Dit mag paradoksaal lyk, maar sterf kan 'n diep kreatiewe proses wees.
Openbare figure, skrywers, kunstenaars en joernaliste skryf al lank oor hul ervaring van sterf. Maar waarom doen hulle dit, en wat verdien ons?
Baie verhale van sterwe word geskryf om 'n probleem of siekte onder die publieke aandag te bring.
Byvoorbeeld, die Engelse redakteur en joernalis Ruth Picardie se beskrywing van terminale borskanker, wat so treffend beskryf word in Voordat ek totsiens sê, het die aandag gevestig op die impak van mediese nalatigheid, en veral verkeerde diagnose, op pasiënte en hul gesinne.
Die Engelse redakteur en joernalis Ruth Picardie se beskrywing van terminale borskanker het die aandag gevestig op die impak van mediese nalatigheid en verkeerde diagnose. Penguin Books
Die Amerikaanse tennisspeler en sosiale aktivis Arthur Ashe het geskryf oor sy hartsiektes en die daaropvolgende diagnose en die dood van VIGS in Days of Grace: A Memoir.
Sy outobiografiese weergawe het die openbare en politieke aandag gevestig op die risiko's van bloedoortapping (hy het MIV verkry van 'n besmette bloedoortapping na hartomleidingoperasies).
Ander berigte oor terminale siektes toon hoe mense onsekerheid en gesondheidsorgstelsels navigeer, soos chirurg Paul Kalanithi so mooi gedoen het Wanneer asem lug word, sy weergawe van sterf aan longkanker.
Maar, veral vir kunstenaars, digters, skrywers, musikante en joernaliste, kan sterwens meestal sorg 'n laaste geleentheid vir kreatiwiteit.
Die Amerikaanse skrywer en illustreerder Maurice Sendak het mense wat hy liefgehad het, getrek toe hulle besig was om te sterf; stigter van die psigoanalise Sigmund Freud, terwyl hy baie pyn gehad het, het pynmedikasie geweier sodat hy helder genoeg kon wees om duidelik oor sy sterwens te dink; en skrywer Christopher Hitchens skryf oor sterf aan esofageale kanker ondanks toenemende simptome:
Ek wil die dood in die oë staar.
Gekonfronteer met terminale kanker, het die bekende neuroloog Oliver Sacks, indien moontlik, meer tydelik geskryf as voorheen.
En die Australiese skrywer Clive James het gevind dat hy 'n myn van nuwe materiaal sterf:
Min mense lees
Poësie meer, maar ek wil dit nog steeds
Om sy saailinge neer te skryf, al is dit net vir die stilte
Van versameling: nie minder nie 'n oesseisoen
Vir die laaste keer.
Navorsing wys wat sterwende kunstenaars al eeue lank vertel het - kreatiewe selfuitdrukking is die kern van hul selfgevoel. Dus, kreatiwiteit het terapeutiese en eksistensiële voordele vir die sterwendes en hul treurende gesinne.
Kreatiwiteit bied 'n buffer teen angs en negatiewe emosies oor die dood.
Die spotprenttekenaar Miriam Engelberg het 'n grafiese roman gekies om haar ervaring van kanker te kommunikeer. Harper Meerjarige
Dit kan ons help om sin te maak van gebeure en ervarings, tragedie en ongelukkigheid, soos 'n grafiese roman vir die spotprenttekenaar Miriam Engelberg gedoen het in Kanker het my 'n laer persoon gemaak, en soos blog en aanlyn skryf doen vir soveel.
Kreatiwiteit kan moontlik ons ​​ervarings laat hoor en 'n mate van veerkragtigheid bied as ons in die gesig staar. Dit kan ook agentskap bied (die vermoë om onafhanklik op te tree en ons eie keuses te maak), en 'n gevoel van normaliteit.
Franse dokter Benoit Burucoa geskryf kuns in palliatiewe sorg stel mense in staat om liggaamlike en emosionele verligting van sterf te ervaar, en:
[…] Om weer en weer te kyk na iemand wat lewend is (waarsonder hy dood voel voordat hy verdwyn het).
'N Manier om met geliefdes en die publiek te kommunikeer
Die Amerikaanse tennisspeler en sosiale aktivis Arthur Ashe het geskryf oor sy hartsiektes en die daaropvolgende diagnose en die dood van VIGS. Ballan Tine Books
As iemand wat sterf, 'n kunswerk skep of 'n verhaal skryf, kan dit anders moeilike gesprekke met mense in hul omgewing open.
Maar waar hierdie werke openbaar word, is hierdie gesprek ook met diegene wat hulle nie ken nie, wie se enigste kontak is deur die skryf, poësie of kuns van die persoon.
Hierdie openbare diskoers is 'n manier om te lewe terwyl hy sterf, kontak met ander maak, en uiteindelik die publiek se “sterfgeletterdheid".
Op hierdie manier, ons gesprekke oor die dood raak meer normaal, meer toeganklik en baie ryker.
Daar is geen bewyse wat literêre werke oor die dood en sterwende pleegkuns lees nie herkou ('n onbehulpsame manier om te berou by ontstellende gedagtes) of ander vorme van sielkundige skade.
Inteendeel, die getuienis wat ons het, is die teendeel. Daar is baie getuienis vir die positiewe gevolge van beide die maak en verteer van kuns (van alle soorte) op die einde van die lewe, en spesifiek rondom palliatiewe sorg.
Waarom koop ons hierdie boeke?
Sommige mense lees verhale van sterwe om insig te kry in hierdie geheimsinnige ervaring en empatie vir diegene daarbinne. Sommige lees dit voor Repeteer hul eie reis te kom.
Maar hierdie doelgerigte verduidelikings mis dit wat miskien die belangrikste en unieke kenmerk van literatuur is - die delikate, veelvlakkige vermoë om ons te help om die filosoof te word. Martha Nussbaum beskryf as:
[…] Fyn bewus en ryk verantwoordelik.
Literatuur kan die tragedie in gewone lewens; sy voorstellings van smart, woede en vrees help ons om dit wat vir ons belangrik is, te verfyn; en dit kan die waarde van 'n unieke persoon oor hul hele lewensloop.
Nie almal kan kreatief wees teen die einde nie
Nie almal het egter die geleentheid tot kreatiewe selfuitdrukking aan die einde van die lewe nie. Deels is dit omdat ons toenemend sterf in hospies, hospitale of verpleeginrigtings. Dit is dikwels ver verwyder van die hulpbronne, mense en ruimtes wat kreatiewe uitdrukking kan inspireer.
En deels is dit omdat baie mense nie na 'n beroerte- of demensie-diagnose kan kommunikeer nie, of wel yl, is dus nie in staat om “laaste woorde" wanneer hulle sterf.
Miskien is dit natuurlik ook omdat die meeste van ons nie kunstenaars, musikante, skrywers, digters of filosowe is nie. Ons sal nie in ons laaste dae en weke met elegante prosa vorendag kom nie, en ons het nie die vaardigheid om inspirerende of intens mooi foto's te verf nie.
Maar dit beteken nie dat ons nie 'n verhaal kan vertel deur gebruik te maak van watter genre ons wil nie, wat 'n blik op ons ervarings van sterf - of ons vrees, doelwitte, hoop en voorkeure - opneem.
Clive James het ons daaraan herinner:
[…] Daar sal nog steeds epiese gedigte bestaan, omdat elke menslike lewe een bevat. Dit kom nêrens heen nie en gaan êrens heen op pad - wat nêrens heen heen is nie, maar 'n spoor van herinneringe agterlaat. Daar sal nie baie toekomstige digters wees wat nie hul lepels in dit dip nie, al koop niemand die boek nie.
Claire Hooker, senior lektor en koördineerder, gesondheids- en mediese geesteswetenskappe, Universiteit van Sydney en Ian Kerridge, professor in bio-etiek en medisyne, Sydney Health Ethics, Universiteit van Sydney
Jy is hier: Tuis > Persoonlike > Spirituality & Mindfulness > Dood & Dying > Waarom sterf soveel skrywers en kunstenaars inspireer