Speurhond Willem Op Reis [vnd5p8eqxglx]
Uploaded by: Dion Haslett
Download & View Speurhond Willem Op Reis as PDF for free.
Released Date: 2010-05-25
Ek wil graag hierdie boek opdra aan Pieter Willem Adriaan Senekal
My hond Willem
Net 'n paar mense weet wat regtig gebeur het: Sersant Servin van die Internasionale Speurdiens, 'n lorriebestuurder in Frankryk, 'n tapytverkoper in Istanbul, en miskien 'n heks iewers in Engeland. My eie ouers weet tot vandag toe niks van my reis met Willem nie. Ek dink dit is maar beter so. Dit het alles so teen die einde van die tweede kwartaal verlede jaar begin, toe my hond Willem skielik rusteloos geraak het. Douvoordag was hy wakker. Ek hoor hoe hy homself uitrek en gaap, en dan skud hy sy kop dat sy lang-lang lippe los rondklap, soos 'n olifant se ore wat wapper in die wind. Ek trek die kussing oor my kop en probeer om verder te slaap. Ek haat vroeg opstaan. Toe my wekker afgaan, sien ek sy mandjie langs my bed is leeg. Willem sit op die vensterbank en staar na die berge. Sy asem maak klein wasemkolletjies teen die ruit. "Wat is dit, Willem?" vra ek. Willem laat sak sy snoet en sê niks. Sy spanjoelore hang, en sy bruin oë druip hartseer. Teen skooltoegaantyd sit hy steeds op die vensterbank. Nou lees hy die koerant, met my oupa se leesbril op die punt van sy neus. Sy oë begin seker swakker word. Willem is nie meer 'n jong hond nie.
Ek vermoed dit is wat hom pla. Honde word mos nie vreeslik oud nie. "Is dit jou sesde verjaarsdag wat om die draai is? Is dit wat jou hinder, ou kêrel?" vra ek besorgd. "Daar is sewe hondejare in elke mensjaar. Dit weet jy goed. Dus word ek nie ses nie, maar twee-en-veertig!" antwoord hy vies. "Twee-en-veertig!" Ek is geskok. "Ja, dit is nogal oud." "Dit is MIDDELJARIG!" roep Willem verontwaardig uit. My hond het 'n middeljarekrisis.
Ons het Willem by die Dierebeskermingsvereniging gekry. My pa het my gevat om vir my negende verjaarsdag 'n hond uit te soek. Dit was drie jaar gelede. Willem was toe reeds 'n groot hond, en Pa wou hê ek moes 'n babahondjie kies. Maar vanaf die oomblik dat my oë op die swart-en-wit spanjoel geval het wat so verlore daar in sy koue staalhok sit, wou ek hom hê. "Nou ja toe," het Pa uiteindelik gesê, "kom ons vat hom maar. Hy is nie te groot nie, hy behoort al sy huismaniere te ken en hy ís nogal oulik." Willem was geskok. Later het hy my gesê dit was die woord "oulik" wat hom ontstel het. "Ek sou myself nou nie as oulik beskryf nie!" het hy op die agterste sitplek van die motor vir my gefluister. Omdat ek toe nog klein was, was ek nie vreeslik verbaas dat my nuwe hond kon praat nie, en nou is ek al gewoond daaraan. My ouers verkies om dit te ignoreer. Grootmense maak mos so met dinge wat hulle nie verstaan nie.
"So, wat is jou naam?" het ek vriendelik gevra, baie in my skik om my eie hond te hê. "Willem," het Willem gesê. "Wat gaan jy hom noem?" het Pa van die bestuurdersitplek se kant af gevra. "Sy naam is Willem", het ek geantwoord. "Goed dan. Willem." En my pa het onmiddellik weer begin dink aan aandele en dividende.
Dit is eksamentyd aan die einde van die tweede kwartaal, en ek is besig. Ek moet leer en kan my nie veel steur aan gespikkelde spanjoele met middeljarekrisisse nie. Hy moet maar gewoond raak daaraan. "Wat doen ons dié wintervakansie?" vra Willem een middag. "O, ek weet nie. Ons kan met my nuwe bal in die oop stuk gras hieronder gaan speel. En dalk kan ek jou leer om met die rekenaar te werk." "Wat laat jou dink ek kan nog nie met die rekenaar werk nie?" vra hy iesegrimmig. Die mense is reg as hulle sê honde is net oulik wanneer hulle klein is. Ou honde raak knorrig.
"Ek het dinge om te doen," kondig Willem een oggend aan, net voor ontbyt. Ek kyk verras na hom. "Wat bedoel jy, jy het dinge om te doen? Natuurlik het jy baie dinge om te doen! Jy moet die huis oppas. Jy moet my geselskap hou. Jy moet die bure se kat jaag.
Dit behoort jou mos goed besig te hou?" "Jy verstaan nie!" sê hy vies en trek 'n lang lip. Hy is reg. Ek verstaan hom nie. Partykeer wens ek ek het eerder 'n gewone hond gehad. Een wat net blaf en balspeel, soos die bure se Jack Russel. Want my Willem is glad nie 'n gewone hond nie. En nou begin dit vir my te lyk of hy ook nie meer tevrede is om maar net my hond te wees nie. Ek is net 'n gewone ou, en dit lyk my hy vind my vervelig. Wat kan ek doen om die lewe vir my hond meer opwindend te maak?
Willem maak planne
Willem het my nog nooit voorheen probleme gegee nie. Totdat die skielike rusteloosheid hom beetgepak het, was hy 'n onberispelike hond met die beste maniere. Veral teenoor dames. Ek het gou agtergekom dat Willem 'n besondere swakheid vir dames het, maak nie saak watter soort nie. Selfs wyfiekatte kan met die mees astrante gedrag wegkom. Willem is altyd hoflik en galant teenoor hulle. Maar mannietjieskatte! Dis iets anders! En ook party brakke in die buurt. Dit spyt my om te sê dat Willem aan die begin gereeld in 'n bakleiery betrokke geraak het. Maar hy het altyd gewen, en nou los almal hom uit. Hy lyk nie soos 'n wafferse veghond nie, maar boeta, jy moet dit sien om dit te glo. Want Willem ken karate. In die middae, op die agterste grasperk, het hy my al 'n paar lesse gegee. Maar hy wou my nog nooit presies sê waar hy die gevegskuns geleer het nie. "In die Ooste", antwoord hy net kortaf elke keer as ek hom vra. Ek het gedink hy maak 'n grap. Maar nou weet ek: Willem het nie daardie soort sin vir humor nie. Ten spyte van sy knap karate en al sy windmakerigheid voor ander honde en sy astrantheid met katte, is Willem eintlik maar 'n softie. Hy's mal oor sy speelgoedbeertjie wat ek vir hom gekoop het daardie eerste Kersfees na hy by ons kom woon het. Hy slaap elke aand met sy kop op sy beertjie se magie. Ek het gedink Willem is gelukkig en tevrede by ons, maar een oggend, net voor ek Wiskunde skryf, kondig Willem aan: "Ons gaan hierdie vakansie op reis."
Ek is besig om my twaalf maal tafel in my kop op te sê, en ek steur my nie veel aan hom nie. "Goed, Willem. Wat jou ook al gelukkig maak!" En Willem lyk gelukkig.
Die eksamens is gou verby, en ek dink ek het nie te sleg gedoen nie. So 'n paar dae voor die vakansie begin, kondig Willem aan dat ons 'n paar voorbereidings het om te tref. "Waar gaan ons heen?" wil ek weet. " 'n Paar plekke!" sê Willem. "Maar ons begin in Istanbul." "Istanbul!" Ek is verstom. "Is dit nie naby Rusland nie?" "Jy het waarskynlik jou Aardrykskunde gedop!" sê Willem iesegrimmig. Daar is 'n ou houtkrat in die tuinstoor. Willem meet dit met sy oë terwyl hy om en om die krat stap. "Dit is perfek!" kondig hy aan. Toe kry ek 'n lang lys instruksies, en omdat ek hom graag gelukkig wil hou, maak ek maar soos hy sê. Willem raak sommer vrolik. Hy fluit 'n lawwe deuntjie terwyl hy op 'n kussing op die vloer van die stoor sit en kyk hoe ek werk. Eers moet ek 'n ou kombers vat, en dit op die bodem en teen die binnekante van die krat vasspyker. Toe moet ek 'n paar gate deur die deksel boor. "Vir vars lug," sê Willem. Ek begin effens bekommerd raak.
Willem laat my 'n knip in die deksel sit, sodat mens die krat net van die binnekant af kan oopmaak. Dit is moeilik, maar gelukkig is ek goed met houtwerk. "So ja!" sê Willem, "nou kan ons konsentreer op voorrade!" Toe laat Willem my 'n lys maak van al sy geliefkoosde eetgoed wat moet saamgaan. "Oormôre begin die vakansie. Ons het vars toebroodjies nodig: net ham vir my, asseblief, jy weet ek hou nie van kaas nie. Jy kan vir jou 'n fles warm sjokolade inpak, maar maak seker dat ons genoeg gebottelde water het vir so twee dae. Mens weet nooit." "En waar sê ek vir my ouers gaan ons heen?" vra ek.
"O, alles is klaar gereël!" Tot nou toe het ek Willem nie ernstig opgeneem nie. Ek het gedink hy is sommer vol dinge, of dalk is dit 'n nuwe speletjie wat hy uitgedink het. Willem is nogal goed om speletjies uit te dink. Hy het byvoorbeeld sy eie reëls vir skaak gemaak. Dit laat hom altyd wen. Hy pluk 'n netjiese brief uit, nogal op die skool se skryfpapier getik. "Waar kry jy dié?" vra ek verstom. "Ag, maklik," sê Willem, "ek het 'n ou omsendbrief in die rekenaar afgetas, met meneer Coetzee se handtekening en al, en net nuwe woorde ingetik. Toe druk ek "print". Eenvoudig, nè?" Willem is beslis nie 'n gewone hond nie! Ek lees die brief:
Beste meneer en mevrou Senekal,
Ek wil u graag gelukwens met u seun se verkiesing tot ons sokkerspan wat hierdie vakansie gaan toer na Argentinië. Ek vertrou hulle gaan al die wedstryde wen. Die skoolbus sal hom Donderdagoggend om agtuur by sy huis kom oplaai. Sorg asseblief dat sy sokkerklere netjies gepak is, en dat hy sy paspoort byderhand het. Vriendelike groete, Meneer K. Coetzee
"Dit sal nooit werk nie!" roep ek verbaas uit. "Hulle weet ek is 'n treurige sokkerspeler!" "O, nee!" stry Willem. "Hulle weet dit glad nie. Hulle dink alles wat jy doen is fantasties. Dis die voordeel daarvan om'n enigste kind te wees: jou ma-hulle het niemand om jou mee te vergelyk nie. En om agtuur op 'n Donderdagoggend is jou ma by die gimnasium, en jou pa sit in die verkeer op pad werk toe. Niemand sal ons pla nie." "O, en dan?" vra ek. "Môreoggend bel jy hierdie nommer, en lees hierdie boodskap." Hy skuif nog 'n stuk papier onder my neus in. Daarop staan die telefoonnommer van 'n vervoermaatskappy, met 'n vriendelike versoek dat hulle 'n groot pakket moet kom haal by ons straatadres, vir spoedvrag na Turkye. My pa se kredietkaartnommer is ook daar, om vir die rekening te betaal. Nou weet ek wat Willem beplan.
Spoedpos na Turkye
"Jy's nie ernstig nie!" raas ek. "Dink jy nou werklik ek en jy gaan in daardie krat klim, onsself binne-in toesluit, en gepos word na Turkye?" "Net so!" sê Willem in sy skik. Skielik besef ek dat dit dalk net mag werk. Maar toe tref iets my. "Hoe lank gaan dit vat? Wat gebeur as my blaas vol raak? En joune?" Willem laat hom nie van stryk bring nie. "O, my blaas is sterk, baie dankie. En ek is seker jy sal 'n plan kan maak. Maar ek dink ek wil liewer nie die detail daarvan hoor nie . . ." Ek sien stry nie gaan help nie. Willem kan baie hardkoppig wees, en boonop het hy 'n antwoord vir alles. Ek maak dus maar soos hy sê.
Donderdagoggend groet ek my ma en pa behoorlik. Hulle is vreeslik in hul skik dat ek skielik in so 'n knap sokkerspeler verander het.
"Ou seun, ons is só trots op jou! Skop 'n paar doele, hoor!" sê my pa en gee my 'n groot druk. "Stuur 'n poskaart!" sê Ma met trane in haar oë. Hulle is skaars weg, of ek gryp ons bagasie: padkos, 'n atlas, 'n paar stelle skoon onderklere en my sokkerklere wat Ma vir my in my rugsak ingepak het. My paspoort en 'n beursie met 'n bietjie oorsese geld is ook daar. Ek druk my mondfluitjie in my broeksak. Ek is miskien nie 'n wafferse sokkerspeler nie, maar ek kan enige wysie uit 'n mondfluitjie toor. Dit is 'n lekker ding om te doen as mens verveeld is. Willem het ook 'n klein rugsakkie. Daar is nie tyd om vir hom te vra wat hy als ingepak het nie, maar ek sien sy beertjie se een oor uitsteek. Willem kan nie sonder sy beertjie slaap nie. Ag siestog! Ek sleep die krat tot in die voorportaal en sluit die voordeur oop. Ons het onsself skaars binne-in toegemaak toe iemand aan die voordeur klop. "Kom binne!" roep ek hard uit die krat uit. Die voordeur gaan oop, en ek hoor voetstappe en stemme. Iemand lees die adres hardop wat ek so netjies op die krat vasgespyker het. "Mr Achmat Marhammat, Great Market, Istanbul, Turkey!" "Dit is die krat wat moet gaan!" sê hy. "Kom, maak gou en laai dit in. Ons sal moet roer om betyds by die lughawe te wees." Ek voel hoe ons opgelig word, en met 'n gekreun en gesteun van die onsigbare koeriers word ons agter in 'n vragmotor gelaai. Ons is op pad!
Ek is maar bly Willem het my gedwing om die binnekant van die krat met dik komberse uit te voer en om warm klere in te pak. Dit word verbrands koud onder
in die ruim van 'n vliegtuig. Ek sou niemand aanraai om dit te probeer nie! Ek sit daar en bibber onder nog 'n dik wolkombers, met my mus laag oor my ore getrek. Ek probeer ons opvrolik deur 'n paar wysies op my mondfluitjie te speel, maar my lippe en my vingers is stokstyf van die koue.
"Maak bietjie my rugsak oop, daar is 'n flessie in met 'n bietjie versterking," sê Willem. My vingers is blou van die koue en ek sukkel met die knip. Boonop is dit erg raserig onder in die vliegtuig. Op dié oomblik is ek nie juis beïndruk met Willem of sy slim idees nie. Ek kry die flessie en skroef die proppie af. Ek ruik daaraan. Brandewyn! "Willem! Ons kan nie dié goed drink nie!" "Jy miskien nie, want jy is nog te klein. Maar ek kan verseker! Gooi vir my 'n bietjie in 'n beker, dan wys ek jou!" Hy lek sy lippe af. "Ja, dit is jammer jy is nog te jonk. Brandewyn help vir die koue, en boonop laat dit jou lekker slaap. Goeienag!" Hy krul homself in 'n bondeltjie op en kort voor lank hoor ek sy snorke uitdreun bo die geraas van die enjins. Ek besluit daar is niks beters om in die koue en in die donker te doen nie, en ek maak maar ook so. Oor die res van ons reis op pad na Turkye, sal ek liewer niks sê nie. Willem het onthou om twee belangrike plakkers op die krat aan te bring: BREEKBAAR en BEDERFBARE GOEDERE. Ons kom dus redelik vinnig by ons bestemming aan, en gelukkig sonder dat ons te veel rondgeskud word.
Uiteindelik word ons afgelewer. "Ha, maar wat is dié?" hoor ek iemand sê. "Ek verwag nie 'n aflewering nie!" "Teken net hier, Meneer. Ons dra al lank en swaar aan hierdie krat en dit is duidelik gemerk met u naam en adres." Skaars het die afleweringsmanne ons neergesit of Wilem begin hard blaf. "Ag so! Wat nou?" vra die eerste stem. Maar voor hy nog 'n hamer of iets kan soek om die krat mee oop te breek maak ons dit van die binnekant af oop. Ons knipper ons oë teen die skielike lig. "Willem!" roep Achmat Marhammat uit. "Dit is sowaar jy!" Dit lyk sowaar asof hulle ou vriende is, want hulle is duidelik te bly om mekaar weer te sien. Willem waai sy komieklike stertjie so woes dat ek bang is dat dit dalk gaan loskom, en hy lek die vreemde gesig sopnat met sy pienk hondetong.
"En wie is dit hierdie?" vra die vriendelike man met die groot swart snor toe hy uiteindelik vir Willem klaar gegroet het en kans kry om in my rigting te kyk. "Ek is Adriaan," stel ek myself voor en steek my regterhand na hom uit om blad te skud. Meneer Marhammat vermorsel amper my hand in sy groot vuis. Gelukkig vra hy nie verder vrae nie. Wonder hy nie waar ons vandaan kom en wat ons hier maak nie? Hy vat ons na 'n kamertjie agter sy winkel. Hy is 'n tapytverkoper; oral lê Turkse tapyte in stapels. Daar hang ook tapyte teen die mure, en op die vloer is daar bont kussings rondom 'n lae tafeltjie. Die winkel ruik lekker, soos kruie en tee. Ons sak op die kussings neer, en ek strek my bene lank voor my uit. Die krat was maar beknop. 'n Jong man bring vir ons 'n skinkbord met glasies stomende appeltee. Dit smaak heerlik. "So, Willem, wat bring jou terug na Turkye?" Terug? wonder ek. Dus was my hond voorheen al hier? Nou toe nou! Ek dog hy kom net van die Dierebeskermingsvereniging af. Ek het nog nooit eens gedink om hom te vra waar hy voorheen gebly het nie. Nou sit ek met 'n Turkse hond! Ek wonder wat my ma daarvan sal sê? Dit sal haar tien teen een kwel. Mens weet mos nie watse kieme loop rond in Turkye nie! Skielik onthou ek dat ek, haar seun, nou self in Turkye sit. Wat sal sy daarvan sê? O, gaats! "Wel," antwoord Willem nadat hy so 'n bietjie gedink het. "Ek het onafgehandelde sake hier!" "Het dit dalk iets te doen met die pakkie wat jy so 'n paar jaar gelede vir my gepos het uit Amsterdam?" vra meneer Marhammat. Amsterdam? My hond se verlede raak al hoe meer interessant!
"Het jy die pakkie veilig bewaar?" vra Willem, en sy snorbaarde spits so effens op. Hy lyk altyd so as hy 'n mannetjieskat gewaar. Of as ons krieket speel en hy staan en wag dat 'n bal in sy rigting geslaan word. Ek weet wat dit beteken: Willem is gespanne. "Maar natuurlik het ek dit veilig bewaar, net soos jy in jou brief gevra het!" verseker ons gasheer hom. "Ek het dit weggesluit in my huis, in die kluis waar ek my fynste sytapyte bêre. Ons kan dit enige tyd gaan haal, sodra ek my winkel sluit. Ek neem aan julle twee kuier vir 'n paar dae?" "Miskien," sê Willem. "Ek moet die pakkie kry, ja, maar dan moet ons verder reis, daar is dinge om te doen." Ek raak net meer en meer verward. Verder reis? Waarheen nog? Ons het nog skaars in Turkye aangekom! Skielik besef ek dat my verhouding met my hond nie meer is wat dit was nie. Voorheen was ék die baas. EK het besluit wanneer ons speel, wanneer ons gaan stap, en wanneer Willem sy bak kos kry. Nou is my hond skielik mý baas, en ek het g'n idee watter planne hy in die mou voer nie. "Willem, ons moet praat!" fluister ek vir hom. Hy kyk my met verbasing in sy bruin spanjoeloë aan. "En wat wil jy nogal vir my sê?" vra hy ewe onskuldig. "Ek dink jy skuld my 'n paar verduidelikings!" antwoord ek verontwaardig. "Ag, bog," sê Willem. "Jou lewe kort 'n bietjie avontuur. Al hierdie huiswerk en skoolgaan en altyd doen wat jou ma en jou pa sê is sleg vir jou. En sleg vir my. Ontspan. Jy is in Turkye. Kom ons gaan kyk 'n bietjie rond!" Ek moet sê ek wil graag sien hoe dit hier lyk. En my bene rek. Die gedagte aan die krat gee my sommer horries. Ek weet nie hoe ons weer by die huis gaan kom nie, maar in daai ding ry ek nie weer terug nie! Voor ons uitstap onthou meneer Marhammat skielik iets. "Jou hoed, Willem! Hier is dit, ek het geweet jy sal terugkom en het dit vir jou gehou." Willem lyk in sy skik en swaai sy stert. Meneer Marhammat plak 'n fes op sy kop. 'n Fes is 'n soort oosterse hoed: rond, sonder 'n rand en met 'n plat bokant. Willem s'n is baie deftig, gemaak uit rooi fluweel en die toutjie wat bo uitkom
het 'n windmakerige tossel aan. 'n Bruin leerbandjie onder die snoet hou dit stewig vas op sy kop, maar dit sak so effens skuins af bo sy linkeroog. Willem lyk skoon na 'n ander hond. Sy oë glinster en hy het 'n grinnik op sy bakkies. Honde kan partykeer so lyk, gewoonlik wanneer jy vir hulle 'n sappige been gee. Ons los meneer Marhammat in sy winkel en stap uit in die Groot Mark van Istanbul. Dit wemel van die mense. Dis 'n lawaai en 'n rumoer. Daar is so baie om te sien, ek weet nie waar om eerste te kyk nie. Die mark is binne-in 'n reusagtige gebou, met 'n hoë dak wat oor alles span. Tapyte, kruie, porseleinware en leergoed word vanuit piepklein stalletjies verkoop. Alles ruik vreemd, lyk vreemd, klink vreemd. Dis wonderlik! Willem hou hom slim. Ek kry 'n les oor hoe die tapyte geweef word van wol en gekleur word met natuurlike plantkleursel. Ek sal nou met nuwe oë kyk na die tapyt in my pa se studeerkamer. Ek dink nie ek sal weer met modderige voete daaroor loop nie. My ma sal bly wees. Ek vergaap my aan alles. 'n Paar mense kom vryf Willem se kop. Hulle praat Engels met my. "What a pretty doggy! He looks a lot like a doggy we had around here. But that one was no ordinary dog!" Willem trek net sy neus op en stap aan. "Hulle herken jou, Willem!" sê ek. "Jy hou jou verniet so koel!" Maar Willem antwoord nie. Hy wag net tot een van hierdie lastige winkelmense wegkyk, toe lig hy sy been teen 'n opgerolde tapyt. "Willem!" raas ek. "Regtig! Mens kan jou ook nêrens heen vat nie!"
Die geheimsinnige pakkie
Ons dwaal rond in die Groot Mark. Ek verloor heeltemal my rigting in die doolhof van gangetjies en toe ek weer sien is ons terug by meneer Marhammat se tapytwinkel. Ek moet sê, al die opwinding het my uitgeput en boonop is ek rasend van die honger. Daarom is ek maar te bly toe meneer Marhammat sy dik arm vriendelik om my skouers sit en voorstel dat ons saam met hom huis toe gaan vir die aand. Hy los die winkeltjie in die sorg van een van sy baie seuns, en ons kry koers. Nou kry ek kans om hierdie wonderlike ou stad te sien. Istanbul is op sewe heuwels gebou, vertel Willem my. Hy speel nog steeds toergids. Die stad lê aan weerskante van 'n stuk see, genoem die Bosforus, wat die grens tussen Europa en Asië vorm. Die meeste inwoners van Istanbul is Moslem, en die ronde koepels van moskees steek oral tussen die ou geboue uit. Die lang, dun torings van die moskees word minarette genoem. Die strate is besig, en die mense lyk vreemd. Baie van hulle dra Oosterse klere en die meeste mans het groot snorre.
Meneer Marhammat en sy familie bly in die boonste verdieping van 'n stokou huis wat lyk of dit enige oomblik inmekaar gaan tuimel. Mevrou Marhammat versmoor my amper in haar boesem, en vir Willem soen sy omtrent plat. Ek weet Willem haat soen, maar hy knyp net sy oë toe en wag geduldig dat sy klaarkry. Ek skuif sy fes weer regop op sy kop en knipoog vir hom. Hy ignoreer my. Ons kry gestoofde lam vir ete, en nog appeltee om te drink. Meneer Marhammat het soveel kinders en familie dat ek gou tred verloor met wie is wie. Mense kom en gaan die hele aand, en almal kry kos en aandag. Na ete is ek doodmoeg. My kop knik en ek sukkel om my oë oop te hou. "Gaan slaap," sê Willem. "Ek kom later. Ek het besigheid om te doen." Mevrou Marhammat maak my tuis in 'n klein solderkamertjie met dik kussings op die vloer. Gou-gou slaap ek soos 'n klip. Wat 'n sokkertoer!
Die volgende oggend word ek deur vreemde geluide wakker gemaak. Dit is die Imams wat almal na hul oggendgebede roep vanaf die torings van die moskees. Die woorde in die vreemde taal sing van alle kante af oor die stad. Dit is lawaaierig, maar betowerend. Ek stap na die klein venstertjie en kyk uit na buite. In die vroeë oggendlig lyk Istanbul so reg uit die storieboek wat ek het oor die Arabiese Nagte. Ek verbeel my dat Aladdin met sy towertapyt enige oomblik voor die venster verbygevlieg gaan kom.
Toe raak ek bewus van 'n ander irriterende geluid. Ek ken daai klank goed. Dit is Willem wat lê en snork. Hy lê heerlik op sy rug uitgestrek, tussen twee kussings ingewikkel. Hy het sy beertjie uit sy rugsak gehaal en slaap met sy kop op die magie, net soos hy altyd by die huis doen. Nou en dan skop sy wollerige pote so in die lug. Hy jaag seker iets daar in droomland. Die rooi fluweelfes is netjies langs hom neergesit. Ek tel dit op om dit beter te bekyk. Dit voel swaarder as gister, of verbeel ek my? Ja, sowaar: iets knopperigs is binne-in die bodeel van die hoed vasgewerk, onder 'n stukkie materiaal. Kan dit Willem se geheimsinnige pakkie wees wat hy daar wegsteek? Skielik besef ek dat die gesnorkery nou stil is. Willem lê my met een oop oog en bekyk. Hy sê niks. Ek voel skielik vies vir Willem. Hy is MY hond, maar nou moet ek uitvind hy het voorheen in Turkye gebly en pakkies vir mense gestuur uit Amsterdam. Hierdie geheimsinnige pakkie is maar net een van die baie geheime wat hy het. Hy vertrou my nie. Sy voet in 'n visblik! Ek sit die fes ongeërg neer. As hy my nie wil sê wat aangaan nie, gaan ek hom nie uitvra nie. "Kom!" sê ek. "Kom ons gaan soek ontbyt!" Oor my tweede glasie appeltee (hierdie mense drink voorwaar niks anders nie) vra ek meneer Marhammat wat hy voorstel mens eerste moet sien as jy Istanbul besoek. "O," antwoord hy, "daar is die Sofiakerk en die Blou Moskee, en . . ." "Uhm-uhm!" maak Willem keel skoon. "Daar sal ongelukkig nie vandag tyd wees daarvoor nie. Adriaan, jy moet maar weer eendag kom as jy groot is. Dan kan jy toeris kom speel. Nou moet ek en jy vort. Ek dink nie ons moet te lank hier bly nie." "Nonsens!" roep ek vies uit. "Jy sleep my halfpad om die wêreld en dan wil jy dadelik terug huis toe. Ons is nou hier en ek wil die plek verder leer ken!" Die reisgogga het my behoorlik gebyt.
"Huis toe?" vra Willem verontwaardig. "Wie het gepraat van huis toe? Wat laat jou dink ek wil huis toe gaan? O, nee, boetman, ons het nog 'n hele paar draaie om te loop!" "En waarheen nogal?" vra ek. "En hoekom so haastig?" Ek merk dat Willem en meneer Marhammat onderlangs vir mekaar sit en loer. "Willem," sê meneer Marhammat, "dink jy nie jy moet hom maar in jou vertroue neem nie? Brummel weet jy is terug, en julle is al twee in gevaar!" "En wat laat jou dink daai ou bullebak weet ek is terug in Turkye?" "Hy het oral sy spioene, en my seun sê van die mense in die ou mark het jou gister herken. Hulle het hom kom vra of dit regtig jy is wat terug is." Ek kan nou nie meer my nuuskierigheid inhou nie. "Wie is Brummel?" wil ek weet.
Brummel, die Bobaas Boef
Meneer Marhammat en Willem kyk mekaar onderlangs aan. "Sê hom wie Brummel is, Willem, en vertel hom ook sommer hoekom Brummel so gretig is om jou in die hande te kry!" beveel meneer Marhammat. "Wel . . ." Willem dink eers 'n bietjie. "Voordat jy my gered het van die Dierebeskermingsvereniging, het ek gewerk as 'n agent van die Internasionale Speurdiens . . ." My hond, 'n agent van die Internasionale Speurdiens? Ek verstik amper in my derde glasie appeltee. "Brummel is 'n bobaas boef, wat 'n groot internasionale smokkelbende lei," vertel Willem verder. "Om 'n lang storie kort te maak: Brummel het iets baie waardevol gesteel, maar ek het dit by hom teruggevat. Hy is natuurlik booskwaad vir my, en ek moes Kaapstad toe vlug om hom te ontduik. Ongelukkig het die hondevanger my beetgekry net toe ek daar land." "Die hele wêreld se boewe is op jou spoor, en toe vang 'n hondevanger jou!" lag meneer Marhammat. Willem maak asof hy hom nie hoor nie, en gaan aan met sy storie. "Net voor ek weg is uit Europa, het ek die pakkie met die gesteelde goedere na my goeie vriend hier in Istanbul gepos, en hy het dit vir my veilig gehou. Maar nou is dit tyd om dit weer aan die regte eienaar terug te gee!" "Willem! Hoekom het jy my nooit vertel nie? Dit klink vreeslik opwindend!" verwyt ek hom.
"Ja, ja. Mense dink altyd hierdie tipe dinge is opwindend, maar eintlik is dit net roetine vir 'n hond soos ek." Willem maak of hy gaap. "Nou spog jy net, jou simpel!" Ek vererg my weer vir hom. "Waar is die pakkie nou, Willem?" vra meneer Marhammat. Willem skud net sy kop. Die fes skuif so effens oor sy een oog toe hy dit doen. "Dit is in sy hoed!" roep ek voor ek my kan keer. Net toe kom mevrou Marhammat in die kombuis in om nog warm broodrolletjies op die tafel neer te sit. "Ja, ek het dit vir hom vasgewerk op die bodem van sy hoed, onder 'n netjiese stukkie lap," sê sy. " 'n Slim plan!" reken meneer Marhammat. "Hou dit veilig, hoor. Jy lyk juis so mooi met daai hoed!" Hy hou sy vet maag vas soos hy lag. "Toe nou, julle spul wysneuse!" sê Willem net.
Voor ek my kon kry vertrek ons per trein van Istanbul na Venesië. "Hoekom Venesië? Wat moet ons daar gaan doen?" wil ek weet. "Niks nie," sê Willem. "Dit is 'n effense ompad. Net ingeval iemand ons agtervolg." Daar staan ons, op die stasie net voor die trein intrek. Mevrou Marhammat stop 'n kosmandjie in my hande, en meneer Marhammat 'n beursie vol Europese geld. "Ek skuld Willem nog. Hierdie sal julle help om oor die weg te kom. Wees versigtig!" 'n Paar drukke en nat soene later is ons op die trein en op pad na Venesië.
Word ons agtervolg?
'n Sagte motreëntjie val toe ons trein op die stasie van Venesië intrek. Ek dra ons twee rugsakke en die leë kosmandjie oor die perron. Alles is oud en van marmer gemaak. Rondom my praat en beduie die mense luidrugtig in Italiaans. Ek kry weer daai kriewelrige, half-benoude gevoel wat ek gehad het toe ons in die Groot Mark in Istanbul rondgestap het. Ek begin die gevoel ken: dit is die opgewondenheid van vreemde plekke verken. Maar Willem mik reguit na die kaartjieskantoor. "Wat nou?" vra ek. "Koop vir ons 'n kaartjie na Parys!" beveel hy. In Europa reis honde gratis, en hulle word sonder 'n bohaai op treine toegelaat. Europa, kom ek agter, is nogal 'n beskaafde plek. Maar ten spyte van die gemak waarmee mens reisreëlings kan tref pla sy voorstel my. "Parys?" vra ek. "Ons het dan skaars hier aangekom!" "Ja, en ons moet dadelik weer vort! Dit is nie veilig hier nie." Willem loer terug oor sy linkerskouer in die rigting van die trein waaruit ons nou net geklim het.
"Waarvan praat jy?" vra ek verbaas. Ek begin dink my hond lei aan 'n vervolgingswaan. "Boetie, maar jy is aan die slaap!" sug Willem. "Daar was definitief 'n trawant van Brummel op daardie trein. Het jy hom nie gesien nie?" "Nonsens! Ek het niemand snaaks gewaar nie!" "O so! Jy het nie gesien hoe hou daardie ou tantetjie met die blommetjieshoed ons die heel tyd dop nie?" "Ou tante met die blommetjieshoed?" snak ek behoorlik na my asem. Ja-nee, my hond is definitief die kluts kwyt. "Willem, ons moet praat. Daardie was 'n liewe, onskuldige tannie wat die heel tyd gesit en slaap het. Sy was so min 'n trawant van 'n boef as my ouma!" "Noudat jy dit noem, ek het nogal 'n paar idees oor jou ouma. Sy is glad nie so onskuldig as wat sy lyk nie . . ." Skielik verstyf Willem. "Kom, gou, agter daardie advertensiebord in!"
Sonder om teë te praat, duik ek saam met hom agter die bord in waarop 'n kleurryke foto van 'n groot roomys pryk. Ek loer versigtig om die rand van die bord. Sowaar, die ou tantetjie met die blommetjieshoed het van die trein af geklim, en staan nou op die perron en rondkyk. Dit lyk kompleet of sy na iemand soek. Nou staan sy skielik kiertsregop, en sy haal haar bril af om beter te kan sien. "Ou tannie se voet!" sê Willem van agter my. "Daai is Sybrand Swiffervalk, een van die mees berugte boewe in Amsterdam. Hy is 'n meester van vermomming. Hy het egter een swakplek: hy is mal oor knoffeltoebroodjies. Dit is die snaakse reuk wat my heeltyd so gepla het op die trein: knoffel!" Ek voel 'n koue rilling teen my ruggraat afgly. Willem is reg. Daardie is geen ou tannie nie! "Staan stil, moenie roer nie," fluister Willem kortaf. Sybrand Watsenaam draf nou met 'n ligte tred al langs die trein af, hoëhakskoene en al. Hy gee sulke bokspringetjies soos hy by die vensters inloer. Dit lyk asof hy wil seker maak dat ons nie op die trein agtergebly het nie. Dan neem hy skielik 'n besluit, en pyl reguit by ons verby in die rigting van die kaartjieskantoor. Ek snuif die lug toe die "ou tante" by ons verbytrippel. Willem is reg, iets ruik definitief na knoffel! By die kaartjieskantoor vra die tantetjie met 'n growwe mansstem of 'n nare klein seuntjie en 'n lelike vet gespikkelde hond dalk in die laaste paar minute 'n treinkaartjie gekoop het. Die meisie agter die glas kyk verskrik na die vreemde tannie met die skewe blommetjieshoed, en seker van pure verbasing vergeet sy skoon dat sy ons ooit gesien het. Gelukkig tog! Humeurig en vies draai Swiffervalk so vinnig om dat sy een voet op die hoëhakskoen swik. Hy laat los 'n string vloekwoorde in Hollands wat ek goed kan verstaan. Ek besluit dadelik om dit te probeer onthou. Dit sal darem handig
te pas kom as iemand weer met my skoor soek by die skool. "Kom!" fluister Willem toe Swiffervalk so 'n entjie weg gehobbel het. "Ons moet maak dat ons hier wegkom!" So vinnig soos blits sluip ons by 'n sy-uitgang van die stasiegebou uit en spring in 'n taxi, wat toevallig daar staan en wag. "Na die Groot Kanaal!" sê Willem vir die taxibestuurder vanuit die agterste sitplek.
Nie te lank daarna nie sit ek en Willem pens en pootjies in 'n gondel wat deur 'n regte Venesiër met 'n plat hoed in die Groot Kanaal afgestuur word. So ver as wat ons gaan sing die ou opera. Willem neurie saam. Nou en dan is daar 'n stukkie waar hy die woorde ken, en dan sing hy sommer hardop. Dit beïndruk die gondel-man baie, en hy druk sommer sy lang stok flukser in die water. Ons vaar onderdeur die boogvormige brûe en ek vergaap my aan die pragtige ou stad. Ek het iewers 'n toeristebrosjure in die hande gekry. Daarin staan dat Venesië op 118 eilande gebou is, tussen die monde van twee riviere. Daar is geen strate waarin motors kan ry nie, net kanale en nou gangetjies tussen die stokou geboue. Die water lyk nie vir my baie skoon nie. Net toe kom 'n watertaxi verbygejaag met 'n brullende enjin wat bolle dieselwalms uithoes en so 'n golwing veroorsaak dat die singende gondolier moet klou aan sy stok. Willem kry 'n skoot vuil water in sy gesig en vervies hom. "Kom, ons klim hier af!" Ek stop 'n paar note in die gondolier se hand en ons klim met kliptrappies op na 'n straatjie so nou dat twee vet tannies nie langs mekaar daarin sou kon loop nie. Willem draai links, dan regs. Die plek is 'n doolhof, en ek is doodseker ons het klaar verdwaal. Dan skielik bevind ons ons in 'n groot, oop ruimte. Dit is die beroemde San Marco-plein. Oral pik daar duiwe, en onmiddellik besef ek ons is in die
moeilikheid, want Willem kan 'n duif nie weerstaan nie! Voor jy kan sê "mes" pyl my hond reguit op die middelste bondel duiwe af. Hy blaf asof hy hondsdol is. Die voorste duiwe styg lui op, maar Willem jaag die agterstes. Hy tel nou behoorlik spoed op, en sy oë is op die fladderende vlerke vasgenael. Aan die oorkant van die plein is 'n klein orkes besig om voor 'n straat-restaurant te speel. 'n Jong man blaas geesdriftig op 'n geweldige groot tromboon. Die klank "oemf-oemf" tussendeur die gekla van twee viole. Willem hardloop die tromboonspeler se voete skoon onder hom uit. Die tromboon trek met 'n boog deur die lug en val netjies bo-oor 'n vet dame se kop. Die vrugteslaai wat sy besig was om te eet spat in alle rigtings. Haar geskree weergalm in die koperbek van die groot instrument bo-op haar kop.
Die orkes hou op speel, en die hele San Marco-plein kom tot stilstand! Ek gryp my hond blitsvinnig en prop hom in die leë kosmandjie in. Ek gooi my baadjie bo-oor hom. "Sit stil, jou simpel moeilikheidmaker, of ek verkoop jou net hier aan 'n Italianer!" sis ek. Willem is vet, en die mandjie saam met die twee rugsakke is te swaar vir my om te dra. Ek stapel my bagasie teen 'n muur, gaan sit by 'n tafeltjie en bestel vir my 'n melkskommel. Ek wag tot die rumoer bedaar het en die duiwe weer rustig in die middel van die groot plein begin pik. Die tannie word uit die tromboon gehaal en sy is so ontsteld dat sy deur twee mans weggelei moet word. Die orkes begin weer speel, maar nou sonder die nare lawaaierige "oemf-oemf", want die tromboonspeler soek rond na die gespikkelde hond wat die moles veroorsaak het. Willem gluur my aan van onder my baadjie. "Ek is ook honger," fluister hy. Ek ignoreer hom. Ek hoop hy leer 'n les! 'n Rukkie later dwaal ons twee weer verder deur die stad. Ons koop heerlike sjokolade by 'n klein winkeltjie, en kyk deur 'n venster hoe 'n glasblaser werk. Ek geniet Venesië; dit is 'n baie interessante plek. Willem bly maar agterdogtig en gespanne. Hy druk sy neus eerste om al die hoeke, en loer eers versigtig of hy nie een van Brummel se skurke gewaar nie. Ek kyk ook uit vir blommetjieshoede, maar daar is geen teken van die "tantetjie" nie. "Hy het teen hierdie tyd al lankal 'n ander vermomming gekry," waarsku Willem. "O, wee," bekommer ek my. "Dit kan dan enigiemand wees!" "Nee, dit kan nie," sê Willem meerderwaardig. "Onthou, ek is 'n bogemiddelde hond. Wat jy nie weet nie, is dat ek al drie goue medaljes vir spoorsny gewen het
met hierdie sensitiewe neus van my. Ook 'n paar vir skyfskiet, maar dit is 'n ander saak . . ." Willem is ongelukkig nie baie beskeie nie. Maar dit help om te hoop dat hy die boef sal kan ruik, al kan ons hom nie sien nie. En as Sybrand Swiffervalk aanhou met sy knoffeltoebroodjiedieet, sal ek hom self kan uitruik, sonder die hulp van my super-hond. Maar een feit staan soos 'n paal bo water: hoe langer ons in die straatjies ronddwaal, hoe groter raak die kans dat ons agtervolger ons gaan raakloop. "Ek dink dit is nou veilig om weer terug te gaan stasie toe," sê Willem. Ek stem saam. Venesië is pragtig, maar ek is moeg en miskien kan ons op die trein slaap. Waarheen gaan ons nou weer volgende? O, ja, Parys!
Ons kry 'n slaapkajuit op die trein tussen Venesië en Parys. Willem moet 'n bed met my deel, want honde kry nie hulle eie slaapplek nie. Dis 'n bietjie beknop, want Willem strek homself uit oor die hele breedte van die voetenent, met beertjie en al. Ek moet my knieë optrek tot onder my ken om in te pas. Ek lê en luister na die trein se wiele op die spore. Ek voel heel gelukkig. Ek hou van reis. Mens weet nooit wat volgende gaan gebeur nie. "Wat gaan ons nou weer in Parys doen?" vra ek vir Willem. "Ek het nog nooit gesê nie," antwoord hy slaperig. Nog voor ek verder kan protesteer, raak sy asemhaling skielik dieper en hy begin te snork.
Ons klim uit op die perron van die Gare de Lyon, 'n groot treinstasie in die middel van Parys. Treinstasies in Europa lyk baie anders as by die huis. Dit is baie groter, baie netjieser en is nogal mooi versier. Hierdie een het 'n dak so hoog soos 'n operahuis. Behalwe al die treine is daar 'n pragtige restaurant en allerhande winkeltjies. Die ou steenwerk is in krulle en draaie uitgekerf, en daar is oral standbeelde. Ek het die leë kosmandjie op die trein gelos, en Willem dra nou self sy rugsakkie. Hy lyk nogal oulik met sy rooi hoedjie, en die Paryse tannies glimlag goedkeurend vir ons. Oral is daar ander honde, en ek is 'n bietjie bekommerd dat Willem in een of ander bakleiery betrokke sal raak, maar hy is vanoggend in 'n
uitstekende bui. "Bonjour, madame!" groet hy 'n pikante grys poedel aan 'n leiband. Die tannie wat die hondjie rondlei, dink ek praat met haar, en sy groet my vriendelik terug. "Willem, kan jy Frans praat?" vra ek verstom. "Maar natuurlik!" sê hy en tel sy pote op in 'n vrolike drafstap.
Ons huur 'n hotelkamer naby die Arc de Triomphe. Die kamer is nie baie groot nie, maar die bed het 'n heerlike dik donsduvet op, en 'n lang wors van 'n kussing. Die vensters maak oop tot op die vloer, en 'n traliewerk van gekrulde yster keer dat mens nie uitval nie. Ons kyk uit op 'n tipiese nou straatjie tussen ou geboue wat styf teen mekaar staan. Die onderste verdiepings is winkeltjies: 'n bakker, 'n blommewinkel, en 'n kruidenierswinkel met groente uitgepak op rakke tot halfpad oor die sypaadjie. Dis 'n mengelmoes van kleure en geure. Die bakkery, veral, kan ons nie weerstaan nie. Ons is honger en die winkeltjies het alles wat ons nodig het vir 'n lekker ete. 'n Paar minute later is ons weer terug in die kamer met 'n bruinpapiersak waaruit die punt van 'n regte, lang Franse brood steek. Ons het kaas, ons het ham, en ons het 'n karton vars melk. Ek het nog nooit so lekker geëet nie! Toe hoor ek 'n bekende geluid: Willem drink water uit die toilet.
"Ag nee, Willem!" raas ek. "Hoeveel keer moet ek met jou hieroor praat?" "Wat?" vra hy stuurs. "Dit is waarkynlik die skoonste water in hierdie stad. Die Franse is nie baie higiënies nie."
"Hoor wie praat!" sê ek vies. "Kom, ek wil graag die Eiffeltoring sien!" "Ek sê jou wat," stel Willem voor, "jy gaan kyk na die Eiffeltoring terwyl ek my ou vriend Gustav Pampelmousse gaan opsoek om die inligting te kry wat ek soek." "Watter inligting?" vra ek nuuskierig. "O, ek is net op soek na die adres van iemand." Dit klink vervelig. Die Eiffeltoring klink baie meer opwindend. Dus stem ek in tot sy plan.
Mens moet mooi kyk as jy in 'n vreemde stad rondloop. Ek sou dit binnekort leer. Ek verstom my aan die mense, kleure en geure. Parys is 'n baie besige stad. Die verkeer is stampvas, en sirenes loei gedurig in die verte. Elegante dames word rondgelei deur spoggerige poedels, net soos in die prentjies wat ek al gesien het. En skielik, reg voor my, sien ek die punt van die Eiffeltoring uitsteek! Die Eiffeltoring staan in 'n reuse park. Ek dog dit is naby, maar ek stap my halfflou om daar uit te kom. Ek het nooit besef Parys is so 'n groot stad nie!
,n Noue ontkoming
'n Mens kan met 'n hysbak tot amper bo in die Eiffeltoring ry. Dit kos 'n paar Europese note, maar ek betaal dit graag. Ek wil graag die uitsig oor Parys van daar bo af sien! Die hysbak is propvol toeriste. Japanese met lang kameralense, Amerikaners wat kliphard praat, en 'n omie in 'n Skotse rok. Hy staan so naby aan my dat ek sy asem kan ruik. Dit ruik nie baie lekker nie. Dit ruik na knoffel! Ek het nie geweet die Skotte eet knoffel nie? My nekhare rys. Ek loer onderlangs na die Skot. Kan dit wees? Net toe gaan die hysbakdeur weer oop en die mense stroom uit. Ons is op die tweede vlak van die toring. Ek kry 'n idee. Ek onthou ek het iewers gehoor dat regte Skotte niks onder hulle rokkies dra nie. Kom ons kyk! Net toe die Skotse omie begin beweeg, druk ek my voet netjies voor hom in. Hy slaan neer soos 'n os, en sy rokkie slaan op tot onder sy arms. Sowaar, hy het 'n kortbroek onder sy rok aan! Dit is geen Skot hierdie nie. Ek laat nie op my wag nie, en ek spring los bo-oor hom. Ek druk my lyf diep in die bondel Japanese toeriste in en tel my seëninge dat ek nog besig is om te groei, en nog kort is. Ek glip tussen hulle deur en vind
'n trap in die hoek met 'n kennisgewing waarop staan "Sortie". Dit is die een woord in Frans wat Willem my geleer het op die stasie. "Sortie" beteken "uitgang", en 'n uitgang is wat ek nou soek. Uitsig oor Parys se voet. Ek gaan my nie laat vang deur Sybrand Swiffervalk nie! Dit is 'n allemintige stel staaltrappe. Skaars het ek die tweede draai gevat of ek hoor harde, haastige voetstappe bo my. Ek kyk op, reg onder 'n fladderende Skotse rokkie in! Ek kry nog meer spoed en spring die trappe twee-twee af. 'n Paar mense kom van onder af opgestap, hul asems hygend van die inspanning. Ek kom op die eerste vlak van die toring aan. Dit is 'n platform wat reg rondom die toring loop, met 'n restaurant in die middel. Ek glip by 'n sydeur van die restaurant in en hardloop deur die kombuis en deur die etende mense uit, na die ander hoek van die toring. Daar is ook 'n trap wat onder toe gaan, en ek voel baie slim toe ek daar afglip. Maar toe vang slim sy baas.
Skielik voel ek 'n knoffelasem agter in my nek. 'n Sterk hand gryp my aan my kraag, en lig my soos 'n veertjie op. "Waar is daai brak?" sis Swiffervalk deur sy geel tande. Sy asem ruik regtig nie lekker nie! Ek probeer hom skop, maar hy hou my net verder van sy lyf af weg. Ek spartel soos 'n vis aan 'n hoek. Dit help my niks. "Waar is daai brak?" vra hy weer, en gee my 'n skud dat my tande klap. "En waar is die Silwer Tulp?" wil hy weet. "Sit my neer! Sit my neer!" skree ek so hard ek kan. Hy klap 'n groot, growwe hand oor my mond. "Bly stil, kêreltjie!" fluister hy boos in my oor. "Bly stil, of jy sal spyt wees! Stap!" Hy bondel my by die staaltrappe af. 'n Klein ou oompie kom van onder af opgestap en groet ons vriendelik in Frans. Die "Skot" glimlag vriendelik terug vir hom en draai my arm seer agter my rug. Ek is stokstyf van vrees en skrik en kan nie dink wat om te doen nie. Ek haal diep asem en tel tot tien in my kop. Dink! sê ek vir myself. Hoe het hy jou hier opgespoor? "Hoe het jy my hier gekry?" vra ek hardop. "O, dit was maklik!" grinnik die skelm, "ek het maar net hier by die Eiffeltoring gewag. Seuntjies soos jy kom nie Parys toe sonder dat hulle die Eiffeltoring wil sien nie!" Ek word dubbel kwaad dat ek my so maklik laat vang het. En ek voel sommer vies vir Willem ook. Waar is hy as mens hom nodig het? Skielik kry ek 'n plan. "My hond!" roep ek uit. "Ek moes hom bo in die restaurant gekry het!"
Swiffervalk steek vas. Hy lig my weer aan my kraag op sodat hy mooi vierkantig in my oë kan kyk. Ek sit my mees onskuldige gesigsuitdrukking op. Swiffervalk loer op na die trappe in die rigting van die restaurant. Ek sien hoe hy twyfel oor wat om volgende te doen, en dit is net die kans waarop ek gewag het. My voet is net mooi op die hoogte van sy maermerrie, en ek gee hom 'n skop wat enige sokkerspeler my sou beny. Ek skop sy been skoon onder hom uit, en hy brul van die pyn. Hy laat los my en ek rol so vier trappe af ondertoe. Toe raap ek myself op en hol verder met die trappe af asof die duiwel my wil vang.
Aan die voet van die Eiffeltoring maal daar 'n mensemenigte in die park rond. Ek glip so ongemerk moontlik deur die skare tot by 'n heining. Dit is net mooi hoog genoeg om my uit die oog te hou, en ek verdwyn daaragter in en laat spaander. Ek hou eers op hardloop toe my asem so brand dat dit voel of daar 'n vuur in my bors is. Ek glip om die hoek van 'n gebou, en leun teen die muur sodat ek eers my asem kan terugkry. Stadigaan begin ek weer helderder dink. Ek het 'n noue ontkoming gehad, maar gelukkig het ek van Swiffervalk ontsnap. Maar my rugsak! Ek het my rugsak verloor! Ek moes dit laat val het daar op die trap van die Eiffeltoring. En al ons geld is daarin, en my paspoort! Ag nee! Ek het nog nooit so bang en moedeloos gevoel nie. Sowaar, as ek geld by my gehad het, het ek my ma-hulle gebel om my te kom haal.
Ek gaan sit op die sypaadjie, met my kop in my hande. Na 'n rukkie tref nog 'n slegte gedagte my. Sê nou maar Swiffervalk vang vir Willem? Hy weet nou wel nie waar hy is nie, maar hy het MY maklik genoeg gekry, en dalk weet hy waar Willem se "kontak" bly, en wag hom daar in, en . . . Dood van bekommernis haas ek my terug na ons hotelkamer toe. Ek verdwaal 'n bietjie en ek moet 'n paar keer die pad vra, maar uiteindelik, flou van moegheid en hongerte, kom ek by ons hotel aan. Die sleutel het ek gelukkig voor by die ontvangstoonbank gelos, maar toe ek daarna vra, verduidelik die deurwag vir my dat hy die kamer oopgesluit het vir my hond. Dié het blykbaar so 'n halfuur vroeër alleen daar aangekom. "You haz a verry clever doggy!" beweer die ou. Sowaar! Ek glimlag breed vir hom. Ek lek Willem amper terug toe hy my op die gewone hondemanier verwelkom. Ek voel al hoe beter. Ek is veilig terug by Willem in ons gesellige hotelkamer, en alhoewel my maag nog leeg is, en my bene nog effens bewerig na die voorval met Swiffervalk, begin dit al weer soos 'n avontuur voel. Ek vertel Willem van my onderonsie met Swiffervalk, en dik die storie sommer so bietjie aan, net om dit meer kleur te gee. Mens is mos altyd baie dapper agterna! Willem frons skepties toe ek vertel dat die skurk 'n groot geweer teen my kop gedruk het, maar dat ek hom met 'n blitsige karateskop platgetrek het dat die bloed soos 'n fontein uit sy neus gespuit het. Hy sal ons definitief nie weer pla voor hy nie 'n paar bloedoortappings by die naaste hospitaal gekry het nie! ('n Harde skop op 'n maermerrie is mos nie 'n beweging wat mens dikwels in die flieks sien nie?) Toe onthou ek skielik iets. "Willem," vra ek, "wat is die Silwer Tulp?" Willem maak eers of hy 'n vlooi in sy stert soek. "Goed, ek sal jou alles vertel van die Silwer Tulp. Maar nie op 'n leë maag nie.
Kom ons gaan soek eers kos!"
Dit was makliker gesê as gedaan. Kos kos geld, en ons was platsak. "Het jy heeltemal niks geld oor nie? Nie eens kleingeld in een van jou broeksakke nie?" vra Willem. Ek dop my broeksakke uit. Net my mondfluitjie val uit. "Aa!" sê Willem. "Alles is nog nie verlore nie. Ek het 'n plan, kom saam!" Ons is by die hotel uit en met die straat af. Willem kies koers na 'n deel van die stad naby die Seine, die breë rivier wat deur Parys kronkel. Oral is daar kafees met tafeltjies op die sypaadjies, en kunstenaars met swart berets wat handig met 'n kwas die geboue en mense skilder sommer so terwyl mens vir hulle staan en kyk. Daar is 'n sigeunerin met 'n draaiorrel en 'n apie, en 'n Oosterling wat swaarde sluk. Ek verkyk my so aan alles dat ek skoon vergeet van my honger. Willem steek vas op 'n straathoek naby 'n brug oor die rivier, lig sy been teen 'n paal, snuif op en af en verklaar dan: "Dit sal goed wees net hier! Haal af jou pet, sit dit langs ons neer en laat waai met daai fluitjie van jou!" Willem wag skaars vir my musiek om te begin. Hy dans dat die stof so staan. Ek het nog nooit 'n hond so sien dans nie.
Ek het nie eens geweet my hond kán dans nie! Dit lyk soos iets tussen 'n rap en 'n breakdance: hy steier agteroor op sy agterpote, ruk sy kop heen en weer, val neer en tol op sy boude. Hy wip soos 'n aasvoël en hy rittel soos 'n reier. Ek moet blaas om by te bly. Kort voor lank vorm 'n klein skare 'n kring om ons, en die munte begin in my pet in klingel.
Die Silwer Tulp
Daardie aand eet ons in 'n deftige restaurant. Ons het sommer 'n hoop geld gemaak met ons straatvertoning. Ek probeer die slakke met knoffel, maar Willem trek sy neus daarvoor op. Hy knaag aan lamskenkels en bestel 'n sjokolademousse vir nagereg. Die Franse behandel honde in restaurante baie goed, en daar is 'n hele paar ander brakke wat ook saam met hulle eienaars eet. Willem gooi sy flikkers vir 'n pikante worshond-dame met 'n pienk halsband. Sy trek haar spits neusie vir hom op en draai haar lang rug op hom. Willem lyk bek-af, en ek bestel maar nog 'n sjokolademousse vir hom om hom op te beur. Terug in ons hotelkamer tel ek ons geld. Ek het gelukkig die hotel vooruitbetaal vir die nag, voor my rugsak en my beursie weggeraak het. Selfs na ons spandabelrige ete het daar nog genoeg geld oorgebly om 'n treinkaartjie te koop na . . . "Ja, waarheen, Willem? Waarheen wil jy nou weer gaan? En hoekom? Ek hou van Parys. Ons kan baie geld maak hier, die mense is mal oor ons. Ons kan so lank bly as wat ons wil!" "Nee, ons moet so gou moontlik Amsterdam toe. Maar ons moet dit doen op so 'n manier dat Swiffervalk of een van Brummel se ander handlangers nie weet dat ons daarheen op pad is nie. Ek dink hulle sal die treinstasies dophou. Ons het ander vervoer nodig." "Hoekom Amsterdam?" wil ek weet. "Want dit is waar Hans Houtskoen blykbaar is,"antwoord Willem. "Hans
Houtskoen is die regmatige eienaar van die Silwer Tulp, en ek wil dit vir hom terugvat." "Jy sien," vertel Willem, "Brummel het die Silwer Tulp se bolle by Hans Houtskoen gesteel. Hans is 'n tulpkweker, en na jare se navorsing het hy dit reggekry om die mees uitsonderlike tulp te kweek: 'n tulp met blare so glansend en fyn dat dit silwer lyk, en 'n geur soos geen ander blom op aarde nie. Boonop het hy dit reggekry om die blomme só te teel dat hulle vir weke lank vars bly." "Blomkwekerye die wêreld oor sal natuurlik bereid wees om groot somme geld vir sulke blomme te betaal. En op hierdie oomblik bestaan daar net drie Silwer Tulp-bolle in die hele wêreld. Daarom is die bolle goud werd. Toe Brummel die tulpbolle by Hans gesteel het, is die Internasionale Speurdiens se hulp dadelik ingeroep, en ek was deel van die span wat die tulpbolle weer moes opspoor."
Willem gaap lank. "Dit was eintlik baie maklik," spog hy terwyl hy sy beertjie met sy neus regstoot. "Ek het geweet hy steek die bolle in sy hoofkwartier weg." Ek sit dadelik regopper, en vergeet vir 'n oomblik hoe moeg en vaak ek ook is. "Waar is Brummel se hoofkwartier?" "In Londen." Willem krap-krap die duvet en draai 'n paar maal in die rondte, soos honde maak om hulle lê te kry voor 'n groot slaap. "Daar is 'n kat wat in die huis bly waar hy sy hoofkwartier het." Ek kan hoor Willem is nou na aan slaap. "Die kat het my gehelp. Kan jy dit glo? Hy het die Silwer Tulp-bolle uit Brummel se kluis gesteel en dit vir my gebring." Ek kruip ook onder die sagte duvet in. "En jy het die tulpbolle na meneer Marhammat gepos in Istanbul, en toe Kaapstad toe gevlug omdat Brummel op jou spoor was, en toe vang die hondevanger jou en stop jou in 'n hok by die Dierebeskermingsvereniging, en toe word jy 'n gewone hond vir 'n jaar of wat tot jy dink die stof het gaan lê, en toe sleep jy my Europa toe in 'n krat en toe kry jy die bolle in Istanbul en nou is die bolle vasgewerk in jou lawwe hoedjie en ons gaan dit môre terugvat na Amsterdam," som ek die hele besigheid op. Maar Willem slaap reeds.
Op pad na Amsterdam
Dit is nog donker toe Willem my met 'n gelek in my gesig wakker maak. "Skoert, Willem!" kla ek. "Staan op, luiaard! Ek het vir ons vervoer gereël, en ons moet weg!" Willem het nie heelnag geslaap soos ek nie. In die vroeë oggendure het hy uitgesluip, wie weet waarheen, en by een van sy kontakte gehoor van 'n vragmotor wat 'n besending wyn wegneem na Amsterdam. Ons kan saamry. Die vragmotor vertrek vroeg, en ons haas ons deur die stil oggendstrate van Parys. Winkeleienaars met wit voorskote vee die sypaadjies skoon en pak hul ware uit. Kelners dop stoeltjies van die tafels af vir die eerste koffiedrinkers wat hul koerante kom sit en lees. Stadig word die stad wakker. Ons glip deur 'n nou systraatjie na 'n werf agter 'n groot stoor. Handlangers laai die laaste paar kratte wyn agterin 'n groot vragmotor. Die bestuurder sit en koffie drink uit 'n groot kom, waarin hy lang snye Franse brood dompel. Hy groet ons vriendelik, en gooi vir my ook koffie in. Saam eet ons die res van sy brood op – 'n heerlike ontbyt! Die vragmotorbestuurder se naam is Pierre Poivre, en hy is 'n vrolike vent. Sy voorarms is dik, en sy maag is so groot dat die stuurwiel van die trok 'n duik daarin druk. Willem spring in op die sitplek tussen ons. Ek pak sy rugsakkie stewig tussen my bene, en daar trek ons! Ons stamp-stamp hoog tussen die oggendverkeer deur. Dit is heerlik om in so 'n groot trok te ry. Dit raas en dit dreun, maar monsieur Poivre praat aanmekaar. Ek kan skaars verstaan wat hy sê, maar dit is vir hom genoeg as ek net nou en dan
my kop knik. Kort voor lank slaap Willem vas. Ek vryf hom oor sy kolle-rug. Die arme ou het min geslaap gisteraand, en Willem is 'n kêrel wat hou van dut. So sien ek 'n deel van Frankryk uit die kajuit van 'n groot vragmotor. Ons ry stadig, en stop in al die klein dorpies om bietjie rond te kyk. Teen die aand trek Pierre Poivre die vragmotor sommer so langs die pad af en slaap op 'n bed agter in die stuurkajuit van die vragmotor. Ek en Willem krul onsself op die voorste sitplek op; Willem natuurlik met sy kop op sy beertjie. Ek geniet my gate uit. Die volgende dag steek ons die grens oor en verlaat Frankryk. Nou is ons in België, op pad na Brussels. Dit val my by dat ek nie meer 'n paspoort het nie. Dit is maklik genoeg om in die Europese Unie rond te beweeg, waar daar nie paspoortbeheerpunte is nie. Maar hoe op aarde gaan ek weer by die huis kom?
Die landskap raak al hoe platter. Dit is groen en mooi, met klein dorpies tussen woude versteek. Vet koeie staan en herkou, hulle uiers dik van die melk. "Maar hoe het jy dit reggekry dat 'n KAT jou help om die Silwer Tulp-bolle terug te kry, Willem?" vra ek so in die ry. "Jy is mos nie 'n katteliefhebber nie." "O, daardie kat was nogal gaaf. En slim!" antwoord hy. "En boonop het hy niks van Brummel gehou nie, want Brummel het eenkeer op sy stert getrap sonder om verskoning te vra. Katte kan soms baie onvergewensgesind wees!" Willem reken dat katte oor die algemeen selfsugtig en gemeen is. Maar hierdie kat het verbasend genoeg in regverdigheid geglo. Willem het hom vertel van die wonderlike Silwer Tulp, en dat Brummel die enigste bolle van Hans Houtskoen gesteel het. Katte is slim, dit erken Willem darem, en Brummel se huiskat het dikwels op die mat in sy studeerkamer gesit as hy sy kluis oopsluit om sy geld te tel. Hy kon die kombinasiekode van Brummel se kluis maklik onthou.
Die kat het net gewag tot die hele huis slaap, toe opgesluip met die trap, die kluis oopgesluit met sy slim kat-pote, en die linnesakkie met die drie blombolle daarin stilletjies uitgehaal. Dit was maklik genoeg vir hom. En wie sal nou ooit daaraan dink om die KAT te verdink? Willem sê hy was so beïndruk met die knap kat dat hy vir 'n oomblik oorweeg het om sy opinie oor sy soort te verander. Maar nadat hy 'n bietjie daaroor nagedink het, het hy besluit katte mag miskien hulle plek in die wêreld hê, solank dit net in Engeland is en nie naby HOM nie. Ek sit 'n arm om my gespikkelde brak en gee hom 'n drukkie. Hy lag met 'n oop bek dat sy lang pienk tong so uithang. Sy rooi fes skuif oor sy linkeroog en ek druk dit vir hom reg. In daardie rooi fes is die Silwer Tulp-bolle nou vasgewerk, en ons is op pad Amsterdam toe om dit vir Hans Houtskoen te gaan teruggee. En ek is nou deel van hierdie avontuur! Op daardie oomblik is ek die heel gelukkigste ou in Wes-Europa.
Ek is vas aan die slaap toe ons in Amsterdam aankom. Willem maak my wakker, ons groet die vriendelike monsieur Pierre Poivre en bedank hom vir die saamry. Toe kry ons koers deur die strate van Amsterdam. Ek is dadelik mal oor Amsterdam. Oral is daar kanale met huisbote op, en smal geboue met pragtige gewels geverf in al die sagte kleure van die reënboog. Blombakke vol bont malvas gee alles vrolike kleur. Die mense is lank, blond en vriendelik. Ek verstaan hulle ook as hulle praat, want Hollands is baie soos Afrikaans. Net veel snaakser! Ons koop 'n stadskaart by 'n koerantstalletjie. Ek en Willem gaan sit op die rand van 'n kanaal en vou die kaart oop. "Ek verstaan nie, Willem," sê ek. "Ek het gedog Hans Houtskoen is 'n tulpkweker. Ons het in die platteland verby al die pragtige tulpplase gery. Wat kom soek ons in Amsterdam self?" "Ai," sug Willem. "Ongelukkig was die terugslag van die verlies van die Silwer Tulpe vir arme ou Hans te veel. Hy het vreeslik depressief geraak, en van die môre tot die aand het hy blykbaar net jenewer gedrink om sy sorge te vergeet. Dit het nie lank geneem voor sy tulpkwekery heeltemal tot niet gegaan het nie. My informant in Parys sê dat hy in 'n losieshuis hier ingetrek het, kyk, hier in Kruitstraat. Nommer 46." Willem druk met sy wollerige poot op 'n plek op die stadskaart. "Dit is nie ver van hier af nie. Kom ons gaan sommer nou en kry hierdie hele besigheid agter die rug!" Op pad eet ons hamrolletjies by 'n straatkafee, en spoel dit af met warm
sjokolade. Ek geniet die sagte sonskyn en die klein voëltjies wat kom krummeltjies oppik op die keistene. Ek bestel sommer nog 'n stuk regte Hollandse kaas ook, net om te proe hoe dit smaak. Heerlik! So 'n halfuur later staan ons voor die losieshuis waar Hans woon. Dit is ligblou geverf, met 'n helderrooi deur en 'n hoë gewel met wit gepleisterde randjies. Rooi malvas groei in bakke op die vensterbanke. Willem kyk wantrouig op en af in die straat, en na die bote op die kanaal agter ons. "Ontspan, Willem!" stel ek hom gerus. "Ek is seker niemand het ons agtervolg nie!" Maar Willem bly frons.
Ek klop aan die deur, en 'n ou tantetjie kom dit met skuifeltreëtjies vir ons oopmaak. Ons vra na Hans. Die tantetjie kry so 'n bedroefde uitdrukking op haar verrimpelde gesiggie. "Hans? Ag, ja. Ja-nee. Hans? Ja, Hans, ja . . ." Ek dog sy gaan nooit by die punt kom nie. "Hans, die heb hier gewoont, ja," gaan sy voort, "maar hij woont hier niet meer." Dit neem baie geduld om die hele storie uit die tantetjie te kry. Dit blyk dat Hans net vir 'n week of wat daar was toe hy skielik spoorloos verdwyn het. Al sy goed het net so agtergebly, en sy het dit maar in 'n groot koffer gepak wat sy nou nog in 'n kas bêre vir ingeval hy dalk sou terugkom. Maar sy het nooit weer iets van hom gesien of gehoor nie. En met 'n vriendelike glimlaggie maak sy die deur weer in ons gesigte toe. Daar staan ons, in die middel van Kruitstraat, met niks uitgerig nie! "Wat nou?" vra ek vir Willem toe ons in die straat af stap. Maar nog voor hy my kan antwoord voel ek hoe twee sterk hande my van agter af aan die arms vasvat. "Het jou!" sê 'n harde stem. En ek sien, uit die hoek van my oog, hoe Willem ook aan sy nekvel opgetel word. Ons word summier agter in 'n swart motor ingebondel en ontvoer.
Diep in die moeilikheid!
Die swart motor jaag deur die strate van Amsterdam. Fietse moet wild uitswenk om nie omgery te word nie, en 'n ma met 'n baba in 'n stootkarretjie beland amper in die kanaal soos sy wegkoes uit die motor se pad. Die drie mans in die motor saam met ons dra swart pakke, swart dasse en donkerbrille. Hulle weier om met ons te praat of ons vrae te beantwoord. Ek oorweeg dit om te skop of te skree, maar die mans is groot, die motordeure is gesluit en ek kan eintlik sien dit sal niks help nie. Willem sit net daar en staar voor hom uit. Hy lyk heel koel, asof hy gewoond is daaraan om ontvoer te word. Hy mag dalk wees, maar ek is nie! Ek is doodbenoud. Met skreeuende bande stop ons voor 'n rooibaksteengebou. Sonder seremonie word ek en Willem uit die motor geboender en teen steil trappies opgestoot, in die ferm greep van sterk hande.
Die binnekant van die gebou is duidelik 'n polisiekantoor. Wat gaan nou aan? Vinnig word ons deur gangetjies af gestuur tot in 'n kamer waar daar net 'n houttafel met 'n paar harde stoele staan. Ek en Willem word elkeen op 'n stoel neergesit, en die ondervraging begin. Die heel eerste vraag vang my skoon onkant. "Van wanneer af werk julle vir die dwelmhandelaars?" vra die grootste van die swartpak-ouens. Ek kyk hom geskok aan. "Toe nou, boetie!" gaan hy voort. "Dit help nie jy hou vir jou onskuldig nie! Ons weet goed waarin jy en jou hond betrokke is! Ons weet presies wie jy is, en wat jy hier maak!" Met 'n groot gebaar gooi hy my rugsak op die tafel voor ons neer. My rugsak! Waar het hy dit gekry? Maar duidelik is ek nie die een wat vandag die vrae gaan vra nie. Hy haal my paspoort uit my rugsak uit. Hy maak dit oop, en hou die foto van my langs my gesig. "Ja-nee! Dit is ongetwyfeld jy! Adriaan Senekal, skaars twaalf jaar oud en reeds 'n gesoute dwelmsmokkelaar! Die Suid-Afrikaanse Polisie het ons laat weet van jou bedrywighede, en een van hulle agente het jou rugsak afgeneem in Parys, maar ongelukkig het die aap jou laat wegkom! En kyk net wat kry ons toe in die rugsak van jou!" Hy haal 'n plastieksak uit my sak wat ek nog nooit gesien het nie. Hy knoop dit oop en haal 'n knippie fyn wit poeier uit, waaraan hy versigtig ruik. "Kokaïen, ja, maar dit weet jy tog! Dit is skokkend dat die boewe jong seuns soos jy gebruik om hulle vuil werk vir hulle te doen. Waarheen was jy op pad
met hierdie besending? Terug Kaapstad toe?" My keel is kurkdroog. My tong sit aan my verhemelte vas. "Een van die konstabels is besig om jou ma-hulle se telefoonnommer op te soek. Ons gaan hulle nou bel en hulle vra of hulle weet wat hulle seuntjie aanvang hier in Amsterdam!" Die bodem het uit my aarde geval. Ek was nog nooit, ooit, ooit, in sulke groot moeilikheid nie! Ek sien al hoe vier ek my een-en-twintigste verjaarsdag in 'n tronk in Holland, met 'n ma wat by die huis sit en huil oor haar verlore seun. Net toe is daar 'n sagte klop aan die deur. Ons drie swartpakmanne kyk gesteurd op. 'n Klein, verrimpelde mannetjie kom in met 'n skinkbord vol koffiekoppies. "Verskoon my, menere," sê hy nederig. "Die Hoofkommissaris vra dat julle gou 'n draai by hom maak. Hy het belangrike nuwe inligting. Al drie van julle, asseblief!" Die drie swartpakmanne lyk vies maar benoud. Toe hulle die woord "hoofkommissaris" hoor, staan al drie sommer bietjie regopper. "Maar ons kan nie nou gaan nie," se die grootste een. "Ons is in die middel van 'n ondervraging!" "Toemaar," sê die ou mannetjie. "Ek sal by die kind bly. Ontspan, dit is in orde! Ons is in die middel van die polisiehoofkwartier van Amsterdam, ek sal sorg dat sy hond niks aanvang nie!"
Tot dusver het almal nog vir Willem geïgnoreer. Behalwe dat hy 'n hoed en 'n rugsak dra, het hulle nie gedink hy is iets om aan aandag te gee nie. Ek sien die swartpakmanne lyk effens verbaas dat die mannetjie dink die hond sal iets aanvang. Nietemin trek hulle hul dasse reg, stryk hul kuiwe plat en met 'n laaste kwaai kyk oor hulle skouers is hulle uit by die deur. Skaars is hulle weg, of die atmosfeer in die kamer word skielik nog kouer. Willem los 'n lae, dreigende grom. Die ou mannetjie maak homself gemaklik tuis op 'n stoel en skink vir homself 'n koppie koffie in. Hy strek sy maer bene lank voor hom uit en lyk heel ontspanne. Maar toe sien ek hy lyk glad nie meer onskuldig nie. Klein soos hy is, is dit asof sy persoonlikheid skielik die hele kamer vul. Hierdie is geen klerk wat koffie ronddra vir ander, belangriker polisiemanne nie. Skielik besef ek wie dit is. Dit is Brummel self.
In die kloue van Brummel
Een kyk na Willem verseker my dat ek reg is. Willem se sagte krulhare staan regop op sy rug, sy slap ore is amper gespits en sy bolip trek op dat sy skerp botande wys. "Welkom in Amsterdam, Willem!" sê Brummel, gemaak vriendelik. Hy vat 'n teug koffie, en smak sy walglike dun lippe. "Dit is sowaar 'n baie mooi stad, net jammer dat julle niks meer daarvan gaan sien nie!" sê hy met 'n grynslag. Sy tande is geel en ver van mekaar af. Ek het nog nooit so 'n grillerige vent gesien nie. Yl grys haartjies bedek 'n deurskynende kopvel vol sproete en rooi vlekke. Sy gesig is so verrimpel dat mens muntstukke in sy diep plooie sal kan wegsteek. Maar dit is die uitdrukking in sy geel, waterige ogies wat my veral koue rillings gee. "Jy laat sowaar hierdie knapie in groot moeilikheid beland," sê hy vir Willem. "Behalwe dat hy waarskynlik lank, baie lank, in 'n verbeteringskool sal sit, het hy nou 'n kriminele rekord wat hy sy hele lewe lank saam met hom sal dra! Dalk sal hy maar op die ou end vir my moet kom werk, want niemand anders sal hom werk wil gee nie!" Brummel kry so lekker oor die nare gedagte dat hy aan die lag gaan: 'n aaklige geluid wat my baie aan die gesis van 'n slang laat dink. "Wat wil jy hê, Brummel?" vra Willem koel. "O, nie veel nie, ou brakkie. Net 'n klein ou ietsie, en ons vergeet van alles. Julle tweetjies kan hier uitstap asof niks gebeur het nie!"
Willem kyk na my. Hy laat hang sy snoet en lyk of hy homself baie jammer kry. Spanjoele kry dit baie goed reg: hulle kan vreeslik hartseer lyk as hulle wil. "Vat my hoed, Adriaan, en gee dit vir die slymerige vent!" sê Willem. Ek is geskok. So maklik? Sonder 'n geveg? Willem kan tog nie sommer net so opgee nie! Willem sien my huiwering en vererg hom vir my. "Maak soos ek sê!" snou hy. "Gee die dekselse hoed vir hom!" Willem skud sy kop hard sodat die fes oor sy neus afgly. Toe vat hy dit self in sy bek en plonk dit voor Brummel neer. "Jy sal daarin vind wat jy soek. Nou moet jy ons laat gaan, voor die polisiemanne terugkom. Dit is duidelik dat jou spioene oral is, en dit was nogal slim van jou om die dwelms in Adriaan se rugsak te laat plant. Maar ek dink nie hierdie polisiemanne weet presies waaroor alles gaan nie. Laat ons gaan voor EK hulle 'n paar dinge vertel!" "Kom, stap saam!" sê Brummel. Hy maak die deur oop en begin uitstap. Net betyds onthou ek om terug te draai en my rugsak op te raap. My paspoort! "Moet hom nie vertrou nie!" fluister Willem uit die hoek van sy mond toe ons afstap in die gang. 'n Deur gaan oop en 'n man loer uit. "Waar is die koffie waarvoor ek gevra het?" vra hy kwaai vir Brummel. Hy dink natuurlik Brummel is net 'n gewone kantoorwerker. As hy maar geweet het wie dit regtig is, sou hy waarskynlik dadelik weggehardloop het om versterkings te gaan soek. Brummel is immers een van die berugste en mees gevaarlike boewe in die wêreld. Hy is die baas van die grootste skurkbende in Europa, en wie hom ook al kan vang sal seker dadelik 'n groot bevordering kry! Maar hierdie klein onderbreking is net die kans waarop Willem gewag het. Hy draai kortom, glip tussen my bene deur en draf vinnig weg na die ander punt van die gang toe. Ek volg hom soos blits. Ons hoor nog hoe raas die kwaai man met die lui klerk wat nie sy koffie wil
bring nie, toe glip ons al by 'n sydeur uit. Ons laat spaander in 'n nou systraatjie af en spring by die agterdeur van 'n besige restaurant in. Ons duik onderdeur die bene van 'n vet kok. Hy skel op ons en jaag ons met 'n soplepel deur die restaurant. Ek stamp 'n tafeltjie om en 'n groot kan bier val op 'n man se skoot uit. Die man spring op en begin met die kok baklei. Ons laat spaander.
'n Uur of wat later sit ons op 'n hawemuur en kyk na die skepe soos hulle uit die hawe vertrek. My hart klop nog steeds in my keel, maar Willem lyk vrolik. "Wel, Willem, ons het al weer weggekom!" Skielik onthou ek: Ons het miskien weggekom, maar Brummel het die Silwer Tulp-bolle! Ons het verloor. "Willem! Dit was alles verniet! Brummel het die bolle en die Silwer Tulp-mark is in sy hande." "En wat laat jou so dink?" vra Willem ongeërg. "Jou hoed! Hy het jou hoed, onnosel!" "Ek dink nie die hoed sal hom pas nie," sê Willem net. "Maar die bolle . . ." stamel ek. ". . . is nie in my hoed nie!" glimlag Willem breed. "Al wat in my hoed is, is 'n paar klein aartappeltjies wat mevrou Marhammat vir my geleen het. Die regte bolle is veilig in Beertjie se pensie!" Ek haal dadelik sy beertjie uit sy rugsak uit. Sowaar, sy magie het drie harde knoppe in. Willem, jou ou doring!
"Maar wat maak ons nou, Willem? Ons word deur die Polisie gesoek, want hulle reken ons is twee dwelmsmokkelaars. Brummel gaan binnekort agterkom hy sit met aartappels in plaas van die mees waardevolle tulpbolle op aarde, en Hans Houtskoen het verdwyn. Brummel het hom heel waarskynlik ontvoer!" Ons probleme, voel dit vir my, is steeds besig om net al hoe meer te word. Boonop was die hele ervaring in die polisiekantoor vir my 'n skok. Om van dwelmsmokkelary verdink te word, is 'n lelike saak. Ek voel skielik baie klein en alleen, en ek verlang na my ma. Willem lyk ook 'n bietjie droewig. 'n Koue windjie waai vanaf die see en hy bibber effens. Skielik spring hy op, hardloop 'n paar draaie, gee 'n paar bokspringe en blaf sommer so in die lug in. Wat is nou fout met die brak? "Kom," se hy vir my, "kry 'n bietjie lewe. Dit help nie om net hier te sit en ginnegaap nie! As jy die bloedvloei na jou brein verbeter sal jy ook dalk vir 'n slag kan dink!" "Daar is niks met die bloed in my brein verkeerd nie, en ek dink goed genoeg, dankie!" sê ek vies. "Maar dan kan jy seker dink wat ons nou moet doen?" "Nee, ek het geen idee nie!" "Dit is eenvoudig!" Willem swaai sy stert. "Ons het die bolle, en die bolle moet na Hans Houtskoen toe. Ons moet dus vir Hans opspoor!"
"Maar Hans is weg, ontvoer! Waar sal ons hom ooit kry?" "Dit wys net, hulle leer jou niks op skool nie. Ek het lankal gedink jy mors net jou tyd daar. Kyk, dis eenvoudig. Mens moet net logies daaroor dink!" Ek sug. Willem kan so irriterend wees! "Kyk na die feite!" gaan hy voort. "Hans Houtskoen is ontvoer. Deur wie?" "Brummel, waarskynlik. Maar hoekom?" vra ek. "As hy nie die tulpe kon kry nie, is dit moontlik dat Brummel vir Hans iewers aanhou en hom dwing om die tulpe weer van voor af vir hom te probeer kweek. Dit sal dalk moeilik wees, en Hans mag dit heel moontlik nie weer regkry nie. Om 'n nuwe soort tulp te kweek, dink ek, hang maar baie af van die natuur se nukke. Dit is nie 'n formule wat mens kan volg soos vir 'n atoombom nie. Hierdie bolle in Beertjie se pens is waarskynlik die enigste kans wat die mensdom het om ooit Silwer Tulpe te kweek." "Dit kan wees dat hy Hans net aanhou om seker te maak hy kweek nie weer ander bolle op sy eie nie. Dit gee hom dan tyd om hierdie bolle te soek!" reken ek, en druk weer aan Beertjie se magie, waar ek die drie knopperige bolle duidelik kan voel. "Sien, jy kán dink!" lag Willem. "Ons mag dalk weet wie Hans aanhou, maar ons weet nog steeds nie waar nie," herinner ek hom. "Nee, ons weet nie. Maar ons kan goed raai! Ek raai Hans is in Brummel se hoofkwartier in Londen. Ek ken mos die kat daar, en ons kan hom gaan vra. Hy sal weet. Ons moet in elk geval so gou as moontlik wegkom uit Amsterdam." "Dus is ons op pad Londen toe?" vra ek. Ek kyk af oor die hawemuur na die grys seewater onder ons, en dan na die mistige horison. Londen lê daar iewers, ver en vreemd. "Ja! Ons kort net 'n boot om ons oor die Engelse Kanaal te vat. Maklik!" My hond is 'n optimis. Maar ek sal moet leer om op te hou om hom te
Skaars 'n uur later het Willem vir ons 'n vissersboot gehuur met al die geld wat ons in Parys verdien het, en dit wat nog in my beursie oor was. Dit is sowaar 'n geluk dat ek my rugsak weer teruggekry het. Bootreise is nie vir my nie. Ek sal maar liewer nie veel oor ons reis oor die Engelse Kanaal sê nie. Al wat ek weet, is dat seesiek iets is wat jy nie jou slegste vyand toewens nie. Behalwe miskien vir Brummel. En Sybrand Swiffervalk! 'n Bietjie seesiek sal dalk van hom 'n beter mens maak.
Teen skemer stap ons aan wal in Engeland. Ons is al weer platsak. Ek is doodmoeg, maar Willem draf met uitskopvoete in die paadjie op in die rigting van 'n klein dorpie. In die skemerlig kan ons die ligte sien blink tussen die bome, en 'n kerktoring is afgeëts teen die ondergaande son. Hier kom ons aan, twee vlugtelinge uit Amsterdam! Wie op aarde sal vir ons kos en slaapplek gee? Ek wil huis toe gaan! Ons stap om 'n draai en skielik is daar 'n klein huisie voor ons. Die plekkie is pragtig. Daar is 'n heining van rankrosies, en 'n tuin propvol bont blomme. Die huisie self is oud en krom, gebou uit klip met 'n leiklipdak wat lyk of dit besig is om af te glip.
Maar 'n vriendelike lig skyn deur twee vensters, rook trek by die skoorsteen uit en iets . . . ja, iets ruik vreeslik lekker. Binne is iemand besig om kos te maak.
,n Vreemde voorval
Die geur van bredie en varsgebakte brood waai by die kombuisvenster van die fraai ou huisie uit. Ons kan dit nie weerstaan nie. Ek snuif die lug. Verbeel ek my, of is daar ook so ietsie van 'n malvapoeding te bespeur? Ek klop aan die deur. Die oumatjie wat dit oopmaak gee my net een kyk en roep dan uit: "Oh, my dear boy, you must be starving! Come inside!" Sy vat my aan die arm, en trek my by die deur in. Ek moet sê, ek hou nie van die manier wat sy aan my arm vat nie. Sy voel-voel so daaraan, asof sy wil sien hoe sterk of hoe vet ek is. Ek hoor hoe Willem agter my grom. Daar is 'n kat wat op die mat voor die vuurherd sit. Dit is 'n swart kat. Hy sit kiertsregop en bekyk ons met koue geel katoë. Binne-in die huis ruik dit nog lekkerder. Ja, dit is bredie en varsgebakte brood en definitief malvapoeding!
Die oumatjie plonk my dadelik op 'n stoel by 'n houttafel neer, en skep vir my kos in. Willem sit stokstyf op die vloer langs my. Ek kan sien dit verg al sy selfbeheersing om daai kat uit te los. "Would you mind if I share my food with my dog?" vra ek hoflik. Sy gluur my hond aan. Duidelik gee sy baie om, maar sy glimlag net liefies en die kwaai uitdrukking verdwyn skielik soos mis voor die son. "But of course not, lovey!" koer sy, en skep maar vir Willem ook 'n bak bredie in. Ek eet my trommeldik. Oor die derde bord kos begin my kop knik en my oë toeval. Maar ek kry eers nog 'n glas melk, EN 'n bak malvapoeding met room. Sonder om enige vrae te vra gaan haal die oumatjie 'n bondel warm komberse en maak vir my slaapplek op die bank naby die vuur. Ek voel salig gelukkig. Dit voel of ek skaars in droomland weggedommel het of Willem maak my wakker. Hy druk sy nat neus in my oor en fluister hard: "Ons moet maak dat ons wegkom, dadelik!" Geskok sit ek regop in my bed. Wat gaan met hom aan? Hoe kan hy so iets sê, net toe ons so gelukkig is om 'n gawe oumatjie te kry wat so mooi na ons kyk? "Lê stil!" fluister Willem. "Maak of jy slaap! Ek weet nie waar daai kat is nie." Willem loop versigtig 'n draai deur die kamer. Ek besef nou dit moet baie laat in die nag wees. Sowaar, die horlosie op die kaggelmuur wys dit is al na middernag. Willem loop weer tot by my. "Hulle is al twee uit," fluister hy. "Nou is ons kans!" "Willem, is jy mal? Lei jy aan 'n vervolgingswaan? Hierdie oumatjie is beslis NIE Swiffervalk óf Brummel nie!"
"Nee, sy is nie," erken Willem. "Sy is iets veel erger!" "Kyk!" sê hy toe hy die verbasing op my gesig sien. Hy wys met sy poot na 'n hoek van die vertrek. Ek sien niks nie, en sê so. "Ja," antwoord Willem, "maar wat was vroeër vanaand daar?" Ek is darem nie so onoplettend nie. Hierdie keer gaan hy my nie uitvang nie. "Net 'n ou grasbesem, jou stupid hond!" fluister ek terug. En skielik besef ek wat aangaan. Hoendervleis slaan oor my hele lyf uit. Die kat, die besem, die manier wat sy aan my bo-arm gevat het, al daai kos . . . Ek spring soos blits uit die bed. Twee sekondes later het ek my baadjie en my skoene aan en my sak op my rug. Willem gryp die res van die brood en 'n stuk kaas. Ek druk dit oorhaastig in my sak en toe soek ons 'n pad uit. Die voordeur is gesluit. Daar is nie 'n agterdeur nie. Die vensters kan nie oopmaak nie. My keel trek toe. Nou weet ek hoe Hansie en Grietjie moes gevoel het!
Skielik besef ek Willem is nie meer by my nie. Vir 'n oomblik oorval paniek my, maar toe merk ek die katflap in die deur. Dit is net groot genoeg vir Willem om daardeur te glip. Maar hoe gaan ek hier uitkom? Skielik swaai die voordeur oop. Ek skrik my yskoud! Maar dis nie die heks nie . . . Dis Willem, met 'n groot grynslag op sy brakgesig.
"Sy was nie slim genoeg vir ons nie!" lag hy. "Sy het sowaar die sleutel net so in die slot gelos, aan die buitekant van die deur!"
Ek wil dadelik wegkom, maar Willem laat my eers kussings onder my komberse inprop sodat dit lyk of ek steeds rustig lê en slaap. Ons maak ook 'n aparte bondeltjie aan die voetenent, so groot soos Willem. Toe sluit ons die voordeur weer sorgvuldig agter ons toe en sluip in die donker nag uit. Ons stap in die rigting van die gloed van Londen se miljoene ligte, wat sigbaar is in die suide. Ons hou teen die heinings langs die pad, en kyk kort-kort bekommerd boontoe. Ek het nooit kon dink ek sou ooit 'n regte heks op 'n besem sien nie, en wil liewer nie! Maar teen dagbreek het ons gelukkig nog niks gewaar nie. Met 'n gerammel en 'n geblaas stop 'n groentelorrie langs ons. "Do you want a lift, sonny?" vra 'n vriendelike kêrel. Natuurlik, ja! Twee minute later sit ek en my brak agter op die bak van die lorrie, saam met 'n paar kratte wortels en kool. Ons is op pad Londen toe.
Londen is groot – geweldig groot! Ek dog ons is al daar, maar die voorstede hou aan en aan en ons ry lank deur besige strate om in die middestad uit te kom. Die verkeer is iets vreesliks. Die weer is ook goor: wolke hang laag en 'n misreëntjie sak uit. Ek en Willem maak ons toe met 'n seil wat ons agter 'n wortelkrat vind. Uiteindelik trek die lorrie agter 'n groot gebou in. Dit is so ver as wat ons groenteman gaan. Ek gee hom amper 'n drukkie van dankbaarheid. As dit nie vir hom was nie het ek dalk aandete geword. Maar ek twyfel of enigeen my storie oor die heks sal glo. Willem ken Londen. Dit reën steeds. Die strate is propvol mense met sambrele en swart taxi's vleg tussen rooi dubbeldekkerbusse deur. Dit is bietjie soos Europa, maar tog anders. Na 'n blok of twee is ons sopnat en koud. Ek begin alweer moedeloos voel. Skielik druk Willem teen my bene en beur na links. "Gou, hier in!" Dit is 'n klein winkeltjie wat koeldrank en sigarette verkoop. Ek gee nie om om uit die nat straat uit te kom nie. "Wat is dit nou weer?" vra ek vir Willem. Hy loer deur die ruit en gaan lê laag op die vloer. Instinktief duik ek agter 'n rak in wat poskaarte uitstal. 'n Man met 'n jas en 'n opgeslane kraag stap vinnig by die winkel verby. Hy loer op en af in die straat. Die growwe gesig onder die rand van sy hoed ken ek nou al goed genoeg. Swiffervalk!
"Dink jy hy het ons gesien?" vra ek benoud vir Willem. "Ek is nie heeltemal seker nie," antwoord hy. "Maar ons sal baie versigtiger moet wees. En ons weet nou Swiffervalk is hier in Engeland, Brummel tien teen een ook!" "May I help you, young man?" vra 'n stem skielik agter my. Dit is die winkeleienaar, en hy kyk my agterdogtig aan. Ek gluur vir hom terug, fluit saggies vir my hond en kies koers uit die winkel uit, in die teenoorgestelde rigting as Swiffervalk. Nou is ek bly die strate is so besig. Daar is so baie mense dat Swiffervalk ons nie sal kan raaksien nie, selfs al kyk hy om. Ons is nie ver van Brummel se hoofkwartier nie, sê Willem vir my. Ons kies koers oor die besige Picadilly Circus. "Ag," sê Willem, "ons IS nou hier. Ons kan net sowel by Buckingham Paleis verbyloop. Dit is so half op ons pad." "Ja, 'seblief tog!" smeek ek.
Ek weet nie presies wat ek verwag het nie, maar die Koningin van Engeland se blyplek lyk vir my half treurig. As ek sy was, het ek vir my 'n baie mooier paleis gebou. Een met torings en goed. Buckingham Paleis lyk soos 'n koekblik, en sy het net soveel heinings en sekuriteitswagte as die ouens wat in Johannesburg bly. Boonop is die enigste stukkie tuin wat ek kan sien die openbare park doer anderkant, en daar is net gruis voor haar vensters. Ag, nee wat. Ons loop verder deur Green Park. "Op pad na Kensington," sê Willem, "waar Brummel bly." Brummel se huis lyk soos 'n miniatuur-Buckingham Paleis. Duidelik is boewery baie winsgewend. Ons is baie versigtig en benader die plek vanaf 'n agterste systraatjie. "Hoe nou gemaak?" fluister ek vir Willem. My maag grom al weer. Willem hoor dit. "Wel," sê hy, "miskien moet ons nie helder oordag hier probeer inkom nie. Kom ons stap terug na die park toe en hou piekniek terwyl ons wag vir skemer." Dit klink vir my na 'n puik idee. Ons kies 'n bankie uit in 'n oop stuk van die park sodat ons mooi kan sien as iemand ons agtervolg of dophou, en ek haal die brood en kaas uit my rugsak. Die vorige aand se avonture lyk nou hoogs onwaarskynlik. "Dink jy rêrig sy was 'n heks, Willem?" vra ek met my mond vol brood. "Natuurlik nie, jou aap! Van wanneer af is daar goed soos hekse in die regte wêreld?" Seker vandat ons pratende honde het wat internasionale speurwerk doen, wil ek
antwoord, maar ek bly stil. Ek kyk Willem berekend aan. "So waar was die oumatjie en haar kat dan gisteraand? En die besem?" vra ek. "O, hulle het seker lê en slaap in haar kamer! Die besem het ek self weggesleep, na die ander hoek van die kamer toe!" "Daar was geen besem in enige hoek van daai kamer nie!" Daarvan is ek seker. Ek het mooi gekyk. "En hoekom was die deur van buite gesluit?" Dit kan Willem nie antwoord nie! Hy weier om die saak verder te bespreek. Sy WAS 'n heks. Ek is seker.
Dit is somer in Europa, en dit is laat in die aand voor die son uiteindelik sak. Ons loop terug na Brummel se hoofkwartier. Dit lyk nie of iemand ons agtervolg nie. In die nou agterstraatjie wag ons net 'n paar minute voor die katflap in die agterdeur oopswaai en Willem se kontak uitgestap kom. Hy is 'n groot, vet gemmerkat. Hy lyk nie vir my baie vriendelik nie. "Ja, wat wil jy nou weer hê?" vra hy. "Die vorige keer wat jy hier was het jy groot moeilikheid veroorsaak in hierdie huis. Dit was maklik genoeg om die blombolle te steel, en niemand het my verdink nie, maar die Baas het omtrent te kere gegaan! Al die personeel is afgedank, die posman is ondervra en die geraas en geskree het my omtrent 'n senuwee-ineenstorting gegee!" "Daar word 'n man hierbinne aangehou," kom Willem tot die punt. "Ja," erken die kat. "En wat daarvan? Daar is kort-kort een of ander boef wat die Baas kwaad maak en dan gooi hy hom in die sel in die kelder." "Hierdie man is geen boef nie," verduidelik Willem. "Dit is Hans Houtskoen, die man wat die tulpbolle gekweek het wat jy laas gesteel het." "Sowaar?" vra die kat, nou geïnteresseerd. "Dit kan nogal wees, hoor! Die ou dra houtskoene. Sulke snaakse rondes met skerp puntjies." "Mens noem dit klompe. Die Hollanders dra dit." Willem kyk op na my, heel in sy skik. "Ek het jou mos gesê! Hy IS hier!" Die kat gaan sit en was sy gesig met sy poot. Katte doen dit sodat hulle beter kan dink. "Nou goed!" sê hy na 'n rukkie. "Ek hou nie van halwe werk nie. Dit help seker nie ek steel die bolle en dan vang die Baas die kweker nie. Ek sal julle weer probeer help, maar hierdie keer sal dit veel moeiliker wees!"
Ons drie hou 'n deeglike beraad. Ons bespreek alle moontlike planne, maar almal klink óf gevaarlik óf onwaarskynlik om te werk. Willem maak voorstelle, die kat skud sy kop. Die kat gee 'n idee, maar Willem lag net daarvoor. Die twee stem oor niks saam nie. Ek is moeg, ek is al weer honger en ek begin keelvol raak vir die spul. Die kat sien my kop knik. "Julle kan nie heelnag hier op die sypaadjie sit nie," sê hy. "Ek sal vir julle die sleutel van die motorhuis bring, en 'n mandjie kos. Dan kan ons verder gesels." Die motorhuis is warm en knus. Die kat bring vir ons koue vleispastei en 'n paar bottels limonade, en 'n kort rukkie daarna raak ek vas aan die slaap op die agterste sitplek van 'n deftige Rolls-Royce. Willem en die kat stry nog steeds. Maar teen sonskopkoms het hulle 'n plan agtermekaar.
Ons gaan oor tot aksie
'n Rukkie later staan ek aangetrek in 'n wit hemp en voorskoot waarop die woorde "Bertie's Bakery" uitgeborduur is. Ek het 'n mandjie met vars brood waarin 'n gespikkelde hond (effens swaar om te dra) versteek is, en ek klop aan die agterdeur van Brummel se hoofkwartier in Londen. Ons plan verloop seepglad. Die kok maak die deur oop. Maar voor hy nog kan sê "Môre seun, maar jy is mos nie die outjie wat gewoonlik die brood bring nie?" bars daar 'n hengse lawaai in die kombuis los! Dit is die kat. Hy miaau en hy kerm, hy gooi sy lyf heen en weer en val dan neer in 'n stuiptrekking. Skuim kom by sy bek uit. Ek weet dit is skeerroom, en ek kry hom jammer, want dit moet aaklig smaak. Maar die kok en die ander huismense weet dit nie! "Kyk!" roep 'n meisie met 'n kappie en 'n voorskoot uit. "Hy het sy piering melk halfpad gedrink! Hy moes gif ingekry het!"
"Die melk?" skrik die kok. "Maar ek het van daardie melk oor my pap geëet!" Hy gryp sy vet maag vas en wonder of dit 'n pyn is wat hy daar rondom sy nawel voel aankom. Die tuinier, wat by die tafel sit en tee drink, raak liggroen en kyk na sy koppie. Hy hou van baie melk in sy tee, en vanoggend het hy nog 'n ekstra bietjie ingegooi toe die kok wegkyk! "Die baas!" onthou die kok skielik, en vergeet skoon van sy eie moontlike maagpyn. "Ek het vir die baas 'n hele glas van daai melk saam met sy ontbyt opgestuur!" Hy is doodbang vir sy baas. Die kok hol met die trap op om alarm te maak, so vinnig as wat sy vet bene hom kan dra. Binne etlike oomblikke is die hele huis in chaos! Almal het melk gedrink. Almal is vas oortuig hulle gaan doodgaan. Die kat lê stokstyf op die vloer, sy pote in die lug en sy oë omgedop. En die seuntjie met die broodmandjie is skoon vergete. Willem klim ongemerk uit sy wegkruipplek en neem die voortou. Die kat het vir ons 'n vloerplan op 'n stuk ou koerant geteken, en ons weet presies hoe om in die kelder uit te kom. Vinnig sluip ons af met 'n stel trappe aan die onderpunt van 'n gang. Deure klap iewers bo ons in die huis, en ons hoor skreeuende bande wegtrek in die straat. "Mooi!" sê Willem. "Die ou spul is almal op pad hospitaal toe om hulle mae te laat uitpomp. Ek hoop hulle dop ou Brummel sommer heeltemal om en was hom behoorlik uit!" Die sleutel van die sel hang aan 'n haak teen die muur, presies net soos die kat gesê het. Ek sluit die swaar houtdeur aan die onderpunt van die trap oop. Op 'n omgekeerde drom sit Hans Houtskoen en staar voor hom uit. Hy steur hom glad nie aan ons nie, maar skop net sy houtklompe so "dwar, dwar" teen die drom. "Oom Hans! Maak gou!" roep ek. "Ons het jou kom red!" "En wie is jy nogal?" vra hy traak-my-nie-agtig vir my, nie baie gretig om gered te word nie. Hy is maer en uitgeteer, en hy lyk nie baie lus vir die lewe nie.
"Wys hom wat jy in jou sak het!" sê Willem. Ek dop die drie tulpbolle uit my broeksak uit. Die vorige aand het ek hulle sorgvuldig uit Beertjie se magie losgetorring, en Beertjie weer mooi netjies toegewerk met 'n naald en garing wat die kat vir my geleen het. Ek druk die bolle onder Hans se neus in. Dit werk soos 'n onmiddellike verjongingskuur! Hans se oë skakel aan soos twee gloeilampe, en 'n blos slaan uit oor sy wange. Hy spring van die drom af asof 'n slang hom gepik het. "My bolle! My bolle! My liewe, liewe bolle!" roep hy, in vervoering. Hy gryp die drie bolle en druk dit dramaties teen sy borskas vas. "Ja, ja!" sê Willem ongeduldig. "Jy en jou liewe bolle moet onmiddellik hier uitkom, terwyl ons 'n kat se kans het! Brummel gaan nie lank gebluf word deur die kat se gif-storie nie!" "Jou hond praat?" frons Hans vir my. "En watter kat het gif ingekry?" Hans hou van katte. "Ek sal later verduidelik! Nou moet ons eers hier wegkom!" Hierdie keer luister Hans vir my. Hy is skoon 'n ander man noudat hy weer sy Silwer Tulp-bolle terug het. Hy storm op die deur af, loer vinnig van kant tot kant en druk sy lyf styf teen die muur soos 'n wafferse spioen in 'n fliek. "Pssst!" roep hy oordrewe. "Hier is niemand nie! Kom ons laat spaander!" Willem neem die voortou, en ons begin by die trappe opklim. Aan die bopunt van die trappe steek hy vas. Sy pad word versper deur 'n paar groot voete en lang bene. Ons kyk op, op met die lang bene: reg in Swiffervalk se grynslag vas. "And just where do you think you are going?" vra die vent. Maar toe verstar sy gesigsuitdrukking. Hans het met een vinnige beweging sy linkerklomp uitgetrek en dit hard, akkuraat en blitsvinnig reg tussen Swiffervalk
se oë gegooi. Die groot vent steier en tuimel agteroor. Hy slaan neer soos 'n os. "Bravo!" skree Willem. Met my hart in my keel trap ek oor die bewustelose boef. Agter my is Hans Houtskoen minder formeel: hy loop sommer bo-oor hom met sy een kaal voet en sy een houtklomp. Hy buk en tel sy linkerklomp op van waar dit teen 'n muur geval het, en trek dit weer aan. Soos gespanne kitaarsnare sluip ons verder. Die huis is doodstil. Ons is in die kombuis. Alles is verlate. Ek wonder waarheen die kat is? Net nog tien treë, dan is ons by die agterdeur! Maar toe hoor ek 'n klikgeluid agter ons. Die onmiskenbare geluid van 'n geweer wat oorgehaal word.
Om ,n boef te vang
My hele lyf vries. "Staan maar net stil, julle vermetele ape!" sis die yskoue stem wat ek maar te goed onthou. Brummel beweeg tussen ons en die agterdeur in. Sy venynige ogies blits agter die glimmende loop van 'n groot rewolwer. Ek het nog nooit iemand gesien wat so boosaardig van woede lyk nie, en ek is doodseker ons dae is getel. Hy gaan ons waarskynlik net hier doodskiet sonder om eens verdere vrae te vra, dink ek doodbenoud. Maar toe sien ek die deur agter Brummel se rug stadig oopswaai . . . "Laat jou wapen val en steek jou hande in die lug!" roep 'n harde stem skielik. 'n Bondel mans storm die vertrek binne. Een-twee-drie en hulle het Brummel se vuurwapen afgeneem en sy hande agter sy rug vasgeboei. "Daar is nog een onder in die gang wat na die kelder toe lei!" sê Willem. Kort daarna sleep hulle Swiffervalk ook uit. 'n Groot, blou knop is besig om tussen sy wenkbroue te swel. "Goeie werk, Willem!" sê een van die mans. Hy kom skud Willem se poot. "Bly om jou weer te sien, ou vriend! En om vir 'n slag jou bas te red, aangesien dit gewoonlik jy is wat my help!" Die vreemde man lag breed. "Stel my bietjie voor aan jou vriende. Is dit die seun wat saam met jou in Amsterdam gevang is?" "Ja, dit is my huismens, Adriaan," kondig Willem aan, ewe formeel. 'n Huismens? Is dit wat hy my noem? Ha!
Maar die vriendelike man skud my hand entoesiasties. "Aangename kennis! Ek is sersant Servin, van die Britse tak van die Internasionale Speurdiens. Een van ons agente het gehoor van die voorval in Amsterdam, en onmiddellik besef dat Brummel die polisie gebruik het om van julle twee ontslae te probeer raak. Van toe af was ons warm op julle spoor. Maar ons kon julle net nie inhaal nie! Ek het gedink julle sal Londen toe kom, om Brummel hier in sy eie hoofkwartier te probeer vastrek. Maar ek het nooit geweet julle sal sommer vir Hans Houtskoen ook kry nie! Ek neem aan hierdie man is Hans Houtskoen?" Sersant Servin kyk na Hans se houtklompe. Daar is min twyfel oor sy identiteit!
Nou ja. Die res van die storie is eintlik maar heel vervelig. Al die opwinding was gou verby. Ek kry net nou nog nagmerries oor die kyk wat Brummel vir my en Willem gegee het toe hulle hom agterin die polisiemotor ingestamp het. Met 'n klag van diefstal en kwaadwillige ontvoering teen hom, sal hy seker 'n hele paar jaar lank in die tjoekie sit. Willem het saam met die speurdiens die huis deursoek en op genoeg bewyse van swendelary afgekom om hom selfs nog 'n hele paar jaar langer daar te hou. Na ons die kat bedank het, is ons saam met sersant Servin polisiekantoor toe. Oor koffie en toebroodjies het ons die hele verhaal vir hom vertel. Hy was baie beindruk. "Maar hoe het my rugsak by die Amsterdamse Polisie beland?" wonder ek. "Swiffervalk moes dit opgetel het toe jy dit in die Eiffeltoring verloor het," verduidelik Willem. "Dit moes heel maklik gewees het om die dwelms daarin te plant en te sorg dat die polisie dit in die hande kry. Jou paspoort was daarin, met jou foto en besonderhede. Dit was net 'n kwessie van tyd voor die polisie jou sou vastrek!" "Maar gelukkig was Willem by jou, en hy kon die hele saak stoksielalleen op 'n
netjiese manier hanteer!" sê sersant Servin, vol bewondering. Stoksielalleen hanteer? Twak! dink ek. Maar ek sê liewer niks nie. Van die wêreld van internasionale boewery het ek in elk geval, vir eers, genoeg gehad. "Nou ja, ou seun," sê sersant Servin effens later vir my, "jy wil seker huis toe gaan? Jy het 'n besige vakansie agter die rug, en ons moet sorg dat jy veilig tuiskom voor jou ouers jou begin soek. En Willem, welkom terug aan diens!" Skielik is al die vreugde uit my dag. Terug aan diens? Wat beteken dit? Gaan ek nou alleen huis toe, sonder 'n hond? Ek kyk Willem met leepoë aan. Hy is nie die hond wat ek gedink het ek gehad het nie. My liewe maat, met wie ek so graag aan-aan gespeel het, en wat elke aand op my bed lê en snork het terwyl ek huiswerk doen, is 'n internasionale speurhond met 'n lewe van sy eie. 'n Baie opwindende lewe, waarvan ek hom sekerlik nie kan weghou nie! "Wel," sê Willem. "Jy sien, ek het nou afgetree . . ." My hart gee 'n huppelbons. Willem spring op my skoot en lek my wang. Trane van blydskap brand agter my oë. "O, ek sien!" lag sersant Servin. "Daar is ook niks mee verkeerd nie! Jy verdien dit sowaar! Toemaar, ek sal reëlings tref vir julle tweetjies dat julle veilig by die huis kom, so gou moontlik. Ek dink julle het vir eers genoeg avonture gehad!" Ek dink hy is heeltemal reg.
'n Dag later stap ek ewe onskuldig deur die doeane op Kaapstad Internasionale Lughawe. Sersant Servin het ons op 'n vlug vanaf Londen gesit wat min of meer dieselfde tyd geland het as 'n vlug vanaf Suid-Amerika. My ma en pa hoef nooit te weet waar ek regtig was nie! Hulle omhels my geesdriftig en my ma pink 'n traan met 'n sakdoekie weg. "Ou seun, maar ons het omtrent na jou verlang! Maar waar is die ander lede van die sokkerspan?" vra my pa. "O," dink ek vinnig. "hulle het besluit om 'n later vlug te neem, maar ek het te veel na julle verlang!" Dit is al wat 'n ouer wil hoor. Op pad na die motor toe raak my pa skielik somber. "Adriaan, ou seun, ons het baie slegte nuus vir jou. Ek is werklik jammer, maar Willem is weg. Ons het oral na hom gesoek, en in al die koerante geadverteer, maar hy is skoonveld." Hy sit sy arm om my en gee my 'n simpatieke drukkie. Willem roer in my rugsak. Ek wil lag, maar trek my lip op 'n lang streep. "Toemaar, my kind, ek is seker hy sal nog uitkom! Ons het plakkate teen al die pale geplak." My ma lyk self maar huilerig. Ek dink skielik aan iets om haar te troos. "Weet ma, ek is seker hy is by een van my maats, soos byvoorbeeld Karel." Willem kriewel weer in my rugsak. Hy hou nie eens van Karel nie! Ek gee hom
'n ligte skud. "Het julle vir Karel gebel?" vra ek onskuldig. "Was hy nie ook op die sokkertoer nie?" vra my ma. Weer moet ek vinnig dink! "Nee, ma. Sy knie was seer en hy moes bly. Willem is tien teen een by hom, want hy het dalk net geselskap gesoek. Dit was seker te alleen vir hom daar by die huis, met julle al twee by die werk heeldag!" "Nou ja, ek het nooit aan daardie moontlikheid gedink nie. Ek hoop tog so!" sê my pa toe ons wegtrek. Op die agterste sitplek maak ek my rugsak se een gespe los sodat Willem bietjie kan uitloer. Hy knipoog vir my.
'n Paar maande later, net voor Kersfees, is daar een oggend 'n klop aan die voordeur. My ma gaan maak oop. Sy kom terug met 'n groot bos van die mooiste silwer tulpe in haar arms. Haar gesig straal.
"Kyk net! Kyk net hierdie pragtige blomme wat iemand kom aflewer het. Waar het jy al ooit iets so mooi gesien?" Die silwer tulpe glinster soos kristal in die vroeë oggendson. Hulle geur vul die kamer. "Kyk, daar is 'n kaartjie by!" roep my pa uit. Hy vou dit oop en lees dit. 'n Frons verskyn op sy gesig. "Vreemd!" se hy. "Die blomme is vir Willem. Van 'n Hans Houtskoen af. Dit moet 'n poets wees!"
Willem sit daar met 'n onnosele grinnik op sy bakkies. Hy swaai sy lawwe kort stert dat dit so klop op die houtvloer. "Nietemin, die blomme is pragtig!" sê my ma bly. "Ek sê jou wat, Willem, ek ruil jou: die blomme vir 'n lekker been. Wat sê jy?" Willem swaai sy stert nog vinniger. Speurhond of nie, 'n been bly net die beste ding.
Hoe kry ek, Adriaan Senekal, skaars twaalf jaar oud, dit reg om saam met my hond die wêreld vol te reis? Ek's eintlik nie so dapper nie, maar toe vind ek uit dat Willem 'n beroemde speurhond was voor ons hom by die Dierebeskermingsvereniging gekry het. Dit was sy idee om onsself in 'n groot krat Turkye toe te pos, in die ruim van die vliegtuig saam met die bagasie! Ek het nooit kon raai dat dit die begin van 'n opwindende reis deur die hele Europa sou wees nie. En voor jy kan sê "gespikkelde spanjoel" vlug ons van een interessante land na 'n ander, met 'n hele bende boewe kort op ons hakke. Die lewe saam met Willem is propvol avontuur. En om te reis is sowaar lekker!
Speurhond Willem op reis is die naaswenner in Tafelberg en KleinB se kinderverhaalkompetisie van 2009,
Klasaktiwiteit kan afgelaai word by www.dieburger.com
Tafelberg, 'n druknaam van NB-Uitgewers, 'n afdeling van Media24 Boeke (Edms) Bpk, Heerengracht 40, Kaapstad, 8001 Posbus 879, Kaapstad, 8000, Suid-Afrika www.tafelberg.com
Teks © Elizabeth Wasserman 2010 Illustrasies © Chris Venter 2010
Tipografiese ontwerp en setwerk: Chérie Collins Omslagontwer: Chris Venter E-boekontwerp: Trace Digital Services