Dit was seker nog altyd, maar vanjaar se verskeidenheid is uit die boonste rakke. Ek het as gespreksleier in ’n paar gesprekke opgetree, maar baie ander bygewoon.
Waar anders kan ’n mens ­soveel verskillende menings, stories en interessanthede hoor? ’n Mens kan werklik idees van oor die wêreld heen hier teëkom.
Mense sê nog altyd dat Nederlanders nogal soos dronk Afrikaners klink. Op hierdie fees het die letterkundiges sommer gesorg vir een met ’n slingerstap en ’n glas in die hand om by die aksent te pas. Dalk was hy regtig dronk? Wie weet? Ek sou myself ook maar aan die drank oorgee as ek sulke snert op besprekings kwytgeraak het.
Behalwe die insiggewende gesprekke het ek sommer ’n paar nuwe streke geleer uit Leon van Nierop en Francois Smith se gesprek. Ek weet nie of dit regtig leersaam was nie, maar ná een van die gesprekke wat ek gelei het, het ’n ouerige dame my darem betas.
Ons redakteur by Stronk, Charles Smith, vertel dat ’n ouerige vrou ook hom ’n drukkie gegee het ná sy eie openbare verskyning.
As ons dan nou so ’n groot aantrekkingskrag is, lewer ons ’n onmiskenbare bydrae tot die fees. Jy sien, op amper ál die vertonings en besprekings bestaan die gehoor uit ouer dames. Of ons nou daardie prys kry of nie, die voorreg om hier te wees, en boonop ’n bietjie aksie te kry, is reeds genoeg.
Ons het met Du Plessis oor die trio gesels en hom gevra wat gehore van hul vertoning op die Vrystaat Kunstefees kan verwag.
Vir ’n geruime tyd het ek jazz op my eie bestudeer en gespeel, maar wou algaande graag saam met bas en tromme speel om bietjie die wêreld van jazz­musiek op die interaktiewe manier te verken. So, in 2007 het ek Werner Spies en die vorige tromspeler van my trio, Hugo Radyn, ontmoet en ons het ’n demo opgeneem om destyds by die KKNK ’n show te kon inskryf. Dit was die begin van alles waar ons toe bly saamspeel en ’n jaar later ons eerste CD opgeneem het.
Dink julle ’n kunstefees, soos die Vrystaat Kunstefees, is ’n goeie platform vir opkomende kunstenaars?
Ja, dit is beslis en dit vier ook plaaslike Bloemfonteinse talent, wat nog altyd van baie hoë gehalte was. Sonder die fees sou daar ’n gat op die jaarlikse kalender wees en sou ’n groot kulturele voedingsbron vir gehore en kunstenaars verlore gaan.
Is dit hormone se skuld as jy buierig en opstandig raak? Of 'n puisie kry voor 'n groot aand uit? Of selfs as jy soggens sukkel om op te staan?
As jy verstaan wat in jou lyf gebeur, help dit dalk om te verstaan hoekom jy is soos jy is. Dit kan jou ook help om sekere goed te behandel – byvoorbeeld puisies.
Jy word tussen die ouderdom van ses en agt jaar vir die eerste keer aan die mens se eie hormonale towerdoepa blootgestel; dis nou wanneer die adrenale kliere (ook bekend as die byniere) aan die bokant van die niere androgene begin vrystel.
Die vervaardiging van androgene is maar net die begin van 'n stortvloed hormone waaraan jy blootgestel word. Saam vorm die hormone 'n ingewikkelde en sensitiewe stelsel waarin een hormoon se vlak dié van 'n ander bepaal.
Oeg, en hulle is ook nog verantwoordelik daarvoor dat jy in jou tienerjare so sleg kan ruik as jy sweet en nie gereeld bad nie.
Androgene word opgevolg deur gonadotropien, 'n hormoon wat die geslagskliere stimuleer. Oor die volgende jaar of twee neem die vlak van gonadotropien in die bloed skerp toe. Dit lei tot die vrystelling van nóg hormone deur die hipofise – 'n klein klier in die brein – wat jou eierstokke (as jy 'n meisie is) of jou testes (as jy 'n seun is) aanskakel.
Testosteroon neem weer seuns se liggaamsvorm onder hande: babavet maak plek vir spiermassa en hare verskyn vir die eerste keer op onverwagte plekke.
Beter eetpatrone, algemene voorspoed en beter mediese sorg en sosio-ekonomiese omstandighede kan redes hiervoor wees. As jy oorgewig is, kan jy ook vroeër begin ontwikkel.
Volgens haar is die onvolwasse brein wat seksuele gedrag betref soos 'n voortsnellende motor sonder 'n bestuurder.
'n Tienermeisie het die hormone en liggaamsvorm van 'n volwasse vrou, terwyl testosteroon seuns weer elke ses sekondes aan seks laat dink – dit alles terwyl die brein se redenasievermoë nog onder konstruksie is!
Hormone sit wel daaragter dat jy nou so lief is vir slaap. Gedurende puberteit is daar 'n subtiele verskuiwing van slaappatrone – die snelgroeifase wat jy in jou tienerjare beleef, vereis waarskynlik meer slaap.
Dit word gedeeltelik verklaar deur 'n verhoging van die melatonienvlakke (die slaaphormoon) in tieners se bloed.
Dr. Steve Delport, 'n spesialis in endokrinologie (die studie van hormone) van Kaapstad en 'n pa van twee seuns wat reeds deur puberteit is, sê daar is niks buitengewoons aan puberteit nie.
"Dit is 'n normale groeiperiode en moet so hanteer word. Baie van die tienergedrag wat ouers rasend maak, kan voorkom word as ouers hul kinders die regte feite oor puberteit gee en gereeld met hulle daaroor praat.