PressReader - Kuier: 2017-07-12 - VOORBLADSTORIE: Ex­pres­so-aan­bie­ders ge­sels oor hul pad na suk­ses
VOORBLADSTORIE: Ex­pres­so-aan­bie­ders ge­sels oor hul pad na suk­ses
’n Voor­ma­li­ge do­sent was op die kruin van sy loop­baan aan drank ver­slaaf. Iro­nies ge­noeg het hy ’n te­sis oor alkoholisme ge­skryf, maar kon hom­self nie help nie.
Kuier - 2017-07-12 - INHOUD - DEUR ERNUSTA MARALACK
hy het des­tyds sy mees­ters­ver­han­de­ling oor alkoholisme ge­doen en sê dit word dees­dae land­wyd in ver­skeie re­ha­bi­li­ta­sie­sen­trums as hand­lei­ding ge­bruik en hy het al ver­skeie ar­ti­kels oor dié on­der­werp vir in­ter­na­si­o­na­le tyd­skrif­te ge­skryf. Ja, Ba­sil Ki­ve­do (66) het uit­mun­ten­de na­vor­sings­werk oor alkoholisme ge­doen en selfs al by die Suid-A­fri­kaan­se Me­die­se Na­vor­sings­raad (SAMNR) in dié veld ge­werk en só tal­le al­ko­ho­lis­te ge­help om nug­ter te word. En dít al­les ter­wyl hy self ’n vol­slae al­ko­ho­lis was en nie eens hom­self kon help nie – sy mag­dom ken­nis oor alkoholisme ten spyt . . .
Dít is die pa­ra­doks, sê Ba­sil van Kuils­ri­vier in die noor­de­li­ke voor­ste­de van Kaap­stad. Hy was in sy erg­ste al­ko­ho­lis­ja­re ’n do­sent in gees­tes­we­ten­skap­pe by die U­ni­ver­si­teit van Wes-Kaap­land en U­ni­ver­si­teit van Kaap­stad se so­si­o­lo­gie de­par­te­men­te. Daar­die tyd kon hy nie ’n klas aan­bied of selfs be­stuur son­der dat hy ’n ste­wi­ge dop in­ge­had het nie. Hy het ook só erg ag­ter­uit­ge­gaan dat hy vir ja­re saam met ber­gies uit­ge­hang en na har­te­lus ge­drink het, “want hul­le het hom nie ver­oor­deel nie”.
Kui­er het oor die ja­re al baie sto­ries oor alkoholisme en al­ko­ho­lis­te ver­tel, maar nie een daar­van was so kon­tras­te­rend en iro­nies soos Ba­sil s’n nie.
“Ek het vir 23 jaar na­vor­sing oor alkoholisme ge­doen en vir die vier jaar wat ek aan
Ek kon nie my eie pro­bleem raak­sien nie. Ek kon my­self nie help nie. Ba­sil Ki­ve­do
my te­sis (oor alkoholisme vir sy mees­ters­graad) ge­werk het, was ek on­der die in­vloed van drank. My te­sis was 413 blad­sye lank en na­dat ek dit vol­tooi het, is dit uit­ge­gee aan be­han­de­ling­sen­trums. Die pa­ra­doks is dat ek met so­veel al­ko­ho­lis­te ge­werk en hul­le nug­ter ge­kry het, maar ek kon nie my eie pro­bleem raak­sien nie. Ek kon my­self nie help nie,”ver­tel Ba­sil.
Daar was tye wat hy selfs sy ge­lief­de ou­pa, ’n bis­kop in die AME-kerk, ge­smeek en om­ge­praat het om vir hom te gaan drank koop en an­der tye wat hy som­mer in sy ou­ma se ja­pon (soms son­der kle­re) en pan­tof­fels drank­win­kel toe ge­stap het. Dan was daar ook daai tye wat hy selfs na­skeer­mid­del ge­drink het – al­les net om sy al­les­oor­heer­sen­de dors na drank te les. Dan het Ba­sil al­ler­mins ge­lyk na die suk­ses­vol­le en be­gaaf­de u­ni­ver­si­teits­do­sent wat hy was óf na die voor­beel­di­ge ho­ër­skool­seun wat vroe­ër ge­kant was teen drank en hom op de­bats­ge­leent­he­de sterk daar­teen uit­ge­spreek het.
Maar in sy erg­ste drank­dae het hy nie om­ge­gee vir hi­gi­ë­ne nie en het hy we­ke aan­een ge­lê en drink en ge­tiep. Die laas­te ding op sy ge­dag­tes was om te was en skoon kle­re aan te trek. Hy het be­hoor­lik ge­stink, maar dit het hom nie ge­pla nie. Want die al­ter­na­tief – om nie te drink nie – was ’n hel op sy eie waar­voor Ba­sil nie in daar­die s­ta­di­um kans ge­sien het nie.
Want as hy nié ge­drink het nie, was die ont­trek­king­simp­to­me só erg dat dit vir hom ge­voel het as­of ’n leeu op sy rug spring en hy kon die pels let­ter­lik vóél, ver­tel Ba­sil. An­der ke­re het hy hom weer ver­beel men­se ag­ter­volg hom en wan­neer daar ’n klop aan die deur was, het hy ’n doods­ty­ding ver­wag. Hy het ook pienk o­li­fant­jies en spin­ne­kop­pies voor sy gees­tes­oog ge­sien of die vloer van sy ka­mer het in ’n plaas en la­ter na­si­o­na­le pad ver­an­der.
Maar die erg­ste was die diep en donker de­pres­sie waar­in hy ver­val het en die self­moord­nei­gings. Hy het dan soos niks ge­voel nie en het al twee keer pro­beer om ’n ein­de aan sy le­we te maak.
die lief­de van sy VROU
Deur al­les het sy vrou, Ro­chel­le (51), ’n voor­ma­li­ge ver­pleeg­ster, by hom ge­staan, al het sy self deur ’n e­mo­si­o­ne­le hel ge­gaan. Sy en Ba­sil ken me­kaar al ja­re om­dat hy as jong­man des­tyds by haar fa­mi­lie lo­seer het, maar hul­le het eers in 2005 ge­trou toe hul­le me­kaar ná ja­re – en elk­een met ’n ver­brok­kel­de hu­we­lik en eg­skei­ding ag­ter die rug – weer ont­moet het.
Ro­chel­le het eer­ste­hand­se er­va­ring van die ska­de wat drank kan doen, want haar pa was ook ’n al­ko­ho­lis. En toe sy met Ba­sil trou, het sy ge­weet van sy er­ge drank­pro­bleem,“maar ek het ook die mens ge­ken wat hy son­der die drank is”. Dit is juis dít wat Ro­chel­le laat vas­klou het aan haar hu­we­lik, al was dit ’n bit­ter stryd. Daar was ke­re wat sy dit een­vou­dig nie meer kon uit­hou nie en ge­ry­loop het na ge­lief­des toe net om weg te kom van Ba­sil en sy al­e­wi­ge dronk toe­stand. Maar sy het el­ke keer weer te­rug­ge­keer, ver­tel Ro­chel­le. Sy is on­ein­dig lief vir Ba­sil en het bly glo hy sal die drank­dui­wel een­dag oor­win – en hy hét in 2007 in ’n bo­mens­li­ke po­ging be­gin om sy le­we om te keer en is van­dag nog skoon. Vir Ba­sil was die keer­punt, wat ge­lyk het as­of dit nooit gaan kom nie, die we­te dat hy be­sig is om sy hu­we­lik te ver­woes en dat hy Ro­chel­le fi­naal kan ver­loor as hy sou aan­gaan soos wat hy daai tyd aan­ge­gaan het. So, dit was uit en uit die lief­de vir Ro­chel­le en ’n fa­mi­lie­kind, T­hay­ne S­trauss (10), wat in hul pleeg­sorg ge­plaas is, wat hom tot in­keer ge­bring het. Hy glo ook God het in­ge­gryp toe hy nie meer op sy eie krag­te kon staat­maak nie. Van­dag deel hy sy sto­rie“vir die ho­pe­lo­ses daar bui­te”
en Ro­chel­le deel haar sto­rie met vroue wat mans het soos die een wat Ba­sil se­dert 17-ja­ri­ge ou­der­dom was. Die Ki­ve­do’s glo die lief­de en om bid­dend op jou knieë te bly, oor­win al­les.
Die dRANK­DUI­WEL VAT HOM GOU
Ba­sil se wor­tels lê in Port Elizabeth in die Oos-Kaap, waar hy as een van agt kin­ders groot­ge­word het. Ba­sil sê hul ge­sin het ’n een­vou­di­ge be­staan ge­voer en hul aard­se be­sit­tings was baie ka­rig. Hy kom uit ’n tyd van plas­tiek­gor­dy­ne en uit­gesknip­te koe­rant wat op kas­sies ge­plak was en as de­ko­ri­tems ge­dien het. Kle­re was ook skraps en Ba­sil het sy broers s’n ge­ërf. Maar hoe­wel sy mes­se­laar­pa en naald­werks­ter­ma ge­suk­kel het om brood op die ta­fel te sit, het ver­al sy pa vir Ba­sil aan­ge­moe­dig en on­der­steun om ma­triek klaar te maak. S­pi­ri­tu­a­li­teit, waar­des en mo­ra­li­teit was ook baie be­lang­rik in die le­we van die Ki­ve­do-ge­sin.
Dit is ook dan met hier­die waar­de­stel­sel in plek dat Ba­sil van ’n jong ou­der­dom af sterk ge­kant was teen al­ko­hol en vas­be­slo­te was om suk­ses­vol te wees, al was men­se van kleur se loop­baan­op­sies daar­die tyd baie be­perk.
“Op ho­ër­skool het ek aan die de­bat­span be­hoort en by­na al my praat­jies het ge­gaan oor die ge­va­re van al­ko­hol­mis­bruik en ek het selfs plak­ka­te daar­oor ge­maak. Maar toe is my eer­ste er­va­ring met al­ko­hol op my ma­triek­af­skeid met drie bot­tels Old Brown S­her­ry saam met vrien­de, wat ons op Bet­hels­dorp ge­koop het. Dit was een gla­sie en toe kon ek nie op­hou nie,”ver­tel Ba­sil oor die be­gin van sy dank­pro­bleem.
Ba­sil is ’n na­tuur­li­ke sto­rie­ver­tel­ler en het ’n aan­steek­li­ke sin vir hu­mor. En hoe­wel ons oor ’n erns­ti­ge on­der­werp ge­sels, dryf hy baie lek­ker die spot met hom­self, wat jou by tye hard­op laat saam­lag.
Oor daai eer­ste ont­moe­ting met die drank­dui­wel, voeg Ba­sil by:“Ek moes ’n toe­spraak maak daai aand. Teen die tyd van die toe­spraak het my hemp ag­ter uit­ge­hang, ek was mi­nus my das en een skoen, en ek wou daai aand ook on­der die ben­des in S­chau­der­vil­le in­spring. Dit was heel­te­mal teen­stry­dig met wie ek was.”
Die drank­dui­wel het hom daar­die aand net­so ge­vat en Ba­sil sal die te­leur­stel­ling op sy ma se ge­sig nooit ver­geet toe sy die vol­gen­de og­gend vir hom ’n glas wa­ter, Eno en suur­le­moen bring om sy bab­be­las te dok­ter nie.
Maar die­self­de dag nog het die leu­ens be­gin en het Ba­sil ’n sto­rie op­ge­maak oor hy wat bi­bli­o­teek­boe­ke moes gaan in­gee op Kor­sten.“Maar dit was net om by die kroeg uit te kom. My ma het nog vir my ’n 20c ge­gee waar­mee ek daai tyd ’n he­le drank­win­kel kon koop en ek is met bi­bli­o­teek­boe­ke on­der die blad by die kroeg in en het saam met groot man­ne be­gin ge­sels en twee dae van die huis af weg­ge­bly,”ver­tel Ba­sil ver­der.
Hy het op 17 UWK toe ge­kom met daar­die drank­pro­bleem en het ’n re­gu­lar ge­word in kroeë in Bellville in die noor­de­li­ke voor­ste­de van Kaap­stad, sê Ba­sil. Die drank het sy tong nóg los­ser ge­maak en kort voor lank het Ba­sil som­mer ’n ska­re toe­skou­ers in die kroeg ge­had wat na sy sto­ries kom luis­ter het en vir hom drank ge­koop het.
Toe hy la­ter as do­sent be­gin werk het, het hy 90% van sy sa­la­ris op drank span­deer en selfs ’n tas vol drank on­der sy bed ge­hou.“Ek het som­mer my ou­pa se nag­maal­wyn ook ge­steel.”
Teen die tyd dat Ba­sil 24 was, het selfs sy ou­pa se vrien­de pro­beer in­gryp deur hom na ’n AA-ver­ga­de­ring (Al­ko­ho­lis­te A­no­niem) te vat. Die grap­jas Ba­sil is te­rug wan­neer hy dié aand ont­hou:“My ou­pa se vrien­de het ge­sê hul­le gaan my vat na ‘men­se wat net soos ek is’toe dog ek, nóú gaan ons paar­tie!’Ie­mand het ge­praat en ek dog praat jou praat klaar. Ons groep het in ’n sir­kel ge­sit en ek sien al­mal be­we en won­der by my­self of daar ge­noeg drank vir al­mal gaan wees? Maar toe kom die vrou­e­on­der­steu­nings­groep in met ’n groot urn en Ma­rie en Eet-sum-mo­re bis­cuits en bur­gan­za-tee (Fi­ve Ro­ses)!”
Dié in­gry­ping was on­suk­ses­vol, want Ba­sil het op pad huis al“drie lang sol­da­te” (bie­re) by ’n smok­kel­jaart ge­koop.
HUL PAAIE KRUIS weer
Dit was ook in hier­die tyd (in die ja­re tag­tig toe Ro­chel­le 16 was) dat hy by haar fa­mi­lie lo­seer het en hul­le me­kaar be­ter leer ken het. Ro­chel­le het toe al ge­sien hoe erg Ba­sil se ont­trek­king­simp­to­me is.
“Daai tyd as hy sy ont­trek­king­simp­to­me ge­kry het, het hy my ge­smeek vir net een gla­sie en so ge­wel­dig ge­be­we dat al­les uit die gla­sie ge­skud het. Dan het hy som­mer vir ’n week nie ge­was nie en stink hy la­ter langs jou, want hy het net in die bed ge­bly en ge­lê en drink en ge­tiep,”ver­tel Ro­chel­le.
Ba­sil was toe al ’n vol­was­se jong­man en Ro­chel­le nog ’n on­skul­di­ge tie­ner. Hy was toe ver­lief op haar, maar ge­weet sy is te jonk en het nie din­ge ver­der ge­vat nie. Hul al­twee het uit­ein­de­lik met an­der men­se ge­trou, maar me­kaar weer raak­ge­loop toe al­bei al­reeds ge­skei was. Hy was toe 53 en Ro­chel­le 38. Ba­sil was daai tyd die rek­tor van die Re­ke­naar­skool Bo­land in Worcester.
“Ons het be­sef ons is lief vir me­kaar en het in 2005 op my ver­jaar­dag (17 Fe­bru­a­rie) in Worcester ge­trou,”ver­tel Ro­chel­le lief­de­vol. Die lief­de blom ná al die ja­re steeds tus­sen hul­le.
DIN­GE RAAK MOEILIK
Soos te­reg ge­noem was Ro­chel­le be­wus van Ba­sil se drank­pro­bleem en het hom
só aan­vaar, maar er­ken dit was heel­te­mal ’n an­der sto­rie om ’n huis met ’n vol­slae al­ko­ho­lis te deel.
“Dit het be­gin moeilik raak, want ek was nou in een huis met hom. Dit het ook skraps ge­gaan met die fi­nan­sies om­dat Ba­sil baie van sy geld op drank span­deer het. Soms kon ek dit nie uit­hou nie en het dan Kaap toe ge­hi­ke, maar dan bel hy aan­me­kaar en ek kan hoor hy is dronk. Dan gaan ek maar te­rug, want ek was bang hy drink hom dood,”deel Ro­chel­le oor dié row­we tye.
Sy sê voorts die pa­troon wat hy sou volg was om vir twee we­ke kon­stant te drink en het dan weer vir twee, drie maan­de op­ge­hou.
Die tye wat Ba­sil nug­ter was, het vir Ro­chel­le laat moed skep dat din­ge sou ver­be­ter.“Ons was baie ge­luk­kig om­dat die tye wat hy ge­drink het kor­ter was as die tye wat hy nug­ter was,”sê sy.
Uit sy na­vor­sing het Ba­sil ge­weet hy is ’n be­ta-al­ko­ho­lis (’n kro­nie­se al­ko­ho­lis), maar hy het dwars­deur sy dron­ken­skap sy wer­ke be­hou. Wan­neer hy deur sy er­ge drink­pe­ri­o­des ge­gaan het, het hy in ’n diep de­pres­sie ver­val en sy ont­trek­king­simp­to­me was on­uit­houd­baar en het hom al in die hos­pi­taal ook laat be­land.
“Ek het nie gaan werk wan­neer ek ge­drink het nie. Dan wou ek geen gor­dy­ne oop hê nie en het die foon van die mik­kie af­ge­haal en die deu­re ge­sluit. Ek het weg­ge­kruip vir my kre­di­teu­re en was te bang om (skuld)brie­we oop te maak. Ek het met al die kos­geld gaan drank koop,”ver­tel Ba­sil.
Ro­chel­le be­skryf hier­die tyd as baie de­pres­sing, want wan­neer Ba­sil in hier­die toe­stand was, wou hy nie eens hê sy moes die huis skoon­maak of die gor­dy­ne oop­trek nie. Hy wou nie ge­had het men­se moes weet hy is by die huis nie.
“Ek het niks self­beeld ge­had nie. Ek het twee keer self­moord pro­beer pleeg, maar dit het nie ge­werk nie. Ek het selfs drank in die tuin­slang (uit­ge­gooi) en in koek­blik­ke weg­ge­steek. Ek het met ’n bot­tel drank gaan slaap net om te drink tot ek weer uit­pass as ek wak­ker skrik,” ver­tel Ba­sil voorts.
Maar deur al­les het Ro­chel­le lank­moe­dig ge­bly, maar die uit­wer­king wat sy alkoholisme op haar ge­had het, was nie mak­lik om mee te co­pe nie.
“My pa het ook ’n drank­pro­bleem ge­had, so ek het Ba­sil ver­staan. Ek het baie aan­de nie ge­slaap nie om­dat ek bang was hy sterf in sy slaap. Bai­e­keer het ek hom jam­mer ge­kry om­dat ek ge­weet het dis nie hy nie. Ek het hart­seer ge­voel, want dit was die­self­de met my pa. Na­tuur­lik word jy ge­frus­treerd en voel mag­te­loos en wil op­gee, maar ek het ge­dink wie gaan na om kyk as ek dit nie doen nie? Dis waar lief­de in­kom,” voeg Ro­chel­le by.
LIEF­DE en GE­LOOF – dít red hom
En dit was juis die we­te dat hy sy hu­we­lik in ge­vaar stel en die vrees dat hy uit­ein­de­lik vir Ro­chel­le kan ver­loor, wat vir Ba­sil op 8 Ja­nu­a­rie 2007 fi­naal tot sy sin­ne laat kom het. Ba­sil was dié be­trok­ke og­gend op pad Mo­sam­biek toe, maar was weer dronk en het nie eens ge­weet waar sy pas­poort was toe sy ry­ge­leent­heid op­daag nie.
“Hy was nog op pad (lug­ha­we toe) toe hy my bel en sê dis die laas­te, maar ek het hom nie kop toe ge­vat nie, want ek het dit al ge­hoor. Hy was oor die ja­re ook al by kli­nie­ke, maar dit het nie ge­werk nie om­dat an­der men­se hom soon­toe ge­vat het. Hy het nie uit sy eie ge­gaan nie,”ver­tel Ro­chel­le.
Toe niks an­ders meer werk nie, het Ba­sil hom­self uit des­pe­raat­heid tot ge­loof ge­wend en gees­te­li­ke lei­ers soos ds. Jeff Frans­man ge­vra om vir hom te bid. An­der men­se wat ’n groot rol in sy her­stel ge­speel het met hul on­voor­waar­de­li­ke on­der­steu­ning is ds. Ju­rie van Rooy, Ba­sie Kil­li­an, Fa­nie Hu­man, Ko­sie S­teyn en Au­brey Red­ling­huis. Daar was ook vrien­de soos Ka­ren Mei­ring en Mu­riel Lan­ge­veldt wat nooit moeg ge­raak het om te help nie.
Dit was ’n moei­li­ke stryd om op te hou drink, maar Ba­sil het dit reg­ge­kry, want hy weet Ro­chel­le en T­hay­ne het hom nug­ter no­dig.
En se­dert hy op­hou drink het, het Ba­sil met Ro­chel­le se on­der­steu­ning van 2011tot 2013 uit­voe­ren­de bur­ge­mees­ter van die B­ree­de­ri­vier­val­lei-mu­ni­si­pa­li­teit ge­word. En van­dag is hy ’n lid van die WesKaap­se pro­vin­si­a­le par­le­ment en voor­sit­ter van die staan­de ko­mi­tee vir on­der­wys.
“Aan God al die eer. My sto­rie is vir die ho­pe­lo­ses,”sê Ba­sil.
Met haar oë wat lief­de­vol op Ba­sil rus, sluit Ro­chel­le af:“Vir vroue wat met sul­ke mans ge­troud is, wil ek sê ek weet dis nie mak­lik nie. Maar pro­beer ver­der kyk as die alkoholisme en pro­beer saam met hom deur dit werk. Praat met die He­re, gaan op jou knieë en ver­trou. God werk op Sy tyd.”
HOOFFOTO: Ba­sil Ki­ve­do (66) was van sy ma­triek­jaar af ’n vol­slae al­ko­ho­lis. REGS BO: Ba­sil op sy gra­de­pleg­tig­heid ja­re ge­le­de en toe al aan drank ver­slaaf.
LINKS: Ba­sil en sy vrou, Ro­chel­le, wat hom deur sy donker al­ko­ho­lis­dae deur dik en dun by­ge­staan het. Ge­loof en haar lief­de het hom ge­red, meen Ba­sil.