10,276,482 members (75,772 online) Sign in
My vote of 5Gerard Castelló Viader31-Oct-12 6:29 Last Visit: 31-Dec-99 18:00 Last Update: 19-Dec-13 7:30Refresh1 Leica CL Silver Vario Kit 18-56 - Cameras - Webwinkel Foto Rembrandt Maastricht
€ 3.700,00incl. BTW (21.00%)
Terug naar productinformatie van Leica CL Silver Vario Kit 18-56 Konsul (Rome) - Wikipedia
(Aangestuur vanaf Romeinse konsul)
‘n Konsul was die hoogste verkose politieke amptenaar van die Romeinse Republiek.
Elke jaar, is twee konsuls saam verkies, om ‘n eenjaartermyn te dien. Aan elke konsul is ‘n vetoreg oor sy kollega toegeken, en die twee amptenare het mekaar maandeliks afgewissel. Die konsuls sou egter na die vestiging van die Ryk, slegs nominale verteenwoordigers van Rome se republikeinse erfenis word, en sou baie min mag en gesag oorhou, met die keiser wat oppergesag gehandhaaf het.
1.1 Onder die Republiek
1.1.1 Consul suffectus (vervangingskonsul)
1.2 Tydens die Ryk
2 Magte en verantwoordelikhede
2.1 Republikeinse pligte
2.1.1 Siviele sfeer
2.1.2 Militêre sfeer
2.1.3 Bekamping van magsmisbruik
2.1.5 Aanstelling van die diktator
2.2 Keiserlike pligte
3 Konsulêre datering
Onder die Republiek[wysig]
Ná die legendariese omvêrwerping van die laaste Etruskerkoning Lucius Tarquinius Superbus en die beeindiging van die Romeinse Koninkryk, is meeste van die bevoegdhede en gesag van die koning oënskynlik na die nuut-ingestelde konsulskap oorgedra. Oorspronklik is die konsuls praetors (of "leiers") genoem, verwysend na hul pligte as die leidende militêre aanvoerders. In 305 v.C. is die naam van die amp egter verander na konsul; in Latyn beteken consulere naamlik "om te konsulteer". Die Romeine het geglo dat die konsulamp na die tradisionele stigting van die Republiek in 509 v.C. terugdateer kon word, maar in werklikheid was daar in die 5de eeu v.C. nie ‘n deurlopende opeenvolging van konsuls nie. Konsuls het uitgebreide bevoegdhede gehad in vredestyd (administratief, wetgewend en regsprekend), en was in oorlogstyd dikwels die hoogste militêre aanvoerders. Hul bykomende godsdienstige pligte het sekere regte ingesluit, wat as aanduiding van hul formele belang, slegs deur die hoogste staatsamptenare uitgevoer kon word. Konsuls moes ook met wiggelary bedrewe wees, ‘n vereiste gebruik voordat weermagte te velde aangevoer kon word.
Elke jaar is twee konsuls verkies wat saam opgetree het, elk met ‘n vetoreg oor die ander se aksies, ‘n gewone magistraatsmaatreël. Vermoedelik was oorspronklik slegs patrisiërs vir die konsulskap verkiesbaar. Konsuls is verkies deur die Comitia Centuriata, waarvan die stemsamestelling sedert hul stigting ‘n aristokratiese vooroordeel bevat het, wat met verloop van jare toegeneem het.[verwysing benodig] Nietemin het hulle net formeel hul magte aanvaar ná die ratifisering van hul verkiesing in die ouer Comitia Curiata, wat konsuls hul imperium gegun het deur die uitvoering van ‘n wet, die "lex curiata de imperio".
Tradisie sou dit hê dat die konsulskap aanvanklik net vir die patrisiaat beskore was, en dat die plebejers eers in 367 v.C. die reg sou verkry om vir die hoogste amp te staan, toe die Lex Licinia Sextia bepaal het dat minstens een konsul in elke jaar 'n plebejer moes wees. Die eerste plebejerse konsul, Lucius Sextius, is sodoende in die volgende jaar verkies. Moderne historici het die tradisionele verslag van plebejerse emansipasie tydens die vroeë Republiek egter bevraagteken (sien Konflik van die Ordes), deur byvoorbeeld op te merk dat sowat dertig persent van die konsuls wat Sextius voorafgegaan het, plebejerse eerder as patrisiërname gehad het. Moontlik is die oorgelewerde kronologie onakkuraat, maar dit wil tog voorkom of een van die eerste konsuls, Lucius Junius Brutus, van ‘n plebejerse familie afkomstig was. ‘n Verdere moontlikheid is dat tydens die 5de-eeuse sosiale omwentelinge, die amp van konsul mettertyd deur ‘n patrisiër-elite gemonopoliseer is.
In oorlogstyd was militêre aanleg en reputasie die vernaamste bevoegdhede vir konsulskap, maar te alle tye was die keuse polities gelaai. Met verloop van tyd het die konsulskap die ooglopende einddoel geword van die cursus honorum, die voorgehoue opeenvolging van ampte vir die ambisieuse Romein. Na Sulla die cursus wetlik gestruktureer het, was die minimum ouderdom vir konsulbenoeming effektief 41 jaar.
Beginnend by die laat-Republiek, het ‘n (voormalige) konsul na voltooiing van sy konsulêre jaar, gewoonlik ‘n lonende termyn vervul as prokonsul, die Romeinse goewerneur van een van die (senatoriale) provinsies. Die mees algemeengekose provin