Vonnisbespreking: Beskrywing van geskenkte onroerende goed wat met ’n verband beswaar is - Johan Lötz | LitNet
Johan Lötz, Chris Nagel2012-06-07
Beskrywing van geskenkte onroerende goed wat met ’n verband beswaar is: Scholtz v Scholtz 2012 1 SA 382 (WKK); Scholtz v Scholtz (209/2011)  ZASCA 9 D.J. Lötz en C.J. Nagel, Fakulteit Regsgeleerdheid, Universiteit van Pretoria
Opsomming Hierdie vonnisbespreking handel oor die vraag of die feit dat onroerende goed wat geskenk word met ’n verband beswaar is, ’n wesenlike beding is wat in die skenkingskontrak vervat moet word ten einde aan die geldigheidsvereistes van artikel 5 van die Algemene Regswysigingswet 50 van 1956 en artikel 2(1) van die Wet op Vervreemding 68 van 1981 te voldoen. Na oorweging vn die twee Scholtz-sake in die lig van relevante positiewe reg en wetgewing argumenteer die skrywers dat die bestaan van ’n verband en die wyse waarop na die skenking daarmee gehandel word nie noodwendig wesenlike bedinge van die skenking is nie. Of sodanige inligting ingesluit moet word, is ’n feite- en nie ’n regsvraag nie en sal van die omstandighede van elke saak afhang. Dit sal dus verkeerd wees om die insluiting daarvan in alle skenkingskontrakte van onroerende goed te vereis.
Die eerste punt in appèl was of artikel 5 van die Regswysigingswet of artikel 2(1) van die Wet op Vervreemding van Grond die deurslag in die onderhawige saak moet gee. Appèlregter Brand beslis dat waar grond geskenk word, beide wette van toepassing is, maar omdat die Regswysigingswet strenger vereistes daarstel deurdat die skenker se handtekening deur twee getuies geattesteer moet word, dit voorrang geniet by skenkingskontrakte.32 Die verhoorhof se bevinding dat die nie-uitdruklike vermelding in die skenkingsakte van hoe met die verband gehandel moet word, noodwendig veroorsaak het dat die skenking nietig is, word egter in appèl verwerp. Die rede hiervoor is dat die verhoorhof dit uit die oog verloor het dat die ontbrekende beding (“missing term”) rakende die verband aangevul kon word deur ’n behoorlike uitleg van die uitdruklike bedinge van die ooreenkoms, alternatief, deur dit as ’n stilswyende beding te beskou.33 Eersgenoemde moontlikheid word onderskryf deur die algemene reël by die uitleg van kontrakte dat in geval van dubbelsinnigheid, die uitleg van ’n kontrak nie beperk is tot die bewoording van die dokument nie, maar dat dit binne die konteks of die feitelike omringende omstandighede en agtergrond daarvan uitgelê moet word.34