Dit is noodsaaklik dat die diereteler en sy adviseur gedurig met 'n kritiese oog kyk na wat hulle besig is om te doen of aan te beveel. Weens die betreklike lang generasie-interval by diere is daar 'n lang tydsduur tussen "aksie" en "gevolg" (Skjervold , 1984). Die besluite wat ons vandag neem sal moontlik eers die gehalte van die veestapel na 'n dekade of twee werklik begin beïnvloed. Skjervold (1984) beklemtoon die feit dat die buigbaarheid om vinnig van koers te verander in diereteling uiters beperk is.
Dit klink net logies om 'n ooi te selekteer nadat sy albei haar produkte (lam en wolvag) gelewer het. Die vraag is net: hoe herhaalbaar is 'n enkele stel metings en hoe oorerflik is hierdie totale ooiproduktiwiteit? Dit sal eers vasgestel moet word, want miskien is ons nou so 'n stappie nader aan seleksie vir werklike doeltreffendheid en 'n stappie verder van seleksie vir 'n blote kanalisasie van voedingstowwe. Die steeds toenemende oop-kern teeleenhede bied groot moontlikhede vir meer gesofistikeerde en baie streng ooiseleksie.
Wat egter pla is die skynbare min aandag wat aan verwering, wat 'n groot rol by die indeling van stylklasse speel, deur kopers gegee word. 'n Rede wat aangevoer kan word (K J Whiteley, 1978 - persoonlike mededeling) is dat wol wat op die oog af verweerd lyk nie werklik meer breke tydens kam of spin oplewer nie. Metileenblou-absorpsie word soms as 'n objektiewe maatstaf vir die mate van verwering gebruik. Dit is egter van min waarde om die gedrag van wol tydens verwerking te bepaal. Trouens, Turpie & Gee (1980) kry 'n ietwat beter pas wanneer subjektief beoordeelde styl in 'n regressievergelyking gebruik word om die persentasie uitkamsels te voorspel as wanneer dit met metileenblou-absorpsie vervang word. Navorsing is tans by SAWTNI onderweg om hierdie wesenlike probleem te oorkom.
Die vraag is egter nou: wat moet die veseldikte wees? Omdat veseldikte in 'n groot mate deur omgewingstoestande bepaal word, kan die vraag anders gestel word: moet die veseldikte verlaag word? 'n Eenvoudige metode om dit te bepaal is om die denkbeeldige prys per mikron ( ) te bereken en dit met die
wees, terwyl dit in werklikheid slegs nagenoeg 6c/kg/mikron was. Vanaf die 1982/83 seisoen en veral gedurende die huidige seisoen word 'n aansienlike premie vir fyner wol betaal. Die prysverskille is tans deurgaans hoër as 30c/kg/mikron en 'n verlaging van veseldikte sal in alle gevalle lonend wees. In Figuur 1 word die verband tussen veseldikte en prys vir die 1982/83 en 1983/84 seisoene sowel as vir die eerste veilings in Desember 1984 gegee. Die geweldige premie wat vir 19 mikron en fyner wol betaal word kan moontlik toegeskryf word aan die IWS se veldtog om die gebruik van superfynwol te bevorder. Pryspremies is egter ook in die sogenaamde brood- en botterkategoriee te bespeur en hierdie tendens behoort blywend te wees as die resultate van die reeds genoemde verwerkingstudies in ag geneem word.
'n Bespreking van gehalte-eienskappe van wol kan nie volledig wees sonder 'n verwysing na "kwaliteit" nie. Met kwaliteit word gewoonlik bedoel die sagtheid van aanvoeling en die duidelikheid en reëlmatigheid van karteling en die aan- of afwesigheid van afwykende vesels. 'n Onduidelike en onreëlmatige karteling kan moontlik 'n aanduiding van 'n "coarse edge" wees hoewel die resultate van Lang & Skertchley (1955) dit nie kon bewys nie. Sagtheid van aanvoeling word gewoonlik met fyner vesels vereenselwig en is derhalwe nie van belang indien veseldikte gemeet word nie. Die aanwesigheid van afwykende vesels is 'n voor die handliggende nadeel en miskien moet die definisie van kwaliteit so verander word dat dit slegs dit behels. Dan sal dit die NWKV-klasstandaarde se stelling: "Kwaliteit word basies vereenselwig met die getrouheid van teelt (egaligheid van veseldikte) in wol en dui bruikbaarheid van wol as tekstielvesel aan" 'n bietjie nader aan die kol bring. Afwykende vesels is nie werklik 'n probleem in Merinokuddes in Suid-Afrika nie, behalwe miskien by sommige oorsterkkuddes, en 'n klein mate van seleksiedruk behoort dit goed in toom te hou.
Die belangrikste eienskappe wat die winsgewendheid van vleisproduksie bepaal is reeds geïdentifiseer as aanteeltempo en groeitempo. Groei word nie hier bespreek nie. Daar kan egter net op gewys word dat die feit dat die suiwer Merino nie op 'n vroeë stadium bemark kan word nie, een van die belangrikste punte van kritiek teen die ras is.
Die moontlikheid om met seleksie voorkeur te gee aan ramme wat uit hoë produktiewe ooie gebore is of om selfs die produktiwiteit van die moer in 'n seleksie-indeks in te bou is 'n interessante bespiegeling. Die wenslikheid daarvan sal natuurlik afhang van die oorerflikheid van ooiproduktiwiteit en daar is reeds aanduiding dat van die komponente van ooiproduktiwiteit soos vermoë om 'n lam groot te maak hoogs herhaalbaar is en 'n bruikbare oorerflikheid het (Haughey, 1984). Die redelike algemene bevinding dat ooie wat die eerste jaar oorslaan daarna gereeld kan lam is in die meeste oopkernsisteme nie werklik ter sake nie aangesien slegs die jong ooie wat gelam het oorweeg sal word weens die groot getalle waaruit geselekteer kan word. Die vraag moet derhalwe nie wees of daar nie miskien goeie ooie misgekyk is nie maar of daar sekerheid bestaan dat daar nie swak ooie geselekteer is nie.
Met die eerste oogopslag lyk dit of die huidige neiging van groter, gladder en fyner die regte rigting is. As dit egter gedoen word sonder om skoonvagmassa in ag te neem sa! laasgenoemde noodwendig moet daal en dit is die Merinoskaap se belangrikste bate. Met 'n behoorlike gekonstrueerde seleksie-indeks is dit egter moontlik om die potensiaal vir die produksie van 'n duurder vesel en 'n groter inkomste uit vleisproduksie te benut sonder 'n verlaging in wolproduksie.
Hoewel die eienskappe van die wolskaap wat die belangrikste vir seleksie is duidelik te voorskyn kom, is daar ander wat nie summier as van geen belang afgemaak kan word nie en hier kom vagverwering byvoorbeeld dadelik ter sprake. Omdat die produksie van wol-olie baie energie vereis en dan in elk geval nie baie doeltreffend in sy beskermingsfunksie is nie, kan dit met reg gevra word of daar nie eerder na 'n omgewings- as 'n genetiese oplossing gesoek moet word me. Daar is reeds hier en in Australië na skaapkomberse as moontlike oplossing gekyk, maar is daar me miskien een of ander chemiese stof wat die werk beter as die natuurlike wol-olie kan doen nie? As die skaap gebruik kan word om a! sy energie vir die produksie van wolkeratien aan te wend en die wol is dan nog boonop onverweerd, sal die wolbedryf 'n inspuiting kry soos nog nooit tevore nie.