LUR kap na Afrikaanse skole noord van PtaPanyaza Lesufi. Foto: Flickr/GovernmentZA Die Hoërskool Montana en Hoërskool Overkruin se afgetekende toelatingslyste word vandag weer deur die Gautengse onderwysdepartement geëvalueer nadat die departement klagtes ontvang het omdat sowat 33 Engelse kinders nie in die twee skole toegelaat is nie. Panyaza Lesufi, Gauteng se LUR vir onderwys, het Dinsdagaand met 135 ongelukkige ouers en die beheerliggame van die skole vergader oor hul toelatingsbeleid. Lesufi het onder meer tydens die vergadering gesê hy is oorval deur klagtes van ouers in die noorde van Pretoria wie se kinders nie by die skole toegelaat is nie. Hy het onderneem om die skole te dwing om te transformeer. Hy het verder gesê sy departement het R300 miljoen vir litigasie begroot in 2017 en is nie bang om organisasies soos AfriForum en die Federasie van Beheerliggame van Suid-Afrikaanse Skole (Fedsas) aan te vat nie. Hy het boonop ook gesê hy sal alles wat Hendrik Verwoerd gedoen het ongedaan maak. Dr. Jean van Rooyen, Fedsas se Gauteng-bestuurder, meen Lesufi se uitlatings is onverantwoordelik. “Dit is onsinnige opmerkings, die onderwysdepartement kan eerder die begroting aanwend om nuwe klasse te voorsien. Verwoerd se nalatenskap het niks met onderwys te doen nie.” Van Rooyen het ook gesê dat die skole beslis nie onwillig is om Engelse leerders te help nie. Albei skole het meer as tien jaar gelede ŉ onderrigbaan in Engels begin om die departement tegemoet te kom juis omdat daar nie genoeg Engelse skole in die omgewing is nie. “Montana Poort High School is ook sowat ŉ jaar gelede gebou om voorsiening vir Engelse hoërskoolleerders in die noorde te maak. Die skool is egter op ŉ klein terrein gebou en bestaan net uit tydelike strukture. Die ouers van die omgewing weier om hulle kinders na die skool te neem omdat die skool ook nie oor sportgeriewe beskik nie,” het Van Rooyen gesê. Hy reken dit is ŉ goeie voorbeeld van die onderwysdepartement se onvermoë om betyds voorsiening te maak vir die veranderende demografie van die hoofstad. Dit terwyl skole soos onder meer Montana en Overkruin reeds oorvol is. Bernard Jacobs, beheerliggaamvoorsitter van die Hoërskool Overkruin, meen die gebeure by die skole gaan ŉ toets wees om vas te stel of die taalbeleid van ŉ skool of die sogenaamde 5 km-reël die swaarste weeg wanneer daar bepaal moet word of ŉ kind toelating by ŉ skool kry. Die 5 km-reël is in Mei vanjaar deur Lesufi ingestel en bepaal dat enige kind wat binne ŉ 5 km-radius van die skool bly by die skool plasing moet kry. “Ek het begrip vir die Engelse kinders se reg op onderwys, maar ons het ook ŉ reg op Afrikaanse onderwys. Net soos wat hulle baklei, het ek die plig om my kinders en mense van die skool te beskerm,” het Jacobs gesê. Sy grootste bekommernis is egter dat die ouers wat Dinsdag se vergadering bygewoon het die LUR gedreig het. “Hulle het gesê hulle gaan nie volgende jaar weer in dieselfde vergadering kom sit nie en indien hulle nie antwoorde kry nie, sal niemand volgende jaar by die skole kan skoolgaan nie. Ek vrees vir wat sal gebeur as hulle buite die skole kom betoog. Wat gaan gebeur as ŉ betoger die verkeerde ouer se kind aanvat? Ons beplan reeds ekstra sekuriteit in die nuwe jaar by die skole.” Die Hoërskool Montana se hoof en adjunkhoofde was by die distrikskantoor om die toelatingslyste te bespreek in opdrag van Lesufi en was nie beskikbaar vir kommentaar nie. Die beheerliggaamvoorsitter van dié skool is ook gevra om nie net met die media te praat nie. Die Gautengse onderwysdepartement is genader vir kommentaar oor die kwessie en het onderneem om so gou moontlik kommentaar te lewer op Maroela Media se navrae. Die skole se bestuur, beheerliggame en Fedsas beplan om Maandag weer oor die kwessie te vergader. “Fedsas win tans ŉ regsmening in oor die twee skole se posisies,” het Van Rooyen gesê. AfriForum het ook gesê die burgerregte-organisasie steun graag skole teen viktimisasie deur die LUR en sal betrokke raak in oorleg met regsadvies en Fedsas.