Dís wat stink ‘vroteier-reuk’ veroorsaakJohannesburg middestad. (Foto: Tebogo Iosaba/Unsplash) Die “vroteier-reuk” wat begin Junie oor Gauteng en Noordwes gehang het, is waarskynlik van Mpumalanga se nywerheidskompleks – wat petrochemiese, kragopwekking- en nywerheidsbedrywighede insluit – afkomstig en het na dié dele van die land oorgewaai. Volgens die ondersoek na die oorsprong van die stank wat tussen 5 tot 12 Junie aangemeld is, het die swawelreuk weens ongewone lugsirkulasiepatrone in die rigting van Gauteng en Noordwes beweeg. Die taakspan wat die ondersoek gelei het, bestaan uit lede van die departement van omgewingsake, sowel as en omgewing- en luggehaltebeamptes in Mpumalanga, Gauteng, Limpopo en Noordwes. Albi Modise, woordvoerder van die departement van omgewingsake, sê tussentydse ondersoeke toon dat ŉ laagdrukstelsel in die noorde van die Mosambiekse kanaal ŉ relatief ongewone sirkulasiepatroon oor die streek veroorsaak het gedurende die dae waarop die publiek klagtes oor die sterk swawelreuk geopper het. “Hierdie toestande het moontlik heersende suidoostewinde geskep wat die reuk van Mpumalanga na Gauteng en Noordwes gewaai het, veral oor Ekurhuleni, Johannesburg en Pretoria,” sê Modise. Soortgelyke geval is in 2021 aangemeld. Waarnemings wat deur die Suid-Afrikaanse Luggehalte Inligtingstelsel (SAAQIS) gemaak is, toon dat vlakke van swaeldioksied in Gauteng en Mpumalanga gedurende die betrokke tydperk hoër as gewoonlik was. Die ondersoek toon verder dat geen voorval van nood in die betrokke week deur enige fasiliteite in Mpumalanga, Noordwes, Gauteng en die Vrystaat, aangemeld is wat die potensiaal gehad het om groot hoeveelhede swaweldioksied of waterstofsulfied vry te stel nie. “Dit is egter onwaarskynlik dat die verhoogde lesings van swaeldioksied enige gesondheidseffekte op die omliggende gemeenskappe sou hê.” Modise sê die taakspan ondersoek moontlike beleidsingrypings om waterstofsulfiedbesoedeling verder te verminder. “Dit is om die kommer oor openbare veiligheid en die moontlike langtermyn-gesondheidseffekte weens blootstelling aan waterstofsulfied, aan te spreek en swaeldioksied- en waterstofsulfiedvrystellingsbronne beter te bestuur.” Die voortgesette ondersoek behels skakeling met nywerhede van geïdentifiseerde gebiede – waar die voorkoms van waterstofsulfied kommerwekkend is – om korttermyn- en langtermynbestuur van swaelagtige reukstowwe te bespreek.