Goeienag, Generaal Piet; sien jou weer | Netwerk24
Deur Charles Smith 06 Junie 2019 00:01
Goeienag, Generaal. Ons Cohen, Dylan en Springsteen in een.
Dit is vriend Johann Rossouw se woorde kort ná die dood van Piet Botha, die Afrikaanse blues-rocker.
Sy song“Goeienag, Generaal” het op dié oomblik orals die blues in huise verdryf waar getreur is oor ’n ou wie se werk baie Afrikaners wat die Grensoorlog en die NP moes oorleef aan die gang gehou het.
Net soos Leonard Cohen, Bob Dylan en Bruce Springsteen ons deur die 90’s gedra het. En vir my The Waterboys, Pink Floyd, Dire Straits en The Smiths.
Afrikaans het sy groot ghoeroe verloor. Die profeet wat deur die land sy kitaar laat huil het en ure lank die songs oor sieners, loners, die langpad, treine, swerwers, en die liefde wat mense ’n streep trek met sy ironie kon uitkap.
“Ja, dit was die oorlog vir die nuwe dag / Vir die kerkraad, swanger meisie wat wag / In die reën, al die kinders wat die dominee seën / Al die jong laaities nou net uit die skool /Welkom, welkom . . .”
Ons het op Naval Hill na sy songs oor spoke geluister; in Die Aasvoëlklub met die trein wat fluit saamgesing en die Bos onthou: “Maar Whitey, jou oë op daardie dag / Was blou net soos die lug / Toe ons weer so kyk / Het ’n AK jou fucked-up geskiet / Goeienag Generaal . . .”
Ek het Sondagaand buite gestaan en na die grys lig gekyk wat oor die stad hang en die Casspirs vol lyke onthou; ’n Buffel wat ’n landmyn getrap het en jong seuns wat duiselig rondsteier met bloed aan die uniforms.
Met Etienne Leroux wat vanjaar 30 jaar gelede dood is, het ek onthou hoe ek en die Nederlandse student Classinus, wat sy tesis oor Leroux gedoen het, een Sondag na sy plaas Ja-Nee buite Koffiefontein en Magersfontein gery het.
Ek het Piet Botha se ’n Suitcase vol winter in die motor gespeel met sy songs soos “Van Tonder”, “In die Transvaal” en “Staan saam burgers” oor die Boereoorlog vol bekfluitjies wat huil. Die wit Wes-Vrystaatse veld en die doringbosse het verbygeflits.
Die wit Wes-Vrystaatse veld en die doringbosse het verbygeflits.
By Leroux se graf op die koppie het ek hom vertel van die siener se storie toe hy hier ’n spookwa met ’n span afrikanerosse verby hoor trek het, kompleet met die uitroepe en die swepe wat klap. Daar was geen wa nie; die ruiters was skimme.
Een Amerikaanse wintersdag in die staat Pennsilvanië het ek en die Afrikaanse sangeres Clarabelle van Niekerk tussen berge en woude vol sneeu gery en by ’n jagter stilgehou met ’n paar coyotes wat aan ’n boom hang. Die bloed het in die wit sneeu gedrup.
Ek het Piet Botha en Jack Hammer se The Pilgrim gespeel, ’n album vol Afrika-klanke. Ons het in die kar gesit met trane in ons oë. Die blues het ons beetgepak in ’n vreemde land.
Ek het weer dié gevoel gekry toe ek bra Piet moes groet.
Jou songs het baie ouens getroos.
Ek stem vir ’n nuwe, vrye en regverdige SA