Vraag: Ek reageer graag op 'n antwoord wat u vroeër gegee het op 'n vraag waarom kinders nie nagmaal kan gebruik nie. Ek stem nie heeltemal met u standpunt saam nie. Om mee te begin, wie het besluit dat jy op 17 verstaan waaroor die beloftes wat gemaak is tydens die doop nou ook jou van toepassing is en dan jou geloof bely? Waarom kan ek nie al op 6 of 9 of 11 of 13 of 16 of enige ander oderdom nie? Party mense besef dit eers op 50, ander op so jonk as 6. Ek kan nie dink dat ouderdom 'n bepalende faktor moet wees nie. Solank jy besef dat God jou skepper en verlosser is, dat hy sy Seun na die aarde gestuur het om vir ons sondes te sterf en ons daardeur almal gered is, en dat ons deur ons geloof in God en die verlossing wat ons ontvang, die ewige lewe sal bekom, is ek tevrede. As my kinders of enige persoon dit weet en besef dat die nagmaal die vebond is wat dit bevestig, waarom hulle van die geleentheid ontneem?
Reg aan die begin moet ek erken: daar is nie ‘n eenvoudige/eenvormige antwoord op jou vraag nie, juis omdat die Gees so wonderbaarlik en uniek in mense werk. Ek wil daarom slegs antwoord wat die Skrif en die praktyk ons (ge)leer (het).
Ek het heeltemal begrip vir jou vraag. Immers, die praktyk wys dat sommige kinders wat op 16/17/18-jarige leeftyd belydenis van hulle geloof aflê, nie altyd verstaan het wat hulle gedoen het nie, terwyl ander dit dalk al op ‘n baie jonger ouderdom besef. Ook wys die praktyk inderdaad dat party mense nie eers op 50-jarige leeftyd dit besef nie, hoewel hulle deur die “aksies” van katkisasie en belydenis-aflegging gegaan het.
So, ouderdom kan nie die deurslaggewende faktor wees vir belydenis van geloof en Nagmaal-gebruik nie.
Sonder om die antwoord (wat dr. Gert Breed gegee het) oor die gebruik van nagmaal deur kinders te herhaal, net weer die hooflyn van die argument uit 1 Kor.11:17-34:
Uit vers 27 is dit duidelik dat iemand op ‘n “onwaardige wyse” aan die Nagmaal kan deelneem. Die “onwaardige wyse” het nie daarin bestaan dat hulle nie glo of hulle geloof bely het nie. Hulle is immers deel van die gemeente en word selfs in 1 Kor.1:2 “geheiligdes in Christus Jesus en geroepe heiliges” (OAV) genoem. Die onwaardige wyse van Nagmaal gebruik het eerder in hulle (as gelowiges se) liefdelose dade en sondige optredes gelê.
Vgl. vss.20-21: “As julle dan as gemeente saamkom, is dit nie meer die Nagmaal van die Here wat julle vier nie, want by die gemeenskaplike maaltyd eet elkeen gou sy eie eetgoed, met die gevolg dat party honger bly en ander te veel drink”. Hierdie liefdelose optrede maak dan van die Nagmaal, wat veronderstel is om ‘n versoeningsmaaltyd deur Jesus se kruis en opstanding te wees, ‘n vergrype teen sy liggaam en bloed, wat dit onmoontlik maak om Nagmaal “waardig” (gepas) te vier. Om Nagmaal reg te vier, gaan dus nie net oor geloof met die mond bely nie, maar ook geloof wat met die daad geleef word. Jesus Self sê Mat.7:21: Nie elkeen wat vir My sê: ‘Here, Here”, sal in die koninkryk van die hemel ingaan nie, maar net hy wat die wil doen van my Vader in die hemel.
Om jou geloof te bely (en Nagmaal waardig te gebruik), impliseer meer as bloot te besef dat Jesus vir ons sonde gesterf het en dat ons deur ons geloof in Hom die ewige lewe het. “Ons moet die liggaam van Christus onderskei”, se vs.29. Ek verwys weer na die vorige antwoord (van dr. Gert): Om die liggaam van Christus te onderskei... “hou in dat die volle betekenis van dit wat die Nagmaal beteken en verseel, begryp moet word en toegeëien moet word. Dit veronderstel geloof. Geloof berus op kennis (2 Pet.1) waaruit vertroue voortvloei en wat gestalte kry in ‘n nuwe lewe van gehoorsaamheid” (my beklemtoning). Dit alles veronderstel volwassenheid in die geloof.
Die groot vraag is: wanneer is mens volwasse in die geloof? Val fisiese volwassenheid en volwassenheid in die geloof noodwendig saam, gebeur dit in dieselfde ouderdom. Nee, nie noodwendig nie (die praktyk wys dit). Om ‘n antwoord hierop te kry, moet ons by die opvoedkundiges en sielkundiges kers opsteek. Waaroor daar redelik eenstemmigheid by die wetenskaplikes is, is dat ‘n kind normaalweg voor 12 jarige ouderdom nog in konkreet-operasionele terme dink. Met ander woorde, hy/sy kan nog nie abstrak dink nie. Hulle kan bv. op hierdie ouderdom nog nie die “brood” en “liggaam” van Jesus (soos in die Nagmaal) in verband met mekaar bring nie. Daarom sou die gebruik van Nagmaal nie die volle begrip en toe-eien (soos hierbo) van Jesus vir hulle hê nie.
Na 12 jarige ouderdom begin abstrakte denke ontwikkel..., en om tot geestelike volwassenheid te groei, is intense Christelike opvoeding (in die Skrif) hiermee saam onontbeerlik. Dis tog logies: om verantwoordelik met God te leef, impliseer tog dat God se (genade)-handele met die mens deur die geskiedenis heen geken word. Sodoende ontwikkel moreel-etiese denke (natuurlik deur die werk van die Gees), om die betekenis van Jesus se verlossing te verstaan en om keuses te kan maak om ‘n nuwe lewe van gehoorsaamheid aan God te kan leef.
In die lig hiervan, het die kerke deur die jare heen, geglo dat kinders ‘n bepaalde kurrikulum moet deurloop om genoegsame tyd vir bogenoemde ontwikkeling by die kind te gee. En die kurrikulum is so saamgestel dat dit saamval met die intellektuele en emosionele ontwikkeling van die kind, wat daarop uitgeloop het dat die kinders om en by op 17/18-jarige ouderdom belydenis (kan) aflê.
Weereens is dit nie ‘n waarborg vir geloofsvolwassenheid nie. Kinders kan op ‘n vroeër ouderdom reeds al die volwassenheid in geloof bereik het. Daarom het die kerke nooit “besluit” dat kinders op ‘n sekere ouderdom gereed is nie. Daar word aan die kinders die geleentheid gegee om op enige ouderdom aansoek te doen om belydenis af te lê (in die Gereformeerde Kerk Randburg, in elk geval). Dan word die kind ondersoek en ondervra om te bepaal of hy/sy werklik volwassenheid in die geloof bereik het. Natuurlik impliseer dit (weereens) nie dat die kind “geestelike volmaak” is nie, ook nie dat die groei- en leerproses voltooi is nie. Ons word immers almal geroep tot voortdurende heiligmaking. (vgl. Heb.12:14)
Ek hoop dat ek hiermee iets van die dilemma aanspreek en ook iets van die kompleksiteit skets. Skryf gerus weer.