Wat jou kind moet weet oor aktiewe burgerskapArgieffoto Hierdie rubriek is deel van ‘n reeks rubrieke wat Gielie Hoffmann publiseer oor “Wat ouers moet weet…” Lees gerus alle rubrieke deur Gielie Hoffmann op Maroela Media. – Red Ek praat gereeld met jong mense. Deur my werk as leierskapskonsultant besoek ek skole en universiteite en êrens in daardie gesprekke eindig ons altyd op by: Wat kan ek doen om Suid-Afrika ŉ beter plek te maak? Wat is my rol? Die antwoorde verskil nogal tussen jong leiers van verskillende rasse. Ek is veral bekommerd oor jong Afrikaners wat toenemend hulleself nie meer sien as deel van die groter Suid-Afrika nie. Die politieke omwentelinge post-apartheid het gemaak dat hulle uitgesluit voel. Maar, belangriker, ook hulself uitsluit van die groter geheel. As volwassenes speel ons natuurlik ŉ belangrike rol hier. Ons moet verseker dat hulle nie onttrek nie, maar deelneem. Hulle moet hul burgerskap aktief uitleef. Ek is ŉ trotse Afrikaner en glo vas: my Afrikanerskap moet my Suid-Afrikanerskap bevorder. Ja, my eie taal en kultuur is vir my belangrik. Maar ek kan dit nie uitleef ten koste van my burgerskap nie. Ek moet dit liewer gebruik om my ŉ beter en meer aktiewe burger te maak. Argieffoto So, hoe doen ons dit? Eerstens is dit nodig om bewus te wees van ŉ paar goed. Suid-Afrika is ŉ dinamiese land. Dinge verander vinnig hier. Ons praat hard en reguit met mekaar. Ons is ŉ komplekse land. Daar is baie eiebelange wat soms teenstrydig is met die gemeenskaplike belange. Daar is voortdurend konflik. Dit als het gemaak dat ons, as Afrikaners, al hoe meer onttrek het van belangriker gesprekke asook die openbare lewe. Die privatisering van die Afrikaner het die laaste 25 jaar plaasgevind. Behuising, onderwys, gesondheid, sekuriteit, finansies. Op alle vlakke het ons ons begin staal teen die ongemak en onsekerheid wat die bogenoemde gegewens teweeggebring het. En nie noodwendig heeltemal verkeerdelik nie. Maar dit als het beslis van ons minder aktiewe landsburgers gemaak. Gee asseblief vir jou kinders ŉ gebalanseerde blik op die geskiedenis. Moet dit nie oorlaat aan die departement van onderwys nie. Maar moet dit ook nie een maak wat hul gaan vervreem van hul medeleerders nie. Help hulle om te verstaan wat apartheid was en hoekom daar nog vandag soveel woede daaroor heers. Hulle gaan nog vir baie lank daarmee gekonfronteer word. En tog kan baie min van hulle dit verduidelik en dus verstaan. Die uiteinde van die gesprek moet nie ŉ allesoorheersende skuldgevoel wees nie. Liewers ŉ deeglike begrip en meegaande deernis vir die grootste gedeelte van ons bevolking. Vertel hulle van die Nasionale Party. Hulle moet weet van Verwoerd, Botha en De Klerk. Maar vertel hulle ook van Bram Fischer, Beyers Naude en Frederik van Zyl Slabbert. Goeie sommer ŉ goeie dosis Johannes Kerkorrel by. Net so moet jy met hulle gesels oor Nelson Mandela, Thabo Mbeki en ja, Jacob Zuma. Vertel hulle van die bevrydingstryd, ons eerste demokratiese verkiesing en watter veranderinge dit in ons land gebring het. Ja, gesels oor korrupsie. Maar gesels ook oor miljoene Suid-Afrikaners wat behuising, water en elektrisiteit gekry het. As jy net ŉ negatiewe gesprek met hulle voer, is die kanse skraal dat hulle gaan betrokke raak. Argieffoto So, hoe kan hulle betrokke raak? • Kyk/luister/lees nuus. Dit help hulle om voortdurend meer raak te sien wat rondom hulle gebeur. Wissel daardie bronne van nuus af. • Stel hulle bloot aan diversiteit in terme van kultuur, geloof, ras, taal, klas ens. Moet hulle nie teen dit beskerm nie; na skool gaan dit ŉ gegewe vir hulle wees. Hulle moet gemaklik word daarmee en dit omarm. • Maak hulle bewus van hoe hulle aktief kan raak in hul onmiddellike omgewing, bv. op straat, in die kompleks, skool, kerk of dorp. Dit kan wissel van ŉ parkie skoonmaak tot by vrywilligerswerk doen by die biblioteek/ouetehuis/kinderhuis. • Gesels met hulle oor die verantwoordelikhede van ŉ demokrasie. Vat hulle saam om in ŉ ry te gaan staan by ŉ verkiesing. Stel hulle bloot aan siviele optredes soos ŉ optog. Hulle moet verstaan dat hulle ŉ stem het wat kan tel. • Praat moeilike gebeure met hulle deur. Goed wat hulle ontstellend vind. Of iets wat hulle kan vervreem. Gee gesonde perspektief. Die oorgrootte meerderheid van ons wil en gaan vir altyd in Suid-Afrika bly. Ons belewenis gaan grootliks afhang van hoe ons onsself deel maak van die groter geheel. In ons geprivatiseerde lewens is ons dalk gemaklik en gerus. Maar dit sluit ons uit van daardie groter geheel. Word weer aktief. As Afrikaner. Maar veral as Suid-Afrikaner.