Lonmin-onmin spruit uit hierdie onding - Solidariteit Blog
Nuus - 23 Augustus 2012
Lonmin-onmin spruit uit hierdie onding
Chaoties: Ordeloos, verward, woes, deurmekaar
Dit is in ‘n neutedop wat die onmin by Lonmin veroorsaak het. Chaos. Twee vakbonde wat voorheen al by twee ander myne slaags geraak het, het by Lonmin weer teenoor mekaar stelling ingeneem. En toe word die beskaafde bokskryt wat kollektiewe bedinging veronderstel is om te wees, eensklaps ‘n slagveld. ‘n Groepie werknemers (vermoedelik Amcu-lede), voormalige werknemers van Lonmin (wat waarskynlik nog ‘n appeltjie met die werkgewer sou wou skil, maar nie meer kan nie) en werklose gemeenskapslede begin op ‘n koppie (die berg) buite Lonmin se hekke betoog. ‘n Onwettige staking. Geen kennis aan die werkgewer, geen eise aan die werkgewer, geen genade vir dié wat met hulle normale werk wil voortgaan nie. Uiteindelik word tien mense vermoor en talle beseer – onder hulle, drie lede van Solidariteit.
Die polisie was aanvanklik traag om te reageer en het aangedui dat hulle nie die skagte kan beveilig nie – die mynsekuriteit moet dit doen. Tot hulle makkers met pangas doodgekap is. Toe is hulle met mag en mening ontplooi. Teen dié tyd het die betogers toegeneem tot bykans 3 000 wat elke dag op die koppie gaan sit het en bedrywighede by die myn het byna tot stilstand gekom omdat die oorblywende werksmag uit vrees weggebly het van die werk. Die betogers was met tradisionele wapens soos spiese en knopkieries asook pangas gewapen en dreunsang op die ritme van die gekap van pangas teen mekaar het die spanning by die minuut laat toeneem.
Intussen het die stakers geweier om die sogenaamde loongeskil te bespreek. Hulle het aan die media hulle eise oorgedra – hulle soek R12 500 per maand of die staking gaan voort. Geen eis is egter aan die werkgewer gegee nie en dit is hierdie feit, tesame met vals berigte dat Lonmin se rotsbooroperateurs slegs R4000 maand verdien (terwyl dit inderwaarheid tussen R10 000 en R11 000 is) wat bewys dat die staking slegs ‘n rookskerm vir ‘n veel dieper geskil is. ‘n Magstryd.
Op 16 Augustus het die skote geklap. Toe die stof gaan lê was 34 betogers dood en 78 ersnstig beseer. Nog 259 is in hegtenis geneem. Skokgolwe.
Die bespiegelings oor wie die eerste skoot afgevuur het duur steeds voort en ondersoekspanne uit elke oord probeer uitvind na wie die vinger gewys moet word.
Intussen lyk dit of dieselfde strategie reeds by ander platinummyne gevolg begin word. Almal se oë is op die Lonmin-onmin, want die manier waarop hierdie krisis opgelos word, gaan die raamwerk word vir die hele res van die bedryf of gaan die sneller wees vir nog hope geweld in die bedryf in die nabye toekoms.
Wat is nodig? Volgens my moet die betrokke vakbonde wat in die magstryd gewikkel is, soos beskwaafde volwassenes gesels en nie toegelaat word om op te hou met gesprekke tot daar tot ‘n gelyk gekom is nie.