Mynbestuur gekap oor vasgekeerde werkersDie Beatrix-myn naby Welkom in die Vrystaat. Foto: Timothy Bernard/ANA Teen Vrydagoggend is al 952 mynwerkers wat by Sibanye-Stillwater se Beatrix-goudmyn in die Vrystaat vasgekeer was veilig na die oppervlak gebring. Die voorval het egter verdere druk op ŉ bedryf geplaas wat reeds daarvan beskuldig word dat hy wins najaag ten koste van werkers se veiligheid – ŉ beskuldiging wat ten sterkste ontken word. Maroela Media het vroeër berig die werkers by die myn was sedert Donderdagoggend ondergronds vasgekeer weens ŉ kragonderbreking wat veroorsaak is deur ŉ hewige storm wat ŉ kragtoring beskadig het op die lyn wat elektrisiteit verskaf aan myne in die Welkom-gebied. Dit het daartoe gelei dat die hysbak in die myn nie gewerk het en kragopwekkers ook nie aan die gang kon kom nie. Die myn moes dus noodgedwonge kragopwekkers by die naburige Harmony Gold-myn leen totdat Eskom die kragtoevoer kon herstel. Die 952 werkers wat gered is, het deel gevorm van ŉ span van 1 400 werkers wat Woensdag nagskof by die myn gewerk het. Geen sterftes is aangemeld nie. Sibanye-Stillwater het intussen gesê die mynwerkers wat gered is, sal deeglike mediese ondersoeke en berading ondergaan en die myn sal sy bedrywighede volgende week hervat. Die National Union of Metalworkers of South Africa (Numsa) het egter beswaar hierteen gemaak en daarop aangedring dat die myn gesluit bly totdat die werkers se veiligheid gewaarborg kan word. Numsa het gesê die voorval is “die jongste bewys” dat die mynbedryf geensins daarna streef om veiligheidstoestande ondergronds te verbeter nie. “Hulle jaag wins na eerder as om op die welstand en veiligheid van werkers te fokus. Beatrix-myn moet gesluit bly hangende ŉ volledige ondersoek,” het die vakbond in ŉ verklaring gesê. Die parlement se portefeuljekomitee oor minerale hulpbronne is woedend dat die myn nie ŉ voldoende gebeurlikheidsplan gereed gehad het in geval van ŉ kragonderbreking nie. “Hoewel ons kan verstaan dat die storm die verloop van die natuur is, glo die komitee dat ŉ omgee-bestuur, wat die lewe van sy werkers hoog op prys stel, die moontlikheid van ŉ kragonderbreking moes voorsien het,” het die komitee in ŉ verklaring gesê. “Dit is uiters onaanvaarbaar dat ŉ ondergrondse myn waar die bedrywighede onder die lig van ŉ gloeilamp moet plaasvind sy versuim om werkers na die oppervlak te bring aan ŉ kragonderbreking kan toeskryf. Dit is aanduidend van die bestuur se houding ten opsigte van veiligheid.” Die komitee het ŉ beroep op die departement van minerale hulpbronne gedoen om “drastiese stappe teen sulke onverskilligheid te doen”. Die National Union of Mineworkers (NUM) het ook sy stem by die kritici gevoeg deur te sê ŉ infrastruktuur-oudit moet by alle Suid-Afrikaanse myne gedoen word om ondergrondse ongelukke te voorkom. Mynwerkers wat gered is word in busse weggery by die myn om medies ondersoek te word. Foto: Timothy Bernard/ANA Livhuwani Mmamburu, die NUM se nasionale woordvoerder, het Vrydagoggend buite die myn gesê die vakbond is baie bekommerd oor die toenemende veiligheidsvoorvalle by die land se myne. “Dit is vir ons ŉ baie kommerwekkende situasie. As vakbond vra ons dat daar ŉ infrastruktuur-oudit by alle Suid-Afrikaanse myne gedoen word om te bepaal of hulle voorbereid is om kragonderbrekingsvoorvalle te hanteer,” het Mmamburu gesê. “Daar is geen rede hoekom ŉ myn soos Beatrix nie nooduitgange kan hê as die hysbakke nie werk nie. Die feit dat die kragopwekkers ook nie ingetree het nie, is kommerwekkend. Dit is hoekom ons vra vir ŉ infrastruktuur-oudit sodat ons kan sien hoekom hierdie voorvalle gebeur.” Mmamburu het verwys na ŉ voorval in 2007 by Harmony Gold se Kusadalethu-myn in Carletonville toe 3 500 mynwerkers ondergronds vasgekeer en gered is deur ŉ nooduitgang. Hy het gesê die hele mynbedryf moet leer uit daardie voorval en die nodige voorsorg tref. Hy het Sibanye-Stillwater gekritiseer omdat hulle glo nie die vasgekeerde mynwerkers se naasbestaandes van hulle lot en die reddingspoging ingelig het nie en het gesê die vakbond moes ingryp om die situasie te hanteer. Van die mynwerkers se familielede het Vrydagoggend gesê die myn het “geen empatie” nie en het ook nie moeite gedoen om hulle in te lig oor die welstand van hulle geliefdes en die situasie ondergronds nie. “Ons is baie bekommerd oor die gebrek aan kommunikasie van Sibanye. Daar is geen rede hoekom die maatskappy sulke inligting van die familie moes weerhou nie. Ons kan getuig dat Sibanye nie ons lede se naasbestaandes ingelig het nie. Ons moes baie oproepe van bekommerde familielede hanteer wat by ons wou weet wat aangaan,” het Mmamburu gesê. Intussen sal Mosebenzi Zwane, minister van minerale hulpbronne, na verwagting Vrydagmiddag die Beatrix-myn besoek waar daar aan hom ŉ verslag oor die voorval gegee sal word.