Ons eerste dag skop af met ’n vergadering van PEN Internasionaal se Komitee vir Vertaling en Taalregte. Die onsekerheid oor wat alles sal gebeur en verwag word oorval my ’n bietjie. Nietemin, ek en Catrina word deel van ’n internasionale groep mense wat kwessies bespreek en aanspreek oor die vertaling en taalregte van skrywers in hul onderskeie lande.
Die sessie begin met ’n kort bekendstelling van almal in hierdie komitee, en gou voel ’n mens tuis tussen al die woordmense. Die protokol word ook deur die voorsitter, Simona Skrabeç verduidelik.
Simona vertel kortliks oor die belangrikheid van taal en die verwerwing daarvan, asook hoe hierdie komitee hierdie taalregte kan beskerm deur mense ’n platform te gee, of om mense ’n stem te gee, asook ondersteuning te gee aan mense wat bedreiging in die oë staar. Hierdie komitee gee aan skrywers toegang tot ’n globale stem, die wat onderdruk word sowel as dié wat skep.
Ons kyk na ’n dokumentêr oor toegang tot leesboeke vir leerders in marginale of afgeleë plattelandse dele van Indië. ’n Toegewyde opvoeder het seker gemaak dat leerders leer lees in ’n taal en konteks wat vir hulle bekend is. Die behoefte van moedertaalonderrig word weereens beklemtoon, veral in ’n land soos Indië waar geleenthede tot onderwys baie belangrik is.
Vertalers moet deur hul werk reg laat geskied aan die konteks waarbinne die oorspronklike werk geskep is. Vertalers moet oor ’n deeglike kennis beskik van die taal en kultuur van die stories waaruit hulle vertaal, asook goeie begrip hê van die taal waarna hulle vertaal.
Simona Skrabeç het vertaling met die lewe van ’n blom vergelyk. As jy die blom pluk en in ’n vaas sit, sal dit ’n paar dae lewe, maar as jy die blomplant iewers oorplant, het dit ’n nuwe lewensiklus.
Hierna kry ons die geleentheid om ’n boom in ’n aangewese gedeelte van die universiteitsgronde te gaan plant. Hierdie boom verteenwoordig die taal wat ons praat. Almal kies lukraak waar hulle wil plant en watter boom hulle verkies. Heel toevallig raak die Afrikaanse boom die buurboom van Nederlands!
Daarna is ons die gaste vir middagete van hierdie uiters gasvrye personeel voordat ons vertrek na ’n optog oor taalregte deur die besige strate van Pune. Die optog eindig in ’n groot samekoms waar skrywers wat verban is of onder huisarres geplaas is hul stories met die gehoor deel. Indiese letterkundiges word ook hier vereer. Die vol dag word afgesluit met ’n aandete by een van die plaaslike skole en daarna vertrek ons na die hotel.
Net na middagete maak ons gereed om terug te keer na Suid-Afrika. ’n Onvergeetlike leerskool en ervaring van mense en hul taalkwessies dwarsoor die wêreld, het vir my baie wêrelde geopen. Ek besef dat ons land baie uitdagings het, maar ook dat ons vele geleenthede het, wat nie noodwendig in ander lande bestaan nie. Die lang vlug huis toe is nogal uitputtend, maar die ryke leerervaring is absoluut fantasties. Ek hoop en glo dat PEN Afrikaans nog sommer baie dinge kan laat gebeur, en ek wil onmiddellik wegspring met die idee van ’n Boekefees vir ons jongspan en skole.