‘Elke kind sál skoolgaan’ – LURMatome Chiloane, LUR van onderwys in Gauteng. (Foto: Maroela Media) ŉ Sogenaamde infrastruktuurkrisis en tekort aan hulpbronne is tans van die uitdagings wat die Gautengse departement van onderwys die hoof moet bied, terwyl hy spook om meer as 1 000 leerders te plaas voordat die skole môre begin. Die departement kon wel daarin geslaag het om met die aanvang van die nuwe skooljaar 99,5% van alle aansoeke, wat betyds vir gr. 1 en gr. 8-leerders in die provinsie ingedien is, af te handel. Uit die meer as 290 000 aansoeke wat ontvang is, is 290 751 leerders geplaas, terwyl 1 394 nog op ŉ plek in ŉ skool wag. Die departement het egter onderneem dat elke ongeplaasde leerder wel voor die einde van Januarie sal skoolgaan. Matome Chiloane, LUR van onderwys in Gauteng, het Dinsdag tydens ŉ mediakonferensie by Hoërskool Jeugland in Kemptonpark die huidige plasingsgetalle deurgegee, asook die departement se gereedheid vir die komende skooljaar uitgestippel. Volgens Chiloane is 139 464 voltooide aansoeke vir gr. 1-leerders ontvang, maar 236 leerders is nie geplaas nie. Altesame 152 681 gr. 8-aansoeke is ontvang, waarvan 1 394 leerders nog nie geplaas is nie. “Die feit van die saak is dat baie skole hul kapasiteit bereik het en oorvol is. Die leerders wat nie geplaas is nie, is almal in gebiede wat onder hoë druk verkeer weens die instroming van leerders,” het hy gesê. Die gebiede wat veral spook om aan die vraag na gr. 1 en gr. 8 -klasse te voldoen is Olifantsfontein, Kemptonpark, Roodepoort en Akasia. In Ekurhuleni-Noord wag 236 gr. 1-leerders om in Olifantsfontein geplaas te word en 501 gr. 8-leerders in Kemptonpark het nog nie plek nie. Die departement het egter reeds werk daarvan gemaak om drie mobiele klaskamers by ŉ kerk in Olifantsfontein op te rig om die gr. 1’s te akkommodeer. “Skole in Kemptonpark sal ook aan die departement rapporteer hoeveel beskikbare plek hulle het wanneer die skool môre [Woensdag] begin. Indien daar nie genoegsame spasie is nie, sal dit aandag kry,” het Chiloane gesê. Altesame 223 gr. 8-leerders in Akasia en Theresa Park in Pretoria-Noord wag ook steeds op plasings vir die nuwe skooljaar. Volgens die departement word tydelike klaskamers reeds vir hierdie leerders opgerig. Altesame 434 gr. 8-leerders van Roodepoort is ook nog nie geplaas nie, maar die departement is glo in gesprek met Robinhood College in Maraisburg om van sy fasiliteite gebruik te maak. “Dit is ŉ prioriteit om hierdie leerders te plaas en ek kan ouers waarborg dat elke kind vanjaar skool sal gaan.” Intussen is 4 801 appèlle deur ouers aangeteken, onder meer omdat hulle ontevrede is met die skool waar hul kind geplaas is. Altesaam 292 van die appèlle is reeds gehandhaaf, nadat dit aan die lig gekom het dat foutiewe skoolplasings weens administratiewe foute gemaak is. Leerders is in hierdie gevalle by die skool van hul keuse geplaas. “Ons werk daaraan om so gou as moontlik aan al die appèlle individueel aandag te gee,” het Chiloane gesê. Intussen is daar meer as 8 000 gr. 1- en gr. 8 -leerders wie se aansoeke laat ingedien is, maar volgens Chiloane is al dié leerders – 5 739 gr. 1’s en 2 636 gr. 8’s – outomaties by skole geplaas. Die departement het benadruk dat hierdie leerders, wat weens onvolledige aansoekvorms of ander vertragings eers ná 20 Desember aansoek gedoen het, nie die geleentheid het om ander skole te kies as die een waar hulle geplaas is nie. Edward Mogorosi, hoof van die departement, het bygevoeg dat hoewel die provinsie se openbare skole Woensdag amptelik open, die departement onverpoos werk om te verseker dat alle leerders voor die einde van die maand soos normaal kan skoolgaan. “Ons sal verseker dat leerders wat eers later by skole aansluit, die geleentheid gebied word om op te vang.” Te veel te vinnig Matome Chiloane. (Foto: Maroela Media) Die departement het toegegee dat Gauteng se onderwyskapasiteit onder enorme druk is, aangesien leerdergetalle teen ŉ onmoontlike tempo groei. Verlede jaar het 103 000 meer leerders in Gautengse skole skoolgegaan as in 2021. Hiermee saam staar die departement ŉ reuse-infrastruktuurkrisis in die gesig, met dié dat daar bloot te min skole is om die leerders te akkommodeer of dat reeds bestaande skole onder vandalisme deurloop. Volgens Chiloane het 24 uit die 120 skole wat sedert Januarie verlede jaar beskadig of beroof is, tydens die afgelope Desembervakansie deurgeloop. Intussen ontvang byna 500 skole nou daaglikse infrastruktuuronderhoud en 108 skole kry 408 mobiele klaskamers. Fondse is teen einde verlede jaar aan 297 skole toegestaan om byna 900 klaskamers op te rig. Hiermee saam sal drie nuwe hoërskole en een nuwe laerskool vanjaar in die provinsie open. Mapenane Secondary School in Garankuwa sal Woensdag oopgestel word, terwyl die ander drie skole in Braamfisher, Soshanguve en Mamelodi-Oos meer as halfpad klaar gebou is.