Byderhand Tuinverse is 'n interaktiewe leeservaring vir ieder en elk. Lees met jou selfoon of tablet gedigte en versies in die Botaniese Tuin oor die tuin.
Botaniese Tuin, Noordwes-Universiteit, Potchefstroom
die Mooirivier stroom van die noorde af
die mooi dorp binne
ons dorp is liewer dorp as stad
(TT Cloete, Potchefstroom, 2015)
Vyftien digters het werk geskryf wat by die Botaniese Tuin pas. Ervaar hoe digters self hulle gedigte voorlees. Die werk word aangevul met kunswerke deur Strijdom van der Merwe waarin die gedigte visueel uitgebeeld word. ŉ Verdere toevoeging tot die ervaring is musikale verwerkings en tipografiese animasie. Die digters sluit in T.T. Cloete, Johan Myburg, Tom Gouws, Heilna du Plooy, Carina van der Walt, Hans du Plessis, Bernard Odendaal en ander.
Vir jonger lesers is daar ŉ tuin vol kinderversies deur Franci Greyling.
Skandeer die QR-kode by die bankies, sit rustig terug, en ervaar die tuin op ŉ nuwe manier. Bring gerus oorfone saam vir ŉ persoonliker ervaring.
Die grootste gedeelte van die Botaniese Tuin is toeganklik vir rolstoelgebruikers.
Vind jou pad
Oor die plek Botaniese Tuin
Die NWU Botaniese Tuin word deur die Skool vir Omgewingswetenskappe en Ontwikkeling van die Noordwes-Universiteit bestuur en is ’n lid van BGCI (Botanic Gardens Conservation International). Die Botaniese Tuin vervul talle belangrike funksies in die Skool vir Omgewingswetenskappe en Ontwikkeling en die plaaslike gemeenskappe. Belangrike aktiwiteite van die NWU Botaniese Tuin sluit in:
• Verskaffing van praktiese materiaal vir die opleiding van studente
• Bewaring van skaars en bedreigde plante
• Navorsing en navorsingsondersteuning
• Opvoeding van die plaaslike gemeenskappe oor relevante omgewingskwessies
Die NWU Botaniese Tuin se oorsprong strek terug na 1962, toe dr. WJ Louw, ’n Plantkunde-lektor, die tuin ontwikkel het om plantmateriaal vir Plantkunde-praktikums te verskaf. Met die koms van dr. DJ Botha, ’n Plantkunde-lektor in Taksonomie, in 1971 was die impetus daar om ’n botaniese tuin te ontwikkel. In die 1970’s het die Botaniese Tuin onder die toesig van mnr. B Ubbink, die eerste kurator, floreer. Op 24 November 1982 is die Botaniese Tuin amptelik vir die publiek oopgestel deur dr. WJ Louw. Die Botaniese Tuin geniet tans ’n groot herlewing en is beslis die moeite werd om te besoek.
Tuin en klimaat
Die Botaniese Tuin is langs die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit geleë. Dit dek ’n oppervlakte van bykans drie hektaar. Die meeste van die plante in die Botaniese Tuin is inheems, met die uitsondering van ’n paar eksotiese plante wat van botaniese, medisinale of opvoedkundige belang is. ’n Gedeelte van die tuin rondom ’n mensgemaakte rotsrif word as ’n natuurlike veldtuin bestuur, terwyl die res van die tuin meer intensief bestuur word. ’n Verskeidenheid soogdiere, voëls, amfibie en visse het die afgelope jare die tuin hulle tuiste gemaak, en verskaf ’n hele nuwe dimensie aan die Botaniese Tuin.
Potchefstroom is in ’n laagliggende gebied aan die Mooirivier in die Hoëveldstreek van Suid-Afrika geleë. Die streek word gekenmerk deur koue, droë winters met ryp wat dikwels voorkom, en warm somers met gereelde donderstorms. Die gemiddelde reënval is 767 millimeter per jaar. As gevolg van koue lug wat in hierdie laagliggende gebied afsak, is temperature so laag as minus 10 °C in die winter in die Botaniese Tuin gemeet. Hierdie uiterste klimaat het ’n groot invloed op die verskeidenheid plantspesies wat met sukses in die tuin gekweek kan word.
As kunstenaar was ek nog altyd geïnteresseerd in die verwantskap tussen mens en die natuur. Ons is onherroeplik deel van die siklusse van die natuur en lewe en in my skeppingsproses is ek voortdurend op soek na die noue kontak. Om te werk in die natuur maak jou bewus van die subtiele verhoudings van verandering en 'n oomblik se waarneming kan 'n permanente indruk laat sonder om eienaarskap daarvan te neem. Potchefstroom en veral die Botaniese Tuin het al vir die afgelope paar jare 'n waardevolle bron van inspirasie vir my werk geword. Om vanjaar betrokke te kan wees by digterlike interpretasie en visuele uitbeelding is 'n wonderlike uitdaging.
Toestemming: Byderhand 2015 is ŉ kreatiewe en navorsingsprojek oor plekspesifieke digitale literatuur. Wanneer jy deelneem aan die projek verleen jy toestemming dat die data vir navorsingsdoeleindes gebruik kan word. Jou deelname aan en terugvoering oor die projek is waardevol.
Franci Greyling is professor in Skryfkuns aan die Noordwes­Universiteit, Potchefstroomkampus. As kind het die gesin vir ʼn jaar in Potchefstroom gewoon en sy het haar skoolloopbaan by laerskool Mooirivier begin; later het sy as student aan die PU vir CHO in Kasteelkoshuis gewoon; sedert 2002 is sy ʼn permanente inwoner van Potchefstroom. Haar eie kreatiewe publikasies sluit in kinder­ en jeugboeke, kortverhale, gedigte, kunstenaarsboeke, ʼn radiodrama en die webtuiste, Storiewerf. Haar jongste werk is ʼn kunstenaarsboek, Mooirivier: weerspieëling en weerklank.
Gebore 31 Mei 1924 op Vredefort. Oorlede 29 Julie 2015. Matrikuleer 1941 aan Monument Hoëskool Krugersdorp en gaan daarna na die Universiteit van Pretoria. Studeer en doseer aan verskillende plaaslike en buitelandse universiteite. Is behalwe akademikus ook skrywer, met name digter. Was getroud met Anna van Zyl, wat oorlede is Mei 2007. Het vyf kinders. Stel belang in natuur, kultuur­ en kunsgeskiedenis en kosmologie. Studeer aan die PUK tot met Meestersgraad. As dosent aan die PUK aangestel in 1944 tot met vroeë aftrede in 1982 weens gestremdheid. Neem tot sy afsterwe op 29 Julie 2015 deel aan PUK-bedrywighede. Jongste digbundel "Karnaval en Lent" (2014). Digbundel in pers en prosaboek.
Wikus Pienaar is sedert 2010 'n rekenaarlinguis by die Sentrum vir Tekstegnologie (CTexT®) op die Potchefstroomkampus van die NWU. Hy het in 2006 in Potchefstroom begin studeer en in hierdie tyd het Potchefstroom so diep by hom ingewortel geraak, dat hy hom permanent hier gevestig het
Franci Greyling: Franci Greyling is professor in Skryfkuns aan die Noordwes­Universiteit, Potchefstroomkampus. As kind het die gesin vir ʼn jaar in Potchefstroom gewoon en sy het haar skoolloopbaan by laerskool Mooirivier begin; later het sy as student aan die PU vir CHO in Kasteelkoshuis gewoon; sedert 2002 is sy ʼn permanente inwoner van Potchefstroom. Haar eie kreatiewe publikasies sluit in kinder­ en jeugboeke, kortverhale, gedigte, kunstenaarsboeke, ʼn radiodrama en die webtuiste, Storiewerf. Haar jongste werk is ʼn kunstenaarsboek, Mooirivier: weerspieëling en weerklank.
Tinus Botha is employed as senior lecturer in piano at North-West University (Potchefstroom). He received his musical training at the University of Pretoria, the Music Academy of the West (Santa Barbara) and Texas Christian University (Fort Worth), under the respective tutelages of Joseph Stanford, Jerome Lowenthal, the late José Feghali, and Harold Martina. Tinus has received master classes from several internationally renowned pianists, and has performed as concerto soloist with a number of South African orchestras. As collaborator, he has performed with several local and international artists. He gave the first performances of several South African compositions, including works by Stefans Grové and Hendrik Hofmeyr. Prizes awarded to him include the Unisa South African and Overseas scholarships, a finalist prize at the first Unisa National piano competition, as well as the Lili Kraus prize at TCU. In 2008 his formal studies were concluded with the award of a DMus-degree by the University of Pretoria.
Antoinette Olivier het musiek aan die Universiteit van die Witwatersrand en nagraads aan die Noordwes-Universiteit studeer. Sy is ‘n professionele opera- en konsertsangeres wat gereeld in Suid Afrika konserte uitvoer en is sedert 2012 aangestel as lektor in sang by die Skool van Musiek by NWU in 2012.
Johann Tempelhoff is 'n professor in Geskiedenis op die Vaaldriehoekse kampus van NWU. Hy komponeer kitaarmusiek as 'n stokperjie en gebruik ook die universele taal van musiek in sy navorsing oor water.
Chris van Niekerk is die kurator van die Botaniese Tuin van die Noordwes-Universiteit.
Marcell Smit is ‘n grafiese ontwerper by Graphikos aan die Noordwes-Universiteit Potchefstroomkampus.
Liam Longland is ’n grafiese kunstenaar, wat woon en werk in Sandton, Johannesburg. Hy het in 2014 sy graad in BA Grafiese Ontwerp voltooi by die NWU Potchefstroom kampus. Hy het reeds van sy laerskool dae, toe sy ouer sussies op Potch studeer het, ’n voorliefde vir die dorp se kuns en kultuur ontwikkel.
Lindie Nel is ’n Grafiese ontwerper wat vanaf 2011 tot en met 2014 Grafiese Ontwerp aan die NWU te Potchefstroom gestudeer het. Vir die vier jaar was Potchefstroom vir haar “huis” en het sy ’n noue band met die omgewing gevorm. Sy is tans ’n ontwerper by Hellocomputer in Johannesburg.
Gerrit Jordaan is ’n konsert-orrelis en komponis wat sedert 2004 in Potchefstroom woon. As postdoktorale-genoot was hy tot einde verlede jaar betrokke by die Skool vir Musiek (NWU) en is tans vryskut musikant. Hy is besig met die skryf van ’n derde kleuteroperette met ’n musiek-didaktiese tema (Giliegap gil ‘n G en Kirts is vorige operettes). Gerrit het artikels, CD’s en musiekbundels gepubliseer oor Suid-Afrikaanse kerk- en konsertmusiek (o.a. Het Orgel, Tydskrif vir Geestewetenskappe, Muziki, Musikus, Talking Drum, SAKOV Fees- en Erediensmusiekbundels, VONKK webblad, YouTube). Hy is genooi om later vanjaar orreluitvoerings van veral Suid-Afrikaanse orrelmusiek in Switserland, Nederland en Hongarye te gee.