Hanna stort haar hart teenoor die Here uit en maak 'n gelofte aan Hom. Samuel word gebore en Hanna loof God vir die uitkoms wat Hy gee. Ons moet vashou aan dit wat vir ons verwerf is (Heb). Ons weet immers nie die tyd wanneer die Here weer kom nie (Mark).
9Op 'n keer ná die offermaaltyd in Silo het Hanna opgestaan terwyl die priester Eli op sy stoel langs die deurkosyn van die tempel van die Here gesit het. 10Sy was bitter hartseer en terwyl sy tot die Here gebid het, het sy onbedaarlik gehuil.
11Sy het 'n gelofte afgelê en gesê: "Here, Almagtige, as U tog op my ellende wou let en aan my, u dienares, wou dink en my nie vergeet nie en aan my 'n seun gee, sal ek hom sy lewe lank aan U gee, en as teken daarvan sal sy hare nie afgesny word nie." a
15Maar Hanna het geantwoord: "Nee, Meneer, ek is maar net 'n vrou wat diep terneergedruk is. Ek het nie wyn of bier gedrink nie. Ek het my hart uitgestort voor die Here. 16Moet tog nie dink ek is 'n slegte vrou nie. Dis oor my groot smart en leed dat ek so lank bly praat het."
Nadat hulle tuis gekom het in Rama, het Elkana gemeenskap gehad met sy vrou Hanna, en die Here het aan haar gedink. 20By die wisseling van die jaar was Hanna swanger. Sy het 'n seun in die wêreld gebring en uitgeroep: "Sy naam is Samuel: van die Here het ek hom afgesmeek!"
Hebreërs 10:11-14, (15-18), 19-25
24Toe sy hom gespeen het, het sy hom saamgeneem, en ook 'n driejaaroud bul b, sestien kilogram meel en 'n kruik wyn. Sy het hom as klein seuntjie weggebring na die huis van die Here toe in Silo. 25Elkana-hulle het die bul geslag en die seun na Eli toe gebring, 26en Hanna het gesê: "Ekskuus, Meneer, u sal my nie glo nie, maar, Meneer, ék is die vrou wat hier by u gestaan het om tot die Here te bid. 27Om hierdie seun het ek gebid, en die Here het aan my gegee wat ek van Hom afgesmeek het. 28Ja, van die Here het ek hierdie kind afgesmeek, en nou sal hy sy lewe lank iemand wees wat van die Here afgesmeek is."
2 En Hanna het gebid:
want die Here is 'n God
Hy skenk hulle 'n ereplek.
'n Mens oorwin nie deur
"Hy beskerm sy troue dienaars op hulle pad."
Die res van die verhaal in hoofstuk twee bewys eintlik dié punt, want Eli se seuns bewys met hulle dade dat hulle nie God se troue dienaars is nie. Hulle het nie met die Here rekening gehou nie.
Hanna se lied eggo in Maria s'n (Luk 1:46 vv), soms selfs woordeliks.
Sy verbly haar meer in die Here as in die uitkoms self.
Let op die motiewe van 1) God wat die mindere seën en 2) God wat krag aan die koning skenk.
Samuel dra 'n linneskouerkleed (efod) wat sy priesterlike status aandui (2:18 – vgl 22:18 waar dit direk met die priesters verbind word).
Hanna kry nog 3 seuns en 2 dogters – die verwysing na sewe kinders in vers 5 is heel moontlik 'n poëtiese aanduiding van volmaaktheid.
Samuel se grootword proses (2:26, vgl ook 3:19) word in dieselfde soort terme as Johannes die Doper en Jesus beskrywe.
Die Here besluit om Hofni en Pinehas dood te maak, soos een kommentaar sê: hulle "sinned past the zone of grace. They had entered the zone of judgement, where the Lord's activity hardens the heart rather than convicting of sin." (vgl farao in Eks 4:21 en die "sonde wat tot die dood lei" in 1 Joh 5:16)
Hulle het net rou vleis van die Israeliete gevat en nie gekooktes nie, en ook met geweld gedreig om dit af te vat; daarmee het hulle nie net die wet oortree nie, maar die mense ook hulle agting laat verloor vir die offer van die Here; die hele idee van versoening met God het daarmee gedreig om in diskrediet te kom (2:15-17);
Hulle het by die vrouens geslaap wat by die ingang van die tent van ontmoeting diens doen, wat nie net immoreel was nie, maar ook die Israelitiese godsdiens daarmee tot dieselfde vlak as die Kanaänitiese vrugbaarheidsgodsdiens laat daal, en die volk verlei om God te dien, soos wat Baäl onder die Kanaäniete gedien is (2:22-25). Eli se sonde in dié verband was dat hy net gekla het daaroor, maar nie opgetree en dit voorkom het nie, wat hy in staat was om te doen.
Eli verspil die uitsoek posisie wat sy voorvader Pinehas, kleinseun van Aäron, en na wie sy een seun vernoem is, vir hulle familie verwerf het, dat God 'n verbond met hulle gesluit het dat hulle 'n blywende priesterskap sou hê (Num 25:5-8)! Hulle voorvader Pinehas het met dapper gehoorsaamheid en toewyding aan die Here opgetree, deur die Israeliet wat 'n Midianitiese vrou binne die laer ingebring het, dood te maak, en so God se toorn laat bedaar het weens Israel se afgodsdiens, en 24 000 van hulle al omgekom het.
Die priesterlike dinastie van Sadok (2 Sam 8:17) vervang dié van Pinehas-Eli, wat tot in die Nuwe Testament so bly.
Dit het gebeur met die bloedbad op die priesters van Nob (22:6–18), toe daar net een uit Eli se nageslag vrygekom het, naamlik Abjatar (22:19-23). Hy het egter nie lank hierdie posisie beklee nie, maar is verban na Anatot toe (1 Kon 2:26) en Sadok, die "betroubare priester" (2:35), is in sy plek aangestel (1 Kon 2:25).
Met die hervormings van Josia is sy afstammelinge nie toegelaat om langer op die platteland werksaam te wees nie (2 Kon 23:8-9), maar is na Jerusalem toe verskuif waar hulle van die Sadokitiese priesters afhanklik was (vgl 2:36). Nogal 'n hele omkeer in hulle hele verhaal.
Toetrede: Psalm 28 of Flam 32 of VONKK 119
Votum: Lees – of sing of speel of wys 'n video van – die pragtige "Canticle of the Turning"
Lofsang: Psalm 113 of Flam 114 [bekend – Jeugsangbundel]
Wet: 1 Samuel 2:1-10
Verootmoediging: Lied 246 of Lied 247 of Flam 68 of VONKK
Genadeverkondiging: Hebreërs 10:12-18
Gebed: Hebreërs 10:19-23; stil gebed
Skriflesing: 1 Sameul 2:1-10 (Kry enige iets tussen 1 en 15 vroue om vanoggend se skriflesing te doen)
Voorbidding, spesifiek vir ouers wat sukkel om swanger te raak, of miskrame gehad het. Bid ook vir baba-huise (plekke vir mishandelde of verwaarloosde babas) in jul omgewing. Bid vir maatskaplike werkers en mense wat betrokke is by aannemingsprosesse. As julle gemeente 'n organisasie ondersteun wat by enige van bogenoemde betrokke is, kan julle vir hulle geleentheid vir terugvoer gee.
Slotsang: Flam 33 of Lied 554 of Lied 500
Respon: Lied 189 of Flam 68 se laaste reël
Psalm 28 of
Flam 32 U Is My Krag En My Beskerming of
VONKK 119 Heilig, Heilig, Heilig Is Die Heer
Lees – of sing of speel – die pragtige "Canticle of the Turning (My soul cries out with a joyful shout)". Dis gebasseer op Maria se loflied, wat baie sterk aansluit by Hanna se lied. Dis ongelukkig nie in ons Liedboek nie, maar wel in o.a. Lutherse en Presbiteriaanse liedboeke. Hier is 'n baie dramatiese weergawe daarvan, terwyl hier 'n meer opgewekte weergawe met lirieke is. (As jy nie 'n video gaan wys nie, kies enkele verse as votum.)
Psalm 113 of
Flam 114 Sing, Halleluja [bekend – Jeugsangbundel]
3″Julle moenie in hoogmoed
Lied 246 "Wees my genadig (kanon)" of
Flam 68 Here, Here, hoor my bid of
VONKK 11 Here, Wees Ons Genadig
12Maar Jesus Christus het één offer vir die sondes gebring en vir altyd aan die regterhand van God gaan sit. 13Nou wag Hy daar totdat sy vyande aan Hom onderwerp is. 14Deur die één offer het Hy dié wat vir God afgesonder word, vir altyd volkome van sonde vrygemaak.
19Broers en susters, ons het dus nou deur die bloed van Jesus vrye toegang tot die heiligdom, 20en dit op 'n weg wat nuut is en na die lewe lei. Hierdie weg het Hy vir ons gebaan deur die voorhangsel heen, dit is deur sy liggaam. 21En terwyl ons Hom ook as groot priester oor die huis van God het, 22laat ons tot God nader met 'n opregte hart en met volle geloofsekerheid. Ons harte is immers gereinig van 'n skuldige gewete, en ons liggame is gewas met skoon water. 23Laat ons styf vashou aan die hoop wat ons bely, want God is getrou: Hy doen wat Hy beloof het.
Gee geleentheid vir stil gebed, waartydens mense alles wat op hul harte is, na God kan bring. Jy sou hierdie ook ná die familie-oomblik kon doen, as jy tydens die familie-oomblik aansluit by gebed.
Gaan direk uit die stil gebed oor na die epiklese-gebed.
Nav Openbaring 4:8 en 11 Teks: Holy, holy, holy is the Lord – onbekend; Afrikaanse weergawe: VONKK Werkgroep 2009.
Melodie: Onbekende oorsprong. Orrelbegeleiding: Gerrit Jordaan 2010 Kantoryverwerking: Gerrit Jordaan 2010
© Melodie: Openbare besit RUBRIEK: Meditatief – Toetrede en Aanroeping
F114. "Sing, Halleluja"
(RUBRIEK: Kruisfuur – Gebed / Geloof en Vertroue) Teks en musiek: Louis Brittz
© 2005 MAR Gospel Music Publishers (Opgeneem op Nuwe Lof met Louis Brittz)
(Ps 119:58, Ps 55:17, Klaagl 3:56, Ps 144:9)
1. Here, Here, hoor my bid
waar ek skuldig voor U sit.
Here maak my vry.
2. Here, Here, hoor my roep
weer kom skuiling by U soek.
Teen die storms en teen die wind
wegkruip soos 'n kind.
3. Here, Here hoor my vra
dat U my vandag sal dra.
Ongeloof wil my beroof
wees 'n wag voor my.
4. Here, Here, hoor my sing
soos 'n engel odes bring.
Maak gereed die bruilofskleed
Here, hoor my sing.
Teks: Jannie Hougaard 2003 © nav Kyrie eleison Melodie: MINKIE-ANNE – Jannie Hougaard © en Francé Ludik © 2003
1 Sameul 2:1-10
Kry enige iets tussen 1 en 15 vroue om vanoggend se skriflesing te doen:
Liturg: 2 En Hanna het gebid:
Leser: "Ek jubel in die Here, ek is sterk in die Here.
Leser: Ek lag my vyande uit, ek is bly oor die uitkoms wat U gegee het.
Leser: 2Daar is geen heilige soos die Here nie, buiten U is daar nie een nie, daar is geen rots soos ons God nie.
Leser: 3″Julle moenie in hoogmoed bly praat nie, moenie aanmatigende dinge sê nie, want die Here is 'n God van diepe kennis, dade word deur Hom getoets.
Leser: 4″Die boog van die magtiges is verbreek, dié wat gestruikel het, het nuwe krag gekry.
Leser: 5Wie versadig was, moet hulle nou vir brood verhuur, wie honger was, het oorgenoeg om te eet.
Leser: Die onvrugbare bring sewe in die wêreld, die een met baie kinders kwyn weg.
Leser: 6″Die Here maak dood en Hy maak lewend, Hy laat afdaal na die doderyk toe en Hy laat daaruit opkom.
Leser: 7Die Here maak arm en Hy maak ryk, Hy verneder, ook gee Hy aansien.
Leser: 8Hy laat die geringes uit die stof opstaan, Hy hef die armes op van die ashoop af om hulle by vername mense te laat sit; Hy skenk hulle 'n ereplek.
Leser: Aan die Here behoort die pilare van die aarde; Hy het die aarde daarop gegrondves.
Leser: 9″Hy beskerm sy troue dienaars op hulle pad, maar die goddeloses word stil gemaak in die duisternis van die graf.
Leser: 'n Mens oorwin nie deur eie krag nie!
Leser: 10Dié wat teen die Here in opstand kom, word vernietig, van bo uit die hemel verbrysel Hy hulle.
Leser: Die Here spreek reg tot by die eindes van die aarde, Hy verleen krag aan sy koning, Hy gee sterkte aan sy gesalfde."
Hoewel vandag se fokusteks gaan oor Hanna se gebed, kan dit goed werk om die hele verhaal van Hanna hier te vertel. Onthou, met verhalende tekste kan jy bloot die Bybelstorie op 'n kreatiewe manier oorvertel. Hier is 'n prettige video van die verhaal, terwyl hier 'n meer Kinderbybel-tipe weergawe is.
Kinders voel dikwels soos die "geringstes", soos die mense wat eenkant of onsigbaar is. Dit is 'n sterk lyn in Hanna se gebed (soos ook in dié van Maria) dat God die onderdrukte, geringste, die wat honger is, die armes raaksien en beskerm. Herinner die kinders dat God hulle spesiaal raaksien en vir hulle omgee.
Hierdie is ook 'n goeie geleentheid om te gesels oor gebed. Hanna is vir ons 'n goeie voorbeeld van gebed. Sy het gebid toe sy baie, baie hartseer was. Sy het ook gebid toe sy baie bly was! Jy kan gesels oor die verskillende dinge wat ons doen wanneer ons bid. Gebed is nie 'n wenslys of 'n briefie vir Kersvader nie.
Dalk wil jy wys op die verskillende tipes gebede wat ons in die erediens bid. Selfs die liedere wat ons sing – soos die lofsang – is gebede. Jy kan reël dat kinders die verskillende gebede in vandag se erediens doen. Of laat kinders tydens die familie-oomblik dankgebede doen.
Carolyn Brown stel voor dat julle dink aan verskillende emosies wat 'n mens kan voel. Laat elkeen – kind en volwassene – 'n emosie kies en dan 'n kort gebed skryf of teken wat dié emosie verwoord. Mense kan dan die gebede tydens die dankoffer in mandjies gooi. Plaas die gebede op die Nagmaalstafel of by die doopvont.
Hier is 'n inkleurprent van Hanna wat bid. Hier is 'n inkleurprent van 'n kind wat bid, waarin kinders hul gebed kan inskryf of teken.
Die dokter het vir Marsha Mark en haar eggenoot gesê hulle sal nooit hul eie kinders kan hê nie. Diep teleurgesteld het Marsha nogtans aan 'n vriend se woorde vasgehou: "Op een of ander manier gaan God julle stryd tot sy eer gebruik." Marsha het begin bid om iets van die glorie van God raak te sien.
Marsha vertel hoe sy al haar kennisse gevra het om te bid. "'n Vyfjarige het gebid: 'Liewe God, stuur asseblief vir tannie Marsha 'n baba. Miskien kan iemand een vir haar gee, of miskien kan sy een in die straat optel."
Tom, Marsha se man en natuurwetenskaplike, het ophou bid toe Marsha tekens van menopouse begin toon. Tom het in sy loopbaan baie data gesien. Hy het nog nooit gesien gebed verander wetenskaplike feite nie.
Ses maande later besoek Marsha die dokter om 'n swangerskaptoets te ondergaan. Die dokter wou nie, omdat Marsha vir sewe maande nie meer haar maandelikse ritme gehad het nie. "Jy aanvaar nie die feite nie," het hy gesê. Marsha het aangedring en tog haar sin gekry. Die toets is gedoen.
Toe dring die dokter op 'n herhaling van die swangerskaptoets aan. "Oor die volgende twee weke het ek nog vier swangerskaptoetse gehad, en nog drie sonogramme. Hierdie keer het die dokter gesukkel om met die feite rekening te hou," lag Marsha.
Die swangerskap het sonder enige krisis verloop. Amanda is op 22 Oktober daardie jaar gebore. "Ons noem haar 'Wonderwerk Mandie'," sê Marsha
Jubel in die Here
Ons teks bestaan uit Hanna, eens 'n kinderlose vrou, se jubelgebed omdat die Here vir haar 'n seuntjie gegee het.
In 1 Samuel 1 lees ons van Hanna se verdriet. Haar man, Elkana, het twee vroue gehad. Hanna was kinderloos, waaroor Elkana se ander vrou, Peninna, vir Hanna gespot en verneder het. By geleentheid het sy hartverskeurend in die tempel gebid om 'n kind. Daarna word sy swanger met Samuel, die kind wat sy van die Here afgesmeek het.
Nadat hy gespeen is, het Hanna hom na die tempel geneem waar Samuel die Here onder toesig van die priester Eli gedien het.
Ons teks is Hanna se jubelgebed in dieselfde tempel waar sy vroeër in trane gesmeek het om 'n kind. Hierdie gebed sluit aan by die smeekgebed en voltooi dit. Hanna se gebede beskryf 'n volle sirkel – van smeking tot danksegging. Wat sy deur gebed verkry het, rond sy af met 'n gebed van lofprysing en danksegging.
Lof en dank vir wie God is
In verse 1 tot 3 praat Hanna uit persoonlike ervaring oor God. Sy fokus op die wonderbaarlike karakter van God, en al die groot dinge wat God vir haar gedoen het. Sy is minder gefokus op die wonderlike geskenk wat sy ontvang het – Samuel – en meer op die wonderbaarlike karakter van God. Sy sien nie soseer die geskenk raak nie, maar die Gewer.
Hierin is Hanna die teenoorgestelde van wat ons dikwels doen. Mens is so geneig om die geskenk raak te sien, en van die Gewer te vergeet; om die water in die stroom te geniet, sonder om die fontein te onthou waar alles ontspring.
Daar kan meer as een Samuel wees – nog wonderbaarlike geskenkies – maar daar is maar een Here (2):
In verse 2 en 3 word vier aspekte van God se wese in Hanna se gebed besing:
Daar is geen heilige soos die Here nie: niemand vergelyk met God nie. Op verskeie plekke word God se heiligheid besing wanneer iets van God gesien word, soos in Jesaja se troongesig (Jes. 6:3) of tydens die hemelse erediens in Openbaring 4:8. Wanneer ons aan God se heiligheid dink, loof ons God.
God se almag of krag oorstyg alles – daar is geen rots soos ons God nie (2). "Rots" word ook met "krag" vertaal. Hanna het haar hele wese en haar hartseer voor God uitgestort, en Hom as rots of almagtige beleef.
God se diepe kennis of wysheid word besing (3). God sien alles, en sien deur alles. Niks is voor Hom verborge nie.
God se geregtigheid word ook besing – "dade word deur Hom getoets". God word nie geflous nie, maar sien deur alles. God maak nie 'n fout nie.
Let op hoe hierdie wonderbaarlike karakter van God Hanna troos. Dit waarvoor ons God loof en prys word vir ons 'n bron van troos (1):
"Ek jubel in die Here": haar dankbaarheid stop nie by Samuel nie, maar styg op tot by die Here, die bron van die goedheid.
Sy jubel "oor die uitkoms wat U gegee het". Daarenteen moet diegene wat op hulleself vertrou versigtig praat, want mense se aanmatigende werke kan God se toets nie deurstaan nie. Mense wat aanmatigend praat, misken hulle perke en vermag dikwels min.
In verse 4 tot 8 fokus Hanna se jubelgebed op die wyse waarop God die wêreld en lotgevalle van mense met wysheid regeer.
In 'n eerste rondte (4) sê sy die boog van die magtiges word verbreek as die Here net 'n woord spreek. Magtiges word ontwapen, dit word onmoontlik om te doen wat hulle beplan het. Die oorwinning wat so seker gelyk het op grond van hul wapens is daarmee heen.
Daarteenoor spreek die Here 'n woord en die wat gestruikel het, die wat so verswak is dat hulle straks nie een tree voor die ander kan gee nie, word opgetel en behaal die oorwinning. Die oorwinning word behaal deur diegene wat as 'n maklike prooi gesien is.
In 'n tweede rondte (5) beklemtoon Hanna dat die versadigdes, die rykes, skielik sonder kos en inkomste is – hulle moet hulself vir brood verhuur. Die wat honger was, het skielik oorgenoeg om te eet. 'n Mens moenie op jouself vertrou en jouself te ernstig neem nie. Jou rykdom en vermoë kom nie uit jou hand nie, dit is 'n geskenk van God. God kan dit baie vinnig wegneem. Wie arm is en nie voedsel het nie, moet hulle vertroue op die Here stel vir brood en lewensmiddele.
In 'n derde rondte (6) wys Hanna daarop dat die Here kinders skenk. Die vrou wat nie kon swanger raak nie, het skielik sewe kinders. Hanna sou self nog vyf kinders in die lewe bring. En die trotse Peninna, die ander vrou van Elkana wat Hanna vroeër so gespot het, het kinders verloor. Jou familie en jou kinders is maar aan jou geleen, en gee jou nie reg om op ander neer te sien nie.
In 'n vierde rondte (6) beklemtoon sy dat die Here lewe gee en lewe neem. Dieselfde geld armoede en rykdom, aansien en vernedering (7). Hy laat die geringes uit die stof opstaan en hef die armes op van die ashoop af om hulle by vername mense te laat sit – Hy skenk hulle 'n ereplek (8).
Die Allerhoogste, skryf iemand, sien om na die allerlaagste.
Pilare van die aarde
Waarom is dit so? Waarom die skielike wending in die lotgevalle van mense?
Dit is digterlike taal. As ons kies om dit letterlik te interpreteer, verwys die opmerking na die almag van God. Mense kan nie sy mag beheer nie. God hou die hele skepping in stand. Hy onderhou die ganse wêreld deur sy magswoord.
In 'n meer figuurlike sin sou die "pilare" die strukture en die leiers – die vername mense van vers 8 – kon wees. Dit lyk of hierdie mense die lotgevalle van almal in hulle hande hou. Deur die strukture skep God stabiliteit, maar dit is nie leiers soos Zuma, Trump, Lenin of Stalin, Hitler of Nixon wat die wêreld orent hou nie. Agter hulle staan die Here wat die waarde van mense se dade weeg, en hoogmoed en onreg vinniger tot 'n val bring as wat mens jou oë kan knip.
Dit maak daarom net sin om jou lewe aan die Here te oriënteer.
Die Here spreek reg
In verse 9 en 10 word Hanna se gebed 'n profesie:
Hy beskerm sy troue dienaars
Dié wat teen die Here
Hy gee sterkte aan sy gesalfde.
Hier is Hanna hoopvol oor die dinge wat God doen op die pad of reis van sy troue dienaars. Dieselfde seuntjie Samuel wat sy tempel toe gebring het sou koning Dawid salf, die man na God se hart. Deur Dawid sou God sy volk rig en op die regte pad lei.
Die gesalfde van God (10) herinner ons ook aan die Messias, aan Jesus Christus deur wie God beslissend in die wêreld se geskiedenis optree. Sy koninkryk omsluit die ganse aarde.
Troos in God
Marsha Mark is tereg so opgewonde oor die dogter wat sy wonderbaarlik ontvang het. Hanna neem dit verder. Sy is nie net dankbaar oor Samuel nie. Sy verheug haar oor wie die Here is. Sy is nie net dankbaar oor wat God gedoen het nie, maar ook wat God gaan doen.
Die troos van die lewe lê in God. In wie God is. In wat God gedoen het. En in die toekoms saam met God.
Hierdie is 'n goeie geleentheid vir voorbidding, spesifiek vir ouers wat sukkel om swanger te raak, of miskrame gehad het. Bid ook vir baba-huise (plekke vir mishandelde of verwaarloosde babas) in jul omgewing. Bid vir maatskaplike werkers en mense wat betrokke is by aannemingsprosesse. As julle gemeente 'n organisasie ondersteun wat by enige van bogenoemde betrokke is, kan julle vir hulle geleentheid vir terugvoer gee.