Verhaal van oorleef, omgee | Netwerk24
Deur Jonathan Amid 03 Februarie 2020 00:00
Hoe gebeur dit dat so ’n emosiebelaaide aksieverhaal – wat spesifiek tot ’n jonger gehoor sal spreek, maar ook ouer, meer gesoute lesers sal beïndruk – sonder veel fanfare gepubliseer word?
Vegters het betreklik laat in 2019 verskyn, maar het tot dusver weinig opspraak gemaak. Interessant genoeg het Marita van der Vyver se onlangse Grensgeval nie net diskoers oor die Grensoorlog weer laat vlamvat nie, maar ’n mens ook laat dink aan die voortdurende aantrekkingskrag van die Grensoorlog vir skrywers.
Wanneer die gesprek dus uitkring na ander moontlike stories om oop te skryf, ander vertel-instansies om op te soek, val die soeklig juis op ’n roman soos Vegters. Interessant en veelseggend dan dat dit ’n vroueskrywer is wat met soveel oortuiging en vernuf skryf oor die verhaal van twee Afrikanerseuns, Markus en Regardt, wat as deel van die Britse Valskermregiment in Afganistan teen die Taliban gaan veg.
Lucia Prinsloo se eie seun, Thinus, was vanaf September 2005 tot September 2009 ’n lid van die Britse Valskerm­regiment en was as lid van 3-Valskermregiment in 2006 en 2008 in Afganistan betrokke.
Die vertellings van ’n seun aan sy moeder kon dus verseker dat haar roman ’n verbysterende hoeveelheid detail en dikwels verstommend gelade atmosfeer te midde van oorlog kon boekstaaf. Daar is uiters grafiese, realistiese uitbeeldings en beskrywings van soldate se fisieke ervarings en sielkundige worstelinge. Verskeie tonele is só oortuigend dat dit voel asof jy elke oomblik saam met die karakters beleef. Prinsloo se slagveldskrywe alleen sou die lees van Vegters die moeite werd maak.
Daar is egter veel meer om die lyf as net ’n fassinerende verhaal.
Daar is egter veel meer om die lyf as net ’n fassinerende verhaal – deels oor die oorlogsbelewenis; deels oor die stryd van terugkerende soldate, vermink, verlam, of wat aan posttraumatiese stres ly; en die verhoudings met hul ouers, geliefdes en vriende. Vegters vertel ook ’n teer liefdesverhaal, bied insae in die motiverings en beweegredes van jong mans wat kies om te veg en is ’n bruisende avontuurverhaal wat eindig met ’n asem­rowende Dusi­kanomarathon.
Vegters slaag weens die oortuiging, energie en sensitiwiteit waarmee die skrywer haar storie aanpak. Verder – ten spyte van aanvanklike verwarring tussen die twee manlike hoofkarakters, wat nogal eenders is wat agtergrond betref – is Markus en Regardt lieflik afgeronde karakters wat lank bybly. Ook Christine, pianis en beminde maal twee, is ’n mensemens. Die inspan van Chopin se polonaise in A-mol majeur, die Polonaise Heroique, verleen verdere diepgang aan die verhaal van oor­lewing, omgee en innerlike krag.
Ben Viljoen se rustelose dae
Kruisverhoor van kripvreters