May | 2017 | Rachelle Du Bois
Daar is een vraag wat elke skrywer moet vra en antwoord voor daar met ‘n nuwe boek begin word: wat is die kern van die storie, of dan nou, waaroor gaan die verhaal? Jy moet dit in een sin kan beskryf. Jy weet oor wie dit gaan; die hoofkarakters is aan jou goed bekend. Maar waaroor gaan die storie nou eintlik? Voor jy nie hierdie vraag kan antwoord nie sal jy aanhou skryf tot by ‘n punt en dan daar vashaak. ŉ Storie moet ŉ baie duidelike begin, middel en ŉ einde hê, en sonder ŉ baie duidelike kernprobleem of doelwit sal jou verhaal plat val.
Dis belangrik om eers mooi te dink oor die volgende vrae voor jy druk op jouself toepas en met ‘n halfgewaste storie vorendag kom:
Wie se storie is dit?
Wat is op die spel vir die karakters, hul mense, hul omgewing?
Ek stel voor jy formuleer heel eerste die sinopsis – die kort beskrywing wat op die agterblad van jou boek gaan staan en jou boek gaan verkoop of nie. Dit moet ongeveer 250 – 300 woorde bevat. Jy moet dit in drie stappe kan vertel:
Wie is betrokke? Hier moet jy jou hoofkarakter kortliks bekend stel. Wie sy is, wat sy doen, ensovoorts
Wat? Wat gebeur toe wat dinge deurmekaarkrap?
En nou? Nou is daar moeilikheid (of dalk nie? Dit sal van jou storie afhang.)
Nou het jy klaar ’n idee van waaroor jou storie gaan. Die volgende stap in die uitpluis van jou kernprobleem is egter uiters belangrik. Ek stel voor dat jy so te werk gaan:
Skryf die spieëloomblik – dit is die toneel reg in die middel van die boek – die draaipunt. Dit is daardie punt waar die karakters te staan kom voor hul eie tekortkominge, waar hulle selfondersoek doen, wanneer hulle besef dat dinge nie is soos wat dit lyk of moet wees nie. Dis ŉ diep en emosionele ervaring as hulle agterkom dat iets sal moet verander, synde hulself of hul situasie. Dit moet die kruks van jou storie wees – die kern van jou verhaal. Dit is waaroor jou storie gaan. Jy moet hierdie kern kan bepaal voor jy wegval en skryf.
Ja, jy moet weet ongeveer hoe lank jou boek gaan wees en dit sal bepaal word deur die genre waarin jy wil skryf. Gaan doen maar bietjie navorsing oor die algemene riglyne en vereistes van die uitgewers, alhoewel dit vir my voorkom of daar nie regtig universele konsensus is oor presies hoe lank ŉ storie moet wees nie. (Aantal woorde.)
Nou kan jy by die eerste hoofstuk begin en dan stelselmatig na die draaipunt toe werk. Dit moet in elke hoofstuk opbou na die spieëloomblik toe. Van die middel af begin die konflik erger oplaai soos wat die karakters probeer om die probleem op te los. Wat is dit wat hul keer om hul doel te bereik? Jy kan maar so ŉ stok of twee in die speke steek om dinge interessant te hou en die konflik aan te blaas, maar dit moet volgehou word tot by die resolusie daarvan aan die einde van die storie.
Ek het nou met my sowel as met voornemende skrywers gepraat, want dit is waar ek myself op die oomblik bevind. Ek het die naam, die voorblad, die karakters, maar ek weet nie waaroor my storie gaan nie. Ek het dit al twee keer begin en gelos. Miskien sal my eie raad die hek waarvoor ek reeds te lank staan oop gooi en my deurlaat om die pad te begin stap saam met die interessante mense in die sesde boek van die Fynbos-reeks, Visioen van my Hart.
Kom ons skryf!
This entry was posted on May 19, 2017, in Wysheid and tagged Afrikaanse boeke, hoe om 'n boek te skryf, leer, raad vir nuwe skrywers, raad vir voornemende skrywers, romanse, skryf.	5 Comments
Soms klap ŉ deur wat eens oënskynlik wyd oop was, hard toe. Dan staan jy radeloos en rondtrap, partykeer vererg oor wat besig is om te gebeur, en ander kere moedeloos tot in jou skoensole. Alles het dan so goed begin; jy was vol moed en seker dat jou drome en jou lewe gaan vloei soos jy dit beplan het. Soos jy gevra en gesmeek het. Jy het so hard gewerk en tog dit het alles tot as verbrand. Jy kan en wil nie glo dat dit so kan voortduur nie, daarom byt jy vas, probeer weer en weer. Bestorm die toe deur verwoed met dieselfde wapens net om agter te kom dit bly onbeweeglik TOE. Agter jou lê reeds verwoesting, pyn en seerkry. Jy soek verward na uitkoms, weereens smekend op jou knieë, maar daar kom geen antwoord nie. Dit bly donker. Jou trane vloei, angs en siekte betrek jou en breek jou verder af.
My liewe leser, daar kom ŉ tyd in elke mens se lewe dat jy moet terug staan en bestek opneem van wat jy sien; word stil, kyk en dink mooi waarheen jy op pad is as jy bly waar jy is. Is jy hoegenaamd op pad na beter gesondheid, ŉ gelukkige huwelik, ’n gesonde liefdesverhouding, ŉ suksesvolle beroep? Sien jy kans vir nog van dit wat na jou kant toe gekom het? Hoeveel daarvan het jy self oor jou pad gebring? Hoeveel daarvan kan jy nog regstel? Hoeveel is nog vir jou moontlik? Hoeveel kan jy nog verduur?
Pluk die skille van jou oë af en sien die ander deure wat vir jou oop staan. Kyk na die ander geleenthede wat uit die as van jou drome te voorskyn gekom het. Dink daaraan dat jy eers soos saad moet sterf voor jy weer kan ontkiem en nuut lewe. Jy kan nie bly waar jy is nie, want dan kan jy nie word waarvoor jy bestem is nie. Jy is nie bestem om mank en seer voort te ploeter in dieselfde groef sonder enige vooruitsig dat daar iewers iets beter gaan kom nie.
Jy kan nie ander resultate verwag as jy oor en oor dieselfde metode volg nie. Hou op om die slot van die toe deur te probeer afkry. Besluit dis nou genoeg.
Die keuse is joune. Jy is geskep met ŉ vrye keuse. Oorweeg die voor-en die nadele van verskillende opsies en maak jou besluit. Dinge gebeur nie vanself nie – jy moet dit maak gebeur. Maak jou vandag los van die sagte kettings van manipulasie, van aangeleerde hulpeloosheid. Hou op vasklou aan gister se seerkry en draai weg daarvan. Besef jy is nie hulpeloos nie, jy is nie ŉ gebruiksartikel of ŉ vloermat nie. Besef jy is ‘n wonderbaarlike, kreatiewe skepsel met verbeelding en hou op rondtrap in die as van gister. As jy daar bly gaan jy môre nie sien nie.
Wees dapper genoeg en draai weg. Kyk nou vorentoe en stap in by die ander deur wat vir jou oopgegaan het. Hy is daar. Begin voor as jy moet, begin oor as jy moet. Of kies om te bly in die miserabele hede en vat wat na jou kant toe kom.
Die keuse is altyd joune.
This entry was posted on May 3, 2017, in Lewe, Wysheid and tagged begin, doel, energie, hoop, leer, smart.	Leave a comment