Die slegte nuus van God se vergifnis ('n Kort oorsig oor Jona) – Baptistekerk Kemptonpark
Die slegte nuus van God se vergifnis ('n Kort oorsig oor Jona)
Almal is bekend met die storie van die profeet Jona wat Nineve toe moes gaan (800 km noord-oos van Israel in hedendaagse Irak) om die Assiriërs te waarsku teen God se oordeel. Hy het egter in 'n westelike rigting gevlug Tarsis toe (waarskynlik in suid-Spanje). Hy het byna verdrink in 'n storm op see, toe 'n groot vis hom ingesluk en weer uitgespoeg het. Nadat hy op die strand uitgespoeg is, het God hom weer beveel om vir die mense van Nineve te gaan preek. Hierdie keer het hy geluister en God se boodskap van oordeel afgelewer. Sy preek word in 'n enkele sin opgesom: "Nog veertig dae, dan word Nineve verwoes." (3:4). Die stad van 120 000 plus (4:11) inwoners het hulle bekeer. Hier is hoe dit gebeur het:
"En die manne van Ninevé het God geglo en 'n vasdag uitgeroep, en groot en klein het hulle met rougewaad beklee. En toe die berig die koning van Ninevé bereik, het hy opgestaan van sy troon en sy mantel afgehaal en in rougewaad gehuld in die as gaan sit. En hy het in Ninevé laat uitroep en sê: Op las van die koning en sy groot manne—geen mens of dier, beeste of kleinvee mag aan iets proe nie, hulle mag nie wei of water drink nie; maar mens en dier moet 'n rougewaad om hê, en hulle moet ernstig tot God roep, en elkeen moet hom van sy verkeerde weg bekeer en van die onreg wat aan sy hande kleef. Wie weet of God nie sal omkeer en berou sal hê nie, sodat Hy Hom afwend van die gloed van sy toorn en ons nie vergaan nie? En God het hulle werke gesien dat hulle hul bekeer het van hulle verkeerde weg; toe het God berou gehad oor die onheil wat Hy gesê het dat Hy hulle sou aandoen, en Hy het dit nie gedoen nie." (3:5-10).
Die feit dat God die heidene en vyande van Israel vergewe het, was vir Jona slegte nuus. Dit is juis hoekom hy in die eerste plek nie wou gaan nie. In 4:2 lees ons: "Toe bid hy tot die HERE en sê: Ag, HERE, het ek dit nie gedink terwyl ek nog in my land was nie? Daarom het ek tevore na Tarsis gevlug; want ek het geweet dat U 'n genadige en barmhartige God is, lankmoedig en groot van goedertierenheid, en Een wat berou het oor die onheil." In hierdie vers haal Jona aan uit Eksodus 34:6-7; God se verbond met Israel wat hy aan Moses bekend gemaak het: "En toe die HERE by hom verbygaan, het Hy geroep: HERE, HERE, barmhartige en genadige God, lankmoedig en groot van goedertierenheid en trou; wat die goedertierenheid bewaar vir duisende" (Eksodus 34:6-7). Jona wou nie hê dat die God wat 'n verbond met Israel gesluit het, ook hierdie verbondsliefde aan nie-Jode moes bewys nie. Hy was kwaad en het buite die stad gaan sit en wag om te sien of God dit dalk sou vernietig. Terwyl Jona in die warm woestyn son gesit het, het God 'n plant laat opkom sodat hy koelte kon hê. Hy was baie bly… totdat God 'n wurm gestuur het om die plant kaal te vreet. Jona was kwaad oor sy verlepte 'koelteboom'. God het dit met opset gedoen om vir Jona 'n les te leer: "Ek is barmhartig, maar jou hart is hard. Jy gee meer om oor 'n plant as oor mense. Ek gee selfs meer om vir die vee in daardie stad as wat jy omgee vir mense. 'Maar Ek mag Ninevé, die groot stad, nie spaar nie waarin meer as honderd en twintig duisend mense is wat die onderskeid tussen hulle regter— en hulle linkerhand nie weet nie, en baie vee?' (4:11)."
Hier is vyf lesse wat ek dink ons uit die boek Jona moet leer.
Die boek is geskiedenis. Dis nie 'n mite of 'n gelykenis soos liberale teoloë glo nie. In 1:1 van sy autobiografie sê Jona: "En die woord van die HERE het gekom tot Jona, die seun van Amíttai…" En in 2 Konings 14:25 lees ons: "Hy [koning Jerobeam II van Israel] het die grondgebied van Israel herower van die ingang na Hamat af tot by die see van die Vlakte, volgens die woord van die HERE, die God van Israel, wat Hy gespreek het deur die diens van sy dienskneg Jona, die seun van Amíttai, die profeet, wat uit Gat-Hefer was." 2 Konings is 'n geskiedkundige boek. Jona ook. Jesus self het dit so beskou: "Maar Hy antwoord en sê vir hulle: 'n Slegte en owerspelige geslag soek na 'n teken, en geen teken sal aan hom gegee word nie, behalwe die teken van die profeet Jona. Want soos Jona drie dae en drie nagte in die buik van die groot vis was, só sal die Seun van die mens drie dae en drie nagte in die hart van die aarde wees. Die manne van Ninevé sal in die oordeel opstaan saam met hierdie geslag en dit veroordeel; want hulle het hul op die prediking van Jona bekeer, en—meer as Jona is hier!" (Matteus 12:39-41). Die Fariseërs sou dit glad nie as 'n waarskuwing beskou het as Jesus bloot na 'n gelykenis verwys het nie. Jesus sê die mense van Nineve het hulle bekeer het toe Jona gepreek het; hulle sal op die laaste dag uit die dood opstaan en Jode van Jesus se tyd verkeerd bewys. As Jona 'n mite was, dan is Jesus van sy sinne beroof. Jesus vergelyk homself met Jona in die vis en sê direk dat Jona 'n tipologie is van Hom en sy opstanding uit die dood. As jy die feitlikheid van Jona en die groot vis ontken, sal dit nie baie lank wees voordat jy die feitlikheid van Jesus se liggaamlike opstanding ontken nie (sien Matteus 12:40).
God is barmhartig. Hy het die matrose gespaar. Hy het 'n vis gestuur om Jona in te sluk, sodat hy nie sou verdrink nie. Hy het vir Jona 'n tweede kans gegee om te gaan preek. Hy het nie die stad Nineve dadelik verwoes nie, maar hulle veertig dae kans gegee om hulle te bekeer. God se barmhartigheid is goeie nuus vir sondaars. Moenie moed verloor en dink dat God jou nie kan vergewe nie. Glo dat hy barmhartigheid en vol genade is. Maar moet ook nie sy geduld toets nie. Bekeer jou en Hy sal jou vergewe.
God is soewerein. Hy het die land en die see gemaak (1:9). Hy het 'n stormwind op die see gegooi (1:4). Hy het die see laat kalm word (1:15). Hy het gesorg dat 'toeval en geluk' teen Jona werk, sodat hý gekies is toe die matrose lootjies getrek het (1:7, sien Spreuke 16:33). Hy het die vis beskik om vir Jona in te sluk, en dit beveel om hom weer uit te spoeg (1:17, 2:10). God het 'n plant, wurm en gloeiende oostewind beskik (4:6-8). God het die son warm laat skyn op Jona se kop (4:8). God is soewerein oor verlossing: "Die heil behoort aan die Here." (2:9). Die matrose (1:16), inwoners van Nineve (3:5-10) en die ganse skepping het die knie gebuig voor die soewereine God. So moet jy ook doen. Moenie soos Jona wag dat God jou tug voordat jy luister nie: "Wees nie soos 'n perd, soos 'n muilesel wat geen verstand het nie, wat 'n mens moet tem met toom en teuel as sy tuig, anders kom hy nie naby jou nie." (Psalm 32:9).
Moenie soos Jona kwaad wees wanneer jou vyand of iemand anders tot bekering kom nie. Dit is tragies as iemand wat langs jou in die kerk sit besig is om tot bekering kom, maar jy kwaad word omdat die preek vyftien minute langer is as gewoonlik.
God red mense uit alle nasies (4:2, 1 Timoteus 2:1-7, Handelinge 10-11). Deel dan die evangelie met alle mense (Matteus 28:19). Moenie vir 'n oomblik dink dat daar net Afrikaners of blankes in hemel gaan wees nie. Die verlostes in die hemel sing: "U is waardig om die boek te neem en sy seëls oop te maak, want U is geslag en het ons vir God met u bloed gekoop uit elke stam en taal en volk en nasie." (Openbaring 5:9). Jona verteenwoordig die volk Israel wat 'n lig moes wees vir die nasies. Hulle het gefaal. In die Nuwe Testament het Jesus die gemeente van Efese gewaarsku dat Hy hulle kandelaar sou verwyder – hulle sou nie meer die voorreg hê om Hom as getuies te verteenwoordig nie (Openbaring 2:5). As jy of jou gemeente (soos Israel, Jona en Efese) traag is om jou lig te laat skyn en die evangelie met ander te deel, sal Jesus jou op die rak sit.