Waarom kan ons staatsonderwys as staatswelsyn beskryf? Wel, gegewe dat 'n staatskool hoofsaaklik met belastinggeld befonds word, ontvang die ouer 'n gesubsudieerde diens (in die geval waar skoolfonds betaalbaar is) of 'n gratis diens (waar geen skoolfonds betaalbaar is nie). In effek dra die gemiddelde belastingbetaler (wat nie noodwendig 'n kind op skool het nie) die las om hierdie diens aan die ouer te finansier. Om groter egter nou konteks en meer diepte aan hierdie argument te gee, kom ons begin by die begin.
Elke kind het dan ook nie net 'n unieke persoonlikheid en intellektuele kapasiteit nie, maar word ook groot binne 'n bepaalde milieu of omgewing - 'n gesin, 'n familie, 'n kultuur, 'n geloof en 'n wêreldbeskouïng. Dit alles speel 'n rol in die kind se ontwikkeling en vertolking van dit wat hy/sy rondom hom/haar sien.
“En hierdie woorde wat ek jou vandag beveel, moet in jou hart wees; en jy moet dit jou kinders inskerp en daaroor spreek as jy in jou huis sit en as jy op pad is en as jy gaan lê en as jy opstaan.”
“Maar bly jy in wat jy geleer het en waarvan jy verseker is, omdat jy weet van wie jy dit geleer het, en dat jy van kleins af die heilige Skrifte ken wat jou wys kan maak tot saligheid deur die geloof in Christus Jesus. Die hele Skrif is deur God ingegee en is nuttig tot lering, tot weerlegging, tot teregwysing, tot onderwysing in die geregtigheid, sodat die mens van God volkome kan wees, vir elke goeie werk volkome toegerus.”
Formele onderwys is gevolglik ook meer gespesialiseerd as die res van die kind se opvoeding en, gegewe die ouer se werkslas en eie sterk en swak vakgebiede (wat nie noodwendig met dié van die kind ooreenstem nie), sal die ouer dalk verkies om hierdie spesifieke taak aan 'n geskikte tutor teen vergoeding te delegeer.
'n Tutor wat een-op-een onderrig verskaf kan natuurlik 'n groot las van die ouer se skouers afneem - wat alreeds in 'n daaglikse stryd gewikkel is net om kos op die tafel te sit. 'n Tutor is ongelukkig duur en nie almal van ons kan dit werklik bekostig nie.
Die derde alternatief, maar ook die oneffektiefste, is onderrig in klasverband. Aangesien ongeveer dertig kinders (elk met verskillende persoonlikhede en vermoeëns) in die klas sit, word lesse rondom die grootste gemene deler uitgewerk. Die kind wat baie sterk op 'n sekere vakgebied is, kan maklik verveeld raak en dan die reputasie as belhamel kry, of, die kind wat dalk meer aandag en tyd verg kan bloot agterweë gelaat word. Hierdie opsie is egter die mees koste-effektief en word deur meeste ouers verkies. Alhoewel hul kind inboet mbt een-op-een onderrig, glo ouers hierdie opset kweek gesonde sosiale verhoudinge, maak dit die kind meer selfstandig en voorkom dit tot 'n groot mate dat die kind dalk te geïssoleerd groot word.
Staatsonderwys, nes enige ander vorm van staatswelsyn, het 'n edele motief. Die ongeletterdheid en armoede van die bevolking dien as beweegrede vir welmenende politici om 'n beleid mbt onderwys te formuleer (wat skoolplig insluit) en dit uit die staatskas te finansier.
Soos reeds vermeld in een van my vorige artikels, besef die gevestigde politieke elite later dat hulle munt kan slaan uit 'n ongeletterde, permanente staatsafhanklike onderklas wat met goedkoop beloftes omgekoop kan word. Streng en somtyds heel arbitrêre regulasies word vervolgens deur die staat deurgevoer om kompetisie van privaat instansies (wat 'n hoër standard handhaaf) aan bande te lê en so 'n monopolistiese wurggreep oor die onderwys te verkry.
Die staatskurrikulum word dan ook voorgehou as die alfa en die omega en druk word op private instansies geplaas om dit te volg. So het die Die Wes-Kaapse Onderwysdepartement bv op 11 Februarie 2014 en weer op 4 Maart 2014 'n spreekwoordelike skoot oor die boeg van tuisonderrig gevuur om dan ook so die reaksie van die publiek te pols.
Terwyl staatsonderwys aanvanklik bedoel is en ook aan die publiek voorgehou word as 'n bekostigbare diens wat daarop fokus om formele onderwys na die massas te bring, het dit altyd ook 'n versteekte ideologiese angel.