Okungenza Uthokoze—Ukwazi Ukuthi Uphilelani
ABANTU BATSHIYENE LEZINYAMAZANA NGEZINDLELA EZINENGI. BAYABHALA, BAYAPENDA, BAYABUMBA IZINTO NJALO BAYACABANGA NGEMIBUZO EQAKATHEKILEYO EMAYELANA LOKUPHILA: Kungani umhlaba lo ukhona? Savela ngaphi? Siphilelani? Kuzakwenzakalani esikhathini esizayo?
Abanye abantu kabazihluphi ngemibuzo le ngoba bacabanga ukuthi izimpendulo zayo azizwisiseki. Abanye kababoni kulesidingo sokuzihlupha ngemibuzo le ngoba bathi izinto ezikhona zazenzakalela. Usikhwicamfundo wezembali lezesayensi okuthiwa nguWilliam Provine wathi: “Onkulunkulu kabakho futhi akulanto esiyiphilelayo. Singazenzela loba yini esiyifunayo njalo siphonguphila nje.”
Kodwa abanye abantu bayakwala lokhu. Nxa bekhangele umhlaba bayabona ukuthi wenziwe ngobunono obukhulu lokuthi usebenza ngendlela ehlelekileyo. Abantu bayazama ukulingisela indlela izinto ezidalwe ngayo ukuze benze izinto zabo. Nsukuzonke babona izinto ezidalwe ngendlela emangalisayo futhi lokhu kwenza bakholwe sibili ukuthi kazizange ziphonguthutsha nje kodwa kulomuntu ohlakaniphileyo owazenzayo.
Khonokho kwenze ukuthi abanye ababekholwa ukuthi izinto zazenzakalela bantshintshe indlela ababecabanga ngayo. Ake sixoxe ngababili.
UDOKOTELA OBONA NGOKUSEBENZA KWENGQONDO LOMGOGODLA U-ALEXEI MARNOV wathi: “Izikolo engafunda kuzo zazifundisa ukuthi uNkulunkulu kakho lokuthi izinto zazenzakalela. Ababekholwa ukuthi uNkulunkulu ukhona babekhangelwa njengabangazi lutho.” Kodwa ngo-1990 wantshintsha indlela ayecabanga ngayo.
Waqhubeka esithi: “Ngihlala ngizama ukuzwisisa indlela izinto ezenza ngayo, okugoqela lengqondo yomuntu. Abantu baqinisile nxa besithi ingqondo yenziwe ngendlela emangalisa kulazo zonke izinto ezikhona emhlabeni. Kodwa yenzelwa ukuthi umuntu athole ulwazi njalo abe kwazi ukwenza izinto ezithile abesesifa yini? Kwakukhanya kungelangqondo lokho. Yikho ngaqalisa ukuzibuza ukuthi kanti siphilelani. Ngacabangisisa kakhulu ngendaba le njalo ngaphetha ngelokuthi kuloMdali.”
U-Alexei wayefuna sibili ukwazi ukuthi siphilelani yikho waqalisa ukufunda iBhayibhili. Umkakhe owayengudokotela futhi engakholwa ukuthi uNkulunkulu ukhona laye waqalisa ukufunda iBhayibhili. Ekuqaliseni lokhu wayekwenza efuna ukutshengisa u-Alexei ukuthi kaqondanga nxa ecabanga ukuthi kuloMdali. Kodwa khathesi bonke sebekholwa ukuthi uNkulunkulu ukhona njalo sebezwisisa lokho okutshiwo liBhayibhili mayelana lokuthi wasidalelani.
OWEZESAYENSI OKUTHIWA NGUHUABI YIN wafundela ezesayensi njalo wachwayisisa ngelanga okweminyaka eminengi.
UHuabi uthi: “Nxa thina abezesayensi sihlola izinto zemvelo, sihlala sibona zisebenza ngendlela ehleleke kakhulu. Lokhu kubangelwa ngokuthile okuziqondisayo ukuze zisebenze ngale indlela. Ngazibuza ukuthi khonokho kwavela ngaphi. Ingani lomlilo wokupheka kumele ube lomuntu ozabe ewukhangela ukuze ungadali umonakalo. Pho ngubani okhangela ngokusebenza kwelanga? Ngacina ngibona ukuthi umutsho wokuqala oseBhayibhilini yiwo olempendulo elengqondo: ‘Ekuqaleni uNkulunkulu wadala amazulu lomhlaba.’”​—UGenesisi 1:1.
Isayensi isincede sabakwazi ukuthi ama-cell asebuchotsheni asebenza njani lokuthi ilanga lenza njani ukuthi kutshise futhi kube lokukhanya. Kodwa iBhayibhili lisiphendulela imibuzo eqakathekileyo njalo u-Alexei loHuabi bakubona lokhu. Eminye yakhona yile: Kungani umhlaba lo ukhona? Kungani kulokuthile okuwuqondisayo ukuze usebenze ngendlela owenza ngayo? Siphilelani?
IBhayibhili lithi “[UNkulunkulu] kawudalanga [umhlaba] ukuthi ungabi lalutho, kodwa wawenza ukuba kuhlalwe kuwo.” (U-Isaya 45:18) Kukhona sibili uNkulunkulu akuhlosileyo ngomhlaba. Esihlokweni esilandelayo sizabona ukuthi akuhlosileyo uzakwenza njani esikhathini esizayo.
‘UNkulunkulu kawudalanga umhlaba ukuba ungabi lalutho kodwa wawenza ukuba kuhlalwe kuwo.’​—U-Isaya 45:18.
“Kumele kube khona esikuphilelayo”
Usikhwicamfundo okuthiwa nguWilliam McDougall wabhala wathi: “Ukuze siqhubeke siphila njalo sibe lempilakahle kumele kube khona esikuphilelayo.” Omunye usikhwicamfundo okuthiwa nguCarol Ryff laye wathi abantu ‘abakwaziyo ukuthi baphilelani baba lempilakahle, abahlaselwa kakhulu yimikhuhlane ephambanisa ingqondo, ehlasela inhliziyo lemithambo yegazi futhi bayaphangisa ukusila nxa bengahlaselwa yistrokhu njalo baphila isikhathi eside.’