In reaksie op hierdie kritieke personeeltekort het die Universiteit Stellenbosch (US) in 2001 die Ukwanda Sentrum vir Landelike Gesondheid op die been gebring om gesondheidswerkers toe te rus met toepaslike kennis en praktiese ervaring van die gesondheidskwessies waarmee landelike en diensarm gemeenskappe te doen kry.
Stellenbosch was een van die eerste universiteite in Suid-Afrika om 'n landelike opleidingsplatform aan sy studente te bied.
Die afgelope dekade reeds fasiliteer die Sentrum voorgraadse onderrig in die Overberg- en Kaapse Wynland-distrik van die Wes-Kaap sowel as in die Oos-Kaap, en onderneem etlike gemeenskapsinteraksie- en navorsingsprojekte op klein skaal. As deel van die Sentrum, ontvang voorgraadse mediese studente ook opleiding by 'n aantal landelike streekshospitale, kleiner distrikshospitale en klinieke – onder meer op Malmesbury, in die Paarl, op Citrusdal, Stellenbosch, Madwaleni en Zithulele.
Maar goeie landelike opleidings- en leergeleenthede alleen is nie voldoende nie. Studente se emosionele band met die lewe op die platteland spruit immers uit hul ervarings gedurende hulle tyd in die gemeenskap, sowel as die verhoudings wat hulle met plaaslike mense bou. Kort rotasies is nie genoeg om blywende bande te smee nie.
In 'n betrokkenheidsmodel word studente egter blootgestel aan die realiteite van werk in 'n hulpbronarm omgewing binne die bestaande gesondheidsorgstelsel, en nie daarnaas nie. Studente bied bystand en ondersteuning aan gesondheidsorgpersoneel, en doen terselfdertyd waardevolle praktiese ervaring op.
Voer landelike gesondheidsorg 'n trappie verder
Om studente verder aan die rol van landelike gesondheidswerkers bloot te stel, het die Fakulteit Geneeskunde en Gesondheidswetenskappe in 2011 die Ukwanda Landelike Kliniese Skool (LKS) op die been gebring.
Dié vertakking van die Ukwanda Sentrum vir Landelike Gesondheid stel mediese studente in staat om hul finale jaar in 'n landelike gemeenskap te voltooi. Sodoende word voorgraadse mediese studente in die landelike leefstyl geakkultureer, met 'n gevolglike styging in die aantal gegradueerdes wat uiteindelik kies om hul beroep in landelike gemeenskappe te beoefen.
Die Skool ondersteun en bied ook opleiding aan ander gesondheidsberoepslui en gesondheidsorgwerkers in 'n landelike omgewing, en skep 'n platform vir navorsing oor onderwerpe wat met landelike gesondheid en gesondheidswetenskap verband hou.
Hoe Ukwanda 'n verskil maak
Die doel van die LKS is om meer gesondheidsberoepslui op te lewer, en om meer gegradueerdes te oortuig om hulle in landelike omgewings in hul loopbane te vestig. Internasionale ervaring toon dat werwing- en behoudsyfers hoër is indien jy studente gedurende hul opleiding reeds aan die landelike lewe bekend stel.
As deel van die projek word daar 'n strategiese klem geplaas op die werwing van studente uit landelike gebiede, en die uitskakeling van enige versperrings deur akademiese vakke in te sluit wat landelike studente se toetrede tot mediese en verwante gesondheidsberoepe bevorder.
'n Suksesvolle model van 'n landelike kampus wat die lewens van landelike gemeenskappe doeltreffend verbeter, kan as argetipe vir ander landelike gebiede in Suid-Afrika sowel as elders op die vasteland dien.
Die Ukwanda Landelike Kliniese Skool is die eerste inisiatief in sy soort in Suid-Afrika. In 2011 is agt finalejaar- mediese studente vir die hele akademiese jaar in twee landelike gebiede geplaas. Die tweede groep van 22 studente is in 2012 by die LKS geplaas – 18 op Worcester, twee op Robertson, en twee op Swellendam.
Uiteindelik wil die FGGW graag deurlopende, jaar lange landelike opleiding aan minstens 30 studente-interns sowel as studente van die verwante gesondheidsberoepe bied, en sodoende gesondheidsdienslewering ondersteun en toegang tot sorg van gehalte in die gemeenskappe van Worcester, Ceres, Robertson, Caledon, Hermanus en Swellendam verbeter.
Boonop bring mediese studente en studente in die verwante gesondheidsberoepe ook steeds kliniese opleidingstyd op die landelike platform deur, terwyl gesprekke oor nuwe, innoverende onderrig- en opleidingsmodelle voortduur.
Worcester-kampus (gekoppel aan die Ukwanda LKS)
Die oprigting van 'n Landelike Kliniese Skool in die Wynland/Overberg-streek met 'n kampus op Worcester is die eerste tree na die skepping van 'n US-satellietkampus waaraan verskeie fakulteite sal deelneem en wat op volhoubare landelike ontwikkeling sal konsentreer.
Die ultramoderne fasiliteit ter waarde van R65 miljoen op Worcester-kampus is amptelik in Oktober 2012 geopen.
Die Worcester-kampus is nou ook die tuiste van die US se SciMathUS-oorbruggingsprogram, wat opvoedkundig benadeelde leerders 'n tweede geleentheid bied om vir toelating tot hoër onderwys in aanmerking te kom. Ander fakulteite en entiteite van die Universiteit sal ook aangemoedig word om innoverende onderrigmodelle te oorweeg wat interdissiplinêre betrokkenheid via die Worcester-kampus en speekterreine sal bevorder. Danksy sy hipermoderne tegnologie, kan die US afstandleer fasiliteer, wat op sy beurt reis- en verblyfkoste verminder.