PressReader - Landbouweekblad: 2017-10-13 - Veeskool
Die Suid-A­fri­kaan­se rooi­vleis­be­dryf sal baat vind by ’n nu­we gra­de­ring­stel­sel wat op die Aus­tra­lie­se MSA-stel­sel ge­skoei is. Die be­dryf sal eg­ter geld moet be­stee en ver­brui­kers op­voed.
Die Aus­tra­li­ërs is oor­tuig dat hul gra­de­ring­stel­sel mak­lik in Suid-A­fri­ka toe­ge­pas kan word, sê dr. Pie­ter Prins­loo, on­der­voor­sit­ter van die na­si­o­na­le Rooi­vleis­pro­du­sen­te-or­ga­ni­sa­sie (RPO).
“Prof. John T­homp­son, ’n se­ni­or lek­tor in vleis­kun­de in Australië, het mee­ge­werk aan die ont­wik­ke­ling van die Aus­tra­lie­se gra­de­ring­stel­sel (MSA; Me­at S­tan­dards Aus­tra­lia). Hy het my dié ver­se­ke­ring ge­gee, want hul­le het dit reeds by hul an­der in­voer­ven­no­te ge­doen. Die stel­sel is hoof­saak­lik ge­rig op ver­brui­kers om ’n aan­ge­na­me eeter­va­ring te voor­spel.
“Dit is vir die RPO be­lang­rik dat groot voer­kraal­on­der­ne­mings, as­ook an­der han­dels­mer­ke en ge­hal­te-aan­wy­sers, soos die Veld­vleis­ver­e­ni­ging (GFASA), al­mal toe­gang moet hê tot so ’n gra­de­ring­stel­sel om ’n aan­ge­na­me eeter­va­ring vir ver­brui­kers te voor­spel vol­gens ’n stan­daard­pro­to­kol.
“Vir die pri­mê­re pro­du­sent om ’n pre­mie vir sy vleis van goeie ge­hal­te te kry, moet al­bei op­sies vir hom be­skik­baar wees om waar­de by sy pro­duk te kan voeg,” sê Pie­ter.
Hy sê ’n han­dels­merk wat hoë ge­hal­te aan­dui, soos dié van die GFASA, sal baat vind by die se­lek­tie­we toe­pas­sing van so ’n stel­sel. Dit sal eg­ter moet ge­paard­gaan met ’n op­voe­dings­pro­gram om ver­brui­kers op te voed so­dat hul­le in­ge­lig­te be­slui­te oor hul vleis­aan­ko­pe kan neem.
Op ver­le­de jaar se Veeskool het me. Sa­ra S­tra­chan van Australië óók te ken­ne ge­gee Suid-A­fri­ka kan hul stel­sel volg.
“Ek droom daar­oor dat ons for­meel in ge­sprek met hul­le sal tree en die pro­gram as ’n steek­proef in Suid-A­fri­ka be­gin,” sê Pie­ter.
Die MSA-stel­sel is ge­grond op meer as 100 000 ver­brui­kers in agt lan­de se voor­keu­re en werk met ’n in­deks wat waar­des toe­ken aan die fak­to­re wat vleis­ge­hal­te be­ïn­vloed: sagt­heid (30%), smaak­lik­heid (30%), sap­pig­heid (10%) en al­ge­he­le eeter­va­ring (30%).
Pie­ter sê dit gaan eg­ter geld kos en die a­bat­toirs moe­nie self die kos­te dra nie. ’n Soort hef­fing kan ge­vra word om die pro­ses te fi­nan­sier. Die ver­brui­ker sal uit­ein­de­lik daar­voor be­taal. Le­de van die GFASA be­taal ’n be­drag­gie per ki­lo­gram vleis ge­le­wer om hul han­dels­merk te ge­bruik.
Die in­wer­king­stel­ling van die MSA-stel­sel sal geld kos, soos om gra­deer­ders op te lei en Aus­tra­lie­se ken­ners hier­heen te bring. ’n Be­soek aan Australië om for­meel met hul­le in ge­sprek te tree en te kyk hoe die stel­sel werk, is ook brood­no­dig.
Dr. Mi­cha­el Bradfield, or­ga­ni­seer­der van die Veeskool, sê groot­skaal­se ver­an­de­rings is be­sig om in in­ter­na­si­o­na­le mark­te plaas te vind waar ’n skei­ding ont­staan tus­sen lan­de wat rooi­vleis bloot as kom­mo­di­teit ver­koop, en mark­te wat dit as ’n ho­ë­waar­de­pro­duk be­skou.
Aan die een kant is daar die groot­liks Der­de­wê­reld­lan­de wat rooi­vleis as ’n kom­mo­di­teit in ont­lui­ken­de mark­te ver­han­del en ge­woon­lik weens die swak va­lu­ta wat dié op­ko­men­de lan­de be­leef, ’n uit­voer­mark wil stig.
Aan die an­der kant het We­ster­se lan­de dit reg­ge­kry om vleis as ’n ho­ë­waar­de­pro­duk te po­si­si­o­neer en as deel van hul uit­voe­r­ak­sies uit te voer na lan­de wat ’n be­slis­te pre­mie daar­voor be­taal.
Toe die Veeskool nog in sy kin­der­skoe­ne was, is ver­al klem ge­lê op die pro­duk­sie van rooi­vleis en pro­duk­sie-ei­en­skap­pe wat dit doel­tref­fen­der en me­de­din­gen­der maak, soos voer­doel­tref­fend­heid, vrug­baar­heid en ’n be­ter uit­slag­per­sen­ta­sie van kar­kas­se. Deur be­ken­de men­se, soos die in­ter­na­si­o­na­le bees­be­oor­de­laar mnr. Mar­tin Seyf­ferdt, te ge­bruik, is al­tyd ge­sorg dat die struk­tu­re­le kor­rekt­heid van bees­te groot voor­rang ge­niet.
Daar­mee saam is ge­sorg dat wei­ding- en voe­ding­be­stuur, ge­ne­tie­se vor­de­ring, dieregesondheid en die e­ko­no­mie van ’n vee-een­heid al­tyd saam ’n be­ter boer­de­ry met vleis­bees­te moont­lik maak.
Mnr. Ko­bus Be­ster, voor­sit­ter van die Le­wen­de­ha­we Re­gis­tre­ren­de O­wer­heid (LRF), sê Suid-A­fri­ka het ’n paar jaar ge­le­de op­ge­merk dat die A­me­ri­ka­ners deur mid­del van hul stel­sels vir voer­doel­tref­fend­heid en hoe hul­le dit be­nut, bul­le be­gin i­den­ti­fi­seer wat ’n voer­om­set­ting van min­der as 4 re­a­li­seer (4 kg voer per 1 kg vleis ge­pro­du­seer). Dit het daar­toe ge­lei dat twee toon­aan­ge­wen­de boe­re van Na­mi­bië, mn­re. Mecki S­chnei­der en Eb­bie Fis­cher, hul eie moderne voer­meet­stel­sel uit Ka­na­da in­ge­voer het, ter­wyl Suid-A­fri­ka se Land­bou­na­vor­sings­raad ook on­langs so ’n stel­sel aan­ge­skaf het.
“As ons as ’n Suid-A­fri­kaan­se rooi­vleis­be­dryf dit in die vol­gen­de 10 tot 20 jaar kan reg­kry om die ge­mid­del­de voer­om­set­ting in die land tot on­der 4 af te bring, sal dit vleis as ’n pro­duk baie me­de­din­gend met an­der pro­te­ïen­kommo­di­tei­te maak.
“’n Koei se ver­moë om el­ke jaar ’n kalf te le­wer, is ook be­lang­rik. Ons het die Veeskool ge­bruik om koei­pro­duk­te in de­tail saam met voor­ste in­ter­na­si­o­na­le s­pre­kers te be­spreek.
“Prof. Bob We­a­ber van A­me­ri­ka het by­voor­beeld le­sings oor koei­g­root­te en -pro­duk­ti­wi­teit ge­le­wer. Ons eie dr. Diet­mar Holm het boe­re praktiese raad oor die waar­de van ’n en­ke­le dek­tyd en die praktiese toe­pas­sing daar­van ge­gee,” sê Ko­bus.
Ver­le­de jaar se Veeskool was u­niek om­dat dit na die he­le waar­de­ket­ting ge­kyk het. On­der leiding van vyf voor­ste plaas­li­ke vleis­kun­di­ges en vyf in­ter­na­si­o­na­le ken­ners is die kwes­sie van klas­si­fi­ka­sie, gra­de­ring en vleis as ’n ho­ë­waar­de­pro­duk in de­tail be­spreek. Dit was dui­de­lik dat die MSA-gra­de­ring­stel­sel die bes­te ter wê­reld is. ’n Wel­deur­dag­te gra­de­ring­stel­sel kan bin­neén bui­te­land­se ver­brui­kers aan­moe­dig om méér te be­taal mits vleis se ge­hal­te ge­waar­borg kan word.
Suid-A­fri­kaan­se boe­re tel on­der die bes­tes ter wê­reld, maar ten op­sig­te van die klas­si­fi­ka­sie­stel­sel het die land die af­ge­lo­pe 30 jaar ge­stag­neer. Die geld wat aan na­vor­sing en ont­wik­ke­ling be­stee word, is net ’n frak­sie van wat sy in­ter­na­si­o­na­le e­we­knieë be­stee.
“Dit sal on­ge­luk­kig ver­oor­saak dat ons nie in die toe­koms met ons pro­duk met Eer­ste­wê­reld­lan­de kan mee­ding nie,” sê Ko­bus.
FOTO: MI­CHA­EL BRADFIELD
’n Wel­deur­dag­te gra­de­ring­stel­sel kan bin­ne- en bui­te­land­se ver­brui­kers aan­moe­dig om méér te be­taal mits vleis se ge­hal­te ge­waar­borg kan word.
FOTO: THEUNS BO­THA
Dr. Pie­ter Prins­loo
Mnr. Ko­bus Be­ster
Dr. Mi­cha­el Bradfield