“En by dit alles is daar tussen ons en julle ‘n groot kloof gevestig, sodat die wat hiervandaan wil oorgaan na julle, nie kan nie,; en die wat daar is, nie na ons kan oorkom nie” (26)
Baie mense glo nie aan die hel nie. Dit neem nie die bestaan daarvan weg nie, net so min as wat ek die bestaan van Amerika of Rusland sou wou ontken. Dit bestaan ongeag wat mense sê. Dis soos iemand wat kanker het, maar weier om dit te glo. Dit vat nie die siekte weg nie! Dit bestaan. So ook die hel!
Die Bybel sê vir ons sekere dinge oor die hel. Dis ‘n plek van donkerte en skeiding met ‘n ewige vuur. “En die rook van hulle pyniging gaan op tot in alle ewigheid, en hulle het dag en nag geen rus nie...” (Openb.14:11). “En die duiwel wat hulle verlei het, is in die poel van vuur en swawel gewerp waar die dier en die valse profeet is; en hulle sal dag en nag gepynig word tot in alle ewigheid” (Openb.20:10). In Rom.2 sê Paulus dat God se liefde geheel en al in die hel sal ontbreek.
Die NT gebruik twee Griekse woorde vir hel – gehenna en hades.
Jesus waarsku en sê: “...maar vrees Hom liewer wat die siel sowel as die liggaam kan verderwe in die hel” (Mt.10:28). Hier gebruik Hy die woord gehenna. Later sê Hy van Kapernaum “...jy sal tot die doderyk toe neergestoot word....” (Mt.11:23). Hier word die woord hades gebruik.
Ek staan vir ‘n wyle by gehenna stil, ‘n woord wat van die Hebreeus vir die Hinnom-vallei (Ge-hinnom) kom. Die Hinnom- en Kedronvallei is twee groot valleie buite Jerusalem se ou stadsmure. Die Bybel verwys 13 keer na die eersgenoemde vallei, meesal in ‘n ongunstige sin. Daar was ‘n tyd in die geskiedenis toe dit geestelik baie sleg met die Bondsvolk gegaan het. Hulle het soos die heidene selfs van hul kinders in die Hinnom-vallei aan Molog geoffer het deur hul lewend in ‘n groot vuur te werp!
In Jer.7:31 praat God deur die profeet daarvan: “En hulle het die hoogtes van Tofet gebou wat in die dal van die seun van Hinnom is, om hulle seuns en hulle dogters met vuur te verbrand – iets wat Ek nie beveel het nie...”
Luister wat word van koning Agas gesê: “Hy het self ook offerrook in die dal van die seun van Hinnom laat opgaan en sy seuns met vuur verbrand, volgens die gruwels van die nasies wat die Here voor die kinders van Israel uit verdryf het” (2 Kron.28:3). Hy was nie die enigste wat hierdie gruwel bedryf het nie. Manasse het ook: “Ook het hy self sy seuns deur die vuur laat deurgaan in die dal van die seun van Hinnom...” (2 Kron.33:6). Hierdie kinders was almal kinders by heidense byvroue.
Gehenna kom 12 keer in die NT voor, 11 keer uit die mond van Jesus self. Dit was ‘n plek in die Hinnom-vallei waar die stadsvullis asook die liggame van dooie diere en onopgeëiste misdadigers gestort en verbrand is, heelwaarskynlik ook diè van Lasarus in Luk.16. Daarom het daar dag en nag ‘n groot vuur gebrand om die stof te verteer terwyl die wurms onophoudelik in die vullis werksaam was. Die vuur is nooit geblus nie sodat die wurms nooit doodgegaan het nie. Daarbenewens het wilde honde gedurig oor die eetbare gedeeltes in hierdie vullishoop baklei. Die Jode het hierdie plek van vuur en stank liefs vermy en as ‘n idee van die hel ingebeeld.
Jesus gebruik gehenna om die teenoorgestelde lewe as diè van die koninkryk van die hemele te beskryf. “En as jou voet jou laat struikel, kap dit af. Dit is beter vir jou om vermink die lewe in te gaan, as om twee voete te hê en in die helse vuur gewerp te word, waar die wurm nie sterf en die vuur nie uitgeblus word nie” (Mark.9:45,46).
Die Bybel sê vir ons dat die hel ‘n plek van straf is. Die ergste is dat dit ‘n plek van ewige gevangeneskap is, nie net vir mense nie, maar ook vir die gevalle engele “....vir wie die donkerheid van die duisternis vir ewig bewaar word” (Jud:13)
Die Hebreeus vir hel is sheol. Hierdie woord kom telkens in die OT voor en word met doderyk vertaal. Sofar, een van Job se vriende, sê: “Kan jy die dieptes van God peil? Of kan jy deurdring tot die volmaaktheid van die Almagtige? ....Dieper as die doderyk – wat kan jy weet?” (Job.11:7,8). Jesaja profeteer die val van die koning van Babel: “Ja, in die doderyk sal jy neergewerp word, in die diepste plekke van die kuil!” (Jes.14:15).
Esegiël praat ook van ‘n kuil waarin afgedaal word en waaruit geen mens kom nie. “Al dring hulle deur in die doderyk...en al klim hulle op na die hemel, Ek sal hulle van daar laat neerdaal” (Amos 9:2). Jona het iets van die hel in die vis se maag beleef: “....uit die binneste van die doderyk het ek geroep om hulp...” (Jona 2:2). Dit was donker, onwelriekend en eensaam in die ingewande. So sal dit ook in die hel wees.
Die Bybel beskryf die hel voorts as ‘n plek van groot donkerte. In Mt.22:13 sê die koning vir sy dienaars om die man wat sonder die bruilofskleed opgedaag het weg te neem en in die buitenste duisternis te werp waar daar ‘n geween en ‘n gekners van die tande sal wees. So ook met die lui kneg in die gelykenis van die talente (Mt.25).
Die wagkamer na die hel word die buitenste duisternis genoem wat ook met uiterste duisternis vertaal kan word. Dis ‘n plek so ver van God verwyder, dat geen enkele ligstraal daardeur dring nie. Verlorenes wat vir ewig van God verban is, tas in die pikdonkerte rond.
Die geween en gekners van tande vertel van die droefheid, wanhoop en verwyt wat verlorenes gaan ervaar wanneer hulle besef dat dit te laat is om hul te bekeer! Baie gaan tot hul ontsteltenis agterkom dat blote kerklidmaatskap hulle niks in die sak gebring het nie. “En as dit bevind is dat iemand nie opgeskryf was in die boek van die lewe nie, is hy in die poel van vuur gewerp” (Openb.20:15).
Dit gebeur wanneer jy die roepstem van God minag wat jou oproep om jou saak met Hom reg te maak terwyl jy leef sodat jou naam in die boek van die lewe opgeteken kan word. Ek wonder hoeveel van die name wat op ons gemeenteregisters staan, ook in die boek van die lewe opgeteken staan? Die Woord van God gee ons goeie raad: “Vandag, as julle sy stem hoor, verhard julle harte nie” (Hebr.4:7). Dawid skryf in Ps.95:7: “Want Hy is onse God, en ons is die volk van sy weide en die skape van sy hand. Ag, as julle vandag maar na sy stem wou luister!”
Dis nie God wat die mens verwerp nie, maar die mens wat God se reddingsaanbod van die hand wys. God stuur in der waarheid nie mense hel toe nie, hulle stuur hulself! “Hy wat in Hom glo, word nie veroordeel nie, maar hy wat nie glo nie, is alreeds veroordeel...” (Joh.3:18). Ongelowiges verdien die hel. Hoeveel bose mense was daar nie al op die aarde nie! ‘n Boom wat vrugte soos diè van Sodom en Gomorra dra, moet uitgekap word om die grond nie langer uit te put nie!
Hoe duidelik klink die oproep tot bekering as God deur die profeet Esegiël met sy halsstarrige volk praat: “Sê vir hulle: So waar as Ek leef.......Ek het geen behae in die dood van die goddelose nie, maar daarin dat die goddelose hom bekeer van sy weg en lewe. Bekeer julle, bekeer julle van jul verkeerde weë! Waarom tog wil julle sterwe, o huis van Israel” (Eseg.33:11).
Beteken die hel ‘n absolute skeiding van God, m.a.w. dat God nie daar is nie? Nee, Hy is ook daar, maar op ‘n ander wyse. Onthou, Hy is alomteenwoordig. Daarom is sy wraak, oordeel en straf ook in die hel teenwoordig. Die verlore mens is egter vir ewig en altyd van God afgesny. Daar is geen gemeenskap met Hom nie.
Hoe verskriklik moet dit wees om van God afgesny te wees! Die Bybel is duidelik oor die verskrikking van die hel (teks). Iemand wat in die hel verkeer, het geen aandeel aan God se seëninge nie. Nie eens ‘n druppel water nie!
As mense deel ons net hier op aarde in God se seën. Ongelowiges deel ook saam met ons in die goeie dinge wat God sy kinders laat toeval. Maar in die hel is dit vir ewig en altyd verby. Daar is geen ontsnaproete of latere opskorting van straf soos wat die Roomse Kerk met hul leer oor die vagevuur leer nie. Daar is ook geen verligting of moontlikheid van ‘n bekering in die hiernamaals soos die Jehovasgetuies glo nie. God se oordeel word nie omgekeer nie, soos wat die ryk man in Luk.16 te laat agtergekom het nie.
Die hel is nie ‘n metafoor of bangmaak-storie nie. Dis ‘n harde werklikheid. Soos die rykman van Luk.16 glo miljoene mense dit glad nie. Hulle gaan te laat wakkerskrik!
Die Bybel waarsku ons en gebruik selfs beskrywende woorde soos vuur, verdoemenis, pyniging, geween en gekners van tande om iets van die verskrikking van die hel in menslike taal deur te gee.
Net so min as wat ons die heerlikheid van die hemel met ons menslike verstand kan bedink, net so min kan ons die verskrikking van die hel bedink. Een ding moet ons egter weet – dit mag nie eens as ‘n opsie oorweeg word nie!