Notule van die Sojawerkgroep: 27 Julie 2010
Working Group Minutes / Archives / Soy / 27 Julie 2010
gehou om 10h00 op 27 Julie 2010 by die kantore van die Proteïennavorsingstigting, Rivonia
Die vergadering word met gebed geopen deur Mnr C Ha­ven­ga.
Die Voorsitter, Mnr GJH Scholtemeijer, heet almal welkom by die vierde vergadering van die Sojawerkgroep van die jaar.
Mnr M van Rensburg Departement Landbou: Mpuma­langa
Mnr Botma word gelukgewens met die geslaagde boeredag wat op sy plaas aangebied is.
Die sakelys word aanvaar sonder enige wysigings of toe­voeg­ings.
Notule van die Sojawerkgroepvergadering van 29 April 2010
Dat die notule van die vergadering van die Sojawerkgroep gehou op 29 April 2010 goedgekeur word.
Dat die notule van die vergadering van die Sojawerkgroep gehou op 29 April 2010 na die Bemarkingskomitee ver­wys word vir plasing op die webblad van die PNS.
Die Voorsitter neem die dokument wat Me Scheepers opgestel het rakende die sesde oppervlak- en produksie­skat­ting van die Oes­skattingskomitee vir die 2009-2010 produksieseisoen ter tafel. Hy stel Me Scheepers aan die woord.
Me Scheepers sê volgens die sesde produksieskatting wat die vorige week op 22 Julie vrygestel is, is beide die oppervlakte- sowel as die produksieskatting van kom­mer­siële sojabone vir die 2009-2010 produksieseisoen on­ver­anderd gelaat op onderskeidelik 311 450 hektaar en 567 200 ton, nadat die produksieskatting vroeër afwaarts aangepas is met 20 000 ton, of 3,5%.
Me Scheepers sê volgens dié skatting, word die grootste sojaboonoes in Mpumalanga verwag, naamlik 239 250 ton, of 42% van die totale produksie, gevolg deur die Vrystaat met 152 000 ton, wat 27% van die totale produksie ver­teenwoordig, KwaZulu-Natal met 75 000 ton, of 13% van die totale produksie, en Limpopo met 50 400 ton, wat 9% van die totale produksie verteenwoordig. Sy noem dat die oorblywende provinsies na verwagting 9% van die totale produksie sal lewer, of 50 550 ton. Sy rapporteer dat 513 000 ton sojabone reeds gelewer is volgens SAGIS se data, en noem dat die lewerings 91% van die oes ver­teen­woordig.
Me Scheepers noem dat die sesde produksieskatting 51 200 ton of 9,9% meer is as die vorige seisoen se skatting van 516 000 ton. Sy sê die geskatte oppervlakte beplant met sojabone is 311 450 hektaar, wat 'n toename van 73 700 hektaar of 31% verteenwoordig, vergeleke met die 37 750 hektaar geplant die vorige seisoen. Sy noem dat die geskatte gemiddelde opbrengs 1,82 ton per hektaar is, wat 16,1% laer is as die 2,17 ton per hektaar wat die vorige seisoen geoes is.
Die Voorsitter bedank Me Scheepers vir die inligting. Hy sê die feit dat die verwagte opbrengs met slegs 10% styg terwyl daar 'n oppervlakverhoging van 31% is, kan waar­skynlik toegeskryf word aan weersomstandighede ener­syds, en andersyds, aan nuwe toetreders.
Mnr Potgieter noem dat die opbrengsvermindering plaas­ge­vind het in die Vrystaat, waar die sesde skatting 9 500 ton minder is as die vierde skatting, KwaZulu-Natal, waar die skatting verminder is met 3 000 ton, Mpumalanga, waar die skatting verminder is met 7 250 ton, en Noord­wes, waar die skatting verminder is met 1 000 ton.
Die Voorsitter verneem of die Oesskattingskomitee al 'n vergelyking getref het tussen die oesskattings per pro­vinsie en die werklike lewerings per provinsie. Me Scheep­ers bevestig dat die lewerings in ag geneem word wanneer die oesskattings gedoen word. Sy sê die lewerings in die Noordwes provinsie staan tans op 29 615 ton, in vergelyking met die oesskatting van 27 000 ton, wat waarskynlik toegeskryf kan word aan oorgrenslewerings. Sy noem dat Oos-Vrystaat Kaap Bedryf Beperk (OVK) en die Griekwaland-Wes Koöperasie (GWK) bevestig het dat oorgrenslewerings ook plaasvind tussen die Noord-Kaap en die Vrystaat.
Die Voorsitter reël dat die inligting wat deur SAGIS voor­sien is, ingesluit word by die bespreking van die oes­skattings. Mnr Potgieter sê ingevolge SAGIS se data is 12 000 ton sojas in Gauteng gelewer vanaf Januarie tot Mei 2010, terwyl die oesskatting vir daardie provinsie 20 400 ton beloop. Hy wys daarop dat nagenoeg 50 000 ton van die totale verwagte oes nog gelewer moet word. Hy is die mening toegedaan dat die lewerings nou sal toe­neem, veral as gevolg van die versterking in die soja­boon­prys. Hy noem dat 60 000 ton sojabone uitgevoer is vanaf Januarie tot Junie, teenoor die totale uitvoere van 63 000 ton in die ooreenstemmende tydperk die vorige jaar, en sê dit wil voorkom asof die uitvoere in die huidige jaar baie na aan dié van die vorige jaar sal wees.
Die Voorsitter sê ongeag die groot sojaboonoes wat die vorige jaar afgehaal is, het die openingsvoorraad op 1 April 2010 slegs op 47 000 ton te staan gekom.
Mnr Cronjé wys daarop dat daar ten opsigte van die SAGIS-data rakende die lewerings per provinsie kennis geneem moet word van die feit dat heelwat sojabone, veral in Mpu­ma­langa, nie by silo's geberg word nie, maar plaas laai­kontrakte verteenwoordig, wat in 'n ander provinsie ge­lewer word. Hy sê hierdie tendens geld ook ten opsigte van mielies en ander grane, en word die lewerings rappor­teer by die bestemmingspunt. Mnr Du Plessis bevestig dat die ontvanger die lewerings aanmeld by SAGIS. Die Voorsitter onderneem om dié inligting te noem aan Me Enslin. Mnr Cronjé sê die aanmelding van lewerings deur die ontvanger, mag die indruk laat dat 'n provinsie swak presteer, wat 'n wanopvatting sou wees. Mnr Potgieter noem dat 202 000 ton van die geskatte oes van 239 250 ton in Mpu­ma­langa, reeds gelewer is.
Dié punt is ook aangespreek tydens die bespreking van die oesskattings. Kennis word geneem van die Weeklikse Bul­letin gedateer 6 Julie, en van die Maandelikse Bulletin, gedateer 23 Junie 2010.
Die Voorsitter reël dat 'n landbouskrywer getaak word om 'n artikel te skryf oor die werklike lewerings van sojas versus die oes­skattingsdata, die sojaboonuitvoersyfers en die lae sojaboonaanvangsvoorraad, sodra die volgende stel syfers van SAGIS ontvang is.
Mnr Potgieter vestig die aandag daarop dat 108,6 duisend ton volvetsojabone verwerk is teen die einde van Junie, teenoor 66,9 duisend ton in die ooreenstemmende periode die vorige jaar, terwyl 84,8 duisend ton sojas reeds gepers is tot en met Junie, teenoor die 55,7 duisend ton in die ooreenstemmende periode die vorige jaar.
Dat 'n landbouskrywer getaak word om 'n artikel te skryf oor die werklike lewerings van sojas versus die oes­skat­tingsdata, die sojaboonuitvoersyfers en die lae soja­boon­aanvangsvoorraad, sodra die volgende stel syfers van SAGIS ontvang is.
Die Voorsitter sê volgens die Oesskattingskomitee se ses­de produksieskatting is 30 000 hektare sojas in KwaZulu-Natal aangeplant, en word 'n gemiddelde opbrengs van 2,5 ton per hektaar verwag, wat 'n totale geskatte opbrengs van 75 000 ton sojabone gee.
Mnr Du Plessis is die mening toegedaan dat meeste van die sojas in KwaZulu-Natal reeds gelewer is.
Mnr Erasmus rapporteer dat Phomopsis waargeneem is op proewe wat hy besoek het nadat dit reeds geoes is. Hy sê Phomopsis is 'n swam wat saad aanval, wanneer dit nie vroegtydig geoes word nie, en kom veral in warm gebiede voor wat baie vogtig is, en waar dit laat gereën het. Die Voorsitter reël dat ondersoek ingestel word na die voor­koms van Phomopsis in KwaZulu-Natal. Dr De Kock doen aan die hand dat navraag gedoen word oor die voorkoms van die siekte in veral die Empangeni-omgewing. Hy sê Dr Reinhardt van die South African Sugar Research Institute (SASRI) kan genader word in dié verband.
Mnr Du Plessis noem dat mielieprodusente geweldige probleme ervaar met wortelsiektes in monokultuurmielies. Mnr Cronjé sê in aansluiting hierby dat hy reeds die af­ge­lope vier seisoene 'n praktyk van verminderde bewerk­ing volg, en die afgelope produksieseisoen waargeneem het dat tweedegraad, en in sommige gevalle selfs derdegraad, mielies geoes is op lande waar mielies vir die tweede jaar geplant is in 'n stelsel van mielies, mielies, sojas. Hy noem egter dat mielies wat na sojas geplant is, graad A1-gehalte gelewer het. Die Voorsitter sê Mnr Cronjé se waarneming bewys dat daar geen wetenskaplikheid verbonde is aan 'n stelsel van mielies, mielies, sojas nie, en dat 'n wissel­bou­stelsel van een jaar mielies een jaar sojas inderdaad 'n beter opsie kan wees. Mnr Cronjé noem dat swamsiektes voorgekom het op mielies, maar nie op sojas nie.
Dr De Kock noem dat Mnr Van Wyk se navorsing binnekort verdere lig sal werp op die kwessie, aangesien mono­kultuur sojas, monokultuur mielies en 'n stelsel van sojas, mielies, sojas, mielies tans beproef word te Hatfield­proefplaas. Mnr Cronjé noem dat diefstal op 'n plaas tussen myne hom gedwing het om vir 'n tydperk van tien jaar monokultuur sojas te plant, en was sy waarneming dat die sojas net ál beter presteer het.
Dat ondersoek ingestel word na die voorkoms van Pho­mopsis in KwaZulu-Natal, veral in die Empangeni-omgewing.
Die Voorsitter sê volgens die Oesskattingskomitee is 'n oppervlakte van 145 000 hektare sojas aangeplant in Mpu­ma­langa, en word 'n totale opbrengs van 239 250 ton verwag, teen 'n gemiddeld van 1,65 ton per hektaar.
Mnr Cronjé sê hoewel meeste van die sojas reeds geoes is, is hy nie seker of die lewerings afgehandel is nie, aan­ge­sien heelwat produsente gewag het vir beter mark­ge­leenthede, en nou eers verkoop. Hy noem dat gerugte die rondte gedoen het dat van die groot produsente sclero­tiniaskade op hul sojas gehad het, maar is by nadere ondersoek gevind dat die weeklange hittegolf wat gedurende Januarie voorgekom het, hitteskade tot gevolg gehad het, en het die sojas verwelk, veral op swak grond, waar daar nie diep wortelindringing was nie.
Mnr Van Wyk bevestig dat heelwat minder sclerotinia­besmetting dié jaar voorgekom het in Mpumalanga, maar noem egter dat sekere lande op sekere plase tot 40% sclerotiniabesmetting opgedoen het. Mnr Van Rensburg is in ooreenstemming dat die meeste produsente in Mpu­ma­langa reeds hul sojas gelewer het.
Die Voorsitter noem dat 12 000 hektaar sojas aangeplant is in Gauteng, en word 'n gemiddelde opbrengs van 1,7 ton per hektaar verwag, met 'n totale geskatte opbrengs van 20 400 ton.
Die Voorsitter meld dat die oppervlakte onder sojas in Noordwesprovinsie geskat word op 10 000 hektaar, 'n gemiddelde opbrengs van 2,7 ton per hektaar verwag word, en 'n geskatte opbrengs van 27 000 ton. Hy sê in die Limpopoprovinsie is 'n geskatte 18 000 hektare beplant met sojas, 'n opbrengs van 50 400 ton verwag word, met 'n gemiddelde van 2,8 ton per hektaar.
Mnr Potgieter spreek die vermoede uit dat heelwat soja­bone gedurende Julie gelewer is, as gevolg van die gunstige pryse. Hy sê die meeste produsente wat sojas langs die Limpoporivier verbou, het die vorige jaar eers in Desember gelewer. Mnr Cronjé noem dat daardie pro­du­sente onder besproeiing verbou, en sojas plant nadat die mielies geoes is.
Mnr Potgieter rapporteer dat heelwat skade voorgekom het tydens die oesproses, en volg GraanSA tans die saak op met Pannar, aangesien een van die cultivars probleme met 'n swam in die saad gegee het. Hy sê die cultivar is blykbaar nie bestand teen baie vog nie. Dr Griessel rap­por­teer by monde van Dr Jarvie dat die spesifieke cultivar nie geskik is vir verbouing in die betrokke gebied nie.
Die Voorsitter sê volgens die Oesskattingskomitee is die geskatte aanplanting in die Vrystaat 95 000 hektaar, en word 'n opbrengs van 152 000 ton sojas verwag, met 'n gemiddelde opbrengs van 1,6 ton per hektaar.
Mnr Maree rapporteer dat 'n groot hoeveelheid oor­grens­lewerings in die Villiers-omgewing voorkom. Hy sê heelwat sojas het baie laat afgekom, as gevolg van baie nat kolle, wat die oes 'n bietjie geknyp het. Hy is die mening toegedaan dat die meeste sojas reeds gelewer is. Mnr Botma noem dat al die produsente met wie hy gepraat het, bevestig het dat hulle reeds gelewer het.
Die Voorsitter sê luidens 'n berig wat die vorige week in die Landbouweekblad verskyn het, is heelwat koue weer nog op pad, en is daar tekens van 'n El-Niño weerverskynsel, wat 'n nat produksieseisoen impliseer vir die somer­reënval­gebiede.
Die Voorsitter sê die PNS staan op rekord dat hy verwag dat daar teen die produksiejaar 2015-2016 een miljoen ton sojabone op 500 000 hektaar geproduseer sal word. Hy noem dat 516 000 ton sojas gelewer is in die 2008-2009 seisoen, wat op 237 000 hektaar geplant is, en is 567 200 ton gelewer in die afgelope produksieseisoen. Hy sê 'n gemiddelde jaarlikse oppervlaktetoename van 50 000 hek­taar moet in die volgende vyf jaar bewerkstellig word, wat 'n jaarlikse produksietoename van gemiddeld 100 000 ton sojas sou impliseer.
Mnr Cronjé is van mening dat sojaverbouing sal uitbrei, aangesien dit al hoe meer riskant word om grane soos mielies te produseer. Hy sê op die Hoëveld is sojabone die enigste alternatief, met droëbone as 'n ander, maar 'n geweldige riskante moontlikheid.
Mnr Botma meld op navraag dat die produsente in die Wes-Vrystaat die afgelope tyd al minder koring geplant het, met prys as die grootste bydraende faktor. Mnr Maree noem dat heelwat minder koring in die Oos-Vrystaat aangeplant word. Hy sê koring maak baie beslis plek vir sojabone, en verwag instansies soos Farmsecure en die koöperasies 'n 30% groei in sojaboonaanplantings. Hy noem dat geweldig baie promosie gedoen is vir koringverbouing, maar dat dit nie veel gehelp het nie, en word gepraat van 'n 30% ver­mind­ering in koringaanplantings. Hy sê selfs gerekende koringprodusente verbou nie meer die gewas nie. Mnr Du Plessis noem dat dergelike produsente reeds oor die nodige toerusting beskik om sojas te stroop.
Dr Dreyer noem dat drie gewasse tans internasionaal heelwat aandag kry in terme van genetika, te wete mielies, rys en sojabone. Hy sê sover hy kon vasstel, is sojabone die enigste peulgewas waarin groot hoeveelhede na­vors­ings­befondsing investeer word. Hy spreek die vermoede uit dat die plaaslike situasie gedryf sal word deur inter­nasionale verwikkelinge. Met verwysing na geneties-gemodifiseerde gewasse, sê Dr Dreyer dat veral op drie aspekte gefokus word, naamlik die inteel van gene soos Bacillus thuringiensis (Bt) en Roundup Ready; die kwa­li­teits­aspek, waar byvoorbeeld ondersoek ingestel word na verhoogde opbrengste, en die inteel van gene wat oor bepaalde eienskappe beskik. Hy spreek die vermoede uit dat afgesien van al die plaaslike redes, daar ook om hierdie rede gestaan word op die vooraand van besondere vooruitgang in plaaslike sojaverbouing.
Mnr Potgieter is die mening toegedaan dat die teiken van 500 000 hektaar onder sojas behaal sal word geruime tyd voor 2015 aanbreek. Hy sê hy het redelik wyd met produsente gesels, en is die neiging na en die belang­stel­ling in sojaboonverbouing en selfs ook verwerking, werklik omvangryk. Hy meld by monde van Mnr Stapelberg dat die produsente in die streek waar hy boer, en ook tot in KwaZulu-Natal, 'n 50:50 wisselboustelsel met mielies en sojas oorweeg. Hy sê ook die Vrystaatse produsente het aangedui dat hulle beoog om heelwat meer sojabone te plant, en is 'n gees van opgewondenheid oor soja­boon­verbouing merkbaar.
Die Voorsitter sluit af deur te verwys na Dr Dreyer se waarneming dat die teiken van 500 000 hektaar bereik sal word sodra 10% van die huidige oppervlakte onder mielies na sojas oorgeskakel word in 'n wisselboustelsel.
Dr Griessel gee 'n oorsig van die plaaslike en internasionale situasie in die sojaboonmark. Hy skryf die onlangse be­weging in die pryse van sojabone toe aan die hitte­toe­stande en droë periode wat in Amerika voorgekom het, wat tot gevolg gehad het dat fonds­bestuurders bekommerd geraak, en pryse begin jaag het. Hy noem dat swak weersomstandighede in Kanada die aan­plant­ings­proses van canola vertraag het, wat tot laer aanplantings gelei het. Hy sê na verwagting sal nagenoeg drie miljoen ton minder canola aldaar geproduseer word.
Dr Griessel meld egter dat na die werklike vooruitskouings gekyk moet word. Hy sê ten opsigte van die periode 2010-2011 is die openingsvoorrade van die sewe oliesade 81,6 miljoen ton, of 22,3 miljoen ton meer as die open­ingsvoorraad van 59,3 miljoen ton in 2009-2010. Hy noem dat die wêreldproduksie van die sewe oliesade in die huidige jaar te staan kom op 431,9 miljoen ton bykans, soos in die vorige jaar. Hy sê dít word opgemaak uit 255,8 miljoen ton sojabone, teenoor die vorige jaar se 261 miljoen ton; katoensaad 43 miljoen ton, teenoor die vorige jaar se 39 miljoen ton; grondbone nagenoeg 23 miljoen ton soos in die vorige jaar; sonneblom 34,3 miljoen ton teenoor die vorige jaar se 31,8 miljoen ton; en raapsaad, of canola, 56,8 miljoen ton teenoor die vorige jaar se 59,9 miljoen ton. Hy wys daarop dat sojaboonproduksie afgeneem het met 5,2 miljoen ton, katoensaadproduksie toegeneem het met 4,6 miljoen ton, sonneblomproduksie toegeneem het met 2,5 miljoen ton, en raapsaadproduksie afgeneem het met 3,1 miljoen ton. Hy sê die verwagte eindvoorraad van sojabone is 74,8 miljoen ton, teenoor die vorige jaar se 69,8 miljoen ton.
Dr Griessel sê die verbruik van oliekoeke het toegeneem van 409 miljoen ton tot 428 miljoen ton, wat 'n ver­bruiks­toename van 18,7 miljoen ton verteenwoordig, met 'n verwagte eindvoorraad van 85 miljoen ton teenoor die vorige jaar se 81,6 miljoen ton. Hy noem dat die voorraad-tot-verbruiks-verhouding ("stocks to usage ratio") in beide gevalle op 19.9 bly.
Waarde van sojabone afgelei van sojaboon-oliekoek (47% proteíen) geland Durban soos op 26 Julie 2010
Verskeping: R3 206 | Wisselkoers: R7.40/US$
Geland Durban 47% proteïen oliekoek 3 206.00
Gelande prys 3 501.00
Waarde van volvetsoja 110% R3 851.00
Min koste om sojabone na volvetsojabone te verwerk 969.00
– Rente 15% (6 maande) 236.00
– 5% ekstrusieverlies 183.00
Afgeleide produsenteprys vir sojabone (op plaas) – R/ton R2 882.00
Mnr Potgieter noem dat die SAFEX-prys die vorige dag te staan gekom het op R2 955. Die Voorsitter sê dit blyk uit Dr Griessel se syfers dat daar 'n verstewiging in die soja­boon­prys is. Hy sê die rand bly steeds redelik stewig, hoewel sekere lede van die regering graag sou wou toesien dat die rand verswak.
Mnr Potgieter noem dat die SAFEX-prys van witmielies vir Augustus die vorige dag te staan gekom het op R1 090, met 'n prys van R1 080 vir graad 2 witmielies, en 'n prys van R1 137 vir geelmielies. Die Voorsitter sê die ver­hou­ding van 2:1 is steeds gunstig vir sojabone. Mnr Botma noem dat die Chicagoprys vir sojabone daardie dag met US$1,75 geval het, terwyl die prys van mielies baie min geklim het. Mnr Cronjé skryf dít toe aan die skerp ver­swakking van die dollar.
Dat kennis geneem word dat die PNS se afgeleide pro­dusenteprys vir sojabone soos op 26 Julie 2010 R2 882 beloop het.
(Besluit 8.2.1 van die Sojawerkgroepnotule van 29 April 2010)
Kennis word geneem van die SAFEX-termynprys van soja­bone soos op 12 Julie 2010, wat as Bylae E by die sakelys aangeheg is. Daar is reeds kennis geneem van die nuutste sojaboonprys op SAFEX.
Die Voorsitter onderneem om ter gelegener tyd terug­voer­ing te gee oor die mate van vordering wat behaal is om die prys van sojas saam met dié van ander kom­mo­diteite te beeldsend op die televisie­nuus­programme.
Dat terugvoering ingewag word na aanleiding van die besluit dat ondersoek ingestel sal word na die moont­lik­heid om die sojaboonprys op die tele­visie­nuus­pro­gram­me beskikbaar te stel, saam met die prys van ander gewasse soos sonneblom, koring en mielies.
(Besluit 9.1.1.1 van die Sojawerkgroepnotule van 29 April 2010)
Daar word kennis geneem dat samesprekings gevoer is oor die Supersojakompetisie voor die vergadering 'n aanvang geneem het, en dat in 'n kleiner groep aandag gegee word aan die berekening van sekere koste-items met betrekking tot die Supersojakompetisie, met die oog daarop om dit in lyn te bring met Mnr Joubert se metodologie.
Die verslaglewering oor die navorsing wat in die onder­skeie provinsies onderneem is, word hanteer by be­spre­kings­punt 10.1 "Nasionale cultivarproewe".
Mnr Du Plessis teken verskoning aan dat daar in die uit­nodiging na die "No Till"-dag na die Proteïen­na­vorsing­stigting (PNS) verwys is as die Proteïen­navors­ings­komitee. Hy sê die "No Till"-dag is een van die grootste boeredae in die noorde van KwaZulu-Natal en word aangebied te Drakensville. Hy noem dat gepoog word om die dag so prakties as moontlik vir produsente te maak, en sal enigeen wat meer te wete wil kom van verminderde bewerking, die geleentheid leersaam vind.
(Besluit 9.2.3.1 van die Sojawerkgroepnotule van 29 April 2010)
Dr De Kock rapporteer dat individuele strook­de­mon­stra­sieproewe weer aangeplant is in Mpumalanga, en dat goeie resultate behaal is. Mnr Van Wyk bevestig dat goeie besmetting verkry is op die sclerotiniaproef te Kinross.
Die verslaglewering oor die navorsing wat in die onder­skeie provinsies onderneem is, word hanteer by bespre­kings­punt 10.1 "Nasionale cultivarproewe".
(Besluit 7.1.7.1 van die Tegnologiekomiteenotule van 7 April 2010)
Mnr Erasmus rapporteer oor die nasionale soja­boon­cultivarproewe, en sê daar is beoog om veertig lokaliteite in die produksiejaar 2009-2010 te plant, maar noem dat drie lokaliteite nie geplant is nie, en dat drie lokaliteite tot dusver as gevolg van tegniese redes afgeskryf is. Hy noem dat die data van twaalf proewe nog uitstaande is, en dat eersdaags begin sal word om die verslag rakende die proewe saam te stel. Hy onderneem om tydens die volgende vergadering 'n volledige voorlegging aan te bied oor die 2009-2010 nasionale cultivarproewe.
Die Voorsitter meld dat Mnr Arathoon aanbeveel het dat een van die twee plantdatumproewe te Cedara na Kokstad geskuif word. Mnr Erasmus noem dat 'n baie bekwame persoon beskikbaar is, wat die proewe te Kokstad kan hanteer. Hy sê hy sou ten sterkste aanbeveel dat Mnr Arathoon se aanbeveling aanvaar word. Hy noem dat die cultivarproewe voorheen te Kokstad gestaak is, as gevolg van die buitensporige pryse wat gehef is vir die aanplant van die proewe.
Dr De Kock ondersteun die aanbeveling dat 'n cultivarproef te Kokstad geplant word. Dr Griessel spreek homself ook ten gunste van die Kokstad-proef uit, en sê sy grootste bekommernis was juis die beskikbaarheid al dan nie van 'n bekwame persoon wat die proewe kan hanteer. Mnr Eras­mus bevestig dat hy met Mnr Arathoon in verbinding sal tree.
Mnr Erasmus rapporteer dat 'n cultivarproef in die verlede op Sentra-Oes se proefplaas te Ficksburg geplant is, maar die betrokkenes intussen oorgeskuif het na mielies, met die gevolg dat dit nie sinvol sou wees om soja­boon­cultivarproewe aldaar aan te plant nie. Hy sê 'n produsent te Iona het ingestem dat die proeflokaliteit na sy plaas verskuif kan word, maar dat die produsent op die laaste nippertjie besluit het om die plaas te verhuur, en is mielies aldaar geplant. Hy noem dat die proef skade gely het, en afgeskryf moes word. Hy sê hy het gevolglik besluit om weer die proeflokaliteit te skuif, en het Mnr Maree 'n plaas te Clocolan identifiseer, waar die produsent geruime tyd reeds sojas verbou.
Die Voorsitter spreek sy waardering uit dat Mnr Erasmus met die PNS gedagtes wissel oor individuele lokaliteite, maar voeg by dat die projekaansoek in sy geheel oorweeg word, en word as belangrike vereiste gestel dat die cultivarproewe na behore gekontroleer word.
Dat kennis geneem word dat 'n nasionale cultivarproef voortaan ook te Kokstad aangeplant sal word.
Dat kennis geneem word dat 'n volledige voorlegging oor die 2009-2010 nasionale cultivarproewe aangebied sal word tydens die volgende vergadering.
Dr De Kock rapporteer oor die vergadering van die Soja­boonroeswerkgroep, wat gehou is op 20 Julie. Hy verskaf 'n kort oorsig van die voorkoms van roes die afgelope produksieseisoen, en sê roes is op 18 Januarie waar­geneem te Cedara, Dirkiesdorp en Vryheid, op 28 Ja­nuarie te Greytown, op 8 Februarie te Normandien en Morgenzon, 16 Februarie te Greylingstad, 16 Maart te Kinross en Kestell en 31 Maart te Potchefstroom. Hy sê Mnr De Beer het die roesvangerproewe die afgelope jaar aangeplant, gemonitor en monsters gelewer aan Dr Craven te LNR-IGG, wat bevestig het of die monsters met roes besmet is, al dan nie. Hy noem dat die roesvangerproewe te Cedara deur die personeel aldaar hanteer word, terwyl Greytown se proewe hanteer word deur personeel van Pannar.
Dr De Kock rapporteer voorts, en sê die chemiese maat­skappye het aangedui dat geen nuwe middels in die komende jaar aanbeveel gaan word vir registrasie teen roesbesmetting op sojas nie. Hy sê ook navorsing by die Universiteit van KwaZulu-Natal het bevind dat roes onder­druk word deur silikon.
Dr Caldwell bedank die PNS vir die befondsing wat bewillig is ten opsigte van roesnavorsing. Sy sê daar is bevind dat silikon saam met Eco-T, wat as saadbeskermer aangewend word voordat silikon opgeneem word, goeie resultate lewer, hoewel die beste resultate behaal word met Punch C. Sy noem dat 'n roesuitbraakvoorspellingsmodel ontwerp is deur Me Van Niekerk, 'n meestersgraadstudent, welke model aangewend sal word om die uitbraak van roes in die vangerproewe te voorspel.
Dr De Kock noem dat Prof McLaren van die Universiteit van die Vrystaat 'n aantal lyne evalueer het vir ver­draag­saamheid, en redelike verskille tussen die onderskeie lyne identifiseer het. Hy sê Pannar teel tans vir weerstand teen roes.
Dr De Kock sê daar word beoog om die roesvangerproewe voort te sit, en die moontlikheid oorweeg word om die lokaliteite uit te brei deur Koedoeskop en Groblersdal in te sluit. Hy noem dat die sojaboonroespamflet nie gewysig sal word nie, aangesien geen nuwe middels beskikbaar is, of nuwe aanbevelings gemaak word nie. Hy sê Me Visser beoog om voort te gaan met haar veldproewe met silikon in die komende jaar, terwyl Prof McLaren die laaste lyne finaal gaan evalueer. Hy noem dat Prof McLaren ook 'n finale opsomming van al die beskikbare data sal maak.
Dr De Kock sê 'n stadium is bereik waar daar nie tans werklik veel plaaslike roesnavorsing onderneem of beoog word nie. Die Voorsitter noem dat Dr De Kock, Prof McLaren en Mnr Killian afgevaardig was om besoek af te lê aan Zimbabwe, nadat roes daar in 2001 rapporteer is. Hy sê roes is twee jaar daarna waargeneem in Suid-Afrika. Hy wys daarop dat die PNS bevoorreg was dat Dr Caldwell en haar studente roesnavorsing onderneem het, waarvoor hulle ook internasionale erkenning ontvang het. Hy kom­pli­menteer Dr Caldwell dat sy die inisiatief geneem het, veral met die werk wat sy en haar studente onderneem het.
Die Voorsitter sê benewens teelprogramme, is daar weinig wat verder gedoen kan word ten opsigte van roes­be­smet­ting. Hy wys daarop dat roes chemies beheer kan word. Hy noem dat 'n Sojaboonroestaakspan aanvanklik in die lewe geroep is, en voeg by dat die taakspan later omskep is na 'n werkgroep. Hy rapporteer dat daar tydens die onlangse vergadering van die Sojaroeswerkgroep be­sluit is om by die Raad aan te beveel dat die werkgroep se aktiwiteite gestaak word. Hy sê die aanbeveling was dat die Julie vergadering van die Sojawerkgroep benut sal word om die meer tegniese aspekte van sojaboonroes te bespreek. Hy onderneem om die nodige terugvoering aan die lede te verskaf tydens 'n volgende vergadering.
Dat kennis geneem word dat besluit is om by die Raad aan te beveel dat die aktiwiteite van die Sojaboon­roes­werkgroep gestaak word.
Dr De Kock rapporteer oor die vergadering van die Sclerotinia­werkgroep, wat gehou is op 20 Julie 2010. Hy sê sclerotinianavorsing word onderneem deur Philagro, die Universiteit van die Vrystaat, die Universiteit van KwaZulu-Natal en ook deur die PNS self.
Dr De Kock sê Philagro het sekere middels getoets, en bevind dat dié middels nie beter is as Sumisclex nie. Hy noem dat Sumisclex tans die enigste geregistreerde mid­del is vir die beheer van sclerotinia, en word beide voor­komend en korrektief aangewend. Hy sê hierbenewens is die benatter Break Thru geregistreer vir gebruik saam met Sumisclex, en word minder van die aktiewe bestanddeel gebruik, aangesien die benatter die opname daarvan verbeter.
Dr de Kock noem dat Dr Caldwell redelike beheer bewerk­stellig het met die aanwending van silikon, maar voeg by dat die toediening van silikon tans nie ekonomies is in die praktyk nie. Hy sê Prof McLaren het 'n aantal lyne en cultivars evalueer, en is die kommersiële cultivars in ver­skillende weerstandbiedenheidsgroepe ingedeel, met in­ag­neming van verskillende siekte­druksituasies. Hy noem dat Mnr Van Wyk met sy proef te Kinross weer goeie beheer bewerkstellig het deur sclerotinia­besmetting te ontduik.
Dr De Kock rapporteer oor die navorsing wat beplan word, en sê Philagro beoog om 'n biologiese middel, wat in die grond ingewerk word, op verskeie plekke te evalueer op beide sonneblom en sojabone. Hy sê die PNS sal hulp verleen met die identifikasie van lokaliteite waar die middel getoets kan word. Hy sê die Universiteit van KwaZulu-Natal beoog geen verdere navorsing op sclerotinia nie, as gevolg van 'n tekort aan studente. Hy noem dat die Universiteit van die Vrystaat beoog om 'n populêre artikel oor die indeling van die kommersiële cultivars saam te stel, sodra dat die evaluering van die cultivars afgehandel is. Hy sê die PNS beoog om die werk te Kinross voort te sit, en sal 'n biologiese middel ingesluit word by die behandelings.
Mnr Van Wyk rapporteer dat hy twee cultivars elk van Link­Seed en Pannar uit die vier volwassenheidsgroepe geplant het, waarvan tien rye met Sumisclex gespuit is, en tien rye nie gespuit is nie. Hy sê twee van Pannar sowel as van LinkSeed se ultrakortgroeiers het geen besmetting opge­doen nie, terwyl besmetting op van die ander cultivars gewissel het van 15% tot nagenoeg 50%. Hy noem dat opbrengsverhoging bewerkstellig is in sekere gevalle waar met Sumisclex gespuit is, wat in een geval te staan gekom het op meer as 'n ton per hektaar. Hy sê die groot probleem met Sumisclex is dat die produk, hoewel effektief, aan die duur kant is, maar wys daarop dat dit die uitgawe sou loon, indien daardie tipe opbrengsverhoging bewerkstellig kan word.
Dr De Kock rapporteer dat sclerotiniaopnames die afgelope seisoen gedoen is, waaroor Me Scheepers verslag sal lewer. Hy noem dat die opnames reeds die afgelope vyf jaar onderneem word, maar voeg by dat die samewerking vanaf pro­du­sentekant nog nie na wense is nie. Hy sê die besmetting by sojabone was 14% in 2005-2006, 3% die jaar daarna, wat 'n besonder droë jaar was, 15,5% in 2007-2008, 27,7% in 2008-2009, en die afgelope seisoen, 11,5%, terwyl die besmetting by sonneblom, volgens die opnames, nie besonder betekenisvol was nie. Hy noem dat hy egter onrustig is oor sclerotinia op sojabone, en sal sclerotinianavorsing voortgesit moet word.
(Besluit 10.3.2.1 van die Sojawerkgroepnotule van 29 April 2010)
Me Scheepers noem dat sy 'n opsomming gemaak het van die bevindinge van die sclerotinia-opnames, wat die Oes­skattingskomitee onderneem het. Sy sê die opnames is in die huidige jaar in Mei/Junie gedoen, in 'n poging om 'n beter respons te bewerkstellig. Sy noem dat 'n kennis­gewing in die SAGraan geplaas is, waarin 'n beroep op produsente gedoen is om deel te neem aan die opnames. Sy sê hoewel 93 produsente deelgeneem het aan die opname, in vergelyking met die vorige seisoen se 72, is die aantal deelnemers nog nie na wense nie. Sy noem dat werklike oppervlakte wat deur die respondente beplant is, te staan gekom het op 22 307 hektaar, en is 'n oppervlakte van 2 562 hektaar deur sclerotinia geaffekteer, in vergelyking met die vorige seisoen se 4 907 hektaar wat geaffekteer is, in die respondente se beplante oppervlak van 17 740 hektaar.
Me Scheepers noem dat die respondente ook versoek is om aan te dui welke gewasse die vorige jaar op dieselfde land geplant is, en is vasgestel dat mielies in 72% van die gevalle aangeplant is, gevolg deur sojabone met 14%, sorghum met 7%, sonneblom met 4% en koring, met 3%. Sy sê die vorige jaar was mielies in 82% van die gevalle die gewas wat die jaar vantevore aangeplant is, in 10% van die gevalle sojabone, in 4% van die gevalle sonneblom, en ook in 4% van die gevalle, koring. Sy noem dat sy ook, na aanleiding van 'n voorstel van Me Beukes, per land­dros­distrik aangedui het welke gebiede geaffekteer is. Daar word met dank kennis geneem van hierdie inligting.
Die Voorsitter noem dat hy Mee Beukes en Scheepers weereens namens die PNS en die Sojawerkgroep sou wou bedank vir die inisiatief en hulpvaardigheid wat aan die dag gelê word, en die standaard wat gestel word. Mnr Joubert doen aan die hand dat dié boodskap skriftelik oorgedra word aan die Departement.
Dr Caldwell rapporteer dat sy op navraag by Embrapa verneem het dat nuwe produkte eersdaags geregistreer gaan word teen sclerotinia op sojabone, en dat Bayer ook beplan om binnekort nuwe produkte vry te stel. Sy sê sy is egter ingelig dat dié swamdoders nie as baie effektief beskou word nie, aangesien slegs 80% beheer bewerk­stellig word. Sy noem hierbenewens dat dit ook nie kosteeffektief is om die produkte te gebruik nie.
Die Voorsitter noem dat die PNS noue kontak behou met die National Sclerotinia Initiative, wat in Fargo, North Dakota gesetel is. Hy sê verwikkelinge aldaar sal fyn dop­gehou word, en terugvoering in dié verband aan die werkgroep verskaf word.
Mnr Keun rapporteer dat die Sclerotiniawerkgroep die saak rakende die evaluering van Gliogro, die middel wat klaar­blyklik sclerotinia kan keer en beheer, verwys het na die Tegnologiekomitee. Hy sê dié komitee sal ook vasstel of die middel wél geregistreer is.
Dat die Departement van Landbou, Bosbou en Visserye skriftelik meegedeel word dat die PNS en die Soja­werkgroep Mee Beukes en Scheepers se inisiatief, hulp­vaardigheid en die standaard wat hulle stel, hoog op prys stel.
(Besluit 10.4.1 van die Sojawerkgroepnotule van 29 April 2010)
Mnr Keun rapporteer dat sekere probleme ondervind word met die finalisering van die navorsingsprojek rakende die kwaliteit van sekere rhizobium-entstowwe wat plaaslik verhandel word. Hy sê die LNR het in dié verband met sekere voorstelle vorendag gekom, wat oorweeg sal word deur die Navorsingsprioriteitskomitee van die olie­sade­bedryf. Hy noem egter dat dit wil voorkom asof die PNS nie GraanSA se hand sou kon sterk in hul samesprekings met die Kantoor van die Registrateur oor die bevindinge rakende die kwaliteit van sekere rhizobiumentstowwe, wat onder verdenking is, nie.
Die Voorsitter noem dat Me Bloem, die navorser verbonde aan die projek, oorlede is voordat die projek afgehandel is, en het haar medewerker, Dr Staphorst, met pensioen afgetree. Dr Caldwell noem dat sy nie inligting oor die effek­ti­witeit van plaaslike rhizobium­entstowwe kon op­spoor nie.
Mnr Cronjé noem dat probleme steeds ervaar word met die kwaliteit van rhizobiumentstowwe wat plaaslik verhandel word. Hy sê daar is elke jaar nuwe toetreders tot die soja­bedryf, wat om die bos gelei word deur ver­koops­agente.
Die Voorsitter doen aan die hand dat GraanSA met Dr Steyn of sy dogter in gesprek tree oor die aangeleentheid. Hy sê 'n tersaaklike artikel kan in die SAGraan gepubliseer word voor die komende plantseisoen. Mnr Potgieter on­der­neem om die nodige te doen.
Dat ondersoek ingestel sal word na die moontlikheid om voor die komende plantseisoen 'n artikel in die SAGraan te publiseer oor die noodsaaklikheid om slegs rhizobium­ent­stowwe van aanvaarbare gehalte te gebruik.
Daar word kennis geneem van die dokument "Nuusberigte en tendense oor bio-brandstowwe: periode Januarie tot Maart 2010".
Die Voorsitter rapporteer dat hy onlangs 'n vergadering bygewoon het van die Southern African Biofuels Asso­ciation (SABA), waar Mnr Matthews, voormalige hoof­be­stuurslid van GraanSA, 'n Scaniabus vertoon het, wat aangepas is om te loop op 'n jel wat afkomstig is uit suiker­beet.
Mnr Farr rapporteer dat onderhandelinge reeds in 'n gevorderde stadium is met finansiers oor die oprigting van die Rainbow Nations Renewable Fuels-aanleg, en dat sake baie belowend lyk.
Die Voorsitter noem dat Mnr Potgieter en Dr Caldwell 'n artikel die lig laat sien het waarin produsente gemaan word om vroegtydig hul bestellings vir saad te plaas met die oog op die volgende seisoen.
8 en 9 September 2010 "No Till"-Inligtingsdag, Drakensville
(Besluit 12.2.1 van die Sojawerkgroepnotule van 29 April 2010)
Die Voorsitter sê die PNS het Mnr Birch getaak om 'n literatuurstudie te doen rakende die ekonomiese en ander voordele van sojas in 'n wisselboustelsel. Dr Griessel rap­porteer dat die verslag na verwagting ingedien sal word teen die einde van Julie 2010.
Dat kennis geneem word dat terugvoering ter gelegener tyd verskaf sal word oor die studie wat Mnr Birch onder­neem rakende die ekonomiese en ander voordele van sojas in 'n wisselboustelsel.
(Besluit 12.3.1 van die Sojawerkgroepnotule van 29 April 2010)
Die Voorsitter rapporteer dat sekere samesprekings gevoer moet word alvorens Prof Blignaut se verslag rakende die ondersoek na die totale plaaslike oppervlakte, wat geskik is vir die verbouing van sojabone, beskikbaar gestel kan word aan die lede van die Soja­werkgroep.
Dat kennis geneem word dat die finale verslag rakende die totale oppervlakte wat geskik is vir die verbouing van sojabone in Suid-Afrika beskikbaar gestel sal word aan 'n volgende vergadering van die Sojawerkgroep.
Die Voorsitter herinner die lede dat geskikte kleurfoto's of ander inligting vir plasing op die PNS-webtuiste verwelkom sal word.
(Besluit 13.2.1 van die Sojawerkgroepnotule van 29 April 2010)
Dr De Kock rapporteer dat siekte Mnr Hackland, verbonde aan BASF, daarvan weerhou het om die voorlegging oor die Agcelence-produkreeks te lewer tydens die huidige ver­ga­dering. Hy meld egter dat Mnr Hackland aangedui het dat hy graag die voorlegging sou wou aanbied tydens die Oktobervergadering van die Werkgroep.
Mnr Van Wyk doen aan die hand dat Monsanto ter ge­le­gener tyd genooi word om 'n voorlegging te doen oor die korrekte aanwending van Roundup Ready spuit­middels. Mnr Botma sê hy het verneem dat Monsanto oorweeg om terug te keer na die Suid-Afrikaanse mark, en dat hulle van die nuwe Amerikaanse tegnologie plaaslik beskikbaar wil stel. Hy noem dat Monsanto waarskynlik sal terugkeer na die plaaslike mark, wanneer die plaaslike sojabedryf uitbrei.
Mnr Potgieter noem dat 'n persoon verbonde aan die ingenieursfakulteit van die Universiteit van KwaZulu-Natal 'n voorlegging by GraanSA aangebied het oor sojaboon­verwerkingsapparaat. Hy doen aan die hand dat dié persoon genooi word om 'n soortgelyke voorlegging aan te bied vir die lede van die Sojawerkgroep.
Dat kennis geneem word dat BASF 'n voorlegging sal lewer oor die Agcelence-produkreeks tydens 'n volgende Soja­werkgroepvergadering.
Dat oorweging geskenk word daaraan om tydens ko­men­de vergaderings van die Sojawerkgroep voor­leg­gings aan te bied oor:
die korrekte aanwending van Roundup Ready spuit­middels; en
Dat 'n persoon verbonde aan die Ingenieursfakulteit van die Universiteit van KwaZulu-Natal genooi word om 'n voorlegging te doen oor sojaboonverwerkingsapparaat.
"ACES News: Determining the magic number for soybean seeding", 28 April 2010
Kennis word geneem van die artikel "Determining the magic number for soybean seeding", soos gepubliseer in die Aces News van 28 April.
"ACES News: Be on the lookout for trochanter mealybugs", 13 May 2010
Daar word kennis geneem van die artikel "Be on the lookout for the trochanter mealybugs", soos gepubliseer in die Aces News van 13 Mei.
Inkomste- en kosteramings: Sojabone, mielies en sonneblom 2009-2010
(Besluit 7.18.1 van die Tegnologiekomiteenotule van 7 April 2010)
Die Voorsitter sê Mnr Joubert het gereël dat die historiese SAFEX-pryse ingebou word by die inkomste- en koste­ramings. Hy wys op die geweldige groot verskille tussen die brutomarges van byvoorbeeld mielies en sojas in die Oos-Vrystaat, en noem dat reeds besluit is dat dié inligting na buite uitgedra moet word, by wyse van 'n artikel.
Mnr Joubert noem dat die PNS elke jaar 'n begroting opstel voor die aanvang van die plantseisoen. Hy sê Mnr Ferreira is tans besig met die 2010-2011-begroting, en reflekteer die data vervat in die inkomste- en kosteramings aangepas met SAFEX-lokopryse tans die begroting ten opsigte van 2009-2010. Hy noem dat die relatiewe winsgewendheid van sojas teenoor koring en mielies aansienlik beter ver­toon, indien meer onlangse SAFEX-lokopryse ingebou word.
Die datum van die volgende vergadering van die Soja­werk­groep word bevestig as 5 Oktober 2010.
Die Voorsitter bedank die teenwoordiges vir insette ge­le­wer. Hy wens die lede 'n voorspoedige reis na hul onder­skeie tuistes toe, en verdaag die vergadering om 13:05.