Kontakmisdade neem steeds toeBheki Cele, minister van polisie, by die bekendmaking van die jongste misdaadsyfers. (Foto: SA Polisie) Dit ís die werk van die polisie om misdaad te voorkom en te ondersoek – maar ŉ gemeenskapsgesentreerde benadering in die voorkoming van misdaad gaan veel beter resultate lewer. Só het Bheki Cele, minister van polisie, Vrydag by die bekendmaking van die jongste misdaadsyfers gesê. Die syfers is vir die tydperk van Oktober tot Desember 2022 en wys weer ŉ styging in kontakmisdaad soos moord, aanranding en roof. In sommige gevalle, soos met poging tot moord, het voorvalle met soveel as 24% toegeneem. “Daar was ŉ aansienlike verbetering in die stryd teen misdade wat danksy polisieoptrede opgespoor word. Daar is ook teken van sukses in optrede teen misdaad soos transito- en bankrooftogte wat in die spesifieke tydperk aangemeld is,” sê Cele. Dié afname word toegeskryf aan verhoogde polisiesigbaarheid, stop-en-deursoekingsoperasies, die nagaan van voertuie en padblokkades. “Altesame 52 711 mense is oor die feestyd vir verskeie misdade, waaronder moord, seksuele oortredings, aanranding en motorkaping aangekeer,” sê Cele. Moord, verkragting, motorkaping neem toe (Argieffoto: SA Polisie) Geweldsmisdaad bly egter ŉ knelpunt en altesame 7 555 mense is tussen Oktober en Desember vermoor – ŉ styging van 10,1% in vergelyking met dieselfde tyd verlede jaar. In 3 144 gevalle is die moord met ŉ vuurwapen gepleeg, terwyl 2 498 mense met ander wapens soos messe, skerp of stomp voorwerpe, bakstene – en in talle gevalle met die kaal hand – vermoor is. “Dit is duidelik dat ŉ breër gesprek gevoer moet word oor wat die kern van gewelddadige misdadigheid in hierdie land vorm,” sê Cele. Vuurwapengeweld bly ŉ probleem en hou ŉ ernstige bedreiging vir menselewens en inkomste in, maar Cele sê menslike gedrag is uiteindelik die hoofoorsaak. “Ons moet as Suid-Afrikaners eerlik wees oor die oorsake van geweld en moet dit pak. “Hoë werkloosheid- en armoedevlakke, die uitbreiding van informele nedersettings met geen of min dienste nie en ander sosio-ekonomiese euwels – asook die hoë aantal ongedokumenteerde buitelanders wat moeilik is om ná die pleeg van ŉ misdaad op te spoor – kweek misdadigheid.” Cele sê die geweld wat Suid-Afrikaners teister lei tot meer aanrandingsvoorvalle wat dikwels oorgaan in meer pogings tot moord en in sommige gevalle moord. Seksuele oortredings het in die derde kwartaal met 9,6% toegeneem. Die getal verkragtings wat aangemeld is, was 9,8% hoër en seksuele aanranding het met 4,1% toegeneem. Ander geweldsmisdade het ook toename ondervind. Dit sluit in poging tot moord wat met 24,3% toegeneem het, ernstige aanranding wat 8,7% hoër is, aanrandingsvoorvalle wat met 12% toegeneem het, roof met 21,2% en roof met verswarende omstandighede wat met 10,8% toegeneem het. Duisende nuwe beamptes Cele sê ook die polisie vee voor sy eie deur en is besig om ontslae te raak van beamptes wat hulle aan die kant van misdadigers skaar. In die afgelope boekjaar is 46 beamptes ontslaan vir verskillende oortredings. Nog 10 000 nuwe rekrute sal vanjaar opgelei word en sal teen die einde van die jaar by die polisie aansluit. Cele het die president en die nasionale tesourie bedank vir die prioritisering van nuwe polisielede en die verbetering van hulpbronne vir spesialiseenhede. “Die polisie gebruik alles tot sy beskikking, te midde van begrotingsbesnoeiings en ŉ groeiende bevolking, om ŉ gewelddadige samelewing te polisieer,” sê die minister. “Die ingryping gaan binnekort positiewe uitslae in die algehele stryd teen misdaad lewer.” Die minister waarsku egter ook dat armoede en ongelykheid, asook werkloosheid en gebrekkige dienslewering, die polisie se werk bemoeilik. Volgens Cele het die polisie ook sy groot DNS-agtergrond weggewerk en teen Donderdag het die agterstand – wat aanvanklik op 241 000 gestaan het – op 1 600 gestaan. “Dit is ŉ 99,3%-afname in die agterstallige DNS-syfers.” Die bou van ŉ forensiese laboratorium in Gqeberha (Port Elizabeth) in die Oos-Kaap is boonop afgehandel en gaan in die toekoms heelwat druk op die Wes-Kaapse laboratorium verlig.