Foto’s: Só vier SA’ners hul ‘stille nag’ in die buitelandDie Keyter-gesin het die kus vir kaggelvuurkuiers in die Verenigde Koninkryk verruil. (Foto: Verskaf) Talle Suid-Afrikaners vier lank nie meer ŉ helder somer-Kersfees in hul nuwe oorsese tuistes nie, maar baie behou tog unieke tradisies of gewoontes wat eg aan ŉ Suid-Afrikaanse Kersfees is. Maroela Media het by vier gesinne ingeloer om uit te vind hoe hulle deesdae Kersfees in die buiteland vier. Carel (38), Hesti (36), Ralph (7) en Albert (5) Steenkamp woon sedert September 2020 in Altona, Manitoba, Kanada. Dié plattelandse dorpie het minder as 5 000 inwoners en sorg jaarliks vir ŉ egte wit Kersfees. “Kersfees is ŉ groot gebeurtenis in Kanada, mense begin al van 1 November af om Kersbome op te slaan en versier hul huise en voortuine met liggies, kranse en ander ornamente. Lekkergoed en drankies word spesiaal in pepermentgeur verkoop en melkpons (eggnog) verskyn op al die rakke. Candy canes word ook oral verkoop, selfs in apteke,” vertel Hesti. “Die grootste verskil is dat Kersfees hier in die winter gevier word en die sneeu gee dit ŉ heel ander bekoring. ŉ Tradisie waarvan ons baie hou, is mense wat vir mekaar tuisgebakte lekkernye bring.” Die Steenkamps deel steeds geskenke op Oukersaand uit, nes hulle terug in Suid-Afrika gemaak het, maar moes ongelukkig hul geliefde skaapboud vir kalkoen verruil. “Skaapboud is beslis lekkerder as kalkoen!” sê sy tergend. Vanjaar vier hulle Kersfees met twee ander Suid-Afrikaanse gesinne wat ook op die dorp woon. “Dit is te koud om te braai, maar daar gaan pampoenkoekies en malvapoeding wees! Ons het ook ŉ nuwe tradisie begin hier in Kanada, genaamd ‘Kersfees-kerrie en naan’. Dit was die afgelope twee jaar ons Oukersaand-etes.” Hoewel die gesin uitsien na hul snoesige winter-Kersfees, is die verlange terug huis toe steeds groot. “Ek verlang veral na ŉ Kerssangdiens in Afrikaans. Daarteenoor skep ŉ winter-Kersfees op die platteland ŉ snoesige, betowerende gevoel in jou binneste en ons het wonderlike vriende wat hulle oor ons ontferm.” Juri (54), Liezel (53) en Minette Keyter (29) woon al vier jaar lank in die noorde van Engeland. Minette se ousus, Luzanne (31), en haar man, William Fletcher (35), woon in die suide. Minette vertel dat die gesin terug in Suid-Afrika dikwels Kersfees by die kus deurgebring het, maar dit nou met kaggelvuurkuiers verruil het. “In Suid-Afrika het ons gewoonlik Kerstyd by die see deurgebring en Kersdag het ons gebraai en geswem, wat altyd baie gesellig was. Hier is dit natuurlik winter, so ons geniet Kersfees binne om die kaggelvuur en sal op Kersdag ná ete gewoonlik ŉ entjie gaan stap.” Die Keyters geniet dit ook nou om kleurvolle Kersfeestruie gedurende Desembermaande te dra en woon ook graag Kersmarkte by. Sy vertel dat Kerskoek in Engeland met ŉ snytjie kaas genuttig word en dat warm wyn (mulled wine) veral gedurende Desembermaande gewild is. Een tradisie wat die gesin in Engeland voortsit, is om saam soetkoekies gedurende die Kersseisoen te bak, nes hulle terug in Suid-Afrika gedoen het. “Ons verlang beslis na die warmer weer, om malvapoeding te eet op Kersdag en ook om Afrikaanse Kersfeesliedjies oor die radio te hoor.” Johry (38), Jade (34), Isabella (4) en Koda Batt (4 maande oud) woon al twee jaar lank in Austin, Texas, en volgens Jade is Kersfees werklik betowerend in hul nuwe tuisdorp. “Kersfees is uiters feestelik hier, dit voel regtig soos ŉ Hallmark-fliek. Elke huis versier hul huise met liggies en ons dorpie het selfs ŉ groot Kersfees-optog waaraan die skole en gesinne deelneem en vlotte versier. Natuurlik sorg die koue weer ook vir ŉ ander atmosfeer.” Sy vertel dat die gesin self ook nou hul huis baie meer versier. “Dis net so lekker om te sien hoeveel vreugde Kersfees vir almal bring.” Nes die Steenkamps en Keyters verlang die Batt-gesin ook na hul tuisland se warmer klimaat en eg Suid-Afrikaanse kos wat hulle saam met familie sou geniet het. “Ons probeer dit hier nou doen met mense wat ook soos ons van ander dele van die wêreld is.” Martin (30) en Karla (28) Roodt vier vanjaar vir die eerste keer in drie jaar Kersfees op eie bodem, maar vertel dat Kersfees in Nieu-Seeland gelukkig nie té veel van ŉ Suid-Afrikaanse Kersfees verskil nie. “Om eerlik te wees, dink ek ons is gelukkig omdat dit baie dieselfde is. Die winkels is vol dekor en musiek, die weer is warmer en mens eet steeds hopeloos te veel!” sê Karla, wat tans ook swanger is met die egpaar se eerste pienkvoet. Sy vertel dat die Pahutakawa-boom (of die Nieu-Seelandse Kersboom) dié tyd van die jaar in Nieu-Seeland blom en dat daar ook dikwels heerlik aan Pavlova gesmul word. “Ons verlang natuurlik baie na ons geliefdes en het intussen ons eie ‘Zoom- Kersfees’-tradisies ingebring en kuier gewoonlik virtueel saam met ons geliefdes. Verder volg ons nog Suid-Afrikaanse tradisies; alles van kerkgang tot koue vleis geniet. Ons dra selfs ons plastiekkrone wat uit klappers kom,” terg sy.