VERKIESING 2019: Mark wed op ANC-golf | Netwerk24
VERKIESING 2019: Mark wed op ANC-golf
Deur Riana de Lange 05 Mei 2019 00:01
Die mark wed op 'n stewige oorwinning van minstens 58% vir die ANC in dié week se verkiesing, maar 'n sterker oorwinning kan selfs beter vir beleggers wees, meen ekonome.
Met net drie dae voor die algemene verkiesing, sê ontleders die mark verwag die ANC sal beter vaar as in die 2016- munisipale verkiesing toe hy 53,9% gekry het.
Dit sal wys die ANC onder pres. Cyril Ramaphosa gaan vooruit en dat hy vryheid sal hê om hervormings deur te voer. Dit sal uiteindelik vertroue herstel en tot hoër ekonomiese groei lei.
Die laaste paar jaar het die ekonomie kwalik met 1% per jaar gegroei, en vooruitskattings lyk droewig.
Volgens Maarten Ackerman, hoofekonoom van Citadel, prys die mark reeds 'n tweede Ramaforie in, maar ná die verkiesing sal die momentum daarvan baie afhang van hoe die nuwe kabinet lyk: Is dit inderdaad kleiner en wie is die ministers?
Heelwat ANC-ampsdraers is die laaste paar maande by staatskaping en onderduimshede betrek, maar is steeds ministers of hoog op die ANC-kandidatelys. Onder hulle is Nomvula Mokonyane, Malusi Gigaba en Bathabile Dlamini.
John Orford, 'n fondsbestuurder by Old Mutual Investment Group (OMIG), sê een van die slegste langtermyn-gevolge van 'n swak ANC-vertoning by die stembus is laer groei.
Bianca Botes, 'n tesouriebestuurder by Peregrine Treasury Solutions, sê 'n te lae persentasie vir die ANC by die stembus, kan koalisies vereis – iets waarmee Suid-Afrika nie 'n goeie baanrekord het nie. Koalisies kan beleidsonsekerheid verhoog en meebring dat bestaande beleid soos die Mynbouhandves opnuut hersien word.
Peter Attard Montalto, 'n ontleder by Intellidex, sê uit hul jongste markpeiling blyk daar net sowat 33% kans te wees op hervorming wat ekonomiese groei sal aanhelp ná die verkiesing.
Die verwagting is egter dat Ramaphosa minstens tot 2022 in die saal sal wees.
Die mark se siening stem ooreen met dié van Intellidex dat Ramaphosa, ondanks moontlike partystruwelinge, nie voor 2022 verwyder sal word nie – maar die kompromis vir hom om te bly, sal dalk 'n gebrek aan hervorming wees.
Ackerman sê 'n markvriendelike verkiesingsuitslag sal op korter termyn 'n sterker rand en beter JSE-opbrengste beteken, en op langer termyn hoër ekonomiese groei en sake- en verbruikersvertroue.
Buitelanders wat hier wil kom belê, sal 'n uitslag naby aan 60% steun vir die ANC wil sien, sê hy.
As Pravin Gordhan (minister van openbare ondernemings), Tito Mboweni (minister van finansies) en Lesetja Kganyago (president van die Reserwebank) ook almal in hul poste bly, is die kans goed op 'n veel beter tweede helfte van die jaar en 'n potensieel sterker rand, sê Ackerman.
Orford sê daar was heelwat positiewe veranderinge sedert Ramaphosa verlede jaar president geword het. Ná 8 Mei sal hy fyn dopgehou word om te sien hoe hy die administrasie herstruktureer en Eskom se herstrukturering hanteer.
Lullu Krugel, hoofekonoom van PwC, glo Moody's wil die nuwe regering kans gee om duidelik te wys wat hy wil doen voordat 'n besluit oor die land se kredietgradering geneem word. Dis die enigste van die drie groot kredietgradeerders wat Suid-Afrika nog op beleggingstatus gradeer.
Krugel sê die uiteindelike beleid sal vir Moody's 'n belangrike aanduiding gee oor grondhervorming, watter daadwerklike stappe gedoen word om probleme by die Suid-Afrikaanse Inkomstediens, Eskom en die SAL te pak en wie die ministers gaan wees.
"As daar duidelike beleidsrigtings is, met sterk aanduidings dat Ramaphosa genoeg beheer het oor waarheen sake gaan en sy eie besluite kan uitvoer oor ministeriële poste, kan ons verdere afgraderings deur Moody's vryspring, mits die syfers in die mediumtermynbegrotingsraamwerk in Oktober saamspeel.
"Indien nie, moet ons ons gereed maak vir 'n afgradering voor einde vanjaar."
Botes sê vanuit 'n wêreldperspektief dui die markte aan dat 'n stewige ANC-oorwinning verwag word. Dit behoort positief te wees vir die rand omdat die markte weet wat ANC-beleid is.
Lukman Otunuga, navorsingsontleder by FXTM, sê eksterne faktore soos internasionale risiko-aptyt, oliepryse en wat met die dollar gebeur, sal die rand in die aanloop tot 8 Mei beïnvloed. As beleggers risiko vermy, sal ontluikende geldeenhede soos die rand seerkry en die dollar sal versterk.
Die rand het die afgelope week naby R14,42 teenoor die dollar verhandel, maar as die Amerikaanse geldeenheid versterk, kan die rand op kort tot mediumtermyn tot R14,50 verswak.
Botes sê selfs al is daar hernieude Ramaforie onmiddellik ná die verkiesing, kan die rand weer verswak weens voortdurende strukturele probleme om in 'n meer realistiese band van R14,50 tot R14,80 te verhandel.
Sy sê ongeag die verkiesingsuitslag sal ekonomiese groei vanjaar gedemp bly, veral as beurtkrag terugkeer.
Werkloosheid sal waarskynlik ook nie in die volgende 12 tot 18 maande beduidend daal nie.
"Dié strukturele probleme kan nie vinnig opgelos word nie en sal die plaaslike ekonomie op mediumtermyn bly teister."
Volgens Orford is die opbrengs op Suid-Afrikaanse staatseffekte 'n goeie aanduiding van hoeveel slegte nuus ingeprys is. Die opbrengs op die tienjaar-staatseffek is net meer as 9%, wat 'n reële opbrengs van 4,5% ná inflasie is.
Dit het selde in die verlede gebeur dat die opbrengs hoër as 4% was.
Ackerman sê selfs met 'n markvriendelike uitkoms, is die risiko van 'n wankelende Eskom steeds daar.
Daarbenewens kan dit net beter gaan as die wêreldsituasie steeds ontluikende markte ondersteun.
Dit lyk wel tans die geval te wees met vordering met handelsooreenkoms tussen Amerika en China, die Federale Reserweraad wat aangedui het rentekoerse sal nie vinnig styg nie en groen lote wat op beter wêreldgroei dui, sê hy.