Dit was in die jaar 1933, in die middel van die allervreeslikste droogte en depressie dat Ystertjie Breekman die lig gesien het.
Die arme oorle oom Toggels en tant Kwassie kon omtrent nie hulle neuse by daai huisie se deur daar op O My Bliksem uitsteek nie. Dit was nou vir jou so goed Hitler self het daar skuiling loop soek soos die mensdom daarheen gestroom het. Man, as dit nie die koerante was nie, dan was dit die Vouelandbou Unie, en as hulle nou net hulle ry gekry het, dan het die OVV weer daar aangesit gekom. Daar was nou om die waarheid te sê, nie rus of duurte vir die Breekmanne nie. Almal wou die skoonheid van Ystertjie kom bewonder.
So het die jare maar sy loop geneem en die Breekmans moes maar aanhou koes en doen om uit die oog van die pebliek te bly. Moet ek darem bysê, soos die tyd nou aangeskuif het, het Ystertjie net al mooier en mooier geword. Kyk, as Michael Angelo die kind gesien het, sou hy baie meer beelde daar gestel het en dalk sommer hier in Suid- Afrika kom aftree het.
Hy was nou later so mooi dat jy nie na hom kon kyk nie. Dit was nou so goed jy kyk met jou twee blote oë na die blits van ‘n sweismasjien.
Maar, was dit nou vir jou ‘n gedoente! Man, die dag toe hy voet aan wal sit in daai skool, toe was die gort gaar. Slim is nie die woord nie. Hier het ek met my eie oë gesien dat onderwysers wat al jare daar in die tuig gestaan het, moes gaan oorleer en kursus op kursus doen om by die mannetjie se lis en vernuftigheid by te bly.
Dink ek nou so terug aan die dag daar op Bloemhof toe ou Danie Craven daar saam met ons langs die veldjie staan en braai en hy vir Ystertjie die eerste maal in aksie sien. Sy woorde sal my altyd bybly toe hy sê: “Liewe bliksem… maar dis ‘n mooi mens daai…! As rugby maar so kon lyk!”
Daar in die skoolsaaltjie van sy ou skooltjie, Is dit die Pad? is een hele ererol op suiwer geelhout spesiaal vir hom opsygesit. Daar hang dit tot vandag toe.
Yster was ten spyte van alles nie ‘n ydel mens nie, nee, hy het ‘n inbors gehad wat skrik vir niks nie! Mens moet dit sê, want hy was nederig en met sy twee engelvoete mooi plat op die aarde. Hy was nou soos ‘n sterk mens wat nie geweet het hy’s sterk nie. Hy het nooit met sy mooigeit te koop geloop nie. Hy was nou soos hulle sê, ‘n regte yster.
Jong, en die kêrel word al mooier. Sy blonde hare lê in sulke “waves” oor daai kop van hom en sy twee bloues kyk ‘n vroumens net een keer dan is dit nou so goed jy skiet haar twee bene op daai oomblik met ‘n kartets af. Sy knak behoorlik soos die spreekwoordelike riet mooi in die middel.
Vat aan ‘n vroumens kon hy glad nie. Dit was nou vir jou ‘n hopelose saak. Want vat hy, dan gaan lê sy sommer, nou behoorlik soos ‘n skaam hond. Dit het menige verleenthede in die openbare oog tot gevolg gehad.
Yster kon nie in die bondel vry nie, want die vroumense het agter hom aangetou. Hy sou moes vrouvat om van die gejaag na sy atletiese lyf ontslae te raak.
Mens, maar die man se twee hanne het vir niks verkeerd gestaan nie en alles wat hy aangepak het, was ‘n sukses. So word hy toe ‘n meganiese ingenieur en hy verrig wondere. Bou hy nie ‘n brug nie, dan is dit ‘n wolkekrabber. Wesselbron se stadsaal is byvoorbeeld een van sy meesterstukke wat nou nog staan vir die nageslagte wat gaan kom. So word sy skoonheid en sy meesterbrein alom bekend – van die Kaap tot in Marabastad.
In die proses het Yster begin om gledaais te kry en hy het begin rondkyk na al die gemiste geleenthede wat hy in die lewe moes prysgee. Nou kyk, daar is niks so erg om prys te gee, as goed op ‘n skinkbord vir jou aangebied word en jy maak nie daarvan gebruik nie. Hoe sê die ou spreekwoord nou weer: “Iets no joes kraaiing over spilt milk”!
Dit was te pragtig om hom saans so teen skemer op sy appelblou skimmel te sien sit in die laaste strale van die son so teen die rooiduin daar naby die opstal besig om die wêreld te betuur.
Mens, maar tant Jou Wie staan bont. As sy hier los, vat sy daar en as sy daar gevat het, het sy al lankal annerkant gelos. Saans as almal al gaan lê het, was sy die een wat met die kers eers ‘n draai daar in Yster en Katrolletjie se kamer loop maak het en gesorg het dat hulle goed en warm ingevou was vir die nag. Dan het sy ‘n piksoentjie vir Katrolletjie gegee en vir Yster ‘n lekker klapsoen op die bek om nag te sê.
Yster en Katrolletjie was nou die base daar op “In Sille Se Moer In” en dit gaan te lekker. Die een jaggeselskap na die ander besoek die tuin en die een verbode vrug na die ander word deur Yster daar in sy eie paradysie gepluk. Katrolletjie wat nie gewoont was aan die gefuif en die geleeglê nie, het die ding lankal sien kom, maar sy was so verslaaf aan haar wederhelf se skoonheid dat sy maar laat begaan het.
Die vrouens was al weer aan die draai om Yster en koer hier en kekkel daar en Yster staan in die middel met drome in sy oë.
Man, dit was nie ‘n jaar na die oorlye van die ou mense nie, toe het die jagtogte, drinkery, die son en gekafoefel vir Yster so gevang dat sy skoonheid ‘n geweldige knou gekry het. Hy was nou van die plooie en so bruin verbrand dat dit nie snaaks was nie. Nou moet jy darem weet, as sy twee blou oë so tussen daai verwronge velle uitskyn, lyk dit te aardig. Dit was nou kompleet asof daar twee waterpoeletjies soos oasetjies uitloer uit ‘n vreeslike dor en droë wereld. Snaaks, want jy kon die verlorenheid rondom sien, maar het nooit dors geword nie.