26 JANUARIE 2003 26 Januarie 2003 derde sondag na epifanie
Fokusteks: 1 Korintiërs 7:29-31 Ander tekste: Jona 3:1-5,10; Psalm 62; Markus 1:14-20 Agtergrond
Aanvangslied/Introïtuslied "Vaste rots op wie ek bou" Lied 508:1,2 /NSG 44
Vertrou altyd op Hom, my volk, stort julle hart voor Hom uit!
Wys vir die kinders `n humoristiese prent van Jona in die vis en vra vir hulle hoe dit gebeur het dat Jona in die vis se maag beland het. Natuurlik was Jona nie onmiddellik gehoorsaam aan sy roeping nie (net soos Samuel laas week), maar ongehoorsaam. Na sy roeping het hy eerder probeer om van God weg te vlug. Hy het op `n skip beland en die nag het daar `n geweldige storm opgekom. Die ander matrose het Jona van die skip gegooi en God was hom genadig. Die vis het hom ingesluk en op die land uitgespoeg. Dit gebeur ook heel dikwels dat God ons roep tot `n bepaalde taak, maar dat ons soos Jona nie gehoorsaam is nie. Soms is ons te bang ander kere te skaam.
hou ons vas en gee ons lewe
vir altyd en ewig. Lofliedere
onsself erken as u beeld en gelykenis.
Wek deur u Woord die beeld in ons op wat U van ons droom
Onder by die nagmaalstafel lees die liturg Markus 1:14-20 en sê: Die brood en wyn is vir ons die tekens dat God se koninkryk naby gekom het,
wanneer ons die tekens gebruik draai ons ons hele lewe terug na Christus,
wanneer ons die tekens gebruik vier ons ook ons roeping as dissipels van Christus.
Seën Gaan uit en wees vissers van mense:
en die gemeenskap van die Heilige Gees gaan saam met u. Amen
Die tyd is kort (vers 29). Dirkie Smit wys op ’n paar moontlike vertolkings. Paulus gebruik die Griekse woord "kairos" en nie "chronos" nie, met verwysing na die tyd. Daarmee is die klem nie op die uitgebreide chronologie van tyd nie, maar op die oomblik van finale beslissing ("fateful hour of the divine deliverance" Buttrick). In die verkorte tyd wat oorbly, moet gelowiges se aandag op geen wyse van God afgetrek word nie. Die uitdrukking wat in Afrikaans met "van nou af…" (Gr. to loipon) vertaal is, wys vooruit na die toekoms. As gevolg van die verkorte tyd, moet dié wat getroud is, met ‘n oog op die toekoms leef. Die uitdrukking moet ook in die lig van die groter konteks van verse 29 en 31 verstaan word. Die naderende koms van die Here vra onverdeelde en algehele toewyding aan die Here (Buttrick). Konteks
In Epifanie dink gelowiges nie net aan die Here wat verskyn het en hoe die verskynende Here die menslike gedrag en lewe rig en lei nie (vgl preekstudie 1 Kor 6:9-20), maar ook aan die Here wat weer gaan verskyn, en hoe Hy die gelowige se lewe hier en nou rig en lei. Om die begrip vir kinders verstaanbaar te maak, kan ’n gelowige se lewe met ’n 4x4-voertuig vergelyk word. Die agterwiele stoot die voertuig vorentoe, terwyl die voorwiele die voertuig vorentoe trek. Die Here wat verskyn het, stoot die lewe van die gelowige vorentoe. Voorheen was julle so, maar nou… Julle is gewas, God het julle regverdig verklaar, God het julle nou gereinig (1Kor 6:11). Die Christen moet weet wat hy of sy in Christus is. Die terugkerende Here trek die gelowige vorentoe (1 Kor 7:29-31) om voluit vir die Here wat terugkom, te leef. Die Here wat gou terugkom sit ‘n gelowige in beweging en hou die gelowige aan die beweeg. Soos wat ’n 4x4-voertuig soms vasval tot op die onderstel en die voertuig bewegingloos laat, so het die filosofie wat in die Korinte-gemeente in die omloop was, die gemeente verlam. Die filosofie het aanleiding gegee daartoe dat sommige gemeentelede skriftelike navraag by Paulus gedoen het. Daar is mense wat sê jy moet nie trou nie, die huwelik is ’n tronk. Die huwelik lê jou aan bande soos wat jou liggaam jou aan bande lê. Jy is veronderstel om die vryheid wat Christus gebring het, te beleef. Net so moet jy jou ook nie verbind aan hierdie wêreld nie. Wie in die wêreld opgaan, word ’n gevangene van die wêreld wat jou jou vryheid ontneem.
Paulus antwoord hierop: Dit is nie verkeerd om te trou nie. Daar is egter ’n ander dringendheid wat daartoe lei dat mense nie nou groot skuiwe in die lewe moet maak nie. Hou dinge soos wat dit is (verse 17, 24, 26, 29vv). Die woorde van Paulus kan mense wel daartoe verlei, en dit het inderdaad ook by sommige gemeentes gebeur, om net te sit en wag vir die Here se koms; bewegingloos te sit, niks te doen nie en net te wag. Paulus het egter geen passiewe wag in gedagte nie. Sy motivering om byvoorbeeld te wag met trou, is nie asketies bedoel nie, maar is eskatologies van aard. Die Here se koms is voor die deur. Trouens, die tyd is selfs verkort. Daarom moet hulle dinge eerder hou soos dit is, en gereedmaak vir sy koms. Deur nou te trou, kan jou aandag van God weggeneem word. Die huwelik bring sy eie verantwoordelikhede mee wat jou daarin opneem. Wat vir die huwelik geld, geld ook vir ander aktiwiteite. So lees vers 29: "Van nou af moet die wat getroud is… wat bedroef is…, die wat nou op ’n koopmanie is…." Die tyd is kort en sy koms bring mense voor ’n geweldige krisis te staan. Hulle kom te staan voor die verheerlikte Here. Die uur van God se finale beslissing (Gr. ho kairos) is voor die deur. Daarom is die tyd waarin die gemeente leef ’n krisistyd, wat skerp beslissings van gelowiges vra. Ons kan die tyd vergelyk met ’n pasiënt wat so pas van die dokter verneem het dat hy of sy aan ’n ongeneeslike siekte ly, en hoogstens vier weke oor het om te leef. Die dood oor vier weke, bring ’n stuk finaliteit mee, maar ook ’n tyd van besluite… beslissingstyd. Is my testament in orde? Hoe lyk my banksake? Wat gaan van dié word wat agterbly? Hoe lyk my verhoudinge? ‘n Mens kan nie in onvrede sterf nie. Sake moet afgehandel word. So plaas hierdie terugkerende Here ons ook voor beslissings. Hoe moet my huwelik dan lyk dat ek nie so opgaan in die huwelik, sodat ek nie gereed sal wees vir die Here nie? My huwelik mag nie so op my beslag lê dat dit nie ruimte laat vir God se werkinge in my lewe nie. Ek kan en mag nie die huwelik verafgod nie. Ek kan nie net leef vir my huwelik nie. Hier kan ’n mens voorbeelde soek waar die huwelik die belangrikste saak vir mense raak. Onlangs het ’n nuwe intrekker as rede gegee waarom hulle uit die besige Gauteng verhuis het, omdat hulle meer tyd in die huwelik vir mekaar wil maak. Hulle wil nêrens dien of betrokke raak nie. Die huwelik is hul hoogste prioriteit.
Net so kan ek nie leef vir hierdie wêreld nie. Die ekonomie van hierdie wêreld mag my nie besit nie. Hier kan ek nie met my geld hemel en aarde versit nie. Die wêreld, soos ons dit ken, gaan geheel en al anders lyk. Die wêreld word in sy gebroke staat ervaar en gaan ’n metamorfose ondergaan. Die wêreld, soos ons dit nou ken, gaan verby. Om al jou tyd, geld en energie in ’n verbygaande wêreld te belê, maak dit ’n baie swak belegging. Jesus het mos gesê dat hier is diefstal, mot en roes aan die orde van die dag. Moet nou nie uit die wêreld ontvlug nie. Die toekomsverwagting (eskatologie) moet die wêreld ’n ander gesig gee. Vryheid bly hier ook maar net ’n droom. Daarom is die fanatiese soeke na vry wees nie hier te behaal nie. Die Here wat terugkeer, maak jou alleen waarlik vry.
Dit is beslissingstyd …die Here se koms is hier. So trek die koms jou lewe na die finale ontmoeting met die Here van passiewe, na aktiewe wag. Bibliografie