Nuuskommentaar: Vandag premier, môre president Lesufi?David Makhura & Panyaza Lesufi (Foto: Twitter) Die afgelope Dinsdag het David Makhura, premier van Gauteng, ná agt jaar sy bedankingsbrief ingedien. Blykbaar sonder enige druk of dreigemente het hy self besluit dat sy premierskap nou, eerder as in 2024, eindig. Na verwagting sal Panyaza Lesufi, huidige LUR vir onderwys in Gauteng, hierdie rol oorneem. Lesufi is vroeër vanjaar verkies tot ANC-leier in die provinsie en is dus ŉ gunstelingkeuse vir premierskap. Dit was vroeg vanjaar al duidelik dat premierskap ŉ nuwe trappie gaan word in Lesufi se politieke ambisies. Van buite sou Makhura mettertyd deur die DA in wantroue verwyder word. Van binne het die ANC ook lank reeds besluit dat Lesufi die pos gaan oorneem. Enersyds word Lesufi se verwydering by onderwys gevier en andersyds word sy alomteenwoordigheid gevrees. Lesufi was nou al lank genoeg LUR van onderwys om sy vyandskap teenoor Afrikaans en Afrikaners te vestig. Die hoop is natuurlik dat die premierskap hom besig genoeg gaan hou dat Afrikaanse onderwys sonder teenstand kan aangaan. Die groot vrees is egter dat hy nou net ŉ groter platform vir sy antagonisme het. Lesufi is in wese ŉ goedkoop populis en opportunis. Sy valse en toegedigte “struggle credentials” getuig hiervan. Dit beteken dat ŉ ganse antagonistiese Gauteng-ANC verwag kan word. Hierdie verandering vind plaas kort voor die ANC se leiersverkiesing in Desember. So is die 2024-verkiesing ook nie té ver weg nie. Lesufi is dalk ŉ boelie, maar uiteindelik ook ŉ loopbaanpolitikus. Die vraag is dan hoe hy sy politieke pad vorentoe sien. Die opvolgvraag is hoe sy pad weer later met ons eie pad kruis. Bestaan daar politieke puntsmanne wat dié lelike trompop botsing moontlik kan voorkom? Makhura was op die ou end nie ŉ vreeslike goeie ANC-gesiggie in Gauteng nie. As provinsiale leier moes hy saamwerk met moeilike koalisieregerings in Tshwane en Johannesburg. Hierdie spanning het gespruit uit die ANC se toenemende verliese op munisipale vlak. Provinsiale mag bots dan met munisipale magsverlies. ŉ Swak ANC-premier wat niks laat realiseer nie, pla ŉ swak ANC-munisipaliteit nie so veel nie. Die huidige situasie is van alle kante spanningsbelaai. ŉ Verlamde en verlammende ANC-premier skep probleme vir opposisiepartye wat munisipale koalisies wil laat werk. ŉ Onaanvaarbare nieu-liberale DA-agenda uit die koalisies laat funksionerende munisipaliteite weer soos vlieë val volgens die ANC! Nou probeer koalisies wonderwerke verrig met provinsiale politieke antagonisme van bo en ŉ holgevrete staatsburokrasie van onder. Dit laat die ANC nog slegter lyk in die aanloop tot 2024. Die party het dus vars nuwe provinsiale gesigte nodig vir ŉ nasionale herlewing. Lesufi is hierdie vars nuwe gesig. Hy is mos ŉ dinamiese opkomende jong leier wat beter lewens vir sy mense wil skep. ŉ Mense-mens. Wat meer wil ŉ mens dan hê! Dit lyk nogal asof die ANC ŉ bietjie huis skoonmaak op provinsiale vlak in aanloop tot 2024. Tydens KwaZulu-Natal se provinsiale konferensie is Sihle Zikalala ook as provinsiale leier verslaan. Ná sy bedanking dien Zikalala nou as lid van die provinsiale uitvoerende komitee in KwaZulu-Natal. Hierdie provinsiale leierskapoorgange verseker dat provinsies nie twee magsentrums het met die oog op 2024 nie. Diegene wat tot ANC-provinsiale leiers verkies is, moet dus ook premier word. So kan hulle die nodige veranderinge in die wetgewing aanbring voor 2024. Met die regte nuwe leierskap vervul die ANC immers Ramaphosa se beloftes van interne herlewing. Dit is waarskynlik die enigste kaart wat die ANC oor het om te speel. Vir oorlewing is herlewing eers nodig. Of só hoop hulle. Indien die ANC in 2024 kan oorleef, lyk iemand soos Lesufi se eie politieke vooruitsigte natuurlik goed. Lesufi “red” die ANC nou deur die báie belangrike provinsie Gauteng te behou. Dit verhoog Lesufi se status in die party veel meer as wat goedkoop rassepolitiek in skole ooit sou kon. ŉ Deurslaggewende rolspeler verdien om later van tyd beloon te word. Panyaza Lesufi (Foto: Twitter) Die ANC tree hier absoluut in sy eie belang op. Lesufi moet nou ŉ spanspeler wees met die oog op 2024. Lesufi tree egter ook in sy eie belang op. In die politiek loop eiebelang en mag feitlik altyd hand aan hand. So moet Lesufi se eie politieke ambisies nooit onderskat word nie. Hy het in die era van rassepolitiek dié kaart herhaaldelik gespeel om vir homself prominensie te verkry. Met premierskapservaring kan hy ŉ al groter rol binne die ANC speel. Nee, hy was op papier (en in persoon) nie ŉ goeie LUR vir onderwys nie – veral nie uit Afrikaners se oogpunt nie. Wat maak dit nou juis vir die ANC saak? Dit is nie asof doeltreffendheid en bevoegdheid ŉ belangrike aanstellingskriterium is nie. So ook maak die vervreemding van minderhede amper nog minder saak – omdat ons getel eerder as geweeg word, is ons formele politieke invloed op nasionale vlak beperk. Lesufi is ongelukkig die tipe persoon en politikus wat die meeste beskikbare mag wil hê. Sy kombinasie van eiewaan, toondoofheid vir die werklikheid en ongenaakbare lojaliteit aan ŉ uitgediende staatsideologie maak hom net dalk die perfekte ANC-presidentskandidaat. President Lesufi laat ŉ mens byna net soveel sidder soos die moontlikheid van ŉ adjunkpresident Malema. ŉ EFF-ANC-nasionale koalisie is ongelukkig iets waaroor ŉ mens moet begin dink. Opportunisme moet nooit onderskat word nie! Op die ou end móét ŉ mens soveel oor die ANC-politiek omgee as wat dit jou raak. Die ANC doen alles wat hulle kan om nié mag in 2024 te verloor nie. Burgers moet aanhou om alles in hulle vermoë te doen om dié uitslag toenemend irrelevant te maak. ŉ Adjunkpresident Malema in 2024 of ŉ president Lesufi in 2029 moet so irrelevant moontlik gemaak word. Staatsverval en -antagonisme word uiteindelik die beste moontlik teengewerk met toenemende staatsbestandheid en onafhanklikheid. Vervallende bedelingspolitiek moet teengewerk word met opkomende gemeenskapspolitiek. Polities gekaapte openbare skole moet met private Afrikaanse skole teengewerk word. Nes ŉ vervallende nasionale kragnetwerk omseil moet word met selfstandige privaatkragopwekking. Maklik of goedkoop is dit dalk nie, maar noodsaaklik ongetwyfeld. Wie wil dan vir ewig uitgelewer bly aan só ŉ drakoniese gemors? Demokratiese uitsette behoort net gevoel te word in soverre insette gelewer kan word.