Wanneer jy jou risiko wil verlaag | Netwerk24
Deur Simon Brown 10 Augustus 2018 05:00
In die algemeen, wanneer ’n mens op soek is na beleggings, wil jy maatskappye hê wat bogemiddelde groei in vergelyking met hul eweknieë bied. Hulle doen dit deur beter of goedkoper produkte te vervaardig of deur beter resultate wat groeiende marges, beter as dié van hul mededingers, bevorder.
Maar uiteindelik sal dié groei ook ’n plafon bereik wanneer ’n maatskappy sy mark begin oorheers en soveel moontlik doeltreffendhede as wat hy kon, uitwurg het. Die maatskappy het dan sy volwassenheid bereik. Volwassenheid is nie noodwendig sleg vir ’n belegger nie omdat dit ’n stabieler sakemodel en, ideaal gesproke, ’n hoër dividend-opbrengs bied.
’n Maatskappy kan natuurlik dié groei- plafon probeer vermy deur na nuwe markte en geografieë uit te brei deur óf organiese groei óf verkrygings. Dit gaan gepaard met risiko’s, veral as die verkrygings groot is – soos ons onlangs op die JSE ervaar het met ’n aantal (beslis tweederangse) transaksies in die buiteland.
Daar is egter nog ’n aspek wat jy ook as belegger moet oorweeg, en dit is die onelastisiteit van vraag. Basies beteken dit dat die vraag betreklik staties is. Melk is byvoorbeeld baie onelasties. As jy dit elke oggend in jou koffie en oor jou graanvlokkies gebruik, gaan jy dit in alle waarskynlikheid aanhou doen.
’n Belegging in ’n portefeulje vol onelastiese produkte sal nie opwindend wees nie, maar dit kan ’n doel dien in ’n portefeulje omdat die wins betreklik stabiel sal wees.
Die teenoorgestelde is waar van hamburgers, wat jy kan eet wanneer dit goed gaan en wat jy kan vermy as dit sleg gaan. Met onelastiese vraag kan veranderende ekonomiese toestande jou verplig om na ’n goedkoper handelsmerk oor te slaan, of gesondheidsredes kan jou verplig om na laevet-melk oor te slaan, maar jy gaan nie skielik swart koffie begin drink om koste te besnoei nie. Jy gaan ook nie melk in jou koffie begin gooi omdat jy ná ’n salarisverhoging ryker voel nie.
Vraag kan dus baie staties wees en kan slegs saam met die bevolking of demografiese groei toeneem. Dié demografiese groei word in ’n land met ’n snel-groeiende middelklas ervaar, wat hul eetgewoontes verander deur meer melk as tevore te drink. Hierdie onelastiese vraag hou voor- en nadele vir beleggers in.
Aan die een kant bied dit jou betreklik voorspelbare opbrengste, veral as die maatskappy insetkoste kan beperk. Insetkoste hang grootliks af van die bedryf waarin die maatskappy bedrywig is; wees dus versigtig hier. Met onelastiese vraag is daar kwessies wat dopgehou moet word soos handelsmerkkrag en watter prysbepalingsmag dit die produsent bied.
Kom ons bly by melk: Clover het ’n baie sterk handelsmerkkrag, maar die prys van sy melk is aan die duur kant – verbruikers onder finansiële druk sal goedkoper melk koop omdat hulle meen dat melk eenvoudig melk is. Hoekom ’n premie daarvoor betaal?
Nog ’n betreklik onelastiese produk is petrol. Hier word die prys deur die regering bepaal dus, al het ons ons voorkeurhandelsmerk, gaan dit eerder oor goedgesindheid of getrouheidsbelonings wat met die handelsmerk gepaard gaan, omdat die prys dieselfde is.
Hoewel ons in ’n mate kan bepaal hoeveel petrol ons gaan gebruik deur miskien oor naweke tuis te bly, het ons weinig keuse oor ons ritte werk toe en terug (ons kan van ’n motorpoel of openbare vervoer gebruik maak, maar mense se reisgewoontes verander nie maklik nie).
’n Belegging in ’n portefeulje vol onelastiese produkte sal nie opwindend wees nie, maar dit kan ’n doel dien in ’n portefeulje omdat die wins betreklik stabiel sal wees, en dus behoort die aandeelpryse ook betreklik stabiel te wees. Teoreties behoort hulle beter te vaar in swak markomgewings terwyl hulle in sterk markomgewings kan sukkel.
Die risiko, behalwe dat verbruikers waar moontlik goedkoper produkte sal koop, lê ook in die ander produkte wat die maatskappy aanbied. Clover het verskeie bykomende produkte soos onder meer joghurt, wat heeltemal ’n diskresionêre uitgawe is. Die koop daarvan hang af van veranderings in verbruikersvraag, wat deur verbruikers se finansiële omstandighede bepaal word.
Meer oor: Finweek | Belegging | Clover | Simon Brown