PressReader - Finweek Afrikaanse Uitgawe: 2018-10-11 - Ge­ni­a­le plan of po­li­tie­ke spel?
Ge­ni­a­le plan of po­li­tie­ke spel?
Ve­ne­zu­e­la het vroe­ër van­jaar die eer­ste land ge­word om sy fi­at-va­lu­ta aan ’n krip­to­geld­een­heid vas te pen. Dit lyk eg­ter na ’n rook­skerm deur die re­ge­ring in ’n po­ging om A­me­ri­kaan­se sank­sies te ver­lig.
die wê­reld kom voort­du­rend met nu­wig­he­de vo­ren­dag, soos die eer­ste na­si­o­na­le fi­at-va­lu­ta wat aan ’n krip­to­geld­een­heid ge­kop­pel is. Maar vir tal­le men­se in die krip­to­geld­sek­tor ont­wik­kel dit nie soos daar ver­wag is nie.
In Fe­bru­a­rie van­jaar het Ve­ne­zu­e­la be­sluit om sy her­doop­te en ge­de­va­lu­eer­de geld­een­heid – die soe­we­rei­ne bo­li­var – te kop­pel aan ’n nu­we krip­to­geld­een­heid, die pe­tro, wat deur die staat uit­ge­reik is.
Vol­gens nuus­be­rig­te oor­weeg Iran en Rus­land tans soort­ge­ly­ke stap­pe.
As ’n mens in aan­mer­king neem dat die he­le i­dee van krip­to­geld­een­he­de op die blok­ket­ting ge­mik is op ’n ge­de­sen­tra­li­seer­de fi­nan­si­ë­le stel­sel, kan die skuif na staats­be­heer­de krip­to­geld­een­he­de waar­skyn­lik as ’n vreem­de ont­wik­ke­ling be­skou word.
Die drie lan­de het eg­ter iets ge­meen: Hul­le suk­kel al­mal weens er­ge sank­sies deur A­me­ri­ka. En dit is die o­li­fant in die ver­trek as ’n mens die jong­ste ver­wik­ke­lin­ge in krip­to­geld-ge­steun­de na­si­o­na­le va­lu­ta oor­weeg.
In Ve­ne­zu­e­la se ge­val was sank­sies deur pre­si­dent Trump se ad­mi­nis­tra­sie ver­le­de jaar daar­op ge­mik om die land te ver­hoed om ba­tes in die A­me­ri­kaan­se stel­sel te leen of te ver­koop.
Ve­ne­zu­e­la het eg­ter ook ’n stryd teen hi­per­in­fla­sie en da­len­de o­lie­pro­duk­sie, wat sy ekonomie tot op die rand van in­een­stor­ting ge­bring het. Die Ve­ne­zo­laan­se ekonomie gaan waar­skyn­lik met een vyf­de krimp, en tal­le Ve­ne­zo­la­ne stroom na buur­lan­de op soek na ’n be­ter le­we.
Die In­ter­na­si­o­na­le Mo­ne­tê­re Fonds (IMF) sê die si­tu­a­sie ver­skil nie veel van die ar­moe­de wat die Duit­sers in 1923 of die Zim­bab­wi­ërs vroeg in die ja­re 2000 moes trot­seer nie.
Die Ve­ne­zo­laan­se pre­si­dent Ni­colás Ma­du­ro meen dat die nu­we krip­to­geld­een­heid al dié pro­ble­me gaan op­los. Hy het in Au­gus­tus op te­le­vi­sie aan­ge­kon­dig dat die Ve­ne­zo­laan­se re­ge­ring die pe­tro op 3 600 soe­we­rei­ne bo­li­vars waar­deer.
Vol­gens ver­skil­len­de ver­slae, be­weer Ma­du­ro dat die pe­tro ge­steun word deur on­ge­veer 1,5 mil­jard va­te pe­tro­le­um­re­ser­wes in ’n af­ge­leë deel van die land.
“Hul­le het ons pry­se in dol­lar om­ge­sit. Nou sit ek ons sa­la­ris­se en pry­se in pe­trol om,” het Ma­du­ro aan die Ve­ne­zo­laan­se na­sie op staatste­le­vi­sie ge­sê. “Ons gaan die pe­tro om­sit in ’n ver­band wat die he­le ekonomie se be­we­gings gaan vas­pen.”
Ma­du­ro het be­weer dat die pe­tro ’n uit­wer­king gaan hê op hoe Ve­ne­zu­e­la met die res van die wê­reld han­del dryf en hoe hy toe­gang tot vreem­de va­lu­ta kry – kort­liks, hoe hy die A­me­ri­kaan­se sank­sies kort­wiek. Reu­ters het eg­ter on­langs be­soek af­ge­lê by die plek waar die re­ser­wes na be­we­ring ge­berg word en be­rig dat daar geen te­ken is dat die re­ge­ring dié re­ser­wes be­nut nie.
Met be­trek­king tot die krip­to­geld­een­heid self, het Reu­ters ook “min be­wy­se ge­vind van ’n flo­re­ren­de pe­tro-han­del. Die munt word nie op e­ni­ge van die be­ken­de krip­to­geld­beur­se ver­koop nie. Daar is geen winkels wat dit aan­vaar nie.”
Dit is bil­lik om te sê dat die Ve­ne­zo­laan­se na­sie op die oom­blik in on­be­va­re wa­ter vaar.
Ve­ne­zu­e­la dring daar­op aan dat die pe­tro ge­steun word deur die land se o­lie- en mi­ne­raal­re­ser­wes, maar kri­ti­ci hou vol dat die be­son­der­he­de van hoe dit werk maar dun om die lyf is. Som­mi­ge gra­de­rings­a­gent­skap­pe het dit “be­drog” ge­noem, ter­wyl blok­ket­ting­des­kun­di­ges dit ’n slen­ter noem.
Die A­me­ri­kaan­se san­kies gooi so ’n don­ker ska­du oor die be­kend­stel­ling van die pe­tro dat daar ge­sê word dat die mees­te groot in­ter­na­si­o­na­le krip­to-beur­se soos Bit­fi­nex, Coin­ba­se, Bit­trex en Kra­ken ver­kies om nie die pe­tro te no­teer nie weens die ge­vaar van A­me­ri­kaan­se ver­gel­ding.
Vol­gens ’n wit­skrif van die staat oor die pe­tro, wat in Ja­nu­a­rie be­kend ge­stel is, het Ve­ne­zu­e­la 100 mil­joen pe­tro’s op die Nem-blok­ket­ting uit­ge­reik. In Fe­bru­a­rie van­jaar het Ma­du­ro se ad­mi­nis­tra­sie die pe­tro traps­ge­wys aan be­leg­gers aan­ge­bied. Eer­stens was daar die voor­ver­koop aan pri­va­te be­leg­gers van 38,4 mil­joen pe­tro’s, en twee­dens ’n o­pen­ba­re aan­bod van 44 mil­joen pe­tro’s, met kor­tings wat aan vroeë ko­pers ge­bied is.
In Maart het Ma­du­ro aan­ge­kon­dig dat Ve­ne­zu­e­la on­ge­veer $5 mil­jard in aan­bie­din­ge van 133 lan­de ont­vang het, in­slui­tend Rus­land, C­hi­na, Co­lom­bia, S­pan­je en Mex­i­ko.
In A­pril, het Ma­du­ro ge­sê dat die land $3,3 mil­jard ver­kry het, waar­van $1 mil­jard in die re­ser­wes van die land se sen­tra­le bank ge­de­po­neer is om vir va­lu­ta-vei­lings ge­bruik te word.
Me­dia-be­rig­te het al dié aan­spra­ke as leu­ens be­stem­pel.
’n Reu­ters-on­der­soek het die voor­ma­li­ge Ve­ne­zo­laan­se o­lie­mi­nis­ter, Ra­fa­el Ramí­rez, aan­ge­haal wat ge­sê het die pe­tro word teen ’n “ar­bi­trê­re waarde” vas­ge­stel, wat slegs in die “re­ge­ring se ver­beel­ding” be­staan.
Die mi­nis­ter van ter­si­ê­re op­voe­ding, we­ten­skap en teg­no­lo­gie, Hug­bel Roa, het glo aan Reu­ters ge­sê dat die teg­no­lo­gie waar­op die munt ge­grond is nog ont­wik­kel word en dat “nie­mand van die pe­tro ge­bruik kan maak nie [...] en dat geen hulp­mid­de­le tot nog toe ont­vang is nie”.
Die wê­reld se eer­ste krip­to­geld­ge­steun­de na­si­o­na­le va­lu­ta kan in nóg ’n po­li­tie­ke spel ont­aard wat ten kos­te van Ve­ne­zo­laan­se bur­gers ge­speel word.
Dit is eg­ter baie be­lang­rik om te ont­hou dat A­me­ri­kaan­se sank­sies ook ’n po­li­tie­ke spel is wat ten kos­te van Ve­ne­zo­laan­se bur­gers ge­speel word. In­dien die pe­tro wel as ’n groot slen­ter be­wys word, dan is dit be­lang­rik dat ons die ge­o­po­li­tie­ke toe­stan­de ont­hou waar­deur dit ge­skep is. ■ te­rug­voer@fin­week.co.za
Ni­colás Ma­du­ro Pre­si­dent van Ve­ne­zu­e­la