Vinnige groeiende liana-wingerde klim op en verstik nuwe boomgroei. Beeld: Paul Godard via Flickr
Navorsing deur wetenskaplikes van die Verenigde Koninkryk en Tanzanië het getoon dat geassisteerde ekologiese herstel kan lei tot dramatiese toenames in die groei van nuwe en gevestigde bome. Dit help om klimaatsverandering te versag en biodiversiteit te bevorder.
Al wat benodig word, sê hulle, is effektiewe beheer van lianas, die vinnig groeiende, houtagtige klimwingerde wat, na hul eie toestelle, vinnig die bos oorneem waarin die meeste of al die handelbare hout gesny is, en skare uit opkomende boom saailinge.
Proewe wat oor vyf jaar in Tanzanië uitgevoer is Magombera-bos - een van die wêreld se mees bedreigde habitats - vergelyk boomgroei op plotte waar lianas ongestoord gelaat word met dié waar hulle twee keer per jaar gesny is.
Die resultate is merkwaardig, met 'n toename van 765% in netto biomassa-wins op plotte waar lianas bestuur is. Die proewe dui daarop dat dit bereik kan word sonder om die diversiteit van spesies te beïnvloed.
As 'n oplossing vir die agteruitgang van bosse, kan natuurlike wedergeboorte wat deur liana-bestuur bygestaan ​​word, veel meer effektief wees as boomaanplanting. Dit lewer vinniger groeikoerse en die regte mengsel van natuurlik voorkomende spesies - en dit kan teen 'n fraksie van die koste uitgevoer word.
Nog 'n potensiële voordeel is dat jong bome in liaanbestuurde gebiede meer veerkragtig is vir die veldbrande wat dikwels herlewing in afgegradeerde bos herstel.
Die studeerkamer, gepubliseer in die African Journal of Ecology, kombineer resultate van die Magombera-verhoor met data van ander gepubliseerde navorsing oor liana-bestuur in tropiese Afrika, Suid-Amerika en Suidoos-Asië.
Dit sluit die gevolgtrekking: "Om ons data in 'n eerste kwantitatiewe oorsig van vorige studies op te neem, het ons bevind dat boomgroei, werwing en netto groeikoerse almal konsekwent hoër was waar lianas afwesig of verwyder is."
Daar word beraam dat tot en met 60% van die oorblywende tropiese woude wêreldwyd gewees het afgebreek deur aan te meld. Hiervan is 1.4 miljard hektaar, of 5.4 miljoen vierkante kilometer (8.7m km2), was gewees geïdentifiseer as geskik vir herstel.
"Ons praat oor 'n sesvoudige tot sewevoudige toename in netto biomassa, so die implikasies vir globale koolstof-sekwestrasie is potensieel diep"
Maar sonder ingryping, kan bome in afgebrande gebiede waar lianas gevestig word, honderde jare neem om te groei, omdat lianas nie vir saadjies vir lig en voedingstowwe kompeteer nie, wat verminderde groei, sapvloei, vrugbaarheid, blaarproduksie en oorlewing veroorsaak.
Die skrywers het opgemerk dat die ekologiese herstelwerk tot dusver slegs op 'n baie klein skaal gepoog is. Hulle sê daar is 'n dringende behoefte om landskapskaalherstelstegnieke te ontwikkel wat prakties en bekostigbaar is vir ekonomies benadeelde nasies.
Die hoof skrywer, Dr Andrew Marshall, senior dosent in die omgewing departement by die Universiteit van York, Die Verenigde Koninkryk, sê dat die uitsluiting van lianas tydens die vroeë stadiums van wedergeboorte in baie aangemelde gebiede die oplossing kan bied.
Hy het aan die Climate News Network gesê: "Niemand het tot nou toe gekombineer data van regoor die wêreld om te sien wat die algemene tendens is nie. As jy die resultate van ons studie met ander navorsing in Panama en Brasilië kombineer, praat ons oor 'n sesvoudige tot sewevoudige toename in netto biomassa, so die implikasies vir globale koolstof-sekwestrasie is potensieel diep. "
Dr Marshall, wie is ook direkteur van bewaringswetenskap by die Flamingo Land Zoo in Yorkshire, Engeland, het beklemtoon dat lianas 'n belangrike deel van tropiese woudekosisteme was, wat as 'n brug tussen bome vir ape en ander soogdiere optree en help om bosgrond te verryk deur middel van voedingsherwinning.
Die bewyse het egter getoon dat hulle uiters veerkragtig was en dat snoei nie die daaropvolgende groei of spesiesamestelling beïnvloed het nie.
"Ons beveel nie aan dat u uitgaan na al die woude in die wêreld nie, sny al die lianas en wag vir die bome om terug te groei, want dit gaan 'n groot impak op die ekosisteme hê," het hy gesê.
"Meer waarskynlik, dit gaan 'n meer soort mosaïekbenadering nodig hê waar jy basies klein gebiede kan bestuur totdat die bos terugkom, laat die lianas regrow en dan na 'n ander gebied gaan."
As 'n strategie vir wedergeboorte, lyk liana bestuur veel meer koste-effektief as boomaanplanting.
Vir die Tanzanië-eksperiment is wingerdstingels of takke wat boomplantjies belemmer, afgesny met sekondante, en dan elke ses maande weer geknip.
Daar word beraam dat dit vier mense 12 maande sal neem om die sewe vierkante kilometer (11 km) te bestuur2) Magombera Forest, kos US $ 6,000 per jaar vir arbeid en toerusting - of $ 5.45 per hektaar. In vergelyking, bos herstel met boom plant in naburige Uganda kos $ 1,200 per hektaar. - Climate News Network
Richard Sadler, 'n voormalige BBC omgewing korrespondent, is 'n vryskut omgewing en wetenskap joernalis. Hy het geskryf vir verskeie Britse koerante, insluitende die Guardian en the Sunday Times.
Jy is hier: Tuis > Sosiale en politieke > omgewing > klimaat > Oplossings > Hoe Natuurlike Herlewing kan verswakte Bosherstel versnel