By die terminus spoeg busse die een vrag toeriste ná die ander uit, almal van hulle nes ons met treinkaartjies in die hand wat nou skielik nutteloos is.
Faro is minder so. Dis nie die soort plek waar ’n mens sal kiés om gestrand te raak nie. Dis valerig, en afgesien van ’n Middeleeuse katedraal, is hier nie veel om te sien nie.
Die langste brug in Europa, die 12 km lange Vasco da Gama-brug, vat jou oor die Taag-rivier die stad in. Knyp maar toe jou oë as jy aan hoogtevrees ly.
“Jammer, daar is ’n staking,” sê ’n amptenaar in die kaartjieskantoor op die Sete Rios-stasie in Lissabon. Hy lyk regtig jammer daaroor en hy skryf geduldig vir ons ingewikkelde aanwysings op ’n papiertjie neer om met busse tot by ons blyplek te kom.
Ons verdwaal hopeloos en eindig in ’n taxi saam met die enigste mens in Portugal wat glad nie Engels kan praat nie. Gelukkig praat Google Maps ’n universele taal.
Ons is ná vyf dae terug huis toe sonder dat ons ooit die Portugese vervoerstelsel onder die knie gekry het. Die probleem is dat daar verskillende operateurs is vir verskillende trein- en busdienste en ons kon nooit met sekerheid bepaal watter kaartjie vir watter rymiddel geld nie. Ons het later ’n hele portefeulje van bus- en treinkaartjies gehad. Dan klim jy maar op, wys jou kaartjie en hoop vir die beste.
Gelukkig was die Portugese kondukteur wat ons met die verkeerde kaartjies op sy trein op pad na Cascais betrap het, ’n man van groot geduld en genoeg insig om te sien dat dit net ’n eerlike fout was.
Ons bly ’n paar meter van die Ontdekkers­monument in Belém. Op die plein voor die monument lê ’n indrukwekkende marmermosaïek van ’n wêreldkaart met al die plekke aangedui waar die Portugese seevaarders aangedoen het. Dié mosaïek was ’n geskenk van Suid-Afrika as blyk van waardering dat die Portugese die suidpunt van Afrika “ontdek” het. Ná 1994 is ’n naskrif aangebring om dié stukkie ongemaklike geskiedenis in konteks te stel.
Ons betaal 5 euro elk om met ’n hysbak tot bo-op die 52 m hoë monument te gaan om Suid-Afrika se mosaïek van bo te bekyk. Dit ís indrukwekkend.
Ewe mooi is die uitsig van hier af oor die Taag, die stad en die Jerónimos-klooster oorkant die pad. In die klooster se katedraal lê Da Gama in sy graf.
Die Belém-toring is ’n fort wat in die vroeë 16de eeu gebou is om Lissabon te beskerm. Dit was ook die eerste baken van die stad wat Portugese seevaarders gesien het wanneer hulle van hul verre reise teruggekeer het.
Vir ons as Suid-Afrikaners is daar ’n soort bekendheid aan Portugal. En dit het niks te make met ons gedeelde geskiedenis of die Portugese se geneigdheid om op die ongerieflikste van dae te staak nie.
Die klimaat is matig en die mense onopgesmuk en divers. Dit voel nader aan die huis as die res van eksieperfeksie Europa, kompleet met ouer motors op die paaie en so ’n gevoel dat die verlede ’n bietjie meer roemryk was as die hede.
Die geboue wat die sypaadjies omsoom, ding mee vir die aandag met hul helderkleurige of geverfde teëltjies, die een mooier as die ander.
As jy fluks is, kan jy sommer van Cascais af stap na Estoril, waar ons vir ’n paar aande gebly het. Die sigbaarste baken hier is die 100 jaar oue Casino Estoril, vandag blykbaar een van die grootste werkende casino’s in Europa. Gedurende die Tweede Wêreldoorlog het spioene, afgesette koninklikes en avontuurlustiges glo hier bymekaar gekom. Die casino was die inspirasie vir Ian Fleming se James Bond-roman en later die fliek, Casino Royale.
Die marmermosaïek wat Suid-Afrika vir Portugal geskenk het. In die middel, waar die meeste van die mense staan, is ’n wêreldkaart met die plekke aangedui waar Portugese seevaarders aangedoen het.