Dag 33: Bethanië in "Die Keiservoël oor Namaland" Die Schmelenhaus | kaiserbirddotcom
Dag 33: Bethanië in "Die Keiservoël oor Namaland" Die Schmelenhaus
November 7, 2015 ~ Koos Marais
Vanoggend het ek met groot heimweë na Ontbytsake op Kyknet gekyk . Die program is gewy aan Namibië en die bekende egpaar, Rudi en Marlice van Vuuren, hulle van N/a'an ku sê en die VW jagluiperd-advertensie faam was die gaste. Marlice het die aanbieder, Eloise Cupido, in trane gehad met haar deernis oor die Boesmans. Marlice het vertel hoe onderdaning en vertrap die Boesmans is, hoe sy en haar twee seuns die Boesmans se taal praat, omdat hulle die Boesmans wil help en hulle kultuur wil beskerm.
Iets daarvan het my gedryf om "Die Keiservoël oor Namaland" te skryf, maar in my geval gaan dit oor die Namas se taal en kultuur, en uiteindelik oor my eie Afrikaanse taal en kultuur. Die parallelle is ontstellend, om die minste te sê. (Ek het wel een Boesman karakter, ou !Xam gebruik om die ooreenkoms en verskille tussen die Khoi-San (Boesmans) en Khoi-Khoin aan te dui.)
Ek weet dit is nie baie gewild onder sekere ou Suidwesters om met deernis oor die Namas te praat nie, maar ek kan nie anders nie. Hierdie volk is besig om dieselfde pad as die Boesmans te loop. En as ons Afrikaners nie oppas nie, is ons volgende. Ek is deeglik bewus dat daar "'n ander kant" van die verhaal is, maar daardie kant is al effens holrug. Ek sal later iets daarvan vertel, want op Bethanië is ek juis daarmee gekonfronteer.
Bethanië is 'n klein gehuggie, 'n nietige plekkie, "waar Goliat begrawe lê," soos die Namas sê, wat nie 'n tweede kyk werd is nie, wil mens dink. Tog is dit die plek waar dit alles op 'n manier begin het.
By Goageb draai mens noord en na 'n halfuur se ry sien jy die plek. Aanwysings is nie belangrik nie, want die bietjie wat daar is, is alles bymekaar. In die strate lê en staan 'n paar dosyn Namas rond. Daar is nie werk in Bethanië nie, want die enigste bedrywigheid is die gastehuis.
Bethanië se eerste aanspraak op roem is die feit dat die dorp die oudste gebou in Namibië huisves. Hierdie eer behoort volgens ingeligtes aan die einste gastehuis, maar miskien is hulle verkeerd. Die bekende Schmelen Haus is in 1814 opgerig as woonplek vir die sendeling, eerwaarde Schmelen. Tydens my besoek was die huis gesluit, maar ek kon rondom die gebou stap.
Bethanië was en is die tuiste van die !Aman stam van die Namas, onder die leierskap van die Fredericks-dinastie. Een verkeerde besluit deur !Korebeb//Naixab, Josef Fredericks, in 1883, was die begin van die einde.