Ek is wonderlik verlig om haar stem te hoor. Sy praat! Sy leef én sy lyk oukei. Net op haar bors is daar ’n paar druppeltjies bloed. Maar ek wil doodseker maak daar is nie interne beserings nie. “Ek wil hê ons moet X-strale gaan neem,” sê ek.
Vir ’n oomblik twyfel ek oor wat om te doen. Moet ons vir ’n ambulans wag? Die naaste ambulans is meer as dertig kilometer ver. Kán ons vir hulle wag? Sal ons? Maar ek neem ’n besluit – ’n besluit waaroor ek later baie dankbaar sal wees.
Berdine klim self agter in. Ek skuif langs haar in. Sy lê in my arms. Frederick bestuur. Langs die pad sien ek die dooie beeste lê. Die karkasse van die grote diere waarteen my brose dogter gebots het en ek sidder. Ek praat met haar, praat en praat en praat, babbel eintlik.
Ek bel die dokter op die dorp. Vertel hom wat gebeur het. Hy wag by sy spreekkamer en kom aangeloop toe ons daar stilhou. Maar daar is nie veel wat hy vir haar kan doen nie. Net ’n kalmeerpilletjie onder haar tong. “Julle moet hospitaal toe. Daar sal hulle haar beter kan help.”
Daar aangekom bring hulle ’n rolstoel nader. Verstommend genoeg slaag Berdine om self daarin te klim. Sy klim ook self op die bed. ’n Verdere wonderwerk wag op ons. ’n Dokter is vir ’n ander pasiënt ontbied en is dadelik beskikbaar om my kind te sien. Ons moet net ’n bietjie wag.
En ek weet! Ek weet! My kind het in ’n koma verval! Die dokter voel aan haar gesig. “Haar gesig is vergruis, dis ’n pappery,” sê hy. Ek is dadelik woedend. Dit wil ek nie hoor nie. Nog meer, ek wil nie hê Berdine moet dalk hierdie verdoemende woorde hoor nie. Daar moet hoop wees. Iets waaraan ons kan vashou.
Ons staan by toe sy by die scan-tonnel ingaan. Staan buite die deur terwyl die X-strale geneem word. Ons hoor die piep-piep van die monitors. En toe … skielik … is daar ’n stilte. Dis onheilspellend. Dis die stilte van die dood.
Nou geld geen reëls meer nie. Ek en Frederick storm in. Ons help die dokter en verpleegpersoneel om haar uit die tonnel te kry. Ons hardloop saam die gang af na die intensiewesorgeenheid. Daar help hulle haar om makliker asem te haal. Ons moet buite wag.
Net daar, buite die deur, sak ek op my knieë neer. Ek bid hardop. “Here, spaar asseblief my kind,” vra ek, smeek ek. Die radiografis kniel langs my en saam bid ons vir ’n wonderwerk. En so stuur die Here vir my die regte persoon, op die regte oomblik, om my te onderskraag.
Toe ek daar opstaan, vou ’n vrede oor my. Dis ’n vrede wat alle verstand te bowe gaan. Ek weet my kind gaan leef. Sy sal hier uitstap en huis toe gaan. Dankie! Dankie dat die dokter daar was. Sonder hom sou my kind dit nie gemaak het nie. Daar is so baie dinge waarvoor ek dankbaar kan wees. Maar die angstigheid bly.
Berdine het ’n neuroloog nodig. Tot etlike maande gelede was daar nie een in Klerksdorp nie. Pasiënte moes Bloemfontein toe vir behandeling. Gelukkig het dokter Sarel, ’n neuroloog, onlangs ’n praktyk hier in Klerksdorp begin. Net betyds om my kind by te staan.
Sy is steeds in ’n koma, maar hierdie keer is dit ’n beheerde koma. Sy word verdoof om nie wakker te word nie. “Haar beserings is van so ’n aard dat haar oë nie vanself kan toemaak nie,” verduidelik die dokter, “daarom moet ons haar oë toehou sodat dit nie uitdroog nie.”
Baie later ontvou die hele verhaal. Ek hoor dat my pragtige dogter se gesig aanvanklik heeltemal ingeduik was. Maar teen die tyd dat ek by die ongelukstoneel opgedaag het, het haar gesig begin opswel. Die Here het my oë toegemaak sodat ek nie die volle omvang van haar beserings kon besef het nie. As ek dit enigsins die aand van die ongeluk vermoed het, sou ek haar nie wou vervoer nie. Ek sou op die ambulans gewag het.
Die dag van haar mondigwording breek aan. Dis ’n dag wat ons eintlik so anders sou wou vier. Maar ons doen wat ons kan. Ons bring ballonne en tooi haar hospitaalbed daarmee.
Berdine maak geluide. Sy probeer iets sê, maar ek verstaan nie. Dis ontstellend om haar frustrasie te sien. Haar lippe beweeg, maar sy kan nie praat terwyl die pyp nog in haar keel is nie. Wat vra sy? Wat het sy nodig?
“Ek kon dit nie verstaan nie,” verduidelik sy later. “Want terwyl ek in ’n koma gehou is, het ek dan met julle gepraat. Ek het aangeneem julle hoor en verstaan my.”
My kind het nie ongeskonde daarvan afgekom nie. Sy het die sig in haar regteroog verloor en sy kan nie meer ruik nie. Daar is ook ’n letsel van die operasie, maar haar blonde hare bedek dit. En op haar voorkop, wanneer sy haar kop op ’n sekere manier draai, sien jy ’n skroefie onder die vel.