Die stimulasie van geslagsaktiwiteit by Angorabokke in teelrus deur melatonientoedienings
Home Die stimulasie van geslagsaktiwiteit by Angorabokke in teelrus deur melatonientoedienings Last update: August 17, 2011 02:00:27 PM
Die stimulasie van geslagsaktiwiteit by Angorabokke in teelrus deur melatonientoedienings1
J.C. DIEDERICKS, P.R. KING en W.A. COETZER2
Landboukollege Grootfontein, Middelburg KP, 5900
In die suidelike halfrond begin die teelseisoen van Angorabokke gedurende Februarie en bereik dit 'n piek gedurende April/Mei. Angorabokooie gaan gedurende die lente (September) tot vroeë somer (Februarie) in 'n diep seisoenale anestrus (Shelton, 1960; Marincowitz, 1962; Pretorius, 1973). Die Angorabokram volg, soortgelyk aan die ooie, 'n definitiewe seisoenale teelpatroon (Loubser,1981).
Hierdie beperkte teelseisoen van die Angorabok bring sekere probleme mee. Een van die bestuursprobleme word veroorsaak deur die feit dat die meerderheid bokke onder ekstensiewe toestande in somerreënvalstreke voorkom, waar wintermaande en lae voedingswaarde van natuurlike weidings (veral grasweidings) sinoniem is. As gevolg van die seisoenale teelpatroon van Angorabokke, kom hierdie lae voedingsperiode voor wanneer die bokooie dragtig is en dus wanneer hul voedingsbehoeftes vinnig begin toeneem. Dit gebeur dus dikwels dat die laatdragtige en lakterende ooie nie genoeg voedingstowwe vanaf die weidings alleen kan inneem om hierdie funksies te verrig nie. Addisionele insetkoste is dus nodig om byvoorbeeld aborsies en lamvrektes te voorkom. Indien lammers egter in die herfs gebore sou word, kan hierdie probleme grootliks uitgeskakel word.
'n Herfslamseisoen is uiters geskik vir die grootmaak van klein bokkies, aangesien die koeler weer parasiete, veral koksidiose, aan bande Iê. Die bokkies wat gedurende April/Mei gebore is, is met speen gemiddeld 2 kg swaarder as die bokkies wat gedurende die lente gebore is. Die hormoon wat 'n groot rol speel by die natuurlike indusering van geslagsaktiwiteit is melatonien. Melatonien word deur die pineaalklier afgeskei wanneer daar 'n toename in nagliglengte is. Navorsers het gevind dat kontinue vrystelling van melatonien via subkutane toedienings die natuurlike piek van geslagsaktiwiteit by verskeie skaaprasse vervroeg (Staples, McPhee, Ayton, Reeve en Wllliams, 1986; Wllliams, McPhee, Ayton en Staples, 1986). Volgens McPhee, McGregor, Williams, Ayton en Staples (1987) het die melatonienbehandeling van Australiese Angorabokke gedurende November, vir paring in Desember, na 'n praktiese metode gelyk om die teelseisoen te vervroeg. Die doel van hierdie studie was om die effektiwiteit van melatonienbehandeling op die indusering van geslagsaktiwiteit by Angorabokke gedurende hul seisoenale anestrus, te ondersoek.
Die proef is gedurende November onder intensiewe toestande by die Landboukollege Grootfontein uitgevoer. Twee maande voor die aanvang van die dekperiode is 80 volwasse Angorabokooie effektief van aIle ramme geïsoleer. Die ooie is in twee groepe, 'n kontrole- en 'n melatoniengroep, verdeel. Melatonien is 36 dae voor die aanvang van die dekperiode subkutaan aan 40 ooie en 4 ramme toegedien. Die kontrole-ooie het geen melatonientoedienings ontvang nie. Die diere in die verskillende groepe is apart van mekaar gehuisves en albei groepe het 'n onderhoudsrantsoen ontvang. Elke groep ooie het 2 ramme (melatonienbehandeld) ontvang. Groepparing is vir 6 weke toegepas.
Die reproduksiedata van die twee groepe word in Tabel 1 uiteengesit.
Die resultate in Tabel 1 toon dat die vrugbaarheid, aantal bokkies gebore en die lampersentasie van die melatonienbehandelde groep ooie betekenisvol teenoor die van die kontrolegroep toegeneem het. Die lampersentasie van 95 wat buite die natuurlike teelseisoen met hierdie eksperiment verkry is, vergelyk baie goed met die gemiddelde lampersentasie van 92,7 vir Angorabokke binne die teelseisoen, soos deur Terblanche (1987) bevind is.
Uit die resultate van die studie is dit duidelik dat die behandeling van Angoraramme en -ooie met melatonientoedienings onder intensiewe toestande, daartoe kan lei dat Angorabokke dwarsdeur die jaar suksesvol gepaar kan word. Of dit egter onder ekstensiewe toestande ook die geval sal wees, sal eers ondersoek moet word. Aangesien die produk (Regulen R ) nog nie in die handel beskikbaar is nie, kan daar nog nie bepaal word of dit enigsins ekonomies regverdigbaar is nie.
Werk wat die afgelope 2 jaar op Grootfontein gedoen is (Diedericks, 1990) het aangetoon dat bokke buite hul normale teelseisoen suksesvol gepaar kan word deur van aktiewe ramme (ramme wat kunsmatig seksueel op gewek is) gebruik te maak. Wanneer laasgenoemde metode alleen of saam met melatonienbehadeling gebruik word, blyk dit dat Angorabokke suksesvol buite hul normale teelseisoen gepaar kan word.
1. RegulinR is die geregistreerde handelsnaam, RegulinR word vervaardig deur Cambridge Animal and health Limited, Hauxton, Cambridge, Engeland CB2 HU 2. Departement Dierefisiologie, Universiteit van Stellenbosch
LOUBSER, P.G., 1981. Die seisoenale veranderinge in geslagsaktiwiteit en semenkwaliteit by Angorabokke en die diepbevriesing van Angora-semen. M.Sc (Agric.)-skripsie, Universiteit Stellenbosch.
MARINCOWITZ, G., 1962. Die geslagsaktiwiteit van Angora-ooie op gemengde Karooveld. S. Afr.Tydskrif vir Landbouwetenskappe 5,211.
McPHEE, S.R, McGREGOR, B., WILLIAMS, A.H., AYTON, B.M. & STAPLES, L.D., 1987. Induction of an earlier joining and an improvement of kidding percentage by use of melatonin implants in Angora does. Proc. Aust. Soc. Reprod. BioI. 19,24.
PRETORIUS, P .S., 1973. Cyclic reproductive activity in the Angora goat. Agroanimalia 5, 55.
SHELTON, M., 1960. Influence of the presence of a male on the initiation of oestrus cycling and ovulation of Angora does. J. Anim. Sci. 19,368.
STAPLES, L.D., McPHEE, S.R, AYTON, B.M., REEVE, J. & WILLIAMS, A.H., 1986. Optimum melatonin treatment to improve reproductive performance of Merino, Border Leicester x Merino and Romney ewes joined in spring and early summer. Proc. Aust. Soc. Reprod. BioI. 18,26.
TERBLANCHE, E.le F., 1987. 'n Studie van die Angorabokbedryf in die Republiek van Suid-Afrika. D.Sc (Agric.)-skripsie, Universiteit van Stellenbosch.
WILLIAMS, A.H., McPHEE, S.R, A YTON, B.M. & STAPLES, LD., 1986. Dose-dependent effects of continuous melatonin administration on the seasonal pattern of oestrous cyclicity and ovulation rate in Corriedale ewes. Proc. Aust. Soc. Reprod. BioI. 18, 27.
Karoo Agric, Vol 4, No 3, 1991 (23-24)