Mnr. Johann Wessels wys hoe maklik die pyp op die voerkrip gemik kan word om die korrels daarin te laat uitloop. .
Dit is goedkoper om veevoerkorrels los in groot maat te koop, maar dit is arbeidsintensief om die korrels na voerkrippe in die veld te neem. Toe ontwerp drie Suid-Kaapse broers ’n spesiale waentjie wat die korrels in die krippe pomp.
Om klaar verpakte korrels in 50 kg-sakke te koop, werk egter aansienlik duurder uit as om dit los aan te koop. Die grootste rede waarom ons nie losmaatvoerkorrels gekoop het nie, is omdat dit ’n arbeidsintensiewe operasie sou wees om dit reg oor die plaas in die skape se voerkrippe te kry.
’n Hele paar werkers sou nodig wees, en arbeid was dikwels nie geredelik beskikbaar nie,” sê Jan. Daarom het hulle maar die duurder, klaar verpakte korrels gekoop – tot op ’n dag ’n paar jaar gelede.
“Omdat die plase ons maar besig hou, het ons die tekeninge na ’n ingenieursonderneming op Albertinia geneem, en hulle het die waentjie gebou,” sê Jan.
“Die bak word volgemaak uit die silo’s waarin die losmaatvoerkorrels geberg word. ’n Awegaar is in die bak geïnstalleer om die korrels uit die bak te laai. Buite is ’n dik, buigbare vloeipyp aangebring. Die awegaar word met ’n petrolenjintjie van 10 perdekrag (7,46 kW) aangedryf, en met ’n hefboomstelsel wat met bande werk, word dit gekoppel of ontkoppel.”
Die wa word deur ’n trekker of bakkie met vierwielaandrywing kampe toe gesleep. Wanneer dit langs ’n voerkrip kom, word die awegaar met behulp van die hefboom gekoppel. Die voerkorrels word uit die bak op die wa “gepomp” en die buigbare pyp word op die voerkrip gemik sodat die korrels in die krip kan loop.
’n Paar jaar gelede het die gesin na ’n skaaphokkiestelsel oorgeskakel en dit was selde nodig om ’n ooi of ’n lam uit die kampe te bring. Hulle het toe besluit om die “ooidek” op die waentjie met ’n tweede korreltenk – ook van 1,5 ton – te vervang.
Die tweede tenk is met sy eie awegaar toegerus, presies soos die oorspronklike tenk. Skielik was die houvermoë 3 ton voerkorrels, wat ’n rit na die verskillende kampe met ooie nóg meer produktief gemaak het. Jan sê minder as tien minute is nodig om elk van die bakke op die waentjie uit die groot opbergingsilo’s te vul.
In die kampe kan gemiddeld vyf voerkrippe uit elke tenk gevul word, wat dit dus moontlik maak om tien of meer voerkrippe in ’n enkele rit vol te maak. “Wat dit baie makliker maak, is dat net een mens nodig is vir die hele aksie.”
Die hele waentjie met ál sy toerusting het sowat R50 000 gekos om te laat bou, “maar die koste wat mettertyd bespaar word aan losmaatvoerpille, arbeid en brandstof, maak dit deur en deur die geld werd,” meen Jan.