Ramaphosa se lot dalk binne ure beslisDaar is toenemende bespiegeling dat pres. Cyril Ramaphosa se bedanking op hande is. (Foto: Wiktor Szymanowicz/Anadolu Agency/AFP) Pres. Cyril Ramaphosa sal na verwagting “binnekort” ŉ aankondiging doen oor die pad vorentoe nadat ŉ onafhanklike paneel verdoemende bevindings oor die Phala Phala-skandaal gemaak het. Dít terwyl die ANC se nasionale uitvoerende komitee (NUK), die regerende party se hoogste besluitnemingsliggaam, môreoggend ŉ noodvergadering hieroor sal hou. Pule Mabe, woordvoerder van die ANC, sê NUK-lede wat hulle tot dusver oor die kwessie uitgespreek het, het dit in hul persoonlike hoedanigheid gedoen. Die NUK sal egter as ŉ saak van dringendheid vergader om samehorig op die bevindings van die artikel 89-verslag te reageer. Intussen is daar al hoe meer bespiegeling dat Ramaphosa binne die volgende paar uur sal bedank en hom aan die ANC se leierskapsverkiesing sal onttrek. Indien dít gebeur, sal adjunkpres. David Mabuza waarskynlik die leisels oorneem tot die ANC oor twee weke ŉ nuwe leier verkies. Dié leier sal dan na verwagting by ŉ spesiale parlementsitting as president beëdig word. Vincent Magwenya, woordvoerder van die presidensie, het Donderdagmiddag aan die radiostasie 702 gesê die president sal die land binnekort toespreek – ŉ opmerking wat petrol op die vuur van Ramaphosa se bedankingbespiegeling was. “In die presidensie berei ons voor vir ŉ aankondiging wat in die vorm van ŉ nasionale toespraak sal wees. Dit sal betreklik binnekort wees,” het Magwenya gesê. Volgens Magwenya oorweeg Ramaphosa in hierdie stadium sy opsies, win hy verskeie menings in, sal hy “in belang van die land optree” en verseker die regering bly stabiel. Magwenya sê die president het met sleutelrolspelers in die regering en die regerende party vergader en het samesprekings met mense in sy binnekring gehou. “Hy is bewus van die beskikbare opsies.” Magwenya kon nie ŉ aanduiding gee presies wanneer Ramaphosa die land sal toespreek nie. “Ons wil nie hê onsekerheid en angstigheid moet voortduur nie en wil nie hê bespiegeling moet posvat nie.” Terwyl Suid-Afrikaners onseker is oor die land se onmiddellike politieke vooruitsigte, het die rand ook die uitwerking van die politieke onstuimighede begin voel. Die dreigement van ŉ president in ŉ staat van beskuldiging en die bewerings van ŉ toesmeerdery van die gebeure op die president se plaas Phala Phala, het die Suid-Afrikaanse geldeenheid reeds heelwat laat terugval. Teen laatoggend het die rand teen R17,43 teen die dollar verhandel, ŉ 3%-daling van Woensdagaand toe die bevindings van die spesiale paneel van ondersoek bekend gemaak is. Die paneel het bevind daar is genoeg prima facie-bewyse om ŉ verdere parlementêre ondersoek te regverdig oor die moontlikheid dat Ramaphosa uit sy amp verwyder moet word. Die herrie het aanvanklik in Junie vanjaar losgebars nadat Arthur Fraser, ŉ voormalige spioenbaas, ŉ klag by die polisie aanhangig gemaak het waarin hy aangevoer het dat Ramaphosa die diefstal van duisende Amerikaanse dollar op sy plaas probeer verdoesel het. Die geld was glo in ŉ rusbank in die president se private woning versteek. Maar pleks van die voorval aanmeld, het die president glo gereël dat die rowers ontvoer en vir hul stilte betaal word. Die paneel van kundiges, onder leiding van oudregter Sandile Ngcobo, het in hul ondersoek tot die slotsom gekom dat die president hom “moontlik” skuldig gemaak het aan ernstige oortredings van onder meer die Grondwet en teenkorrupsiewetgewing. Die DA het vroeër vandag gevra dat die parlement ingevolge bepalings van die Grondwet ontbind moet word en ŉ vroeë verkiesing volgende jaar gehou word.