KULTUURDAGBOEK 26 OKTOBER
Suid-Afrika het sy Nasionale Vlag op 31 Mei 1928 amptelik in gebruik geneem nadat die Nasionale Party van genl JBM Hertzog en die Opposisie onder leiding van genl JC Smuts 'n skikking bereik het.
Genl Hertzog het dit op 26 Oktober 1927 in die Volksraad aangekondig waarna die Vlagwet deur die Unie-Parlement aanvaar is. Met 'n seremoniële hysing by die Parlementsgebou in Kaapstad en hysingsplegtighede die hele land oor, het Suid-Afrika sigbaar sy verskyning onder die vrye volke van die wêreld gemaak.
Hoewel daar reeds sedert 1910 met die Unie-wording by geleentheid na 'n eie vlag verwys is, is met die eerste daadwerklike amptelike stappe daartoe eers in 1926 begin, toe dr DF Malan onder meer verklaar het:
"'n Vlag is 'n sinnebeeld van volksbestaan. Vir 'n vlag kan 'n volk leef en kan hy veg en sterf."
Dit sou egter ruim twee jaar duur – twee jaar van stryd om eensgesindheid te verkry – voordat die Nasionale Vlag sy verskyning kon maak. Verskeie ontwerpe vir 'n vlag is voorgestel en eindelik is ooreenstemming bereik oor die "Van Riebeeckvlag" – oranje, wit en blou – met die vlagskild van die Britse Union Jack, die Vrystaatse Vlag en die Transvaalse Vierkleur op die wit baan in die middel.
Die Britse Vlag moes nog saam met die Suid-Afrikaanse Vlag by amptelike gevoer word as teken van die Unie se Statebondsverbintenis; dit was tot in 1957 toe die Unievlag in die Parlement onder bewind van adv JG Strijdom aanvaar is as die enigste landsvlag van Suid-Afrika – die vlag wat ook in 1961 onveranderd as die Republiekvlag behou is.