Hier is ons vriende in Afrika - Nederduitsch Hervormde Kerk van Afrika
Die Here roep ’n mens soms op ’n plek en manier wat jy nie verwag nie. So het dit ook gebeur dat drr André Ungerer en Wouter van Wyk pas die Evangelies Kongregasionalistiese Kerk in Angola (EKKA) gaan besoek het.
By ’n byeenkoms van die Afrika Gemeenskap van Gereformeerde Kerke (AGGK) wat in Februarie 2019 in Benoni plaasgevind het, het ds André Cangovi Eurico, sekretaris-generaal van EKKA, vir dr André Ungerer, voorsitter van die Algemene Kerkvergadering (AKV), gepols oor die moontlikheid om hulle in Angola te besoek. Aanvanklik was dr Ungerer huiwerig om EKKA se uitnodiging te aanvaar. Ons ken immers nie die werklikhede van Angola of die situasie waarbinne EKKA werk nie. Die taalgrens skep probleme (die omgangstaal in Angola is Portugees). Is so ’n besoek die moeite werd?
Maar dr Ungerer vertel dat hy juis in daardie stadium besig was om Bybelstudie te doen uit die boek Handelinge. Hy het in Handelinge 16 gelees hoe die Here Paulus se pad toegemaak het om in verskillende streke van Klein-Asië te gaan werk, en toe het hy een nag gedroom van ’n man uit Masedonië (in Griekeland) wat hom roep om oor die see na hulle te kom en die evangelie van Jesus Christus daar te gaan verkondig. Paulus het op hierdie roepstem geantwoord, en dit het gelei tot die vestiging en verspreiding van die evangelie in Griekeland en verder.
Dr Ungerer het homself daarom afgevra of die NHKA nie tog moet ag slaan op die versoek van EKKA om hulle te gaan besoek nie. Toe dr Van Wyk dus ’n formele, skriftelike uitnodiging van ds Cangovi ontvang om EKKA te besoek tydens die feesvieringe met hul kerk se 139-jarige bestaan in November, het hulle dit aan die Kommissie van die AKV voorgelê.
Ds Cangovi vertel dat hy die uitnodiging gestuur het, maar eintlik by homself gedink het: Hulle sal tog nie kom nie. Hy was daarom oorstelp van vreugde toe hy die e-pos ontvang wat bevestig dat drr Ungerer en Van Wyk Angola sal besoek, en het dadelik begin om reëlings vir die besoek te tref. Die NHKA het slegs die vliegkaartjies na Luanda gekoop, terwyl EKKA vir al die ander onkostes ingestaan het.
Tydens ’n vergadering met predikante en predikantsvroue in Luanda vertel ds Cangovi dat verteenwoordigers van kerke uit Europa en die VSA hulle al in die verlede besoek het, maar dat dié kerke dikwels min begrip het vir die omstandighede in Afrika. Die verteenwoordigers van kerke in die Noordelike Halfrond vra hulle ook telkens wie hul vriende in Afrika is. En nou, sê hy, kan ons sê: Hhier is ons vriende in Afrika!
EKKA is een van die grootste gereformeerde kerke in Angola met ongeveer een en ’n half miljoen lidmate in 17 van Angola se 18 provinsies. Die kerk is reeds in 1880 deur Amerikaanse sendelinge in Angola gevestig, en het vandag ongeveer 2 500 gemeentes.
In die koloniale tydperk het die Portugese regering voorkeur gegee aan die Rooms-Katolieke Kerk, en Protestantse kerke slegs toegelaat om in sekere streke te werk. Die gereformeerde kerke en Baptiste kon in ’n strook van wes na oos in die verre noorde van Angola werk, die Metodiste in ’n strook van wes na oos wat die hoofstad Luanda ingesluit het, die Kongregasionaliste (EKKA) in ’n strook van wes na oos in die sentrale deel van Angola, met die Lutherane en ander in die mees suidelike strook van die land. Aangesien die sendelinge wie se werk tot EKKA se ontstaan gelei het, hulle doelbewus in verafgeleë gebiede gevestig het, is die landelike gebiede in die suide van Angola EKKA se hartland. Die uitgerekte burgeroorlog wat vir meer as ’n kwarteeu geduur het, het egter tot grootskaalse bevolkingsverskuiwings en verstedeliking gelei. Die gevolg is dat EKKA vandag gemeentes oral in Angola het, met meer as 50 gemeentes in die hoofstad Luanda alleen.
Tydens die besoek is aangedoen by talle kerke wat tans in aanbou is. Die kerke word egter uitsluitlik uit lidmate se bydraes opgerig, stuk vir stuk soos kontantvloei toelaat. Die kerkgebou word op ’n kenmerkende patroon gebou, is besonder groot, en maak voorsiening vir gesamentlike eredienste asook kategeselokale en kantore. (Sien foto hierbo.)
Op Sondag 10 November het drr Ungerer en Van Wyk elk op uitnodiging in een van die gemeentes in Angola gepreek. Tydens die eredienste en ander kerklike byeenkomste was dit opvallend dat die liturgie baie dieselfde is as ons eie, en dat EKKA se kerkmusiek ’n Westerse styl het wat baie aan ons eie kerkliedere herinner. Trouens, hulle het onder meer bekende liedere soos Gesang 354 (O Christus, ons verlange), Gesang 510 (Genade, onbeskryflik groot), Gesang 512 (Nader, my God, by U) en die kinderlied wat ons ken as Lees jou Bybel, bid elke dag gesing.
EKKA se groot behoefte is om hul teologiese opleiding verder te ontwikkel en voortgesette teologiese toerusting vir hul bestaande predikantekorps van ongeveer 300 te gee. Die geweldige groei van die Kerk na meer as 2 500 gemeentes beteken dat EKKA ’n ernstige tekort aan opgeleide predikante het. Dit was baie interessant om uit te vind dat EKKA reeds sedert die 1950’s vroue as predikante orden, en dat amper 30% van hul predikante vandag vroue is! Dit sluit die hoof van hul teologiese kollege, ds Adelaide Catanha, in.
Buiten vir hul gemeentes, bedryf EKKA ook meer as 70 skole, vyf hospitale en talle gemeenskapsprojekte in Angola. Aangesien EKKA gemeentes het in landelike gebiede waar selfs nie die Angolese regering infrastruktuur of geredelik toegang het nie, maak die regering van EKKA gebruik om infrastruktuur op die platteland te vestig. EKKA doen ingevolge ’n samewerkingsooreenkoms met die regering aansoek om in ’n bepaalde gebied ’n skool of hospitaal op te rig, en ontvang dan van die regering finansiële ondersteuning om die bouwerk moontlik te maak. Die regering betaal uiteindelik ook die personeel se salarisse, maar omdat die Kerk die hele projek inisieer, oorsien en uiteindelik bestuur, word die skool of hospitaal die eiendom van die Kerk en bestuur die Kerk uiteindelik ook die skool of hospitaal.
Hierdie vriende van die Hervormde Kerk in Angola dien vir ons as inspirasie. Hulle wys wat gelowiges kan vermag ten spyte van wydverspreide armoede en die duidelike spore van die burgeroorlog wat meer as ’n kwarteeu lank geduur het. Hulle wys watter impak die kerk van Jesus Christus in die wêreld het indien die kerk die behoeftes van die gemeenskap raaksien en leiding neem om in daardie behoeftes te voorsien. Hulle wys wat die vrug is wanneer die Kerk dien en waarlik missionaal leef!
(IECA: Igreja Evangelica Congregacional em Angola / ECCA: Evangelical Congregational Church in Angola)