Op die eerste bladsye van die bundel vind ons 'n belydenis van die outeur dat die tipe denke wat hy in sy bundel voordra - afgesien van die vorige kwalifikasies wat hierbo aangedui is - begeester is deur die samehang (connection) van dinge tot mekaar. Daarom is die aangewese werkswyse een wat die samehang tussen dinge daarstel (connecting). Maar so 'n werkswyse is net moontlik as mens ingestem het tot 'n bepaalde spel: as daar uit die staanspoor vertrek word van die prioriteit van 'n analitiese denkwyse, beteken dit dat 'n sekere genetiese defek van moderniteit de facto geheraktualiseer word en die vermoë om die lied of gedig van die heelal (die carmen universi) misgehoor word. Versfeld se regverdiging vir hierdie keuse vir samehang bo analise - wat op verskillende wyses regdeur sy werk loop5 - berus op die oortuiging dat 'n hele reeks patologieë van die moderne wêreld uitvloeisels is van die verkeerde manier van dink en dat 'n ander tipe denke 'n ander tipe lewenskwaliteit tot gevolg sal kan hê. Die alternatief wat regdeur Pots and Poetry loop is dié tussen denke as analise en beheersing en denke as oorgawe tot die lied van die heelal (wat laasgenoemde is, sal in hieropeenvolgende afdelings aan die orde kom).
Uit verset teen hierdie gewelddadigheid van die moderne Westerse kultuur, probeer Versfeld om op 'n ander manier denkend met sy wêreld om te gaan. Hy doen dit deur sy poging om aan bepaalde momente uit die Christelike en Oosterse denktradisies nuwe aktualiteit en geloofwaardigheid te gee. Twee dinge - waarvoor die "psalm van die heelal" en die "dans van Shiva" staan - moet hier uitgelig word: (1) die samehang tussen alles wat is, ons kan sê soos die samehang van losstaande note in 'n melodie (kyk 49/82, 87/130) of enkele bewegings in 'n dans en (2) die afstandname van die oorgierige en dominerende wil. Elke miskenning van die samehang van dinge is 'n vergryp teenoor hulle regmatige plek en 'n stap in die rigting van 'n betekenislose wêreld; elke toegewing aan die dominerende wil, is 'n bevestiging van individuele inhaligheid en van 'n samelewing van kannibale (al hierdie temas word by herhaling in Pots and Poetry behandel). Volgens Versfeld se sosiale diagnose is die sentrale probleem van die Westerse samelewing of van enige Westers-gevormde samelewing, die intellektuele en praktiese onttrekking van die individu uit die sinstigtende samehang waarin hy of sy opgeneem is en die doelgerigte volharding in daardie geïsoleerde bestaan. Daarteenoor bied Versfeld geen alternatiewe program vir die rehabilitasie van mense of 'n nuwe samelewingsprojek nie, maar eerder die beskrywing van die samehang (connecting) waarin mense hulself bevind.8
Menslike kreatiwiteit, waarvan samehang-duidende filosofering en poësie twee vorme is, het hulle ontstaan te danke aan die oorspronklike gulheid of vrygewigheid (generosity), waarvan daar regdeur Pots and Poetry sprake is. Soos uit die passasies wat pas aangehaal is, sou blyk, is hierdie gulheid vir Versfeld sinoniem met kreatiwiteit. Wie praat oor kreatiwiteit praat oor die begin van dinge en dus van tyd. Kreatiwiteit is vir Versfeld die moontlikheid van 'n nuwe begin en 'n nuwe verloop. Kreatiwiteit en gulheid het onverwagsheid gemeen - al twee maak oop tot 'n nuwe toekoms (40/70).
Die ambisieuse projek van Versfeld in hoofstukke vyf tot sewe van Pots and Poetry is om aan te toon dat hierdie oorspronklike oriëntasie van die mens in 'n harmonieuse resonansie tussen Christelike en Oosterse wysheid aangehoor kan word. Hierin behels Pots and Poetry 'n verlenging van 'n projek waarvan hoofstukke 1 en 2 van Our Selves (Versfeld 1979) waarskynlik meer gesofistikeerde weergawes is, en waarvan die wortels tot in Oor gode en afgode strek (kyk Versfeld 1948: 25f).
Soos in die afdeling "Kreatiwiteit, liefde, gulheid" aangevoer, is die bron van waaruit 'n mens waarlik leef - dit waaraan mens moet erkenning gee om jou ware self te kan wees - die buite- en voor-menslike gulheid, waarvan die kosmiese lied die sleutelmetafoor is. Hierdie oorspronklike oriëntasie kan ook in terme van poësie uitgedruk word: "the world is the poiesis of God, chanted with every sunrise and echoed by poets who perform the rites of wonder at the rising of the sun." (152). Iemand wat nie hierdie oorsprong erken nie (of dit nou in 'n Christelike of Oosterse of watter diskoers ook al verwoord word), met ander woorde iemand wat volhard in die idee dat hy of sy 'n self-made man is en dus vir die verworde self kies, kan volgens Versfeld nie skep nie (58/94, 152). Dit moet onmiddellik bygevoeg word dat hierdie skeppende of poëtiese oorsprong van die ware self, sowel as die kritiek teen die ego wat hierdie oorsprong misken, nie net die beginsel agter poetry is nie, maar op parallelle wyse ook die beginsel agter pots is. As ons 'n lekker bredie kan kook, is dit omdat daar reeds aan ons 'n smaaklike wêreld voorgesit is. Vanaf die pot, waarmee die oudste en gelyktydig ook die mees algemene en duursame aspek van menslike kultuur voorgestel word, waaier die skepping van 'n menslike wêreld uit, sodat kuns en wetenskap, sosiale interaksie en landskapsvorming, industrie en politiek op mekaar betrek word (sien veral Pots and Poetry hoofstuk 1). En so wyd as wat die samehang van menslike skeppende optrede vanuit die kookpot uitkring, so wyd kan die vergrype van die inhalige ego uit menslike optrede afgelees word: van die formule-agtige resepte van glanstydskrifte waarmee die poëtiese van die kookkuns versmoor word (3/22), tot die drukkoker (10/31) wat simptomaties is van 'n samelewing waarin "tyd spaar" (om meer dinge te doen) belangriker is as "tyd maak" (vir ander mense), tot die "kannibalisme" (kyk 30/56) wat hoogty vier in 'n samelewing waar die stryd om oorlewing die hoogste wet is (temas wat Versfeld in groter besonderhede in Food for Thought uitgewerk het). In dit alles word die wêreld geantropomorfiseer volgens die funksionalistiese en dominerende voorskrifte van die inhalige ego. Dat dit wel moontlik is om vanuit die oorspronklike gulheid te dig en te kook, en sodoende die oorspronklike kreatiwiteit te eggo, dít beweer Versfeld het C. Louis Leipoldt aan ons getoon: