Die Opstanding van Jesus en die inklusiwiteit van God staan in hierdie liturgie voorop. Die karakter is feestelik. 'n Belangrike nota vir voorbereiding: Vra reeds by die Goeie Vrydagdiens dat die gemeentelede blomme uit hulle tuine vir die tuingraf bring. Die blomme word deur gemeentelede in die liturgiese ruimte neergesit soos hulle die kerk binnekom op Paassondagmôre.
10 In Sesarea was daar 'n man met die naam Kornelius, 'n kaptein in die sogenaamde Italiaanse regiment. 2Hy was godsdienstig en godvresend, hy en sy hele huisgesin. Hy het baie gedoen om die armes onder die Joodse volk te help en het gereeld tot God gebid.
3Een middag teen drie-uur het hy in 'n gesig duidelik 'n engel van God na hom toe sien kom wat na hom roep: "Kornelius!"
Die engel sê toe vir hom: "God het gelet op jou gebede en op wat jy vir die armes doen, en Hy het aan jou gedink. 5Stuur nou dadelik mense na Joppe toe en laat daar 'n sekere Simon haal wat ook Petrus genoem word. 6Hy is tuis by 'n ander Simon, 'n leerlooier, wat by die see woon."
7Nadat die engel wat met hom gepraat het, weggegaan het, het Kornelius twee van sy huisbediendes en een van sy lyfwagte, 'n godsdienstige soldaat, geroep. 8Hy het hulle alles vertel en hulle na Joppe toe gestuur. 9Die volgende dag teen twaalfuur die middag, toe hulle op hulle reis al naby die dorp was, het Petrus opgegaan na die dakstoep van die huis om te bid. 10Hy het later honger geword en hy wou iets hê om te eet. Terwyl die mense die ete klaargemaak het, het hy in geesvervoering geraak. 11Hy het die hemel oop gesien en iets soos 'n groot doek wat aan sy vier punte neergelaat word, sien afkom grond toe. 12Daarin was van al die viervoetige en die kruipende diere van die aarde en van al die wilde voëls. 13Hy hoor toe 'n stem vir hom sê: "Kom, Petrus, slag en eet."
22Hulle antwoord: "Kaptein Kornelius, 'n opregte en godvresende man vir wie die hele Joodse volk hoë agting het, het 'n openbaring deur 'n heilige engel gekry dat hy u na sy huis toe moet laat haal om te hoor wat u te sê het."
Die volgende dag het hy en 'n paar van die gelowiges in Joppe saam met hulle gegaan 24en 'n dag later in Sesarea aangekom. Kornelius het hulle al verwag en het sy familie en huisvriende reeds bymekaar geroep. 25Toe Petrus daar kom, het Kornelius hom tegemoet gegaan en eerbiedig voor hom gekniel. 26Maar Petrus het hom laat opstaan en gesê: "Staan op! Ek is self ook maar net 'n mens."
27Terwyl Petrus met Kornelius praat, gaan hy die huis binne, waar hy baie mense bymekaar aantref, 28en hy sê vir hulle: "Julle weet dat 'n Jood nie met iemand van 'n ander volk mag omgaan of by hom in die huis mag kom nie, maar God het vir my gewys dat ek geen mens as onheilig of onrein mag beskou nie. 29Daarom het ek sonder om teë te stribbel, gekom toe julle my laat haal het. Sê nou vir my waarom julle my laat haal het."
30Kornelius antwoord: "Vier dae gelede so teen drie-uur die middag was ek in my huis besig om te bid. Toe staan daar skielik 'n man met blink klere voor my, 31en hy sê: 'Kornelius, God het jou gebed verhoor en gelet op wat jy vir die armes doen. 32Stuur iemand na Joppe toe en laat vir Simon, wat ook Petrus genoem word, daar haal. Hy is tuis by 'n ander Simon, 'n leerlooier, wat by die see woon.'33Ek het dadelik mense na u toe gestuur, en u was so goed om te kom. Ons is nou almal hier in die teenwoordigheid van God om te hoor wat die Here alles aan u opgedra het."
Hierdie verhaal is van sleutel belang vir die ontwikkeling van die evangelie. Hiersonder sou die Christelike evangelie 'n Joodse sekte gebly het en nooit sy grense kon oorsteek na elke nasie en volk nie. Waar die Samaritane en die Etiopiese amptenaar (Hand 8) nog deel van die Joodse geloof was (die Samaritane het nou wel 'n gemengde godsdiens gehad, maar het ook die Pentateug as gesaghebbend vir hulle godsdiens beskou), is dit nou onbesnede mense wat die evangelie hoor en glo (let op die beswaar in Hand 11:3).
Die gebeure in Sesarea is van só 'n paradigma-skuiwende aard dat Petrus homself en die werk wat God onder die heidene (nie-Jode) gedoen het moet gaan verantwoord teenoor die "moeder"-gemeente in Jerusalem. Dié werkswyse sou 'n patroon word wat later ook met die uitbreiding deur Paulus se sendingreise gevolg moes word, waar die seël van goedkeuring deur die gemeente in Jerusalem geplaas moes word op die oorsteek van nuwe grense met die evangelie. Dit is dan ook die begin van die idee van 'n verband van kerke soos deur die meeste gemeentes regdeur die wêreld gevolg word.
Toetrede: Lied 409 of F204.
Eerste kers word aangesteek
Tweede kers word aangesteek
Derde kers word aangesteek
Vierde kers word aangesteek
Vyfde kers word aangesteek
Sesde kers word aangesteek
Sewende kers word aangesteek
(Aangepas uit Bybel-Media se Woord en fees – Preekstudies en liturgiese voorstelle gebaseer op die kerkjaar 2013-2014)
Lofsang: Lied 402 of F237 of VONKK 201
Lofsang: Lied 417
(Die kleed word geplaas)
(Die brood word geplaas)
(Die Christuskers word aangesteek)
(Verkort uit 2001, Gebedeboek met Liturgiese Voorstelle. Lux Verbi.BM – hierdie geloofsbelydenis deur Johan van der Merwe)
Lofsang: Lied 414 of F207 of VONKK 75
Skriflesing: Handelinge 10:23-43
Lied 409 Hoor jy die Paasfeesklokke? of
F204. Koning van die Heelal
Lied 402 "Die Heer het waarlik opgestaan" of
F237 Hy leef VONKK 201 "U Opstanding, O Here Jesus Christus'
Lied 414 "Juig verlostes, juig en sing" of
F207. U "Het U Heerlikheid, O Heer" of
© 2012 VONKK Uitgewers (admin Bybel-Media) RUBRIEK: Meditatief – Paasfees
Teks: Jacques Louw 2008 ©Muse: SINE NOMINE – Ralph Vaughan Williams 1906
(RUBRIEK: Flam – Nagmaal / Paasfees) Teks en musiek: Wian Vos Kopiereg: Ó 2009 Urial Publishing
As omstandighede dit toelaat, kan julle Paasfees kolwyntjies (cupcakes) maak! Gaan soek op die internet vir 'n resep. Maak gewone kolwyntjies en laat kinders dit versier met versiersuiker en klein paaseiertjies.
Jy kan ook 'n regte paaseier maak: druk 'n gaatjie bo en onder in 'n gewone eier en blaas die binnekant liggies uit. Laat droog word. Versier. Verduidelik dat paaseiers leeg is, want dit herinner ons aan die leë graf. Maar uit die leë graf het daar lewe gekom vir ons almal! Gee vir almal in die kerk paaseiers (die sjokolade soort – want vandag vier ons fees en is ons bly).
Jy kan ook by die skrifgedeelte van vandag aansluit. Sermon4Kids stel voor dat jy 'n glasbak vol bruin en wit eiers gebruik om Handelinge 10:34-36, 43 te verduidelik. 'n Mens kan eiers op baie maniere eet en vir baie goed gebruik. Verduidelik dan van bruin en wit eiers. Blykbaar lê bruin henne bruin eiers en wit henne wit eiers. Maar wat van die binnekant? Jy kan 'n paar eiers breek om te wys dat hulle dieselfde lyk aan die binnekant. Net so met mense: God het ons gemaak om verskillend te lyk aan die buitekant, maar binne is ons dieselfde – en God is lief vir ons almal! Sing saam "God hou van kindertjies".
Ons teks speel af aan huis van die heidense offisier, Kornelius. Petrus getuig oor al die groot dinge wat God deur Jesus in die Joodse land en in Jerusalem gedoen het: Jesus van Nasaret, deur God met die Heilige Gees gesalf en met krag toegerus, het rondgegaan, goeie werke gedoen en almal gesond gemaak, want God was by Hom.
Hierdie Jesus, getuig Petrus, is in Jerusalem doodgemaak deurdat hulle Hom aan 'n kruis gehang het. Maar God het Hom op die derde dag uit die dood opgewek, en Hom laat verskyn aan getuies. Aan hierdie getuies het die Here opdrag gegee om teenoor van Hom te getuig. Elkeen wat in Hom glo, sê Petrus, ontvang die vergewing van sonder deur sy Naam. Hy, wat aangestel is as Regter oor lewendes en dooies, is self die weg tot lewe vir diegene wat in Hom glo.
Grafika: Cross over Mt. Helix, eiendom van Martin LaBar, foto geneem op 17 Januarie 2006.
Kopiereg word gereël deur Creative Commons en laat plasing en redigering toe. Dit is beskikbaar by
Ons vier vandag die inhoud van Petrus se getuienis. Eergister was dit Goeie Vrydag, die dag waarop ons Jesus se kruisiging gedenk het. Vandag is Paassondag. Soos belowe, het God Jesus op die derde dag uit die dood opgewek. Die dood kon Hom nie hou nie. Hy is anderkant die dood opgewek in 'n nuwe lewe. Sy lewe is die nuwe skepping van God, waaroor die dood nie meer mag het nie. In Sy nuwe lewe, sien ons die eerste teken van die nuwe lewe wat God vir God se hele skepping beplan.
Ja, ons vier vandag die aardskuddende inhoud van die goeie nuus van Jesus Christus. Sy dood het deur God se trou geëindig in die lewe. Hy bring vir ons vergifnis van sonde, en sluit ons so in by die nuwe lewe wat God ook vir ons weggelê het.
Egte historiese feite
In sy preek beklemtoon Petrus dat die gebeure rondom Jesus egte geskiedkundige feite is:
Jesus het in die Joodse land, Israel, geleef en gewerk.
God het in die dorpe, stede en strate van hierdie wêreld deur Hom gewerk.
Jesus se werk het in Galilea, die noordelike provinsie van Israel begin.
Hy het oral deur Israel, en ook in die naburige streke, rondgegaan en mense genees..
Dit het gevolg nadat Hy deur Johannes in die Jordaan in Galilea gedoop is.
Na al die wonderlike dinge wat Jesus in Israel gedoen het, is Hy in Jerusalem gevange geneem en gekruisig. Hy het aan 'n kruis gesterf. Dit was op 'n Vrydag. Daarna het God Hom op die derde dag, 'n Sondag, uit die dood opgewek.
Die lewende Here Jesus het aan baie getuies verskyn. Dit was spesifieke mense, op spesifieke plekke. Baie van hulle name is aan ons bekend. Hierdie mense is die getuies dat Jesus werklik lewend is en opgestaan het uit die dood. Petrus vertel dat hulle saam met Jesus geëet en gedrink het.
Dit beteken dat Jesus se opstanding spesifiek vir hierdie konkrete wêreld waarin ons leef, iets te sê het. Jesus se opstanding is nie 'n sprokie, mite, feëverhaal of legende wat ons wegvoer na 'n droomwêreld, of na 'n tyd, eendag, lank, lank gelede nie.
Dit gaan oor konkrete feite wat vir 'n konkrete wêreld iets te sê het. Al die genesingswonders, die herstel, die versoening van sonde en die nuwe lewe anderkant die dood het met hierdie wêreld te doen.
Die opstanding verkondig konkrete, feitelike hoop vir mense van hierdie wêreld. Die opstanding sê niks is so dood dat God dit nie lewend kan maak nie. Niks is so gebroke dat God dit nie kan herstel nie. Niemand is so verlore dat God hulle nie kan red nie. Die toekoms is nie so donker dat God dit nie kan deurbreek nie.
Om die waarheid te sê: God het reeds die toekoms deurbreek. God het Jesus uit die dood laat opstaan, en so gedemonstreer wat die toekoms van diegene is wat in Jesus vergifnis van sonde en herstel van die verhouding met God ontvang het. God het uit Jesus se dooie liggaam 'n nuwe skepping voortgebring. In Jesus is dit die bestemming van God se pad met mense.
Die verlossing is bedoel vir hierdie wêreld. Dit open die weg vir hierdie wêreld na God se nuwe wêreld. Dit gebeur eerstens omdat Jesus die verhouding tussen wêreld en God herstel.
Herstel van die verhouding met God
Hoe werk die herstel van die verhouding met God wat deur Jesus moontlik is?
Petrus praat in sy toespraak daar by Kornelius van die evangelie (goeie nuus) van vrede wat Jesus gebring het (36). Die aspekte van die goeie nuus is:
Hierdie Jesus is Here van almal (36): dit is deur die buig voor Jesus, die dien van Jesus, die navolging van Jesus, die bly in sy liefde, die geloof in Jesus dat die herstel van verhoudinge, spesifiek met God, moontlik word
Jesus se bediening begin na die doop van Johannes (37): Johannes se doop was 'n doop van berou oor die sonde en bekering van die sonde – waarmee Jesus sy skouer onder ons sonde en gebrokenheid ingesit sit, om dit te dra en weg te neem. Jesus neem die skeiding tussen ons en God weg wat die sonde gebring het
Jesus het goeie werke gedoen en almal gesond gemaak wat in die mag van die duiwel was (38): Jesus demonstreer dat sy koningskap bevryding en genesing bring
Jesus is gekruisig en deur God uit die dood opgewek (39-40): aan die kruis is die oorwinning oor sonde bereik, en hierdie offer is deur die Vader aanvaar, wat die oorwinning bevestig deur Jesus uit die dood op te wek
Hierdie Jesus is Regter oor lewendes en dooies (42): Hy sê die finale woord oor mense se lewens, ons toekoms as vrygespreekte mense is seker en staan vas.
Jesus is die Waarheid, en die hart van die Christelike geloof is dat die gekruisigde en opgestane Here Jesus die weg tot die lewe is.
Herstel van die verhouding tot mekaar
'n Sentrale tema in hierdie gedeelte – dié sentrale tema – het te doen met die plek waar Petrus hierdie woorde uitspreek. Dit geskied aan huis van die heidense offisier Kornelius, in die Romeinse hoofstad van Israel, Sesarea.
Petrus se toespraak is die hoogtepunt van 'n lang reeks gebeure waarin die Here hom oortuig het om na die onrein huis van 'n heiden te gaan. Geen goeie Jood sou homself onrein maak deur dit te doen nie. Petrus was 'n goeie Jood. Daarom laat die Here hom 'n gesig sien van rein en onrein kos, en verklaar dat wat God rein verklaar het niemand onrein mag ag nie.
Uiteindelik gaan Petrus en steek daarmee een van die grootste grense van sy wêreld oor. Nadat hy die woorde van ons teks uitgespreek het, kom die Heilige Gees ook oor die heidene.
Hiermee is die skeidsmuur tussen Jood en nie-Jood afgebreek. Die damwal het gebars. Die brug oor die rivier is geopen. Die gapende kloof is oorgesteek. God verenig in Jesus mense wat vir eeue mekaar se vyande was.
Die oorwinning van die dood, soos behaal aan die kruis en in die leë graf, laat geen anders doodsheid onaangeraak nie. Die oorwinning laat doodsheid verbrokkel – ook tussen mense.
Ons kan nie Paassondag vier en tevrede wees met soveel gebrokenheid en vyandigheid tussen mense nie.
Elkeen van ons moet vandag nog 'n Paasagenda opstel, 'n oudit doen van die gebroke verhoudinge in en om ons. En vanuit hierdie Paasagenda begin bid en streef na herstel. Soos Petrus, sal dit ons na plekke neem waar ons nie wou gaan nie. Ons gaan die hulp van ander nodig hê, en dalk gesigte en drome ook. Ons sal nodig hê om op God te wag en aandag te gee aan die plekke en geleenthede waar God die deurbrake gee. Soos hier met Petrus en Kornelius gebeur. Die herstel wat God bring, is effektief, akkuraat en lewensveranderend. Dit is 'n verrassing wat die wat na God se wil soek dikwels onkant betrap.
'n Paasagenda van getuienis
Deel van ons Paasagenda is ons getuienis. Getuienis is om die feite en verhaal van God se werk deur Jesus van Nasaret lewend te hou in die wêreld van vandag.
Petrus sê Jesus het na sy opwekking uit die dood verskyn aan diegene wat God gekies het om getuies te wees daarvan. Dit is die hart van om gekies te wees deur God: Jy is gekies om 'n getuie te wees. Ons het die getuienis oor Jesus deur oorlewering van die eerste getuies ontvang, en ons dra dit verder deur self daaroor te praat. Om deur God gekies te wees, is nie 'n posisie van bevoorregting nie, maar van diens. Jy is gekies, sodat jy ander kan vertel. God kies enkeles, sodat almal kan hoor.
Wanneer mens vertel, soos Petrus hier in Kornelius se huis, is jy verstom om te sien hoe God werk: die getuienis is effektief, ander mense begin te glo, en word so die wat gekies is om weer verder te gaan getuig.
Hoor hoe helder sê Petrus dit:
Hy het ons opdrag gegee om aan die volk te verkondig en te bevestig dat dit Hy is wat deur God aangestel is as Regter oor lewendes en dooies. Van Hom getuig al die profete dat elkeen wat in Hom glo, vergewing van sondes deur sy Naam ontvang. (42-43)
Liefde en belangstelling van God
Vir Kornelius en sy gesin was Petrus se woorde revolusionêr. Hy was 'n godvresende, wat beteken hy en sy mense het geweet van die God van Israel.
Tog is hulle opgevoed in die Grieks-Romeinse wêreld, wat baie gode geken het. Hierdie gode was almal daarop uit om mense vir hulle eie gewin uit te buit en te benut. Die gode was 'n dreigende mag wat jy ten alle koste tevrede moes hou. As die gode nie gepaai is nie, kon dit katastrofies wees. Daarom het die Romeinse staat godsdiens geïnstitusionaliseer en moes alle goeie burgers deelneem aan godsdienstige feeste. Anders kon daar onheil oor die stad of staat kom.
Hierdie gode het allerhande aansprake gehad. Die keiser het gesê hy is die seun van die Romeinse hoofgod. Daar was allerhande aansprake oor opstanding uit die dood, en dies meer. Tog het niemand in die Grieks-Romeinse wêreld ooit lewe na die dood gesien, en met hulle hande daaraan kon vat nie. Niemand kon verwys na 'n God wat op die wêreld aanland, wonders doen, die dood oorwin en dan met sy dissipels eet en drink nie.
Niemand in die Grieks-Romeinse wêreld het 'n God geken wat mense liefhet, en neerdaal om hulle te dien, te genees, hulle sonde te vergewe en die pad na die ewige lewe vir hulle oop te breek nie.
Petrus getuig van so 'n God. Dis revolusionêre nuus. Dis nuus wat soos 'n vloedgolf deur die Romeinse wêreld sou versprei. Na hierdie eerste grensoorskryding, breek die damwal en verower die goeie nuus van God die bekende wêreld van daardie tyd binne 'n paar eeue.
Vir Kornelius en sy gesin word God se liefde konkreet. Hulle ervaar dit liggaamlik. Net na Petrus se getuienis word die Heilige Gees op hulle uitgestort en ervaar hulle dit.
Op hierdie wonderlike dag beleef hulle die teenwoordigheid van God op 'n manier wat nooit tevore moontlik was nie. God is lewend, stel in mense belang, trek mense in 'n genesende verhouding met Hom in, en werk in en deur hulle. Hulle ervaar die liefde en belangstelling van God.
Die leë graf van Paassondag was die stil voorspel tot die uitstorting van God se revolusionêre liefde oor die hele wêreld.
Kies om deel te neem
Jesus se opdrag om te getuig is 'n uitnodiging om deel te neem aan God se lewensveranderende liefde. Mens doen dit deur lewensveranderende woord en dade. Jy doen dit oral, met almal wat God op jou pad plaas.
God maak, in die uitstorting van sy liefde, nie onderskeid tussen mense nie.
Lied 422 "Die Heer, die Heer het opgestaan" of
VONKK 5 "Vreugde! Vreugde!" of
Flam 336. 'Wie Is Ek Dat U Aan My Gedink Het (My Verlosser Leef) "
"Eg gee vir julle die ewige lewe en julle sal nooit ooit verlore gaan nie. Niemand sal julle uit my hand ruk nie."