Wanneer is jy 'n passasier van 'n Cadillac? | LitNet
Gustaf Pienaar 2012-12-14
Ene Samuel Damane was 30 jaar lank 'n polisiespeurder voordat hy in die Oos-Kaap gaan aftree het. Hy was nie sommer 'n hierjy nie. Hy het daarop geroem dat hy agt tale magtig was, en by sy aftrede was hy reeds 'n speurder-sersant. Daarby het hy gedurende sy jare in die polisie 'n kursus in motorwerktuigkunde met eervolle vermelding geslaag.
Damane was ook wat die slim mense vandag noem 'n entrepreneur. Hy het na sy aftrede 'n begrafnisonderneming begin wat gou baie suksesvol was. Teen 1975 het hy al 'n vloot van vyf voertuie in sy besigheid gehad, waaronder drie lykswaens. Met sy kennis van motorvoertuie kon hy self sy motors versien en in stand hou.
Damane het agter die stuur van die Cadillac ingeklim, en terwyl Eric petrol in die vergasser laat drup het, het Damane die sleutel gedraai. Die Cadillac het gevat, Damane het die outomatiese ratkas gekoppel, en terwyl hy deur die opening tussen die oop enjinkap en die enjin getuur het, het hy begin om stadig teen die bult uit te ry. Die tog het egter skielik en dramaties geëindig. Daar was 'n vlam en 'n ontploffing in die omgewing van die vergasser en die arme Eric het oor die verkoeler van die groot Amerikaanse motor verdwyn en hom disnis op die teerpad geval. Hy is beseer en het 'n derdeparty-eis teen die versekeraar van die Cadillac ingestel.
Die vraag waaroor die hof moes besluit, was of Eric "vervoer" is soos wat in die destydse derdepartywet bedoel is. Vir hom sou dit 'n groot verskil maak. As die hof sou bevind dat hy wel in die Cadillac "vervoer" is, soos wat in die Wet bedoel is, sou hy geen eis gehad het nie. Dit was omdat die Wet destyds bepaal het dat die passasier van 'n motor geen eis gehad het as sy beserings uitsluitlik deur die nalatigheid van die bestuurder van daardie motor veroorsaak is nie. As die hof daarenteen sou bevind dat Eric nie "vervoer" is nie, sou hy min of meer in die posisie van 'n gewone voetganger gewees het wat op 'n nalatige wyse deur iemand omgery is. In so 'n geval sou hy wel vir sy beserings kon eis.