PressReader - Finweek Afrikaanse Uitgawe: 2017-05-25 - STUUR
Finweek Afrikaanse Uitgawe - 2017-05-25 - Fynkam Landbousektor -
wyn­drui­foes klei­ner sou wees weens ’n twee­de jaar van droog­te, het die pro­du­sen­te-or­ga­ni­sa­sie Vin­pro pas aan­ge­kon­dig dat koe­ler nag­te en ’n af­we­sig­heid van hit­te­gol­we ty­dens die oes­tyd daar­toe ge­lei het dat die oes van 1 425 283 ton 1,4% groter as in 2016 was.
A­gri SA se uit­voe­ren­de di­rek­teur, Om­ri van Zyl, wys daar­op dat in­dien boom­ge­was­se weens droog­te sou vrek, moet dit teen ge­wel­di­ge kos­te ver­vang word, ter­wyl sul­ke boe­re dan vir vier tot vyf jaar geen oes­te sal hê nie. “Dit is juis die ver­tak­kings van die land­bou wat die mees­te werk skep.”
Vol­gens Van Zyl het die land­bou­sek­tor se skuld weens die 2016-ramp­droog­te wat in se­ke­re de­le van die land nog voort­duur, van R133 mil­jard tot net min­der as R145 mil­jard toe­ge­neem. Dit ver­teen­woor­dig ’n sty­ging van 8,9%. Die droog­te het ook mee­ge­bring dat die sek­tor se skuld­ver­hou­ding (ver­plig­tin­ge teen­oor ba­tes) van 33,7% tot die hui­di­ge 33,9% verswak het.
Wa­ter se im­pak op graan­be­dryf
E­ko­no­me van Graan SA wys daar­op dat on­ge­veer 90% van die aan­tal hek­ta­re waar­op mie­lies die af­ge­lo­pe vyf jaar aan­ge­plant is, dro­ë­land­ver­bou­ing was, ter­wyl die oor­bly­wen­de 10% on­der be­sproei­ing was. Op­brengs­ge­wys was so­wat 86% van die mie­lies eg­ter van dro­ë­land af­koms­tig en 14% van lan­de wat be­sproei is. Ten op­sig­te van ko­ring was die ge­mid­del­de hek­ta­re wat Sy­fers wat op 12 Mei be­kend ge­maak is, dui daar­op dat 30% meer oes­ma­sjie­ne in A­pril as die vo­ri­ge maand ver­koop is, ter­wyl dit boon­op 43% meer was as in A­pril ver­le­de jaar. al­dus Sihlo­bo. Tans is El Niño wat met droog­tes in Suid-a­fri­ka ge­paard gaan, neu­traal. ■ die af­ge­lo­pe vyf jaar op dro­ë­land ver­bou is, on­ge­veer 74% met 26% dus on­der be­sproei­ing. Op­brengs­ge­wys het be­sproei­ing eg­ter ’n ge­mid­deld van 48% van die oes­te ge­le­wer.
Die ge­mid­del­de op­brengs van be­sproei­ings­mie­lies was 10 ton/ha en dié van dro­ë­land slegs 3,7 ton/ha. Be­re­ken teen ’n hui­di­ge ge­mid­del­de SAFEX-PRYS van on­ge­veer R2 000/ton vir wit- en geel­mie­lies, kry be­sproei­ings­boe­re dus R20 000/ ha en dro­ë­land­boe­re R7 400/ha. Na ge­lang van die op­brengs­te en mark­pry­se ver­skil bru­to pro­duk­sie­waar­des eg­ter heel­wat van jaar tot jaar.
Ko­ring se dro­ë­land­op­brengs was die af­ge­lo­pe vyf jaar ge­mid­deld 2,44 t/ha en be­sproei­ingsko­ring s’n was 6,3 t/ha. Teen ’n ge­mid­del­de prys van R4 400/ton is die pro­duk­sie­waar­de van dro­ë­land­ko­ring R10 736/ ha, ter­wyl be­sproei­ingsko­ring R27 720/ha be­haal.
Die Wes-kaap is die groot­ste ko­ring­pro­du­se­ren­de ge­bied (65%), ge­volg deur die Vry­staat (18%) en die Noord-kaap (7%). Al die Wes-kaap­se win­ter­graan­ge­bie­de word tans nog deur baie droë toe­stan­de ge­raak en boe­re het be­gin plant son­der dat noe­mens­waar­di­ge neer­slae al voor­ge­kom het. Die Na­si­o­na­le Oes­skat­tings­ko­mi­tee (NOK) ver­wag dat 12 015 ha min­der ko­ring van­jaar as in 2016 aan­ge­plant sal word. Dit is ’n af­na­me van 2,36%. Van­jaar se voor­lo­pi­ge op­per­vlak­te­skat­ting vir win­ter­ge­was­se word in Ju­lie vry­ge­stel.
Slim be­stuur­stra­te­gieë teen ri­si­ko’s
Die Wes-kaap se de­par­te­ment van land­bou het in­tus­sen ’n Slim A­gri-plan ge­loods om kli­maats­ver­an­de­ring te be­stuur. Met die skryf van hier­die ar­ti­kel het die Wes-kaap­se dam­me slegs 10% bruik­ba­re wa­ter oor ge­had. Ty­dens Nam­po Oes­dag wat pas in
Die Wes-kaap, die land se groot­ste ko­ring- en wyn­druif­pro­du­sent, gaan steeds ge­buk on­der ’n knel­len­de droog­te. Win­ter­graan­pro­du­sen­te het reeds in droë grond be­gin plant in die hoop dat dit spoe­dig sal be­gin re­ën. Wan­di­le Sihlo­bo E­ko­noom van Ag­biz
Boe­re moes land­wyd hul skaap­kud­des met ge­mid­deld 15% tot 18% ver­klein weens ramp­droog­te­toe­stan­de. Waar die droog­te reeds ge­breek is, sal die her­op­bou­fa­se so­wat drie jaar lank duur.