[Entrepreneurskap] Mense moet goeie goed oor jou sêMarlene Oosthuizen is stigter en eienaar van North West School of Design, ŉ private mode-kollege in Klerksdorp. Die kollege bied ŉ kursus aan wat oor drie jaar strek en internasionaal aanvaar word. Ek bied aan die modebedryf ontwerpers en nou ook professionele mense in die modewêreld wat nie net ontwerp doen nie, maar ook bemarking en aankope kan doen; wat benewens formele onderrig ook praktiese ondervinding het. Ons oogmerk is beroepgerigte opleiding wat nie noodwendig akademies van aard is nie, maar wel internasionaal gereken word. Die probleem lê by die registrasie by die departement van onderwys en om SAQA-toelating te kry – alles wat nodig is om kursusse geakkrediteer te kry. Ons is nie by die departement van onderwys geregistreer nie, omdat ons buitelandse kwalifikasies aanbied. Ons voldoen aan City and Guilds-vereistes. As ons derdejaars aan die einde van hul opleiding na werkplekke stuur, is die terugvoer wat ons kry dat ŉ student van North West School of Design “die werk kan doen”. Hulle kan alles baasraak, van kosteberaming tot die aanpas van ŉ patroon. Ek dink die probleem lê nie by ander kolleges nie, maar om geregistreer te word en geakkrediteer te word. Die mense wat die aansoeke moet oorweeg is akademies ingestel. Om ŉ praktiese kursus deur hulle goedgekeur te kry gaan nie deug nie. Dit is so, en dit is frustrerend. Uiteindelik sit jy met ŉ papier-oorlog met die akkreditasie en registrasie, en daarom het ons daarvan wegbeweeg om eerder net te fokus op beroepgerigte opleiding. Mense het lank neergesien op beroepgerigte opleiding omdat almal akademies geskool wil wees, omdat dit gaan oor ŉ graad. Ons het in 2012 ŉ ondersoek gedoen onder ons studente en oudstudente om hul behoefte te bepaal wat vir hulle belangrik is: ŉ internasionale kwalifikasie of ŉ graad. En honderd persent van ons terugvoer was “internasionaal” en “ek wil weet wat ek doen”. Die kwalifikasie wat ons bied is ŉ lisensiaat in mode, die hoogste internasionale kwalifikasie wat jy in Suid-Afrika kan behaal. Die statuur wat ŉ lisensiaat in Europa en Brittanje het, is gelykstaande aan ŉ baccalaureus of ŉ honneursgraad. In Suid-Afrika is dit moeilik om die status van ŉ lisensiaat te verduidelik omdat SAQA-kwalifikasies akademies georiënteerd is. Ons is ŉ kleiner kollege, as jy dit byvoorbeeld vergelyk met ons mededingers in Johannesburg en Kaapstad. Hulle registreer jaarliks so 200 eerstejaars, terwyl ek 40 eerstejaars inneem. Ons is klein en het individuele kontak met elke student. Ek wil ook nie uitbrei nie want ons studente en ons alumni benadruk die “familieaspek” van North West School of Design. As een student vandag nie hier is nie, is dit baie duidelik daardie student is nie hier nie, en ons vra die ouers dat daardie student moet klas toe kom. Omdat ons prakties ingesteld is, is die interaksie baie belangrik. Dit is die belangrikste verskil. Ons verskil ook in die opsig dat die studente ŉ patroon van die begin af moet kan ontwerp. Ek het ŉ instrument waarmee ons patrone kan maak – ŉ vaardigheid wat baie ander kolleges nie meer toepas of oordra nie. Hulle gee vir studente ŉ basiese patroon wat hulle net moet aanpas. Ons kursus sluit benewens nuwe tegnieke ook die ou beproefde benadering tot ontwerp en patroonontwikkeling in. Weet jy, dit is ŉ groot probleem. Gert-Johan Coetzee het my nou die week gebel op soek na nog ŉ assistent. Maar almal wat verlede jaar afstudeer het, het reeds werk. Ek kon hom nie help nie. Hy is een van Suid-Afrika se top-ontwerpers. Hy het al Hollywood-sterre aangetrek en ek reken hy is ons no. 1-ontwerper. Hy het hierdie jaar twee beurse beskikbaargestel vir North West School of Design. Nog een van ons oudstudente is Anél Botha wat meer fokus op Afrikaanse glansmense. Sy is baie bekend in Suid-Afrika. Kobus Rautenbach is ook baie bekend en is ŉ dosent by ons. Maar ons alumni is nie net beroemde ontwerpers nie, ons het ook alumni wat aankopers is. En dan is daar ontwerpers wat kies om nie in die kalklig te wees nie. Die sukses van ŉ ontwerper word nie gemeet in terme van roem nie, maar verkope. My oogmerk in die kursus is nie noodwendig roem nie, maar volhoubare inkomste. Die jongste werwingstrategie is die Gert-Johan Coetzee-beurse. Luminance, ŉ konsepwinkel wat spesialiseer in die luukse mode-items, het ook aan boord gekom. Hulle ken ook ŉ beurs toe en daardeur kry ons nogal baie mediabelangstelling. Ons het ŉ effektiewe sosialemedia-strategie wat ons aan die kook hou en dan is daar ons webwerf. Nietemin bly dit belangrik dat mense goeie goed oor jou sê. Ja, dit is, en dit is belangrik om vir mense te wys wat die studente kan doen. Ons tweedejaars het nou mansklere gedoen en ons was gister stomgeslaan oor die kwaliteit. Ek het vanoggend vir hulle gesê om hulle goed in te bring, dat ons foto’s kan neem om dit met die hele wêreld te deel. Definitief die wanindruk wat mense het oor die mode-wêreld. Mense dink as jy mode studeer gaan jy ŉ ontwerper word. Mense dink “ek wil nie ŉ ontwerper word nie, so ek gaan nie mode studeer nie”. Daar is soveel geleenthede in die bedryf, nie net vir entrepreneurs nie, maar ook vir iemand wat ŉ professionele loopbaan in aankope, kleinhandel, modevoospelling of neiging-analise oorweeg. Ongelukkig word kinders nie regtig op skoolvlak daaraan blootgestel nie, en as hulle ŉ aanlegtoets doen is dit ŉ kwessie van: “Ag, hierdie kind kan goed met haar hande werk, so laat sy mode studeer.” Dit is nie handewerk wat maak dat jy mode kan studeer nie, jy het dieselfde aanleg nodig as ŉ argitek, want die ontwerp is eweneens eendimensioneel terwyl die eindproduk ŉ 3D-item is wat beweeg. Die argitek se eindproduk beweeg nie eers nie, die ding staan stil. So jy moet nog steeds daardie soort aanleg hê. Die mense wat die aanlegtoetse ontwerp is nie regtig begaan oor modewêreld en die geleenthede wat daar is nie. Daar is plek vir mense wat wiskundig aangelê is, en vir mense met sakevernuf, en vir die kreatiewe ontwerpers, die tegnies georiënteerdes en ook mense wat drie-dimensioneel kan dink. Dít dink ek is ons grootste frustrasie. Glad nie, en die modebedryf het wêreldwyd só verander, nie eers net in Suid Afrika nie. Ons modewêreld in Suid Afrika het verander ná apartheid. Nou doen ons dinge meer soos die wêreld dit doen en aanlegtoetse is nooit daarby aangepas nie. Beslis, dit bring ons weer terug by “die sukses van ontwerp lê in verkope”. Selfs ŉ aankoper wat ŉ hele reeks aankoop. Die sukses van daardie reeks word gemeet aan die verkope. Ek kry dikwels studente wat sê hulle gaan by ons kom swot en daarna gaan hulle bemarking swot, en ek vra altyd hoekom, want jy gaan meer in-diepte bemarking híér doen. Daar is die sielkunde van aantrek, die sielkunde van mode, verbruikersneigings en verbruikersgedrag. Dit verander deurgaans en as jy dít in mode kan bemeester kan jy dit enige plek regkry. Die grootste sakefout wat ek gemaak het is dat ek eers in 2011 my klasgeld net mooi verdubbel het en vandat ek die klasgeld verhoog het, het ek meer studente en my studente betaal meer gereeld. Die les wat ek daaruit geleer het, is dat mense waarde heg aan die prys wat jy vra. As jy te goedkoop gaan vra, gaan hulle die produk wat jy bied, bevraagteken. Definitief, so ek hou maar by die klasgeld wat ek nou vra en 40 studente. Eerder dit as dat ek met 200 studente sit en in elk geval nie by almal uitkom nie. Dit is is nog steeds goedkoper as om in Johannesburg te studeer, want die verblyfkoste en uitgawes is goedkoper in Klerksdorp as wat dit is in Johannesburg. Iemand het nou die dag vir my gevra hoekom die ontwerpers in Klerksdorp so baie vra vir rokke, en toe antwoord ek “want ek het hulle geleer om baie te vra”. Vra jou prys, daar is ŉ rede waarom daardie prys daar is. Vra jou prys en moenie skaam wees nie. As jou kwaliteit verbeter styg jou oorhoofse koste. Hoe hanteer jy oomblikke van onsekerheid of vrees? In geloof en gebed, definitief. Ek gaan sit en bid en ek raak rustig. Ek gee die onsekerheid en die vrees vir Jesus om mee te deel, en ek hoef my nie verder daaroor te bekommer nie, definitief in geloof. Ek dink in die onderneming beslis die aanlynonderrigstelsel wat ons gebruik. Dit maak dit net soveel makliker vir die studente om hulle notas daarvan af te trek en hul projekte op te laai. Dit is net so effektief. Die kalender is daar op, so definitief dit. Ons gebruik Moodle op die oomblik, ons het Lore gebruik, maar dié het toegemaak, so ons is van gister af op ŉ nuwe stelsel. Ons leer nog om die stelsel baas te raak. Ons gebruik nou al ŉ soortgelyke stelsel sedert 2012 en as ek moet terugdink weet ek nie hoe ons dit daarsonder gedoen het nie. Ek het twee: Winston Churchill het gesê “Never ever ever give up.” En Gucci het gesê “Quality remains long after the price is forgotten.” Ek het dit groot in my kantoor op sodat almal wat in my kantoor inkom dit sien, en ek sien dit ook elke dag. Definitief, en dis nie eers net só in mode nie, jy kan dit oral laat inpas. Marlene Oosthuizen op Facebook, of op ons webwerf www.northwestschoolofdesign.co.za. Die webwerf is die beste manier om ons te kontak. Luister na hierdie episode op www.klipkouers.com Klipkouers is ‘n weeklikse podsending waar sakeman, Jacques Basson, met plaaslike en internasionale Afrikaner entrepreneurs en impakmakers, gesels ten einde die beste praktiese besigheids-en lewensadvies met jou te deel.