Afsondering: Talle sterf glo weens polisiewreedheidLede van die polisie en weermag op patrollie in Mithcells Plain in die Wes-Kaap tydens die afsonderingstydperk. (Foto: SA Polisie/Twitter) Die onafhanklike polisie-ondersoekdirektoraat (Opod) het sy kommer te kenne gegee met die hoeveelheid klagtes van beweerde polisiewreedheid wat sedert die inwerkingstelling van die staat van landwye afsondering aangemeld is. Volgens syfers wat Opod Vrydag tydens ŉ parlementêre komiteevergadering bekendgemaak het, is minstens tien mense reeds gedurende die tyd van algehele afsondering dood weens polisieoptrede wat verband hou met Covid1-19. Dit is gelykstaande aan ongeveer 5% van die 194 Suid-Afrikaners wat tot dusver weens Covid-19 dood is. Maroela Media het die laaste paar weke oor verskeie voorvalle van beweerde magsmisbruik deur die polisie en metropolisie berig. Die polisiewaghond het in ŉ voorlegging aan die parlement gesê die meeste van die klagtes handel oor die gebruik van uitermate geweld en aanranding, asook die afvuur van polisievuurwapens. Opod het van 26 Maart tot 5 Mei altesaam 828 klagtes teen die polisie ontvang. Hiervan was 18 voorvalle waar iemand in polisieaanhouding gesterf het. Nóg 32 voorvalle van ŉ sterfte weens polisieoptrede is aangemeld. Pwat verband hou met Covid-19 word ingesluit by dié syfers. Verlede jaar is 628 voorvalle in dieselfde tyd aangemeld – ŉ styging van 32%. Uit die 828 voorvalle wat aangemeld is, hou 376 verband met wetstoepassers se sogenaamde Covid-19-operasies. Die meeste van dié klagtes het gespruit uit beweerde aanranding (280), die afvuur van ŉ vuurwapen (79) en korrupsie wanneer die polisie besig is met dié Covid-19-operasies (7). Die meeste voorvalle is in die Wes-Kaap aangemeld, gevolg deur Gauteng, die Oos-Kaap en die Vrystaat. Opod sê daar bestaan die moontlikheid dat daar nóg voorvalle kan wees wat nie aangemeld is nie omdat mense se beweging weens die afsonderingstydperk beperk word. Dié voorvalle kan dalk eers ná die inperkingstyd aangemeld word. Die parlementêre komitees oor die polisie en die verkose komitee oor veiligheid en justisie sê die direktoraat moet meer tyd gegun word om sy ondersoeke af te handel. “Hoewel ons die inligting verwelkom, sou dit moeilik wees om ŉ ingeligte besluit te maak oor die bewerings van magsmisbruik. Ons sal wag vir die afhandeling van ondersoeke sodat ons besluite kan maak wat deur feite gesteun word,’ het Shahidabibi Shaikh, voorsitter van die verkose komitee, gesê. Tina Joemat-Petterson, voorsitter van die portefeuljekomitee, het gesê dit is kommerwekkend dat 376 sake in so ŉ kort tydperk aangemeld is. Sy het gesê terwyl die ondersoeke afgehandel word, moet die polisie ŉ plan in werking stel om die getal beweerde oortredings te verminder. Die komitees is ook uiters besorg oor die getal sterftes wat in dié tyd by Opod aangemeld is. “Ons wil nie die ondersoeke vooruit loop nie, maar ons is bekommerd dat soveel mense in die loop van ŉ humanitêre ingryping kon sterf – want dít is wat die afsonderingstydperk is.” Die parlement het ook gevra vir nouer samewerking tussen Opod en die weermagombudsman.