PressReader - Baba & Kleuter: 2017-08-01 - Bors­voe­ding: die eer­ste drie dae
Bors­voe­ding: die eer­ste drie dae
Die eer­ste drie dae is die moei­lik­ste. Maar as jy dit reg be­nut – ver­al die goue uur net ná ge­boor­te – sal jy en ba­ba nie weer ’n dag se bors­voe­dings­pro­ble­me hê nie.
Baba & Kleuter - 2017-08-01 - INHOUND - DEUR MARIE-LOUISE S­TEYN, BORSVOEDKONSULTANT
Wan­neer dit by bors­voe­ding kom, is voor­ko­ming ge­wis be­ter as genesing. Selfs die mees ka­ta­stro­fie­se be­gin kan oor­kom word, maar jy kan jou en jou ba­ba tog baie tra­ne spaar deur ’n ste­wi­ge fon­da­ment te lê. ’N SLEUTELPERIODE
Na­vor­sing toon dat die eer­ste 72 uur van kar­di­na­le be­lang is. Jou kans om jou bors­voe­dings­doel­wit­te te be­reik, is baie gro­ter as din­ge dan al vlot ver­loop. Hoe meer ge­reeld en doel­tref­fend ba­ba drink, hoe vroe­ër sal jou melk in­kom en hoe oor­vloe­di­ger sal jou voor­raad wees. Melk­pro­duk­sie is ’n stel­sel van vraag en aan­bod: Hoe be­ter jou ba­ba (en/of jou bors­pomp) jou bors­te le­dig, hoe meer melk sal jy maak.
Dink aan die vroeë we­ke as ’n ka­li­bre­rings­tyd. As die vraag te klein is, kan die lang­ter­myn­pro­duk­sie ska­de ly.
Hoe be­ter jou ba­ba (of jou bors­pomp) jou bors­te le­dig, hoe meer melk sal jy maak.
Die eer­ste drie dae is die moei­lik­ste. Nuwe ma’s voel dik­wels on­kun­dig, on­han­dig en oor­wel­dig. Dis ’n reu­se­ver­ant­woor­de­lik­heid om ’n af­hank­li­ke men­sie se e­nig­ste voed­sel­bron te wees. Die goeie nuus? So­wel jy as ba­ba is ge­bo­re om te bors­voed – dis in­stink­tie­we ge­drag eer­der as ’n vaar­dig­heid wat ge­leer moet word. Dis moei­lik om dit nou te glo, maar bin­ne­kort gaan bors­voe­ding ’n twee­de na­tuur wees.
Som­mi­ge ba­bas wei­er ná ’n in­stru­ment­ver­los­sing om aan die bors te drink. Bly kalm, dis ty­de­lik. Vra die pe­di­a­ter om ’n pyn­stil­ler voor te skryf. Hou die ka­mer stil en don­ker, en koes­ter jou ba­ba met jul vel teen me­kaar. Melk met die hand ’n bie­tjie ko­los­trum uit en voer hom met ’n tee­le­pel of me­di­sy­ne­drup­per. Raad­pleeg ’n lak­ta­sie­kon­sul­tant as hy ná 24 uur steeds nie bors­voed nie. KEI­SER­SNEE
Ver­hoog ’n kei­ser­snee ’n mens se ri­si­ko vir bors­voe­dings­pro­ble­me? Nie nood­wen­dig nie. Jy sal wel meer hulp no­dig hê om jou ba­ba te po­si­si­o­neer, en jou melk sal waar­skyn­lik eers op dag vier in­kom.
Dit be­te­ken geen­sins dat by­voe­dings no­dig is nie, want jou ko­los­trum voor­sien in al ba­ba se be­hoef­tes. Boon­op help dit om ge­son­de mi­krof­lo­ra in sy derm­ka­naal te ves­tig, wat baie belangrik is om­dat hy nie deur jou ge­boor­te­ka­naal be­weeg het nie. Hier is wen­ke vir bors­voe­ding ná ’n kei­ser: • Kies ’n hos­pi­taal waar jy en ba­ba 24/7 by
me­kaar kan bly. • Re­ël voor­af om jou ba­ba so gou moont­lik vel teen vel te troe­tel. Dit sta­bi­li­seer sy a­sem­ha­ling en hart­klop en sit sy voe­dings­re­flek­se aan die gang. Dit moe­dig jou lig­gaam boon­op aan om bors­voe­dings­hor­mo­ne te ver­vaar­dig. • Sit ba­ba in die her­stel­ka­mer al aan jou bors. Hoe gou­er die eer­ste voe­ding ge­skied, hoe vroe­ër sal jou melk in­kom. • Drink jou pyn­stil­lers. Pyn en stres ver­traag oor­vloe­di­ge melk­pro­duk­sie. Jou ba­ba kry bloed­wei­nig van hier­die me­di­ka­sie deur die ko­los­trum in. • Lê op jou sy of be­proef te­rug­lê-bors­voe­ding soos op die oor­kant­ste blad­sy ver­dui­de­lik, met jou wond bui­te be­reik van ba­ba se voet­jies. As jy reg­op wil sit, werk die voet­bal­po­si­sie goed. JUL EER­STE VOE­DING
Die mi­nu­te ná ge­boor­te is so kos­baar vir bors­voe­ding en bin­ding dat dit die “goue uur” heet. Ba­ba moet ver­kies­lik on­mid­del­lik op jou bo­lyf neer­ge­lê word. Ter­wyl jul­le me­kaar met al jul sin­tuie in­drink, sal lief­des- en bors­voe­dings­hor­mo­ne soos ok­si­to­sien en pro­lak­tien jul in­ge­bo­re voe­dings­re­flek­se aan­wak­ker. ’n Pas­ge­bo­re ba­ba kan teen sy ma se bo­lyf op­kruip en die bors son­der hulp vind, mits die ge­boor­te me­di­ka­sie­vry was.
Die eer­ste voe­ding duur ge­mid­deld 40 mi­nu­te. Som­mi­ge ba­bas slaap lek­ker daar­na, an­der wil aan­hou­dend peu­sel. VLOEIBARE GOUD Die ge­le­ri­ge ko­los­trum wat jou bors­te aan­vank­lik pro­du­seer, is per­fek vir jou nu­we­ling. • Dit is dik en taai so­dat hy nie ver­stik ter­wyl hy bors­voe­ding on­der die knie kry nie. • Dit is vol voe­dings­waar­de. ’n Pas­ge­bo­re­ne se ma­gie is so groot soos ’n al­bas­ter en hy is ná ’n tee­le­pel vol trom­mel­dik. • Dit is ryk aan wit­bloed­sel­le en se­kre­to­rie­se im­mu­no­glo­bu­lien A (SIgA), wat ba­ba se on­der­ont­wik­kel­de im­muun­stel­sel on­der­steun. SIgA voer die derm­ka­naal uit en ver­se­ël ga­pings waar­deur al­ler­ge­ne, vi­rus­se en bak­te­rieë die bloed­stroom kan bin­ne­dring. Geen won­der ko­los­trum word die “eer­ste im­mu­ni­sa­sie” ge­noem nie! • Dit be­vat hon­der­de soor­te “goeie” bak­te­rieë wat spys­ver­te­ring be­vor­der en lang­ter­myn-im­muun­be­sker­ming bied. • Dit is ’n na­tuur­li­ke lak­seer­mid­del wat ba­ba help om die taai, swart me­ko­ni­um te pas­seer en bi­li­ru­bien uit te skei. Laas­ge­noem­de vorm wan­neer rooi­bloed­sel­le af­ge­breek word en ver­oor­saak geel­sug as dit op­bou. PRAKTIESE RAAD
• Hoe weet jy jou ba­ba kry die melk in? Ter­wyl jou bors­te ko­los­trum pro­du­seer, sal hy waar­skyn­lik nie hoor­baar sluk nie. Kyk of hy ak­tief suig en sy ken­ne­tjie kort­kort laat sak – dis be­trou­ba­re te­kens van mel­koor­drag. • Aan wat­ter kant moet jy voed? Dit maak nie saak nie. Kies ’n bors en laat ba­ba drink tot hy op­hou suig of in­dom­mel. Bied vir hom die an­der kant aan. Soms sal hy nog drink, soms nie. So­dra jou melk in­kom, kan jy jou deur bors­vol­heid laat lei. • Maak jou sla­pen­de skoon­heid wak­ker, al druis dit teen jou moe­der­in­stink in. Om­dat bors­melk vin­nig ver­teer, be­hoort hy ten min­ste agt keer bin­ne 24 uur te drink. Die mees­te ge­son­de vol­ter­myn­ba­bas word self wak­ker, maar daar is ook baie slaap­kou­se. Wek jou klein­ding be­dags drie­uur­liks en snags ná vier tot vyf uur. Wag tot hy in ’n lig­te slaap­si­klus is: Sy o­gies sal ag­ter sy oog­le­de be­weeg. Ge­woon­lik hoef jy hom bloot op jou bo­lyf neer te lê. Hy sal wak­ker word of in sy slaap voed. As hy meer aan­moe­di­ging no­dig het, kan jy hom uit­trek en vel teen vel vas­hou. Die vol­gen­de stap is om hom sag­kens van kant tot kant te rol of hom her­haal­de­lik in ’n sit­ten­de po­si­sie te lig. Smeer ’n bie­tjie ko­los­trum op sy lip­pe of drup dit in sy mond.
In mo­der­ne bors­voe­ding word die ba­ba se lei­ding ge­volg; ma moet net ont­span.
LÊ TE­RUG EN ONT­SPAN! Tot on­langs het ken­ners voor­ge­skre­we bors­voe­dings­po­si­sies aan­be­veel. Ma moes ba­ba “kor­rek” vas­hou, hom na die bors bring en ver­se­ker dat hy reg vas­suig. Kort­om, sy het die lei­sels vas­ge­hou.
Meer on­lang­se na­vor­sing het ge­lei tot ’n nuwe be­na­de­ring, te­rug­lê- of laid-back bors­voe­ding. Die goue re­ël geld steeds: Goeie po­si­si­o­ne­ring en heg­ting waar­borg die mak­si­mum mel­koor­drag en pyn­lo­se bors­voe­ding.
Wat het ver­an­der? Wel, eer­stens is die nuwe wag­woord “ge­rief”. ’n Voe­ding wat goed voel, is ’n doel­tref­fen­de voe­ding. T­wee­dens is jou ba­ba in be­heer. Jy moet hom net toe­gang tot jou bors gee.
Sit-lê ag­ter­oor soos wan­neer jy TV kyk. Jou rug moet ge­stut wees en jou lig­gaams­ge­wig moet op jou kruis­been wees. Lê nou jou ba­ba bo-op jou neer met die voor­kant van sy ly­fie teen jou­ne. Om­dat swaar­te­krag hom an­ker, sal hy veilig en sta­biel voel.
Die ge­voel van jou bors teen sy wang sal sy voe­dings­re­fleks ont­lok. Sy kop­pie sal rond­draai soos hy jou te­pel soek en dan op­lig om vas te suig. In dié po­si­sie maak hy ge­woon­lik sy mond groot ge­noeg oop om ’n be­hoor­li­ke mond vol bors­weef­sel te neem. EINA!
Jou bon­del­tjie vreug­de sal ver­ras­send sterk suig. Hoe­wel jou te­pels sen­si­tief kan wees, be­hoort bors­voe­ding nie seer te wees nie. As dit is, kan jy jou vin­ger in ba­ba se mond­jie glip, die va­kuum ver­breek en weer pro­beer. Klein ver­an­de­rings in po­si­si­o­ne­ring en heg­ting maak ’n groot ver­skil. KRY BA­BA GE­NOEG?
Die ant­woord lê in sy doe­ke. In die eer­ste 24 uur be­hoort hy min­stens een vuil doek te hê. S­toel­gan­ge is be­lang­ri­ker as u­ri­ne.