Sy doen al sedert 2000 solostukke. “Ek vermeng vertelling met spel. Ek is lief vir die ou Afrikaanse letterkunde wat komies is. Hierdie spesifieke stuk handel so bietjie oor my lewe. Ek vertel ’n bietjie hoe ek van my eie lewenservaring ingewerk het.”
“Wat mense geïnteresseer het, dink ek, was die boek (In die skadu van skisofrenie) wat ek en my dogter saam geskryf het. Dit bring natuurlik ook ’n bietjie van ’n ernstige kant in die stuk in. Dis eintlik ’n positiewe boek. Daardie ervarings in teenstelling met wat my karakter Ella in ­Vetkoekpaleis sou ervaar het, is baie interessant, al moet ek dit self sê. Kyk, dis nie ’n saak om ligtelik aan te pak nie, maar die tyd was ryp om daaroor te praat.
“Dis nou 30 jaar later. My dogter is op ’n baie goeie plek. Sy het ’n werk. Sy is al 15 jaar gestabiliseer, en het in ’n pragtige mens ontwikkel.”
“Ja, hierdie verskriklike hel van ’n geboorte waarvan sy altyd praat. Ek laat die mense lag, want ek het dit nie self so ervaar nie. Ek het vier normale geboortes gehad, al ding was net met die vierde was daar skielik ’n vyfde by . . .” en sy lag. “So, daar wás ’n effense komplikasie.”
Vir Esterhuizen, wat haar seun gespeel het, het sy gedurig geklap, maar in werklikheid kan sy net haar hoed vir hom lig.
“Hy het my vreeslik baie regie gegee oor hoe Ella moes wees. Hy het dit vir al die karakters gedoen. Goed wat ons gevoel het over the top is. Willie het mense gedruk, maar hy het geweet waar die afsnypunt is. En dit is waar die geheim van Vetkoek­paleis lê. ’n Mens is ernstiger as ernstig as jy komies wil wees. Niemand moet probéér snaaks wees nie; dis ’n ander geheim. Jy moet werklik glo in die werklikheid van jou situasie.”
Die windpomp is nogal die soort werk waarvan sy hou. Tragiese realisme. “Veral Tsjechof en dié soort mense. Komedie kon ek gelukkig ook doen. En ek geniet dit. Ek geniet ’n gehoor en ’n gehoor se reaksie. Ek sien my meer as ’n karakterspeler, ek was nooit die romantiese heldin nie.” Haar karakters is ook dikwels moederlik.
“By Truk het ons ’n wonderlike geselskap gehad, maar ons was nie landwyd bekend nie. Ek het later ma geword en dit vooropgestel, en agter my man aan Kaap toe getrek waar hy ’n dosent aan die Universiteit van Wes-Kaapland (UWK) was. Ek het deeltyds gevryskut. In 1990, toe nog net die tweeling by ons in die huis was, het ek voltyds by Sukovs begin werk. Ons het toe in Bloemfontein gewoon.”
“Een van daai tannies het vir ons so jonk soos ons was – ek was seker nege of tien – A Midsummer Night’s Dream gelees. ’n Mens weet nie hoe beland jy uiteindelik in ’n loopbaan nie, maar ek het net geweet toe ek dit begin doen het, dit is vir my.”