Lekgotla la Naha la Diprofense (NCOP) e nang le bonyane baromuwa ba 90.
Le etsa sena haholo ka ho ba le seabo tsamaisong ya ketsamelao ya naha, le ho fana ka foramo ya naha bakeng sa dingangisano setjhabeng ka dintho tse ba amang diprofenseng.
Lekgotla la Naha la Diprofense le netefatsa hore dingongoreho tsa mmuso wa dibaka di hlahiswa boemong bo phahameng.
Lekgotla la Naha la Diprofense le na le moifo wa diprofense tse robong o kgethilweng ke makgotla a ketsamelao a diprofense, le baemedi ba Lekgotla la Mmuso wa Dibaka la Afrika Borwa.
Moifo o etellwa pele ke Tonakgolo ya profense ka nngwe, eo e leng e mong wa baemedi ba kgethehileng.
Ha ho hlokeha, Tonakgolo e ka kgetha e mong ho nka maemo a hae.
Moifo wa SALGA o kgethwa ke komiti ya wona ya phethahatso ho tswa sehlopheng sa baemedi ba Makgotla a Mmuso wa Dibaka a diprofenseng tse robong.
Bahlanka bana ba laola mosebetsi wa Lekgotla la Naha la Diprofense le ho tsamaisa dingangisano, le ho etsa bonnete ba hore baromuwa ba ka bua ka bolokolohi ba ntse ba ikamahantse melao ya Ntlo.
Motlatsi wa Modulasetulo wa moshwelella o kgethelwa ho sebetsa dilemo tse hlano ha Ditonakgolo tsa diprofense di fapanyetsana ka ho potoloha ho ba Batlatsi ba Modulasetulo bakeng sa selemo.
NCOP e nkuwa jwalo ka mokgatlo o atlehisang tshebedisano pusong esita le demokrasi e sebetsang, mmoho le ho ba setsi sa bohlokwa sa ho hlahisa dingongoreho tsa mmuso wa dibaka le wa diprofense boemong ba naha.
NCOP e fana ka lentswe mabapi le maikutlo a diprofense tse robong tsa Afrika Borwa le ho fana ka monyetla bakeng sa mmuso wa dibaka ho ba le seabo dipuisanong tsa ketsamelao boemong ba naha.
NCOP e ela hloko, e atlehisa, e hlomathisa, e sisinya dihlomathiso ho, kapa e hane ketso ya molao.
E tlameha ho sheba dibili tsohle tsa naha.
E ka qapa kapa ya hlophisa Dibili tse welang ka tlasa Sekejule 4 sa Molaotheo (dintlha tseo makgotla a ketsamelao a naha le a diprofensi a nang le kopanelo ya matla a ho etsa melao) le dibili tse ding tse amang diprofense.
Boholo ba mosebetsi wa ketsamelao o etswa dikomiting, empa dibili tsohle di tlameha ho lebiswa kopanong ya NCOP bakeng sa ngangisano le ho vouta hore na ho amohelwe kapa ho hanwe Bili.
Dibili tse sa ameng diprofense ke tse amanang le mesebetsi ya naha, jwalo ka tshireletso, ditaba tsa kantle, le toka.
Ha dibili tse kang tsena di atlehisitswe ke Seboka sa Naka, di ya ho NCOP ho ya voutelwa.
Haeba NCOP e batla ho etsa diphetoho biling, e kgutlela morao ho Seboka sa Naha, se ka amohelang kapa sa hana diphetoho.
Mehlala ya dibili tse amang diprofense e kenyelletsa thuto, dipalangwang, thekolohelo, le bophelo bo botle.
Bongata ba dibili tsena di ka hlahiswa ka NCOP ke Ntlo efe kapa efe; empa ho na le dibili tse ding tse tlamehang ho qala ka Sebokeng sa Naha.
Ha ho voutelwa Dibili tsena ka NCOP, profense ka nngwe e na le voutu e le nngwe.
Haeba ho na le ho se dumellane dipakeng tsa NA le NCOP ka bili e amamng diprofense, bili e tlameha ho romelwa ho Komiti ya Bonamodi.
Ha bili e hlomathisang molatheo e ama diprofense ka ho otloloha, bonyane diprofense tse tsheletseng ho tse robong tse kahara NCOP di tlameha ho dumellana le yona.
Haeba bili e hlomathisang molaotheo e sa ame diprofense ka ho otloloha, molaotheo o hloka hore NCOP e ngangisane ka bili (ntle le ho vouta) pele e ya Sebokeng sa Naha bakeng sa ho voutelwa.
Tekolo ke matlataelo a Molaotheo a mosebesetsi wa Palamente (ho kenyelleditswe Makgotla a Ketsamelao a Diprofense) ho bea leihlo diketso tsa mmuso.
NCOP e na le matla a ho lekola dintho tsa naha tse amang diprofense le mmuso wa dibaka.
NCOP e ka hloka setho sa Kabinete, mohlanka wa mmuso wa naha kapa wa mmuso wa profense ho tla kopanong ya Lekgotla kapa ya komiti ya Lekgotla.
Baromuwa ba NCOP ba ka botsa matona a Kabinete dipotso tse tlamehang ho arajwa kahara NCOP.
NCOP kapa komiti efe kapa efe ya yona e ka amohela mangolo a tletlebo, ditlhahiso kapa dinyehelo.
NCOP e boela e etela setjhaba bakeng sa ho lekola e le ho netefatsa hore e fumana tlhahisoleseding ka ho otloloha ka ditlhoko le diphephetso tsa batho.
Dikomiti tsa NCOP di bitswa Dikomit tse Kgethehileng, mohlala, Komiti e Kgethehileng ya Matlo, Mesebetsi ya Setjhaba le Dipalangwang.
Komiti ka nngwe e beha leihlo mosebetsi wa mafapha a itseng a mmuso. Komiti e ngangisana le ho hlomathisa Dibili, le ho hlophisa nonyo ya maikutlo a setjhaba haeba taba e le eo setjhaba se nang le thahasello ho yona.
Dikomiti di ka bitsa motho ofe kapa ofe ho tla fana ka bopaki kapa ho hlahisa ditokomane, hape di ka hloka hore motho kapa mokgatlo ofe kapa ofe o tlalehe ho tsona.
Hang ha ho se ho ngangisanwe ka bili ke dikomiti, e iswa ho NCOP ho ya voutelwa.
Moifo wa profense ka nngwe o na le voutu e le nngwe e sebediswang maemong a profense ke hlooho ya moifo.
Ditho tsa setjhaba di ka kenya letsoho haholo mosebetsing wa tekolo ho netefatsa hore mmuso o a ikarabela ditlhokong tsa batho.
Tlhahiso ya maikutlo ho komiti ya Palamente ke tsela e nngwe ya ho etsa hore lentswe la hao le utlwahale Palamenteng.
Ka ho etsa tlhahiso ya maikutlo, o na le monyetla wa ho ba le tshusumetso maikutlong a ditho tsa komiti tse buisanang le ho ngangisana ka karolwana e itseng ya molao pele o phethelwa.
Lengolo la tletlebo ke tsela ya ho hlahisa tletlebo kapa taba e ngongorehisang setjhaba hore Palamente e nke mehato ka matla a yona.
Tokelo ya ho tletlebela Palamenteng ke tokelo ya moahi e mong le e mong wa naha mme e fumaneha le Molaotheong.
Motho ofe kapa ofe, sehlopha sa batho sefe kapa sefe kapa mokgatlo ba na le tokelo ya ho tletleba Palamenteng.