NG Gemeente Vanrhynsdorp – Gemeentegeskiedenisargief
NG Gemeente Vanrhynsdorp
Die tweede en huidige kerkgebou. (FOTO: Gert du Plessis)
Die NG Gemeente Vanrhynsdorp is ’n gemeente in die noordweste van die Wes-Kaap en in die Sinode van Wes-Kaapland met sy setel op die gelyknamige dorp in die Matzikama-munisipaliteit.
Die gemeente is op 23 Januarie 1877 onder die naam Troe-Troe van die gemeentes Clanwilliam, Calvinia en Namakwaland afgestig. Die Sinode van 1883 het toestemming verleen dat die naam verander word na Vanrhijnsdorp, ter ere van Petrus Benjamin van Rhijn (later Van Rhyn, 1828–1905), wat hom ’n halfeeu lank vir die ontwikkeling van die Noordweste beywer het. Hy het die distrik as ouderling en geestelike leier feitlik pastoraal versorg tot hy die gemeente Troe-Troe help stig het. Hy was medestigter van die Sendinggemeente en het die grond geskenk waarop Vanrhijnsdorp in 1883 aangelê is.
Onder sy leiding het Vanrhynsdorp in ’n toonaangewende plattelandse distrik ontwikkel vandat dit deur sy toedoen in 1892 as afsonderlike distrik opgerig is. In 1885 is hy gekies as lid van die Kaapse wetgewende raad vir die sirkel Noordwestelike Provinsie en bly parlementslid tot 1902. Sy kleinseun ds. A.J.R. van Rhyn (1890–1971), ’n boorling van Vanrhynsdorp, was agtereenvolgens redakteur vandie Bloemfonteinse dagblad Volksblad, Volksraadslid, administrateur van Suidwes-Afrika, kabinetsminister en eindelik hoë kommissaris in Londen.
Die ou kerk is op 7 Maart 1891 ingewy.
Troe-Troe se eerste konsulent was ds. Philip Carel Dirk Faure, predikant van Clanwilliam van 1876 tot 1883, wat ook die nuwe gemeente se eerste predikant geword het toe hy op 16 September in laasgenoemde jaar in die amp bevestig is. Net twee jaar en twee maande later, op 20 November 1885, is hy oorlede. Sy opvolger was ds. David Jacob Johannes Rossouw, wat op 26 Augustus 1888 hier in sy eerste werkkring bevestig is. Tydens sy bediening is die gemeente se eerste kerkgebou opgerig, maar met die inwyding daarvan op 7 Maart 1891 het hy reeds twee maande tevore, op 11 Januarie, na die gemeente Greytown vertrek.
Die vakature het nie lank geduur nie en reeds op 16 Januarie 1892 kon die bevestiging van prop. Johan Hendrik van Aarde plaasvind. Sy dienstyd was ook betreklik kort, want in 1895 verlaat hy Vanrhynsdorp vir Tulbagh, waar hy tot sy dood op 13 November 1924 predikant van die NG Gemeente Kruisvallei was. Sy opvolger was ds. Rudolph Hendrik Theron van der Meulen, wat op 23 Augustus 1895 bevestig is nadat hy sedert 18 Februarie daardie jaar hulpprediker van Calvinia was. Vanrhynsdorp was ds. Van der Meulen se enigste gemeente. Hy het sy emeritaat aanvaar op 15 Julie 1933, ses weke ná sy 65ste verjaardag op 1 Junie, en is oorlede op 23 Februarie 1941.
Philip Carel Dirk Faure, 16 Sep. 1883 – 20 (of 21) Nov. 1885 (oorlede)
David Jacob Johannes Rossouw, 26 Aug. 1888 – 11 Jan. 1891
Johan Hendrik van Aarde, 16, 17 Jan. 1892 – 1895
Rudolph Hendrik Theron van der Meulen, 23 Aug. 1895 – 15 Jul. 1933 (emeriteer; 23 Feb. 1941 oorlede)
Jacobus Johannes Zacharias Marthinus Blomerus, 14 Apr. 1934 – 1939
Johannes Wilhelmus Wessel du Preez, 12 Aug. 1939 – 1944
Dirk Pieter van Zyl Laurie, 19 Aug. 1944 – Nov. 1945
Johannes David Prins Burger, 9 Nov. 1946 – 30 Sep. 1948 (oorlede)
Pieter Visser, 11 Jun. 1949 –