Xibhunu  i ririmi leri ngana timitsu eka ririmi ra xiJarimani xa N'walungu naswona rivulavuriwa etikweni ra Afrika Dzonga, namibhiya. Kasi rithlela rivulavuriwa-nyana ematikweni yaZimbabwe na botswana. Ririmileri ripfelele kusuka eka ririmi ra xiDhachi xa le dzongeni ka tiko ra Holandi naswona arivulavuriwa hi vafiki vamaDhachi e Afrika Dzonga, laha risunguleke ku vumbeka ritiyimela hi malembe-xidzana ya vukhume-nhungu. Hikwalo, i ririmi-n'wana ra xiDhachi naswona a ritiveka tani hi xidhachi xale Kapa, kumbe "xiDhachi xale xitikweni". Hambiswiritano, rithlela ri tiviwa tani hiririmi roncisenyeta. hambileswi Xibhunu xilombeke marito eka tindzimi tin'wana, kuhlanganisa xiJarimani na xiKhoyi, kwalomu ka 90 kuya ka 95% wa swigaririmi swa Xibhunu swi suka eka xiDhachi. Hikwalaho, Xibhunu na xiDhachi kele eka ma-akele ya maviti, swivulwa na mavulavulele. Tindzimi leti ta yela naswona tithlela ti tsariwa kufana. Ndzi ku ha, leswi va nga vanhu va laha purasini ta n'wana ti ta twala. Kasi a ndzo tixisa. Loko ndzi ya va kamba hi xamundzuku ka kona ndzo kuma yindlu yi pfulekile, endzeni ku nga ri na munhu. Ko va loko va fambisile sweswo.""N'wa-Bilankulu a a nga bihanga emirini" Ku vutisa Baloyi."E-e, a a nga bihanga emirini. Xin'wana lexi xi nga ndzi hlamarisa ku vile ku twa a vitana n'wana wa kona hi vito va ha ku fika na yena. Swi ndzi hlamarisile.""A va ku i Misaveni""Ina! Ndzi tsundzuka kahle. Vito ra Misaveni a ri rivaleki. Ndzi hlamarile ngopfu tolo loko ndzi twa ku tivisiwa leswaku Misaveni wa laviwa mayelana na rifu ra mana wa yena.""A nga va a lo n'wi dlaya" Ku vutisa Baloyi."Ku tiva mani"Va miyela ha vambirhi."Mufana luya a a tile namuntlha wa ndzi kanakanisa. Loko Misaveni o va a kurile u ta va a ringana na yena. Xa vumbirhi hi leswaku mufana luya yena a hi tivisiwanga leswaku i mani. Mina a ndzi lavile ku tiva vito ra yena." Ku vula N'wa-Mathonsi."Mina va ndzi tivisile yena wena u nga si fika!""Va ri i mani""I n'wana wa Mashimbye. Vito ra yena va ri i Nkateko." Ku sirhelela Baloyi."U ri va nga ku byela ntiyiso! Va nga ka va nga ku byeli ntiyiso Baloyi.""Se u ndzi tsundzuxile Lutanani!""Ina! Wansati wa Muvenda. Wa swi tiva leswaku na N'wa-Bilankulu se a a tiva Xivenda""Ina, a ndzi byi twa byi ri karhi byi ku duvha-duvha kwala," ku hlamula Baloyi."Muchangana a nga hlweli ku dyondza tindzimi timbe.""Muchangana i muchini wo vulavula tindzimi.""Heyi!""Kambe N'wa-Nekhavhambe a a tshama Venda kwihi?