Maar die pyn het mettertyd te erg geword om te ignoreer. Verlede jaar het sy noodgedwonge ’n gedeeltelike heupvervanging ondergaan – iets wat sy nooit gedink het sy op die ouderdom van net 33 sou nodig hê nie.
Haar heupgewrig was so erg beskadig dat daar feitlik geen sagte weefsel in die heuppotjie oor was nie. Al uitweg was om dit met ’n titaangewrig te vervang. Die prosedure was ’n sukses, maar het emosioneel ’n slegte uitwerking op haar gehad.
Tog is sy verlos van die kwaai pyn wat haar lewe voor die heupvervanging versuur het. Wanneer sy deesdae wel ongemak verduur, is dit meer ’n steekpyn as die kwaai pyn van vroeër, sê sy.
Dit is nie ’n enkele siekte nie, maar ’n algemene term wat na gewrigsontsteking verwys. Daarmee word talle toestande van ontsteking beskryf wat die gewrigte, die bindweefsel (kraakbeen) daarin en die omliggende weefsel aantas.
Osteoartritis word deur normale slytasie in die gewrigte veroorsaak; daarom hou dit gewoonlik met die ouderdom verband. Van die simptome is pyn, styfheid en swelling van die gewrigte, en ’n beperkte bewegingspektrum.
’n Gewrigsbesering of ’n ontsteking kan die kraakbeen in die gewrigte vinniger laat afbreek as wat normaalweg met die jare gebeur. Jy het ook ’n groter kans op OA as jy ’n familiegeskiedenis daarvan het.
Rumatoïede artritis word deur ’n outoïmmuunreaksie in die liggaam veroorsaak. Jou eie immuunstelsel val dan die sagte weefsel in jou gewrigte aan wat vloeistof afskei wat die kraakbeen voed en die gewrigte smeer.
Die gewrigte ontsteek en mettertyd word die kraakbeen en ook die been in die gewrig afgebreek, met pynlike gevolge. Dit is onbekend waarom die immuunstelsel die gewrigte begin aanval. RA kan enigiemand tref – jonk of oud.
“Maar dit kan ook ernstig wees en tot chroniese pyn lei wat ’n invloed het op daaglikse aktiwiteite soos loop en trap klim.”
Selfs al het jy ’n familiegeskiedenis van artritis, kan jy jou risiko daarvoor verminder of moontlik die aanvang daarvan uitstel, sê Ajesh.
’n Gesonde leefstyl gee die deurslag. Solank jy ’n gesonde gewig handhaaf, is jou kans skraler om OA te ontwikkel. Nierokers loop minder gevaar om RA te kry.
Wil jy ’n wye draai om jig loop, help ’n gesonde dieet met min suiker en drank, volgens inligting van Artritis SA.
Laasgenoemde behels om elke gewrig so ver moontlik as wat gemaklik is te beweeg. Hulle beveel hierdie soort oefenterapie aan vir alle gewrigte wat deur artritis aangetas word, asook vir ander gewrigte “as ’n voorkomende maatreël”.
Selfs kinders kan artritis kry. Die akute soort volg gewoonlik op ’n bakteriese of virale infeksie wat tot bloed- en beenontsteking lei. Dis ’n ernstige toestand en vroeë behandeling met ’n antibiotikum is noodsaaklik.
Kortikosteroïede, soos prednisoon en kortisoon, verminder ontsteking en onderdruk die immuunstelsel. Dis belangrik dat mense wat vermoed hulle ly aan ’n vorm van artritis, so gou moontlik ’n dokter spreek sodat die presiese toestand by hulle gediagnoseer kan word. Gebruik ook altyd medikasie onder jou dokter se toesig.