NG Gemeente Tamboerskloof – Gemeentegeskiedenisargief
1 Januarie 1891
Bo-Uniestraat 17, Tamboerskloof
C.F.J. Muller (1887–1899)
Die NG Gemeente Tamboerskloof het lank as De Nieuwe Kerk, Kaapstad, bekendgestaan en het ontstaan uit die bou van ’n tweede of “nieuwe” kerk vir die Groote Kerk-gemeente. In die dae toe gemeentegrense nog gegeld het, het Tamboerskloof die suidwestelike uithoek van die Kaapse stadskom beslaan.
Vanweë die talle lidmate wat in die ou kerk nie sitplek kon kry nie, het dr. Abraham Faure die oplossing gesien in die bou van ’n tweede of nuwe kerk. Die hoeksteenlegging is deur die goewerneur, sir Galbraith Lowry Cole, op 18 April 1832 in die teenwoordigheid van 12 000 mense waargeneem. Dit word gereken as een van die indrukwekkendste in geskiedenis van die Nederduitse Gereformeerde Kerk. Die gebou is eers in 1847 teen ’n koste van £8 419 voltooi, maar 110 jaar later vervang deur die huidige gebou, waarvan ds. J.P. van der Merwe die hoeksteen op 22 Februarie 1957 gelê het.
Die kerk is geleë in wat destyds reeds ’n puik deel van die stadskom was en het ’n besonderse opbloei in die jare tussen 1860 en 1865 beleef. Tydens ds. A.D. Lückhoff sr. se bediening van 1875 tot 1887 het dit vir alle praktiese doeleindes ’n afsonderlike gemeente geword met ’n bepaalde grens, ’n kommissie van bestuur en met ds. Lückhoff as sy eie predikant.
Ná ’n taamlike bittere stryd het die stigting van ’n selfstandige gemeente op aanbeveling van die 1890-Sinode plaasgevind op 1 Januarie 1891. Die gemeente het weer ’n opbloei beleef. ’n Pastorie is in Kohlingstraat gebou terwyl ene mev. Wicht ’n pragtige saal aan die gemeente geskenk het. Die Wichtsaal het ’n belangrike plek in die godsdiens en kultuurlewe in Kaapstad ingeneem.
Die eerste Afrikaanse diens in die Nieuwe Kerk is in 1921 deur dr. S.H. Rossouw waargeneem na aanleiding van ’n petisie deur die studente by die kerkraad ingedien.
Ná 1910 het die gemeente talle moeilikhede beleef. Van die stremmende faktore was dat die gemeente sonder grense, sonder kaart en transport en sonder fondse gestig is. Die blanke woonbuurte het mettertyd ook ál verder van die kerk af wegbeweeg. Met die skenking deur mej. Hertzog van die Hertzogsaal in Buitenkantstraat het in daardie deel van die stad ook ’n werkkring ontwikkel wat in 1944 tot ’n aparte gemeente onder die naam Tafelberg van die Nieuwe Kerk afgestig het.
Die NG Gemeente Tamboerskloof was nooit ’n groot gemeente wat getalsterkte betref nie. In 1972 was hier 420 belydende (volwasse) lidmate, en vyf jaar later een minder. Tydens die dienstyd van ds. Terblanche Jordaan, wat sy bediening as proponent in Jeppestown begin het en voormalige eggenoot van die aktrise Brümilda van Rensburg, het die gemeente se lidmaattal tot sowat 440 toegeneem van ’n laagtepunt in 1995 van net 300.
Die kerkraad het egter ’n ondersoekkomitee aangestel om te kyk na die uitvoering van sy dienskontrak en bewerings van ’n verhouding tussen hom en die gewese skoondogter van oudpres. F.W. de Klerk. Hy is later uit sy amp onthef. Hy het ook in die spervuur gekom omdat hy ’n gay aktivis, Pieter Oberholzer, in die amp van ouderling bevestig het. Besware deur lidmate, wat homoseksualiteit as sonde beskou het, is by die kerkraad ingedien, maar van die hand gewys. Lidmate van die gemeente was ook ontevrede omdat Jordaan as geskeide man beroep is en as ’n ongetroude man pa geword het.
In 2007 was die lidmaattal 321 en in 2010 weer 300, soos 15 jaar tevore. Agt jaar later was dit steeds 300. Dit was trouens die vyfde voorwaarde met afstigting: “dat die nuwe gemeente binne sinodale verband bly en altyd minstens 300 lidmate tel”.
C.F.J. Muller, 1887 – 1899 (eerste leraar, daarna professor aan Kweekskool)
Daniel Bosman, 1895 – 1899
Pieter Gerhardus Jacobus Meiring, 1894 – 1897
Daniël J. Le Roux Marchand, 1900 – 1912 (later leier van Christelike Strewersvereniging)
Andrew Murray McGregor, 1900 – 1905
G.J. du Plessis, 1913 – 1915
Dr. Esias Engelbertus van Rooyen, 1916 – 1920 (daarna professor aan Kweekskool)
Dr. Servaas Hofmeyr Rossouw, 1920 – 1921 (hou eerste Afrikaanse diens in Tamboerskloof in 1921)
Pieter Basson Ackermann, 1922 – 1941 (dien in Psalm- en Gesangekommissie)
Jacobus Daniël Vorster, 1935 – 1944 (werk in werkkring wat in 1944 as Tafelberg afstig)
Jacobus Albertus Kriel, 1942 – 1951
Johannes Petrus van der Merwe, 1952 – 1959
Pieter Johannes Fourie, 1959 – 1962
Gerrit Higgo, 1966 – 1971
Clifford Heys, 1971 – 1977
Matthys Daniël Jacobus Smith, 25 November 1977 – 1981
Dr. Johannes Albertus Loubser, 24 Julie 1982 – 1990 (word professor aan Universiteit van Zoeloeland)
Cornelis Terblanche Jordaan, – 2001
Wynand Nel, 1990 – 2001
Hendrik Louis Scott, 1993 – hede (tot 2003 ook Ysterplaat-Suid)