Preekriglyne – Bladsy 5 – vir eredienste
23ste Sondag van Koninkrykstyd
Gebruik kinders om die verhaal uit te beeld terwyl dit voorgelees word. Of wys 'n YouTube-videosnit waar die verhaal op 'n kindervriendelike manier vertel word. Indien jy 'n gesprek met die tieners wil voer, gebruik die film He called me Malala. Dit vertel die verhaal van Malala, die Pakistanse tiener wat geskiet is omdat sy opgestaan het vir die reg van meisies om onderrig te ontvang. Sy het herstel van haar skietwond en doen steeds voorspraak vir hierdie saak. Sy het die Nobelprys vir Vrede daarvoor ontvang. Daar is baie skakels tussen haar storie en die storie van Rut, die Moabitiese vrou. Die uitdagings van vroue toe en nou kom in albei se verhale na vore. Watter ander uitdagings moet vroue vandag hanteer? Jy sou die verhaal ook as inleiding kon gebruik vir die preekriglyn. Ons lees in die boek oor dié tyd van Rut, die boek Rigters, dat dit 'n slegte tyd in die volk se geskiedenis was. Rigters is vol oorloë, geweld, ongehoorsaamheid. Dis eintlik aaklig, die goed wat in daardie tyd aangevang word. Die boek Rigters eindig met 'n probleem – 'n stam wat nie meer vrouens het nie. Maar dis okay, daar word 'n plan gemaak – hulle kan meisies ontvoer. So eindig die boek Rigters met die woorde (21:25): "In daardie tyd was daar nog nie 'n koning in Israel nie, en elkeen het gedoen wat reg is in sy eie oë." En dit is in dié tyd, toe Israel soos die Wilde Weste was, dat ons 'n vrou ontmoet. Sy noem haarself "Mara" – bitter. Maar haar naam is eintlik "Naomi" – "soet", "aangenaam". Maar sy herdoop haarself van soet na bitter. Gelukkig het sy darem nog twee seuns gehad. Totdat die ook doodgaan. Met haar terugkeer na Israel stap haar skoondogters – Moabitiese vroue albei – so 'n entjie saam met haar. Maar wat help dit tog? Hulle kan nie die seer wegneem nie. So natuurlik stuur Naomi haar skoondogters terug. En na so 'n bietjie teësit, doen Orpa wat 'n goeie, gehoorsame dogter van haar tyd doen – sy gaan terug na haar familie. Maar Rut is hardkoppig. Sy weier. Sy gaan by Naomi bly, sê vers 14. Nie dat Naomi regtig daarop reageer nie. Maar wat van God? Waar is God in hierdie hele besigheid? Het God regtig teen Naomi gedraai? Soos die verhaal ontvou kom 'n mens agter dat Hy op die agtergrond werk. Wat die hoop in ons ontketen dat Hy dieselfde in ons lewe kan doen.
Laai af: Word – PowerPoint
22ste Sondag van Koninkrykstyd
Gebruik die ingeslote vertaling van die Boodskap met die besprekingsvrae. Daar is ook 'n inkleurprent. Die preekriglyn begin met die vlug van Dawid vir Saul as konteks vir hierdie Psalm. Alhoewel Dawid in die Filistynse stad veilig van Saul was, was hy weerloos teen koning Akis (Abimelek). Dawid se plan het nie gewerk nie. Hy is in doodsgevaar en roep na die Here. Dan kom die onverwagse uitkoms. In 'n laaste desperate poging om oorlewing, hou Dawid homself kranksinnig. Hy laat die spoeg teen sy baard afloop en krap teen die deure. Wonder bo wonder oortuig sy toneelspel die koning. Hy kon nie glo dat hierdie kranksinnige man Dawid is nie. Die koning beveel sy wagte om die mal man uit te smyt. God het uitkoms gegee toe dit gelyk het of daar nie meer uitkoms is nie. Dawid kon nie oor hierdie wonder stilbly nie. Die gevolg is hierdie Psalm se lofsang: "Ek sal die Here altyd weer prys, sy lof sal altyd op my lippe wees." (vers 2) Hy wil vir ander wat swaar kry, moed gee en hulle van hierdie wonder vertel: … "dié wat swaar kry, sal dit hoor en daaroor bly wees." (vers 3) Dankbaarheid is dus iets wat gedeel moet word. Sy dankbaarheid ken geen perke nie: "Sing saam met my oor die grootheid van die Here en laat ons saam sy Naam prys." (vers 4). Hierdie verhaal van groot nood, groot uitkoms en groot dankbaarheid is egter nie net Dawid se verhaal nie. Dit is ons almal s'n. Ons almal ken hierdie verhale van groot nood, groot uitkoms en groot dankbaarheid. Ons het dit al almal beleef. Miskien beleef jy nou groot nood, groot uitkoms of groot dankbaarheid. Maar, doen ons dit nog vandag? En hoe kyk die wêreld daarna? Die Psalm lei ons dus om te kies om anders te kyk as die wêreld en die wysheid van God aan die werk te sien in ons lewens.
21ste Sondag van Koninkrykstyd
Gesels in Familietyd oor diensbaarheid en wat dit beteken om mekaar te dien, soos Jesus vir ons 'n voorbeeld is. Jy kan 'n voorskoot gebruik om te gesels oor maniere waarop ons mekaar kan dien. Jy kan Rebecca St James se lied Here's the way gebruik, wat gaan oor mense wat almal graag die eerste beurt wil hê. Diensbaarheid is om te sê dis eerste jou beurt (gebaseer op die teks dat die eerste laaste sal wees en die laaste eerste). Daar is ook ander opsies – soos 'n spaghetti lepel wat die regte "tool" vir die regte taak is, of 'n gesprek ook belangrikheid, of die belangrikheid om te "pass" in rugby. Dit sal 'n goeie inleiding verskaf vir die preekriglyn wat werk met 'n perspektief op die verwoestende gevolge van leierskap wat fokus op die voordele, eer en status van die leiers, eerder as die versorging van God se mense en God se aarde. In die era van staatskaping sien ons dit al te helder geïllustreer. In hierdie teksgedeelte leer Jesus ons God se bedoeling met leierskap. Ons leer verstaan watter soort leierskap God se goedkeuring wegdra. Jesus is 'n voorbeeld hiervan.
20ste Sondag van Koninkrykstyd
Jy kan in Familietyd uitbrei oor die "oog van die naald". Daar is ook inligting oor kamele. Die preekriglyn plaas Markus eers binne konteks. Volgens die beste getuienis wat ons het, het Markus hierdie evangelie in Rome geskryf na die martelaarsdood van Paulus en Petrus. Dan brei ons uit oor een van die sentrale temas in die Markusevangelie, dié van Dissipelskap. Markus beklemtoon dat dissipels van Jesus drie dinge doen: hulself verloën, hulle kruis opneem, en Jesus navolg of selfs naboots. In hierdie gedeelte word die kenmerke uitgebeeld in Jesus se opdrag dat die jongman eerstens homself moet verloën deur van sy besittings ontslae te raak, tweedens sy kruis moet opneem, en laastens Christus moet volg. Uiteindelik vra Jesus van die ryk jongman méér as afstanddoening van sy besittings. Jesus gee aan hom die opdrag om sy rykdom onder die armes te verdeel. Jesus vra vir meer as net 'n tydelike goeie daad. Hy vra 'n totale en permanente hartsverandering. Jesus sê sy verhouding met die armes moet verander – om hulle te help, ook om met hulle te identifiseer. Dit kon moontlik bydra tot die man se smart, bedroefdheid en oënskynlike onvermoë om te doen wat Jesus vra. Wat Jesus vra, is 'n keuse téén rykdom, status en mag as basis vir sy identiteit. Jesus daag die jongman uit tot ekonomiese geregtigheid. Die finansiële, sosiale en politieke koste daarvan, is egter vir hom té groot. Die koninkryk van God konfronteer ons dus deur hierdie verhaal met 'n visie van 'n lewe en identiteit wat heeltemal onversoenbaar is met soveel van ons voorveronderstellings oor rykdom, voorregte en selfbelang.
19de Sondag van Koninkrykstyd
Kinders sal natuurlik baie daarvan hou om te hoor dat Jesus spesiaal lief is vir hulle! Jy kan hulle gewoon daaraan herinner deur die tweede deel van die Skriflesing vir hulle uit te lig. Vandag se teks handel oor die huwelik en oor kinders. Dit is twee temas wat ons almal na aan die hart lê. In die tyd waarin ons leef is beide die huwelik en die posisie van kinders dikwels in die gedrang. Dit is asof ons nie meer weet hoe om langtermyn verbintenisse te sluit nie – veral nie in die huwelik wat bedoel is as 'n durende verbintenis nie. Die slagoffers hiervan is dikwels kinders en vroue. Deur die "hardheid van julle harte" is dit dikwels brose mense wat aan die kortste end trek. Naas die Covid-pandemie is geslagsgeweld en geweld teen kinders 'n ewe erge pes in Suid-Afrika. Dit is dus 'n tydige teks uit die Here se Woord om te hoor, te oordink en te doen.
18de Sondag van Koninkrykstyd
Roep al die kinders vorentoe. Vra vir een kind of hy of sy weet hoe om by die kerk uit te loop. Sodra die kind antwoord, kan jy 'n blinddoek uithaal en vra dat die kind – met die blinddoek aan – by die kerk uit stap. Gee 'n tydjie daarvoor. Daar is 'n goeie kans dat die kind sal verdwaal. Indien nie, plaas so 'n paar hindernisse in die pad. Sodra daar chaos is, vra een van die ander kinders om die geblinddoekte kind te help en vir hom of haar rigting aan te dui. Die les hierin kan eenvoudig wees: Deur gebed help medegelowiges ons om ons pad te vind. Dit sal 'n goeie inleiding wees vir die prediking. Jakobus skryf aan mense wat konflik onderling en rondom hulle ervaar het, want hulle het weens hul geloof nie goed ingepas in die samelewing nie. Jakobus help hulle om koers te vind en gepas op te tree in die tyd waarin hulle leef. Hy gee hulle perspektief op die lewe van dissipels van Jesus. Hy begelei die gemeentes aan wie hy skryf tot genesing en heilsaamheid. Daarom is hierdie brief ook so waardevol vir mense wat steeds in gebroke samelewings lewe, wat steeds worstel met egte en opregte godsdiens voor God die Vader. Hy sluit die brief af met 'n oproep aan sy lesers om gelowig, hoopvol en biddend te bly sodat hulle heilsaamheid en genesing kan vind. Gebed blyk die beste raad te wees wat Jakobus vir sy lesers se stryd aanbied. Dit is die hooffokus van Jakobus 5:13-18, ons teks.
17de Sondag van Koninkrykstyd
As jy hou van "object lessons", oorweeg gerus om 'n borrel-blaas stelletjie te bring en borrels te blaas. Gesels oor hoe mens soms groot borrels blaas en soms klein borrels. Die truuk is – jy moet saggies blaas! Jakobus praat van "sagmoedige wysheid". Laat kinders borrels stukkend slaan terwyl hulle gesels oor wat die teenoorgestelde van "sagmoedig" is. (Jakobus praat van afguns, selfsug, leuens, wanorde, gemene dade.) Verduidelik dan dat "sagmoedige wysheid" saggies is – dit baklei nie en soek nie skoor met mense nie (vredeliewend), is bedagsaam (laat kinders voorbeelde noem van wat bedagsaam is), moet nie altyd hul eie sin kry nie (inskiklik), gee om vir ander mense (vol deernis). In die preekriglyn word Jakobus se klem op die verband tussen geloof en dade as uitgangspunt geneem. Geloof wat nie deur dade bevestig word nie is dood. Hy reflekteer nou verder oor die feit dat ons dade ons geloofsuitsprake bevestig. Hy gooi dit oor die boeg van die praktiese uitlewing van wysheid wat van Bo kom. Eers skryf hy oor die wysheid self (3:13-18). Daarna roep hy die gelowiges op om die hemelse wysheid ten opsigte van die volgende sake prakties uit te leef: hulle houding teenoor besittings (4:1-3), onderwerping aan God (4:4-10), verhouding met medegelowiges (4:11-12), afhanklikheid van God (4:13-17), rykdom (5:1-6), die volhardende gewag op die Here se koms (5:7-11), integriteit (5:12), swaarkry en vreugde (5:13) en siekte en sonde (5:14-20).
16de Sondag van Koninkrykstyd
Dirkie Smit vertel in sy boek Wat sien ons in die spieël? die volgende storie: 'n Vrou het by 'n wyse man om raad gaan aanklop. Sy wou graag iets wat sy gesê het, ongedaan maak. Eers, het hy geantwoord, sal sy moet teruggaan, 'n sak vol hoendervere neem, dit in die wind uitstrooi, en dan na hom terugkom. So gesê, so gedaan. Met haar terugkeer sê hy sy moet wéér teruggaan, elke veer gaan soek en dit in die sak terugsit, en dan weer na hom kom. Toe sy sê dit is tog onmoontlik omdat die wind dit teen daardie tyd al die wêreld vol gewaai het, was sy antwoord: "Net so onmoontlik is dit jou – vir enigeen – om die gevolge van wat jy gesê het, ongedaan te maak." Dalk kan die liturg so 'n verhaal lewendig maak deur dit vir kinders te illustreer met vere en 'n sak. Die preekriglyn fokus op hoe belangrik dit is dat gelowiges hulle tong onder beheer moet kry. Wat 'n gelowige menses sê, is van die grootste belang. Wat ons sê, die woorde wat ons uiter, is deel van die werke van ons geloof, dit is deel van die dade waarsonder geloof waardeloos is. Praat is dus vir Jakobus nie neutraal nie. Hy is diep besorg oor woorde wat selfsug en jaloesie uitdruk, die ander skade aandoen en selfs gewelddadig is.
15de Sondag van Koninkrykstyd
Alexander, Who used to be Rich Last Sunday deur Judith Viorst is 'n heerlike storie. Dit gaan nie oor die omsien na armes nie, maar help mense om na te dink oor hoe ons met geld werk. 'n Mens kan die storie maklik verkort en ook aanpas vir ons konteks. Hier is die storie lekker hoorbaar, terwyl die prente op hierdie video oulik lyk. Carolyn Brown stel voor dat 'n mens net op een of twee van die gesegdes fokus. Sy stel vers 2 voor. Sy stel voor dat jy foto's van 'n ryk en arm kind wys en gesels oor die verskille tussen hulle. Sluit dan af met die gedagte dat hulle albei God se kinders is, dat God hul albei liefhet. Die preekriglyn begin met 'n inleiding oor Spreuke as deel van die wysheidsliteratuur in die Bybel, saam met Job en Prediker. Die boek bevat poësie wat soos ander poëtiese boeke (Job en Hooglied) gelees kan word. Die wysheid van Spreuke gaan oor hoe om 'n goeie lewe te lei. Dit is wysheid wat van geslag tot geslag oorgelewer is. Hierdie wysheid, wat deur Israel se leermeesters versamel is, is gebaseer op ervaring en waarneming, eerder as op direkte openbaring. Dit wys 'n mens hoe om voor God reg te lewe. Die wysheid dat elkeen – ryk en arm – voor God gelyk is, was waarskynlik toe net so in konflik met die bestaande kultuur van die tyd as vandag. Vir die lesers was dit nodig om aan die wysheid herinner te word dat rykdom nie 'n teken van die Here se seën of spesiale sorg is nie. Elkeen se status is voor God gelyk. In 'n wêreld waar daar 'n magsbalans ten gunste van die rykes was, moes hierdie gelykstelling voor God radikaal gewees het. Die verse waarop vandeesweek se teks fokus, laat die klem val op die tema van armoede en rykdom en sosiale en ekonomiese geregtigheid. Daar is vir God 'n verband tussen rykdom en armoede en wysheid as eerbied vir God te ondersoek. Daarom is deernis met arm en hulpelose mense 'n teken van wysheid, nie net omdat dit vir hulle iets beteken nie, maar omdat jy daarmee aan die kant van die Here gaan staan. God is op 'n besondere manier die God van die armes en hulpeloses.
14de Sondag van Koninkrykstyd
Met behulp van 'n plakkaat of 'n foto, wys vir die kinders in Familietyd 'n mens se liggaam (anatomie, skelet, spiere). Vertel vir hulle dat die Here elke deel van ons lyf gemaak het. Die Here het mooi beplan toe Hy ons geskep het. Elke spier, elke orgaan, elke been en elke ander liggaamsdeel het 'n doel. Ons kan ons lywe gebruik om te oefen, dan word ons sterker en vinniger. Ons kan ons verstand gebruik om te leer. Die Here wil hê ons moet ons lywe gebruik om Hom te eer. Maar ons kan ons lywe ook verkeerd gebruik. Soos wanneer ons ons lywe gebruik om ander mense seer te maak of te na te kom, of wanneer ons ons eie lywe met slegte gewoontes seermaak. Ons respekteer ons lywe; daarom dra ons klere. Ons maak sekere dele van ons lywe toe uit respek. Ons hoef nie skaam te wees vir ons lywe nie. God het elke deeltjie van ons gemaak. Ons moet onthou dat ons lywe aan ons behoort, en as iemand iets aan ons lywe doen wat ons ongemaklik laat voel, mag ons sê: "Nee!" Ons liggame is tempels; daarom moet ons ons lywe mooi beskerm. Dit is 'n goeie inleiding vir die preekriglyn oor ons teks, Hooglied 2:8-17, wat handel oor die bedwelming van die liefde en beskerming in die liefde. Dit handel oor die liefde tussen 'n man en vrou. Die liefde is sterker as enige teenkanting of omstandigheid. In Hooglied sien ons hoe die vrou dagdroom oor haar minnaar en hoe die liefde hulle hele lewe in beslag neem. Hulle droom oor mekaar, fantaseer oor mekaar en is seksueel aangetrokke tot mekaar. Dit is nie wellus nie, nee, dit is opregte liefde waar fisiese aantrekking 'n wesenlike rol speel. Die vrou se gedigte sluit nie net haar eie gedagtes in nie, maar ook die woorde van die man in haar lewe. En dit is 'n pragtige beskrywing aan die een kant van die bedwelmende impak van die liefde, sowel as aan die ander kant die behoefte aan beskerming in die liefde.