Die feesseisoen is nie vir almal vrolikFoto ter illustrasie. (Foto: RODNAE Productions/Pexels) Blink goed en feestelike musiek verkondig blêrend dat ons vrolik en bly moet wees, want dit is Kersfees. Vir baie is dit ŉ tyd van familiesamesyn en ten spyte van die afgelope twee jaar se knypende krisishantering van algemene lewensomstandighede, en die Kersgevoel is lank reeds in die winkels te sien. Mense wil maar te graag weer “normaal” voel, en dit is te verstane dat hulle reik na ŉ gevoel van saamwees, samesyn en behoort, wat die afgelope twee jaar met die Covid-19-pandemie in gedrang gekom het. Daar is egter duisende wat die feestyd sonder enige familie tegemoet gaan. Sommige van hulle woon op straat. Hul ervaring van die feesseisoen sluit nie bome en liggies in nie. Hul grootste hoop is om wel elke dag kos te hê om te eet. Nog baie ander is wel nie op straat nie, maar is mense wat nie weet waar om heen te gaan nie omdat hulle nie familie het nie. Veral in die laaste byna twee jaar het soveel mense geliefdes verloor en is die verlies tesame met ŉ leë sitplek moeilik om te hanteer. Geldnood, finansiële druk, werkloosheid en die druk van 2021 is in sommige gevalle nog erger as in 2020. Steeds is daar onsekerheid, veral nou met die jongste verwikkelinge rondom die virus. Talle mense is stoksielalleen. Eensaamheid kan enige persoon aantas, selfs klein kindertjies. Dink maar aan ŉ enkelma wat nie familie het nie en sukkel om die Kersgevoel in haar huis te vestig. Klein kinders veral, sien die bome, liggies en geskenke in die winkels. Hierdie ma’s ma voel allermins die feesgees van die tyd. Inteendeel, die druk en spanning wat op hulle geplaas word, kan maak dat hierdie tyd van die jaar iets waarna hulle eintlik glad nie uitsien nie. Teen hierdie agtergrond kan dinge verkeerd gaan. Die kinders wat nie verstaan hoekom hulle nie ook ŉ Kersboom het nie, nie groot geskenke kry nie, nie ŉ Kersmaal met ŉ kreunende tafel vol kos beleef nie en net nog eise stel. So ŉ ma voel nie net skuldig nie, maar dit is ook ŉ tyd wat die gevoel van eensaamheid sy kloue begin inslaan. Die kinders voel dit ook, selfs klein kinders kan eensaamheid beleef, veral enkelkinders. “Vereensaming gaan hand aan hand met die gebrek aan ŉ gevoel van normale behoort. Almal is daaraan blootgestel. Ouers ook kan drank of dwelms as ŉ teenvoeter vir eensaamheid gebruik – ten koste van die kinders. ŉ Ouer wat onder die invloed van drank is, kan nie reg aan ouerskap laat geskied nie, en dra grootliks by tot gesinsgeweld,” verduidelik Ani Grobbelaar, maatskaplike werker van Christelike Maatskaplike Raad (CMR) Gauteng-Oos se Lyttelton-tak. “Dan is daar natuurlik die probleem van ouers wat werk terwyl kinders op vakansie is. Kinders wat sonder toesig by die huis gelaat word, skep sy eie probleme. Ouer kinders gaan loop rond en as ŉ mens moeilikheid soek, kry jy dit. “Behalwe vir die veiligheidsaspek, is daar ook verveling wat intree. Geen kind kan agt uur lank TV kyk sonder om verveeld te raak nie. Hulle begin soek na iets om te doen; en dwelms, drank, pornografie en aanlyn speletjies vul gemaklik hierdie gaping. Ouers moet alles in hul vermoë doen om teenvoeters hiervoor te kry.” “Nie net geweld nie, maar ook verwaarlosing neem toe in hierdie periode,” verduidelik Henda van der Merwe, direkteur van CMR Gauteng-Oos. “Daar is by ons geen twyfel dat gesinsgeweld in die komende weke skerp gaan toeneem nie. Aan die einde van die tweede jaar van die wêreldwye pandemie moet ons nie vergeet dat hierdie emosionele tol steeds in ons gesinne uitspeel nie. Meeste mense wil maar net vergeet dat dit gebeur het, maar ons moet onthou dat meer as 30% van ons land se mense werkloos is. Die druk is groter as in vorige jare. “Die maatskaplike werkers in ons organisasie regoor Pretoria word met baie meer as kosnood gekonfronteer. Gesinsondersteuning is van uiterste belang tydens die feesperiode,” verduidelik sy. Die vraag is hoe om dit te hanteer? Daar is nie een maklike antwoord nie. “Stop. Dink. Hoe kan dit wat jy in die volgende vyf minute doen, ŉ ander persoon help deur hierdie feestyd? Kan ŉ paar minute se omgee dalk sy of haar ervaring beter maak – dalk keer dat hy of sy na iets gryp om beter te kan voel? Omgee is om te gee – ŉ paar minute se omgee kan ŉ ander se lewe wesenlik verander,” sê Van der Merwe.