Nuuskommentaar: Moet die Afrikaner skuldgevoelens hê?Argieffoto: Adéle Changuion In ’n artikel op Netwerk24 noem die joernalis André le Roux hierdie debat in Afrikanergeledere ’n “binnedebat.” Hy skryf: “Lees ’n Afrikaanse koerant, ’n Engelse koerant en ’n ‘swart’ koerant langs mekaar en dis duidelik dat die gesprek oor die toekoms van Afrikaans nie veel wyer strek as ’n selfkwetsende bekgeveg onder wit Afrikaners nie.” Die opskrif lui: “Ons muf in hierdie klein dampkring.” Nou wat is dan die groter dampkring? ’n Rits skrywes deur onder andere prof. Amanda Gouws, Max du Preez en ander, en vanoggend Beeld se Pieter du Toit, maak dit duidelik dat hulle die omvattender Suid-Afrikaanse gemeenskap in die oog het, en meer spesifiek ’n groeiende aantal jong swart mense wat meen hulle is in 1994 ingedoen, en selfs dat Nelson Mandela hulle uitverkoop het. Opnuut, of steeds die rug buig, skynbaar ongeag of die persepsies wat hierdie “groeiende woede” voed reg of verkeerd is, is skynbaar onderliggend. Selfs grondwetlike regte moet tru staan, so kom dit voor. Reg of verkeerd, die liberale paternaliste se argumente is dikwels vertolk as sou net hulle reg kon wees, en diegene wat dit nie kan insien nie, is op ’n manier intellektueel gestrem (en daarom gelukkig om in ’n klein dampkring te muf). Dat die pro-Afrikaanse breintrust op die een of ander manier intellektueel die ander se mindere is, is skouspelagtig in ’n artikel van dr. Leopold Scholtz in Maroela onder die opskrif: “Moedertaal dien sosiale geregtigheid” die nek ingeslaan. Hy noem André le Roux nie, en uiteraard ook nie Pieter du Toit nie, maar sê in hoofsaak Amanda Gouws die stryd aan. In die proses toon hy dat daar ook sterk akademiese en intellektuele argumente onderliggend is tot die pro-Afrikaanse groep. Die ironie is dat doodgewoon geen aspek van hetsy die “binnedebat” of die “groter debat” uniek aan Suid-Afrika is nie. Onder die opskrif, “Political translations”, skryf die Amerikaner Thomas Sowell onlangs onder meer soos volg: “Blaming social problems today on ‘a legacy of slavery’ is another way of saying, ‘Don’t blame our welfare state policies for things that got worse after those policies took over. Blame what happened in earlier centuries’.” Die Vryheidsfront Plus het pas ’n lys van eerstes opgestel wat die land nou onder die presidentskap van Jacob Zuma beleef. Hoeveel hiervan, soos dat die land nou vir die eerste keer op die rand van ’n fiskale afgrond en rommelstatus staan, om maar enkeles te noem, kan werklik na die “nalatenskap van apartheid, of die uitverkoop van swartes deur Mandela, of die Afrikaner se vermoë om hom tot ’n groot mate ekonomies te handhaaf herlei word? In nog ŉ artikel vra die Amerikaner Michael Baronne “What happens when an irresistible force meets an immovable object?” Hy bring sy scenario in verband met die verskynsel waar ontevrede kiesers meen ervare politici is eerder deel van die probleem as die oplossing. In die VSA is daar egter die “ontladingsmeganisme” dat veranderinge deur die stembus aangebring kan word. Hier, objektief nie gou nie, wat ’n groter onus plaas op ander instrumente van demokrasie soos die werk van burgerlike instellings (dink maar aan Outa met die e-tol en Solidariteit se plan B) en persvryheid. Hoewel die vryheid van meningsuiting, waarvan persvryheid een is, sterk met liberale waardes geassosieer word, kan hierdie dampkring ook uiters onverdraagsaam daaroor wees. Rhoda Kadalie het by geleentheid geskryf politieke korrektheid is die diktatuur van die liberalis. Maar ook dit is nie uniek aan Suid-Afrika nie. In nog ŉ artikel onder die opskrif: “Liberals response to dessent: ‘Shut up’” wys Barrone onder meer hoe universiteitsowerhede streng sensuur op internetverkeer toepas om te probeer verhinder dat politiek-inkorrekthede nie versprei nie omdat dit kwetsend kan wees. Die opskrif van Du Toit se artikel, “Dis nou tyd vir wittes om te luister”, toon op sigself die komplekse aard van die diskoers aan. Waarskynlik die oorgrote gros van diegene wat nou aan die pro-Afrikaanse debat deelgeneem het, het dit vanuit ’n kultureel-juridiese hoek probeer doen. Dit is die gronde waarvoor die grondwet en die internasionale reg met “positiewe reg” (met ander woorde regte van wat gedoen mag word) voorsiening maak. Ras as norm het in die grondwet en die internasionale reg eintlik net negatiewe regte, met ander woorde wat nié aan iemand van ’n ander velkleur gedoen mag word nie, soos haatspraak, volksmoord en vele meer. Hoeveel keer is vanuit die pro-Afrikaanse groep nie daarop gewys dat die meerderheid Afrikaanssprekendes nie wit is nie? Daar is egter vanuit die staanspoor vanuit die “groter kring” op die rassekaart tamboer geslaan. Du Toit grond sy artikel op die bywoning van ’n boekbekendstelling deur Ferial Haffajee, What if there were no whites in South Africa. Die naakte rassehaat wat daarin na vore kom, is ontstellend, al is dit nie nuwe nuus nie. Niemand sal stry dat daar enorme werk in Suid-Afrika voorlê om polarisasie aan te spreek nie. Dis egter ’n omvattende proses wat hom in bykans elke lewensfeer moet afspeel, van geloof tot taal, tot die juridiese, historiese, kulturele, ekonomiese, doeltreffende kommunikasie tot die ruimtelike. En as ras dan ingeklits moet word, nog die biologiese ook. Die proses kan nie sonder gesanksioneerde begeleiding suksesvol wees nie, en nog minder as die begeleiers dit enkeldimensioneel of met vooropgesette idees van skuld en slagoffer aanpak. Intussen sit die Afrikaner met die dilemma. Moet hy sy taal so sito-sito opoffer ter wille van liberale aannames dat dit die land en gesindhede sal normaliseer? Of gaan ons weer hoor, as dit nie genoeg was nie en die onrustigheid ruk hande uit: “Don’t target me, I am English”?