbole en versinnebeeld in die Egiptiese mitologie die ewige lewe. Die Egiptiese gode dra dit op prente as teken van hulle onsterflikheid, die sleutel van die ewige geluk; wanneer mense dit dra word daarmee aangedui dat hulle hierdie wêreld vir die hiernamaals verruil het. Daar is gedink dat dit hul beskerming bied teen allerlei gevare. Die hiëroglief in hierdie vorm beteken 'lewe'. Die Ankh-kruis word ook gesien as 'n Christelike simbool ('n kruis met 'n 'hangsel', die sogenaamde hangselkruis).
Tydens die Amarna-tydperk was die Aten, die lewe bringende goddelike sonskyf uitgebeeld met baie strale wat elkeen in 'n hand eindig. Op die goue troon van Toetankhamon is die Aten uitgebeeld wat die koning en koningin 'n Ankh aanreik. Die aangee van 'n Ankh deur 'n godheid aan 'n Farao, was die simbool van die skenking van lewensenergie. Die Ankh is ook vlak onder die neus gehou, omdat hierdie energie met die asem meegegee is, soos op verskeie beelde te sien is.
Dit is gesien as lewe of Goddelike vonk, wat die lewe moontlik maak. Dit is ook 'n uitbeelding van die lewe skenkende eienskappe van water en lug. Dit is 'n saamgestel teken, bestaande uit 'n lus of sirkel en 'n kruis; hiermee word onderskeidelik die manlike en vroulike geslagsdeel aangedui, en is 'n metafoor vir die tweeledigheid en die steeds voortdurende skepping van die hele natuur. Oor die vorm oorsprong bestaan verskillende menings. Volgens een is die Ankh die verbinding van die T-vormige Osiris-kruis met die ovaal van Isis, en die resultaat is 'n sleutel wat die geheime van die lewe ontsluit. 'n Ander sê dat die simbool die Nylrivier voorhou, wat die basis vorm van die lewe in Egipte. Die onderste deel is die Nyl, die lus is die Nyldelta, en die twee arms stel Wes en Oos voor. 'n Derde opvatting is dat die teken 'n sandaalriem voorhou. En 'n ander sê dat die teken afgelei is van die vorm van 'n peniskoker. Daarby sou dit lusvormige deel met die twee sybalkies die riem uitbeeld wat om die middel gedra was. Ek vermoed egter die Anhk-simbool versinnebeeld moontlik die Suiderkruis wat met die aanvang van die lente in Egipte sigbaar word.