91 Alles my geoorloof? 1 Kor.6:12 | Bybelverskille
← 90 Was Jesus Heilig gebore, of Heilig genoem? Lukas 1;35
92. Die Gees was nog nie. Joh. 7:39 →
Glo Paulus werklik dat hy die reg het om letterlik enigiets te doen? Werklik? Enigiets? Is dit Paulus se oortuiging dat die vryheid in Christus 'n gelowige die reg gee om enige lewenswyse aan te hang en uit te leef? En dit net nadat hy gesê het dat mense wat sekere lewenswyses aanhang, nie "die koninkryk van God sal beërwe nie." ("Geen hoereerders of afgodedienaars of egbrekers of wellustelinge of sodomiete of diewe of gierigaards of dronkaards of kwaadsprekers of rowers." 1Kor. 6:10)
Volgens die 1933/53 – Ou Afrikaanse Vertaling lyk dit asof Paulus beslis oortuig is dat alles hom geoorloof is. Weerspreek Paulus homself dan? Dit lyk asof hierdie die gaping is wat baie huidige gelowiges en selfs baie predikante gebruik om uit die lys van vers tien sekere lewenswyses te regverdig! "Alles is my geooroof, mits dit nuttig is, en dit my nie oorheers nie, en dit inpas by my biologiese behoeftes. Dan is letterlik alles my as Chrisen geoorloof!" Maar was dit werklik Paulus se oortuiging?
Die 1983 – Vertaling skryf woorde by wat gladnie in die Grieks voorkom nie. Dit is om te verseker dat mens nie hierdie oortuiging aan Paulus sal heg nie, maar dat hy stellings wat mense aangaande die Christelike geloof maak, aanspreek. Hulle voeg tot die Woord by: "Daar is mense wat sê…" en: "… hulle sê ook…" Beteken dit dat God die plae waarvan Openbaring skrywe, volgens Openbaring 22:18 by hierdie vertalers sal byvoeg? Kom ons kyk na die twee vertalings.
1Kor. 6:12-13: 1933/53 – Vertaling: "Alles is my geoorloof, maar nie alles is nuttig nie; alles is my geoorloof, maar ek sal my nie deur iets laat oorheers nie. Die voedsel is vir die maag, en die maag is vir die voedsel, maar God sal die een sowel as die ander tot niet maak. En die liggaam is nie vir hoerery nie, maar vir die Here; en die Here vir die liggaam."
1983 – Vertaling: "Daar is mense wat sê: 'Alles is my geoorloof.' Ja maar alles is nie heilsaam nie. 'Alles is my geoorloof.' sê hulle. Ja maar ek gaan my nie deur enigiets laat verslaaf nie. Hulle sê ook: 'Kos is vir die maag en die maag vir kos.' Goed maar God sal die een sowel as die ander tot niet maak. 'n Mens se liggam is nie bedoel vir seksuele losbandigheid nie, maar is daar vir die Here, wat ook oor ons liggaam Here is."
Wat gebeur nou eintlik in vers 12?
In die eerste plek moet ons in gedagte hou dat die verdeling deur die vertalers tussen verse elf en twaalf om 'n opskriffie in te plaas, die perikoop van verse nege tot twintig kunsmatig verdeel. In hierdie gedeelte gaan dit om die voortgaande lewensbeginsels wat veral die seksuele wanopvattings aanspreek. Vervolgens praat Paulus spesifiek oor die huwelik. (Hoofstuk 7) Die lys van sondes wat in vers tien genoem word, is dan ook nie losstaande sondes wat toevallig op 'n mens se pad kom nie, maar eerder sake wat as lewenswyse 'n voortgaande karakter dra. En dit is wat mense met hul aanhaling wou regverdig. Dit is waarom heelwat vertalings eerder woorde byvoeg om dit duidelik te maak dat ons nie hier met Paulus se eie siening te doen het nie, maar met stellings van sy Korintiese teenstanders.
Die stelling "kos is vir die maag en die maag vir kos" wil die seksuele omgang tot 'n gewone liggaamlike funksie reduseer. Dan word die bevrediging daarvan op enige wyse geregverdig, of die nou met voorhuwelikse seks, of met homoseksuele verhoudinge, of met buite-egtelike verhoudings, of met prostitusie! Is dit nie soos baie, selfs predikante en sinodes deesdae oor hierdie sake dink en dit verkondig nie? Die epidemie van seksuele losbandigheid spoel so oor ons samelewing dat ons nie meer die konteks van die Woord in ag neem nie, en ons laat lei deur die wêreld. Woorde soos: "die liggaam is nie vir hoerery nie, maar vir die Here" (vs. 13) En: "Vlug vir die hoerery." (vs. 18) maak op ons geen indruk nie. Ons lê net 'n oppervlakkige toepassing van Paulus se antwoord op sy Korintiese teenstanders aan: "Nie alles is nuttig nie" word sommer verswelg met enige "nut" wat ons daaraan kan heg. En: "Ek sal my nie deur iets laat oorheers nie" verloor sy eintlike betekenis. Dit gaan daarom dat ek tot eer van God beheer oor my liggaam sal neem en dit aan God sal toewy!
Geen vertaling word maar op 'n lukraak wyse hanteer nie. Elke vertaler poog daarin om die Woord van God so verstaanbaar as moontlik weer te gee. As dit dan nodig is om enkele woorde by te voeg, moet ons dit met versigtigheid beoordeel en agter die kap van die byl kom. In hierdie geval is dit sekerlik nodig om eerder 'n woordjie of twee by te voeg as om 'n growwe misverstand moontlik te laat. En sal God die plae van Openbaring tot die vertalers toevoeg? Wat dink jy?
This entry was posted in Dinamies Ekwivalente Vertaling, Direkte Vertaling, Konteks, Verstaanbaarheid van Vertalings. Bookmark the permalink.
1 Response to 91 Alles my geoorloof? 1 Kor.6:12
2014/02/14 at 19:02
Ek het die volgende respons van Prof. Adrio Konig ontvang en deel dit met sy toestemming met my lesers:
Hi Herman, Baie dankie vir hierdie stuk. Ek deel graag met jou 'n uittreksel van die kommentaar op Paulus wat eersdaags gepubliseer sal word.
Ons liggame behoort aan die Here
Ná die spesifieke geval van onsedelikheid in hoofstuk 5, skryf Paulus nou (6:12-20) oor onsedelikheid in die algemeen. Dit bevestig die gedagte wat alreeds by hoofstuk 5 uitgespreek is, dat dit dáár dalk nie net om die een uitsonderlike geval van onsedelikheid gegaan het nie, maar dat daar meer onsedelikheid in die gemeente was, wat weer verband hou met die feit dat Korinte by uitstek dié stad van onsedelikheid van daardie tyd was. Hierdie gelowiges het maar net "gister" tot bekering gekom na 'n lewe waarin seks vryelik beskikbaar was vir almal wat vra. Sommige van hulle was gewoond daaraan
Die Grieks van 6:12-13 is veel korter as die vertalings, omdat die vertalings woorde byvoeg om duidelik te maak dat dit eintlik 'n gesprek is. Die Grieks is eintlik baie kort, staccato-agtig. Kom ons sny dit nog korter tot by die essensie. Dis 'n voorstelling van 'n gesprek met 'n gemeentelid. Die gemeentelid sê 1-3, en Paulus antwoord met 4 en 5.
1 Alles is geoorloof.
2 Kos vir die maag.
Die maag vir kos.
3 Seks vir die liggaam.
Die liggaam vir seks.
4 Nee, die liggaam nie vir onreinheid nie.
Onreinheid nie vir die liggaam nie.
5 Die liggaam vir die Here.
Die Here vir die liggaam.
Byna dieselfde woorde kom weer voor (Kor 10:23-24) in verband met offervleis aan afgode. En omtrent dieselfde gedagte ook in 8:1-3, weer in verband met die offervleis.
Ons gaan dus weer hierna kyk, maar dan van 'n ander kant af. Dit was skynbaar 'n bekende motto van Paulus om die vryheid van 'n Christen uit te druk.
•	Die gemeentelid gebruik dit nou: "Alles is geoorloof", natuurlik om 'n punt te maak.
•	Maar hy of sy maak eers 'n onskuldige draai waarmee Paulus sal saamstem: "Kos vir die maag. Die maag vir kos." Dit het Paulus meer kere bevestig.
•	Maar nou die eintlike punt: Die liggaam vir seks. Seks vir die liggaam.
Dit was duidelik 'n spreuk in Korinte. Die gemeentelid probeer Paulus nou met sy eie motto vang. 'n Mens moet die natuurlike behoeftes van jou liggaam bevredig. As 'n mens se liggaam aan iets behoefte het, neem dit. Ons kry dit vandag nog.
•	Is jy dors? Kry water en drink dit.
•	Is jy honger? Kry kos en eet dit.
•	Is jy sekshonger? Kry seks en geniet dit.
Gee uiting aan die natuurlike behoeftes van jou liggaam.
Hoe reageer Paulus. Nie hierdie keer so skerp negatief soos in hoofstuk 5 nie. Hy wil 'n keer presies verduidelik waarom rond en bont-seks sonde is. Trouens dit gaan ook nie hier oor dieselfde soort onsedelikheid as in hoofstuk 5 nie. Dáár was dit twee persone wat in 'n ontoelaatbare verhouding geleef het. Hier is dit een persoon wat rond en bont slaap.
Paulus "speel" saam. Hy herformuleer net die laaste spreuk. Maar dit beteken hy stem met die uitgangspunt saam. Dit word net verkeerd toegepas. Die uitgangspunt sal hy weer bevestig in hoofstukke 8 en 10. Die vraag is net hoe pas jy dit toe.
•	Nee, die liggaam nie vir onreinheid.
•	Onreinheid nie vir die liggaam.
•	Die liggaam vir die Here.
•	Die Here vir die liggaam.
Die teenwerping sou wees: Maar waarom kan die vryheid vir die maag en vir kos geld, maar nie vir die liggaam en vir seks nie? En dis 'n merkwaardige onderskeid wat Paulus dan hier maak. Maag en kos sal vernietig word, na die dood eenvoudig verdwyn. Maar nie die liggaam nie (vers 13b). Maag en kos is dus onbelangrik, maar die liggaam is van die uiterste belang.
Maar is die maag dan nie deel van die liggaam nie?
Ons is so gewoond daaraan om liggaam en siel teenoor mekaar te stel, en dan is die siel belangrik, maar nie die liggaam nie. Dis eintlik vir ons moeilik om Paulus te verstaan oor die geweldige waarde van die liggaam.
Vir Paulus is die hele evangelie op die spel as die liggaam nie opgewek word nie (1 Kor 15). Sommige van ons sou maklik kon reageer: Nee, stadig nou Paulus. Ons weet die liggaam is belangrik. Maar as die siel net gered is, is ons darem klaar veilig by die Here. Dan maak die liggaam tog nie regtig soveel saak nie.
Paulus sou net na sy asem gesnak het. Hoekom? Hy het heeltemal anders oor die liggaam gedink. Ons sal sien as ons later by hoofstuk 15 na die betekenis en waarde van die liggaam kyk, dat "liggaam" by Paulus meestal eenvoudig die mens self is.
Kom ons aanvaar dit nou hier, en gaan later as ons na die liggaam by Paulus kyk, op die besonderhede in.
Die liggaam is nie daar vir losbandige seks nie, want dis daar vir die Here omdat Hy ook oor ons liggaam Here is (6:13c).
En hier volg dan 'n merkwaardige stelling wat ons mooi moet bekyk: "God het deur sy krag die Here opgewek en so sal Hy ons ook opwek" (6:14).
Kyk hoe spring Paulus oor van"liggaam" na "ons".
•	Die Here is Here oor ons liggaam.
•	God sal ons opwek soos Hy die Here opgewek het.
Ons en ons liggaam is dieselfde.
Maar nou gaan hy aan om sy vorige stelling te ontwikkel, dat die Here ook oor ons liggaam Here is. "Weet julle nie dat julle liggaam deel is van Christus nie? Sal ek nou 'n deel van Christus neem en dit 'n deel van 'n ontugtige vrou maak? (6:15) Immers twee mense wat seks het, word in hierdie daad met mekaar verenig (6:16).
Kyk hoe realisties dink Paulus oor ons vereniging met Christus. Hy werk dit later breër uit (ons is ledemate van sy liggaam, 1 Kor 12:14ev), en nog later oor die betekenis van die doop (Rom 6). Dus ek is 'n ledemaat van Christus se liggaam. Ek kan dit mos nooit verbind aan iemand anders in "loshande" seks nie. Dan verbind ek Christus aan daardie persoon!?
Dit alles bevestig hy dan met 'n interessante opmerking. Elke ander sonde doen 'n mens "buite" jou liggaam (die 1983-vertaling). Die Grieks kan ook beteken: "sonder" die liggaam, wat beteken sonder dat die liggaam direk betrokke is. Baie vertalings verkies dit. Die punt is dat ander sondes nie 'n mens se liggaam op hierdie intieme manier betrek nie. Jy kan haat, hoogmoedig wees, jaloers wees, maar dit raak nie jou eie liggaam nie. Maar seks betrek jou liggaam op die mees intieme manier. En jou liggaam behoort nie net klaar aan die Here nie, maar is selfs deel van Hom. Jy betrek die Here self by hierdie sonde!
Daarom net een woord: "Vlug." Dis die Grieks vir "Julle moet niks te doen hê met …." (6:18).
Vlug. My pa het altyd gesê: Vlug is 'n goeie ding. Maar dan moet jy betyds begin.
Waarom is my liggaam so belangrik? "Besef julle nie dat julle liggaam 'n tempel van die Heilige Gees is nie? … Julle behoort nie aan julleself nie. Julle is gekoop en die prys is betaal. Julle moet God dus in julle liggaam verheerlik" (6:19-20).
•	Vroeër het hy geskryf dat die Heilige Gees in julle woon (3:16).
•	Nou lees ons julle liggaam is 'n tempel van die Gees.
Is dit nou ons of ons liggaam? Dit vra 'n mens net as jy nog nie verstaan dat Paulus met ons liggaam onsself bedoel nie. Hierop sal ons by die opstanding terugkom.