Patriotisme, nasionalisme en wêreldburgers | Netwerk24
Patriotisme, nasionalisme en wêreldburgers
Deur Amanda Gouws 05 November 2019 00:01
Siya Kholisi en die Bokke het ons baie trots gemaak!
Vir 'n verandering was dit goed om 'n Suid-Afrikaner te wees. Vir 'n rukkie kon ons ons verskille parkeer en net mense wees wat dit geniet om te wen. Ons het 'n gevoel van patriotisme gehad.
Terug na voorverlede week toe polisielede buitelanders met geweld uit die gebou van die Verenigde Nasies se Hoëkommissariaat vir Vlugtelinge (VNHKV) in Kaapstad gesleep het.
Baie is aangerand en blootgestel aan skokgranate. Die ergste was die kinders wat wreed van hul moeders afgevat is. Die ma's kon die kinders slegs terugkry as hulle uit die gebou sou kom.
Dit was grootskaalse menseregteskendings. Dit herinner aan die skeiding van ouers en kinders op die Mexi-kaanse grens in die Trump-koninkryk.
Die beskouing van wat 'n nasie is, is altyd 'n wisselwerking tussen nasionalisme, patriotisme en wêreldburgerskap (cosmopolitanism). Dit gaan oor wie is by die nasie ingesluit en wie in die nasie verwel­kom word.
In haar boek Towards Corporeal Cosmopolitanism (2017) redeneer Anjana Raghavan dat wêreldburgerskap oor ballingskap en verwelkoming gaan – waar mense vandaan kom en hoe hulle in 'n nuwe plek verwelkom word – hoe mense die gevoel van tuiste ontwikkel.
Dit het baie min met die rede te doen, en baie meer met emosie.
Dit het baie min met die rede te doen, en baie meer met emosie. Die rede sou wou vra dat ons met die buitelanders moes sit en aan hulle verduidelik dat daar nie onmiddellik aan hul versoeke (om ontruim te word) voldoen kan word nie.
Wat ons gesien het was die sinlose geweld van die polisie en die woede en vrees van die buitelanders.
Raghavan maak ook die punt dat ons nie moet vergeet nie dat die stryd tussen "om te behoort" en om uitgesluit te word, baie dikwels op die liggame van vroue gevoer word. Soos ons gesien het, het die moederskap van vroue in gedrang gekom.
Die behoefte om êrens te behoort is belangrik vir alle mense. Daar is mense wat wêreldburgers is omdat hulle geen keuse het nie (weens oorlog, terreur of ekonomiese agteruitgang in hul lande van herkoms). Maar daar sal altyd 'n plek wees waarna hulle hunker.
Is patriotisme deel van wêreldburgerskap?
Vra maar vir Suid-Afrikaners wat in die buiteland woon wat nooit ophou om die politiek in Suid-Afrika dop te hou of die koerante aanlyn te lees nie.
Is patriotisme deel van wêreldburgerskap? Raghavan se antwoord is dat 'n mens wel patrioties kan wees en terselfdertyd wêreldburgerskap kan aanneem. Patriotisme wat egter in nasionalisme gefundeer is, lei tot geweld teen "die ander", diegene wat nie oorspronklik deel van die nasie was nie.
Wêreldburgerskap kom baie makliker vir diegene wat geld het en kan reis en in veilige plekke kan bly. Uitsluiting is die lot van arm mense en spesifiek swart vroue. Hulle lewens word gereken as waardeloos, diegene wat 'n las op die staat is, wat vergeet kan word.
Emosies word losgelaat op hierdie liggame wat in baie opsigte 'n lewe verteenwoordig wat niemand wil hê nie.
Ons moet onsself afvra, nou in ons oomblik van sterk gevoelens van pat­riotisme, hoe ons voel oor die ander wat hunker na hul tuislande, wat nou in niemandsland vasgevang is. Hoe word hulle verwelkom?
Raghavan sê dat daar 'n sekere isolasie is in uitsluiting wat gepaardgaan met 'n liggaamlike ervaring van veragting en fisieke verwerping by diegene wat ander uitsluit. Dit is die beginsel waarop xenofobiese geweld werk. Dit is die behoefte om dié gevoelens uit onsself te werp deur buitelanders aan te val.