Tronkstories | MaanKind
≈ 22 Kommentaar
Bandiete, Gevangenes, Gevangenis, Juwelekissie, Tronk, Zonderwater
Jare gelede het ek die ‘voorreg’ gehad om op ‘n begeleide toer deur Pretoria Sentraal te loop. Dit was ‘n baie snaakse ervaring, en die energie daar het rillings op rillings deur my senuweeagtige lyf gestuur.
‘n Klompie jaar gelede was ek ook gereeld deur ‘Sun City’ (Diepkloof) se vrouegevangenis in Johannesburg, waar ons ‘n program vir die vroue aangebied het en vir die kleintjies speelgoed gevat het. Oor daardie hartverskeurende dae sal ek nie uitwei nie, hier lees sensitiewe mense ook. Sommer net ek en ‘n pel, nie deur ‘n organisasie nie. Die owerhede het ons goed ontvang daar!
Iewers in ‘n vorige lewe was ek seker in die tronk, want ek kan skielik aan klomp tronkstories dink! Soos die konserte wat die gevangenes destyds by Zonderwater aangebied het, en ons ons oë uitgehuil het vir die talent van hierdie mense en skoon vergeet het dat hulle om ‘n rede daar is.
Die kuier by neef Jock in Pretoria Sentraal sal ek ook nie lig vergeet nie. Sy ma het nog so mooi dankie-sê briefie geskryf oor ons twee rosies se kuier wat soveel vir hom beteken het.
As werknemer van die destydse Gevangenisdiens was etenstye om die brugtafel met kollega George, die 2 majore en die twee brigadiere as aflosse van die lekkerste in my lewe. Dit was ook die Gevangenisdiens wat betaal het dat ek geleerd kom.
Dan is daar hierdie pragtige klein juweelkissie wat een van daardie gevangenes vir my gemaak het in 1974, ‘vir meneer Jannie se girl, omdat meneer Jannie so goed is vir my’. Die afwerking is ongelooflik fyn en hy moes baie lank daaraan gewerk het. Ek wens so ek kan vir daardie man wys dat ek dit nog al die jare koester!
Ek het skoon van hierdie vergeet! – As kinders het my pa ook soms ‘bandiete’ gekry as daar ‘n bouwerkie op die plaas was, dan het ons skelm vir hulle twak gegee wat ons by oupa afgebedel het, en jam-brood. Ek onthou hulle lus vir iets soets. Ek kan nie othou dat ons bang was vir hulle nie, hoewel my ma ons van hulle af weggehou het..
22 thoughts on “Tronkstories”
7 Oktober, 2011 om 8:59 nm
Ek was nog nooit in ‘n tronk waar gevangenes is nie, maar het een keer jare gelede in Colesberg in die ou tronk wat omskep is in ‘n oorslaapplek oorgebly. Dan was ek ook een keer iewers by ‘n ou tronk wat omskep is in klein winkeltjies maar die sel(?) waar die mense gehang is is net so gehou as besienswaardigheid. Baie aardig.
In die depressiejare het my pa as tronkbewaarder gewerk.
8 Oktober, 2011 om 8:02 vm
My oupa het weer in die depressiejare pad gewerk. ‘n Sieling ‘n dag.
6 Oktober, 2011 om 7:23 nm
Ons het een van ons werknemers in die tronk gaan besoek. Toe sit ons weerskante van glas en probeer praat deur ‘n ding. En ek huil en my man huil en my dogter huil en die gevangene huil. Ons kon nie een eintlik praat nie en hulle het gesê hy mag nie eetgoed van buite-mense kry nie. Dit was my tronk-ervaring.
6 Oktober, 2011 om 7:40 nm
Ten minste weet hy julle het oor hom gehuil… Nou is my hart ook sommer seer!
6 Oktober, 2011 om 6:44 nm
Ek dink ek gaan maar soet probeer wees, en die tronk vermy. Ek het altyd verskriklik vasgedruk gevoel as ek “kerkmense” in die tronk moes gaan besoek.
Dis regtig ‘n pragtige kissie daai!
6 Oktober, 2011 om 4:01 nm
Ek het die binnekant van ‘n tronk ook al meer as een keer gesien, maar dit was by die dames. Ons het een oggend ook met hulle spandeer.
6 Oktober, 2011 om 6:53 nm
Mens houvas jou hart nogal, nè?
6 Oktober, 2011 om 2:14 nm
Dis ‘n pragtige kissie. Dit laat my dink aan die goed wat die Boere Krygsgevangenes destyds uitgekerf het.
My enigste kennismaking met ‘n tronk was by Ye Olde Goal, wat ‘n fênsie spelling is vir die ou tronk in Oos-Londen, maar toe ek daar was, was dit reeds omskep in ‘n winkelsentrum.Hulle het selfs die galg gehou. Daardie galg is een van die min plekke (ek is nie so gevoelig vir “vibes soos jy nie :)” waar my hare orent gestaan het en ek wou huil. Dit was regtig asof ek die energie kon aanvoel van al die mense wat daar gehang is – ‘n aaklige, aaklige plek.
6 Oktober, 2011 om 2:54 nm
Ek kan dink! Dis ook soos die Holocaust museum in Israel, waar al die goeters van die mense gehou word, ek kon op plekke skaars loop. My een kind het fisiek siek geword daar, en sy is ook nie ‘gevoelig’ vir vibes nie.
6 Oktober, 2011 om 1:54 nm
Nou kan ek nie daar bo reply. Nee, ek glo nie, ons was daai tyd op Bethal. Hy was Johann Pretorius, was in Pretoria 1970/71, en toe weer 1983-1989.
6 Oktober, 2011 om 2:06 nm
Nee, ken nie. Helaas.
6 Oktober, 2011 om 1:42 nm
As kind was die heerlikste uitetes die by die gevangenis. Die gronde was groot en pragtig onderhou (lekker plek vir fotos neem,) alles was blinkskoon, die kos heerlik, die poeding “tops,” en dan is ons nog deur netjiese kelners bedien. Dit is so, ons was nie bang vir hulle nie. Die naam van die betrokke gevangenis sal seker so met verloop van die dag sy kop uitsteek 😉
6 Oktober, 2011 om 2:05 nm
Dis waar, Lana! Die menasie was beter as die meeste restaurante. Hulle het mos kelners en kokke opgelei daar. Ons het baie daar gaan eet.
6 Oktober, 2011 om 12:42 nm
Dis my ‘turf’ waarvan jul nou praat – het o.a. op Victor Verster gewoon as kind, my pa was later jare hoof van Sentraal, Pta Lokaal (“New Lock/New York) en P14 (hoë sekerheid).
Dis jammer gevangenes word nie meer produktief aangewend nie – daardie tyd het hul Loftus skoongemaak elke Maandag, mens kon kom gevangenes haal vir tuinwerk etc. Omdat ons so op die gevangenisterreine gewoon het, het ons hul baie gewoond geraak, maar my ma het altyd gesê hul is nie in die tronk “vir blommetjies pluk nie”.
Ons het ook die mooiste juweledosies, en ek het ‘n massiewe staanhorlosie wat op Zonderwater gemaak is, oor die 2m hoog. In Aus moes ons sy voetstukkie afhaal omdat hy nie ingepas het onder die plafon nie!
6 Oktober, 2011 om 1:36 nm
Genugtig, Christelle, ons deel ‘n lewe! Wie si jou pa? Dalk was ons nog kollegas! Ek het in die laat 70’s by die werkwinkel afd as klerk gewerk, wat gesorg het dat daardie horlosies gemaak en gelewer word.
6 Oktober, 2011 om 12:14 nm
Dan was ek en jy seker saam in die tronk, want ek het net so ‘n gevoelente vir die mense daar binne. As kind het ons gesin altyd die konserte gaan kyk by Victor Verster-gevangenis in die Paarl en ek het een keer geskryf oor die blonde man wat so mooi gesing het.
Ek het ook al gaan besoek aflê in Pretoria (Lokaal) en in Johannesburg gevangenis (lang stories vir ander dag) en ek sal nooit daai slotte en geklap van deure vergeet nie. En die lang gang onder die grond waardeur mens moet loop by Pretoria Lokaal.
So in die laaste dae wat Robben-eiland se tronk nog oop was, is ek een keer saam met ‘n vriendin om haar swaer te gaan besoek (haar man se broer). Toe kuier ek sommer by ‘n ander gevangene wat nie eintlik besoek gekry het nie. Dit was kontak besoeke en ek het heerlik gesels met die man wat ek van g’n kant af geken het nie. Wonder baie dae wat van hom geword het.
6 Oktober, 2011 om 12:33 nm
Son! Geen wonder ons twee se lewens het so baie prallelle nie! Ons was in ‘n vorige lewe(of volgende, of ons is dit gespaar as moontlikheid in hierdie lewe) saam in die tronk!. Ek het al geskryf oor my trip na Robbeneiland….
6 Oktober, 2011 om 9:36 vm
Ek dink hulle kan maar weer gevangenes inspan om te help om paaie reg te maak en infarstruktuur in stand te hou, soos in die ou dae. Ons het dit hier in die Vrsytaat broodnodig. Toe ek nog by die koerant gewerk het, het ek ‘n paar keer met vrouegevangenes gaan praat en onderhoude gevoer. Dit is inderdaad hartverskeurend.
Daar is baie dinge waarmee hulle ingespan kan word, wat ons ekonomie goed kan doen.
6 Oktober, 2011 om 9:27 vm
Dit klink na baie spesiale herinneringe.
6 Oktober, 2011 om 6:54 nm
Hoe ouer ek word, hoe meer besef ek hoeveel wonderlike dinge het ek al beleef.
7 Oktober, 2011 om 7:22 vm
En is dit nie wonderlike herinneringe nie!