Die vertaalteorie is ’n redelik onlangs-geformuleerde wetenskap, maar die beoefening daarvan is byna so oud soos skrif. Enige vertaler moet eerstens besluit of sy of haar vertaling letterlik of vry moet wees. Die Franse vertaalkundige Meschonnic (1973:300−434) het aanbeveel dat die “waardigheid” van ’n vertaling tot sy reg moet kom deurdat ’n berekende afstand tussen die bronteks en die vertaling gehandhaaf word; dit wil sê, hy verkies die behoud van ’n mate van “vreemdheid” binne enige oorskakeling van ’n geskrewe stuk na ’n teikenteks. Daar is heelwat ander vertaalbenaderings wat iewers op die lyn tussen twee teenoorgestelde vertrekpunte lê: gelykstelling (getroue weergawe van die bronteks) teenoor soepelheid en natuurlikheid (groter verstaanbaarheid in die teikentaal). Eugene Nida (1964:182) stel die terme formele gelykstelling (’n bronteks-georiënteerde benadering) en dinamiese voldoening (wat op beide die teikenteks en die teikenleser gemik word) voor. Op sy eenvoudigste beteken dit dat ’n vertaling óf die leser óf die teks verontagsaam. Die doel van ’n vertaling bepaal grootliks die mate van letterlikheid (bronteks-oriëntering) of aanpassing by die teikenkultuur (gemik op die teikenleser) waarmee ’n vertaler ’n teks benader.
Whitaker se vertaling is “Suider-Afrikaans”. Dit vertaal sekere denkbeelde en begrippe en selfs woorde met woorde en uitdrukkings uit ’n hele aantal inheemse Suider-Afrikaanse tale, insluitend Afrikaans. In ’n deeglike woord vooraf (ble 9-14) verduidelik die digter sy doel met sy steun op die veeltalige oorspronge van die “Suid-Afrikaanse Engels”-dialek. Dit wil sê, hy gebruik woorde en uitdrukkings wat bekend is aan Engelssprekende Suid-Afrikaners (en uiteraard ook aan hulle twee- en veeltalige landgenote.) Sy “Afrika”-woordeskat span hy in om aan te dui dat ons nie die Bronseeu Griekse “konings” moet beskou as die eweknieë van moderne Europese koningshuise nie, maar eerder as soortgelyk aan stamhoofde soos die beroemde 19de-eeuse koning, Shaka Zulu. (Whitaker het ’n soortgelyke doel gehad met sy vorige vertaling, dié van die Ilias.) Met hierdie leenwoorde wil Whitaker sy lesers ’n Homeriese wêreld toon wat meer lyk soos die prekoloniale, voortegnologiese wêreld van ’n inheemse Suider-Afrika as dat dit die stedelike sofistikasie van moderne stede en moderne koningshuise weerspieël. Whitaker mik dus duidelik sy vertaling op sy teikenlesers. Vir ons Suid-Afrikaners is sy gebruik van die plaaslike Engels waarin hierdie leenwoorde voorkom gerusstellend bekend, maar vir nie-Suid-Afrikaners sal hierdie woorde ’n sekere mate van vreemdheid inhou en die soort afstand handhaaf wat Homeros se wêreld tog wél buite hulle eie, bekende omgewing sal plaas. Hiermee het Whitaker dus daarin geslaag om ’n teks voort te bring wat beide leser- én teksvriendelik is.
Antieke-Griekse verse (wat eerder gesing as voorgedra is) het egter wel as sekondêre faktor ’n sesvoetige patroon met ’n ligte vierslagritme vertoon. Logies gesproke moet ’n vertaling wat die gevoel van die oorspronklike wil weergee, ook ’n sesvoetige vers gebruik. Whitaker se reël-vir-reël-ooreenstemmende verse bestaan egter merendeels uit taamlik los, aanpasbare vyfvoetige verse, waarvan sommiges met ’n klemlettergreep begin, ander weer daarop eindig. Hierdie aanpasbaarheid laat Whitaker se Engelse prosodie (die wyse waarop ’n woord binne ’n vers pas) goed werk: woorde behou hulle natuurlike klempatroon, al staan hulle wáár ook al in ’n vers. Die verse lees vlot, met geen gevoel van versdwang nie. Whitaker se vloeiende poësie lees maklik, en na ’n paar aande se lees hier teen slapenstyd het ek selfs in versmaat begin droom.
’n Nuttige inleiding (17−86) som die hele epos boek vir boek op en bespreek dan die hoofkarakters, Odusseus en sy getroue eggenote Penelopeia; hierna volg ’n ontleding van die hooftemas van die epos, insluitend die begrippe lyding en empatie. Die verskille tussen ’n orale samelewing en ’n geletterde een word uitgelig met ’n bespreking van die rol van verskeie pryssangers binne die epos, eerder as om lank uit te wei oor die vraagstuk of die geheimsinnige digter (of digters), “Homeros”, die epos “gekomponeer” of eerder slegs “oorgedra” het. Whitaker sluit sy inleiding af met ’n uiteensetting van die bepaalde vertaalteorie wat hy aanhang en sy eie vertaaltegniek. ’n Lys van die belangrikste name binne die Odusseia (526−32) word van ’n uitspraakgids voorsien. Sillabiese e word as ë aangedui om te verseker dat Engelssprekendes nie die slot-e onuitgespreek laat nie (soos in die naam Kirkë). Hier sou ek die kappie-ê verkies het.