Die Nederduitsch Hervormde Kerk van Afrika (NHKA) se ontstaan kan teruggevoer word na die kerkhervorming van die 16de eeu. Dít impliseer dat die NHKA hom ook met die uitspraak van die hervorming assosieer, te wete dat 'n kerk van die hervorming 'n kerk is wat homself voortdurend na die Woord van God hervorm.1 Hiermee erken die NHKA dat kerkwees nie 'n statiese verskynsel is nie, maar gebeure. Daarom kan die kerk nie in enige van die sake waaroor hy besluite neem werklik by 'n finale besluit uitkom nie. Dit geld onder andere vir die kerk se nadenke oor Skrifbeskouing, ekklesiologie en ampsbegrip.
Die vraag is of die kerk daarby kan volstaan om sy ampsbegrip te begrond in die deutero-Pauliniese briewe, die pastorale briewe, en in dit wat eksponente van die 16de-eeuse kerkhervorming onder die amp verstaan het. Die waarheid is dat bogenoemde ampsbegrip 'n interpretasie is van die Jesusgebeure. In wese beteken dit dat die kerk se ampsbegrip 'n interpretasie van 'n reeds gevormde interpretasie is.
Hierdie artikel gaan uit van die standpunt dat dit wat Jesus in sy prediking oor die koninkryk van God verkondig, as sleutel dien om die wesenlike verstaan van die amp in die kerk te verwoord. Op grond van kontinuïteit tussen die Pauliniese teologie en die Jesus-saak (Bartchy 2009:12), sou die Pauliniese briewe en die bedieninge in die Pauliniese gemeentes ook tot die verstaan en bedoeling van die amp kon bydra.
Die lewe van die historiese Jesus, sowel as die vertellings oor Hom soos dit in die kanonieke evangelies opgeteken is, speel af in 'n wêreld ver verwyderd van vandag wat betref taal, sosiale gebruike, gewoontes en kultuur. Te midde van hierdie verskille is daar tog ook sekere ooreenkomste, wat daarop dui dat daar 'n kontinuïteit sowel as 'n diskontinuïteit tussen 'toe' en 'nou' bestaan. Dit is na my mening nodig om hierdie kontinuïteit en diskontinuïteit in ag te neem ten einde die relevansie van die historiese Jesus vir die kerk vandag aan te toon.
Van Aarde en Van Eck (2007:7) noem die vier verskillende prentjies wat in die kanonieke evangelies van Jesus geteken word, die kondensasiepunt tussen die tekstuele wêreld, 3 die kontekstuele wêreld4 en die referensiële wêreld.5 Elkeen van die evangelies het sy eie tekstuele en kontekstuele wêreld, terwyl hulle 'n referensiële wêreld deel. Nie een van die prentjies wat die evangeliste van die historiese Jesus teken, kan as algemeen geldend of as norm gebruik word om die relevansie van die historiese Jesus vir kerklike teologie aan te toon nie (kyk Petersen 1985:7; Van Eck 1995:73-74). Volgens Van Aarde (2000:552) lê die relevansie van die 'historiese Jesus'-ondersoek vir die kerk in 'n saaklike kontinuïteit tussen die historiese Jesus en die kerk vandag.
Drie redes kan aangevoer word waarom die 'historiese Jesus'-ondersoek relevant is vir die kerk vandag. Die eerste is dat Jesus en sy dissipels konkrete historiese figure was, en daarom histories ondersoek kan word. Geen historiese gebeure, plek of persoon is van historiese ondersoek gevrywaar nie. Hierdie opmerking impliseer dan ook die tweede rede, naamlik dat Jesus se uitsprake en opdragte 'n werklikheid was, en daarom vir die kerk vandag geaktualiseer behoort te word. Om die Jesus-saak te aktualiseer, word aanvaar dat daar 'n kontinuïteit9 bestaan tussen die literêre en teologiese inhoud van die dokumente wat ons van Jesus se lewe op aarde vertel. Hierdie kontinuïteit moet verleng word na waar die kerk vandag sy roeping uitvoer. Derdens kan gewys word op die kontinuïteit tussen historie en teologie. Die 'historiese Jesus'-ondersoek help om wat in die verlede gebeur het op die hede te projekteer.
Jesus10 en sy dissipels is nie 'n groep wat, soos ander soortgelyke groepe soos die Sadduseërs, 11 Selote, 12 Fariseërs13 en Esseners, 14 in isolasie bestaan het nie. Die belangrike vraag om te beantwoord is waar Jesus en sy dissipels tussen hierdie groepe inpas. Die groep rondom Jesus het heel moontlik die vorm aangeneem van 'n rabbi en sy dissipels.
Dunn (1977:105-106) is van mening dat daar nie na die groep rondom Jesus as 'n gemeenskap verwys moet word nie. Die kriterium om 'n dissipel van Jesus te word was om die wil van God te doen. Daar was geen toelatingsvereistes om tot hierdie groep toe te tree nie. Jesus se dissipels moes nie sekere opdragte uitvoer waarby die groep waarvan hulle deel is, kon baat vind nie. Hulle moes bloot deel in Jesus se missie, naamlik die verkondiging van God se koninkryk. Die beweging rondom Jesus word dus as 'n beweging eerder as 'n gemeenskap beskryf (kyk Dunn 1977:106).
Die familie is in die eerste-eeuse Mediterreense wêreld as die mees dominante sosiale instelling beskou. Volgens Malina (1995:108) kan die beweging rondom Jesus na analogie van die familie as 'n 'fictive kinship' beskryf word.In hierdie 'fictive kinship' was daar geen amptelike struktuur of hiërargie nie, omdat dit vir Jesus nie oor die vestiging van strukture gegaan het nie, maar eerder oor die verkondiging van die koninkryk van God en 'n dienooreenkomstige lewe.