Sielkunde | SkalkSkryf
Posts Tagged ‘Sielkunde’
Posted in Louwie, tagged Escape, Helper, Neurotic, Obsession, Rescuer, Sielkunde, White Knight on November 26, 2016| 3 Comments »
Op pad na Omega
Posted in Louwie, tagged CG Jung, evolusie, gender-fluid, Individuasie, Lynn Sparrow Christy, Sielkunde, Teilhard de Chardin on Augustus 27, 2015| Leave a Comment »
Androgenisiteit en die ‘gender-fluid’ generasie (vervolg)
Sê my vrou annerdag; jong die “trans gender” ding is nou orals in die media. Vandat daardie Jenner kêrel na hoeveel kinders, miljoene loop spandeer het om ´n vrou te word (en nou vry hy/sy steeds onder die meisies?) wil almal nou trans-gender.
´n Verwarde lot, moet mens sê, en moontlik niks minder verward as daardie eeste lot ape wat destyds (so vertel die Darwiniste ons) uit die bome uit geklim het en die vlaktes ingevaar het nie. En dit tot groot ontsteltenis van die behoudende boomklouers wat die skielike agterpoot-lopers tot afwykendes en uitgeworpenes verklaar het. En kyk hoe loop ons nou en waar sit die boomklouers steeds vandag.
Jung sou hier moontlik gesê het; nie unisex of transgender seks moet die doelwit wees nie, die Jenners van die wêreld se dinge is oppervlakkig en seks/biologies gedrewe. Die doelwit moet psigiese androgenie wees, en dit kan slegs deur die proses van individuasie bereik word. Met ander woorde die transendering van dierlike seksualiteit (‘the demon of sexsuality’) en die omvorming daarvan deur intergrasie met medemenslikheid, deernis, bedagsaamheid en inklusiewe nie-erotiese liefde.
Individuasie is aanvanklik ´n onbewuste evolusionêre proses net soos die evolusionêre biologiese proses, maar anders as huidige biologiese evolusie wat min of meer lukraak vorder oor miljoene jare heen, groei sommige individue iewers langs die lewenspad tot groter sielkundige wasdom en word so bewus van die individuasie proses en die moontlikheid dat dit aktief nagestreef kan word deur aktiwiteite soos meditasie, kontemplasie, joga, en intense studies van beskikbare geestelike literatuur, selfs van mistieke tradisies.
Lynn Sparrow Christy sê: “The more we awaken to the consciousness of who we are beyond the forms of space, time and matter, the better equiped we become to act effectively and creatively within time, space and matter.” Sodat ons uiteindelik kan kyk tot “beyond the limited slice of self-awareness in which we tend to live our lives.” Grootliks as seksuele, ego gedrewe, materialistiese en hedonistiese jagters van geld, plesier en mag.
Soos Teilhard de Chardin sê: “… we are discovering that something is developing in the world by means of us, perhaps at our expense.” En dan het ons ´n keuse om dit te beskou as “a call to be agents of transformation “ of ons kan ons self beskou as slagoffers van omstandighede, ons ruggies styf maak teen verandering en in die bome bly sit en van daar af obseniteite skreeu op die wat deur die lang gras oor die horison verdwyn op pad na ´n nuwe soort bestaan.
Intussen verklaar Miley Cyrus, Cara Delevingne, Taylor Schilling, Kristen Stewart, Michelle Roderguez en Ruby Rose, om maar ´n paar bekendes te noem, dat hulle nie meer in die boks pas waar die samelewing hulle in wil dwing nie. Hulle het vrede gemaak met die yin en yang, die anima en animus digotomie in hulle psigologiese samestelling. Dit is nie meer teenpole nie, maar geïntegreerde aspekte van hulle persoonlikheid. Sê Lynn Sparrow Christy: “the very chaos we (dis nou ons , die omgekrapte toeskouers) experience is a sure sign that an emergent possibility exists – that is, the potential exists for a whole new way of dealing with the human condition and something that we never could have expected can arise to address our problems.” (die probleem hier is moontlik ons tragies geweldadige, liefdelose samelewing). Sy gaan veder en sê: “it is the pattern of evolution for things to build to a point where the old system just cannot support any more incremental change and then either leap to a new level entirely or collaps to an earlier stage.”
Daar is geen waarborg na watter kant ´n veranderende samelewing sal val nie. In die middeleeue het die samelewing terug geval tot die donkerste, onmenslikste tyd van die moderne menslike bestaan, maar soos die aandelemark wat tuimel en weer opstaan, het die samelewing opgestaan en voort gebeur tot waar ons nou in hierdie verligte postmoderne era voor ´n keuse testaan kom; om oor die afgrond te spring na ´n nuwe bedeling, of om om te draai die duisternis in, teen mekaar te draai (die ou ‘ons teen hulle’ benadering) en bloed te vergiet. Kyk hoe lyk die Midde-Ooste. Mens kan met reg vra: Is dit wat godsdiens aan die mens doen? Het enige godsdiens dan nog ´n plek in die wêreld as dit nie bydra tot verdraagsaamheid en menslikheid nie?
Hoe vêr is ons nie verwyderd van De Chardin se ‘unity consciousness’ wat die volgende stap in die menslike evolusie moet/sal wees nie. Kan meer nippels op straat ons verby ons stomme vooroordele dwing tot aanvaarding van andersheid? Sal die ‘gender-fluid’ generasie die een wees wat ons gaan lei tot versagting, verby ´n klipharde postmoderne materialisme tot ´n meer deernisvolle (miskien post- Homo sapiens sapiens) samelewing? Die aap is uit die boom en nou op pad Mars toe, maar nóg sy tegnologie nóg sy godsdiens het van hom ´n beter mens gemaak. Hy is steeds meer aap as mens.
In ´n volgende inskrywing bekyk ons Lynne Sparrow Christy se betoog oor waarom ons dit dalk tog sal maak, en sal ek betoog waarom homofobiese Afrika dit nie sal maak nie.
Ons bring die plaag
Posted in Louwie, tagged Revolusie, Selfverwesenliking, Sielkunde, Sigmund Freud on Augustus 25, 2012| 2 Comments »
Goeie artikel wat Desmond Painter in “BY” van Saterdag 4 Augustus geskryf het oor die Internasionale Sielkundekongres in Kaapstad.
My brief in reaksie op die artikel soos gepubliseer in “BY” op 25/8/2012
Die enigste probleem met die artikel is dat dit lyk asof Freud self nou in die beskuldigingsbank staan, dit bloot omdat Desmond hier Freud se opmerking: “Hulle weet dit nie, maar ons bring die plaag” klakkeloos herhaal, dit terwyl hy self verderaan sê dat “Sederd Freud het die self ´n industrie geword: ´n objek van kennis …. en uiteindelik ´n kommoditeit in die kapitalistiese stelsel.”
Dit is bepaald “sederd” Freud, en nie as gevolg van Freud nie, dat die klem in die postmoderne sielkunde verskuif het van kennis aangaande die individu deur psigo-analise (dus sielkundige ontleding) ter bevordering van geestes gesondheid, na kennis van die individu as objek, sodat hy (veral chemies) “bestuurbaar” gemaak kan word.
Freud se illusie was dat hy die die “plaag” van selfondersoek na subjektiewe motiewe en dryfvere, en dus vertwyfeling en onsekerheid, in die individu se alledaagse lewe na Amerika gebring het. Wat hy nooit vermoed het nie was dat die Amerikaanse materialistiese, wetenskaplike sisteem, in samewerking met sy bondgenood die kapitalisme, sy model vir die multivlak verstaan en genesing van die mens, gekaap het, dit gestroop het van “mitologiese” entiteite soos die onderbewuste, die id, die Super-ego en Odipus komplekse, (Marcuse noem dit “the conquest of trancendence”) en toe besmet het met die dodelike pes van die selfverheerlikte, opgeblase, materialisties ingestelde, maar siellose ego.
Die mens se subjektiewe begeertes word ge-objektiveer tot dit wat die opgeblase ego geleer word om te beskou as “onontbeerlike” materiële “behoeftes” in ´n selfvernietegende, kapitaalgedrewe verbruikers samelewing. Daardie rooi Z4 BMW, die handelsmerk klere, die goud en diamante en die iPod en iPad en die huis in Waterkloof wat ek “moet” hê om volledig mens te wees. Die mens sielkundig geprogrameer om te wil hê. Die nuwe opuim vir die gepeupel.
Of soos Herbert Marcuse dit noem, die mens met “the Happy Consciousness comes to prevail”. Die groot spandeerder wie se lewe om geld en goed draai.
Waar Desmond dit egter heeltemal verkeerd het, is waar hy sê “Belangriker nog, dat bevryding meer kan en behóórt te beteken as bloot sielkundige sélfverwesenliking”. Die begrip bevryding, in die konteks soos hier gebruik, en selfverwesenliking is so ver van mekaar verwyder dat dit beswaarlik in dieselfde sin genoem kan word. Bevryding verwys altyd na oorwinning oor ´n ander het geen betrekking op individuele selfverwesenliking nie, dit sluit dit inderdaad uit. Selfverwesenliking, aan die ander kant is eerstens ´n oorwinning oor die self (egotisme) en sluit outomaties oorwinning oor nie net die ander nie, maar oor die “wêreld” en die wêreldse dinge in, met ander woorde dit is ´n totale bevryding en dit beteken áltyd meer as bloot bevryding soos Desmond die woord hier gebruik.
Posted in Louwie, tagged ateïsme, godsdiens, moraliteit, Sielkunde on Januarie 14, 2012| 13 Comments »
‘Existence precedes essence’ is die ou eksistensialistiese credo.
Mens bestaan dus eers, en dan word jy wat jy in essensie is. Die “essensie” is nie `n vasgelegde iets wat jy moet of sal word nie, dit is `n wordingsproses van dag een tot die dag dat jy dood.
‘Morality precedes religion’ lyk dit, is die nuwe ateïstiese/sekulêre credo.
Of dan:” Human decency is not derived from religion. It precedes it”
Met ander woorde, die mens is in essensie moreel (decent). Godsdiens het niks daarmee te doen nie. Mens is noodwendig moreel en dan kan jy kies of jy godsdienstig/ateïs/agnostikus of wat ook al wil wees.
Volgens teorië van, en en navorsings bevindinge deur ontwikkelig siekundiges, is daar bepaalde stadia van moraliteit waardeur `n mens ‘groei’ gedurende sy leeftyd. Kohlberg byvoorbeeld identifiseer 6 stadia van morele ontwikkeling.
Interessant is dat die eerste stadium van morele ontwikkeling by die kind (die pre-konvesionele staduim) gekenmerk word deur totale egoïsme. Met ander woorde, alles wat goed is vir my, is goed, punt.
Nou is dit so dat, in die volwasse wêreld, gedrag wat spruit uit uiterste vorme van egosentrisme, nomaalweg beskou word as immorele gedrag. Dit druis in teen die sosiale gewete, dit druis in teen normale sosiale gedrag, teen alles wat die ordelike werking van `n samelewing in stand hou.
Met ander woorde die heel eerste en basiese ‘instink’ van die mens is immoreel, en nie decent soos Hitchens skynbaar beweer nie. Kinders moet van meet af aan geleer word wat is moreel en wat is immoreel, en hierin, sê sielkundiges, speel ouers, die samelewing, die skool en die kerk `n kardinale rol.
Die kind leer baie gou dat grootmense bepaalde gedrag goedkeur (en dat jy daarvoor beloon word) en dat grootmense ook bepaalde gedrag afkeur (en dat jy daarvoor gestraf word). Die kind redeneer dus dat beloning is beter as straf vir my en daarom is dit beter om ‘goed/moreel’ te wees, as om ‘sleg/ immoreel’ te wees.
Kohlberg en ander se bevinding is dat meeste mense ontwikkel tot by die konvesionele staduim van morele ontwikkeling en dan daar vassteek vir die res van hulle volwasse lewe. In hierdie staduim is dit vir die individu belangrik om deur die samelewing aanvaar te word, om die goeie ou in jou eie oë en die van ander te wees. Die samelewing dwing basies sy morele kodes op die individu af deur sanksies wat wissel van afkeur tot verwerping tot fisiese straf, en selfs die doodstraf in uiterste gevalle.
En hierin lê dan die ‘crux’ van die saak van morele gedrag, dat die meeste volwasse mense self op die regte pad gehou moet word deur dwang. Nou is dit so dat die enigste agente vir die afdwing en instandhouding van die morele orde hoofsaaklik die ouers, die skool en die kerk is, en in uiterste gevalle van immorele/misdadige gedrag natuurlik die polisie.
Die mens is dus nie van nature ‘decent’ nie. Sodra sosiale beheer (soos Andrew aan sy eie bas gevoel het) in duie stort, stort die hele morele sisteem in duie en elke ou jaag sy eie belang na sonder in agneming van ander se belange en wense. Wat natuurlik in skrille kontras staan met die idee dat die mens inherent moreel en goed is.
Nêrens op hierdie aardbol bestaan daar vandag enige waardesisteem wat nie sy wortels in een of ander godsdienstige of ‘geestelike’ sisteem, hetsy Christelik, Hindu, Buddhis, Shinto, Voorvaders, Islam of wat ook al het nie, en dit is hierdie sisteme wat die anker vorm van die (gebrekkige?) morele padkaart wat deur alle samelewings gevolg word en wat hulle op hulle lede afdwing terwille van ordelike naasbestaan.
Uiteindelik is “spiritualy derived moral principles” dus die dryfveer van “sosiaal aanvaarbare” gedrag vir die massas in alle samelewings soos dit vandag (en nog altyd) bestaan het.
Om dus te sê: “Human decency is not derived from religion. It precedes it” is om te sê ; “Human decency precedes society” en dit, sê ontwikkeling sielkunde vir ons is ‘onnoselgeit’
Maar om te sê: “Human decency is not only derived from religion” sou nader aan die waarheid wees want Kohlberg en ander noem ook dat sommige, inderdaad baie min mense, verder ontwikkel as die konvensionele staduim en vorder tot by die postkonvensionele staduim. Op hierdie vlak glo die individu; “.. as a rational person, in the validity of universal moral principles, and a sense of personal commitment to them.” Let wel die stelling is “as a rational person”. Die individu kom dus tot hierdie gevolgtrekking deur die rede, deur die gebruik van sy verstand.
Slegs op hierdie vlak, en enige moontlike vlak wat hierop mag volg, is daar hoogs ontwikkelde individue wat verstaan dat daar bepaalde morele beginsels is wat opsigself en universeel reg en goed en geldig is en na gevolg moet word, selfs al sou hulle bepaalde samelewing, kerk, godsdiens, heilige geskrifte of statutêre wette dit nie goedkeur nie.
Maar weer eens, om hier uit te kom moet die individu eers deur al die vorige vlakke van ontwikkeling ‘groei’. Die individu se morele denke en gedrag word dus noodwendig gevorm deur die samelewing (ouers, skool, kerk). Hierna kan hy by hierdie invloede verby beweeg en deur `n proses van individuasie onwikkel tot waar hy of sy verstaan dat morele waardes universeel geldend is, en nie groepsgebonde en/ of arbritrêre reëls is wat priesters en gemeenskapsleiers uitgedink het nie.
Om die ‘gepeupel’ uit die hoogtes van hierdie vlak van denke, van insig, te wil verguis en te wil beledig en kleineer omdat hulle nie jou ‘groot waarheid’ kan insien nie, is om moreel eties dalk hoogs gevorderd te wees, maar steeds egotisties opgeblase en selfs immoreel te wees.
Dit is eers, soos Wilber dit ook stel, as die individu die (veroordelende?) intellek transendeer (noem dit satori, kensho, enlightenment, a beautiffic experience) dat hy kan wegstaan van die samelewing, die skool en die kerk se soms brutale morele kodes, en op grond van insig en direkte belewenis verklaar; dit is so, die geskrifte is waar, morality (human decency) is not derived from religion or any other human institution or intellectctual deliberation, it is the essence of all life.
Dus: Morality does not precede religion, morality precedes life.
Ek wil so ver gaan as om te sê; jy kan, volgens jou bepaalde samelewing se standaarde, `n heel decent ou wees (want hulle het jou mos so geleer!) maar dit maak nie noodwendig van jou `n ware morele mens volgens universeel geldende morele standaarde nie.