Nuuskommentaar: Ahmed Kathrada en rassismeAhmed Kathrada. Foto: Facebook ’n Artikel op Netwerk 24 oor rassisme deur die ANC-veteraan, Ahmed Kathrada, het in omstredenheid verval. Kathrada is een van die leiers van ANC-veterane wat pres. Jacob Zuma uit sy amp wil dwing, en daarom sal wat hy sê en skryf in baie kringe onkrities beoordeel word … tot sekere hoogte. Voorts is sy stigting een van die leidinggewende organisasies in die veldtog teen rassisme. Die eerste indruk by die lees van Kathrada se artikel is dat dit jammer is dat die oudstryder self die pen opgeneem het, en dat dit nie die produk van ’n ervare joernalis was wat die onderhoud met hom gevoer het nie. Kathrada sou dan waarskynlik self van die jammerlike leemtes in sy geskrif kon regstel. Dit wat dadelik die eerste duidelike aanduiding was dat alles wat Kathrada geskryf het nie so onkrities kon afgaan nie, het uit die ope brief van ’n Bloemfonteiner, Jacques Taljaard, gekom. Taljaard wys eerstens uit dat al die voorbeelde wat Kathrada noem, dié is van wit mense, terwyl duidelike rassistiese optredes van swart mense heeltemal verswyg word. Voorts wys hy op die regering se rasse-aanslag en wat bydra tot “die verhitting van prutstatus tot moontlike kookpunt?”. ’n Ervare joernalis sou Kathrada nie hiermee laat wegkom nie. Sedert die rassisme-kwessie weer sentraal in die nuus begin staan het (sodat die regering nou wetgewing wil deurvoer om skuldiges behoorlik te kan straf al moet die Grondwet daarvoor verander word) het Maroela Media daarop gewys dat die saak ewehandig hanteer moet word, en dat daar geen ruimte vir die opvatting kan wees dat swart mense “per definisie” nie rassiste kan wees nie. Maar Kathrada se artikel het ook om ’n ander rede onder skoot gekom. Dr. Leopold Scholtz, gesoute rubriekskrywer en gerekende historikus, reageer en skryf onder meer: “Ek het op sigself begrip vir Kathrada se pleidooi teen rassisme, wat inderdaad ’n verwerplike houding teenoor medemense is. Maar jy hoef nie leuens, wat al male sonder tal deur swaargewig-historici as vals bewys is, opnuut te herhaal en te publiseer nie.” Scholtz verwys na Kathrada se stelling dat die NNP ná die verkiesingsoorwinning “wetgewing uit Adolf Hitler se Duitsland invoer”. Die beperkte aanhalings uit Scholtz se artikel laat nie reg aan die artikel in sy geheel geskied nie. Die leserskommentaar onderaan Kathrada se artikel is soos verwag kon word krities. Die enigste verrassing is dat daar betreklik min reaksie was, maar dan, dit is ook ’n onderwerp waaroor mense al voos geskryf en menings gestel is. Die algemene strekking is dat Kathrada eerder rassisme aanhelp as help besweer. Sonder ewehandigheid sal dit ’n nimmereindigende geredekawel afgee, soos die omvattende reaksie op die minister van sport(s) se onlangse “banvloek” op ongetransformeerde sport (uitgesonder sokker). Op die oog af gaan die anti-rassisme-wetgewing, op papier minstens, meer ewehandig wees. Adj.min. John Jeffery het onder meer gesê: “Enigeen wat doelbewus haat wat op onder meer ras gegrond is teen ’n persoon of groep verkondig en so skade berokken, sal hom aan haatspraak skuldig maak.” By dieselfde geleentheid het die minister van kuns en kultuur, Nathi Mhethwa, egter ook weer die rokspante gelig waaroor die rassisme-kwessie so maklik as ’n wit verskynsel teenoor swart beskou word. “Die gevolge van sulke denke en reaksies van politieke organisasies en sommige in die private sektor, plekke van aanbidding en meer onlangs ook ’n regter, kan volksmoord aanwakker en ons terugneem na die donkerste dae van apartheid.” Apartheid bly die sentrale kwessie waaruit die werklikheid beoordeel word. Dié blinde sambok bly teenwoordig, ook in Kathrada se skrywe. Hoe lank nog gaan die ANC hierdie sambok troetel en so ’n denke-vooruitgang smoor? As na die VSA gekyk word, kan dit nog baie lank duur. Hoewel die beleid van segregasie eers in die vyftiger- en sestigerjare onder die valbyl gekom het, word baie sentimente uit die slawetyd lewend gehou, en die Amerikaanse burgeroorlog (1860 tot 1865) as vername vertrekpunt gebruik. Die laaste aantal jare was daar ’n verskerpte aanslag teen die oorblywende simboliek van dié era, en ’n deelstaat het pas byvoorbeeld die gebruik van die konfederale vlag op nommerplate verbied. Kan Suid-Afrika werklik bekostig om nog anderhalf eeu gedomineer te word oor ’n beleid wat die vorige regering reeds voor 1994 volledig, wat wetgewing betref, begrawe het? Daar is nie towerformules nie. Die Christian Science Monitor berig onlangs hoe ’n dosent in Noord-Carolina agtergekom het dat meer as 70% van haar Afro-Amerikaanse studente druip, en so ook meer as 40% van haar Latyns-Amerikaanse studente. Sy kon die probleem eers met baie bykomende werk gedeeltelik regstel. ’n Sonsondergang vir wetgewing wat polariseer, is nou dringend nodig, anders, by wyse van spreke, kan die son vir Suid-Afrika ondergaan. Miskien kan daar ook kers opgesteek word by ’n opmerking van oudpres. Thabo Mbeki na aanleiding van gister se Afrikadag, naamlik dat Afrika se ras- en ekononomiese probleme nie opgelos sal word bloot deur simbole van die verlede te verwyder nie.