Dit het hom minstens in staat gestel om “‘n simpatiek, begrypende en liefdevolle uitbeelding van sy volk se verlede te gee”. Sy werk was daarom ook “‘n belangrike korrektief op die werk van skrywers soos H. Rider Haggard, John Nixon, Alexander Wilmot, J. Cappon, A.M.S. Methuen en andere wat met vyandige oё na die Afrikaner gekyk het”. Onder Afrikaanstalige historici sal hy bowendien ‘n besondere plek as iets van ‘n herout van Afrikaanse historici inneem. Die Katalaan het die Aragonees kon omdop – elk toktokkielomp in die harnas ! – en sou gewen het as dit nie was vir die Aragonees se lyfkneg wat die Katalaan op strategiese wyse van agter aan die knaters beetgekry het nie. « Ek het nie besluit wie koning moet wees nie, ek het maar net my baas gehelp, » het hy agterna verduidelik. Mens kan skaars glo dat Paz vanjaar 100 jaar oud sou wees… (Wanneer ek skielik onthou dat ek hom nog meegemaak het hoor ek my litte kraak soos dié van ‘n kruiwa wie/wat se stembande te dun geraak het vir ordentlike dienslewering, of soos proppe geskiet uit leë sjampanjebottels by die viering van vervloë en nou verslane utopieë, voor ons ook verneder is deur die vernaderende verbruikerspornografie.) ‘n Vriend vertel dat Paz in sy laaste jare ‘n baard gehad het en ‘n kluisenaarsbestaan gevoer het in sy woonstel in Meksikostad, omring deur die boekery wat sy leefreise ingebind het, en al die dooie vlinders tussen die blaaie.