Die DA ruk homself regDeur Cilliers Brink: DA Parlementslid Cilliers Brink. Foto: Twitter Dr. Corné Mulder van die Vryheidsfront Plus (VF+) is bekommerd dat die Demokratiese Alliansie (DA) oorreageer op die teleurstellende uitslag van die 2019-verkiesing. Op 13 November vra hy op Maroela Media “Nou wat nou met die DA?”, en ek antwoord hom graag. Dat ’n mededinger van die DA so gemoeid is met die party se welstand, is op sigself merkwaardig, en ek vermoed dat dr. Mulder dit opreg bedoel as hy die DA se rol as onontbeerlik beskryf. Maar om Mmusi Maimane en Herman Mashaba se bedankings te tipeer as ’n “inploffing”, en Helen Zille se terugkeer as ’n terugslag, is te dik vir ’n daalder. Dalk wil dr. Mulder tog hê dat die DA homself moet regruk, maar nie te veel nie. Vir die DA was 2019 ’n wekroep. Die party het in elke verkiesing sedert 1994 gegroei, en kernbesluite geneem op die aanname van voortgesette groei. Natuurlik sou ŉ skielike verlies van bykans 450 000 stemme, en die onvermoë om nuwe stemme te wen, die party dwing om ernstige nabetragting te doen. Wat die DA so onontbeerlik maak, is dat ons die enigste party is wat ’n aanbod aan alle Suid-Afrikaners maak, gegrond op gedeelde waardes, en ongeag kleur of herkoms. Dis ŉ roeping wat indruis teen die trant van die Suid-Afrikaanse geskiedenis, en so verg volgehoue vooruitgang uitsonderlike leierskap. Maar dis juis leierskap wat in die aanloop tot die verkiesing ontbreek het. So het Ryan Coetzee, Tony Leon, en Michiel le Roux se hersieningspaneel bevind. Gewone DA-lede het dit self ook beleef. Die Coetzee-verslag, wat nou in die openbare domein is, noem die mistastings by die naam – Ashwin Willemse, Schweizer-Reneke, en die verwarring oor swart ekonomiese bemagtiging. Die kiesers wat ons in 2019 die rug gekeer het, het nie hul politieke oortuigings oornag verander nie. Ons het hul vertroue verloor. Terwyl baie besluit het om eerder vir dr. Mulder se party te stem, meer uit protes as innerlike oortuiging, het ander by die huis gebly. Soos enige instelling waar die topbestuur uiteindelik verantwoordelikheid aanvaar vir uitkomste, het die DA nou die kans om homself reg te ruk. ’n Nuwe DA-leier en -voorsitter is die naweek verkies. Die Coetzee-verslag bied die nuwe leierskapspan die doepa om die DA reg te dokter, en dis die moeite werd om ten volle te lees. In klinkklare taal verwerp die Coetzee-paneel die valse keuses wat die DA se mededingers, sowel as meeste politieke kommentators, nou vir die party voorhou. Die DA hoef nie te kies tussen die terugwen van verlore steun, en die oorwen van nuwe steun nie. Dit gaan ook nie oor etikette soos “sosiaal demokraties” en “liberaal” nie. En die laaste ding wat die land nou nodig het, is nog ŉ party – soos die IVP, Cope, en die UDM – wat probeer om homself in die beeld van die ANC te herskep. Die land pluk elke dag die vrugte van mislukte ANC-beleid, en gewone mense smag na ŉ DA wat die insig en selfvertroue het om die wêreld deur sy eie oë te sien, sy eie waardes te verkondig, en sy eie beleid voor te skryf. Hier is die regstelling van die land se verlede natuurlik eerste ter sprake. In plaas daarvan om ongelykhede reg te stel en nuwe geleenthede vir swart Suid-Afrikaners te skep, het die ANC se rasgebaseerde beleid net nuwe ongelykhede geskep. Dit rem ook ekonomiese groei, en verswak staatsinstellings. Die DA moet iets anders voortbring. Natuurlik is ons nie bly om mnr. Maimane te verloor nie, en lê daar nog harde werk voor om mense se vertroue terug te wen. Maar ons is wel opgewonde oor die kans om die DA reg te ruk, en Suid-Afrika die kans te gun op iets wesenlik anders as wat die ANC-regering vir die land, insluitende miljoene swart Suid-Afrikaners, kan bied.