‘Ons moet herstel, herbou ná onluste’ – RamaphosaPres. Cyril Ramaphosa. (Foto: Elmond Jiyane/GCIS) “Ons moet stabiliteit in die land herstel en handhaaf.” Dit is die eerste stap wat pres. Cyril Ramaphosa Dinsdag bespreek het tydens ŉ virtuele vergadering met meer as 90 uitvoerende hoofde en sakeleiers van sleutelbedrywe wat deur plundering en geweld in KwaZulu-Natal en Gauteng verlede week geraak is. Vier stappe is bespreek waaroor die regering en sakeondernemings ooreengekom het met betrekking tot die herbou en herstel van die skade wat onluste verlede week in hierdie provinsies veroorsaak het. Stabiliseer land Volgens Ramaphosa is die aanwesigheid en sigbaarheid van veiligheidsmagte in KwaZulu-Natal en Gauteng aansienlik verhoog. “’n Groot deel van die 25 000 weermaglede is ontplooi ter ondersteuning van die polisie en ander wetstoepassingsagentskappe. Die veiligheidsmagte is in gebiede in die provinsies ontplooi wat beskou word as potensiële brandpunte, belangrike ekonomiese en regeringsinstansies, winkelsentrums, pakhuise en fabrieke. “Veiligheidsmagte is ook verantwoordelik om belangrike toevoerroetes oop te hou, veral die N3, en die beskerming van die vervoer van goedere.” Ramaphosa het benadruk dat koördinasie en samewerking met die private sektor noodsaaklik is. “Die deel van inligting en voortdurende kommunikasie oor potensiële bedreigings is nodig vir ŉ toepaslike en effektiewe reaksie.” Volgens Ramaphosa het die polisie landwyd ’n gemeenskapspolisiëringstrategie geaktiveer, wat bygedra het tot die afname in voorvalle van onluste. “Terwyl die optrede van die wetstoepassing- en veiligheidsdienste ŉ belangrike deel is om die orde te herstel, hang die stabiliteit ook af van betrokkenheid op verskillende vlakke van gemeenskappe en belangrike belanghebbendes soos politieke, godsdienstige en tradisionele leiers.” Beveilig goedere Volgens Ramaphosa moet elke moontlike stap gedoen word om te verseker dat die land se hawens en spoorlyne herstel word om in- en uitvoere weer aan die gang te kry. “Ons moet toesien dat kontant veilig vervoer word en in voldoende hoeveelhede beskikbaar gestel word vir verbruikers en ondernemings. Dit is veral belangrik vir die voortbestaan van informele besighede.” Ramaphosa het gesê veiligheidsmagte werk saam met die sakesektor om ook die veilige vervoer van brandstof, voedsel, suurstof, medisyne, chemikalieë en ander noodsaaklike voorraad te verseker. Verleen hulp Ramaphosa het gesê die regering is besig om hulp aan huishoudings wat deur die plundering geraak is te verskaf. “Provinsiale departemente van maatskaplike ontwikkeling en Sassa bied ondersteuning in die vorm van kospakkies, kontant en voedselbewyse. Die regering se Solidarity Fund het ŉ humanitêre fonds vir krisisverligting gestig om te help met diegene wat die grootste nood het. Baie maatskappye, organisasies en geloofsgroepe het reeds ondersteuning aan gesinne in nood begin verleen.” Volgens Ramaphosa werk die regering saam met maatskaplike vennote om ŉ uitgebreide maatskaplike en ekonomiese verligtingspakket te finaliseer wat behoeftige huishoudings sal ondersteun en die nodige hulp sal verleen aan sakeondernemings en werknemers wat swaar trek. “Die verligtingspakket sal ondernemings help om weer op die been te kom ná die plundering en die effek van Covid-19-regulasies.” Besonderhede rondom die pakket sal binnekort bekendgemaak word. Versnel inklusiewe ekonomiese herstel Ramaphosa het gesê nadat die ekonomiese heropbou- en herstelplan in Oktober van stapel gestuur is en sedertdien vordering in ekonomiese groei te midde van die Covid-19-pandemie gemaak is, het die onluste in hierdie opsig die regering weer twee treë terug gesit. “Meer as ooit tevore moet ons verseker dat ons herstelplan die herstrukturering en transformasie van ons ekonomie versnel deur werkgeleenthede vir die miljoene werklose Suid-Afrikaners te skep. Die regering, sakelui en arbeidsektor moet hande vat om beleggers weer aan ons kant te kry en om voort te gaan met die bevordering van die diverse beleggingsgeleenthede wat in ons land bestaan.” Ramaphosa het gesê dat alle nasionale hulpbronne en vermoëns gemobiliseer moet word – in die openbaar en private sektor – om die land te ontwikkel, ŉ inklusiewe ekonomie op te bou en sosiale samehorigheid te bevorder. “Ons verstaan ten volle dat die gebeure van die afgelope tien dae vernietigend was vir die ekonomie, vir individuele ondernemings en vir die veiligheid van die burgers. Daar is feitlik geen deel van die ekonomie wat nie deur die geweld geraak is nie.” Volgens Ramaphosa verteenwoordig KwaZulu-Natal en Gauteng saam soveel as 50% van die bruto binnelandse produk (BBP).