Staatsentiteite kán reggeruk word, sê Cyril | Netwerk24
Deur Llewellyn Prince 09 Desember 2019 12:26
Die Suid-Afrikaanse Lugdiens (SAL) se finansiële krisis het so vererger dat daar geen ander volhoubare en finansieel werkbare keuse was nie as om in te gryp en dit ter wille van dié lugdiens se oorlewing onder vrywillige sakeredding te plaas.
So skryf pres. Cyril Ramaphosa oor dié ingryping in sy weeklikse nuusbrief wat Maandag uitgereik is.
Volgens hom is daar ’n groep staatsentiteite (SOE’s) wat ondanks geldelike en bedryfsprobleme enorme bates, ’n groot en diverse groep opgeleide personeel en ’n goeie rekord het.
When I visited #Medupi power station for the first time two weeks ago, I was struck by how massive it is. It is one thing to be told in a briefing that, when completed, Medupi will be the fourth largest power stations of its kind in the world. https://t.co/bjq7hpTNO7 pic.twitter.com/bupuy34lWq
— Cyril Ramaphosa ???? (@CyrilRamaphosa) December 9, 2019
Hoewel baie SOE’s diep in die skuld is, bly dit waardevolle staatsbates met ’n groot vermoë.
“Ons sal nie toelaat dat enigeen van hierdie strategiese SOE’s ondergaan nie en sal al die nodige stappe doen, hoe drasties ook al, om dit reg te ruk.”
Dit is waarom die SAL volgens hom verlede week in sakeredding geplaas is.
“Met die steun van sy krediteure, die regering, bestuur en die werknemers sal die SAL in die lug bly én terselfdertyd die nodige herstrukturering ondergaan om dit ’n volhoubare maatskappy te maak.”
Ramaphosa sê hoewel dit nie verkieslik is om SOE’s deur sakeredding reg te ruk nie, raak die besluit alle SOE’s. “Of dit nou Transnet, Eskom, Denel of Prasa is, doen ons alle moontlike stappe om hulle reg te ruk.”
Hy meen sy regering het sedert dit in Februarie verlede jaar aan die bewind gekom het reeds die nodige stappe begin doen deur die doeltreffende bestuur van SOE’s te versterk en om nuwe direksielede en vaardige en ervare uitvoerende bestuurders aan te stel.
Volgens hom was ’n ander voorkeursaak om staatskaping en korrupsie te beëindig wat verskeie SOE’s verlam het. Verskeie individue is aangekla en in sekere gevalle is van die gesteelde geld verhaal. Volgens die president sal dit voortduur totdat alle oortreders deur ’n hof aanspreeklik gehou word.
Van die probleme by SOE’s is deur verouderde sakemodelle veroorsaak en daarom word Eskom in drie entiteite vir opwekking, transmissie en verspreiding verdeel, sê Ramaphosa.
“Dit sal Eskom nie net help om van sy finansiële en bedryfsprobleme te oorkom nie, maar ook bydra tot ’n doeltreffender, koste-effektiewe en lewensvatbare energiesektor.”
Ramaphosa sê ’n belangrike deel van die regrukpogings is om SOE’s se afhanklikheid van reddingsboeie en staatswaarborge te verminder. “Belastingbetalers het te lank ondoeltreffende SOE’s gefinansier wat wanbestuur is.”
Daarom verminder SOE’s nou hul uitgawes en verhoog hul inkomste en bestuur dié entiteite hul skuld om doeltreffendheid te verhoog. “Enige verdere finansiële ondersteuning van die regering af gaan gepaard met streng voorwaardes om volhoubaarheid te bevorder en toe te sien dat hulle selfonderhoudend word.”
Volgens Ramaphosa sal die staat eienaarskap van strategiese SOE’s behou sodat dit steeds hul kritieke ekonomiese en ontwikkelingsfunksies kan verrig.
Strategiese ekwiteitsvennote sal, waar moontlik, egter gesoek word om SOE’s met kapitaal, vaardighede en tegnologie te help.
Hy belowe onbehoorlike politieke inmenging in die bestuur van SOE’s sal voortaan ook verhoed word.
Ramaphosa meen dat SOE’s ondanks hul probleme gered kan word, maar dat dit taai en ongewone besluite verg.
Meer oor: Suid-Afrikaanse Lugdiens | Eskom | Cyril Ramaphosa | Staatsentiteite | Nuusbrief | Sakeredding
Wolk hang oor SAL-kaartjies