Stigting en etimologieWysig
Schöneberg tussen 1700 en 1870Wysig
Schöneberg in die KeiserrykWysig
Tussen die wêreldoorloëWysig
Ontsluit van "https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Schöneberg&oldid=1795210" 2.1.2 1850 - 1870
Jeug en roeping[wysig]
Pous Pius IX is gebore as Giovanni Maria Mastai-Ferretti op 13 Mei 1792 in Senigallia, Hertogdom Urbino. Giovanni was die negende kind uit die huwelik van graaf Girolamo Mastai-Ferretti en Caterina Solazzei di Fano. Die familie Mastai-Ferretti kom oorspronklik uit Lombardye maar het hulle in Senigallia in die hertogdom Urbino gevestig. Giovanni se vader was daar burgemeester van die stad.
Na die laerskool kry Giovanni sy opleiding aan die Collegio Scolpii in Volterra, ‘n skool onder leiding van die Piariste. Tydens sy studie blink Giovanni uit in wiskunde.
. Pous Pius VII het groot invloed op Giovanni gehad, daarom kies hy die pousnaam Pius.
In 1808 begin Giovanni filosofie en teologie in Rome studeer. Hy bly by sy oom Paolino Mastai-Ferretti wat aan die pouslike hof werk. Die posisie van die Kerk staan in die tyd swaar onder druk. Pous Pius VII is nes sy voorganger Pous Pius VI deur Napoleon gevange geneem , na Frankryk gebring en in die kasteel van Fontainebleau aangehou. Ook Giovanni se oom Paolino word uit Rome verdryf, en ‘n ander oom, Andrea Mastai-Ferretti , biskop van Pesaro ,  - is gevange gehou in Mantua, omdat hy die Franse regering nie wou erken nie. Weens veiligheidsoorwegings besluit Mastai-Ferretti daarom om terug te keer na Senigallia.
In 1814 keer Giovanni terug naar Rome, waar hy aanvanklik vra om toegelaat te word tot die Nobelgarde, ‘n leëreenheid opgerig deur Pous Pius VII ter beskerming van die pous. Sy aansoek word geweier omdat hy aan epilepsie ly.
Vervolgens studeer hy aan die Accademia Ecclesiastica, waar diplomate vir die Vatikaan opgelei word. As deel van sy studie help hy met die heropbou van die Kerk in Rome en Senigallia. Op 18 Desember 1818 word Giovanni georden tot subdiaken. Daar word beweer dat hy gedurende die periode Vincentius Pallotti (wat later heilig verklaar is) ontmoet het. Pallotti het glo voorspel dat Giovanni pous sou word en dat sy epilepsie genees sou word deur die toedoen van die Maagd van Loreto.
Op 10 April 1819 word Giovanni Mastai-Ferretti priester gewy. Weens sy epilepsie moes hy toestemming van die pous kry om priester te word. Giovanni wend hom regstreeks tot Pous Pius VII. Die pous gee sy toestemming en wens hom toe dat sy siekte hom nie meer sou teister nie. Giovanni mog egter slegs die mis opdra as hy bygestaan word deur ‘n ander priester.
Na sy priesterwyding word Giovanni aangestel as spiritueel direkteur van die weeshuis “Tata Giovanni” in Rome. Die weeshuis is opgerig deur ‘n arm arbeider Giovanni Borgi, wat hom ontferm het oor die straatkinders van Rome. Hy het hulle in sy eie huis onderdak gebied en vir hulle skoolgehou.  Giovanni Mastai-Ferretti was al in die periode 1814-1818 aktief betrokke by die weeshuis en het onder andere godsdiensonderrig aan die kinders gegee. Giovanni het sy eerste mis opgedra in die Santa Anna dei Falegnami-kerk, wat naby die weeshuis was.
Giovanni het aan ‘n vorm van epilepsie gely waarvan die oorsprong waarskynlik gelê het in ‘n aangebore beskadiging van die sentrale senuweestelsel of by ‘n ongeluk tydens sy jeug toe hy amper verdrink het. Navorsers van die Mayo Clinic in Phoenix (Arizona), in samewerking met die Library of Congress en die Biblioteek van die Vatikaan, het ondersoek in hoe ‘n mate die epilepsie ‘n rol gespeel het by die besluitvorming en optrede van Pius IX. Omdat mediese dossiers nie bestaan nie, moes hulle hulle gevolgtrekkings baseer op oorlewering en fotomateriaal. Sommige gevolgtrekkings was opmerklik: Epilepsie sou Giovanni na die pousskap gelei het en sou ook ‘n invloed gehad het op die dogma van die Onbevlekte Ontvangenis van Maria, omdat Giovanni geglo het dat hy deur haar inspraak van sy epilepsie genees is.
Of Pius IX medisyne teen epilepsie gebruik het kon nie bevestig word nie. Hulle wys egter daarop dat ‘n anti-epilepsie middel wat in die tyd gebruik is, nl. kaliumbromide, kon bydra tot die bewaring van sy liggaam na sy dood. By sy herbegrafnis was die liggaam nog in goeie staat.
In die Epilepsie Museum in Kork, ( Duitsland) is Pius IX opgeneem in ‘n lys van beroemde persone wat aan epilepsie gely het.
Sending na Chili[wysig]
In 1823 vra Joseph Ignatius Cienfuegos, aartsdiaken van die katedraal van Santiago de Chile, in Chili aan die pous om ‘n sending na die Suid-Amerikaanse land te stuur om te help om die kerklike hiërargie daar te herstel. Die land was in ‘n stryd om onafhanklikheid met sy voormalige koloniale moederland, Spanje, gewikkel. Spanje het enige vorm van selfbestuur geweier. Chileense biskoppe het of wel na Spanje teruggekeer of is oorlede en baie bisdomme was vakant. Die Vatikaan het geen diplomatieke of kerklike betrekkinge met die nuwe republiek gehad nie.
Giovanni Muzi, titulêr aartsbiskop van Philippi is aangestel as die apostoliese verteenwoordiger en Giovanni Mastai-Ferretti word aan die sending toegevoeg op aandrang van kardinaal-staatsekretaris Ercole Consalvi. Die sending ondervind reeds van die begin af probleme. Hulle skip word op pad na Chili in die hawe van Palma op die Spaanse eiland Majorka aangehou en die kerklike verteenwoordigers word deur die Spaanse outoriteite ondervra oor die doel van hulle reis.  Na ‘n kort gevangeskap mag hulle verder reis en op 31 Desember 1823 kom die sending aan in Buenos Aires om van daaruit oor land na Chili te gaan.
Hoewel die Chileense bevolking de delegasie uit Rome warm onthaal, is die regering baie skepties oor die inmenging van die Vatikaan. In 1824 neem die Chileense regering maatreëls om die posisie van die Kerk te ondermyn; priesters is in diens van die staat gestel, kerklike besittings genasionaliseer en kloosters is toegemaak. Op 5 Junie 1825 keer die delegasie terug na Italië sonder enige resultaat.
Na sy terugkeer uit Chili word Giovanni deur Pous Leo XII aangestel as kanunnik van Santa Maria in Via Lata en benoem tot direkteur van die Ospedale San Michele. Die instelling is in 1693 opgerig deur monseigneur Odescalchi, ‘n neef van Pous Innocentius XII en was ‘n toevlugsoord vir weeskinders en ou manne en vroue wat in die prostitusie werksaam was. Weens wanbeleid het die Ospedale tekort aan inkomste gehad, iets wat Giovanni in korte tyd reggestel het.
Aartsbiskop en kardinaal[wysig]
Giovanni word benoem tydens ‘n periode van groot sosiale en politieke onrus. Tydens die Franse Revolusie en die daaropvolgende besetting van Italiaanse gebiede deur Franse troepe het die verlange gegroei vir eenwording van die Italiaanse staat, vry van buitelandse inmenging en kerklike bestuur. Verskillende groepe, waarvan die Carbonari die bekendste was, het hulle verset teen die invloed van Oostenryk. Oostenryk het die noordelike deel van Italië as hulle grondgebied beskou en was ook ‘n trou bondgenoot van die Kerklike Staat. Omdat die Kerklike Staat nie ‘n groot leër gehad het nie, was die staat afhanklik van die steun van buitelandse magte.
Spoleto was een van die sentra van die revolusionêre groepe. Giovanni sien dit as sy taak om die verbinding met die Vatikaan te herstel. Gebaseer op sy ervaring in Rome, besluit hy om die welsyn van sy gelowiges te verbeter. Hy het weeshuise opgerig waar weeskinders opgelei is vir verskillende beroepe. 
In Februarie 1831, net na die verkiesing van Pous Gregorius XVI, loop die spanning in Italië weer hoog op, beginnende in Romagna. Weens die sterk antikerklike karakter van die opstand besluit Giovanni Mastai-Ferretti uit Spoleto te vlug. Toe dit duidelik word dat Pous Gregorius XVI steun kry van die Oostenrykse troepe keer Giovanni terug na sy aartsbisdom, en gaan voort om die belange van die inwoners te beskerm. Agtervolg deur die Oostenrykers neem die rebelle, wat hulle teen die pouslike mag verset het, hulle toevlug na Spoleto. Deur bemiddeling van Giovanni word die rebelle ontwapen maar die Oostenrykers het geen wraak geneem teen die rebelle nie. Giovanni Mastai-Ferretti se opvatting oor die vervolging van die rebelle word deur die volgende verhaal geïllustreer. Toe die polisie ‘n lys met die name van die kopstukke van die rebellie opgestel het om aan die pous voor te lê, is die lys eers aan Giovanni gewys. Giovanni het glo gesê: “U begryp nie u beroep of myne nie. Wanneer die wolf die skape wil verslind, waarsku hy nie die herder nie.” Daarna gooi hy die lys in die vuur.
Op 17 Desember 1832 word Giovanni deur Pous Gregorius XVI verplaas na die bisdom Imola, waarvan hy op persoonlike titel aartsbiskop word. Ook vir die bisdom was reorganisasie die hoogste prioriteit. Op inisiatief van Giovanni is hospitale en ‘n weeshuis gebou, kerke gerestoureer en ‘n voorbereidende seminarie opgerig waar manne van minder gegoede afkoms hulle opleiding tot priester kan begin.
Tydens die konsistorie van 23 Desember 1839 word Giovanni in pectore (in die hart) as kardinaalpriester benoem. Sy naam word op 14 Desember 1840 gepubliseer en hy kry die titelkerk Santi Marcellino e Pietro” toegewys.
Die konklaaf van 1846[wysig]
Op 1 Junie 1846 sterf Pous Gregorius XVI. Hy word op 6 Junie uit die Sint-Pietersbasiliek begrawe. Die omstandighede vir die hou van ‘n konklaaf was nie gunstig nie. In byna alle Italiaanse gebiede heers onrus en hulp is aan die Oostenrykse keiser gevra om die dreigende opstande te onderdruk.
Soos tydens drie van die vier konklawe van die 19de eeu probeer die wêreldlike vorste die stemgedrag van die kardinale te beïnvloed om so hulle kandidaat verkies te kry. Tydens die konklawe van 1799-1800, 1823 en 1830-1831 het dit gewerk en is die kardinaal teen wie die veto uitgespreek is ook nie verkies nie. By die konklaaf van 1846 was die veto teen Giuseppe Mastai-Ferretti gerig. Vanuit die Franse kant, maar ook binne die Italiaanse gebiede word ‘n liberale pous gewens wat die wêreldlike bestuur van die Kerklike Staat sou hervorm. Die name van die kardinale Tommaso Pasquale Gizzi, Ludovico Micara en Giovanni Mastai-Ferretti is genoem, met laasgenoemde die voorkeur van die Franse.
Keiser Ferdinand I van Oostenryk wou ‘n absolutistiese pous hê, by voorkeur kardinaal Luigi Lambruschini, wat tydens die pontifikaat van Pous Gregorius XVI kardinaal-staatsekretaris was en wat die harde beleid van Gregorius wil voort set. Kardinaal Karl Kajetan von Gaisruck, aartsbiskop van Milaan, kry die opdrag van die keiser om die veto teen Massai-Ferretti uit te spreek indien nodig. Die Oostenrykse kardinaal het egter te laat by die konklaaf opgedaag en het nie aan die konklaaf deelgeneem nie.
In aanwesigheid van 50 (almal afkomstig uit Italië) van die 62 kiesgeregtigde kardinale begin die konklaaf op 14 Junie 1846 vir die laaste keer in die “Palazzo del Quirinale” in Rome. Al vanaf de eerste stemming op 15 Junie is dit duidelik dat Lambruschini en Mastai-Ferretti die sterkste kandidate is.
Op 16 Junie 1846 volg Giovanni as Pous Pius IX vir Pous Gregorius XVI op en word gekroon op 21 Junie 1846 deur kardinaal Riario Sforza met ‘n spesiaal vir die geleentheid gemaakte tiara.  Hy regeer tot sy dood op 7 Februarie 1878 en word opgevolg deur Pous Leo XIII. Die naam ‘Pius’ beteken 'die vrome'.
Met die benoeming van Pius IX is gekies vir ‘n meer liberale politiek binne die Kerklike Staat. Sy voorganger Pous Gregorius XVI het met harde hand en die steun van Oostenryk, die absolute mag van die pous probeer handhaaf.  Bygestaan deur sy kardinaal-staatsekretaris Luigi Lambruschini het die verset van Gregorius teen elke moderniteit gegroei tot ‘n ware kruistog. Die Oostenrykers was dan ook ontevrede met die verkiesing van Pius IX. Hulle het gevrees dat deur die nuwe pous die rol van Frankryk in die bestuur van die Kerk aansienlik sou toeneem en dat die magsposisie van Oostenryk, met name in die noordelike gebiede van Italië, onder druk sou kom.
Op basis van sy bestuur van de Kerklike Staat is Pius IX aanvanklik liberaal. Op die gebied van geloofsake en die pouslike gesag is hy egter konserwatief. In sy eerste ensikliek Qui Pluribus, van 9 November 1846, neem hy stelling in teen modernistiese idees en waarsku teen sektes wat die posisie van die pous en die Rooms Katolieke Kerk probeer ondermyn. Na 1850 neem die stryd teen vernuwing in felheid toe en lei in 1864 tot die ensikliek Quanta Cura, waarin Pius IX onder meer vryheid van meningsuiting en godsdiensvryheid skerp veroordeel. Saam met die ensikliek word ook die Syllabus Errorum uitgebring met die opsomming van – volgens die Rooms Katolieke Kerk – tagtig dwalinge. Pius roep alle gelowiges op om afstand te neem van al die leerstellings en menings. Hy meen dat dit sy Apostoliese plig is om sy stem te verhef teen die vergaande valsheid van die dwalinge en dat gelowiges dit behoort te verwerp sonder voorbehoud.
Verlies van die Kerklike Staat[wysig]
Al sedert die Franse Revolusie en die daaropvolgende besetting van die Italiaanse gebiede deur Frankryk groei die verlange binne Italië vir eenwording van die land, vry van buitelandse inmenging en met meer mag aan die bevolking dan die Kerk. Verskillende geheime, revolusionêre groepe is gestig om die ideaal van ‘n selfstandige republiek te verwesenlik sonder enige inmenging van die geestelikheid.
Die Italiaanse geestelike en filosoof Vincenzo Gioberti (1801-1852) het ‘n ander idee voorgestel. In sy publikasie Del primato morale e civile degli Italiani (die morele en siviele primaatskap van die Italianers) word ‘n federasie van de Italiaanse state voorgestel met die pous as president. Hy beskryf die pousskap as “die laaste grootsheid van Italië”. Pius IX, wat aan die begin vir Gioberti bewonder het, verander in 1850 sy houding toe blyk dat Gioberti die mag van die geestelikheid aan bande wil lê. Gioberti se publikasies is verbied en op die lys van verbode boeke (die Indeks) geplaas weens sy vyandige houding teenoor die Jesuïete.
‘n Ander voorstel was om Italië te verenig onder die Huis Savoje, wat toe in die koninkryk Sardinië regeer het en gesien is as die enigste nie-buitelandse dinastie binne Italiaanse grense.
Om tegemoet te kom aan die onrus in die Kerklike Staat besluit Pius IX op 16 Julie 1846 amnestie te verleen aan politieke gevangenes en dissidente.  Op 8 Augustus 1846 volg die benoeming van kardinaal Tommaso Pasquale Gizzi, die gunsteling van die liberale tydens die konklaaf van 1846, tot kardinaal-staatsekretaris. Vir die regering van die staat stel Pius IX ‘n kommissie aan, bestaande uit ses kardinale waaronder die deur die Romeinse volk gehate kardinaal Lambruschini. Een van die belangrikste take van die nuwe regering was om orde bring in die finansiële situasie waarin de Kerklike Staat verkeer. Die Franse oorheersing en die weerstand teen moderne tegniek het daartoe gelei dat die staat afhanklik geword het van die buiteland. Soos hy reeds tydens sy periode in Spoleto gemaak het, gee Pius IX opdrag dat verbeteringe aan die infrastruktuur aangebring word. Hy laat ‘n spoorwegnet aanlê, verlaag die belasting op voedingsware, versprei belasting meer eweredig en moedig landbouaktiwiteite aan soos die verbouing van rys.
Om die bevolking aan sy kant te kry deel hy op groot skaal aalmoese uit en hou elke Donderdag publieke oudiënsies. Politieke vervolgings word gestaak.
Op 19 April 1847 maak Pius IX bekend dat hy ‘n adviesraad (“Consulta di Stato”) gaan aanstel wat volledig uit leke sou bestaan uit die verskillende provinsies van die Kerklike Staat. Ook het hy ‘n siviele polisie, die Guardia Civica opgerig en ‘n kabinetsraad.
Ondanks die toenaderings bly onrus bestaan. Die filosoof en politikus Giuseppe Mazzini, leier van La Giovine Italia (Jong Italië), verwoord die strewe na hervorming kort na die verkiesing van Pius IX in ‘n pamflet as : “Die pous sal verder gaan met hervormings uit beginsel én bittere noodsaak.” ‘n Wetenskaplike kongres gehou in Genua in 1847 blyk ‘n samekoms van revolusionêre te wees wat die afskaffing van die mag van die geestelikheid bepleit. Deelnemers aan die kongres wys daarop dat die regering gefaal het omdat nie doeltreffend opgetree is om die gevolge van rampe te oorkom. In 1845 en 1846 het die oes misluk en hongersnood het gedreig. Daar was ook groot oorstromings waardeur dele van Rome onder water gekom het. Met name die Jode in die ghetto is daardeur getref, waardeur Pius IX gedwing is om die reëls vir die verblyf van Jode aansienlik te vergemaklik.
8 Augustus 1846 – 5 Julie 1847
17 Julie 1847 – 31 Desember 1847
1 Februari 1848 – 10 Maart 1848
10 Maart 1848 – 3 Mei 1848
5 Mei 1848 – 4 Junie 1848
4 Junie 1848 – 29 November 1848
6 Desember 1848 – 6 November 1876
18 Desember 1876 – 7 Februarie 1878
Die viering van Pius IX se eerste jaar as pous het uitgeloop op ‘n patriotiese betoging. Pius se verbod op toekomstige feeste word deur die revolusionêre aangegryp om hulle ontevredenheid met die pous se beleid te uit. Dit lei tot die aftrede van kardinaal Gizzi as staatsekretaris. H word opgevolg deur kardinaal Gabrielle Ferretti, ‘n neef van die pous. As verweer teen die beskuldiging van nepotisme benadruk Pius dat die aanstelling van Ferretti die liberale gedagte sal deursit.
Die oprigting van die munisipale bestuur van Rome op 2 Oktober 1847 was vir veel mense die bewys dat die kerklike mag in die stad beëindig is. Daar was nog geestelikes in die bestuur, maar hulle mag was beperk. 
Die omwentelings van 1848[wysig]
Die revolusiejaar van 1848 veroorsaak in groot omwenteling binne die gevestigde orde in Europa. By die militêre bondgenote van die Kerklike Staat (Frankryk, Oostenryk en die koninkryk van die beide Sisilië) is daar groot magsverskuiwin