The role of language regarding the world of business in South Africa: A study in the Free State and the Northern Cape Province
Die rol van taal by sakeondernemings in Suid-Afrika met spesifieke verwysing na die Vrystaat en die Noord-Kaap
A G JenkinsonI; M de BeerII; Gino AlbertsIII
IDepartement Afrikaans en Nederlands, Duits en Frans, Universiteit van die Vrystaat meiring.HUM@ufs.ac.za
IIDepartement Afrikaans en Nederlands, Duits en Frans, Universiteit van die Vrystaat. SmithMS.HUM@ufs.ac.za
IIIDepartement Afrikaans en Nederlands, Duits en Frans, Universiteit van die Vrystaat gino.alberts@netsimaholo.gov.za
Die oogmerk met hierdie artikel is om die resultate van 'n ondersoek na die taalbehoeftes en voorkeure van kliënte/verbruikers in die besigheidsomgewing van die Vrystaat en die Noord-Kaap sistematies en empiries weer te gee binne die konteks van 'n veranderende veeltalige en multikulturele Suid-Afrikaanse samelewing. Die Suid-Afrikaanse samelewingsisteem beleef die afgelope twee dekades intense sosiale veranderings, wat taalnormverskuiwings meebring (Roux 2001:1). Dit kom vir die doeleindes van hierdie studie daarop neer dat veranderinge in die besigheidsisteme en kliënte se taalbehoeftes en -voorkeure in die Vrystaat en die Noord-Kaap moontlik mag plaasvind as gevolg van die dinamiese omgewing waarin hulle hulself bevind en die feit dat daar tans elf amptelike tale is. Anders as wat Burger in 2001 bevind het, huldig die Afrikaanssprekers in die Vrystaat en die Noord-Kaap gedurende 2005-2006 nie dieselfde intense sentiment jeens Afrikaans nie. Hierdie ondersoek wys ook uit dat Engelssprekers minder geneë is om in 'n ander taal bedien te word as Afrikaanssprekers.
Afrikaanssprekers verteenwoordig egter nog steeds die grootste huistaalgroep (42,5%), alhoewel hulle nie die grootste etniese groep is nie, met die Sothosprekers in die tweede plek (26,9%). Afrikaanssprekers geniet in 'n geringe mate die grootste verteenwoordiging in die hoogste inkomstekategorie, en inkomste is redelik eweredig versprei in al die taal- en inkomstegroeperings. Bogenoemde inligting het tot bevindings gelei maar het ook vrae laat ontstaan wat antwoorde soek binne 'n nasionale opset.
Trefwoorde: Multilingualisme; sakeondernemings; taalbehoeftes; kliënte; empiriese ondersoek; Vrystaat; Noord-Kaap
Key concepts: Multilingualism; businesses; language needs; customers; empirical study; Free State; Northern Cape
Alberts, Gino. 2007. 'n Empiriese ondersoek na die rol van Afrikaans vir verbruikers in die sakewêreld van die Vrystaat en die Noord-Kaap. Voorlopige verhandeling vir indiening vir die Magister Artium-graad. Universiteit van die Vrystaat. [ Links ]
Badenhorst, P.J. 1989. 'n Empiriese ondersoek na die stand van Afrikaans onder die Tswanas van Kimberley. Ongepubliseerde Magister Artium-verhandeling. Universiteit van die Vrystaat. [ Links ]
Baker, Colin. 1992. Attitudes and Language. Clevendon (England): Multilingual Matters. [ Links ]
Basson, J.W. 2001. Shoprite erken taalvoorkeur. Die Burger, 14 Februarie. [ Links ]
Burger, B. & Dikeni, S. 2006. South African yearbook 2005/6. Pretoria: Universal Printers. [ Links ]
De Berg, H. 1992. Literatuur als systeem. Wat zegt Luhmann? Forum der Letteren. Tijdschrift voor taal- en letterkunde 33(2):114-126. [ Links ]
Dorian, Nancy C. 1999. Linguistic and Ethnographic Fieldwork. In Fishman, [ Links ]
Joshua A. (ed.). Handbook of Ethnic Identity: 25-41. Oxford: Oxford University Press. [ Links ]
Du Preez, H. 1989. Rondom interkulturele kommunikasie in Suid-Afrika. Pretoria: Unibook Uitgewery. [ Links ]
Duvenhage, H. 2000. Afrikaanssprekers wys hul koopstaal. Rapport, 17 September:12. [ Links ]
Howell, D.C. 2002. Statistical methods for psychology. Johannesburg: Duxbury. [ Links ]
Human, J.H. 1990. Die verrekening van bepaalde kenmerke van die swart verbruikersmark by die bemarking van verbruikersgoedere. Ongepubliseerde D.Comm. -proefskrif. Universiteit van die Vrystaat. [ Links ]
Jacobs, H. 2000. Absa erken taalvoorkeure. Sake Burger. 21 Maart: 6. [ Links ]
Joubert, F. 2001. Nuusoorsig. Volksblad, 24 Februarie:3. [ Links ]
Keuning, D. 1973. Algemene systeemtheorie, systeembenaderingen Organisatietheorie. Leiden: H. E. Stenfert Kroese. [ Links ]
Manning, A.D. 1987. Communicating for changes. A guide to managing the future of South African organisations. Johannesburg: Juta and Co. Ltd. [ Links ]
Nasnet, 2000. The unique qualities of the Afrikaans market. Johannesburg: Media 24. [ Links ]
Pelser, C.M.A. 1980. Die rol van huistaal in die deurdringing van advertensies. Pretoria: Unisa. [ Links ]
Rossouw, M. 2007. Departemente kry nou glo taaleenhede. Volksblad. 25 Julie:5. [ Links ]
Roux, S.P. 2001. 'n Kritiese bespreking van taalverandering met verwysing na Afrikaans en sy variëteite. Ongepubliseerde Magister Artium-verhandeling. Universiteit van die Vrystaat. [ Links ]
Tweak. 2007. Foreign language needs in today's business world. Associated Content. http://www.associatedcontent.com. 2 Julie 2007. [ Links ]
Taylor, H. 2000. Does internet research work? International Journal of Market Research, 42(1):51-63. [ Links ]
Van der Merwe, H. 2001. Nokki wil Kimberley se diens met projek verbeter. Volksblad, 16 Oktober:9. [ Links ]
Van Rensburg, C. (red.). 1997. Afrikaans in Afrika. Pretoria: J.L. Van Schaik. [ Links ]
Van Wyk, H. 2005. National Personal income of South Africans by Population Group, Income Group, Life Stage and Life Plane. Bureau of Market Research, UNISA. http://www.unisa.ac.za. 2 Julie 2007. [ Links ]
Wiener, M.J. 1985. English culture and the decline of the industrial spirit. 1850 - 1980. London: Pelican. [ Links ]
Alfred George Jenkinson is medeprofessor in die département Afrikaans en Nederlands, Duits en Frans aan die Universiteit van die Vrystaat. Sy spesialiteitsrigtings is morfologie en sintaksis. Hy doen ook teksversorging vir die geakkrediteerde tydskrif Acta Academica waarvan hy 'n redaksielid is. Verskeie artikels, bydraes in boeke en resensies van hom het binne die vakgebied van Afrikaans verskyn.
Alfred George Jenkinson is associate professor in die department of Afrikaans and Dutch, German and French at the University of the Free State. His areas of specialisation are morphology and syntax. He also does text editing for Acta Academica, an accredited journal of which he is a publication committee member. He has published several articles, book contributions and book reviews within the subject field of Afrikaans
Matilda Sophia de Beer is senior lektor aan die Universiteit van die Vrystaat. Gedurende 'n akademiese loopbaan van 23 jaar was sy ook verbonde aan die Universiteit van Vista en was sy gasheerdosent in Praag en Pole waar sy Afrikaans onderrig het. Sy onderneem verskeie studiereise na die Ooste, Afrika, Amerika en Europa met betrekking tot die vakgebiede Afrikaans, Nederlands asook Toerisme, wat etlike referate in die buiteland oor toerisme insluit. Sy neem deel aan internasionale navorsingsprogramme met Ghana en Southern University in Louisiana. Verskeie artikels, bydraes in boeke en resensies van haar het binne die vakgebied Afrikaans verskyn.
Matilda Sophia de Beer is a senior lecturer at the University of the Free State. During her academic career of 23 years she also taught at Vista University and was invited to teach Afrikaans in Prague and Poland. She engaged in several study tours to the East, Africa, Europe and the United States regarding the subject Afrikaans, Dutch and Tourism. During these visits she presented various papers on tourism development in South Africa. She engages in international research projects with Ghana and Southern University in Louisiana. She has published several articles, book contributions and book reviews within the subject field of Afrikaans.
Gino Alberts is die woordvoerder van die Metsimaholo munisipaliteit van Sasolburg. Hy was vir twee jaar werksaam by OFM nadat hy die grootste deel van sy loopbaan Afrikaans onderrig het by Kaelong Sekondêre Skool in Bloemfontein. Hy begin sy studies aan die Universiteit van Vista en verwerf sy Magister Artium in Afrikaans aan die Universiteit van die Vrystaat in 2007.
Gino Alberts is the spokesperson of the Metsimaholo municipality of Sasolburg. He was in the service of OFM for two years after teaching Afrikaans for several years at Kaelong Secondary School in Bloemfontein. He started his tertiary education at Vista University and obtained the degree of Magister Artium in Afrikaans at the Free State University in 2007.