PressReader - Beeld: 2017-05-27 - Sê rus­pes in soet­do­rings só stryd aan
Sê rus­pes in soet­do­rings só stryd aan
Beeld - 2017-05-27 - Lifestyle - He­le­na Rich­ter skryf: Ant­woord: Carl Grob­be­laar skryf:
Ernst ons woon op ’n plaas in die De­wets­dorp­dis­trik in die Vry­staat en het om­trent 15 jaar ge­le­de ’n stuk of 20 soet­do­ring­bo­me ge­plant wat nou om­trent 3 m hoog is.
Tot ons ont­stel­te­nis het daar nou ’n wurm­plaag kop uit­ge­steek en is ons be­sig om die bo­me te ver­loor. Twee is reeds dood en ’n he­le klomp is reeds be­smet. In ’n po­ging om hul­le te red het ons waar ons te­kens van die wurms kon sien, die boom met ’n spuit­naald en ’n mid­del wat ek jare ge­le­de ge­kry het om boor­wurms in meu­bels (met suk­ses) dood te maak, be­han­del.
Die wurms, groe­ne­rig en 2­3 cm lank, het op pad uit ge­vrek. Ons be­sef eint­lik dat dit ’n on­be­gon­ne taak is om die bo­me so te pro­beer red aan­ge­sien ’n mens nie die “in­gan­ge” kan sien nie. He­le­na, die plaag is nor­maal vir soet­do­rings ( Vei­chel­lia kar­roo), en ek het op die Ho­ë­veld met die rus­pes in die stam groot­ge­word. Die boor­de­ry van die wurms maak dat die le­wen­de stam­me die geel soet gom vorm om die aan­slag te stuit. Die gom dien dus as teen­voe­ter vir die rus­pes. Die rus­pes het ook weer hul na­tuur­li­ke vy­an­de wat dit in toom hou. Die gom is lek­ker soet en daar­om die naam “soet­do­ring”. Dit word ook deur nag­a­pies be­nut. Net soos met die vy­e­stam­boor­der is voor­ko­ming die bes­te.
Ek stel voor, eers die sag­te ma­te­ri­aal bi­dim wat jy om die stam draai van on­der tot waar hy vurk. Dit dien as be­sker­ming. Volg op met ’n fyn sif­draad wat jy om die stam bind. Dit ver­hin­der dat die in­sek sy ei­ers by die stam laat kom en voor­kom dus in­fek­sie. Wat ons eint­lik no­dig het, is Ma­da­gas­kar se ai­ai. Die klein nag­le­wen­de le­mur klop met sy lang mid­del­vin­ger tot­dat hy ’n hol­te hoor, en byt dan in die stam tot in die ton­nel van die rus­pe, waar­na hy hom be­hen­dig met sy ge­naal­de mid­del­vin­ger uit die gat werk en vreet. Che­mie­se me­to­des is on­doel­tref­fend en ver­oor­saak meer ska­de as goed. “My skoon­dog­ter, Cat­her­i­ne, ’n y­we­ri­ge rots­klim­mer, het in No­vem­ber ver­le­de jaar ’n fo­to ge­neem van ’n or­gi­dee op ’n hoog­te van on­ge­veer 1 800 m, noord van Fon­tein­tjies­berg in die Hex­ri­vier­ber­ge. Sy het my des­tyds van die mis­te­ri­eu­se or­gi­dee ver­tel, maar ek moes ’n paar maan­de wag op die fo­to. Ek het on­langs die fo­to (aan­ge­heg) vir Bill Lilt­ved die or­gi­dee­spe­sia­ lis ge­stuur en hy het dit ge­ï­den­ti­fi­seer as
Vol­gens hom is dit maar die twee­de keer dat dit ge­sien is. Dit is in 2003 vir die eer­ste keer ge­vind en be­skryf toe net een plant in blom ge­vind is. Cat­her­i­ne het min­stens vier ge­kry. blom in No­vem­ber, ver­moe­de­lik ge­sti­mu­leer deur veld­bran­de wat moont­lik ver­klaar hoe­kom dit so laat eers be­skryf is. ’n Ver­wan­te spe­sie is wat in 2007 op S­neeu­berg (Ce­der­ber­ge) ge­kry en be­skryf is waar dit on­der meer saam met groei.
So al­le berg­klim­mers: Hou jul oë, ver­al in No­vem­ber, oop vir dié o­ri­gi­deë, dalk is daar nog on­ont­dek­tes daar in die hoë ber­ge. Ant­woord: Dan­kie Carl, baie in­te­res­sant en bly jou dog­ter het die mooi plan­te ge­kry. Wys net ons ber­ge hou nog baie in­te­res­sant­he­de in. Dan­kie dat jy dit met ons ge­deel het, en sy moet net aan­hou klim. Ho­pe­lik word sy weer so ryk­lik be­loon vir haar fyn op­let­tend­heid.
Cat­her­i­ne se fo­to van die skaars Di­sa re­mo­ta in die ber­ge by Fon­tein­tjies­piek.