Oud-Nazi-sekretaresse in Duitsland gevonnisDie ingang tot die Stutthof-konsentrasiekamp. (Foto: Wojtek Radwanski/AFP) ŉ Duitse hof het Dinsdag ŉ voormalige sekretaresse gevonnis nadat sy as ŉ medepligtige in die moorde op meer as 10 000 mense b is. In een van die land se laaste Joodse menseslagting- verhore het voorsittende regter, Dominik Gross, die uitspraak vir die beskuldigde, Irmgard Furchner, voorgelees. Die 97-jarige Furchner is ŉ opgeskorte vonnis van twee jaar opgelê vir haar rol wat deur aanklaers beskryf is as die “wrede en kwaadwillige moord” op aangehoudenes by die Stutthof-konsentrasiekamp. Furchner het in ŉ rolstoel in die hofsaal gesit met ŉ wit hoed en ŉ mediese masker op terwyl Gross haar skuldig bevind het aan duisende aanklagte van medepligtigheid aan moord. Sy is die eerste vrou in dekades wat in Duitsland verhoor is vir misdade wat in die Nazi-era gepleeg is. Gross het bygevoeg dat geregtigheid “werklik baie laat” in die saak gekom het, en slegs omdat “die beskuldigde gelukkig is om ŉ besonder lang lewe te hê”. Furchner het wel haar spyt oor wat al die jare gelede in die kamp gebeur het, uitgespreek. “Ek is jammer oor alles wat gebeur het,” het sy destyds aan die streekshof in die noordelike dorpie Itzehoe gesê. Gross het betreur dat sy nie ŉ meer volledige verslag van haar tyd by Stutthof gegee het nie en het gesê die wêreld sou ŉ beskuldigde verkies het wat praat, “maar sy het verkies om stil te bly”. Furchner het in September verlede jaar, toe die hofverrigtinge sou begin het, uit die aftreeoord waar sy woon probeer vlug. Sy het daarin geslaag om die polisie etlike ure lank te ontduik voordat sy in die nabygeleë stad Hamburg aangekeer is. Met die aanvang van die verhoor het haar prokureurs gevra dat sy vrygespreek word en gesê dat die bewyse wat aangebied is “nie bo alle twyfel getoon het” dat sy van die moorde geweet het nie. Gross het egter bevind dat “niks wat by Stutthof gebeur het, van haar weerhou is nie” en dat sy bewus was van die “uiters slegte toestande van die gevangenes”. Furchner was ŉ tiener toe die misdade destyds gepleeg is, en is daarom as ŉ minderjarige in die hof verhoor. Gru-dade gepleeg Irmgard Furchner. (Foto: Christian Charisius/Pool/AFP) Na raming het 65 000 mense in die kamp, wat vandag naby Gdansk geleë is, gesterf. Die gevangenes was almal Jode, Poolse partisane en Sowjet-Russiese krygsgevangenes. Furchner het tussen Junie 1943 en April 1945 in die kantoor van die kampbevelvoerder, Paul Werner Hoppe, gewerk. Sy het opdragte na Hoppe gestuur en al sy korrespondensie hanteer. Die staatsaanklaer, Maxi Wantzen, het tydens die verhoor gesê dat Furchner se werk “die vlot verloop van die kamp verseker het” en haar “kennis gegee van alle gebeure by Stutthof”. “Die verhoor is van besondere en historiese belang,” het Wantzen by die aanvang van die verrigtinge gesê en bygevoeg dat dit “potensieel, weens die verloop van tyd, die laaste van sy soort is”. Verskeie gevangenes wat die Stutthof-kamp oorleef het, het ontstellende verhale van hul lyding tydens die verhoor vertel. Volgens die oorlewendes is lewensgevaarlike toestande soos voedsel- en watertekorte en die verspreiding van dodelike siektes, insluitende tifus, doelbewus in die kamp gehandhaaf. Hoewel die kamp se toestande en harde arbeid die meeste lewens geëis het, het die Nazi’s ook gaskamers en teregstellingsfasiliteite bedryf om mense dood te maak wat ongeskik vir arbeid geag is. Stefan Lode, ŉ prokureur wat drie oorlewendes wat in die VSA woon verteenwoordig, het gesê hulle is “tevrede dat ŉ uitspraak bereik is”. “Die land het onder die oppergesag van die reg hierdie aangeleentheid na al die dekades vervolg en die boodskap gestuur dat daar geen tydsbeperking is op moord of medepligtigheid tot moord nie,” het hy gesê.