Regering se misleiding oor gesondheidsversekering blootgelêArgieffoto: http://www.jameschesley.com/ Die regering mislei Suid-Afrikaners willens en wetens oor die onbekostigbaarheid van die voorgenome nasionale gesondheidsplan. Só bevind ŉ gesaghebbende navorsingsverslag wat Dinsdag by die parlementêre portefeuljekomitee oor gesondheid ingedien word en waarvan Maroela Media ŉ afskrif bekom het. Die omvattende verslag oor die ware koste van nasionale gesondheidsversekering (NGV) is opgestel deur prof. Jannie Rossouw, professor in ekonomie en hoof van die skool vir ekonomie en sakewetenskappe aan die Universiteit van die Witwatersrand, en Mike Holland van die maatskappy PriceMetrics. Dit sal as deel van die Solidariteit Beweging se voorlegging oor nasionale gesondheidsversekering by die parlement ingedien word. Die verslag word ingedien in ŉ week dat Suid-Afrikaners hul rug styf maak teen nasionale gesondheidsversekering. So byvoorbeeld gaan die DA Maandagoggend ŉ petisie met duisende handtekeninge teen die gesondheidsplan by die parlement indien. Luidens die verslag laat die Wetsontwerp op Nasionale Gesondheidsversekering spesifiek na om enige kosteberekening in te sluit, wat ondenkbaar is gegewe die ingrypende uitwerking daarvan wat luidens die wetsontwerp se eie bewoording beoog word. “Die memorandum tot die wetsontwerp poog om die publiek en parlementslede te mislei met die stelling dat die koste/begrotingsmodel op praktiese kwessies eerder as algemene modelle fokus. Boonop wys dit net die aanvanklike koste om die NGV-fonds te stig, waaronder ŉ fonds waartoe dokters bydra per lid van die bevolking wat hulle bedien, en ŉ paar klein korttermyn-ingrypings,” bevind die verslag. Die mees onlangse staatsberaming van die NGV-koste is in die tersaaklike witskrif uit 2017 vervat, maar kommerwekkend genoeg gebruik dit onaangepaste syfers uit 2010 vir kosteprojeksies in 2025-’26. “Sodoende word ŉ vals indruk van die instellingskoste gewek. “Dit wil voorkom asof die NGV aan geen kostevoordeelontleding onderwerp is deur die nasionale tesourie of die departement van gesondheid nie,” bevind die verslag. Die verslag bevind dat die ware instellingskoste van die NGV in die omgewing van R226,9 miljard sal wees, wat onbekostigbaar is selfs indien die ekonomie teen ŉ hoogs optimistiese koers van 2% per jaar tot 2025-’26 groei. Die finansieringsgaping bereken teen huidige geldwaarde beloop sowat R166,5 miljard, of sowat 12,3% van die Suid-Afrikaanse staat se algehele inkomste vir die huidige geldjaar. Teen 2026 sal die finansieringstekort minstens 10,8% van verwagte staatsinkomste bedra, wat ŉ algehele belastingverhoging van 10,8% sal noodsaak. Gegewe dat staatskuld tussen 2008 en die huidige geldjaar toegeneem het van 25% van die bruto binnelandse produk (BBP) tot 60% van die BBP is dit duidelik dat die land se fiskale kapasiteit uitgeput is. Intussen het die gesamentlike koste van welsynsuitbetalings, staatsdienssalarisse en rente op staatskuld toegeneem van 55% van staatsinkomste in 2008 tot 73% van staatsinkomste in die huidige geldjaar. Boonop het die belastinginvorderingskoers ŉ draaipunt bereik kragtens die sogenaamde Laffer-kurwe wat beteken belasting se invloed op geld beskikbaar vir welvaartgroei lei daartoe dat belastinginkomste vir die staat sal afneem as die belastingkoers verhoog word. En soos reeds aangetoon, gaan die belastingkoers op groot skaal verhoog moet word om die NGV te laat ontplooi. Luidens die verslag sal verhoogde BTW, ŉ salarisheffing, ŉ toename in persoonlike én maatskappybelasting, asook die kansellasie van mediese belastingkrediete nodig wees om die NGV te finansier. Argieffoto: Erkan Utu/Pexels.com Wat voorts verreken moet word, is of die verhoogde belastings ŉ invloed gaan hê op ekonomiese aktiwiteit. Wat gaan die invloed wees op bestedingspatrone, werkure, emigrasie, en so meer? Die verslag wys uit dat die minister van finansies, Tito Mboweni, in die pas aangekondigde mediumtermyn-bestedingsraamwerk vir die volgende drie geldjaar ŉ meer beperkte instelling van die NGV voorsien. Die gevolge hiervan kan wees dat koste in toom gehou word, maar ook dat lede van die laer middelklas hul mediesefonds-bydraes gaan staak, wat die las op die openbare gesondheidstelsel sal verhoog. Ter opsomming bevind die verslag dat die Wetsontwerp op Nasionale Gesondheidsversekering nie ŉ behoorlike kosteberekening insluit nie. Die verslag beveel aan dat die parlement nie eens die wetsontwerp begin oorweeg voordat die koste van die inwerkingstelling daarvan bepaal is nie.