Mocha o kena temong
Tuesday, 14 March 2017 06:41	Hits: 176	Print	Email	Mocha o kena temong	LERIBE- E mong oa bacha ba ikakhetseng ka setotsoana temong, Monghali Mohlomi Phakoana, o re ka lebaka la tlhokahalo ea mesebetsi ka hare ho naha, e se e kaba lilemo tse telele joale a kene khoebong ea temo e le mokhoa oa ho iphelisa.
Puisanong le Lentsoe la Sechaba, Monghali Phakoana o hlalositse hore nakong e na eo ebileng sehoai o hlokometse hore bophelo bo teng temong kaha a phela ka eona ka ho hlahisa mefuta e fapakaneng ea lijalo ebile a li rekisa.
O hlalositse hore le hoja ‘maraka o bonahala o le siko ka lebaka la hore likhoebo tse kholo tse neng li ka reka ho bona li reka kantle ho naha, o ntse a mamelletse ka tšepo e kholo hore ka nako e nngoe ho tla loka
Are e se e ka likhoebo tseo tse kholo li ka ba fa tšehetso e le ho ba fa morolo oa ho hlahisa ha holoanyane.
“Kee ke leme meroho e fapakaneng, empa hona joale ke lemme oa ‘cabbage’ oa mariha le litapole feela kaha ke hlokometse hore ke tsona tse rekoang hantle ka lebaka la hore lijelello lia sokoleha ka nako ena,” ke monghali Phakoana eo.
A boela a supa hore o kile a lema khoaeane selemong se fitileng ‘me eona e ile ea mosenyehela haholo kaha e ile ea hloka ‘maraka, ‘me o se a ithutile hore o lokela ho lema feela lintho tseo a seng a li fumanetse bareki kaha tse ling ha se batho bohle ba li sebelisang kapa ho li tseba. “Ka hoo ho molemo ho tseba baraki pele ho tlhahiso e le ho qoba ho lahleheloa.”
Monghali Phakoana a re toro ea hae ke ho bona bacha ba ikopantse e le hore ba tsebe ho hlahisa ka bongata le ho phema bofuma le tlhokahalo ea mesebetsi, kahoo, ba se ntse ba ikopanya motseng oa habo e le bacha ho arabela litaba tsena.
A supa hore o kile a ea mabenkeleng a maholo ho batla ‘maraka teng, moo ba ileng ba sitoa ho reka lihlaisoa tsa hae kaha ba supile hore ohlahisa hanyane haholo, ha bona ba batla konteraka bonyane ea hore otla atleha ho fana ka lihlahisoa tseo bonyane likhoeli tse tšeletseng kapa ho feta.
A re ke moo a ileng a bona ho le molemo ho kopana le bacha ba bang e le hore mosebetsi o tle o be bobebe le hore ba tle ba atlehe ho fihlela tlhoko ea bareki bao ba ba shebileng.
“Ke boetse ke khothaletsa bacha boikopanyo temong e le hore ho tle ho be bobebe ho hohela bahoebi ba likhoebo tse kholo le batseteli e le ho holisa likhoebo tsa bona. Leha ho le joalo, ba lokela ho se nyahame ha ba bona litaba li sa tsamae hantle qalong kaha khoebo e nngoe le e nngoe e na le meepa le metheo, ‘me qetellong ba tla una molemo,” monghali Phakoana o tsoetse pele.
A re qholotso e kholo ea hae ke tlhokahalo ea lisebelisoa, ho khurumetsa lijalo bakeng sa letsatsi kapa serame, ‘me sena se moqobella ho lema lijalo tse lumellanang le sehla ka nngoe e le ho qoba ho senyeheloa.
Are joalo kaha a se a fumane ‘maraka likhoebong tse kholo, o ipiletsa ho boralikhoebo, ‘muso le batho ka bomong ho mo phallela ka lisebelisoa e le hore a tle a atlehe ho lema nako eohle.
A tsoelapele ho supa hore ka lebaka la phetoho ea boemo ba leholimo, bacha ba bangata ba tšaba ho kena temong ka ho tšoha hore ba tla senyeheloa, ka hoo e le bacha ba ipiletsa hore ba thusoe ho fumana lisebelisoa tse tla ba thusa ho tsoelapele tlasa maemo ana kantle le ho tšoha letho.
E se ekaba lilemo tse telele naha ea Lesotho e iphilisa ka temo ‘me e bonahala e le eona mokokotlo oa naha ena lehoja boholo ba lihoai li lemela hoja, e se ho rekisa.
Ka lebaka la tlhokahalo ea mesebetsi ka hare ho naha, bacha hangata ba khothaletsoa ho iqalla likhoebo ‘me temo e bonahala e le eona e bobebe kaha e sa hloke chelete hore e ka qaloa.
E le ho thusa bacha ho kena temong ka hare ho naha, mekhatlo e ikemetseng ka tšebelisano ‘moho le Lekala la Temo le Kanetso ea Lijo selemo se fitileng li fane ka lisireletsi (green houses) bacheng le malapeng a tlokotsing e le ho ba khothaletsa temo le ho loantša bofuma le tlhokahalo ea mesebetsi ka hare ho naha.
Ho sale joalo Lekala lena le boetse le thusa sechaba ka temo ea kopanelo ho netefatsa hore mobu o oa sebelisoa, le ho rekisa lipeo le menontša ka litheko tse nyehlisitsoeng, lehoja lihoai boholo li lla ka hore manyolo le menontša e tsoang ‘musong e lieha ho fihla’me seo se ba sitisa ho lema esale nako.	Tweet