Indlela ejwayelekile yokubhala IsiZulu, kuqala umenzi kuze isenzo kulandele umenziwa. Ngakho-ke uma sibhala umusho wesiZulu, kufanele kube khona ukuvumelana phakathi kukamenzi nesenzo. Lokho kuvumelana kwenziwa yisivumelwano sikamenzi esibhalwa ekuqaleni kwesenzo.
Isivumelwano sikamenzi sicishe sifane nesiqalo sebizo okuyisona esingumenzi emushweni. Isivumelwano zikamenzi sithathelwa esiqalweni sebizo. Iziqalo zamabizo ziyahluka ngezigaba ngezigaba. Izigaba zamabizo zibaluleke kakhulu uma (kubhalwa) noma kukhulunywa IsiZulu. Ngaphandle kokuqonda izigaba zamabizo ukubhala isiZulu angeke kwenze umqondo. Iziqalo zamabizo zima ngaphambi kweziqu zamabizo. Iziqalo zamabizo zibaluleke kakhulu ngoba yilapho kususelwa khona ukubhalwa komusho. Ukuze wazi ukuthi yisiphi isivumelwano okufanele usisebenzise, kufanele ukwazi ukubona isiqalo sebizo. Njengoba iziqalo zehlukile, nazo izivumelwano zizohluka ngenxa yeziqalo zamabizo. Isiqalo sebizo yisona esikhombisa ukuthi yisiphi isivumelwano okufanele sisetshenziswe ekubhaleni. Leso sivumelwano esikhonjiswa yisiqalo sebizo senza ukuthi kube khona ubudlelwano phakathi kwebizo nesenzo. Ngaphandle kwalokhu, umusho ngeke uzwakale. Lezi zivumelwano zibhalwa ekuqaleni kwesenzo (noma ekuqaleni kwalolo cezu lwenkulumo olusetshenzisiwe). Lolu hlelo lokuvumelana kweziqalo zamabizo lubaluleke kakhulu ngoba lusiza ukuthi lokho okubhaliwe kuzwakale kahle futhi kwenze umqondo.
Uma sibhala sisebenzisa izabizwana zoqobo umuntu wokuqala sisebenzisa u- mina ngi- ubunye, ubuningi sisebenzisa u -thina si-. Kumuntu wesibili sisebenzisa wena u- ubunye, u-nina ni- ubuningi. Kumuntu wesithathu sisebenzisa yena u- ubunye, nobona ba- ubuningi, okuyizona izivumelwano zezabizwana zoqobo.
Ngokunjalo namagama asetshenziswa ukuchaza ibizo/umenzi aba nezivumelwano zawo. Lamagama avela ezenzweni nasemabizweni. Nawo lamagama asebenzisa izivumelwano zawo kodwa ezingafani ncimishi nezivumelwano zomenzi.
Kodwa futhi kukhona iziphawulo ezichaza ibizo/umenzi. Nawo lamagama aneziqu zawo. Uma sisebenzisa wona ekubhaleni, sisebenzisa izivumelwano zawo ezibhalwa ekuqaleni kweziqu zeziphawulo.
Indatshana iba mnandi, ibe nomqondo futhi izwakale kahle uma sisebenzisa izivumelwano ezilungile. Uma singazisebenzisanga ngendlela indaba ayenzi umqondo.
Nezihlanganiso ezithile ezinjengo noma, lapho, ngenkathi kanye nolapho; ngokunjalo ukusetshenziswa kwazo kuhambelana neziqalo zamabizo. Ngakho-ke kufanele izivumelwano zihambisane nomenzi. Lezi zivumelwano ziyahluka ngenxa yeziqalo zamabizo. Amabizo asesigabeni-1 no -1A ngoba angamabizo bantu, izivumelwano zakhona kuba ngu-e. Amagama akwezinye izigaba alandela izivumelwano zikamenzi njengokujwayelekile.
Ingane iyakhala uma umama ehamba.
Abantu besifazane ebuholini
Usizo nge-akhawunti yakho