Geplaas deur	Suléne Pilon Dinsdag 14 Maart 2017
Lees 1849 tye
Meer in hierdie kategorie: « Spogtyd: Ontmoet ons beurshouers	Mal-vir-woorde »
Kommentaarskakel	 Donderdag 16 Maart 2017 17:51	geplaas deur	Jana
Dis baie interessant. En 'n korpusondersoek sal baie interessant wees.
(By sinne soos hier bo, vermoed ek, kies ek self meestal dan die bywoord.)
Kommentaarskakel	 Donderdag 16 Maart 2017 08:06	geplaas deur	Suléne Pilon
In beginsel, ja, Jana. Maar dan met "in" in jou laaste sin as bywoord en nie as setsel nie. Wat ek nié hier bo geskryf het nie, is dat dit moontlik is om te onderskei tussen bywoorde en setsels op grond van hoe hulle gekonseptualiseer word (sien Langacker (2008) vir meer hieroor). As jy aan "in" as setsel dink, moet jy dit konseptualiseer in terme van iets (Langacker praat van 'n '"thing" en Gerhard het dit vertaal as "aansyn") wat die potensiaal het om iets anders daarbinne toe te laat. So "in" as setsel het juis daarom 'n verpligte naamwoordkomplement - omdat dit nie daarsonder gekonseptualiseer kan word nie. En die naamwoordkomplement moet in die sin voorkom, want anders kan jy "in" as setsel nie konseptualiseer nie. "In" as bywoord, aan die ander kant, word gekonseptualiseer in terme van jou algemene kennis (dit is nie heeltemal korrek nie, maar ek gaan dit vir nou so noem) van hoe die wêreld werk. Dit word dus eintlik gekonseptualiseer in terme van "uit". In jou laaste sin, vind die "geloop"-proses nie "in die huis" plaas nie. Die "in" word dus nié in terme van die naamwoord "die huis" gekonseptualiseer nie en dit kan daarom nie 'n setsel wees nie. Verder kan ons "in" in die laaste sin met ander bywoorde soos "binne" of "uit" vervang, maar met geen ander voorsetsels nie. Dit gee ook vir my 'n goeie aanduiding dat "in" daar 'n bywoord moet wees en nie 'n setsel nie.
Oukei, maar die verskil tussen bywoorde en werkwoordpartikels is tans nog nie vir my heeltemal duidelik nie. Ek vermoed op die oomblik dat werkwoordpartikels eintlik maar bywoorde was wat so gereeld saam met spesifieke werkwoorde gekollokeer het, dat hulle aan mekaar vasgegroei (vas gegroei?) het. Dis hoekom ons 15.51 (b) in die 2017-AWS het - daar is bywoord + werkwoord-kombinasies wat duidelik vas geskryf (vasgeskryf?) moet word, maar ander waaroor daar nog nie sekerheid is nie.
So - as jy nie seker is of "inloop" vas geskryf behoort te word nie, kan jy dit skryf soos in jou laaste voorbeeld (aldus 15.51(b)). Anders moet dit volgens my vas geskryf word, soos in jou tweede voorbeeldsin. En ek weet mens sal kan skryf "Die huis in het hy geloop" wat "in" dan soos 'n agtersetsel laat lyk (wat sou beteken dat dit wel soos in jou laaste voorbeeld geskryf kan word). Maar ek kan ook skryf "Weg het hy geloop" en dan is die werkwoord nog steeds "wegloop" en "weg" behoort nog steeds as werkwoordpartikel beskou te word, nie as bywoord nie. So die sin "Die huis in het hy geloop" is m.i. 'n voorbeeld van poëtiese omstelling wat nie noodwendig van "in" 'n agtersetsel maak nie.
Alles wat ek hier skryf is egter gebaseer op taalkunde-instinkte. Ek hoop ek gaan binnekort kans hê om hierdie saak ordentlik te ondersoek met korpusdata en met Langackerdiagramme om uitsluitsel te kry oor hoe bywoorde, setsels en werkwoordpartikels in Afrikaans werk.