Go ngwala go nyakile go sepelelana le go bala, ka go realo ke sebetša se bohlokwa mo go ithuteng ga kharikhulamo. Go ithuta go ngwala gabotse ka polelotlaleletšo go bohlokwa ge baithuti ba swanetše go ithuta diarea tša go ithuta tše dingwe ka polelo yeo. Balekwa ba tla tšweletša dikahlolo tša go fapana go ya ka maikutlo a bona mabapi le molato wo, mohl. Ba bangwe ba tla re bahlokofatši ba ye kgolegong matšatši a bophelo bja bona ka moka mola ba bangwe ba tla fa sekala sa mengwaga ya go ya kgolegong. Tlhako ye e tšweleditšwe pele ke Kgoro ya Pušo ya Profense le Pušoselegae go fa tlhahlo go bommasepala le batšeakarolo ba bangwe gore ba fetole bjang tlhabollo le khuetšo ya mokgwa wa go laola HIV le AIDS mo go maemo a selegae. Go na le dikgokanyo tšeo di lego kgauswi magareng ga phatlalatšo ya HIV le maemo ao a sego a hlabollwa, bodiidi, le letseno/moputso le go se lekane ga bong. Ka go swana, dikhuetšo tša maphelo le ekonomi ya leago tša HIV le AIDS di oketšwa ke kamano ya bodiidi le go hlokišwa. HIV le AIDS di na le ditlamorago tše kgolo tša mokgwa wa taolo ka gare dibopego tša politiki le taolo ya bommasepala le gona di ka ama ka mokgwa wo o sa lokago bokgoni bja bommasepala go taba taolelo ya bona ya go tliša ditirelo tša motheo tše bjalo ka meetse, tlhwekišo, mohlagase, dintlo bj. bj ka mokgwa wa go ya go ile.