Jacob Zuma staar ANC-skorsing in gesigOudpres. Jacob Zuma in die beskuldigdebank van die hooggeregshof in Pietermaritzburg. (Foto: Sandile Ndlovu/Pool) Enige ANC-lede wat in ‘n hof aangekla word op kriminele klagte sal dadelik geskors word uit alle ANC-bedrywighede en alle politieke bedrywighede, en sal eers daartoe hertoegelaat word nadat hulle onskuldig bevind is, het die ANC se hoogste beleidmakende liggaam, die nasionale uitvoerende komitee (NUK) besluit. Dit is ‘n reusagtige verandering in die huidige praktyk waar ANC-politici hofsake eindeloos uitrek op die beginsel dat hulle “onskuldig tot skuldig bewys” is. Dit is nog nie duidelik presies wanneer die besluit van krag gaan word nie – daardie besluit oor die implementeringsdatum word aanstaande naweek by nog ‘n vergadering van die regerende party se NUK geneem. Vier prominente ANC-lede trotseer tans kriminele aanklagte in hofsake en sal dus geskors word sodra die besluit van krag word. Hulle is oudpres. Jacob Zuma (korrupsie), oudminister Bongani Bongo (korrupsie), Zandile Gumede, oudburgemeester van die Ethekwini-munisipaliteit in Durban (korrupsie) en Thandi Modise, speaker van die Nasionale Vergadering (dieremishandeling). Die aankondiging is Maandag op ‘n ANC-mediakonferensie gedoen deur pres. Cyril Ramaphosa. ‘n Aanduiding van hoe hewig die stryd in die ANC woed, is dat dit die eerste ANC-mediakonferensie buite ANC-kongresse is wat deur die ANC-leier toegespreek word sedert 2011, toe dit Zuma was wat die nuuskonferensie toegespreek het waarop aangekondig is dat die ANC sy destydse jeugleier, Julius Malema, geskors het. Daardie nuuskonferensie was die aanloop tot die grootste skeuring in die ANC se geskiedenis van 108 jaar – die stigting van die EFF. Hoe Zuma op die gebeure gaan reageer, is tans onseker. Hy het verlede week ‘n snedige openbare aanval per ope brief op Ramaphosa geloods. Daardie brief is deur die NUK verwerp en Ramaphosa het die uitgesproke steun van die NUK gekry – ŉ katastrofale mislukking en oordeelsfout vir die Zuma-groepering. Voorts word die ANC se mediakonferensies gewoonlik deur die sekretaris-generaal, Ace Magashule, toegespreek. Dat dit Ramaphosa was, wys wat gesoute politieke waarnemers al lankal sê – Ace Magashule word nie deur die ANC vertrou met die eerlike oordra van sensitiewe inligting nie. Die nuwe besluit oor skorsing by die hofverskyning in ‘n kriminele saak kan juis vir Magashule ernstige gevolge inhou noudat Ramaphosa die regulasies oor die Zondo-kommissie so gewysig het dat kriminele vervolging op grond van getuienis onmiddellik kan volg eerder as dat dit vir die afhandeling van die kommissie se werk moet wag. Magashule, wat bra oes gelyk het, het gesê enigiemand in die nasionale vervolgingsgesag wat mense om politieke redes vervolg, moet self vervolg word. Hierin is hy deur Ramaphosa ondersteun.