Gemeentelede stap in kerk se ou spore | Netwerk24
Gemeentelede stap in kerk se ou spore
Deur Julian Kritzinger 08 Oktober 2018 06:01
Lede van die Nederduitsch Hervormde gemeentes van Worcester, Paarl en Stellenbosch voor die NG Moederkerk se preekstoel van 1830.
Die Nederduitsch Hervormde gemeente van Worcester het onlangs gasheer gespeel vir hul sustergemeentes van Paarl en Stellenbosch om Worcester se erfenisskatte vir hulle te wys.
Die Worcester-gemeente was al op ’n soortgelyke toer deur Paarl en Stellenbosch. Die toer het grootliks om die administratiewe ontstaan en geestelike ontwikkeling van Worcester gewentel en vier plekke is besoek.
Die toer het by die Roodewal-opstal op Kleinplasie begin. Roodewal is destyds as ’n geskikte ligging vir die uitleg van Worcester in 1820 op die oewer van die Hexrivier, halfpad op die Kaapse “wagenpad” tussen Tulbagh en Swellendam, gekies.
Roodewal is in 1746 die eerste keer aan Pieter du Toit d’Oude toegeken en het oor die jare sowat 20 keer van eienaar verwissel. Die eerste erwe in Worcester is in 1819 op die oostelike stoep van die huis opgeveil en dit het van 1820 tot 1825 as Worcester se eerste drostdy (kantoor of ampswoning van die landdros) gedien. Van 1829 tot 1841 was dit die NG Moedergemeente se eerste pastorie, waar ds. Henry Sutherland gewoon het.
Hierna is die groep na Worcester se tweede drostdy – die Drostdy-koshuis aan die bopunt van Hoogstraat, wat deel van HTS Drostdy is.
Interessante aspekte rakende die argitektuur en gebruike van die vertrekke was deel van die toer. Die geskiedenis van teregstellings op Galgeheuwel, die ou tronk in Distilleryweg en die ou begraafplaas van tereggestelde misdadigers is aan die groep uitgewys.
“At Last” by Kerkstraat 162
Hierdie huis is waar die NG Moedergemeente van Worcester in 1820 ontstaan het en waar ds. Henry Sutherland sy eerste preke gelewer het.
“At Last” is oorspronklik deur Heemraad Jacobus du Toit (1777 – 1845) van die plaas De-Twee-Fonteynen-gelegen-aan-de-Hexe-Revier (vandag Tweefontein by De Wet) in 1820 as tuishuis gebou. Hierdie huis is so oud dat dit nog met van die oorskietgeelhoutbalke en -planke van die drostdy gebou is. Aangesien die NG Moederkerk eers in 1831 gebou is, is kerkdienste van 1820 tot 1831 in hierdie huis gehou.
Die skrywer se oorgrootjie, Heemraad Wouter de Vos (1800 – 1841) van die plaas De-Buffels-Crael-gelegen-aan-De-Doorns’ (vandag Buffelskraal in die Bo-Hexvallei) het die preekstoel van die kerk in sy waenhuis op Buffelskraal gebou – dít na aanleiding van tekeninge van die preekstoele van die groot Nederlandse gemeentes. Die historiese vertrek waar die preekstoel gebou is, kan vandag nog op Buffelskraal gesien word.
Die koster, Corrie Smit, het aan die groep die bedjies in die konsistorie gaan wys waar babatjies gelê en slaap het voordat hulle gedoop is. Die ou lykshuis buite die kerk waar lyke voor begrafnisse “uitgelê” is asook die waenhuis waar die ou lykswa gestaan het, was ook deel van die toer.
Die toer is met ’n heerlike Braaidag-viering by die Nederduitsch Hervormde kerk afgesluit.
. Dr. Julian Kritzinger is die BVM-burgemeesterskomiteelid vir plaaslike ekonomiese ontwikkeling, toerisme, kuns en kultuur.