PressReader - Baba & Kleuter: 2017-06-01 - Plan­ne met fiemies
Plan­ne met fiemies
Hoe lei jy jou peu­ter van ‘ek wil nie daai eet nie’ tot ‘nog, as­se­blief’?
Baba & Kleuter - 2017-06-01 - JOUPEUTER - DEUR ZEL­DA ACKERMAN GE­RE­GIS­TREER­DE DIEETKUNDIGE
Net na­dat jy op so­si­a­le me­dia be­gin spog het oor jou ba­ba wat soos ’n droom al­les eet, raak sy skie­lik vol nuk­ke en gril­le. Jy ver­staan dit nie en pro­beer al­les: van vlieg­tui­gie­spe­le­tjies tot spi­na­sie ver­doe­sel. Op moei­li­ke dae druk jy net een­vou­dig die le­pel in haar mond so­dra sy waag om dit oop te maak.
Jy weet dit is se­ker­lik nie die reg­te ma­nier nie, maar hoe ge­maak as jy al nag­mer­ries kry oor skeur­buik en al­ler­han­de an­der siek­tes weens te min vi­ta­mie­ne? Jy sal dalk ver­baas wees om te hoor dat die mees­te fiemies heel­te­mal nor­maal is.
‘MY KIND WIL NIE EET NIE!’
’n Kind wat “swak eet” is in baie ge­val­le net ’n kind wat nie so­veel eet as wat ou­ers glo ’n kind be­hoort te eet nie. Ba­bas se er­va­ring van hon­ger en ver­sa­di­ging help hul­le om die reg­te hoe­veel­heid kos te eet om te groei en ’n i­de­a­le ge­wig te hand­haaf. As ons nie in­meng nie, sal dié stel­sels hul­le le­wens­lank teen oor­ge­wig be­skerm.
As jou kind min of selfs glad nie eet nie, be­te­ken dit waar­skyn­lik dat sy reeds in al haar vo­ri­ge maal­tye al die e­ner­gie in­ge­neem het wat sy no­dig het. So kan ’n kind ná ’n par­ty­tjie of va­kan­sie waar baie lek­ker­nye of weg­neem­e­tes ge­ëet is, vir ’n paar dae lank ’n swak eet­lus hê.
As jou kind ge­du­rig min kos eet, is dit baie moont­lik dat sy ge­noeg e­ner­gie deur dran­kies soos melk, vrug­te­sap, koel­drank of soet tee en ook peu­sel­hap­pies in­kry. Hier­die kos­se lyk klein of min, maar be­vat baie e­ner­gie.
Maak so as jou kind min met maal­tye eet:
• Be­perk die hoe­veel­heid melk wat sy drink tot 500 ml per dag.
• Ver­wy­der vrug­te­sap, koel­drank, soet tee en on­ge­son­de peu­sel­hap­pies uit jou huis. Vra ook die dag­ma om nie hier­die din­ge vir jou kind te gee nie.
• Moe­nie vir jou kind iets gee om tus­sen maal­tye te eet of drink nie, be­hal­we wa­ter.
• Moe­nie jou kind dwing om te eet as sy nie wil nie.
• Laat jou kind aan ta­fel saam met jul­le sit, selfs al wil sy nie eet nie.
• Help jou kind om meer ak­tief te wees deur bui­te saam met
haar te speel. Dit sal haar eet­lus ’n hup­stoot gee.
• Laat haar deur ’n dieetkundige e­va­lu­eer as jy be­kom­merd is oor die hoe­veel­heid kos wat sy eet.
‘SY WAS MAL OOR TA­MA­TIES … SKIE­LIK SIT SY NIE HAAR MOND DAAR­AAN NIE!’
Kin­ders sal soms so baie van ’n guns­te­ling­kos eet dat hul­le op ’n dag net moeg daar­voor word en dit dan glad nie meer wil eet nie. Hier­die ge­drag is heel­te­mal nor­maal en word ver­oor­saak deur ’n me­ga­nis­me wat ons noem sen­so­rie­se ver­sa­di­ging. Dit is die lig­gaam se aan­ge­bo­re ma­nier om ver­skei­den­heid in die di­eet aan te moe­dig. Moet dus nie be­kom­merd wees nie; jou kind sal die kos la­ter wel weer be­gin eet.
Voor­kom dit deur nie vir jou kind die keu­se te gee oor wat op haar brood moet kom of wat­ter pap sy wil eet nie, maar om self te be­sluit wat met el­ke maal­tyd ge­ëet word en dit ge­noeg­saam af te wis­sel.
Maak so as jou kind skie­lik wei­er om ’n guns­te­ling­kos te eet:
• Moe­nie haar dwing om dit te eet nie.
• Fo­kus op an­der kos­se wat sy wel eet.
• Gee ’n groot ver­skei­den­heid ge­son­de kos­se.
• Hou aan om dit self te eet en ook vir haar op te skep. •
Sit dit op nu­we, in­te­res­san­te ma­nie­re voor.
‘MY KIND KAN NIE NU­WE KOS­SE OP HAAR BORD VER­DRA NIE!’
Ná hul eer­ste ver­jaar­dag kan kin­ders ’n nor­ma­le vrees vir vreem­de kos­se ont­wik­kel; dit word ne­o­fo­bie ge­noem. Dis daar om peu­ters wat skie­lik kan kruip en loop en self hul wê­reld ver­ken, te be­skerm teen din­ge in die na­tuur wat vir hul­le ska­de­lik kan wees. ’n Vrees vir vreem­de kos­se kan voor­kom word deur se­ker te maak dat jou kind goed be­kend is met ’n wye ver­skei­den­heid kos­se voor sy een jaar oud word. Gee el­ke kos­soort op ver­skil­len­de ma­nie­re en min­stens een keer bin­ne twee we­ke.
Maak so as jou kind ’n vrees vir nu­we kos­se het:
• Vra haar om dié i­tems van die rak af te haal en in die trol­lie te laai wan­neer sy saam in­ko­pies doen. • Laat sy jou help kos maak en vra dat sy die i­tems uit­haal, was, sny of roer. • Doen kuns­ak­ti­wi­tei­te met dié kos­se: Druk ver­skil­len­de groen­te en vrug­te in verf en maak pa­tro­ne daar­mee. • Maak ’n groen­te­tuin en plant juis
dié kos­se. • Moe­nie vreem­de kos op haar bord skep nie. Eet dit net self en as sy daar­na vra, ver­dui­de­lik dat dit net vir pap­pa en mam­ma is. Hier­die be­na­de­ring sal haar waar­skyn­lik nuus­kie­rig maak so­dat sy sal wíl proe.
‘MY KIND WEI­ER OM GROEN­TE TE EET!’
Kin­ders word ge­bo­re met ’n na­tuur­li­ke voor­lief­de vir soet sma­ke en ’n voor­lief­de vir sout sma­ke kan van vier maan­de af ge­sien word.
Hul­le word ook ge­bo­re met ’n na­tuur­li­ke af­keer van bit­ter en suur sma­ke om­dat gif­stow­we in die na­tuur dik­wels bit­ter of suur smaak. Dié af­keer is dus ’n aan­ge­bo­re be­sker­mings­me­ga­nis­me.
Dit is nor­maal dat ba­bas en peu­ters nie van die eer­ste hap af hou van groen­te wat bit­ter is of na­tuur­li­ke jo­gurt wat suur is nie. Jou peu­ter sal wel leer om van hier­die kos te hou as sy dit her­haal­de­lik te proe kry.
Maak so as jou kind wei­er om groen­te te eet:
• Moe­dig haar aan om een hap­pie van al­les
op haar bord te vat. • Kom­bi­neer groen­te met ’n an­der guns­te
ling­kos, soos spi­na­sie met kaas. • Ver­doe­sel groen­te in vleis­ge­reg­te. • Sit die groen­te rou voor met ’n doop­sous
soos la­e­vet­maas­kaas of hum­mus. • Maak ge­sins­maal­tye (waar groen­te ti­pies voor­ge­sit word) lek­ker en pret so­dat sy ’n po­si­tie­we as­so­si­a­sie met groen­te maak. Hou dik­wels piek­niek in die tuin. • Maak se­ker jou groen­te word smaak­lik
maar ook ge­sond be­rei. • Maak jou kind be­trok­ke wan­neer jy kos maak. Vra: “Wil jy van­aand broc­co­li eet of spi­na­sie?”
‘MY KIND HET ’N BRAAKREFLEKS OF BRAAK WAN­NEER SY SE­KE­RE KOS­SE EET’
Som­mi­ge kin­ders word ge­bo­re met ’n oor­sen­si­ti­wi­teit vir se­ke­re sma­ke, teks­tu­re of reu­ke. Hier­die sen­so­rie­se sen­si­ti­wi­tei­te kan dit moei­lik maak om se­ke­re kos­se te eet. Dié kin­ders het ti­pies ook an­der sen­si­ti­wi­tei­te soos vir har­de ge­raas, hel­der lig­te of ha­re op hul vel wan­neer hul ha­re ge­sny word.
Maak so as jou kind ’n braakrefleks het of braak wan­neer sy se­ke­re kos­se eet:
• Volg die­self­de raad as vir kin­ders met ’n vrees vir vreem­de kos­se.
• Leer jou kind stel­sel­ma­tig om die kos­se te kan eet. Eers moet sy dit in haar bord aan­vaar, dan daar­aan vat en ruik, dan kan jy haar aan­moe­dig om dit te lek, daar­na kan sy ’n klein hap­pie proe. • Maak se­ker dat daar met el­ke maal­tyd
een kos­soort is wat jou kind sal eet. • Neem haar na ’n ar­beids­te­ra­peut wat
sen­so­rie­se in­te­gra­sie doen.
‘MY KIND WEI­ER (MET ’N HOUDING) OM TE EET, SOMS DIÉ KOS, DAN DAAR­DIE KOS, HANG AF VAN HAAR BUI’
E­ni­ge peu­ter kom in ’n sta­di­um waar hul­le hul ou­ers se ge­sag en gren­se toets en pro­beer wys dat hul­le eint­lik baas is. As jou kind dit pro­beer doen, moet jy die gren­se ster­ker maak. Som­mi­ge kin­ders kan ook ne­ga­tie­we ge­drag toon soos om kos te wei­er in ’n poging om aan­dag te kry.
Maak so as jou kind kos wei­er om te wys sy is baas of om aan­dag te kry:
• Al­bei ou­ers moet die­self­de op haar buie
re­a­geer en al­tyd kon­se­kwent wees. • Moe­nie ’n bo­haai op­skop as sy haar kos wei­er nie. Sê een­vou­dig: “Jy hoef nie te eet as jy nie wil nie.” • Fo­kus ter­self­der­tyd daar­op om haar te prys vir goeie ge­drag wat niks met kos te ma­ke het nie. • Bring ge­noeg tyd saam met jou kind
deur en speel el­ke dag met haar.
Moet liefs nie ’n bo­haai op­skop as jou kind kos wei­er nie.