Gelukkig het die Nederduitse Gereformeerde Sinode in die Vrystaat in 1987 'n baie verantwoordelike en gebalanseerde besluit oor dans geneem, naamlik dat nie alle vorme van dans sonde is nie. Dit kan ook, het die Sinode gesê, 'n vorm wees van gesonde ontspanning en vermaak én 'n vorm van kunsbeoefening. Hierdie besluit is deur die Nederduitse Gereformeerde Kerk se Algemene Sinode in 1990 in Bloemfontein deur 'n soortgelyke besluit ondersteun.
Want dit gaan by die bevordering van Boeremusiek nie bloot om die sug na sinsgenot nie, maar om die bevordering van die volkseie. Boeremusiek, en die danse wat daarmee gepaard gaan, het 'n unieke karakter en is in die breë kultuurwêreld duidelik onderskeibaar. Die ou ritmes het wel 'n Europese agtergrond, maar die melodieë en die toevoeging aan ritmes in die jonger tyd, is tipies Suid-Afrikaans. So het die seties en die vastrap as 'n welkome uitbreiding van die ritmes intussen baie gewild geraak.
Die Boerekonsertina bly sedert die vroegste jare 'n gewilde instrument. Nico van Rensburg is die musikant.
Watter aangename tye het die radio, die Suid-Afrikaanse Uitsaai Korporasie, nie in die vyftiger — en sestigerjare voorsien toe Boeremusiek gereeld oor die lug gehoor is nie. 'n Saterdagmiddag veral was goed gevul en het in die besonder in die aanloop tot groot sportuitsendings luisteraars oor die hele land opgevrolik. 'n Rugbytoets was byvoorbeeld die hoogtepunt van 'n hele middag se Boeremusiek.
Maar dié dae het ongelukkig verbygegaan. Ander klanke, waarskynlik meer populêre klanke, is in 'n toenemende mate deur die radio uitgedra.
Die blote aanbieding van Boeremusiek slegs deur die benutting van akoestiese klank en die natuurlike klank van musiekinstrumente in die algemeen, soos byvoorbeeld in 'n simfonie-orkes, is in die moderne opset nie moontlik nie. Plaasdanse, soos in die vroeërjare, in die plaashuise of in die waenhuis of motorhuis of skuur, is nie meer so algemeen nie. Trouens, dit het feitlik uitgesterf.
Trouens, in die laat tagtigerjare kom daar 'n aansienlike steun vir die bevordering van moderne Boeremusiek binne die TBK na vore.
Daar was dus 'n behoefte aan begrip vir hierdie musikante, vir die liefde vir die meer moderne, die meer gevarieerde aanbiedinge toe daar in die laat tagtigerjare gepraat word oor vernuwing in die klanke by die TBK se funksies. Die betoog van die beswaardes was gemik teen die TBK se grondwet, wat geen ruimte geskep het vir Boeremusiek in sy verskillende vorme nie.
Die behoefte aan 'n ander organisasie kom baie sterk na vore tydens die groot konsertinafees in April 1987 te Krugersdorp. By die fees, wat deur Theo Erasmus gereël is en waarin hy 'n groot rol gespeel het, is Ollie Viljoen deur verskeie musikante genader oor die moontlike stigting van 'n organisasie wat Boeremusiek "in al sy vorme" sou bevorder.
Die oënskynlike rede hiervoor is dat baie musikante ontuis gevoel het binne die TBK en selfs negatief daaroor gedink het. Dit is onomwonde gesê dat die TBK, met sy "verkrampte idees en rigiede reëls", musikante met 'n aanvoeling vir die meer moderne idiom nie werklik akkommodeer nie.
Dit is dus duidelik dat die spanning binne die TBK opgelaai het en dat gesprekvoering noodsaaklik geword het. Dit vind aanvanklik ook binne die geledere van die Instituut vir Landboukultuur, 'n FAK-geaffilieerde organisasie, plaas en die spreekbuise in hierdie geselskap is manne soos 01lie Viljoen en Hennie Oberholzer wat op die voorpunt in hierdie debat staan en angstig oor vernuwing in die TBK raak.
M.a.w. sommige Boeremusiekvriende het die hoop gekoester op 'n oorkoepelende organisasie met breër ruimte vir die bevordering van Boeremusiek, maar dan in al sy vorme.
Die aanwesiges vorm eintlik die basiese gespreksgroep oor 'n meer gedifferensieerde toekoms vir Boeremusiek, naamlik die bekende here ds. Lourens Aucamp, Piet Bester, Stefaan van Zyl, Hennie Oberholzer en Ollie Viljoen. Die saak van Boeremusiek en 'n toekomstige oorkoepelende liggaam is indringend bespreek. Die eersgenoemde drie lede was verteenwoordigers van die destydse TBK-bestuur, terwyl laasgenoemdes hulleself beskou het as die verteenwoordigers van 'n breër uitkyk op Boeremusiek.
Ds. Aucamp het in dié gesprek blykbaar 'n meer soepele benadering gehad. Hy was minstens "oop vir gesprek". Vir manne soos Ollie Viljoen en Hennie Oberholzer was dit uiteindelik selfs aanvaarbaar dat 'n breër bevordering van Boeremusiek onder die vaandel van die TBK geloods word.
Die ontevredenes se voorstelle was vir die TBK-leierskorps nie aanvaarbaar nie, met die gevolg dat die gesprek in 'n doodloopstraat beland het en ds. Aucamp selfs sy leiersposisie in die TBK verloor het. In dié proses is Ollie Viljoen sy TBK-erelidmaatskap ontsê. Alles het gedui op 'n onoorbrugbare kloof tussen die ondersteuners van 'n meer omvattende beskouing aan die eenkant én die aanhangers van 'n enger standpunt.
Ons neem byvoorbeeld kennis van die stigting van so 'n Boeremusiekorganisasie in Julie 1987 in Port Elizabeth, die bekende Neels Mattheus se wêreld, waar talle bekwame Boeremusikante gewig ingooi om Boeremusiek te bevorder. Twee jaar later, dit is op 26 Julie 1989, volg die stigting van 'n Gildestreek in Pretoria, die Noord-Transvaalstreek. Die leiers in die verband is Nico van Rensburg, Hennie Oberholzer en Manie Bodenstein. Dit was weer in opvolging van die Westelike-Provinsie en die Witwatersrandgebied wat ook in Julie 1989 — onderskeidelik op 25 en 26 Julie — 'n Boeremusiekorganisasie buite die TBK begin. Dit wil sê in die Oos-Kaap en die Wes-Kaap en in die hart van Transvaal kom Boeremusiekorganisasies na vore wat vra om konsolidasie én die omvattende bevordering van Boeremusiek.
Die stigting van die Boeremusiekgilde op nasionale vlak in Pretoria op 9 Oktober 1989, was deel van 'n afsonderlike beweging in die Boeremusiekwêreld wat op daardie stadium toe al reeds sterk momentum gehad het.