Hoekom jou geheue jou skielik in die steek laat - WelstandWelstand
Tuis / Advies / Hoekom jou geheue jou skielik in die steek laat
Dit is menslik en normaal om nou en dan vergeetagtig te wees ─ selfs jong mense.
Vergeetagtigheid is merendeels deel van die normale verouderingsproses en ouer mense is geneig om meer dikwels te vergeet. Hoewel hierdie gebrek aan die vermoë om goed te onthou by ouer persone die gevolg van Alzheimer of Parkinson se siekte kan wees ─ hoewel hulle gewoonlik oor ʼn langer tydperk ontwikkel ─ kan daar voorkombare oorsake vir ʼn skielike vlaag vergeetagtigheid wees.
“Geheueglipse is ergerlik, frustrerend en soms kommerwekkend. Wanneer dit meer kere gebeur as wat dit moet, wek dit vrees vir dreigende demensie of Alzheimer se siekte. Daar is egter ook ʼn paar behandelbare oorsake van vergeetagtigheid,” sê Daniel Pendick, voormalige uitvoerende redakteur van Harvard Men’s Health Watch en ʼn gesondheidsdeskundige.
So, as jy jonger (of selfs ouer) en gesond is en skielik goed begin vergeet, is dit tyd om aandag aan hierdie algemene oorsake van sodanige vergeetagtigheid te skenk:
Dit is een van die mees onderskatte en tog onbehandelde oorsake van geheueverlies en talle ander verwante probleme.
“Te min slaap is dalk die mees geringskatte oorsaak van vergeetagtigheid. Te min rusgewende slaap kan ook lei tot buiveranderings en angstigheid, wat op sy beurt weer tot geheueprobleme kan bydra,” sê Pendick.
Depressie, stres en angstiheid
Dr. Jennifer Robinson, outeur vir die medieseadvieswebblad WebMD, sê depressie is een van die hooftoestande wat tot geheueverlies bydra.
“Baie mense dink verkeerdelik die oorheersende simptoom is hartseer,” sê dr. James Warner, ʼn nasionale professionele raadgewer vir bejaardepsigiatrie by die Care Quality Commission, ʼn onafhanklike gesondheidsreguleerder. “Maar geheueprobleme, probleme met konsentrasie, sukkel om dinge gedoen te kry en die verlies van belangstelling in aktiwiteite kan net so opvallend wees.”
Mense wat aan depressie ly, ondervind ook wat dikwels “vertraagde verbale onthou” genoem word, ʼn probleem om woorde te onthou, en praat stadiger. “By demensie gaan dit egter verder. Lyers vergeet dikwels woorde vir alledaagse voorwerpe. Hulle sal byvoorbeeld na ʼn koppie verwys as ‘daardie ding waarin jy tee gooi’,” sê Warner.
Volgens Pendick kan enigiets wat dit moeiliker maak om te konsentreer en nuwe inligting en vaardighede vas te lê tot geheueprobleme lei. “Stres en angstigheid pas hier in. Albei kan die aandag belemmer en die vorming van nuwe herinneringe of die herwinning van oues blokkeer.”
Buitensporige alkoholinname kan tot baie gesondheidsprobleme lei en ʼn swak geheue is een van baie. “Te veel alkohol kan met die korttermyngeheue inmeng, selfs nadat die uitwerking van alkohol uitgewerk het. Hoewel ‘te veel’ van persoon tot persoon verskil, is dit die beste om te bly by die aanbeveling van twee drankies per dag vir mans en nie meer as een per dag vir vrouens nie,” sê Pendick.
Vitamin B12-tekort en lae tiroïedvlak
Geestesgesondheidsdeskundige Patsy Westscott sê as ʼn vitamien B12-tekort nie behandel word nie, kan dit lei tot breinkrimping en simptome soos verwarring, apatie, depressie, en swak geheue en oordeel.
“ʼn Sukkelende tiroïed kan die geheue affekteer (en ook slaap versteur en depressie veroorsaak, wat albei die oorsaak van vergeetagtigheid kan wees). ʼn Eenvoudige bloedtoets kan sê of jou tiroïed reg werk,” sê Pendick.