'N Onversetlike opstand: kardinaal de Retz - Interessant
Brand 'n prins van die kerk
Gilles Rousselet (1610-1686) is 'n roemryke verteenwoordiger van die wêreld van graveurs van die Grand Siècle. Ander gravers het in die middel van die 17de eeu deelgeneem aan die vermenigvuldiging van die portret van Gondie eeu, en sodoende bygedra tot die verspreiding van 'n gewilde beeld van die Paryse prelaat (Michel Lasne, Robert Nanteuil, Claude Mellan, Grégoire Huret, Jean Morin, ens.).
Die ryk gravure wat Gondi met twee van sy ouers voorstel, is geïnspireer deur die skilder Sébastien Bourdon (1616-1671). Inderdaad, Gondi verskyn sonder staaf op die kop; Hy was dus waarskynlik nog nie op daardie stadium - wat hy in Februarie 1652 geword het - tot die waardigheid van kardinaal verhef nie.
Die opvoer van die uitsending
Die gravure is opgebou volgens 'n leesrigting wat mettertyd teruggaan. Twee groepe staan ​​uit van links na regs. Links word die medalje wat Jean-François Paul de Gondi verteenwoordig deur drie jong bewonderaars gedra. Regs word die medaljes van die portrette van Henri de Gondi en Jean-François de Gondi onderskeidelik ondersteun, een vir twee is moeilik om vroue te identifiseer, die ander deur 'n allegorie van martelaarskap met 'n palm en deur 'n allegorie van gesag hou 'n bondel ou liktor.
Die trompet gedra deur Fame - wat die skakel tussen die twee dele van die gravure tot stand bring - verkondig die deugde van Gondi aan sy voorgangers, asof dit die lof van die jong voorganger aan sy roemryke voorouers besing. Filiasieverhoudings word dus simbolies omgekeer: glorie gaan terug in die tyd om na te dink oor die verwantskap van die jong spieëlbeeld. Gondi se twee ooms, Henri, biskop van Parys van 1598 tot 1622 en eerste kardinaal de Retz in 1618 (bo), en Jean-François, aartsbiskop van Parys van 1622 tot 1654 (onder), verskyn as twee legitimerende figure van die kerklike gesag van jong Gondi. Aan die voete van Jean-François verwys die plan van 'n kerk miskien na die inhuldiging van die kerke Saint-Etienne-du-Mont en Saint-Eustache in Parys tydens sy voorlopigheid. Die oordeel wat sy neef van hom in sy herinneringe sal laat, is egter besonder onvleiend.
Gondi word bewonder deur 'n helmet Minerva. Die instrumente vir die meting van die wêreld (die landmetergereedskap in die onderste linkerhoek, antieke argitektoniese elemente wat 'n uiteenlopende, maar grandiose versiering vorm) dui op die pretensies van die Paryse prelaat om die wêreld deur rede en wetenskap vas te vat, om die gebruik van deugde tot diens van sy sosiale, kerklike en politieke hemelvaart. Die diere simboliseer die kruising waarop Gondi hom bevind, tussen getrouheid aan 'n biskoplike geslag (die hond) en die persoonlike glorie wat hy deur sy eie hoogte (die arend) verwerf.
Die portret van 'n ingewikkelde slinger
Gilles Rousselet voer die filiëring tussen kardinaal de Retz en sy twee voorgangers uit op die biskopstoel van Parys. Afkomstig van 'n invloedryke familie van Florentynse oorsprong, het hulle sedert die vorige eeu in Frankryk gevestig en sterk gekoppel aan die Katolieke herlewing in Frankryk. Jean-François Paul de Gondi erf die aartsbisdom Parys. Sy ouers (afstammelinge en kollaterale) versamel gesogte kantore (Marshal van Frankryk, generaal van die galeie, kardinaal). In die familie sedert 1568 word die bisdom destyds die aartsbisdom (na 1622) van Parys agtereenvolgens beset deur die groot-oom van kardinaal de Retz, Pierre de Gondi, toe deur twee van sy ooms, wat Rousselet hier verteenwoordig. Gondi is in 1613 gebore en het sy kerklike loopbaan met brio betree, sonder om egter galante avonture te verloën. Hy word mede-adjudant van sy oom, die aartsbiskop van Parys, in 1643, dit wil sê sy adjunk en sy aangewese opvolger. Dit was in hierdie pos dat hy vanaf 1648 hartstogtelik by die Fronde ingeskakel het, aangevuur deur fel opposisie teen kardinaal Mazarin. Een van die ringspeldjies van die Fronde, onderhandel hy oor sy eie toegang tot die kardinaal as die prys van sy saamtrek aan die koning. Laasgenoemde sal hom nie vergewe vir sy onstuimige en opportunistiese houding gedurende die jare van die Fronde nie. Die gravering van Rousselet neem dus deel aan die verheerlikingsonderneming wat rondom die figuur van die mede-adjudant van Parys georkestreer word. Gondi word in Februarie 1622 as kardinaal bevorder en slaag nie daarin om sy aansprake te betwis nie omdat die koninklike mag uit die burgeroorlog ontstaan ​​het. Sy arrestasie in opdrag van die koning op 19 Desember 1652 het 'n einde gemaak aan sy politieke en sosiale invloed. Na 'n tydperk van gevangenisstraf is hy gedwing om in ballingskap en dwaal, terwyl hy probeer om sy invloed in Parys te hervestig. Ten slotte, deur in te stem om die aartsbiskopstoel van Parys in 1662 te verloën, kan hy terugkeer na Frankryk, waar hy hom wend tot goeie werke en retrospektief skryf van homself, sy Memoires, geskryf van 1675 tot 1677, wat hom in staat stel om toegang tot postume glorie.
'N Vooraanstaande figuur van die' gekke vryheid van die barok ', om die uitdrukking van J.-M. Constant te gebruik,' Retz was tegelykertyd 'n redenaar, 'n pamflet en 'n gespreksgenoot, 'n hooggeplaaste van die Kerk, 'n verleier, 'n onderhandelaar en 'n samesweerder "(M. Stefanovska).
Simone BERTIERE, Die lewe van kardinaal de Retz, Éditions de Fallois, 2008 .
Véronique MEYER, Die gegraveerde werk van Gilles Rousselet, Paryse graveur van die 17de eeu, Kommissie van historiese werke van die stad Parys, Parys, 2004.
Kardinaal van RETZ, Werk, Biblioteek van die Pléiade, Gallimard, 1984.
Malina STEFANOVSKA, "Sien jouself deur die ander: Retz-beoordelaar van Gondi", in Skryfgeskiedenis, 6 | 2010, pp. 115-124.