Sekere Afrikaanse taalstryders het lank volhard deur haar Jo­han­na van Arkel te noem, die Engelse ken haar slegs as Joan of Arc en vir dié wat Spaans praat, bly sy Juana de Arco. Maar in verskillende ander tale word haar naam behou soos die Franse haar noem: Jeanne d’Arc—’n eenvoudige boeremeisie wat een van die mees heroïese én tragiese figure in die geskiedenis geword het. Op 30 Mei, haar feesdag, vereer patriotiese Franse haar nagedagtenis, maar sy is ook regoor die wêreld in monumente, beeldhouwerke en skilderye verewig. Dramas en gedigte is oor haar geskryf, vir die stryders vir vroueregte is sy ’n heldin en die Rooms-Katolieke het haar tot ’n heilige verklaar. Hier, kortliks, word van haar kort, maar hoogs dramatiese lewe vertel...
DIE vyftiende eeu het vir Frankryk baie somber begin. Byna honderd jaar lank was die land in ’n bloedige oorlog teen Engeland gewikkel. Sy beste soldate was dood, en ’n groot deel van die land is regeer deur die Engelse en hul bondgenote, die Boergondiërs.
Jeanne, wat in 1412 gebore is as lid van ’n kleinboergesin in Domrémy, Lorraine, het nooit leer lees of skryf nie. Op ’n vroeë leeftyd het sy wel leer spin en naaldwerk doen. Daar word vertel dat sy nooit nagelaat het om te bid nie.
Op ’n dag, toe sy maar net dertien jaar oud was, het Jeanne volgens haar eie getuienis skielik stemme gehoor wat vir haar gesê het: “Gaan heen! En alles sal gebeur soos jy beveel!”
Sy moes die harnas van ’n soldaat aantrek, het die stemme gesê, die dauphin (kroonprins) van Frankryk as die regmatige koning van Frankryk laat kroon en die Franse leërs in die noorde van haar land aanvoer.
Haar familie en vriende het gedink sy is kranksinnig, maar sy het ’n offisier in die Franse leër daarvan oortuig dat sy ’n instrument van God is. Hy het haar na die ongekroonde Karel VII in Chinon gebring.
Karel VII was so oortuig daarvan dat ’n wonderwerk gebeur het dat hy, ondanks die twyfel van party van sy volgelinge, besluit het om vir Jeanne te gee wat sy wou hê: die opperbevel van die Franse leër. Sy sou vir hom die stad Orléans bevry waarom die grootste Engelse leër toe al sewe maande ingegrawe was.
Maar Jeanne was oortuig daarvan dat sy maar nog net ’n deel van haar sending voltooi het. Die stemme sou haar immers beveel het om die Engelse heeltemal uit Frankryk te verdryf. In September 1429 is sy egter met ’n pyl in die been gewond en haar soldate het moed verloor.
Deur haar hele verhoor het sy volgehou dat die stemme wat sy gehoor het, van God gekom het. Sy is nie toegelaat om ’n advokaat te hê nie. Toe het die Inkwisisie (kerklike hof) haar ter dood veroordeel.
Vroeg die oggend van 30 Mei 1431 is Jeanne—’n jong meisie wat toe maar net negentien jaar oud was—op die markplein van Rouen op die brandstapel verbrand. Sy het jammerlik gehuil. Toe die vuur aangesteek is, het ’n Engelsman gou-gou vir haar ’n houtkruis gemaak en dit aan die punt van ’n stok vir haar aangegee.
• In 1455 het Jeanne se familielede ’n nuwe verhoor aangevra om die aanklagte teen haar te heroorweeg. Die volgende jaar het pous Callistus III haar onskuldig verklaar. Vir die Franse volk het sy ’n martelaar geword wie se dood hul vereniging bewerk het. Omtrent 500 jaar later, in 1920, is Jeanne deur die Rooms-Katolieke Kerk tot ’n heilige verklaar.