Jy hoor van seksuologie, maar jy is nie heeltemal bewus van wát ’n seksuoloog doen nie en is bang jy skrik jou dood met ’n eerste besoek. Boonop wonder jy: Is dit die antwoord vir my huwelik?
VRAAG 2: Vertel iets oor jouself . . . Waar het jy studeer, hoeveel jaar praktiseer jy nou al en waarom het jy besluit om ’n seksuoloog te word?
Almal het gedink dat ek die ideale persoon is om pasiënte met seksuele probleme te hanteer, aangesien ek sielkunde gestudeer het. Ek het uit desperaatheid oor seksuele disfunksie begin oplees en besluit om in urologie te spesialiseer. Ná ’n jaar in die Departement Urologie by UP het ek besluit dat ’n uroloog hoofsaaklik ’n chirurg is, en dit is nie waar my hart lê nie.
Ek is ook ’n senior dosent in urologie by die Departement Urologie en vir die afgelope 32 jaar ’n spesialis in seksuele gesondheid.
Ek is na die Loyola Seksuele Disfunksiekliniek in Chicago, VSA, vir verdere opleiding. Ek het daarna my meestersgraad behaal, met die fokus op seksuologie en seksuele probleme, en in psigoterapie gespesialiseer. Ek is ook ’n gesertifiseerde, gevorderde kliniese hipnoterapeut by The Wellness Institute in Washington in die VSA en het daarna ’n PhD in seksuologie gedoen.
Ek is bekend as ’n kliniese en psigo-seksuoloog, verhoudingskenner, psigoterapeut, hipnoterapeut, openbare spreker en skrywer. Ek het verskeie boeke geskryf, lewer gereeld bydraes in die media, en skryf artikels vir koerante en tydskrifte. Ek tree ook gereeld op radio en TV op. Ek is nou 24 jaar in ’n private praktyk en werk ook in ’n spesifieke multi-professionele span.
Ek is ook die eienaar van Tussen die Lakens Intieme en Sensuele Boetiek. Ek is geregistreer by verskeie professionele organisasies in die veld van terapie en seksuologie wêreldwyd.
ELMARI: Dit is ’n baie moeilike vraag, aangesien daar nie ’n raad in Suid-Afrika is waar jy as seksuoloog kan registreer nie, en daar gaan ook nie binnekort een wees nie. Jy kan as ’n mediese dokter, maatskaplike werker of sielkundige verder studeer in seksuologie, hetsy psigo-seksuologie of mediese seksuologie.
Dit is baie belangrik om te weet dat daar nie geakkrediteerde opleiding in Suid-Afrika bestaan nie – só as iemand sê hulle het by ’n instansie in Suid Afrika gestudeer, moet jy reeds weet daar is ’n probleem. Dit is belangrik dat die mediese, sielkundige en verhoudingsaspekte en oorsake van seksuele disfunksies hanteer word, en daarom is dit die beste om ’n seksuoloog te sien wat ook in ’n multi-professionele span werk.
Maak seker dat die persoon by die HPCSA of die SACSSP geregistreer is. Moenie net aanvaar en glo wat die persoon vir jou sê nie. Die beste is om op grond van ’n persoonlike verwysing (“word of mouth”) van iemand te gaan, wat reeds suksesvol deur hierdie persoon behandel is.
ETIENNE: Mense mag van my verskil, maar my definisie van seks is fisieke aktiwiteite waar die uiteindelike doel die ervaar of die bereiking van ’n orgasme vir een of albei partye is. Om ’n orgasme te ervaar, is om vir jou maat te sê: “Ek is bereid om in jou teenwoordigheid en met jou fisieke en emosionele hulp vir ’n paar sekondes beheer oor my liggaam en emosies te verloor (dit is wat ’n orgasme is).”
ELMARI: Ek het ’n probleem met die woord “seks”, want almal se definisie van seks verskil. Vir my gaan dit oor waar ’n verhouding begin. En wanneer jy ’n emosionele verhouding met iemand het, waarbinne jy veilig voel, en daar ’n spesifieke verbintenis (commitment) is, moet jou fisieke verhouding ook groei soos wat jou emosionele verhouding groei.
Dit is ook maklik om seks en liefde te verwar as ’n seksuele verhouding te vroeg ontwikkel. As gevolg van al die neuro-oordragstowwe wat tydens ’n orgasme afgeskei word, kan ’n vrou veral glo sy is lief vir die man as gevolg van die oksitosien (bonding-hormoon) wat tydens ’n orgasme afgeskei word. Daar is baie Christen-paartjies wat geskei is en al voorheen seksuele verhoudings gehad het.
Só sien ek dikwels ook ouer paartjies wie se huweliksmaats oorlede is en wat in ’n nuwe verhouding is wat baie committed is, maar hulle kan nie trou nie omdat hulle dan hul pensioen sal verbeur. Waar laat ’n “geen seks voor die huwelik”-verbod hulle? Vir my gaan dit oor die respek wat ’n paartjie vir mekaar het en die commitment wat hulle teenoor mekaar gemaak het.
Daar is twee benaderings: Die reël-gebonde benadering wat sê: Vir my as Christen is daar reëls – jy mag byvoorbeeld aan my borste vat, en niks verder nie. En dan is daar die benadering wat na die bedoelings en gevolge van ’n paartjie se aktiwiteite kyk. Ek is meer geneig om met die tweede benadering saam te stem, maar dan moet ’n paartjie weet hulle is volwasse genoeg om dit te kán volg.
Sekere dinge kom na die oppervlak en dan is terapie nodig. Jy kan by jouself begin en só die energie van die verhouding verander. As jy jou hantering van die dinamika van die verhouding verander, dwing jy jou maat ook om te verander, en dikwels is dit ’n kwessie van: “Ek wil ook hê wat jy het . . .”
VRAAG 7: Sommige mense is baie skrikkerig oor wat om tydens ’n besoek aan ’n seksuoloog te verwag. Vertel ons wat ’n paartjie kan verwag en hoeveel dit hulle min of meer uit die sak gaan jaag.
ETIENNE: Seksterapie behels nié dat jy/julle van jul klere ontslae raak of dat julle seksuele aktiwiteite met julself, of met mekaar in die teenwoordigheid van die seksuoloog, of met die seksuoloog gaan hê nie! ’n Gedetailleerde seksuele geskiedenis sal saamgestel word (soms afsonderlik en soms saam), en dit kan behels dat jy in besonderhede oor baie persoonlike seksuele sake uitgevra sal word. Dit is sodat die seksuoloog agter die kap van die byl kan kom.
Alle inligting is vertroulik en bly tussen jou/julle en die seksuoloog. Dit is altyd belangrik om ’n mediese oorsaak vir ’n seksuele disfunksie uit te skakel, en daarom sal ’n mediese en/of genitale ondersoek in die meeste gevalle ook gedoen word, of moet iemand wat nie gekwalifiseerd is om dit te doen nie die persoon daarvoor na ’n geskikte persoon verwys.
Die seksuoloog sal dan met jou/julle in gesprek tree en soms ook verwag dat sekere “huiswerk” gedoen moet word. Ek werk in ’n staatshospitaal. ’n Mens betaal ’n spesialiskonsultasiefooi, na gelang van jou inkomste, en as jy ’n mediese fonds het, word die konsultasies gewoonlik daardeur gedek.
ELMARI: Omdat ek aan ’n holistiese benadering glo, behels die eerste sessie die neem van ’n volledige assessering en ook ’n paartjie se seksuele geskiedenis. Paartjies verkies soms om my eers afsonderlik te kom sien, omdat hulle voel hulle kan dan openliker gesels, en dan besluit ons in opvolgsessies wat die plan van aksie gaan wees.
Soms is individuele terapie eers nodig voordat ’n mens by huweliksterapie of seksterapie kan uitkom. Dikwels is dit eers nodig om iets soos posttraumatiese stres of seksuele trauma van die verlede te behandel, voordat die proses verder kan verloop. Ek spesialiseer in seksuele pyndisfunksies en verwys dikwels ook die pasiënte na ’n ander lid van my span, soos die fisioterapeut wat in bekkenvloer-disfunksie spesialiseer of die mediese seksuoloog.
Ek is ook ’n direktiewe terapeut en hou daarvan om vir mense tools te gee wat hulle altyd sal kan gebruik. My fooi is R1 500 vir ’n sessie van 80 minute en R900 vir ’n sessie van 50 minute. Die pasiënt kan ’n gedeelte hiervan self terugeis by sy/haar mediese fonds.
ETIENNE: Daar bestaan nie so iets nie! Wat ek ernstig vir paartjies aanbeveel, is om nooit droë seks te hê nie. Dit maak ’n smeermiddel soms uiters noodsaaklik of ’n wonderlike hulpmiddel. Hier en daar is ’n eenvoudige vibrator ook ’n wonderlike hulpmiddel vir paartjies, veral in gevalle waar die vrou nog nooit ’n orgasme ervaar het nie of sukkel om een te kry.
ELMARI: ’n Goeie gehalte silikoon-gebaseerde smeermiddel (water-gebaseerd as jy ’n kondoom gebruik). Ek beveel paartjies aan om altyd ’n smeermiddel te gebruik. Onthou, wanneer ’n vrou ’n man met haar hand stimuleer, werk ’n smeermiddel baie goed. ’n Vibrator van goeie gehalte kan ook baie sinvol wees omdat vroue dikwels baie langer as mans neem om ’n orgasme te bereik. Daar is ook deesdae wonderlike vibrators wat ’n paartjie saam tydens penetrasie kan gebruik.
Wat nié okei is nie, hang van die raamwerk af waarbinne julle hulpmiddels gebruik. As albei instem en nie emosioneel of fisiek skade lei nie, is dit okei. Dit gaan ook oor wat jy as ’n sekshulpmiddel beskou. As jy die hulpmiddel skelm gebruik en dan nie seks met jou maat het nie, kan dit ’n probleem wees. As ’n man ’n derde party as ’n sekshulpmiddel beskou, is dit beslis nie okei nie! As dit iets is wat jou integriteit, die integriteit van die verhouding, jou toewyding en jou vertroue raak, is dit ’n probleem.
Die resultate hang daarvan af of jy oopkop is, en bereid is om aan die probleem te werk en by jouself te begin. Soms is dit vir ’n terapeut nodig om van buite af binnetoe te kyk en raad te gee. Die resultate is gewoonlik baie goed!
ELMARI: Julle moet praat oor julle behoeftes en verwagtinge. ’n Vrou hoef byvoorbeeld nie noodwendig semen te sluk nie. Jou idee van orale seks mag dalk ’n 12/10 op die skaal wees, maar dalk werk ’n 3/10 vir jou.
Moenie ’n alles-of-niks benadering volg nie. Kry inligting en eksperimenteer, moenie sommer vooraf besluit dit werk nie vir jou nie. Dit is die manier waarop die meeste vroue ’n orgasme bereik en dit is dikwels vir mans ontsettend stimulerend om orale seks te gee. Orale seks is in sommige opsigte meer intiem as penetrasie. Ontspan en geniet dit!