PressReader - Huisgenoot: 2017-11-30 - NU­WE HAR­TE, SELF­DE LIEF­DE
NU­WE HAR­TE, SELF­DE LIEF­DE
In ’n seld­sa­me ge­beur­te­nis het dié Kaap­se eg­paar ná ja­re se ge­sond­heids­pro­ble­me elk ’n hart­oor­plan­ting on­der­gaan wat hul le­we ver­an­der het
Huisgenoot - 2017-11-30 - Nuus - Deur CO­LIN HENDRICKS
JA­RE ge­le­de het hul­le hul hart op me­kaar ver­loor. Nou, 26 jaar la­ter, is hul­le steeds me­kaar se hart­jie-my-lie­fie, al is dit nie meer die­self­de hart wat in elk­een se bors­kas klop nie. Dis nie ’n kop­krap­per nie; dis die wa­re ver­haal van ’n plaas­li­ke eg­paar wat al­bei ’n hart­oor­plan­ting on­der­gaan het, so ’n seld­sa­me ge­beur­te­nis dat selfs hul hart­chi­rurg suk­kel om die sta­tis­tie­ke te ver­dui­de­lik: “Daar is by­voor­beeld nie eens twee men­se op ’n dorp soos Her­ma­nus wat ’n hart­oor­plan­ting ge­had het nie, en hier is twee men­se wat ge­troud is wat al­bei ’n hart­oor­plan­ting on­der­gaan het.”
Dr. Wil­lie Koen praat van Al­ria (59) en Jo­han (53) le Roux. Hy het in Sep­tem­ber ver­le­de jaar vir Al­ria ’n nu­we hart in­ge­plant en ’n bie­tjie lan­ger as ’n jaar la­ter ook een vir haar man.
Al­bei o­pe­ra­sies is uit­ge­voer in Kaap­stad se Ne­t­ca­re Chris­ti­aan Bar­nard- hos­pi­taal, wat ge­noem is na die SuidA­fri­kaan­se dok­ter wat 50 jaar ge­le­de die wê­reld se eer­ste suk­ses­vol­le mens-tot­mens-hart­oor­plan­ting uit­ge­voer het, prof. Chris­ti­aan Bar­nard.
“Ons het des­tyds, toe prof. Bar­nard nog ge­leef het, ge­reeld in Huis­ge­noot van hom ge­lees,” sê Al­ria. “Nooit het ons kon dink ons al­bei sou ’n hart­oor­plan­ting in sy hos­pi­taal kry nie.”
’n Dag na­dat Jo­han uit die hos­pi­taal ont­slaan is, kui­er ons in hul huis in Kuils­ri­vier. Hy sit met ’n mas­ker oor sy mond en neus om kie­me uit te hou en praat ’n bie­tjie moei­lik.
Hy krap nog kop oor wat hy in ’n be­dan­kings­brie­fie aan die sken­ker se fa­mi­lie moet skryf. Hy weet glad nie wie dit was en hoe die mens se le­we kort­ge­knip is nie; net dat dit ’n 43-ja­ri­ge man was. Al­ria het self so ’n brie­fie ge­skryf aan die naas­be­staan­des van die 28-ja­ri­ge man wie se hart sy in Sep­tem­ber ver­le­de jaar ge­kry het.
DIE Le Rouxs het al­bei ja­re lank hart­pro­ble­me ge­had. Al­ria, ’n ge­we­se be­las­ting­klerk, ly aan oor­erf li­ke cho­les­te­rol wat are laat ver­nou. Sy het in 2005 ’ n hart­aan­val ge­had wat tot ’n ver­swak­te hart ge­lei het, ver­tel Wil­lie.
Jo­han, ’n oud­po­li­sie­be­amp­te, het tal­le ge­blok­keer­de are en hart­aan­val­le ge­had, sê Wil­lie. Hy was meer in die hos­pi­taal as wat hy by die huis was, ver­tel die chi­rurg. Se­dert 1999 het hy 30 an­gi­o­gram­me ge­had en 23 stents is in­ge­sit, ter­wyl Al­ria se­dert 2005 d­rie an­gi­o­gram­me on­der­gaan en d­rie stents ge­kry het.
Met ’n an­gi­o­gram word na die bloed­vloei in ’n aar ge­kyk deur by­voor­beeld ’n ka­me­ra, en ’n stent is ’n buis wat in­ge­sit word om ’n bloed­vat oop te hou.
Maar nou klop die har­te tjok­lits, sê die twee. Al­ria kyk met tra­ne in haar oë na haar man. “Dis nie my eie hart nie, maar ek is steeds met my he­le we­se lief vir jou.”
Wan­neer Jo­han nou sê sy hart voel lig, be­doel hy dit let­ter­lik. Voor­heen moes hy ’n ma­sjien van 1,5 kg saam­dra. Dit het die me­ga­nie­se hart aan die gang ge­hou wat in 2015 vir hom in­ge­plant is. Sy eie hart moes toe ver­wy­der word, want dit het net teen 10% ge­werk. “Ek kon nie lan­ger wag nie en daar was geen sken­ker­har­te nie,” sê Jo­han. “Dit was óf die me­ga­nie­se hart óf hy sou sterf,” voeg Al­ria by.
Die ma­sjien was aan sy lin­ker­sy vas­ge­gord met py­pe wat ge­kop­pel is aan die me­ga­nie­se hart in sy bors­kas. “Die ma­sjien het bloed na die hart en dan na die an­der or­ga­ne ge­pomp,” ver­dui­de­lik Al­ria. Die toe­stel was die af­ge­lo­pe d­rie jaar deel van hul hu­we­lik. “Dit het selfs sy eie plek op die bed tus­sen ons ge­had.”
AL­RIA het in 2014 ’n pas­aan­ge­ër ge­kry en kon toe nie meer werk nie. Dit was voor haar man se me­ga­nie­se hart in 2015 in­ge­plant is. Sy was se­dert 2014 op die wag­lys vir ’n sken­ker­hart.
Jo­han was van 2013 af op die wag­lys, maar toe ’n sken­ker­hart kom, het Al­ria voor­keur ge­kry om­dat hy ’n me­ga­nie­se hart ge­had het om hom aan die gang te hou. ’n Pas­aan­ge­ër is so­lank vir haar in­ge­sit en toe, op 26 Sep­tem­ber ver­le­de jaar, kry sy die lang­ver­wag­te op­roep.
Sy ver­tel sy en Jo­han (en sy ma­sjien­tjie) was reeds in die bed toe die hos­pi­taal laat weet hul­le het vir haar ’n hart. Al­ria het die seld­sa­me AB-bloed­groep. “Maar ek het ge­weet ek sou ’n hart kry. Ek het in die He­re ge­glo en op Hom ver­trou.”
Al­ria het die aand haar sak ge­pak en hul­le is vin­nig na die Chris­ti­aan Bar­nard­hos­pi­taal, wat toe nog in B­ree­straat in die Moe­der­stad was. Haar vier kin­ders het ge­dink “mam­ma gaan dit nie maak nie”, want nie­mand in hul fa­mi­lie het toe al ’n oor­plan­ting ge­had nie, ver­tel sy.
Die Le Rouxs het twee seuns, Jo­han jr. (25) en Je­an-Clau­de (23), en Al­ria het ’n seun, Ru­di (39), en ’n dog­ter, Yo­lan­di (35), uit ’n vo­ri­ge hu­we­lik.
Ty­dens die ses ure lan­ge o­pe­ra­sie op Al­ria was Jo­han naar van be­kom­mer­nis. Maar sy het die o­pe­ra­sie nie net oor­leef nie; haar hart­pro­ble­me is iets van die ver­le­de. “Ek is weer my ou self,” ver­tel sy. “Ek kan goed in die huis rond­skuif en is nie meer moeg nie. Ek kan weer din­ge doen en saam met my d­rie klein­kin­ders in die par­kie speel.”
Al­ria raak hart­seer toe sy dink aan die jong man wat sy le­we ver­loor het en sy naas­tes wat die moei­li­ke be­sluit moes neem om sy ma­sjie­ne af te s­ka­kel en sy hart te skenk. “Ek won­der of ek as ou­er dit sou kon doen. Dit is so ’n moei­li­ke be­sluit, maar die groot­ste ge­skenk wat ’n mens ie­mand an­ders kan gee,” sê sy.
OP 30 Ok­to­ber van­jaar is Jo­han toe ook “ge­se­ën” met die op­roep van die hos­pi­taal. “Hier­die keer was ons nie be­kom­merd nie. Ons het ge­weet God en dr. Koen is be­sig met hul werk. Ons het ge­weet hy sou le­wend en ge­sond uit die te­a­ter kom,” sê Al­ria.
Jo­han was ’n dag ná die op­roep ne­ge uur lank on­der die mes in die nu­we Chris­ti­aan Bar­nard-hos­pi­taal in DF Ma­lans­traat in Kaap­stad se S­trand­ge­bied.
“Daar­die man met die ma­sjien­tjie aan sy sy was nie die man met wie ek ge­trou het nie,” sê Al­ria.
“Jo­han was ’n mens wat nie­mand iets ge­vra het nie. Met sy swak hart was hy af­hank­lik van an­der,” ver­tel sy ver­der en vee die tra­ne af.
Dit was som­mer ’n moei­li­ke paar jaar vir die eg­paar.
Jo­han is in 2007 me­dies on­ge­skik ver­klaar en hul­le raap en skraap om kop bo wa­ter te hou. “Ons het des­tyds al­les ge­had. Ek moes die af­ge­lo­pe paar jaar ko­per uit ou TV’s ver­sa­mel om ’n paar sent te maak,” sê Jo­han. Al­ria doen tran­skri­be­rings­werk vir ’n skool.
Hul me­die­se skuld is ’n swaar las, maar ge­luk­kig het hul me­die­se fonds die hart­oor­plan­tings ge­dek.
“Wan­neer jy siek­lik is en nog fi­nan­si­ë­le pro­ble­me het, plaas dit baie span­ning op ’n hu­we­lik,” sê Al­ria. “Ons kon al­bei dood ge­wees het oor ons hart, maar ons het al­les in die He­re se han­de ge­los en aan­hou bid.”
Die twee sal wel nooit weer op ’n warm so­mer­dag in die see kan swem nie. Al­ria ver­tel die me­di­ka­sie wat hul­le moet drink om te keer dat hul lig­gaam die sken­ker­hart ver­werp, maak hul­le ek­stra­sen­si­tief vir die son. “Ons soek nie nog pro­ble­me nie,” sê sy en lag.
Maar dis ’n klein prys om te be­taal, want hier sit hul­le nou elk met ’n ge­son­de hart en ’n lief­de vir me­kaar wat al die swaar­kry oor­kom het.
‘Dis nie my eie hart nie, maar ek is steeds met my he­le we­se lief vir jou’ Voor sy suk­ses­vol­le hart­oor­plan­ting het dié toe­stel Jo­han aan die le­we ge­hou. Dit het die me­ga­nie­se hart help voort­dryf wat hy in 2015 ont­vang het. Hy moes dit heel­tyd saam­dra.
Die Ka­pe­naars Al­ria en Jo­han le Roux kyk met nu­we oë na hul le­we na­dat sy ver­le­de jaar en hy we­ke ge­le­de ’n nu­we hart ge­kry het.
LINKS: Jo­han sê hy moet nog ge­woond raak aan die nu­we hart, maar is dank­baar hy kan weer sy ou, ge­son­de self wees. NAASLINKS: Al­ria in die Chris­ti­aan Bar­nard­hos­pi­taal na­dat sy ’n hart­oor­plan­ting daar ge­had het. Dr. Wil­lie Koen het al­bei o­pe­ra­sies be­har­tig.