Skaapboerdery in perspektief – Mamre Initiative
Die algemene mentaliteit tot landbou het sedert drie dekades gelede verander en dit verander steeds teen 'n hoë tempo. Dit is verstaanbaar dat boerdery noodgedwonge as gevolg van Suid-Afrikaanse landboutoestande verander het. Dit sluit in 'n gebrek aan regeringsubsidies en droogtehulp, druk op winsmarges en onstabiele klimaatstoestande.
Verder verhoog die vraag na voedsel drasties, terwyl hulpbronne beperk is. Weens hierdie redes word tegnologie en presisieboerdery ingespan om risiko's te verlaag, hulpbronne optimaal te gebruik en produksie en winsmarges te verhoog.
Die addisionele uitdagings in skaapboerdery sluit mortaliteit, diefstal en predasie in. Hierdie faktore kan noodlottig wees vir die volhoubaarheid van 'n skaapboerdery. Die intensiewe skaapboerdery-konsep is sowat tien jaar gelede deur dr Karin en Manie Wessels ondersoek. Sedertdien het hulle die fisiologiese en praktiese aspekte van die stelsel baie goed leer verstaan en verbeter. Die mentaliteit tot skaapboerdery het dus noodgedwonge verander, juis om uitdagings te oorkom.
Dit is belangrik om die verskil tussen intensiewe en versnelde lamstelsels te verstaan. Om meer intensief te boer, verwys eerstens na die lamhokstelsel en tweedens na groepering en sinkronisasie. Die praktiese gedagte is dat ooie gegroepeer en gesinkroniseer word om sodoende dekking te vergemaklik, asook kunsmatige inseminasie en laparoskopie moontlik te maak.
Die grootste voordeel hiervan is dat 'n groep ooie in 'n baie kort tyd kan lam, wat
die bestuur van die lamproses vergemaklik. Lamhokke kan dus nou gebruik word, aangesien ooie se spesifieke lamdatum bepaal kan word. Die gebruik van lamhokke verlaag lammortaliteit drasties – in sekere scenario's van 36% na 6%. Hierdie intensifisering help met uitdagings soos mortaliteit, predasie, diefstal
Die versnelde lamstelsel dui die verkorting van die interlamperiode aan. Ooie word dus minder ruskans tussen dragtigheid gegee. Die optimale versnelde stelsel is agt maande, maar 'n nege- of tienmaandestelsel kan ook doeltreffend werk. Die twaalfmaandestelsel is basies 'n konvensionele en seisoenale stelsel.
Die mikpunt vir 'n agtmaandestelsel is om ooie dus drie keer in twee jaar te laat lam en 'n gemiddeld van vyf lammers in drie jaar van 'n ooi te speen – dus twee tweelinge en een enkeling. Die kans vir tweelinge word verhoog met die gebruik van sinkronisasie en dragtige merrieserum (DMS)-spuite. 'n Versnelde lamstelsel optimaliseer die ooi se potensiaal en natuurlike hulpbronne word deur die verhoogde produksie meer doeltreffend gebruik.
Die voedingsbehoeftes van 'n ooi in 'n intensiewe en versnelde produksiestelsel verskil baie in vergelyking met 'n konvensionele stelsel. 'n Liggaamskondisiepunt van 3,5 moet regdeur die jaar behou word. Daar is nie genoegsame tyd in 'n versnelde stelsel vir die ooi om kondisie op te tel ná lam nie. Dus is presisievoeding noodsaaklik om die ooi se konsepsie, produksie en langlewendheid te behou en te verhoog.
Sernick Veevoere, in samewerking met dr Piet Swiegers, het hierdie presisiereeks
voeding in 2018 geformuleer en geoptimaliseer. Baie navorsing is by ons proef- en demonstrasieplase gedoen, waar steeds deurlopende monitering plaasvind. Verskeie internasionale besoeke is afgelê om die voedingsreeks te optimaliseer.
Dit is duidelik dat Suid-Afrikaanse produsente baie gevorder het met presisieboerdery om sodoende uitdagings te oorkom.
Hoof van Ekonomie en Navorsing
Sel: 076 901 8763
Hallo ek is 'n honneurs student van die Universiteit van die Vrystaat, ek wil graag my teses oor intensiewe boerdery doen en wat die voordele inhou van dit bo ekstensiewe boerdery. Ek en my pa wil dit dan volgende jaar toepas op ons eie boerdery dus wil ek dit deeglik doen. Ek sukkel om al die kostes verbonde te bepaal soos bv die voerkoste en of dit 'n groter ekonomiese voordele gaan he as ekstensief en hoe groot die voordeel werklik is. Kan julle dalk die inligting met my deel of wat stem jul voor? Ek sal baie graag van julle wil hoor?