Suksesvolle landbou-ontwikkeling verg eiendomsreg | Landbou
Verskeie kwessies wat die landbou raak is onlangs tydens Agri Noord-Kaap se kongres bespreek.
Eiendomsreg, beleidsekerheid, goeie finansiële modelle, betroubare vennote, volhoubare landbousakeplanne en opleiding is wat volgens landboukenners suksesvolle landbou-ontwikkeling kan meebring.
Deelnemers aan 'n paneelbespreking op die 42ste kongres van Agri Noord-Kaap het die woord landbou-ontwikkeling gebruik as plaasvervanger vir transformasie, swart bemagtiging en grondhervorming.
Chris Burgess, gespreksleier en redakteur van Landbouweekblad, het mnre. Willem de Chavonnes Vrugt, voorsitter van Agri Noordwes, Wiaan van Rensburg, dagbestuurslid van grond en transformasie by Agri Noord-Kaap, Dirk Louw, opkomende boer, en Piet Karsten, kommersiële boer, op dié virtuele kongres oor die onderwerp gepols.
Van Rensburg het gesê landbou-ontwikkeling kan nie slaag wanneer boere deur wetgewing gedwing word om onvolhoubare stappe te doen nie. "Goeie verhoudings speel ook 'n rol. Omdat ons verhouding met staatsdepartemente nie altyd na wens is nie, moet ons probeer om nader aan mekaar te groei. Die droogtegeteisterde Noord-Kaap het bykomende probleme. Verarmde boere kan nie sonder staatsgeld of ander aansporingspakkette grondhervorming aanpak nie. Indien 'n boer die regte bemagtigingsvennote kry, moet daar ook voortdurende opleiding wees om vaardighede op te skerp."
'n Mens wat 'n boer in sy hart is, wil 'n plaas besit, het Karsten gesê. "Maar om suksesvol te wees, moet 'n boer sekere vaardighede en opleiding hê. Die risiko van grondhervorming is onrealistiese verwagtinge. Dit gebeur wanneer sommige opkomende boere dadelik dividende of kontant uit die boerdery wil ontvang. 'n Boer moet besef die landbou is 'n langtermynbelegging."
Wanneer 'n bestaande boer die regte bemagtigingsvennoot kry, moet hulle saam die kapitaalstruktuur beplan. Grondhervorming kan net suksesvol wees indien die staat ook sy eie kapasiteit stu en boere ondersteun deur byvoorbeeld waterinfrastruktuur te bou en onderhou.
Verwagtinge moet goed bestuur word, het De Chavonnes Vrugt gesê. "Ons moet bewustheid van die werklikhede van grondhervorming verhoog. Die grondkwessie is 'n politieke speelbal en mense glo verkeerdelik grondbesit gee toegang tot die ekonomie of los werkloosheid en armoede op. Rolmodelle wat die regte boodskap verkondig, kan help."
Hy is bemoedig deur die aantal private besighede wat finansiering vir grondhervormingsprojekte aanbied. "Die sukses daarvan hang egter van eiendomsreg en beleidsekerheid af."
Louw, 'n opkomende boer wat ná vele terugslae byna moed opgegee het, het gesê sy vasbeslotenheid om te leer en raad te vra het vrugte afgewerp. "Dit is hoekom rolmodelle en mentors belangrik is. Hulle het my geleer om deur te druk, planne te maak en my visie uit te brei. Jou gesin en die gemeenskap se ondersteuning is net so belangrik, want jy belê eintlik in die gemeenskap. Jy speel 'n belangrike rol in die ekonomie."
Hy wil verandering meebring. "Mense besef nie hoe moeilik dit is om te boer nie, dit verg aandag sewe dae van 'n week. Ek omring my met mense met dieselfde visie en geesdrif as ek, wat nie onnodige eise stel nie. Ek is nou nog in kontak met 'n amptenaar wat my sedert 2009 bygestaan en deure oopgemaak het." Hy stel voor dat opkomende boere hulself organiseer en by organisasies aansluit wat hul vaardighede en kennis kan help opskerp.