Tšhupatsela ye e ngwetšwe ka kgahlego ya tša maphelo le polokego ya badiredi mono Afrika Borwa. Ga ya dirwa ka maikemišetšo a go ema legatong la Molao wa tša Maphelo le Polokego Mošomong, 1993. Ka yona go ikemišeditšwe go hlaloša Molao ka mantšu a bonolo, ao sego a ngwalwa ka tlotlontšu ya mongwalo wa molao go batšeakarolo lefapheng la Afrika Borwa la maphelo le polokego mošomong.
Mošomo wa bahlahlobi ba maphelo le polokego mošomong (OHS) ba Kgoro ya tša Mošomo o a hlalošwa. Mešomo le ditokelo tša badiredi, bjalo ka ge ba di filwe ka go Molao, di adilwe. Karolo le maikarabelo a beng mešomo, batšweletši, bahlami, barekantle, batlišadithoto le barekiši, go netefatša maphelo le polokego ya badiredi, di a bontšhwa. Mme mafelelong, mešomo ya baemedi ba maphelo le polokego le dikomiti e hlalošitšwe.
Molao wa tša Maphelo le Polokego Mošomong, 1993, o nyaka mong mošomo go hlola le go swarelela maemong ao a dumelelegago, ka mokgwa wo a ka kgonago ka gona, a tikologo ya mošomo yeo e bolokegilego e se nago kotsi go maphelo a badiredi. Se se ra gore mong mošomo o swanetše go netefatša gore lefelo la mošomo ga le na dilo tšeo di lego kotsi, bjalo ka pensina, tlelorina le diphedi tše nnyane tša moyeng le nameng (micro organisms), ditlabelo, didirišwa, tshepetšotšweletšo, bjalo bjalo tšeo di ka hlolago kgobalo, tshenyego goba bolwetši. Mo e lego gore seo se ka se kgonege, mong mošomo o swanetše go tsebiša badiredi ka ga dikotsi tšeo, le ka mo di ka efogwago ka gona, le ka mo go ka šongwago ka polokego ka gona, le go fana ka magato a mangwe a tšhireletšo gore lefelo la mošomo le bolokege.
Efela, ga go a emelwa go tšwa go mong mošomo go tšea maikarabelo a le noši a maphelo le polokego. Molao o ithekgile godimo ga tshepetšo yeo dikotsi tša lefelong la mošomo di swanetšego go rarollwa ka poledišano le tšhomišanommogo gare ga badiredi le mong mošomo. Badiredi le mong mošomo ba swanetše go tšea maikarabelo ga mmogo a maphelo le polokego mo lefelong la mošomo. Mahlakore ka bobedi a swanetše go lemoga dikotsi di sa le kgole mme ba hlama magato a taolo go dira lefelo la mošomo go ba leo le bolokegilego. Ka mokgwa woo, mong mošomo le badiredi ba tšea karolo lenaneong leo baemedi ba maphelo le polokego ba ka hlahlobago lefelo la mošomo kgafetša kgafetša mme ba begela komiti ya tša maphelo le polokego, bao le bona ba tla išago ditaelotšhišinyo go mong mošomo.
Go netefatša gore lenaneo le le a šoma, modiredi yo mongwe le yo mongwe o swanetše go tseba ditokelo tša gagwe le mešomo ya gagwe bjalo ka ge di le ka gare ga Molao.
Molao, wo o tsebjago ka Molao wa tša Maphelo le Polokego Mošomong, 1993 (Molao wa 85 wa 1993) o na le dikarolo tše 50 tšeo di dumeletšwego ke Palamente. Maikemišetšo a Molao wo ke go tlišetša batho maphelo le polokego mo mošomong goba le mabapi le go šomiša lefelo la mošomo le mararankodi a metšhene. E tšwela pele go fana ka tšhireletšo ya batho ntle le batho bao ba lego mošomong go dikotsi tšeo di hlolwago goba di lego mabapi le mediro ya batho bao ba lego mošomong.
Melawana ya go fapafapana, ka ga dihlogo tše di itšeng, e tsenyeleditšwe ka go Molao nako le nako ke Letona la tša Mešomo.
Molao goba Melawana e ka hwetšwa go Bagatiši ba Mmušo ka mokgwa wa Kasete goba ka mokgwa wa go puku go tšwa go baphatlalatši (publishers) ba go fapana.
Molao wa Maphelo le Polokego Mošomong o sepedišwa ke Molaodi Mogolwane wa Maphelo le Polokego Mošomong wa Kgoro ya tša Mešomo.
Go netefatša maphelo le polokego ya badiredi, go hlamilwe dikantoro tša porofensi mo diporofensing ka moka. Go tšwa go tšona, bahlahlobi ba maphelo le polokego mošomong ba dira ditlhahlobo le dinyakišišo mo mafelong a mešomo.
Ditlhahlobo ga ntši di beakanywa ka mabaka a dipalopalo tša dikotsi, go ba gona ga diela tše kotsi, bjalo ka tšhomišo ya pensina ka mafelong a go hlatswetša diaparo, goba go šomiša metšhene ye kotsi mo lefelong la mošomo. Thlahlobo yeo e sa beakanywago, ka lehlakoreng le lengwe, ga ntši e dirwa ka dikgopelo goba dingongorego go tšwa go badiredi, beng mošomo goba maloko a setšhaba. Dikgopelo le dingongorego tše di swarwa ka sephiri.
Ge go na le kotsi yeo e iponatšago, mohlahlobi a ka thibela tiragatšo ye e itšeng, tshepetšo, goba go šomiša motšhene goba setlabelo ka go šomiša tsebišo ya thibelo. Ga go motho yo a tlago itlhokomologa diteng tša tsebišo yeo mme e swanetše go obamelwa ka pele pele.
Ge dikgontšhi goba molawana o tlotšwe, mohlahlobi a ka tliša tsebišo ya tlolo go badiredi goba mong mošomo. Tlolo ya Molao e ka hlola kotlo ya ka pele pele, fela ge e le tlolo ya molawana, mong mošomo a ka fiwa sebaka sa go lokiša tlolo yeo ka nako yeo e beilwego ka go tsebišo yeo gantši e lego matšatši a 60.
Mo magato a maphelo le polokego ao mong mošomo a a tšerego a sa šireletšego maphelo le polokego ya badiredi ka kgotsofatšo, mohlahlobi a ka nyaka gore mong mošomo a oketše magato ao a kgotsofatšago. Tsebišo ya kaonafatšo yeo e hlalošago magato a kaonafatšo e tla fiwa mong mošomo.
Go kgontšha mohlahlobi go dira mošomo wa gagwe, a ka nna a tsena lefelong lefe goba le fe la mošomo goba sebakeng se fe goba se fe mo metšhene le diela tšeo di lego kotsi di šomišwago mme a botšiša goba a fana ka disamone go batho go iponagatša go yena. Mohlahlobi a ka kgopela gore ditokomane di fe goba di fe di tlišwe go yena, a nyakišiša mme a dira dikgatišo tša ditokomane, mme a nyaka tlhalošo ka seo se ngwetšwego ka gare ga ditokomane tšeo. Mohlahlobi a ka hlahloba gape le maemo goba setlabelo mme a tšea ditšhupo (samples) tša tšona, mme a tšea setlabelo se fe goba se fe seo se ka šomago bjalo ka bohlatse.
Lemoga: Matla ao a bolelwago ka godimo a bahlahlobi ga se ao a feletšego ka bowona. Motho o fe goba o fe yo a sa kwanego le sephetho se fe goba se fe seo se tšerwego ke mohlahlobi, a ka kgopela tshenkoleswa ya sephetho ka go ngwalela Mohlahlobi Mogolwane, Maphelo le Polokego Mošomong , Kgoro ya tša Mošomo, Mokotla wa Poso X117, Tshwane, 0001.
Ke eng seo mong mošomo a swanetšego go se dira go netefatša gore lefelo la mošomo le bolokegile mme ga le na dikotsi go maphelo a badiredi ba gagwe?
Mong mošomo o swanetše go fana ka, le go hlokomela didirišwa ka moka tšeo di swanetšego go phethagatša mošomo le mananeo ka moka ao go ya ka wona mošomo o swanetšego go phethagatšwa, ka mokgwa wo o ka se amego maphelo le polokego ya badiredi. Pele ga ge setlabelo sa tšhireletšo ya mmele se šomišwa, mong mošomo o swanetše go leka pele go tloša le go fokotša kotsi e fe goba e fe ya maphelo le polokego ya badiredi ba gagwe. Ke fela ge seo se sa kgonege, mo setlabelo sa tšhireletšo ya mmele se ka šomišwago. Mong mošomo o swanetše go tšea magato a go šireletša maphelo le polokego ya badiredi ba gagwe go dikotsi tšeo di ka hlagago nakong ya tšweletšo, tshepetšotšweletšong, tšhomišong, tiragatšong, polokong goba tshepetšong ya ditlabelo goba diela, ka mantšu a mangwe, se sengwe le se sengwe seo badiredi ba ka se kgomago mo mošomong.
modiredi yo bjalo o swanetše go netefatša gore magato a thibelo a a dirišwa e bile a a hlokomelwa.
Mong mošomo o swanetše go bona gore modiredi yo mongwe le yo mongwe o na le tshedimošo mme o kwešiša gabotse dikotsi tša maphelo le polokego ya mošomo wo o dirwago, se sengwe le se sengwe seo se tšweletšwago, tshepetšotšweletšong, seo se šomišwago, se bolokwago, se diragatšwago goba se sepetšwago, le ditlabelo goba metšhene yeo e šomišwago. Mong mošomo o swanetše go fana ka tshedimošo ka magato a thibelo ya dikotsi tše.
Mong mošomo o swanetše go tsebiša baemedi ba maphelo le polokego ge mohlahlobo a mo tsebiša ka ga hlahlobo le dinyakišišo tšeo di tlago dirwa lefelong. Mong mošomo o swanetše go tsebiša gape baemedi ba maphelo le polokego ka ga kgopelo ya go se angwe yeo e dirilwego goba kefogo yeo a e filwego go ya ka Molao. Kefogo e ra go efošwa dikgontšhing tše dingwe tša Molao, melawana, ditsebišo goba ditaelo tšeo di fiwago ka tlase ga Molao.
Mong mošomo o swanetše, ka pele ka mo go ka kgonegago, go tsebiša baemedi ba maphelo le polokego ka ga tiragalo ya mo lefelong la mošomo. Tiragalo ke tiragalo yeo e diragalago lefelong la mošomo mo motho a hlokafalago. a gobalago goba a babjago. E ka ba gape tšhologo ya seela sa khemikale yeo e lego kotsi, mohlala, ge tanka e dutla fomaltehaete (formaldehyde) (setšweletšwa sa khemikale yeo e šomišwago go intaseteri) ka lebaka la belofo yeo e senyegilego, goba mo metšhene e sa laolegego, ntle le go bolaya goba go gobatša motho.
ge sehlangwa goba setlabelo se hlangwa mo lefelong, se swanetše go dirwa ka mokgwa woo e lego gore ga go seemo seo se sa bolokegago goba kotsi yeo e ka hlolwago.
seemo seo se tla nyakegago go netefatša gore seela se tla ba seo se bolokegilego seo se se nago kotsi maphelong ge se šomišwa ka tshwanelo mananeotshepetšo nakong ya kotsi.
Ge motho yo a rekišetšwago goba a tlišetšwago setlabelo goba seela, a ikana ka go ngwala go tšea magato ao a beilwego go netefatša gore setlabelo goba seela di tla sepelelana le dinyakwa ka moka , mme di bolokegile ga di na kotsi go maphelo, gona mešomo ya barekantle, bahlami barekiši le batlišathoto goba batšweletši e tla šuthišetšwa go motho yo a ikanago go tšea magato ao.
tšea maikarabelo a bophelo le polokego ya gagwe, go tee le ya batho ba bangwe bao ba ka angwago ke mediro ya gagwe goba go se šetše mediro ya gagwe. Se se akaretša go bapala mošomong.
ge e le gore o amega tiragalong yeo e ka amago bophelo goba ya hlola kgobalo, a bege tiragalo yeo go mong mošomo le motho yo a filwego matla a maikarabelo goba moemedi wa maphelo le polokego ka pele ka mo go ka kgonegago, e sego go letela mafelelong a tšhielano (shift) ya mošomo.
melaotshepetšo yeo e swanetšego go latelwa ge e le gore modiredi o kotsing ya seela seo se lego kotsi bophelong bja gagwe.
Modiredi a ka kgopela gore ngaka ya gagwe ya poraebete e nyakišiše ka ga direkoto tša gagwe tša bophelo le go ba kotsing ga bophelo bja gagwe.
Ge modiredi e le moemedi wa maphelo le polokego, a ka nyakišiša mme a tshwaetša ka go ngwala ka ga tshekaseko ya pego ya go bewa kotsing le taolo.
Ge modiredi e le moemedi wa maphelo le polokego, a ka felegetša mohlahlobi go tšwa go Kgoro ya Mošomo nakong ya go hlahloba lefelo la mošomo mme a araba dipotšišo tšeo mohlahlobi a ka di botšišago.
Modiredi a ka fana ka ditlhalošo tša maikutlo a gagwe ka ga molawana o fe goba o fe goba maemo a polokego ao a kwalakwaditšwego ka go Molao wa tša Maphelo le Polokego Mošomong.
modiredi o fane ka bohlatse pele ga Kgoro ya tša Mošomo ka ga merero yeo e lego mabapi le maphelo le polokego.
Modiredi a ka kgopela tshenkoleswa ya sephetho sa mohlahlobi. Tshenkoleswa e swanetše go lebišwa go Mohlahlobi Mogolwane, Maphelo le Polokego Mošomong, Kgoro ya tša Mošomo, Mokotla wa Poso X117, Tshwane, 000.
Ga go motho yo a swanetšego go tsenelana goba go šomiša gampe setlabelo se fe goba se fe seo se filwego mabapi le maphelo le polokego. Motho ga a swanela, mohlala, go tloša mohlapetša polokego mo motšheneng mme a šomiša motšhene goba a dumelela motho yo mongwe go o šomiša ntle le mohlapetši yoo.
Baemedi ba tša maphelo le polokego ke bomang?
Ke badiredi ba lebaka ka moka bao ba kgethilwego mme ba filwe mošomo woo ka go ngwala ke mong mošomo morago ga ge badiredi le mong mošomo ba boledišane mme ba kwana gore ke bomang ba ba swanetšego go ba baemedi ba tša maphelo le polokego. Go feta fao ba swanetše go tseba seemo le mabaka a lefapha leo la lefelo la mošomo leo ba le hlokomelago. Kwano magareng ga mong mošomo le badiredi ka ga lebaka la mošomo e swanetše go fihlelelwa le mešomo ya baemedi ba tša maphelo.
Ke baemedi ba tša maphelo le polokego ba ba kae bao ba swanetšego go kgethwa?
Moemedi o tee go badiredi ba 20 goba go feta o swanetše go kgethwa go lefelo le lengwe le le lengwe la mošomo. Ka gona, mo e lego gore badiredi ke ba 19 fela, ga go bohlokwa go bea moemedi.
Mabenkeleng le dikantorong, go swanetše go bewa moemedi o tee go badiredi ba 100 goba seripa sa bao. Mohlala, moemedi o swanetše go bewa go badiredi ba 21 go iša go ba 100. Fela baemedi ba babedi ba swanetše go bewa mo go beilwego badiredi ba 101 go iša go 200, bjalo bjalo.
Mafelong a mangwe a mošomo, go swanetše go bewa moemedi o tee go badiredi ba bangwe le ba bangwe ba 50 goba seripa sa bao. Mohlala, moemedi o swanetše go bewa go badiredi ba 21 go iša go ba 50. Fela baemedi ba babedi ba swanetše go bewa mo go beilwego badiredi ba 51 go iša go 100.
Go ya ka seemo, mohlahlobi a ka nyaka thwalo ya baemedi ba go feta fao, le ge palo ya badiredi e le ka tlase ga 20. Go fa mohlala, peakanyo ya lefelo la tšhomo e ka ba ka mokgwa wo e lego gore moemedi o tee a ka se kgonege. Ka fao, mohlahlobi a ka nyaka thwalo ya baemedi ba go feta fao. Ge e le gore mong mošomo o kwana le badiredi ka mokgwa woo, baemedi ba go feta bao ba beilwego ba ka bewa.
Baemedi ba maphelo le polokego ba swanetše go bewa neng?
Dikgweding tše nne morago ga go thoma kgwebo ya mong mošomo. Mong mošomo wa badiredi bao ba fetago 20, yo kgwebo ya gagwe e sešogo ya fetša dikgwedi tše nne, ga a na baemedi bao ba beilwego. Mo e lego gore, go fa mohlala, badiredi ba šoma go ya ka setlha sa ngwaga mo dipolaseng, mme seo se hlola gore palo ya badiredi e fete 20 nakong ya ka tlase ga dikgwedi tše nne, thwalo ya baemedi ga e hlokege.
Baemedi ba maphelo le polokego ba swanetše go dira neng mešomo ya bona?
Mešomo ka moka mabapi le thwalo, mešomo le tlhahlo ya baemedi e swanetše go dirwa nakong ya mošomo.
Ke eng seo baemedi ba maphelo le polokego ba ka se dirago?
Baemedi ba ka hlahloba tšhomišo ya magato a maphelo le polokego ka go šomiša otiti ya maphelo le polokego.
Baemedi ba ka lemoga tšeo di ka bago kotsi mo lefelong la mošomo mme ba begela komiti ya maphelo le polokego goba mong mošomo.
Baemedi ba ka re ga mmogo le mong mošomo ba nyakišiša ditiragalo, ba nyakišiša dingongorego go tšwa go badiredi mabapi le merero ya maphelo le polokego, mme ba bega seo ka go ngwala.
Baemedi ba ka tlhagiša maikutlo mabapi le polokego ya lefelo la mošomo go mong mošomo goba komiti ya maphelo le polokego goba, ge e le gore tlhagišo yeo ga e tšwelele, go iwa go mohlahlobi.
ka tumelelo ya mong mošomo wa gagwe, a felegetšwe ke moeletši wa tsa setheginiki ka nako ya hlahlobo.
Baemedi ba ka tselena dikopano tša komiti tša maphelo le polokego.
Mohola wa dikomiti tša maphelo le polokego ke eng?
Maloko a kopana go fana ka megopolo ye meswa, go godiša le go lebelela leswa magato a go netefatša maphelo le polokego ya badiredi.
Na dikomiti tša maphelo le polokego di swanetše go hlongwa neng?
Komiti e tee e swanetše go hlongwa ge moemedi o tee goba ba ba bedi ba beilwe.
Na komiti ya maphelo le polokego e na le maloko a makae?
ge le gore go hlomilwe komiti ye tee fela ya lefelo la mošomo, baemedi ka moka ba swanetše go ba maloko a komiti yeo ge go hlomilwe komiti e tee goba tše pedi tša lefelo la mošomo, moemedi yo mongwe le yo mongwe o swanetše go ba leloko la bonnyane e tee ya dikomiti tšeo.
Ka moo, moemedi yo mongwe le yo mongwe o swanetše go ba leloko la komiti. Mong mošomo le yena a ka no kgetha ba bangwe go mo emela ka komiting yeo empa bakgethwa ba bjalo ga se ba swanele go feta palo ya baemedi bao ba beilwego ka komiting yeo. Empa, ge e le gore, mohlahlobi o bona gore palo ya dikomiti ka lefelong la mošomong ga se ya lekana, a ka no phetha ka go hlongwa ga dikomiti tše dingwe.
Na baemedi ba maphelo le polokego ba kopana ga kae?
Ba kopana neng goba neng ge go hlokega, empa bonnyane ga tee ka kgwedi. Komiti e phetha nako le lefelo. Empa, ge e le gore 10% goba go feta ya badiredi ba kgopetše go kopana le mohlahlobi, mohlahlobi a ka no laela gore kopano ye bjalo e swarwe ka nako le lefelong leo a le phethago.
Ke mang yo a beago molaotshepetšo wa kopano?
Maloko a komiti a kgetha modulasetulo le go phetha lebaka la gagwe ka kantorong, ditshepetšo tša kopano, bjalo bjalo. Go etšwa ka mabaka, mohlahlobi a ka no nyaka gore go bewe maloko a mantši, le lebakeng leo palo ya badiredi e lego ka fase ga 20. Mohlala, sebopego sa polante se ka no ba se le ka mokgwa woo e lego gore go bewa ga motho yo tee fela yoo a emelago badiredi ba 50 ga se se lekane. Gona mohlahlobi a ka no nyaka gore go bewe moemedi wa go feta yo tee. Empa, ge mong mošomo le badiredi ba kwana ka mokgwa woo, palo yeo e fetago yeo e boletšwego ya baemedi e ka no bewa.
Na baemedi ba maphelo le polokego ba swanetše go bewa neng?
Lebakeng la dikgwedi tše dine morago ga go thoma ga kgwebo ya mong mošomo. Mong mošomo wa go ba le badiredi ba go feta ba 20, yoo kgwebo ya gagwe e yo šomago lebaka la dikgwedi tsa ka fase ga tše dine, ga a gapeletšege go bea baemedi. Lebakeng leo go lona, mohlala, badiredi ba sehla ba thwadilwego, gomme ba baka gore palo ya badiredi e fete 20 lebaka la go ba ka fase ga dikgwedi tše dine, go bewa ga baemedi le gona ga go hlokege.
Na baemedi ba maphelo le polokego ba swanetše go phetha neng mediro ya bona?
Ditiro kamoka mabapi le go bewa, mediro le hlahlo ya baemedi di swanetše go diragatšwa ka dinako tšeo di tlwaelegilego tša mošomo.
Na baemedi ba maphelo le polokego ba swanetše go dira eng?
Baemedi ba ka no lebelela kgontšhago ya magato a polokego le maphelo ka dihlakišo tša maphelo le polokego.
Šupa dikotsi tšeo di ka no bago gona ka lefelong la mošomo le go di bega go komiti ya maphelo le polokego goba mong mošomo.
Baemedi, mmogo le mong mošomo, ba ka no nyakišiša ditiragalo, ba nyakišiša dipelaelo go tšwa badireding mabapi le merero ya maphelo le polokego, le go di bega ka go ngwala fase.
Baemedi ba ka no dira dikemedi mabapi le polokego ya mošomong go mong mošomo goba komiti ya maphelo le polokego goba, moo dikemedi di se di atlegego, go mohlahlobi.
hlahloba lefelo la mošomong morago ga go tsebiša mong mošomo ka hlahlobo kgatha tema ka go ditherišano le mohlahlobi lefelong la mošomo le go ya le bahlahlobi go yo hlahloba hlahloba ditokomane ka tumelelo ya mong mošomo, a felegetšwa ke moeletši wa tša seteginiki nakong ya hlahlobo.
Na dikomiti tša maphelo le polokego di ka no rerišana le ditsebi go humana dikeletšo?
Ee, dikomiti di ka no boutela batho ba bangwe go ba maloko a go eletša ka baka la tsebo ya bona ya maphelo le polokego. Empa, leloko la keletšo ga le na tokelo ya go bouta.
Na dikomti tša maphelo le polokego di dira eng?
Dikomiti di ahlaahla fela merero ya maphelo le polokego lefelong la mošomo goba dikarolo tša gona tšeo dikomiti tše bjalo di di hlometswego.
Komiti e swanetše go dira ditšhišinyo go mong mošomo ka maphelo le polokego tša badiredi. Moo ditšhišinyo tše di sa bakego gore ditaba di rarollwe, komiti e ka no dira ditšhišinyo go mohlahlobi.
Komiti e swanetše go rerišana ka ditiragalo tšeo di bakilego kgobalo, bolwetse, goba lehu bja modiredi ofe goba ofe gomme e ka no bega ka tšona go mohlahlobi ka go ngwala fase.
Komiti e swanetše go boloka direkhoto tša tšhišinyo efe goba efe yeo e dirilwego go mong mošomo le pego ye nngwe le ye nngwe go mohlahlobi.
Maloko a komiti a swanetše go dira mediro ye mengwe yeo e nyakegago go bona ke melawana.
Mong mošomo ga se a swanela go ntšha selo mabapi le eng goba eng seo a nyakegago gore a se dire kgahlegong ya go ya ka Molao wa maphelo le polokego.
Ge ngaka e hlahloba goba e phekola motho ka baka la bolwetse bjoo e belaelago gore bo bakilwe ke modiro wa modiredi, ngaka e swanetše go bega taba yeo go mong mošomo wa modiredi le go Mohlahlobi Mogolo.
Go latelela ditaetšo, ditaelo tša go fa bohlatse kgotla, dikgopelo goba ditaelo tša mohlahlobi. Go tlaleletša, motho a ka no thibela mang goba mang go di šala morago.
Dipotšišo tša mohlahlobi di swanetše go arabiwa, empa, ga go motho yoo a gapeletšegago go araba potšišo yeo a ka itshwarišago ka yona. Go itshwariša ke go šišinya gore motho o rwele maikarabelo a tlolomolao.
Ge mohlahlobi a nyaka gore go direge ka mokgwa woo, o swanetše go fiwa tšeo a di hlokago le go fiwa thušo yeo a ka no e tlhokago go nyakišiša. Mohlahlobi a ka no kgopela gape gore nyakišišo e tsenelwe. Ga go motho yoo a swanetšego go rogaka mohlahlobi goba go tshwenyana le nyakišišo ka maboomo.
Modiredi o be a sa dire ka gare ga kgaoletšo ya bokgoni bja gagwe, ka mantšu a mangwe, gore modiredi o dirile se sengwe seo a se tsebago goba seo a ka bego a sa se dira.
Go se šale morago go šoma gape le go mong mošomo yoo a laeletšwego, mohlala, sekarakontaka, ka ntle le ge makoko a kwana pele gore taelo e tla latelela bjang dikgonegišo tša Molao.