Redakteursbrief: ŉ Ode aan myself (en ander werkende ma’s)Susan Lombaard, uitvoerende hoof van Maroela Media Foto: Noeleen Foster Ek dink ek verdien ŉ ode. Want as ek nie een aan myself rig nie, dink ek nie iemand anders gaan nie. Klink my ŉ monument of gedenksteen is buite die kwessie – terwyl ek nog leef, ten minste – so daarom sal hierdie ode die ding moet doen vir nou. Laat ek byvoeg – as jy ŉ werkende ma is, mag jy maar jou eie naam invul oral waar daar “ek” of “my” in hierdie ode staan. Sien, ek skryf hierdie terwyl ek in my ysige motor voor die skool sit en wag terwyl ons meisiekind (wat hierdie week 12 word) klaar eksamen skryf. Sy het verlede week op ŉ trap by die skool gegly, deur die lug gevlieg tot heel onder, en die laaste trap met haar stuitjie getref. (Daarna het sy ŉ uur gaan perdry, onbewus van die skade daar onder rond, wat natuurlik dinge baie erger gemaak het.) Nou is dié broodnodige sitbeentjie morsaf. Maar dis midde-in die Junie-eksamen. Ousus kan nie sit en leer nie, en sy drink sterk pynpille (want dis nou nie asof mens ŉ stuitjie kan spalk of in gips kan sit nie). Gelukkig is daar ŉ mamma tot die redding. Elke oggend kort voor die eksamen ŉ aanvang neem, help hierdie mamma haar beseerde oudste om haar kouse, skoolskoene en trui aan te kry, neem haar skool toe, help haar tot by haar klas, en wag dan in die motor, waar ek ŉ bietjie werk gedoen probeer kry met my rekenaar op my skoot (gelukkig is hier ŉ wag by die skool, want selfs skole het deesdae wagte). Dan jaag ons huis toe, waar ons die meeste probeer maak van die kort vensterperiode nadat die pynpille ingeskop en die pyn ŉ bietjie verlig het, maar voor Ousus te vaak word van die einste pynpille om verder te leer. In dié kort tydjie leer ons so intens vir die volgende dag se vak dat ek netsowel die feite met my vingers by haar ore kon ingedruk het, tot in haar brein. (Sus lê natuurlik, want sit is gans onmoontlik, so die breintjie werk maar stadig saam.) As ek in haar oë sien daardie koppie neem niks meer in nie, maak ek haar warm toe, trek haar kamerdeur toe en sit gou my rekenaar aan vir ŉ rukkie se werk – minstens krisisbestuur van die belangrikste goed wat nie kan wag nie. Na die tweede, derde dag is ek nie meer seker watter balle in die lug is en watter nié. Ek is dankbaar vir ŉ klomp knap kollegas wat uitkyk vir balle wat op pad grond toe is, en vang waar hulle kan. En toe, gistermiddag, pas tuis na ŉ middagete-vergadering wat nie uitgestel kon word nie, kry ek ŉ vuurwarm seuntjie op die sitkamerbank. Vas aan die slaap, lyfie sommer pap van die koors. Ek sug (maar net aan my binnekant), gaan soek die koorspen en griepmedisyne en sit die ketel aan vir rooibostee. “Kom jy nog in vandag?” WhatsApp ŉ kollega net toe die water kook. “Kan ek dalk gou by jou by die huis ŉ draai kom maak? Daar is iets dringends wat ons vandag nog moet bespreek,” WhatsApp ŉ ander een. Ek tik met een hand terug terwyl my warm seuntjie met sy kop op my skoot lê. En dan die emosies. Want boonop verjaar Ousus mos nou hierdie week. Die plan was om saam met ŉ paar maats te gaan perdry, want dis “die ding” as mens 12 is en nie eintlik enetjie is vir partytjies nie. Maar met ŉ af stuitjie is dit gans onmoontlik. Sussa se wêreld het natuurlik ineengestort toe sy hoor perdry is uit, en mamma moes blitsig dink aan iets wat Saterdag as ŉ troosprys-partytjie ingespan kan word – iets wat mens kan doen al kan jy nie sit nie. Die mooie perdry-uitnodigings waaraan ons laas naweek so hard gewerk het toe heeltemal verniet. O ja, en dan is daar hierdie week Kaskardag by die skool, wat beteken kleinboet moet soos ŉ muis lyk wanneer hy Vrydagoggend by die skool afgelaai word (dis nou as hy dan al beter is). Op die klasgroepie gons die mammas soos hulle planne maak, idees uitruil, en kostuums en grimering vir die klas vol muise bespreek. Hierdie mamma neem nie deel nie, en neem haar maar net voor om Donderdagmiddag gou die kern van die bespreking by een van die ander Mammas wat Altyd Weet Wat Aangaan, uit te vind. Ek is seker ons kan ŉ muisstert prakseer uit ou kouse – dis nou as die liewe 8-jarige met die parmantige kuif hoegenaamd geneë gaan wees daarmee om ŉ muisstert en -ore skool toe te dra. En diep binne voel ek die skuldgevoel wat elke werkende mamma se permanente metgesel is: Ons is die mammas wie se name nooit op die lysie is van mammas-wat-kom-help-verf of mammas-wat-kom-hare-doen of mammas-wat-die-stalletjie-gaan-versier nie. Intussen (terwyl ek hier tik) sien ek hoe spring die e-pos-kennisgewings hier regs onder op my rekenaarskerm elke paar sekondes op. Lastig, man. Die kleiner detailtjies van hierdie lewe van my wat ek reken ŉ ode verdien, laat ek hier uit: Die kursus by die kerk wat ek en Manlief vir ses weke op Dinsdagaande bywoon, maar wat die afgelope twee weke eenvoudig nie ingepas kon word nie. Skoonma se oproep om haar kuiertjie die naweek te bespreek. Skoonsus wat ons planne vir Vadersdag wil bevestig. ŉ Maroela-medewerker wat ŉ mislike (gebruik maar ŉ ander woord hier) e-pos stuur: “Lyk my mens moet ongeskik raak voor mens reaksie kry.” ŉ Rits radio-onderhoude vir ŉ Maroela-projek wat hierdie week afskop, waarvoor ek elke keer moet sorg dat ek op ŉ stil plek is (vir een daarvan het ek al in ŉ klerewinkel se aantrekhokkie gaan wegkruip, want dis al stil plek wat ek kon kry op pad apteek toe om ŉ voorskrif in te gee). Nou kyk, ek stel dit vandag onomwonde dat ek die grootste respek het vir elke tuisbly- of tuisskool-ma. Dis ŉ voorreg wat nie almal beskore is nie. Ek weet dit gaan saam met ŉ klomp opofferings en uitdagings. Maar vandag is al my simpatie by elke werkende ma; elkeen wat netsowel die detail van my eie storie met hul eie lewensverhaal se detail sou kon vervang. Mag die wêreld jou waardeer. Mag jou kinders en jou man jou op die hande dra. Mag jy groot verhogings en wonderlike bevordering kry. Mag iemand vir jou aandete kom aflaai. Mag jy in ander mammas by die skool se oë kyk en nie verwyte sien nie, maar waardering. Mag iemand saggies vir jou sê as jy ŉ onpaar skoene by die werk aan het (ja, dit het ook met my gebeur). Mag daar ŉ bos blomme op jou lessenaar wees as jy môreoggend daar instap. Mag jy geseënd wees met iemand in jou lewe wat goeie koffie kan maak, en dit vir jou aandra. Mag jy jou sin vir humor behou, want daarsonder is hierdie onmoontlik. Eendag, as ek tyd het, kry ek ŉ borg en dan bou ek vir werkende ma’s ŉ monument. Tot dan sal hierdie ode die ding moet doen. Groetnis Susan Lombaard Uitvoerende hoof: Maroela Media