Uittreksel: Die dooies praat nie - LAPA
Uittreksel: Die dooies praat nie
Die dooies praat nie (EBOEK)
Tydens 'n swaar reënbui stop Thys Krige by 'n Mini Cooper wat in 'n sloot water vasgeval het. Nandia beweer dat sy wegjaag van drie mans en vra Thys om 'n belangrike dokument vir die ondersoekende joernalis Petro de Wet te stuur. Nou bevind Thys homself weer voor die vraag: hoe diep wil hy betrokke raak?
"Ek is bly dat jy 'n tydjie kon inruim, Petro," sê Marius in sy hoendermisstemtoon.
"Ek moes eers 'n belangrike oproep maak," sê sy in haar joumoerstemtoon.
"Reg," sê hy. "Wat is nuus?"
"Ek sien, afgesien van my en Petro, het elkeen 'n beker koffie saamgebring," sê Marius. "Dus kan ek redelikerwys aanvaar dat almal wakker is. Is dit dan nodig dat ek dit moet herhaal? Wat is nuus?"
Marius sug. "Wel, dis gerusstellend as niks meer in die wêreld daar buite gebeur nie. Dit beteken ons lewenstaak is afgehandel en ons kan maar die ligte afskakel, die deure sluit, by die huis op ons basse gaan sit en kyk hoe niks om ons gebeur nie. Die Sonop is 'n koerant, mense. 'n Koerant is 'n besigheid. As ons nie nuus publiseer wat die publiek se aandag trek nie, daal ons leserstalle. Wanneer ons leserstalle daal, onttrek adverteerders. Dis 'n eenvoudige sommetjie: Minder lesers plus minder adverteerders is gelyk aan minder inkomste."
"Dit was langnaweek," sê Margie Ekonomie. "Die Beurs was gesluit."
"Ek het moontlik iets," spring sy hom voor.
Marius se wenkbrou wip bo sy brilraam uit. "'n Stem in die woestyn, maar met 'n wanklank of twee. Moontlik? Iets? Ek herinner my dat ons die begrip 'vaag' en alles wat naastenby daaraan verwant is, uit ons professionele tesourus verban het."
"Jy het gevra of daar nuus is. Ek het moontlik nuus en dit lyk of dit al is wat jy vanoggend gaan kry. Gebruik dit of los dit."
Marius maak 'n sirkelbeweging met sy hand oor die tafel voor hom, asof hy iets onsigbaars met sy wysvinger roer. "Kan jy daarop uitbrei? Die moontlik en die iets. Duidelikheidshalwe."
"'n Vrou het my netnou gebel oor 'n dokument wat sy in die hande gekry het. Ek moes reël dat dit gehaal word. Dis die oproep wat ek gemaak het."
"'n Dokument? Ek aanvaar dit sê iets."
"Soos ek haar verstaan, het dit te doen met 'n oproep aan die jeug om te mobiliseer vir die final struggle."
"Die final struggle? Is dit 'n ANC-ding?"
"Kan wees, maar die ANC het seker nie kopiereg op struggle nie. Die vrou was opvallend senuweeagtig en onsamehangend, maar sy het iets gesê van militêre opleiding."
"Militêre opleiding vind in militêre basisse oor die land heen plaas. Omdat ons as belastingbetalers van die militaristas verwag om ons vaderland te beskerm. En dis ook maar 'n gestruggle, verstaan ek."
"Daar was mos sprake dat die ANC-jeugliga op 'n militêre grondslag herbou gaan word," sê Herman Politiek.
"Hoekom moet dit gehaal word, Petro?" vra Marius. "Die dokument. Ons leef in tye van gevorderde tegnologie. Goeters soos rekenaars, die internet en e-pos, jy weet?"
"Dis 'n drukstuk en die vrou het nie 'n skandeerder nie. Sy sou haar werk s'n moes gebruik, wat sy nie wou doen nie omdat sy nie veronderstel is om die dokument te hê nie."
"Wie het dit gaan haal?"
"Wanneer gaan jy dit kry?"
"Ek behoort dit later vanmiddag te hê."
"Jy behoort? Later vanmiddag? Vaaghede. Wat van jy sal dit beslis vanmiddag om vier in jou hande hou? Byvoorbeeld."
"Ek sal dit hê, maar kan nie sê hoe laat nie. Byvoorbeeld."
"Kan jy sê waar Nandia Kemp dit gaan haal?"
"Daardie plekkie in Noordwes?"
"Ek weet nie van 'n ander een nie."
"Ek dog hulle het dit lankal toegemaak. Sonder geld. Sonder water. Sonder elektrisiteit. Sommer sonder alles wat 'n plek laat werk."
"Jy weet wat dog gedoen het."
Marius maak sy papiere bymekaar. "Dié van julle wat volgende Maandag niks het om te sê nie, moenie bodder om in te kom nie. Gaan doen julle inkopies, spreek julle dokters, tandartse, terapeute, prokureurs of makelaars en neem julle voertuie in vir 'n diens, nuwe bande of batterye, alles wat julle gewoonlik in kantoortyd doen. Of bly sommer net by die huis, drink julle eie koffie en maak belangrike oproepe daar, rustig op julle tyd, op julle eie onkoste. Ons kan iets van waarde koop met die geld wat ons aan koffie, melk en suiker sal spaar. Om van toiletpapier nie te praat nie."
Sy steek vas. "Ja?"
"Kom." Hy stap met sy koffiebeker in die hand, lêer onder die arm by haar verby.
"Sit," sê hy toe hulle in sy kantoor is.
"Hoe hou jy uit?" vra hy.
"Ek sal regkom."
"Jy is kwaad."
"Ja, ek is."
"Verstaanbaar. Het jy blyplek gekry?"
"Ons kan dit nie eintlik bekostig nie, maar as jy voel jy het 'n langer breek nodig . . .?"
"Dankie, Marius, maar dis beter dat ek aan die gang bly. Wou jy my persoonlike dinge met my bespreek of iets oor die werk?"
"Ek wil net sê as jy voel jy wil praat, kom praat. Ek is deur twee van die goed. Egskeidings, nie eggenote nie. Wel, eggenote ook, maar 'n man kan darem seker nie na die ma's van sy kinders as goed verwys nie, al is dit bloot uit ordentlikheid."
"Dankie vir die aanbod, maar ek dink vroue ervaar egskeidings ietwat anders as mans."
"Hoe vorder jou saak?"
"Dis net 'n formaliteit."
"E . . . is jy nou weer net Petro de Wet, of is dit nog Petro de Wet-Hofman? Vir ingeval jy aan iemand voorgestel moet word, daar met 'n derde party oor jou gepraat word, korrekte etiket, administratiewe doeleindes, sulke goed."
"Net Petro de Wet. Nog iets?"
"Ja, die ander ding. Gaan jy nou weer daarna kyk?" Hy frons. "Die ander ding. Ons weet nie eens wat om dit te noem nie."
"Omdat ons nog nie weet wat dit is nie. Ek sal vir Nandia vra om daarmee te help."
"Dit moet eksklusief Lens bly, Petro. Absoluut. Wie sê sy gaan nie na 'n ander koerant toe hardloop as sy iets kry nie? Vryskutters soek die hoogste bieër. Geen lojaliteit nie. Wat deesdae ook net 'n historiese begrip is."
"Sy sal nie."
"Hoe weet jy? Ons ken haar nog nie lank genoeg nie."
"Miskien is ek net nog nie sinies genoeg om die ganse mensdom te wantrou nie."
"Ek sal daaroor dink. Maar kyk intussen wat jy kan doen. Ons het iets nuuts dringend nodig."
"Goed." Sy staan op, loop na die deur.
"Moenie sinies raak nie. Dis 'n donker gat waaruit jy nie weer kom nie."
"Die ander ding" is eintlik haar idee. Sy het haar aandeel gehad aan die oopvlek van korrupsie en staatskaping, maar dis nou ou nuus. Die afgelope maande het sy net kommentaar geskryf oor die gevolge daarvan en getuienis wat voor kommissies van ondersoek gelewer word. Sy het aan Marius voorgestel dat dit tyd geword het om na "iets anders" kyk. Toe word dit "die ander ding".
Reeds oor die dertig, het sy haar daarmee begin versoen dat sy enkellopend sal bly. 'n Oujongnooi wat met die beeld van 'n man en die eggo van sy stem in haar gedagtes leef: daar, lewend, maar onbereikbaar. Omdat sy hom onbereikbaar gemaak het. Sy kon weer na hom toe gegaan het onder die dekmantel van opvolgwerk. Selfs net uit belangstelling om te hoor hoe dit met hom gaan. Maar sy het weggebly, omdat . . .
Die tekens was vroeg reeds daar, die stank van 'n doodgebore huwelik. Sy onvermoë in die bed. Nie dat dit vir haar belangrik was nie; hy is nie meer 'n jong hings nie. Maar toe kom die skimpe dat sy voor die troue lekker rondgeslaap het. Sy het hom selfs betrap dat hy haar selfoon nagaan. Die afbrekende opmerkings het geleidelik venyniger geword. Die pryswenner was toe hy haar die "hoernalis" begin noem.
Adriaan het nie eens probeer verduidelik nie, net opgepak en die pad gevat Engeland toe. En sy sit met die skindermedia.
Lola Lorenz speel gewillig en lustig saam, borduur voort. "Daar moet iets verkeerd wees met Petro, maar dis nie wat ek sê nie. Kyk maar wat word in die sosiale media van die vrou gesê."