5.2 Oortyd sal slegs gewerk word wanneer van tyd tot tyd daaroor ooreengekom is. Die werknemer sal oortyd per uur betaal word teen die koers van een en ’n half keer sy gewone loon per uur.
Enige werk op Sondae sal per ooreenkoms van tyd tot tyd tussen die partye wees. As die werknemer per geleentheid op ’n Sondag werk, sal hy / sy dubbel die loon betaal word vir elke uur gewerk.
Werk op ’n openbare vakansiedag geskied slegs per ooreenkoms, met ander woorde dit is vrywillig. As die werknemer op ‘n openbare vakansiedag werk, sal hy dubbel betaal word.
11.1.1 Gedurende elke siekteverlofsiklus van 36 dae is ’n werknemer geregtig op ’n hoeveelheid siekteverlof met betaling wat gelyk is aan ‘n aantal dae wat die werknemer gewoonlik sou gewerk het gedurende ‘n tydperk van ses weke.
13. Akkommodasie: Die werknemer het sy eie huis en word nie deur die werkgewer van akkomodasie voorsien nie.
Enige wysigings aan hierdie ooreenkoms sal slegs geldig wees indien die wysigings skriftelik is en ooreengekom en onderteken is deur albei partye.
Daardie boë, lusse en kolke op die kussinkies aan jou vingers bewys onteenseglik dat jy jy is en niemand anders nie. Maar het jy dit slegs oorgeërf? Nee, wag ’n bietjie, daar is duidelik iets meer as net oorwerwing in die spel, want selfs die vingerafdrukke van identiese tweelinge is nie dieselfde nie…
IE voornemende dief sluip in die maanlig na die baksteenkleurige huis op die hoek van die straat. Hy klim versigtig oor die heining, maar loop ongeërg deur die tuinakkers op pad na een van die vensters aan die sykant van die huis. Hy trap diep spore in die nat klei. Dit het vroeër in die nag gereën.
Die venster staan op ’n skrefie oop en daar is geen diefwering voor nie. Dit is vir die booswig maklik om met sy een hand teen die vensterruit te druk en met die ander hand die skroef op die glybalkie oop te draai sodat hy die venster wawyd oop kan maak. Hy klim deur die venster. Nou kan hy na hartelus steel...
Die volgende dag word die diefstal van baie van hul besittings deur die geskokte huisbewoners aangemeld, wat daardie nag uitstedig was en nie hul huis geslaap het nie. Die polisie word soontoe ontbied. Hulle begin met hul ondersoek. Die spore in die tuin trek wel die polisie se aandag, maar dit lyk of hulle straks ’n groter belangstelling toon in die venster waar die dief ingeklim het.
Hoekom? Wel, die skelm het skoene gedra en daar moet baie ander skoene wees waarvan die afdrukke presies met dié van syne ooreenstem. Maar die vingerafdrukke wat die dief op die vensterruit gelaat het, is uniek. Trouens, daar is geen mens in die hele wye wêreld wat nog leef of ooit gelewe het wie se vingerafdrukke in alle opsigte soos syne is nie.
Só kan die polisie dan hul rekords van vingerafdrukke nagaan en, as hulle die dief s’n op rekord het, weet hulle presies wie hy is. Of as hy ’n eerste oortreder is, kan hulle die vingerafdrukke aan die venster en syne met mekaar vergelyk word sodra hulle hom as die verdagte aangekeer het. Dit is ’n onomstootlike feit dat vingerafdrukke nie kan lieg nie. Hierdie waarheid word ook oral in die geregshowe aanvaar.
INGERAFDRUKKE is afdrukke van die kontoere en riffies op die kussinkies aan die voorpunte van ’n mens se vingers.
Die afdrukke word gelaat deur die olierige afskeiding in die sweet aan ’n mens se hande en is meestal onsigbaar, maar kan sigbaar gemaak word deur die oppervlak waaraan geraak is met poeier af te stof of met spesiale chemikalieë te behandel.
Om ’n vingerafdruk vir amptelike dokumentasie te verkry, word spesiale ink aan die “sooltjie” van ’n mens se duim aangebring waarna ’n mens dan op ’n kaart of papier moet druk om ’n presiese afdruk van die miniskule kronkelinge en plooitjies aan jou duim agter te laat.
Vingerafdrukke word nie net van verdagte misdadigers geneem nadat hulle aangekeer is nie. Ook wanneer mense byvoorbeeld vir paspoorte aansoek doen, moet hulle daar genoeë mee neem om hul duime plegtig met ’n geïnkte kussinkie te laat besmeer voordat hulle hul merk maak!
Die eerste mens is die moderne tyd wat vingerafdrukking bestudeer het, was bes moontlik die Tsjeggiese fisioloog Johannes Evengelista Purkinje, wat in die eerste helfte van die 1800’s ’n soort indelingstelsel daarvoor voorgestel het. Maar in ’n tyd wat min of meer met die Groot Trek in Suid-Afrika saamgeval het, het selfs ontwikkelde Europeërs hulle blykbaar min aan hierdie Johannes se idees gesteur.
Die eerste praktiese aanwending van vingerafdrukking as ’n identifiseerder van invidue in die moderne tyd het in die 1860’s gekom. Indië was destyds onder Britse beheer, en sir William Herschel, ’n koloniale administrateur in Brits-Indië, het van vingerafdrukke gebruik gemaak om vals eise vir pensioene aan die lig te bring.
In ’n strafsaak van 1892 in Argentinië het Juan Vucetich weer die eerste ondersoekbeampte geword wat vingerafdrukke gebruik het om te help sorg dat ’n moordenares aan die pen ry. Sy was Francis Rojas, ’n ma wat haar twee seuns vermoor en toe haar eie keel gesny het in ’n poging om aan te toon dat dit nie sy was wat die moorde gepleeg het nie. Haar bloedige vingerafdruk aan ’n deurkosyn sou egter bewys dat sy inderdaad bloed aan haar hande gehad het, sowel letterlik as spreekwoordelik.
Groot belangstelling sou indertyd ook gaande gemaak word deur die voorstel van die Britse wetenskaplike sir Francis Galton vir ’n nuwe klassifikasiestelsel waarin die afdrukke van al tien vingers gebruik word. Dit vorm trouens die grondslag van identifikasiestelsels wat vandag steeds gebruik word.
IT is die vel, die grootste orgaan in ons liggame, wat ons van die buitewêreld skei. Dit hou die liggaamsvloeistowwe binne, sodat ons nie uitdroog nie, en dit hou skadelike mikrobes buite—daarsonder sou ons hoegenaamd nie kon stand hou teen al die infeksies wat ons arme mense bedreig nie.
Hare is kenmerkend oral op die menslike vel, al is dit ook fyn en op baie plekke feitlik onsigbaar. Aan die onderkante van vingers en in die handpalms asook op die voetsole is daar egter nie hare op die vel nie. Die riffels bo-op die epidermis is egter daar baie duidelik omlyn en neem die vorms van boë, lusse of draaikolke, of vervormings daarvan, aan die vingers aan.
Vingervel-patrone is dus nie ’n heeltemal oorgeërfde eienskap nie. Dit word bepaal deur die wisselwerking tussen ’n individu se gene (erffaktore) en die omstandighede in sy ma se baarmoeder in die ontwikkelingstyd voor sy geboorte.
Daar word naamlik geglo dat die uiteindelike vorm van die vingervel-partrone beïnvloed word deur sulke omgewingsfaktore in die loop van die swangerskap soos voeding, bloeddruk, posisie van die fetus in die baarmoeder en die groeitempo van die vingers aan die einde van die eerste drie maande. ’n Mens sal dus wel soortgelyke kolkings en riwwe in die vingerafdrukke van identiese tweelinge vind, maar daar sal ook verskille wees—net soos daar verskille tussen die vingers van enige individu se hande is.
Dit is ten slotte baie interessant dat ’n mens se vingerafdrukke jou hele lewe deur onveranderd bly. Ander karakteristieke trekke van die menslike liggaam verander—jou neus kan kennelik verdik en jy kan ’n yslike boep ontwikkel waar jy vroeër so plat soos ’n plank was, maar die patrone aan jou vingertoppe bly jaar in, jaar uit dieselfde. Toegegee, as jy die dag oud is, is die lyne waarskynlik glad nie meer so duidelik op die verdunde vel van jou bewerige hande nie, maar die boë, lusse en kolke bewys steeds dat jy jy is en niemand anders nie.