Ek het die bal gewordFoto: Spencer Pugh/Unsplash.com Deur Danie van Lephalale My naam is nie Steve nie. Of Marius nie. Of Ernst nie. Gelukkig darem ook nie Max nie. Of Roelf nie. Of FW nie. My naam is Danie. Ek het nie ‘n verhoog waarvandaan ek kan praat nie. Ook geen rubriek nie. En nêrens volg kameras en joernaliste my om my nuutste gedagtes vir koerante neer te pen of op TV uit te saai nie. Ek is geen aktivis nie. Het ook geen agenda nie. Speel nie politiek nie. Ek is Boer. Ek is die bal in die politieke skrum. Ek is die geldmakertjie vir vele, maar nie vir myself nie. Om as Boer op te staan en my sê te sê en my hart op die tafel te sit, is om te vra vir elkeen wat ‘n mes het om dit daar, in my hart, te begrawe. Of hul penne. Dié vol gif, asook dié vol heuning. As Boer was my stryd nog altyd edel. Man teen natuur. In die natuur. Saam met die natuur. Nie gedryf deur ‘n soeke na geld nie. Nie om iewers aansien te verwerf nie. Maar in antwoord op God se roeping waarvan ek nie kan weg nie. God, Skepper, Vader. Hy wat my gemaak het, wat my siel ken. Wat verstaan wat dit is om Boer te wees. Wat ken van mielies plant op droë land, biddend dat dit hierdie seisoen net genoeg sal reën. Biddend dat die herfskommandowurms my sal mis. Biddend dat die bobbejane, ape, vlak-en bosvarke, tarentale, bosbokke, steenbokke, duikers, algar net sal vat van my oes wat hulle nodig het, sodat daar vir my genoeg sal oor wees om die lening te betaal en vir my gesin te kan sorg. Nie vir rykword nie. God, Vader, Skepper, wat die knop in my keel ken wanneer die kalfie, sopnat en wankelrig op sy bene kom en dom tussen sy ma se voorbene gaan soek na die speen. Wat die verligting in my bors ken wanneer die nuwe aankomeling uiteindelik gulsig suip van die bies nadat sy ma hom agtertoe gehelp het met haar kop. Wat weet hoe duur die medisyne is waarmee ek vir nege maande daardie kalfie beskerm en behandel het vir bosluise, hartwater, rooiwater, galsiekte, sponssiekte, miltsiekte, lamsiekte. Wat verstaan van koeie en kallers en bulle wat name kry, nie net ‘n nommer nie. Want hulle is jou kinders. Al weet jy as Boer daardie kalf gaan veiling toe en voerkraal en slagpale en rooster en bord toe – solank hy by jou is, sal jy vir hom sorg. Nie om ryk te word nie. Maar omdat dit is wat Boere doen. Ons sorg. God, Vader, Skepper. Wat verstaan dat ons Boere sorg vir elke aktivis aan elke kant van die spektrum. Wat verstaan dat ons Boere sorg vir elke politieke party wat Boere die tema gemaak het vir hul 2019-veldtog. Wat sorg vir elke individu wat sy kans na die vleispotte sien op die wa wat deur ons getrek word. Elke rolspeler op hierdie verhoog, elke politieke party, elke sogenaamde landbou-organisasie, meeste aktiviste, speel vir geld met ons Boere as die bal. Almal wil iewers heen hardloop met ons onder die arm en daar ‘n drie gaan druk. Of met ons voor die voete om daaaaaar ver ‘n doel te gaan skop. Niemand verstaan dat ons nie gekies het om bal te wees nie. Niemand luister as ons vir hulle sê ons stel nie belang in die spel nie. Hulle hoor nie as ons sê geld, die bedraggie bo die dun dubbellyntjie, is nie ons dryfveer nie. Aan die aktiviste wat nou vír ons staan… Ons verstaan van God se genade. Ons verstaan van God se straf. Ons ken die resultate van geloftes maak en geloftes breek. So ook beloftes. Jy maak hulle nie goedsmoeds nie. Ons weet wat gebeur as jy kortpaaie vat met kunsmis, met water, met medisyne. Jy doen dit net een keer, dan weet jy. Dis duur skoolgeld. En ons Boere het dit al betaal. Dieselfde gebeur wanneer geloftes en beloftes vergete raak ter wille van nuwe gewin. Jy gaan skoolgeld betaal. Onthou dit. Ons Boere betaal nou hard skoolgeld oor ons verbreekte gelofte wat vandag bekendstaan as versoening. Want my realiteit as Boer is: Hierdie is die laaste ronde van die spel met my as die bal. En ná die spel klaar is, ná die wedstryd gewen of verloor is, gaan niemand meer in die bal belangstel nie. Al wat gaan saak maak vir die meeste, is net die telbord wat wys wie het gewen, wie het verloor. Die wenspan sal dalk die bal iewers in ‘n vertoonkas langs die trofee wil gaan bêre, wie weet… Tot die volgende wedstryd gaan begin. My naam is Danie. Ek is nie bereid om verder die bal in enigiemand se wedstryd te wees nie. Daar is nog Boere soos ek. Mens sien hulle daagliks. Jy hoor ons net nie, want ons stemme is sag, gewoond daaraan om met diere te werk, om diere meer te vertrou as mense. Ons skrik vir skielike nuwe kampvegters vir ons saak, maar ons bid dat hulle opreg is. Ons as Boere het lankal ophou praat met die spanne wat ons probeer rondskop vir eie gewin. Ons doen ons ding, sorg vir ‘n ieder en ‘n elk in hierdie land. Maar ons doen dit met ons oë oop. Ons doen dit met die oog gerig op God. Met een hand op die trekker se stuurwiel en die ander naby die skietding wat 24 uur elke dag binne tasafstand is. Want die res van my realiteit is bloedspore deur plaashuise. En ek smeek God, biddend, om die kelk by my te laat verbygaan. En ek belowe my Skepper om sy skepsels wat my sou teëgaan, menslik te dood. En ek kruip by my Vader weg en vertrou kinderlik dat Hy my sal beskerm. Want dis wat Boere doen. Danie van Lephalale (Ellisras) in Limpopo het hierdie inskrywing op sy Facebook geplaas en dit is met sy vergunning op Maroela Media gepubliseer.