Mededeelsaamheid en sorg vir mekaar is een van die grondbeginsels van kerk-wees (Hand 4). Harmonie en vrede tussen mense is om iets van die hemel op aarde sigbaar te maak en te ervaar – 'n seën (Ps 133). God is goed, daar is niks kwaad in Hom nie. Daarom kan jy Hom met jou lewe vertrou. God is getrou en regverdig, daarom vergewe Hy (nie omdat ons bely nie) (1 Joh 1). Jesus is onweerstaanbaar – wie met Hom te doen kry, kan dit nie weerstaan om in Hom te glo nie (Joh 20).
Hierdie Sondag staan ook bekend as RISUS PASCHALIS (Paaslag) of Heilige Humorsondag. Sien die basisliturgie vir meer inligting. 'n Interessante artikel deur Johan Cilliers oor die dominee as nar op die preekstoel is "Clowning On The Pulpit? Contours Of A Comic Vision On Preaching".
1 Johannes 1:1–2:2
32 Die menigte wat gelowig geword het, was een van hart en siel , en niemand het na enige van sy besittings as sy eie verwys nie, maar hulle het alles gemeenskaplik besit. 33 Die apostels het ook kragtig getuig oor die opstanding van die Here Jesus, en groot genade het oor hulle almal gekom. 34 Daar was inderdaad niemand onder hulle wat gebrek gely het nie, aangesien almal wat grond of huise besit het, dit verkoop het en die opbrengs van die verkope gebring
35 en aan die voete van die apostels neergelê het. En aan elkeen is dan uitgedeel in ooreenstemming met wat hy nodig gehad het.
36 Josef, 'n Leviet afkomstig uit Ciprus, wat by die apostels die bynaam Barnabas gekry het – as dit vertaal word, beteken dit Seun van Vertroosting –
37 het 'n stuk grond besit en dit verkoop en die geld gebring en aan die voete van die apostels neergelê.
Hierdie Sondag staan ook bekend as RISUS PASCHALIS (Paaslag) of Heilige Humorsondag. Die gebruik is dat grappe vertel word om die dood uit te lag, wat oorwin is met Christus se opstanding.
Aanvangslied: Lied 417 "Jesus ons eer U (opgestane Heer) vs 1,2"
Die opstanding: Johannes 20
Vryspraak: 1 Johannes 1
Soos by die eerste Christelike gemeentes, is Paassondag ook by ons by uitstek Doopsondag. Die doop is 'n viering en sigbare bewys van die nuwe lewe in Christus. Dit is goed om elke Sondag in Paastyd, wanneer daar nie gedoop word nie, 'n doopherinnering te doen of aan gemeentelede die geleentheid te gee om hulle doopbeloftes te hernu (sien "Diens van die Water").
Skriflesing: Handelinge 4:32-35
Seën: Filippense 3:10
Jesus, ons Here, ons loof U,
die Een vir wie die graf nie gevange kon hou nie.
Ons loof U en aanbid U
omdat U sterker is as die duiwel en die dood.
Dankie, dankie, dankie, dat ons daarom kan weet
dat ons werklik vir niks hoef bang te wees nie
– want U lewe, en U is met ons al die dae …
tot wanneer U óns opwek!
– Paasmeditasie uit die Oosters-Ortodokse Kerk
V: Ons dink hier daaraan dat ons deur ons doop saam met Christus gesterf het en begrawe is. Ons weet egter ook dat ons saam met Hom opgewek is tot 'n nuwe lewe. Daarom bevestig ons opnuut die beloftes wat by ons doop gemaak is. Ons bely opnuut ons verbondenheid aan Christus.
V: Het u saam met Hom gesterf?
G: Ons het saam met Hom gesterf.
V: Het u saam met Hom opgestaan?
G: Ons het saam met Hom opgestaan.
V: Bely dan u geloof in die drie-enige God.
G: Ek glo in God die Vader, wat alles geskep het.
Ek vertrou op Jesus Christus, deur wie die ganse mensdom met God versoen is.
Ek glo in die Heilige Gees wat my daagliks vernuwe en lei.
– uit 2 Korintiërs 5:18-19; aanpassing/verwerking van 'n liturgie deur Johan van der Merwe en Breda Ludik in Gebedeboek met liturgiese riglyne
Jy kan ook eerder 'n video wys van die leë graf. Daar is baie kindervideos op Youtube – soek vir Jesus risen children. Of laai hierdie een af.
Ons teks onderstreep ons gemeente lewe met oop deure en vensters voor die Here en voor die wêreld. Die Here én die wêreld sien hoe ons lewe.
Ons teks beskryf 'n wêreld vol ongelykheid waar sommige baie het en ander bitter min. Tog word die gelowiges deur die nood van ander aangegryp en doen iets daadwerkliks daaraan. Mense se grootste nood – die nood aan gemeenskap en behoort – word aangespreek, en ook hulle nood aan lewensmiddele.
Die wêreldbekende teoloog Jürgen Moltmann sê na aanleiding van ons teks:
The solution to poverty is not property. The solution to both poverty and property is community.
[Voor die gebed om die opening van die Skrif, kan die aanhaling van Moltmann miskien gelees word. Gee die gemeente kans om daaroor na te dink en elkeen hulle eie gebed oor die uitdagings in ons samelewing te bid. Die bidder word altyd deel van God se antwoord op die gebed.]
[Voorlesing van Skrifgedeelte]
Kom ons blaai kortliks deur ons teks voordat ons dit prakties op ons lewens toepas.
Hierdie teks help ons ons gemeente se identiteit verstaan. Wie is ons en wat is ons aantrekkingskrag na die koninkryk van God toe? Mense buite die gemeente word óf deur ons onderlinge verhoudings nader getrek en oortuig om onder God se heerskappy te kom lewe, óf hulle word daardeur afgestoot en selfs verhinder om dit te begeer.
Vers 32 vertel "Die menigte gelowiges was een van hart en siel/gees, en niemand wat besittings gehad het, het gesê dat dit sy eie is nie, maar hulle het alles met mekaar gedeel."
Die gemeente was aan die groei – daar was reeds 'n "menigte" wat aan die kerk behoort het. Hulle was "een hart en gees". Dit beteken hulle was eenstemmig wat hulle innerlike gedagtes en oortuigings, doelwitte en begeertesbetref.
In 'n gemeenskap van hulle wat het en hulle wat nie het nie, van weerloses en magtiges, rykes en armes, geleerdes en ongeleerdes (destyds en veral ook vandag in SA), het die kerk se praktiese lewenswyse 'n lewensbelangrike en lewegewende invloed. Die manier waarop ons ons besittings hanteer, nooi mense uit of jaag hulle weg, dit sluit in of dit laat mense krepeer.
Vers 33: "En die apostels het met groot krag getuienis gegee van die opstanding van die Here Jesus, en daar was groot genade oor hulle almal."
Vers 32-33 bevestig die spreekwoord "woorde wek, maar voorbeelde trek." In vers 32 gaan dit oor laasgenoemde en in vers 33 oor eersgenoemde deel van die spreekwoord.
Vers 34-35: "Want daar was ook nie iemand wat arm was onder hulle nie, want soveel as wat eienaars grond of huise besit het, het hulle, nadat hulle dit verkoop het, die pryse/opbrengs van die transaksies gebring, en hulle het dit by die voete van die apostels neergesit, en dit is uitgedeel soos wat ook al iemand nood gehad het."
Handelinge beskryf die handelinge wat die gemeente onderling verrig het. Dit is nie "na buite" die gemeente gerig nie, maar is die kenmerk van hulle onderlinge versorging van mekaar. As sodanig was dit natuurlik 'n geweldige trekpleister in die behoeftige samelewing van die destydse Jerusalem. Hier is sprake van mense wat só deur hulle medegelowiges se behoeftes aangegryp is, dat hulle gewilliglik letterlik "alles" met hulle gedeel het. Dit gaan nie oor die ekonomiese stelsel wat jy najaag nie, maar oor die manier waarop jy na buite gerig is binne die stelsel waarin jy jou bevind. Daarom het dit oral en altyd 'n aanspraak op die kerk.
Vers 36-37 is 'n getuigskrif van 'n persoon wat 'n uitstekende voorbeeld gestel het en só hierdie gemeentes se lewenswyse beliggaam het. Dit gaan oor Barnabas.
Die pragtige beginsels van onderlinge sorg in die gemeente word in ons teks onderstreep deur die voorbeeld van Barnabas. Van hom staan hier geskryf (36-37):
Josef, 'n Leviet afkomstig uit Ciprus, wat by die apostels die bynaam Barnabas gekry het – as dit vertaal word, beteken dit Seun van Vertroosting –
het 'n stuk grond besit en dit verkoop en die geld gebring en aan die voete van die apostels neergelê.
"Barnabas … wat beteken iemand wat ander help" dui aan hoe hierdie persoon se liefdevolle optrede in die vroeë gemeente spreekwoordelik geword het. As van iemand gesê is "hy is 'n regte Barnabas", was die bedoeling dat sy of haar optrede (of dit nou Jan, Piet of Anna is) spreek van ondersteunende liefde. In baie gemeentes is daar sulke "Barnabasse", baie van hulle vroue en kinders. Hulle word almal geassosieer met die genadige liefde van God. Hulle is tekens en voorbeelde daarvan. Dank God vir hierdie persone!
Ons eie gemeente het ook sulke Barnabasse. [Die prediker kan gerus sulke voorbeelde noem, sonder om noodwendig persone te identifiseer.]
Die Barnabasse onder ons versinnebeeld wat God se groot genade is. Hulle is dikwels soos brûe tussen die Here en die gemeenskap wat God se versorging en uitreiking werklik maak. Eintlik word ons almal geroep om onsself en ons eiendom só tot beskikking van God te stel.
[Herinner die gemeente aan geleenthede waar God deur die liefdevolle versorging van ander in ons lewe ingetree het, en waar God deur ons liefdevolle versorging aan ander in hulle lewe ingetree het.]
Passie vir herstel
Barnabas lewe só omdat hy verstaan het dat daar maar één verhaal in die hele Bybel is, naamlik dat dit God se passie is om die wêreld te herstel.
Die woord "passie" dui dikwels in ons kerklike taal op Jesus se lyding. In meer alledaagse taalgebruik dui "passie" egter daarop dat iemand heeltemal deur een of ander belangrike saak oorweldig word, meegevoer word, in beslag geneem word. Jesus sê byvoorbeeld in Lukas 12:50 dat sy komende lyding (Hy praat van sy "doop") Hom heeltemal in beslag sal neem totdat dit afgehandel ("vervul") is.
God se passie om die wêreld weer heel te maak, sluit volgens die evangelie noodwendig in dat die Seun moet ly, sterwe en weer opstaan.
Die Missio Dei (God se groot missie) is om die kosmos weer heel en reg te maak. Dit was die eerste en oorspronklike bedoeling. Jesus het dit in sy persoon en lewe verwesenlik (Hy neem deur sy lyding en sterwe en opstanding die struikelblokke weg). Hy roep sy kerk om deel te hê aan hierdie passie van God. Dit geskied deur 'n voorbeeld te wees wat mense aantrek. Dit geskied deur deelname aan en uitreiking na die wat buite staan.
Dit is een en dieselfde roeping, twee kante van dieselfde muntstuk: die een kan nooit sonder die ander nie. Dit is hoe die kerk is en lyk. Dit is ons identiteit.
Wat hier in ons teks gebeur, is hoe God die wêreld herstel.
Die ou apostoliese vader Clemens, in 'n geskrif (120-170 nC) wat veral oor die egte Christelike lewenswyse handel, skryf in hoofstuk 13:3-4:
Wanneer die heidene uit ons mond die openbarings van God hoor, dan is hulle verwonderd oor die uitsonderlike prag en goedheid daarvan. En later, wanneer hulle merk dat ons dade nie in ooreenstemming is met die woorde wat ons spreek nie, dan verander hulle verwondering in laster en hulle sê dit is alles net 'n storie en 'n versinsel. Want wanneer hulle van ons hoor: 'dit is nie spesiaal dat julle julle liefhebbers liefhet nie. Julle moet julle vyande liefhê, en ook die wat julle haat' – wanneer hulle dit hoor, is hulle verwonderd oor die ongelooflike goedheid daarvan … maar wanneer hulle sien dat ons nie alleen ons vyande nie liefhet nie, maar ook nie eers die wat wel vir ons lief is nie, dan spot hulle ons en laster God se Naam.
Oop vensters na die wêreld
Christene, die kerk, ons lewe met oop deure en vensters. Ons lewe oop en bloot voor almal – soos daardie eerste gemeente in Jerusalem. Daar is altyd die gevaar dat die gemeente hulleself kan afsluit, eenkant hou, isoleer … en dan niks meer vir iemand te sê het nie.
Die kerk, ons het baie genade teenoor mekaar – ons gee om vir ons mense met alles wat ons ons eie noem, met ons eiendom, ons besittings. Maar ons gee ook wyer om. Dink aan die stelling van wyle president Mandela oor beskaafdheid: "Ons vlak van beskawing word gemeet aan hoe ons die geringstes van die samelewing behandel." Dit geld vir die gemeente in die wêreld en ook vir die gemeente onder mekaar.
Ons is 'n huis met oop deure en vensters waarvan die gordyne weggetrek is, sodat die wêreld kan inkom, glo en heel word. Ons doen dit en ons is so, want ons volg die Here Jesus en Hy lewe so!
Ons lewe word gevorm deur die Heilige Gees wat daaraan rigting en stukrag gee. Ons demonstreer nou reeds hoe God se nuwe aarde onder 'n nuwe hemel lyk.
Vandag Here, word ons deur U Woord herinner aan die kwaliteit van geloofsmense…
ons sien hulle vreugde en vertroue in U,
ons word bemoedig deur hulle omgee vir mekaar,
deur hulle uitreik na broers en susters in die geloof;
ons sien hoedat U teenwoordigheid in hulle lewens hulle twyfel en vrese oorskry.
Werk in ons Here en verander ons lewens na die voorbeeld van Jesus,
help ons om in U lig te wandel en ons te verheug in U verlossende waarheid.
ons onthou hoe die dissipels se droefheid in vreugde verander het;
hoedat hulle vrese in moed verander deur U teenwoordigheid.
Mag ons lewens die werklikheid van U teenwoordigheid weerspieël
teenoor hulle wat opgevang is in vrees en gebrokenheid;
help ons en al God se kinders om diegene te vertroos, te bemoedig, te versterk en te seën…
Hoor ons gebed ter wille van hulle wat U vandag so nodig het-
mag U Gees hulle aanraak en mag hulle genesing ervaar;
mag hulle genade en vertroosting ontvang
wanneer ons hulle voor U bring in afhanklikheid.
Ons dank U Here vir U krag en teenwoordigheid in ons lewens-
mag ons hierdie inspirasie deel met ander tot U verheerliking,
dat ons vreugde volkome mag wees in die Een wat ons leer bid het…
13en lei ons nie in versoeking nie, maar verlos ons van die Bose. Want aan U behoort die koninkryk en die krag en die heerlikheid tot in ewigheid. Amen. (OAV)
(vertaal uit die bydrae van … — written by Rev. Richard J. Fairchild, and posted on his Kir-shalom website. http://www.rockies.net/)