In die sleutelteks word sout en lig gebruik om te verduidelik dat gelowiges nie in hulle gehoorsaamheid aan die wet en in hulle getuienis oor Jesus terug moet deins of dit so selfgesentreerd soos die Fariseërs doen nie.
1 Korintiërs 2:1-12 (13-16)
6Tog is wat ons verkondig wysheid, maar net vir dié wat daarvoor ryp is, en dan 'n wysheid wat nie van hierdie wêreld is of van die heersers van hierdie wêreld nie. Hulle is buitendien aan die ondergaan. 7Wat ons verkondig, is die wysheid van God, die verborge waarheid wat bedek was en wat God van ewigheid af vir ons voorbestem het tot ons ewige heerlikheid. 8Nie een van die heersers van hierdie wêreld het hierdie wysheid geken nie. As hulle dit geken het, sou hulle nie die Here van die heerlikheid gekruisig het nie. 9Maar soos daar geskrywe staan:
en wat in die hart van 'n mens
10Aan ons dan het God dit deur die Gees bekend gemaak, want die Gees deursoek alle dinge, ook die diepste geheimenisse van God. 11Watter mens ken die verborge dinge van 'n mens behalwe die gees van die mens wat in hom is? So ook ken niemand die verborge dinge van God nie, behalwe die Gees van God. 12Die Gees wat ons ontvang het, is nie die gees van die wêreld nie, maar die Gees wat van God kom. So weet ons wat God ons uit genade geskenk het. 13Dit verkondig ons ook, nie met geleerde woorde wat die menslike wysheid ons leer nie, maar met woorde wat die Gees ons leer.
Seëngroet: (Uit 1 Kor 1)
Verootmoediging 491 "'k Het Jesus lief Hy is my lig en krag vs 1,2,3,4,5″
Wet: Gebruik die gedeelte uit Jesaja 58 wat wil uitspel dat opregte vroomheid alle terreine van die lewe raak en nie net sommige nie…
Vryspraak: 1 Johannes 1:6-9
Aanvaarding van vryspraak:Lied 232 "Diep o God diep neergeboë vs 2"
Riglyn om te lewe: (Jesaja 58)
Epiklese Gebed: Martin Luther omarm sy swakhede in gebed:
Skriflesing: Matteus 5:13-20
Geloofsbelydenis: Geloofsbelydenis ahv Kolossense 1
Voorganger: Mense vra na my wil.
Gemeente: Ons weet U soek barmhartigheid.
Voorganger: Mense gee voor dat hulle reg doen.
Gemeente: Ons weet U soek bevryding vir onderdruktes, stukkendes en gevangenes.
Voorganger: Mense vas en mense bid.
Gemeente: Ons weet U soek u Seun Jesus Christus se opregtheid onder ons.
Voorganger: Mense doen wat hulle wil.
Gemeente: Ons weet U soek liefdevolle gehoorsaamheid aan U wet.
Almal: Amen (aangepas uit Jes 58:1-10).
Aan die gemeente van God in …………………………………………,
en verder aan almal wat die Naam aanroep van Jesus Christus, hulle Here en ons Here.
Genade en vrede vir julle van God ons Vader en die Here Jesus Christus! (Uit 1 Kor 1)
Verootmoediging 491 "'k Het Jesus lief Hy is my lig en krag vs 1,2,3,4,5"
Gebruik die gedeelte uit Jesaja 58 wat wil uitspel dat opregte vroomheid alle terreine van die lewe raak en nie net sommige nie…
Skuldbelydenis Lied 232 "Diep o God diep neergeboë vs 1"
Vryspraak 1 Johannes 1:6-9
Aanvaarding van vryspraak Lied 232 "Diep o God diep neergeboë vs 2"
Hier is 'n gesprek oor sout waarvoor jy popcorn gaan nodig hê. Jy het twee houers nodig, een met sout, die ander sonder sout. Onthou dat as jy sout oor koue popcorn gooi, dit nie so lekker is as wanneer jy die sout op die warm popcorn sit nie. Moet dus nie die popcorn waaroor jy die sout gooi vir hulle gee om te eet nie, liewer die een wat jy vooraf voorberei het.
Ons moet die lewe lekker maak vir ander. Nie die hele tyd met 'n suurgesig rondloop nie. Glimlag, help waar jy kan, geniet wat jy doen, luister na ander, veral na jou ma en pa, speel saam as daar iets gedoen word.
Dit is hoe Jesus wil hê dat ons moet wees. Ons moet soos suiwer sout wees. Anders is ons soos sout wat eintlik net goed is om buite weg te gooi.
Ek het hier Popcorn vir julle saamgebring.
'n Ou mite vertel die verhaal van 'n godin wat altyd ongesiens rondbeweeg het. Mense het van haar bewus geword, omdat sy soveel seëninge en gawes agtergelaat het. Uit bome wat deur vure in die bos swart gebrand is, het skielik nuwe takkies en blare gespruit wanneer sy verbybeweeg het. Waar sy langs waterstrome gestap het, het Viooltjies opgeskiet om die omgewing te versier. Poele met stilstaande, verrotte water het skielik verander in bruisende fonteine met sprankelende water. Verdroogde landskappe het skielik begin bloei met nuwe lewe en skoonheid sodra sy teenwoordig was.
Daar word ook die verhaal vertel van 'n pragtige prinses wat as geskenk aan 'n sekere koning gestuur is. Rondom haar het 'n soet geur gehang, net soos die wonderlike geur wat die godin Afrodite omring het. Sy het so vars soos die môredou gelyk, en haar asem was soos die geur van die wonderlikste rose. Maar in die atmosfeer rondom haar was die dood opgesluit. Van haar kinderdae het hierdie pragtige jong vrou net gif as voedsel gekry. Sy is so deursuur van die gif, dat haar lewe giftig geword het. Sy het haar asem oor 'n klomp insekte uitgeblaas, en in 'n oogwink lê hulle dood aan haar voete. Sy sou die mooiste blom op haar skoot neersit, waarna dit onmiddellik sou verwelk en uitdor. Selfs die voëltjies in die bos wat in haar omgewing gekom het, het dood neergeval.
Baie mense is soos hierdie karakters uit die wêreld van mites. Sommiges bring lewe, geur, balans en energie. Ander bring die dood. Sommige is lig, ander is duisternis. Sommige is die sout van die aarde. Ander saai gif en dood.
Ons teksgedeelte volg onmiddellik op die Saligsprekinge, die beskrywing van 'n geseënde en werklik gelukkige lewe, waaraan ons verlede week aandag gegee het.
Die Saligsprekinge beskryf die seën wat diegene beleef wat deel aan God se regering. Die laaste saligspreking sluit byna op 'n somber noot af, want dit beskryf die gesindheid van mense buite die Here se regering teenoor Jesus se volgelinge:
"Geseënd is julle wanneer die mense julle ter wille van My beledig en vervolg en valslik al wat sleg is van julle sê. Wees bly en verheug, want julle loon is groot in die hemel. Hulle het immers die profete voor julle net so vervolg." (11, 12)
Ons teks beskryf die teenoorgestelde. Wat is die volgelinge van Jesus se gesindheid teenoor die wêreld? Hoe tree Christene op in 'n wêreld waarin hulle dikwels vervolg word? Wat is ons teenreaksie?
Hendriksen, die bekende Skrifkenner, sê dat Jesus se volgelinge in die geskiedenis dikwels geminag is, en as onbenullig gesien is. Die dissipels word gehaat deur diegene wat eintlik baie aan die Here se dissipels verskuldig is. Want hulle, en nie hulle vervolgers nie, hulle en nie die wêreld van skynheilige ordentlikes en aangeplakte godsdienstiges (soos die Fariseërs en die tollenaars) nie, is die sout van die aarde en die lig vir die wêreld.
'n Geseënde lewe is om soos sout en lig oral voetspore van seën agter te laat. Dit is om die wêreld met smaak, geur, reinheid en lig te vul, en so van die aarde 'n beter plek te maak. Natuurlik produseer dissipels nie self hierdie seën nie. Ons kry die seën om sout en om lig te wees by God, die Koning, en stort dit vryelik in die wêreld uit.
Sout is iets alledaags en baie goed bekend. Veral in die antieke wêreld was dit selfs veel belangriker en waardevoller as die wesenlike rol wat sout vandag nog speel. Watter eienskappe van sout maak dit so geskik om gelowiges as God se geskenk aan die wêreld te beskryf?
Sout gee smaak. Deur 'n bietjie sout by kos te gooi, word die inherente smaak van die voedsel na vore gebring. Kos is smaakliker, meer genietbaar en aantreklik, wanneer dit gesout word. Net so bring gelowiges smaak in die wêreld. Die vreugde en genot van die lewe as geskenk van God kom in sy volheid na vore as jy sout daarby gooi.
Sout preserveer. Voordat vrieskaste beskikbaar was, is sout gebruik om voedsel soos vleis oor lang tye te bewaar. Daar bestaan iets soos biltong, omdat daar sout is. Sout beskerm voedsel en maak dit oor lang tye veilig vir menslike gebruik. Net so beskerm gelowiges as sout die lewe. Die wêreld word 'n veiliger plek waar mense wat die Here gehoorsaam en dien hulle invloed uitoefen. Misdaad daal, respek vir lewe neem toe, en die waardes van integriteit, liefde, omgee en beskerming styg.
Sout genees bederf en verrotting. Dit sluit ten nouste aan by sout se bederfwerende funksie. Mens kan wonde met sout uitwas om infeksie te verhoed of 'n septiese wond te genees. Mense met sinusprobleme gebruik gereeld 'n bietjie soutwater. Ons gooi sout in ons skottelgoedwassers om te help reinig. Tasker skryf die gelowige as sout is 'n morele reinigingsmiddel in 'n wêreld waar die morele standaarde laag is, altyd verander, of selfs nie bestaan nie. Sout se krag lê daarin dat dit 'n verskil maak in 'n wêreld waar bederf so maklik wortelskiet.
Jesus gebruik die beeld van sout wat verslaan om die godsdiens van baie van sy Joodse tydgenote te beskryf. Jesus kon sien hoe die Fariseërs en die Skrifgeleerdes godsdiens op 'n manier bedryf het wat sy krag verloor het. Teenoor die ware dien van God, en die lewe van gehoorsaamheid en toewyding, soos die Ou Testamentiese profete dit beskryf het, het hulle godsdiens in mensgemaakte, wettiese prosedures verval. Dit deug nie, word uitgegooi, en vergaan.
Mens kry tot vandag toe mense wat die dien van die Here verwar met 'n rigiede lewensstyl wat meer om tradisie, as wat dit om toewyding aan God, en om mense en hul genesing gaan. Dit is mense wat die splinter in 'n ander se oog sien, maar die balk in hulle eie oog miskyk. Ten diepste is dit 'n selfgesentreerde vorm van godsdiens wat in selfregverdiging belangstel, eerder as die uitgiet van jou lewe in diens van ander.
Daar is ook mense wat godsdiens in polities-korrekte en tydsgebonde modegiere verander. Dit het geen krag nie. Dit bring geen lig nie.
Lig is soos sout, alledaags en bekend, maar lig dien as metafoor met 'n ryker betekenis en word onder andere met mense, waardes en met God vergelyk. Daar is 'n ryke verskeidenheid van maniere waarop die Bybel oor lig praat:
God is lig (Ps 18:29); ook Israel, God se wet (die Tora) en die tempel word met lig vergelyk.
Paulus beskryf dinge waarop die Jode roem, soos: "Jy is daarvan oortuig dat jy 'n gids vir blindes is, 'n lig vir dié wat in die duisternis is" (Rom 2:19)
Lig dui ook in die Bybel op ware kennis van God (Ps 36:9; Matt 6:22, 23); goedheid, regverdigheid en waarheid kom uit lig na vore (Ef 5:9); lig dui ook ware blydskap aan (Ps 97:11).
Lig kan soms een kwaliteit beskryf, of dit het 'n kollektiewe inhoud. Lig kan as samevatting dien van al die gawes van verlossing en redding (vgl. Ps. 27:1; Lukas 1:77-79). In hierdie sin is die gelowiges, wat met die lewende Lig geseënd is, ook God se manier om hierdie lig na die res van die wêreld te versprei.
Matteus 4:16 bevestig op grond van die profesie van 'n groot lig (Jes 9:1) dat Jesus die Messias is. Christus self is die ware, oorspronklike Lig vir die wêreld. (Joh 8:12; 9:5)
Jesus is die Bron van lig. Volgelinge van Jesus is ligdraers wat nie sonder die Bron kan skyn nie. Ons is 'n tweede kategorie van lig. Jesus is die son, volgelinge is soos die maan wat die son se lig reflekteer.
Om lig uit te straal
Jesus volgelinge behoort sigbaar te wees en lig uit te straal. Dit is waarom Jesus die stad met sy lig op 'n heuwel plaas en die lamp op 'n staander.
Die lig is sigbaar maar ook kwesbaar. Die lig word nie beskerm nie, dit kan op die lampstaander omval en deur wind en weer doodwaai. Tasker skryf dat Jesus se volgelinge hulself nooit mag wegsteek nie, maar leef en werk in plekke waar hulle die mees sigbare sal wees. Die lig is nie bedoel om onsself te verlig of onsself in glorie te laai baai nie. Ander moet die lig van egte Christelike goedheid sien, wat uitdrukking vind in praktiese dade van liefdevolle goedheid en diens. Mense herken hierdie soort lig as lig wat direk van God kom, en sal God daarvoor verheerlik.
Jesus het nie gekom om die wet of die profete ongeldig te maak nie, maar hulle sy volle betekenis te laat kry.
Opvallend genoeg maak Jesus hierdie uitspraak direk nadat hy sy dissipels sout vir die aarde wat nie laf moet word, en lig vir die wêreld wat nie weggesteek mag word nie, genoem het. Jesus kritiseer die manier waarop die Joodse godsdienstige leiers die wet verswak het deur dit vas te vang in menslike tradisies en uiterlike tekens. Hy kritiseer die manier waarop die krag van die Ou Testamentiese profetiese boodskap afgewater is, deur dit te verander in uiterlike prosedures en handelinge.
In die Ou Testament stuur God profete na die volk om die volk die ware betekenis van die wet (Tora) te leer. Die wet gaan nie bloot oor uiterlike godsdienstige reëlings nie. Die wet kom tot uitdrukking deur 'n gehoorsame, toegewyde hart wat konkrete liefde, barmhartigheid en die doen van wat reg is, najaag.
Dink bv. aan Miga 6: 8-12:
Om die Here te dien, dit is wysheid. Die Here roep die stad; luister, leier en julle almal wat aanhou roof: Goddelose plek, moet Ek die verkeerde maatlyn bly verdra, of die vals inhoudsmaat wat Ek so haat? Moet Ek die eienaar van 'n onbetroubare weegskaal vryspreek, een met 'n sak vol vals gewigte?
Die stad se ryk mense pleeg geweld, sy inwoners lieg en hulle bedrieg.
Die wet en die profete handel nie bloot oor godsdienstige reëlings nie. Dan word die wet en die profete soos sout wat laf geword, en 'n ligstaander wat omgeval het. Jesus verstaan die wet anders as die godsdienstige leiers van sy dag, anders as sommige mense vandag.
Die wet gaan ten diepste oor gehoorsame liefde en geregtigheid, en oor die wil van God. "Die dieper bedoeling van die wet oortref die tradisionele verstaan daarvan, God vra méér as uiterlike gehoorsaamheid" (Van Niekerk).
"Die heerlike is dat Christus ook die wet absoluut vol evangelie maak! Want by Hom is die wet nie meer verpligtinge en vereistes wat ons móét nakom ten einde salig te word nie, maar uitnodigings, toelatings en toerustings: nou word Christene toegerus om volgens hierdie riglyne te kan lewe, só wonderlik dat dit selfs lyk asof hulle volmaak is" (Janson).
Dit is soos kragtige sout en helder lig lyk.
Wie ons reeds is
Die opdrag op sout en lig te wees, bou op die feit dat God ons sout en lig maak. Ons is reeds sout en ons is reeds lig. Ons is dit, wat ons is nuut gemaak in Jesus Christus. Daarom maak ons teks 'n stelling, en roep ons dan op om te wees wat ons reeds in Christus is.
Sout en lig in ons teks is nie 'n reseppie vir moralisering nie. Dit wil nie vra wat sal gebeur as ons tog maar net sout en lig sal wees nie. Ons is dit reeds. Ons het dit as gawe van God ontvang. Ons word opgeroep om te wees wat God ons gemaak het.
Lééf die woord en maak 'n verskil! Prof Dirkie Smit skryf:
Deur Jesus Christus se verlossingswerk is ek en jy één met Hom gemaak. Dit is die doel van my en jou lewe: om in ons een-wees met Hom só te leef dat ons werklik 'n verskil maak en nuwe lewe bring – ook in ons land. Dis waarvoor ons gemaak is. Dit is wat Hy in en vir ons geskep het. Dit is waarin ek en jy ons vervulling vind: om in hierdie eenwees met Jesus Christus te leef elke dag. Om in hierdie eenwees met Hom (as Sout en Lig) die doel van ons bestaan voluit uit te leef"
Barnabas het 'n stuk grond verkoop om die verspreiding van die evangelie te dien. Hy het Paulus in Tarsus gaan haal toe die gemeente in Antiogië hom nodig gehad het. Hy het brûe gebou tussen mense.
Die slawedogtertjie deur wie daar vir Naäman genesing van sy melaatsheid gekom het, was 'n ligdraertjie by uitnemendheid.