Eensaam en ongesond - WelstandWelstand
Tuis / Advies / Eensaam en ongesond
In ʼn wêreld waarin ons verbind is met ʼn netwerk mense wat via aanlyn middele oor die aardbol versprei is, is eensaamheid steeds ʼn algemene verskynsel.
Meer en meer mense skakel in die kuberruimte met mekaar, en tog het baie van ons nie die interpersoonlike kommunikasie wat vir ons welstand as mense nodig is nie.
En dit kan dalk net een van die mees geringskatte siektes wees wat die mensdom teister. Nie alleen dra dit in baie gemeenskappe tot die groeiende selfdoodsyfer by nie, maar dit het ook ʼn afbrekende en omvattende uitwerking op ons gesondheid.
“Om eensaam te voel, is stresvol vir liggaam en gees. Ons voorouers het in stamme gewoon en op andere staatgemaak om te jag en kos te versamel, kinders groot te maak en roofdiere te verdryf,” sê dr. Melanie Greenberg, ʼn kliniese sielkundige en lewensafrigter. “Jou brein is ingerig om met ander mense te skakel en vertolk eensaamheid as ʼn chroniese stressor, wat jou ‘veg, vlug of vries’-respons aan die gang sit. Met verloop van tyd beskadig streshormone soos kortisol jou gesondheid.”
Eensaamheid is ʼn groterwordende probleem. ʼn Opname deur die Amerikaanse gesondheidsversekeraar Cigna het getoon dat byna die helfte van Amerikaners gesê het hulle voel soms eensaam, geïsoleer of afgeskeep. En hier is nogal ʼn verrassing: die 75 miljoen Millenniërs (ouderdomsgroep 23–37) en Generasie Z-volwassenes (ouderdomsgroep 18–22) in die VSA is eensamer as enige ander demografiese segment en is in swakker gesondheid as ouer generasies.
Suid-Afrika is nie ʼn uitsondering nie. Suid-Afrika is in die 8ste plek onder die wêreld se eensaamste lande, met 24% van die bevolking wat alleen woon. Faktore wat dit dryf, is verlangsaamde groei in die huismark, wat daartoe bydra dat meer mense dit kan bekostig om alleen te woon. En minder mense trou vanweë die hoë koste van ʼn huwelik. Dit het gelei tot ʼn groeiende aantal individue wat alleen bly, en ook tot enkelouerhuishoudings.
So, wat doen eensaamheid aan mens?
Baie, om presies te wees. “In navorsing word eensaamheid en die afwesigheid van sosiale en gemeenskapsbande verbind met inflammasie, gene-uiting, en selfs hoër sterftesyfers,” sê Greenberg.
“Navorsers wat gereedskap uit die molekulêre biologie gebruik het, het die uitwerking van eensaamheid op mense se gene bestudeer. Hulle het gevind dat gene wat inflammasie aanhelp baie aktiewer is in eensame mense; daarbenewens is gene wat inflammasie inhibeer baie minder aktief in eensame mense.
Sy sê dit is goed bekend dat eensaamheid ʼn groot risikofaktor vir vroeë sterftes is. “Die uitwerking daarvan op gesondheid is dieselfde of groter as obesiteit of rook.”
Jane Brody skryf in die New York Times dat die potensieel nadelige uitwerking van eensaamheid op gesondheid en lewensduur, veral onder ouer mense, goed bekend is. “Ek het byvoorbeeld in 2013 verslag gedoen oor navorsingsbevindings dat eensaamheid die gesondheid kan benadeel deur die vlakke van streshormone en inflammasie te verhoog, wat op sy beurt weer die risiko van hartsiektes, artritis, tipe 2-diabetes, demensie en selfs selfdoodpogings kan vergroot.”
Dr. Dhruv Khullar, ʼn medikus en navorser by Weill Cornell Medicine in New York, noem bewyse wat onderbroke slaap, abnormale immuunresponse en versnelde kognitiewe agteruitgang ─ wat hy ʼn “groeiende epidemie” noem ─ met sosiaal geïsoleerde individue verbind.
Douglas Nemecek MD, Cigna se hoof- mediese beampte vir gedragsgesondheid, sê die bevindinge van hul studie was ontstellend. “Eensaamheid het dieselfde uitwerking op sterftes as om 15 sigarette per dag te rook, wat dit selfs gevaarliker as obesiteit maak,” het hy gesê.
Die medieseadvieswebblad WebMD voer aan dat navorsing getoon het dat eensame en geïsoleerde mense meer geneigd is om hartsiektes en beroerte te kry, aan immuunstelselprobleme te ly, en dit selfs moeiliker kan vind om van kanker te herstel. “Dit is ook duidelik dat eensaamheid ʼn nou verband het met depressie en tot ʼn vroeë dood kan lei.”