Sosialisme is nog lank nie dood nieFoto: Arnaud Jaegers/Unsplash.com Met die verkiesing die afgelope naweek van Jair Bolsonaro as nuwe president van Brasilië het dié land vir die eerste keer in baie jare sy rug op sosialisme gedraai. Talle ander Suid-Amerikaanse lande het ook die afgelope maande dieselfde gedoen met die verkiesing van meer kapitalisties-gesinde regerings. Intussen is Venezuela ’n uitstekende toonbeeld van sosialisme-in-praktyk. Dié land gaan gebuk onder hiperinflasie, hoë werkloosheid en selfs voedseltekorte. Tog sien ons dat die Arbeidersparty in Brittanje tans voorloop in peilings, dit terwyl dié party se leier die mees sosialistiese Arbeidersleier in baie jare is. In Amerika het Bernie Sanders, ’n uitgesproke sosialis, in 2016 daarin geslaag om 13 miljoen stemme in die Demokratiese Party se voorverkiesing vir die presidentskap te kry. Vroeër vanjaar het ’n uitgesproke, radikale jong sosialis in New York daarin geslaag om een van die mees senior lede van die Demokratiese Party in die huis van verteenwoordigers in ’n voorverkiesing uit te stof. Talle peilings wys dat die jonger millennium-geslag baie meer simpatiek teenoor sosialisme staan. Nadat die Berlynse Muur in 1989 geval, die Sowjetunie in 1991 in duie gestort en die sosialistiese reus China gedurende die 1990’s die een ná die ander kapitalistiese hervorming begin instel het, het daar in die wêreld ’n persepsie begin ontstaan dat sosialisme, ten minste in sy mees suiwer, fundamentalistiese vorm, uitgewis is. Prof Mark Perry, ’n professor in ekonomie aan die Universiteit van Michigan, het reeds in 1995 ’n uitgebreide en vandag bekende artikel oor die redes waarom sosialisme misluk het, gepubliseer. Volgens Perry, het sosialisme in die twintigste eeu voorspoed, gelykheid en sekuriteit vir mense belowe terwyl dit armoede, ellende en tirannie veroorsaak het. Een van die groot probleme van sosialisme is die aanvanklike sukses wat dit meebring, en baie gewone mense dus dink dat dit ’n werkbare stelsel is. Die skielike voordeel van groot welsynstoelaes en staatsgefinansierde dienste bring veral vir werklose mense en die werkersklas korttermynvoordele. Die probleem is egter dat dit gewoonlik ten koste van ekonomiese groei plaasvind en dat groot staatskuld nodig is om groeiende staatsbesteding te finansier. Perry se grootste kritiek op sosialisme is egter dat dit die aansporingsmeganisme uit die ekonomie haal wat tot laer produktiwiteit, investering en groei aanleiding gee. Die wêreld het egter die afgelope paar jaar nog talle sosialistiese regerings opgelewer. In elke geval het hierdie regerings misluk. Brasilië is seker die beste voorbeeld hiervan. Suid-Afrika is egter ook ’n goeie voorbeeld. Tito Mboweni, die nuwe minister van finansies, se uitsprake oor ’n groot regering en die onvolhoubare model wat die Suid-Afrikaanse regering tans volg, is ’n duidelike bewys dat Suid-Afrika se flirtasie met sosialisme ook misluk het. Terwyl sosialisme in Westerse lande soos Frankryk misluk het en moeilike hervormings nou deurgevoer moet word, is die einde van sosialisme nog glad nie in sig nie. Terwyl die Sosialistiese Party in Frankryk agteruitboer, wen ’n ekstreemlinkse, populistiese party weer veld. In Duitsland verloor die Sosiaal-Demokrate steun, maar groei die Groenparty, wat eintlik ook maar net ’n moderne weergawe van sosialistiese voorstel. Dieselfde gebeur tans in die Demokratiese Party in Amerika. Kapitalistiese regerings en leiers soos die nuwe president van Brasilië sal met suksesse moet bewys dat daar geen plek vir volskaalse sosialisme oor is nie.