Nuuskommentaar: Is Ethiopië se probleem nie juis oplossing vir Afrika nie?‘n Tenk staan verlate langs ‘n pad in Ethiopië. Honderde mense is die afgelope ruk in konflik in die land dood. (Foto: Eduardo Soteras/AFP) Een van pres. Cyril Ramaphosa se taaiste take as voorsitter van die Afrika-unie (AU) die komende jaar is die twis in Ethiopië wat dreig om weer in ’n volwaardige etniese konflik te ontaard. Daar word sowat 80 tale in dié land gepraat, hoewel daar amptelik minder as tien is, waarvan sommiges soos Afar net in streke amptelike status geniet. Ethiopië het meer as 110 miljoen inwoners. Ethiopië en Armenië stamp koppe oor watter van die twee lande formeel die eerste Christenstaat geword het. Vandag is die Christendom steeds die grootste godsdiens in Ethiopië, met Islam die naasgrootste. Van besondere waarde is antieke klipkerke wat volledig uit reuserotsblokke uitgebeitel is, asook die aanspraak van die Ethiopiese Kerk dat die oorspronklike ark van die tien gebooie hom nou in Ethiopië bevind. Die Ahmara is tradisioneel die heersende volk wat ook die keisers opgelewer het, maar is minder as die Oromo. Die Oromo-stam praat ’n Hamitiese taal, terwyl die Ahmara- en Tigray-stamme Semitiese tale gebruik. Teen die sewentigerjare was daar in ’n stadium agt burgeroorloë in Ethiopië, met die Eritrese oorlog die bekendste. Terwyl Ethiopië nog ’n bykans verlore stryd gevoer het om die opstandige streke bymekaar te hou, het Somalië onder die leiding van sy kommunistiese diktator, Siad Barre, Ethiopië binnegeval om die Ogaden in Ethiopië, maar met grootliks ’n Somaliese bevolking, te annekseer. Die Somaliese magte is destyds hoofsaaklik deur Rusland opgelei en veel beter vir ’n konvensionele oorlog toegerus as die lendelam Ethiopiese troepe. Met die staatsgreep van die kommunistiese Haile Mengistu in Ethiopië en die afsetting van keiser Haile Selassie, het Rusland en Kuba hul jasse na die wind gedraai en Ethiopië te hulp gesnel en die Somaliërs veral danksy ’n groot pantser-oormag verdryf. Kinders speel in ‘n straat in Gondar, Ethiopië. (Foto: Eduardo Soteras/AFP) Mengistu, as diktator, het hierna grondwetlike veranderinge aangebring met die vernaamste kenmerk dat die etniese deelstate meer selfregeringsmagte gekry het en selfs ingevolge die grondwet in teorie onafhanklik kon word. Eritrea het intussen deur grootliks onverwante verwikkelinge wel onafhanklik geword. Hoewel Ethiopië ná die afsetting van Mengistu teoreties ’n demokrasie was, was daar ’n verloop wat die Tigray, wat as derde grootste bevolkingsgroep (32% van die bevolking) die regering effektief oorgeneem het. Die Tigray en die Ahmara is verwant. Die Oromo-leier, dr. Abiy Ahmed, het premier geword en was die eerste persoon wat nie Ahmara of Tigray is nie wat regeringshoof kon word. Nog grondwetlike veranderinge het gevolg, maar sommige ontleders beskou dit as ’n oëverblindery vir die opneem van diktatorseienskappe. Die Tigray-oorlog was klaarblyklik die gevolg van die Tigray wat sy gedesentraliseerde grondwetlike regte wou opneem en die Oromo-magte wat in stryd daarmee die beheer wou oorneem. Hoe klink dit of Ethiopië nie juis dít wat die vorige Suid-Afrikaanse regering probeer doen het om konflik te voorkom, maar deur die wêreld verwerp is, nou op die proef probeer stel nie?