Skole: Gebrek aan regulasies bring verdere onsekerheidŉ Skool word ontsmet teen Covid-19 (Foto: Ayanda Ndamane/ANA) Minister Angie Motshekga het versuim om die regulasies te publiseer van die “gebrekkige” aankondiging Donderdag, dat skole vir vier weke gesluit sal wees. Prof. Belinda Bozzoli, DA-skaduminister van hoër onderwys, het gesê die departement van hoër onderwys het dus weereens die onderwysstelsel in onsekerheid gedompel. “Terwyl [onderwysersvakbond] Sadou en sy juniorvleuel, Cosas, mompel oor hoe hulle van plan is om seker te maak dat privaat skole ook gesluit word en dat skole vir langer as vier weke gesluit moet bly, is die wettige status van die opdrag deur die president, dat staatskole gesluit moet word, nog nie duidelik gemaak nie,” het Bozzoli in ŉ verklaring gesê. Pres. Cyril Ramaphosa het tydens sy toespraak gesê skole sluit vir ŉ tydperk van vier weke, maar klasse vir gr 12’s word slegs vir ŉ week opgeskort en hulle keer terug op 3 Augustus. Gr 7’s keer terug op 10 Augustus. Die president het ook gesê die skooljaar sal nie, soos tradisioneel gedurende Desember eindig nie, maar oorloop na 2021 soos dit tans vir universiteite geld. Hy het gesê minister Motshekga sal spoedig verdere regulasies hieroor bekend maak. Bozzoli het gesê die versuim, om regulasies te publiseer, is in skrille kontras met die herinstelling van die drankverbod op 12 Julie 2020 toe die regulasies ŉ uur ná die president se aankondiging gepubliseer is. “Alhoewel die Demokratiese Alliansie nie die besluit steun om skole te sluit as ŉ doeltreffende strategie teen die verspreiding van Covid-19 nie, is ons ook duidelik daaroor dat, direk ná die aankondiging gemaak is, die regulasies wat dit binne ŉ formele raamwerk plaas, dringend gepubliseer moet word. Die woord van die president is nie wet nie en tegnies moes die skole nie vandag gesluit gewees het nie, omdat daar geen wetlike vereiste was om te sluit nie.” Sonder regulasies is die skole in ŉ toestand van onsekerheid. “Hulle het geen sekerheid wanneer, vir hoe lank, en vir watter grade, die skole gesluit moet bly nie. Die onsekerheid dra by tot die algemene angs wat reeds die bedryf teister,” het Bozzoli bygevoeg. “Dit sal ŉ domino-effek hê op die gehalte van onderrig aan leerders en die werksekerheid van ouers wat nie kan terugkeer werk toe nie. Dit is presies die tipe gemors wat plaasvind wanneer die kabinet sy besluite baseer op die nukke en grille van vakbonde, en nie die raad van wetenskaplikes en kenners nie.” Sy het gesê die departement se versuim om omvattende en rasionele regulasies te publiseer is ŉ klap in die gesig van miljoene kinders, ouers en onderwysers wat ernstig geraak word deur die sluiting van skole. “Die voortgesette onsekerheid is ŉ bewys van die ANC-regering se arrogansie wat al sedert die aanvang van die afsonderingsperiode duidelik blyk.” Chris Klopper, uitvoerende hoof van die Suid-Afrikaanse Onderwysersunie, het gesê omdat die skool slegs vir ŉ week vir die Gr 12’s sluit, behoort dit steeds moontlik te wees om op 6 November 2020 met die NSS-eksamen af te skop. Volgens hom is daar steeds baie onsekerheid oor die impak van die besluit. “Die oorvloei van die akademiese jaar na 2021 het gewis implikasies vir die inskrywing van Gr 1’s en Gr 8’s. Die tradisionele aanvang gedurende Januarie sal by wyse van ŉ aangepaste 2021-skoolkalender bepaal moet word,” het hy gesê. “Die aandrang dat daar met onderrigprogramme voortgegaan moet word, is teenstrydig met die stelling van ŉ breek van een week vir Gr 12’s en twee weke vir Gr 7’s. Duidelikheid sal bekom moet word om onnodige wrywing uit te skakel.” Klopper het ook daarop gewys dat 10 Augustus ŉ openbare vakansiedag is en dit sal dus steeds as aldus geag moet word. “Hierdie breek impliseer dat die skoolkalender vir 2020, met spesifieke verwysing na die voorgestelde skoolvakansie vanaf 24 September tot 2 Oktober, na alle waarskynlikheid weer aangepas sal moet word. Een van die hoofmotiverende redes vir die sluiting van skole was die nypende tekorte in ten minste sewe provinsies aan persoonlike beskermingstoerusting (PPE), nievoldoening aan veiligheidsprotokol en ontsmettingsmiddels. Daar is geen blyke in enige verklaring dat dit aangespreek sal word nie.” Die finale NSS-eksamenrooster vir 2020 is ook nog nie gepubliseer nie. Klopper het gesê die posisie van naskoolsentra (dagsorgsentra) vir die toesighouding oor leerders van werkende ouers moet ook dringend uitgeklaar word. “Daar is ook nog niks verneem betreffende ŉ spesiale Covid-19- finansiële hulppakket vir skole nie. Skole wat reeds afwykings (meerdere grade is voortydig ingefaseer) geïmplementeer het, sal ongelukkig moet wag vir die nuwe regulasies om groter duidelikheid te bekom. Geen aanduiding betreffende die posisie van onafhanklike skole en die personeel van onafhanklike skole is voorsien nie. Op hierdie tydstip blyk dit asof die aankondiging nie op hierdie skole van toepassing is nie.” Klopper het benadruk die uitoefening van ŉ professionele diskresie teen die agtergrond van billikheid en erkenning van werk oor ŉ periode van 90 dae, asook die finansiële posisie van die betrokke skool, is noodsaaklik. Skoolhoofde van primêre skole moet ook hulle diskresie uitoefen met betrekking tot die plasing van Gr R by hetsy die VKO-sektor of die formele skool. “Dié aanbeveling word gemaak in die lig van die uitgesproke behoefte om VKO-fasiliteite aan ouers te voorsien. Nasorgsentra by skole vorm nie formeel deel van skole nie en oorweging kan verleen word om steeds dié fasiliteit aan ouers te voorsien.” Klopper het gesê meer gedetailleerde inligting sal voortvloei uit die verwagte nuwe regulasies wat eersdaags gepubliseer word, sowel as die werksaamhede van die beoogde taakspan. “Die SAOU verteenwoordig lede vreesloos in die konsultasieprosesse ten opsigte van die regulasies en ook die werksaamhede van die taakspan. Ons staan nie net op die kantlyn en lewer beterweterige kritiek nie. Sodra meerdere inligting bekom word, sal dit onmiddellik met lede gedeel word.”