Lesersbrief: As hartseer jou lewe leeg laat(Foto verskaf) Rosa Duvenhage skryf: Die goue oggendlig stroom deur die blokkiesruite van my klaskamer. Ek druk die houtraamvenster se slot eenkant toe en skuif die venster oop. Ek staan terug en verkyk my aan die fyn stofdeeltjies wat in die sonstrepe dans. Vlak voor my venster staan ŉ baie tevrede amandelboompie wat oortrek is met grasgroen vruggies. As ek verby die boompie kyk sien ek die klein stukkie parkeerarea, die hoë paal met die uilhuis en die Groot Brakrivier met sy silwerblink kronkels wat uitmond in die see. Op ŉ sonskyndag soos vanoggend kan ek die wit branders op die horison sien, maar my oë keer terug na die Uilhuis. Vir die laaste paar maande was ons bevoorreg om te sien hoe ŉ pragtige uilwyfie in die uilhuis broei. Die hele skool was in rep en roer en die opwinding was tasbaar toe die eerste kuiken oor die kant van die hokkie loer en toe die tweede en sowaar ŉ derde een ook. Die mamma-uil moes bontstaan om die kuikens te voer en toe ons ons oë uitvee was hulle te groot vir die hokkie en was die uilhuis leeg. Ten spyte van my ongelooflike uitsig vanoggend roer daar ŉ emosie in my binnelandskap oor die leë uilhuisie voor my. Leeg is ŉ woord wat die laaste tyd gereeld my pad gekruis het in gesprekke en persoonlike ervarings. Die woord leeg beteken sonder inhoud; dis klaar, dis op, dis verby. Leeg kan iets so eenvoudig wees soos jou motor se brandstofliggie wat met ŉ vrolike pieng-geluid aankondig dat jou tenk amper leeg is, maar leeg kan ook veel dieper en swaarder wees. Ek praat van die tipe leeg wat ŉ mens soms in die bedelaar se oë by die robot sien. Die leeg van ŉ familie wat uitmekaarval, ŉ huwelik wat net nie werk nie, ŉ lewensmaat wat nie meer daar is nie. Die leeg van nog ŉ negatiewe swangerskaptoets, nog ŉ mislukte werksaansoek, nog ŉ teleurstelling… Deur die eeue heen het die mensdom die kuns vervolmaak om die leeg van die lewe te probeer systap. Inteendeel is ons almal meesters op hierdie gebied. Ons weet presies hoeveel wyn, televisie, sport, kos, werk of inkopies ons nodig het om die leeg vir ŉ klein rukkie beter te maak tot ons maar weer terug is waar ons was. Een van die grootste gelykmakers van die lewe is as ŉ mens dink, trauma en verlies is net vir “ander mense”, en dan, eendag op ŉ reëndag verander alles in oogwink en dan is jy een van die “ander mense”. Net soos ons almal fisies verskillend lyk, reageer ons breine ook verskillend op trauma. Vir een persoon kan ŉ situasie geweldig traumaties wees en presies dieselfde ervaring kan ŉ ander persoon net tydelik affekteer. Trauma is met ander woorde ŉ unieke individuele ervaring wat in geen boksie pas nie. Trauma wys ook graag sy gesig in die vorm van ŉ simptoom in plaas van ŉ herinnering of ŉ gedagte. Hierdie simptome kan enigiets wees van slaaploosheid, depressie, paniekaanvalle, geheueverlies, kroniese pyn, verslawing, tot eetversteurings en nog vele meer. Alex Mammadyarov skryf: “Sometimes grief becomes delayed while we are busy surviving”. Hoe waar is dit nie van die wêreld waarin ons leef nie. Daar is nie tyd om hartseer, ontnugter en stukkend te wees nie. Die begrafnis is agter die rug, die skeibrief is geteken, die hokkie is leeg… Verlede week staan ek en wag in ŉ lang ry. Voor my staan ŉ fassinerende vrou. Haar parfuum is die eerste ding wat my tref, dis swaar en stampvol speserye. Haar rok is net so bont soos haar hare en aan haar arm klingeling ŉ dosyn armbande. In netjiese blokletters op haar skouer staan die woorde: “Sit with it.” Ons knoop ŉ geselsie aan en na ŉ rukkie vra ek oor die woorde op haar skouer. Sy draai sodat sy my vierkantig in die oë kan kyk en vir ŉ lang tyd sê sy niks, sy kyk my net aan asof sy my weeg en uiteindelik besluit om haar wysheid te deel. “Die woorde op my skouer het my lewe gered,” begin sy. Ek gaan jou nie verveel met die detail nie, maar ek was leeg, stukkend, flenters en toe loop ek ŉ Engel raak wat vir my die volgende geleer het: “Sit with it. Instead of drinking it away, smoking it away, sleeping it away, running from it. Sit with it. You gotta feel it to heal it.” Of dit ŉ leë sitplek, koskas, bankrekening, hart, skoot, ringvinger of bed is, dis nodig om die pyn te erken. Om dit vierkantig in die oë te kyk en saam met dit te sit totdat dit nie meer ŉ vreemdeling of ŉ vyand in jou lewe is nie. Dalk op ŉ dag wanneer jy dit die minste verwag, sien jy kans om iewers in ŉ ry jou storie te deel met ŉ vreemdeling. Dalk het jy die moed om op ŉ helder someroggend jou ruite oop te gooi, die belofte van grasgroen vruggies aan ŉ amandelboompie te bewonder, te sien hoe die silwerblink rivier uitmond in die see, al rus jou oë vir ŉ oomblik op die leë uilhuisie. (Foto verskaf)