PressReader - Landbouweekblad: 2018-09-14 - Wei­stel­sels sleu­tel tot vleis­pro­duk­sie
Wei­stel­sels sleu­tel tot vleis­pro­duk­sie
Om die reg­te wei­ding­stel­sel te kies, moet ’n boer die gras­se op sy of haar plaas ken. Eers dan kan hy of sy dit doel­ma­tig be­nut en met die hulp van die reg­te wei­ding­stel­sel veld­be­stuur op­knap.
Landbouweekblad - 2018-09-14 - Weiding -
Die wei­ding­stel­sel wat die boer volg en die ma­nier waar­op hy dit be­nut, is die be­lang­rik­ste in­stru­ment vir rooi­vleis­pro­duk­sie. Hy boer im­mers met gras en die bees is die fa­briek wat die gras na die pro­duk (kalf of vleis) om­ska­kel.
Mnr. F­rits van Oudts­hoorn, wei­ding­kun­di­ge, het op die jaar­lik­se boe­re­dag van die Win­ton-boe­re­ver­e­ni­ging by Kat­hu oor veld­be­stuur ge­praat.
“Gras is nie net gras nie. Die goeie, smaak­li­ke wei­dings­gras­se be­vat meer voe­ding­stow­we as on­smaak­li­ke gras­se en word in ’n ho­ër ma­te deur die­re be­nut. Dan groei die bees­te vin­ni­ger.
“Die wei­ding­stel­sel moet daar­om die be­hoef­tes van die goeie gras­se in ag neem en dit moet ge­noeg tyd kry om ná be­wei­ding te rus. Dan kan die groei­krag her­stel en saad ge­pro­du­seer word.
“Die gras­se sal voort­plant en die weiding en dra­krag ver­be­ter. Al­le pla­se ver­skil eg­ter van me­kaar en het ’n u­nie­ke wei­ding­stel­sel wat op die veld­toe­stand, ter­rein, veldtipe en re­ën­val ge­grond word.”
Die TABEL toon die hoof­be­na­de­rings as dit by wei­dings­be­stuur kom. Hier­die breë be­na­de­rings sluit in se­lek­tie­we be­wei­ding (of aan­hou­den­de be­wei­ding,
SKETS 1 ), be­heer­de, se­lek­tie­we be­wei­ding ( SKETS 2 ) en nie­se­lek­tie­we be­wei­ding (of ho­ë­druk­be­wei­ding SKETS 3 ). Van Oudts­hoorn ver­dui­de­lik ook ul­tra­ho­ë­druk­be­wei­ding ( SKETS 4 ).
Die boer kan ook ver­skil­len­de blokstelsels volg. Hy be­skryf dit as voer­bank­stel­sels waar­vol­gens die wei­dings­ge­bied vir een groep die­re in twee of drie blok­ke ver­deel word.
El­ke blok rus om die beurt vir ’n vol­le groei­tyd, wat dan as ’n voer­bank vir die ko­men­de droë sei­soen dien. El­ke blok kan ook ver­der in twee of meer kam­pe on­der­ver­deel word, wat vir wis­sel­wei­ding ge­bruik word.
Voor­beel­de van blokstelsels sluit in ’n twee­blok­stel­sel son­der bin­ne­kam­pe ( SKETS 5 ), twee­blok­stel­sel met twee kam­pe elk ( SKETS 6 ), twee­blok­stel­sel met vier kam­pe elk ( SKETS 7 ) en ’n drie­blok­stel­sel ( SKETS 8 ).
Van Oudts­hoorn het be­klem­toon dit is be­lang­rik dat die boer die gras­se op sy plaas ken. Dan kan hy dit doel­ma­tig be­nut deur die dra­krag aan die hand van die ge­hal­te en hoe­veel­heid be­skik­ba­re gras­se te be­paal en dit nou­keu­rig te volg. So­doen­de kan hy doel­ge­rig­te veld­be­stuur toe­pas so­dat die veld be­waar word en die gras­se kans kry om saad te vorm en na­tuur­lik te ver­meer­der.
Die veld kan ver­be­ter word deur saad me­ga­nies te saai in swak kam­pe wat rus. Die boer kan sélf saad in ander kam­pe oes of saad koop. Dit be­hoort van No­vem­ber tot Fe­bru­a­rie (die vroeë tot mid­del-groei­tyd) te ge­skied.
Saad kan met ’n tand­werk­tuig agter ’n trek­ker ge­saai word. Die werk­tuig maak voor­tjies en die saad word daar­in ge­stort.
’n Geen­be­wer­king-fyn­saad­plan­ter kan ook ge­bruik word om­dat dit nie van die los­maak van die grond af­hank­lik is nie. Ver­der kan die boer die saad met die hand rond­om voer­bak­ke uit­strooi waar die bees­te dit kan in­trap, en die voer­bak­ke el­ke week ver­skuif.
Van Oudts­hoorn het ge­sê in ge­val­le waar daar groot kaal kol­le in die veld is, kan die boer dié dele af­kamp en saad saai. Die deel word dan so ge­los tot­dat die veld­toe­stand weer nor­maal is voor­dat dit be­wei word.