Knysna-brande: Talle verskil van verslagVan die lugfoto’s van ‘n smeulende rookkolom wat op 22 April in die omgewing van die Karatararivier geneem is. Foto: Morné Jonker/Facebook. Was die Knysna-brande te wyte aan ŉ natuurlike oorsaak, was dit dalk ŉ braaivleisvuur of suiwer sabotasie, of is dit maar net alles toevallig? Morné Jonker, ŉ boer van die Herold-gebied noord van die Outeniekwaberge, is oortuig weerlig was die oorsaak van die brande wat op 7 Junie verwoesting in die Knysna-gebied begin saai het. Jonker het gesê hy stem nie saam met die gevolgtrekking van die Knysna-munisipaliteit se ondersoekspan dat menslike aktiwiteit die oorsaak van die brande was nie. Clinton Manual, hoof van Knysna-brandweer wat die ondersoek gelei het, het Maandag by die dorp se stadsraad ŉ verslag oor sy bevindinge bekendgemaak. Volgens die verslag is daar duidelike bewyse dat die brand ontstaan het nadat mense vuur gemaak het. Die bewyse sluit dennebolle, wat waarskynlik gebruik is as aanstekers, en planke wat op mekaar gestapel is in. Die verwoestende vlamme is verder aangevuur deur sterk winde, die knellende droogte in die streek, topografie en plantegroei. Jonker het Dinsdag foto’s op Facebook geplaas van ŉ smeulende rookkolom in die inheemse woude wat hy op 22 April in die Karatararivier geneem het. “Ek is ŉ passievolle vlieënier wat gereeld ook lugfoto’s neem. Die rookkolomme aan die oostekant van die rivier het my opgeval, want dit was die eerste keer dat ek so iets in die inheemse woud gesien het.” Volgens Jonker het verskeie boere van die Elandskraal-omgewing die smeulende onderbos by die brandweer aangemeld, maar die owerhede het toe gesê die omgewing is só ontoeganklik dat hulle dit nie kan bereik om nadere ondersoek in te stel nie. “Volgens die munisipaliteit het die brand ook op ŉ bepaalde punt ontstaan wat ŉ hele ent weg is van waar ek die foto geneem het,” het Jonker gesê. Hy was ook verbaas dat die munisipaliteit in sy eie verslag na weerlig in die omgewing verwys het, maar dit nie self verder ondersoek het nie. “Ek dink daar moet net soveel vrae gevra word oor wat nie in die verslag gesê word nie, as wat wel bevind is. Dit is vir my vreemd dat die owerhede reken die ontstaan van die vuur was te wyte aan menslike aktiwiteite, maar vroeër gesê het die terrein was so ontoeganklik dat mense nie eens daar kon uitkom vir ŉ inspeksie nie.” Maroela Media het ook op 9 Junie berig dat dr. Wallace Vosloo, ŉ ingenieur van Stellenbosch wat vir Eskom werk, op 29 April ŉ video met ŉ hommeltuig van die smeulende onderbos in die Elandskraal-omgewing geneem het. Vosloo het ook sy eie verslag saamgestel met behulp van weerligdata, satellietfoto’s en weerdata van die outomatiese weerstasie op sy plaas. Hy het ook tot die gevolgtrekking gekom dat weerlig ŉ brand in die inheemse woud veroorsaak het. Hy het destyds aan Maroela Media bevestig dat hy nie gemene spel of brandstigting vermoed nie. Volgens Anton du Plessis, nog ŉ inwoner van Elandskraal wat destyds met Maroela Media oor die ontstaan van die brande gesels het, kan iets soos ŉ enkele weerligstraal of ŉ stukkie glas wat sonlig weerkaats die onderbos laat vlam vat. “Die onderbos in ŉ woud kan lank lê en smeul. Hierdie smeulende kompos kan die wortelstelsel van die bome in kole omskep en ŉ sterk wind kan dit weer vinnig laat vlam vat.” Dr. David Klatzow tydens die ondersoek van die Knysna-brande. Foto: AfriForum. Intussen is die burgerregte-organisasie AfriForum Donderdagmiddag in ŉ gesprek met Helen Zille, die premier van die Wes-Kaap, waar die organisasie sy verslag deur dr. David Klatzow, ŉ forensiese wetenskaplike, bespreek. Reint Dykema, woordvoerder van AfriForum, het aan Maroela Media bevestig hulle bevindinge verskil van dié van die Knysna-munisipaliteit. “Die Klatzow-verslag toon byvoorbeeld aan dat die westelike brand ŉ ander oorspring het as wat die Knysna-munisipaliteit in sy verslag aanvoer.” Volgens Dykema sal die inhoud van Klatzow se verslag by ŉ mediakonferensie in Kloofsig, Centurion, bekendgemaak word. Die konferensie sal regstreeks uitgesaai word. “Ons het nog nie op ŉ datum vir die konferensie besluit nie; dit sal alles afhang van wat uit AfriForum se samespreking met Zille spruit,” het Dykema gesê.