PressReader - Kuier: 2017-05-17 - MEESTERLIKE SJEF:
Ou van Kaap­se Vlak­te kook nou storm los in A­me­ri­ka
Meer as twin­tig jaar ge­le­de het ’n ou­tjie van die Kaap­se Vlak­te ’n groot droom ge­had om oor­see te gaan stu­deer en so­doen­de ’n suk­ses van sy le­we te maak. Hy was be­reid om al­les vir daar­die droom te waag, al het min men­se hom ’n kans ge­gee. Maar op net 18 is ’n vas­be­slo­te El­deroy A­rend­se sak en pak New York toe om sy droom na te jaag.
Wan­neer men­se oor New York praat, dink jy aan die be­si­ge stra­te, Ti­mes S­qua­re, Bro­ad­way, geel taxi’s en wol­ke­krab­bers. Daar is min ste­de ter wê­reld wat jou aan glitz en gla­mour laat dink soos New York, maar vir El­deroy was sy eer­ste er­va­ring van dié stad al­les­be­hal­we glans­ryk.
Dank­sy sy ma en sus­ter het hy ná ho­ër­skool die ge­leent­heid ge­kry om A­me­ri­ka toe te gaan.“As dit nie vir my ma en my sus­ter was nie, weet ek nie wat ek van­dag sou ge­doen het nie. Ek is na A­me­ri­ka waar ek die LaGu­ar­dia Com­mu­ni­ty Col­le­ge by­ge­woon het, maar ek moes vir my eie stu­dies be­taal. Al­mal droom daar­oor om die A­me­ri­can dre­am te leef, maar ek was baie bang.”
El­deroy het vin­nig be­sef dit gaan nie so mak­lik wees om in ’n vreem­de land vir hom­self te sorg nie. Hy het ook ge­suk­kel om werk te kry. Hy het be­gin moed op­gee toe hy uit­ein­de­lik as ’n kel­ner aan­ge­stel is.
Wat toe be­gin het as ’n vin­ni­ge ma­nier om geld te maak so­dat hy vir sy stu­dies kon help be­taal, het ge­lei tot ’n kos­reis wat hom uit­ein­de­lik die ei­e­naar van sy eie re­stau­rant in Los An­ge­les ge­maak het.
Maar wan­neer El­deroy (nou 43) sy sto­rie aan ons via Sky­pe ver­tel, be­gin hy by Ma­nen­berg op die Kaap­se Vlak­te waar hy as die jong­ste van tien kin­ders ge­bo­re is. Vol­gens hom was daar nie baie ge­leent­he­de vir jong­men­se ge­du­ren­de sy groot­word­ja­re nie en het dit hom al in ’n paar moei­li­ke si­tu­a­sies laat be­land.
El­deroy sê hy hou nie daar­van om daar­oor te praat nie, maar er­ken wel hy het ’n he­le paar strui­kel­blok­ke as jong­mens er­vaar.“Om­dat jong­men­se in my ge­meen­skap min keu­ses ge­had het en ar­moe­de ook ’n groot pro­bleem vir baie was, het jong­men­se dik­wels by mis­daad be­trok­ke ge­raak.
“Dit was moei­li­ke om­stan­di­ge­he­de, maar dit was ge­du­ren­de a­part­heid en dwelms en ge­weld was ’n groot pro­bleem. Selfs tóé was ben­des al ’n pro­bleem en my ma wou nie hê ons moes by daar­die goed be­trok­ke raak nie. Ek het nie al­tyd die bes­te vrien­de ge­kies nie en het ook dom be­slui­te ge­maak.
“My ma wou al­tyd net die bes­te vir ons ge­had het, my be­skerm en se­ker maak dat ek van my sleg­te ge­woon­tes en vrien­de weg­kom. Sy het my na my ou­er sus­ter in A­me­ri­ka ge­stuur,”sê hy.
Te­rug by die kos, ver­tel El­deroy hy het
vin­nig be­sef die voed­sel­be­dryf is eint­lik sy pas­sie en nie re­ke­ning­kun­de wat hy toe stu­deer het nie. Hy wou eer­der in die kom­buis werk as voor in die re­stau­rant.
Kos soos sy ma s’n
“Ek het geen kom­bui­s­er­va­ring ge­had nie, maar ek het ge­weet dit is wat ek wou doen. Die sjef van die re­stau­rant het ge­sê hy sal vir my ’n kans gee, maar het by­ge­voeg dat ek eers vir ’n jaar skot­tel­goed moes was voor­dat ek ’n kans sou kry om e­ni­ge kos­voor­be­rei­ding te doen. Ek het gou be­wys dat ek erns­tig was oor die be­roep en het hard ge­werk tot­dat ek met kos­voor­be­rei­ding kon help,”ver­tel El­deroy.
“Kook het so na­tuur­lik vir my ge­kom. Ons het groot­ge­word met die lek­ker­ste huis­kos wat my ma vir ons ge­kook het. Ons het ge­hou van lek­ker eet en my ma het die bes­te bre­dies en Ca­pe Ma­lay-kos­se ge­maak. Ek dink ek het haar kos as inspirasie in die kom­buis ge­bruik en ek ge­bruik dit van­dag nog.
“Ek het kort na­dat ek be­gin kook het, my stu­dies ge­los om my pas­sie te volg. Oor die vol­gen­de ne­ge jaar het ek in ver­skeie re­stau­ran­te in New York ge­werk en al­les van die kom­buis ge­leer.”
Sy loop­baan was be­sig om te flo­reer en dit het ge­lyk as­of din­ge vir hom be­gin uit­werk, maar hy het al­tyd huis toe ver­lang, na sy ma en fa­mi­lie wat in die Kaap ag­ter­ge­bly het. Ná am­per 10 jaar in A­me­ri­ka was hy nog nie weer te­rug in Suid-A­fri­ka nie.
In 2002 het hy na Los An­ge­les ver­huis, waar hy on­der be­roem­de sjefs soos Gi­no An­ge­li­ni en Ja­son Tra­vi ge­werk het. El­deroy be­skryf hul­le as die sjefs wat vir hom sy kook­vaar­dig­he­de ver­fyn het en hom ge­lei het tot die styl van kook­kuns waar­voor hy van­dag baie lief is.
On­der lei­ding van An­ge­li­ni, ’n I­ta­li­aan­se sjef, het hy die ba­sie­se be­gin­sels van een­vou­di­ge I­ta­li­aan­se kos ge­leer. Ter­wyl hy met Tra­vi ge­werk het, het hy meer Me­di­ter­reen­se kos be­gin kook en by hom aan­ge­sluit om sy eie re­stau­rant, Frai­che, oop te maak. El­deroy het uit­ein­de­lik by Tra­vi oor­ge­neem as hoof­baas toe Tra­vi be­sluit het om met ’n ge­sin te be­gin.
Hy het be­gin naam maak en din­ge kon nie be­ter gaan nie. Hy was in die pro­ses om A­me­ri­kaan­se bur­ger­skap te be­kom toe hy hoor dat sy ma ter­mi­naal siek was.
“Ek en my ma het ge­reeld ge­sels, maar daar­die dag het haar stem an­ders ge­klink. Ek kon hoor sy het iets op die hart. Sy wou nooit hê ons moet be­kom­merd wees nie, maar daar­die dag kon sy dit nie meer in­hou nie. Sy het vir my ge­sê dat sy baie siek is en dat die dokters nie vir haar baie tyd gee nie. Ek sal daar­die op­roep nooit ver­geet nie. Ek wou on­mid­del­lik op ’n vlieg­tuig klim en by haar wees, maar my ma het ge­wei­er,”sê hy.
“Sy het vir my ge­sê sy is or­raait en dat sy graag wou hê dat ek eers my bur­ger­skap moes kry. Sy wou hê ek moet my ge­leent­he­de ge­bruik en die bes­te le­we hê. Na­dat ek Frai­che ver­laat het, het ek vir die eer­ste keer in 16 jaar na Suid-A­fri­ka te­rug­ge­keer, maar toe is my ma reeds oor­le­de. Dit was hart­seer, maar spe­si­aal om met fa­mi­lie te kon wees. Al­les wat ek van­dag be­reik het, is dank­sy my ma se lief­de en om­gee. Daar­die eer­ste be­soek te­rug in Suid-A­fri­ka was deel van ’n brood­no­di­ge va­kan­sie en ek het my tyd ge­bruik om weer te con­nect met die kos­se en geu­re van my jeug. Ge­ïn­spi­reer en re­vi­ved, het ek te­rug­ge­keer na Los An­ge­les waar ek by die Ten­der G­reens-span aan­ge­sluit het.”
Na­dat hy te­rug­ge­keer het na Los An­ge­les het hy ’n nu­we lief­de vir die le­we en kos ont­wik­kel. Hy was ook ge­reed om nu­we hoog­tes in sy loop­baan te be­reik.
In 2015 het El­deroy deel­ge­neem aan die A­me­ri­kaan­se kook­kom­pe­ti­sie Chopped. Dié kompetisie is soort­ge­lyk aan
Mas­terC­hef, maar dit is meest­al pro­fes­si­o­ne­le sjefs wat teen me­kaar mee­ding. Hul­le is van die bes­te sjefs in A­me­ri­ka en die pro­gram word week­liks deur dui­sen­de ky­kers wê­reld­wyd ge­kyk. El­deroy het sy deel­na­me aan hier­die be­roem­de Food Net­work-pro­gram ter ere van sy ma ge­doen en is die e­nig­ste Suid-A­fri­ka­ner wat al as kam­pi­oen aan­ge­wys is.
As deel van sy prys het hy 10 000 dol­lar (on­ge­veer R130 000) ge­wen en van die geld ge­bruik om weer by sy fa­mi­lie in SuidA­fri­ka te kom kui­er.
Hy het on­langs weer aan die kompetisie deel­ge­neem, waar hy teen an­der kam­pi­oe­ne ge­kook het vir 50 000 dol­lar (so­wat R650 000). Hy het twee­de in die eind­ron­de ge­ëin­dig.
ná al die har­de werk
Dank­sy sy deel­na­me aan die pro­gram kry hy van­dag die bes­te ta­fel by e­ni­ge re­stau­rant en be­soek hy New York ge­woon­lik vir werk of as ’n gas by ’n nu­we re­s­tu­a­rant.
Van­dag is hy die hoof­sjef en me­deei­e­naar van Ten­der G­reens, ’n ge­wil­de uit­hang­plek vir Hol­ly­wood-ce­lebs. Daar het El­deroy al vir be­ken­des soos C­har­li­ze T­heron, The Rock en Chris Bro­wn ge­kook.
“Dit is ’n droom vir ’n sjef wie se eie oor­tui­gings, kook­styl en plaas-tot-vurk­sen­si­ti­wi­tei­te vir hom be­lang­rik is. My ma het al­tyd ge­glo dat ons baie vrug­te op ons bord moet hê.
“Ons het nie al­tyd baie geld ge­had nie en som­tyds het dit maar swaar ge­gaan, maar my ma sou haar laas­te geld ge­bruik om se­ker te maak dat daar vars groen­te en vrug­te in die huis was.
“Van­dag is al my suk­ses aan my ma te dan­ke en word sy nog baie as inspirasie ge­bruik wan­neer ek kook.
“Ek wens net sy was hier om dit met my te ge­niet.”
My ma wou al­tyd net die bes­te vir ons ge­had het, my be­skerm en se­ker maak dat ek van my sleg­te ge­woon­tes en vrien­de weg­kom.
LINKS en BO: El­deroy A­rend­se (43) sê kook is vir hom so na­tuur­lik soos kan kom. REGS ON­DER: Sy ma was en is steeds sy inspirasie.