Skeerbuik; skeurbuik; scurvy | Boendoe se blog argief
Skeerbuik; skeurbuik; scurvy
Ek het dit goedgedink om hierdie week my lesers te help. (Klink dit nie belangrik nie! "My lesers…") Ek is soms oopbek-verstom ook die soekterme wat mense na my blog toe bring. Maklik loshande die wenner, is skeurbuik of skeerbuik. Laat ek dan sommer met die trapslag hierdie lesers 'n guns bewys en hulle op die regte spelling wys: skeUrbuik. Of, in Ingels, scurvy.
Die Verklarende Woordeboek beskryf skeurbuik as "'n maagsiekte as gevolg van 'n gebrek aan vars voedsel." Dit is egter nie 'n heeltemal akkurate definisie nie. Skeurbuik is 'n siektetoestand as gevolg van 'n gebrek aan Vit C. Dis 'n stadige toestand, binne 1 – 3 maande nadat vitamien C inname gestop word, begin simptome verskyn. Dit hang af van hoeveel Vit C die liggaam gestoor het. Dis egter 'n vinnig geneesbare toestand. Met vitamin c (askorbiensuur) kan lyers binne dae weer gesond wees.
– 'n 'ongemaklilke' gevoel (discomfort)
– spier- en gewrigspyne
– blou kolle
– opgeswelde en bloeiende tandvleise
– los tande
– wonde genees stadig
-droë vel en hare
– bloeding in die spiere en gewrigte, wat erge pyn veroorsaak.
Gelukkig is skeurbuik vandag nie meer 'n algemene verskynsel nie, maar kan nog voorkom in lae sosio-ekonomiese gebiede, en verwaarloosde bejaardes. Skeurbuik was die vloek van die outydse seevaarders. Vasco da Gama het die helfte van sy bemanning verloor met die reis na die Kaap van Goeie Hoop, en die Britse admiraal, Sir Richard Hawkins, 10 000 matrose. In 1747 het die Britse Vloot 'n geneesheer met die naam van James Lind gehad. Hy het eksperimente uitgevoer en gevind dat 'n lemoene en lemmetjies skeurbuik onder matrose verhoed. Die Briste Vloot het "vigorously" 'n beleid geïmplementeer dat Britse matrose 'n daaglikse dosis lemmetjies (limes) moes kry. Al van "Limeys" gehoor?
Ou Arktiese ontdekkers het ook gesukkel met skeurbuik. Dit het hulle 'n rukkie geneem om te besef dat die Inuit se dieet van rou vleis en 'blubber' voldoende vitamien C bevat het. Verder was die halfverteerde maaginhoud van die karibou 'n gesonde delikatessen!
Dis ongelooflik hoeveel belangstelling hierdie 'outydse' siekte nog wek – as mens kan gaan op die soekterme! Hopelik het ek die kindertjies wat take moet maak daaroor, genoeg ammunisie gegee! Indien nie, gaan lees verder hier, hier, en hier.