Suid-Afrika se geldstelsel | Die Vryburger
Na Uniewording in 1910 het Suid-Afrika, wat toe onder Britse gesag was na afloop van die Tweede vryheidsoorlog, ook die Britse geldstelsel gehad. Dit was nie net n lomp en swak stelsel nie, dit was ook nie eie aan die Westerling in Afrika nie.
Na Republiekwording in 1961, het die geldstelsel ook verander. Dit was n noodwendige skuif, want die Republiek van Suid-Afrika was nie meer deel van die Imperialistiese Statebond nie, en derhalwe wou Suid-Afrika nie meer enige band hou met sy voormalige onderdrukker nie.
Dit het die koms van Daan Desimaal gebring – ŉ lied wat spesiaal geskryf is om die geldeenheid aan die volk bekend te stel.
Die naam Rand, wat ŉ naamwoord is, behoort altyd met ŉ hoofletter geskryf te word,
Die Rand het sy naam gekry van die Witwatersrand wat op daardie tydstip ook as skatkamer van Suid-Afrika gesien is vanweë sy minerale rykdom.
Vandag is die Rand ŉ erkende geldeenheid wat in die vorige bedeling tot groot hoogtes gevoer is en besonder sterk vertoon het teenoor ander geldeenhede.
In 1961 was R2-00 gelykstaande aan een Britse pond.
Die Rand word met ŉ R aangedui as voorvoegsel tot bedrae. Dit is ook interessant om te weet dat die ou Transvaalse Republiek (ZAR) se letters vandag nog steeds gebruik word om die wisselkoers aan te dui, byvoorbeeld 1 EUR = 12,40 ZAR.
Met die koms van die sogenaamde Nuwe Suid-Afrika, het die Rand aansienlik verswak en is vandag van veel minder waarde as wat dit was in 1961.
Die ontwerpe wat op die muntstukke en note was, het internasionale lof uitgelok. Die eerste banknote het die volksplanter, Jan van Riebeeck as eerste goewerneur gedra, en in die laat tagtigerjare is dit vervang met die grootwilddiere van Suid-Afrika.
Voortvloeiend uit die Rand, het Suid-Afrika homself uitstekend bemark toe die welbekende Krugerrand in verskillende waardes, aan die wereld beskikbaar gestel is, hoofsaaklik as versamelaars munte.
Die pragtige Rand geldeenheid het egter na 1994 ook ŉ gedaanteverwisseling ondergaan, in waarde en in beeld, net soos die land in sy geheel verander het.
One thought on “Suid-Afrika se geldstelsel”
Gideon Grobler January 28, 2014 at 8:10 am
Ek sal nooit vegeet hoe die geliefde prof. Pont dikwels na statistiek in die klas verwys het as: Die trappe van vergelyking van ‘n leuen is: ‘n leuen, ‘n verdomde leuen en statestiek, Groetnis.