s/he arrives by vehicle, the tide comes in
il/elle arrive en véhicule, la marée monte
tide (N:13 S:11)
marée (N:12 S:13) johannclaassen | Ek skryf (gewoonlik) soos dit is…
johannclaassen	Ek skryf (gewoonlik) soos dit is…	14
Apr 2016	Redberry Farm Hedge Maze — what to do in the garden hood
The Redberry Farm in George plays host to the largest permanent hedge maze in the Southern Hemisphere!
via Redberry Farm Hedge Maze — what to do in the garden hood
Posted in Biographies | Lewer kommentaar	24
Jan 2016	Exhibition: ‘Julia Margaret Cameron’ at the Victoria and Albert Museum, London
Bron: Exhibition: ‘Julia Margaret Cameron’ at the Victoria and Albert Museum, London
Posted in Biographies | Lewer kommentaar	19
Des 2015	Travel in South Africa – The Paarl
Die Paarl deur Martie Coetser-Pozyn.
Posted in Biographies | Lewer kommentaar	21
Okt 2015	Voetnotas – Drakenstein Heemkring Paarl
Posted in Biographies | Lewer kommentaar	20
Okt 2015	Geslagsregisters van die CELLIER, CELLIERS, CILLIE, CILLIÉ EN CILLIERS families in Suid-Afrika
Posted in Biographies | Lewer kommentaar	23
Posted in Biographies and tagged 4x4,Aartappels,Braai,claassen,Donkieskraal,Ekskursie,Eland,Koedoe,Lambertsbaai,Laubscher,Leipoldtville,Luiperd,Olckers,Reis,Sandberg,Sandveld,Theron,van Graan,victor,Zeelie | Lewer kommentaar	08
Mar 2015	4 Comments	DIE BRUILOFSFEES (23.2.2013)
Nou ja en daar vat ons toe nou die pad na Robertson om Loreen en Stephan se bruilofsfees te gaan bywoon. Na maande se beplanning, herbeplanning, rondryery na winkels en soms na niks, is dit heerlik om te weet dat die belangrike dag aangebreek het en jy nou op pad is om te gaan deel in Loreen se vir-altyd-onthou-oomblikke.
Kort voor die Rooiberg wynkelder draai ons af op ’n grondpad en ek voel hoe my bloeddruk stadig maar seker styg want ek en ’n grondpad is nie maats nie. Nog voor ek en Estelle getroud was, het ek al hierdie afkeur in ’n grondpad aan haar bekend gemaak. Haar ouers het destyds op ’n plaas gebly en daardie 40 kilometer grondpad het byna gemaak dat ek die vryery na haar opgeskort het – maar ek het darem deurgedruk.
Gelukkig is die grondpad na Bon Cap slegs so 7 kilometer vêr en op stuk van sake gaan dit net hierdie een keer wees en ek doen dit darem vir my mooi bruinoog dogter.
Soos ons al nader kom na die plek van wingerd, wyn en plesier begin die landskap al beter vertoon. Dis wingerde net waar jy kyk! ’n Vriendelike bordjie dui mooi aan aan wie die plek behoort vandag en ons volg die aanwysings…
Daar aangekom, tref ons ’n harem van mooi meisies aan – almal daar om vir Loreen te help met haar groot dag. Sy is ’n bietjie senuagtig en wonder of alles glad gaan verloop volgens plan – haar plan! Ek verseker haar dat daar geen fout sal kom nie; alles is mos oor maande tot in die fynste besonderhede beplan, rokke en skoene aangepas en wéér aangepas. Die fotograwe het geoefen, die sjefs het geoefen, almal het geoefen aan hierdie unieke simfonie.
Later daag twee motors op wat die haarstiliste en grimeerders aflaai met hulle tange en kwaste. Ek besluit om ’n bietjie op die plaas te gaan rondloop; neem foto’s van alles en nog wat – om die tyd om te kry en my eie opgewondendheid(of is dit ook senuagtigheid) te kanaliseer.
Die res van die plaas is rustig en mooi. Water word met ’n kanaaltjie oor kilometers heen deur die plaas vervoer om plante en diere te voed. Mens kan sien hier word baie foto’s van bruide geneem want oral is interessante plekkies, natuurlik of andersins, ingerig om die bruide te komplimenteer. Wat my toe laat dink aan Madeleine van Biljon se storie van “Issie onsie, issie bruide!”
Met my terugkeer tot die sentrum van skoonhede, het van die familie van beide kante al begin aankom en dis ’n groetery van ’n ander wêreld. Want sien, van hulle sien jy mos net tydens begrafnisse en troues. En ek dink aan hoe dit moes gewees het in die dae van ons voorvaders. Hulle het ook oor vêr afstande gekom maar uiteraard het dit vir hulle net langer geneem. Vandag se gaste het ingevlieg met vliegtuie (en motorkarre) van regoor die land. Baie moeg en dadelik word daar lafenisse gesoek in die vorm alkoholiese verversings. Daar word aangesit om ronde tafels en dis ’n gesels oor die tye wat was en moderne grappe!
Ek kry darem ook die bruidegom en sy strooijonkers te siene en hulle is almal in ’n feestelike stemming. Die fotograwe staan nader en ek moet padgee… Maar weer terug na die kring van die spotters en ons gesels heerlik. Kort-kort kom die ‘hoof’ strooijonker daar aan met nuwe opdragte vir my dat ek later begin wonder of die lotjie dalk dink ek sal koue voete kry! Intussen stap die tyd en almal wil weet wanneer ek dan gaan was en aantrek? Wee… jy! Ek was en trek myself al aan vir meer as vyftig jaar en hulle wil weet wanneer ek gaan klaarmaak!
Later loop ek maar om my te gaan opdollie vir die fees. Trek uit en klim in die stort. Ek draai die kraan oop en ’n stroom water kom daar by daai gaatjies uit met een helse slag! Dit voel kompleet of die water my by die afvoerpyp wil indruk maar dan moed opgee as my heupe nie wil deurgaan nie. Verder voel my rug asof dit ononderbroke deur donshael getref word. Maar ek druk deur en met die toedraaislag weet ek ek was nog nooit só skoon nie! Ek trek aan en sorg dat my dasknoop perfek is. Sodat die bruid nie daaroor ook hoef te bekommer nie. Ek kyk in die spieël en weet dadelik: die foto’s gaan mooi lyk!
Ek kom uit in die son en merk dat my wederhelfte ook reeds aangetrek is. Ja, sy’s mooi op die oog en ek dink terug aan ons eie bruilof desjare op Viljoenshof (deesdae Wolvengat). Daar is ’n gedruis in die lug wat net ék kan hoor en voel…
Ek kry ’n glimp van die bruid toe sy en haar gevolg vir die soveelste keer regskuif vir die fotograwe, maar ek kyk dadelik weg want ek wil haar eers later sien wanneer ek haar moet gaan afgee vir die nuwe man in haar lewe. Wanneer ek die tweede belangrikste man in haar lewe word… “Stop jou morbiede gedagtes,” sê ek vir myself en beweeg aan na waar die ander begin nader staan vir die vertrek na die kapel.
Die hele gepak vertrek na die kapel – eintlik ’n wynkelder – en kom staan daar rond om te kyk of hulle dalk nie die bruid iewers gewaar nie. Maar die bruid se neef, Johan Victor, is slim en ry so ’n bietjie rond met haar op die stofpaaie van die plaas.
En toe alles veilig is en ek alleen op die kleistene staan, kom sy daar aan met die silwer motor. Sy klim met die grasie van ’n prinses Grace uit die motor en kom aangestap in my rigting… Beautiful in Robertson… Alle bruide is mooi, maar hierdie een… Ag, my hart, dink ek. Maar ek sien sy is nog dieselfde Loreen. Kort en kragtig dui sy vir die meisies, vir my en ander helpers aan hoe sy die prentjie daar wil hê. En ons maak so. Die meisies kry hul loop, fyntjies en fraai die trappe af. Twintig voet onder die aarde in… En ek is nie goed met dinge bo in die lug of onder die grond nie! Ja, OK, met grafte wel, maar ook net met die gedeelte wat bo die grond uitsteek!
Maar laat ek eers vertel hoe ek gevoel het toe ek met die mooiste meisiekind in die hele wêreld teen die trappe afdaal. Ek stap daar af, trappie vir trappie, té bang die een aan my sy trap dalk verkeerd…val dalk en ag, al hierdie goed gaan deur jou kop. Nooit dink jy daaraan dat jy, ouman, dalk ’n oorval kan kry of selfs met jou artritis voete dalk die trappe kan byster raak nie! Ewenwel, met die afstap speel die mooiste musiek denkbaar en ek sien hoe die mense in die agterste rye nie hulle nuuskierigheid kan bedwing nie. Daardie nekke van hulle word behoorlik geknoop om die bruid te sien. Whê, ek het haar tog eerste gesien, sou ’n paar dalk later kon skinder. Om op te som: Ek wou bars van trots! Sy was só mooi! Nee, eintlik: Sy ís so mooi!
En die bruidegom en sy gevolg staan daar voor by die kansel en hy kyk om in ons rigting. Ek kon die trane in sy oë op ’n afstand sien. Of dit nou is oor hy bly is dat sy wél opgedaag het en of dat hy nie sy oë kan glo dat hy só ’n mooi bruid gekies het, dié weet ek nie, maar hy wás bewoë. Ek oorhandig my meisiekind aan hom met ’n stewige handdruk en uiter slegs een opdrag aan hom: “Pas haar mooi op.” Maar dis eintlik ook al wat ek kan uitkry in die paar sekondes.
Die geestelikes lewer treffende boodskappe aan die bruidspaar en eintlik ook aan al die aanwesiges. Stephan is die ernstige een en beaam elke woord. Loreen is meer ontspanne en is geneig om te glimlag, dalk te veel na die sin van die sprekers van die oomblik. Ek, soos altyd verkyk my soveel as moontlik aan die gesigsuitdrukkings van die mense. Aan Allana met haar kaalvoete wat tog só ernstig probeer lyk maar nie kan wag totdat die roomys later opgedis word nie. Aan Guenevere met haar wit rokkie en oulike opgemaakte skoentjies wat heeltyd nie haar staan kan kry nie en heen-en-weer beweeg tussen ons spulletjie in die voorste gestoeltes. Wonder ek wat deur hulle klein koppies gaan…
Oupa en ouma Pottie sit daar: ernstig én trots op die kleinseun van hulle – die agter-agter kleinseun van die dapper kommandant Ferdinandus Potgieter wat aan die hand van die Britse magte gedurende die Anglo-Boereoorlog gesneuwel het. Ma Estelle Potgieter bly vee trane van blydskap af. Andere kyk in verwondering, sommige dalk ’n klein bietjie jaloers, maar die meeste, die kan ek sien, is gelukkig en tevrede. Loreen én Stephan het mooi gekies – hulle lewensmaats.
Ek kyk na die mooi strooimeisies. Na my Olive, my oudste meisiekind. Ja, sy is werklik ’n roos wat wag om gepluk te word deur die regte tuinier. Hoe bevoorreg is ek nie?
Na wat gevoel het soos ’n ewigheid, is die seremonie verby en ek dring daarop aan dat die bruidspaar en ander amptelikes die registers voltooi met die vulpen waarmee ek my eie huweliksregister 35 jaar gelede geteken het. Wat ’n oomblik!
Ons, ek en my eie bruid word, na die gewone amptelike foto’s, weggevoer na die onthaalsaal waar die ander gaste reeds wag. Asof die vorige heerlikhede nie genoeg was nie, stap ons hierdie pragtige saal binne. Die tafels is gedek vir keiser en koning. Die silwer, die glas, die linne, alles keurig uitgesoek.
Ons gaan sit, die voorgereg word kort daarna bedien, die musiek speel liggies op die agtergrond maar jy kan sien almal wag…kyk kort-kort na die deur se kant. Die vraag is op almal se gesig: “Wanneer kom hulle dan nou?”
En dan…gebeur dit…! Die deure swaai oop en daar kom hulle! Terselfdertyd bars daar ‘n allemintige, gedruis en ‘n gedreun op. Forever! Kom daai meisiekind van my en haar mannetjie daar in met ‘n geswaai van heupe en skerppuntskoene die saal binne. Die mense staan op, klap hande en wil met alle geweld begin saamdans. Ag, man, en dis asof ek my en my bruid se onthaal daar in die skuur op Wolvengat hier voor my sien afspeel – behalwe dat dit iets soos O- Bladie-O-Bla-da was wat destyds gespeel het op ‘n plate speler wat met ‘n battery aangedryf was.
Nou ja, toe is die ys gebreek en later sou daar ook ‘n glas of twee breek, maar dis niks in vergelyking met wat tóé sou volg nie. Deur die loop van die aand sou menige vrou haar moontlikhede op die dansbaan kom uitstal en hier en daar ‘n mannetjie sy passie(s) kom uitleef en elkeen wil dit beter doen as die vorige een – tot groot pret van die toeskouers!
Die toesprake het gewissel van emosioneel, prettig en ‘kommin’ maar so leer elkeen toe die bruid en bruidegom ken en sommer die res van die familie, vriende en kollegas.
Toe volg die koeksnyery en helaas die ding waaroor die meeste mense by ‘n trouery kla: die ete. Dit was heerlik. En smaakvol. En stylvol voorgesit. Beslis uit die boonste gestoeltes!
Na die gastronomiese ekskursie moes daar opsluit wéér gedans, gedrink en gekejakker word en hierdie keer haal almal alles uit. Sommige dans sommer alleen as die meisies of mans te min raak en party hol kaalvoet vêr ente om ‘n dansmaat te gaan haal! Og, die pret hou nie op nie. Later hang almal so aan almal. Dan is daar nog ‘n paar bittereinders wat die dansery op een been aandurf want die ander been is te moeg of buite aksie. Later raak die baan al hoe leër, die musiek al hoe stiller en die ligte al hoe helderder. Die bruilof is verby. Finish. En klaar.
Die bruid is pootuit en die bruidegom is pê.
Dit was heerlik. Dit was goed. Ek het ‘n dogter ‘verloor’ maar ‘n seun bygekry.
Dit is twee jaar later. En die fees hou nog aan. Die orkes speel nog en die musiek is helder.
Ek dirigeer nog maar het die stokkie verloor… en ek weet nie waar om daarna te gaan soek nie!
© Johann H Claassen 2015
Posted in Biographies	28
Jan 2015	Robben Island Garrison Church – Poor Research leads to Poor Decisions | The Heritage Portal
Robben Island Garrison Church – Poor Research leads to Poor Decisions | The Heritage Portal.
Posted in Geskiedenis | Lewer kommentaar	26
Jan 2015	Claasz Gerrits(z )Familie Navorsing en RegisterClaassens, Claasens, Claassen, Claasen, Klaassen, Klaasen, Clasz – Home
Claasz Gerrits(z )Familie Navorsing en RegisterClaassens, Claasens, Claassen, Claasen, Klaassen, Klaasen, Clasz – Home.
Posted in Biographies | Lewer kommentaar	16
Jan 2015	Ontdekking en Bewaring van die VAN NIEKERK-versameling van Dokumente – ‘n Gevallestudie
‘n Bewaringspoging deur drie vrywilligers om ‘n versameling 100 jaar oue dokumente vir die nageslag daar te stel.
Pontac, eertydse woning van 2 geslagte Van Niekerks – tans ‘n gastehuis en restaurant. Foto: Drakenstein Heemkring
Die Drakenstein Heemkring(‘n privaat argief) in die Paarl ontvang gereeld ou dokumente en foto’s vanaf die publiek omdat hulle dit bloot nie wil hê nie of met die doel dat die Heemkring dit moet bewaar vir die nageslag. Soms gebeur dit dat daar nie dadelik aandag aan sodanige dokumente gegee kan word nie weens die tekort aan kundige vrywilligers en omdat die bestaande vrywilligers besig is met lopende projekte. Daar was egter ‘n era in die geskiedenis van die Heemkring waar geen of baie min navorsing gedoen is met dokumente in hul besit of waar dit bloot weens traak-my-nie-agtigheid letterlik op ‘n hoop laat lê is waar dit blootgestel was aan die swakste omstandighede denkbaar. Hierdie spesifieke geval skep ‘n verdere slegte prentjie deurdat dit primêre bronne is wat nêrens elders bewaar word nie.
Die pragtige Bolandse dorp, Paarl, is geleë in die Drakenstein-Vallei en is bekend vir sy vrugbare landbougrond, heerlike wyne en uitmuntende skole. Dit is hier waar die Drakenstein Heemkring sedert 1977 gevestig is. Destyds gestig onder aanvoering van die bekende skrywer en dramaturg, WA de Klerk. Dit bestaan uit ‘n komitee van ses gekose persone waaronder ‘n voorsitter, sekretaris, tesourier en drie bykomende lede. Onder andere huisves dit ‘n versameling van meer as 30 000 glasnegatiewe wat feitlik deur die bank ouer as 100 jaar is. Daar is ‘n goed toegeruste biblioteek en afskrifte van doop – en huwelikregisters wat strek tot so vêr terug as 1714. Drie vrywilligers is daagliks vir twee ure besig om dokumente te orden en gereed te maak vir die veilige bewaring daarvan, biblioteekboeke in stand te hou, die digitalisering van dokumente en foto’s asook om besoekers – binne- en buitelands – te ontvang en te help met hulle spesifieke navorsingsbehoeftes. Familie navorsing vorm ‘n groot deel van die daaglikse aktiwiteite en dit is nie slegs families van die Paarl wat hier geholpe raak nie maar ook internasionaal.
Sou mens die doop- en huweliksregisters van die Paarl deurgaan, sal jy vind dat dit wemel van familiename soos De Villiers, Du Toit en Malherbe. Daar was egter ook baie ander families wat besondere bydraes tot die ekonomiese vooruitgang van die Paarl gelewer het en veral ook op kulturele gebied hul merk gelaat het. Hier word gedink aan die ontwikkeling van die Afrikaanse Taal, lewendige teater geselskappe oor taalgrense heen en bewaring van die geskiedkundige geboue waarvoor die Paarl ook baie bekend is. Een so ‘n familie wat oor twee geslagte heen veral op landbou-ekonomiese sowel as industriële gebied ‘n besondere bydrae gelewer het, was die gesin en nageslag van Diederik Johannes van Niekerk en Judith Aletta van der Vyver. Een van hulle seuns, ook Diederik Johannes, het die familie-saak voortgesit tot en met sy oorlye in1990. Volgens ‘n inskrywing in ‘n klein swart boekie is die versameling dokumente van hierdie familie gedurende 1986 in groot kartonne ontvang en heel waarskynlik dadelik op die solder geplaas.
‘n Kwitansie uitgereik vir ‘n premie betaal vir ‘n Lewenspolis op die lewe van DJ van Niekerk
Die ontdekking van die dokumente
Die skrywer van hierdie artikel het ongeveer drie jaar gelede ‘n hoop dokumente op die solder sien lê wat erg verwaarloos voorgekom het en het dit dadelik in ‘n karton geplaas en toegemaak om in ‘n mate skadebeheer toe te pas. Van die dokumente het al erg deurgeloop onder vismotte en ander dergelike insekte. ‘n Poging is ook aangewend om verdere skade te beperk maar weens die gebrek aan fondse kon dit nie professioneel gedoen word nie.
Vroeg verlede jaar (2013) is die dokumente – meer as vier kartonne daarvan – van die solder gehaal en in die ‘werkkamer’ geplaas waar almal dit van alle kante staan en beskou het. Té bang om daaraan te raak weens die toestand daarvan en moontlike goggas wat nog daarbinne kan rond krioel maar tog ook bitter nuuskierig om die inhoud van naderby te beskou. Versigtig is enkele dokumente oopgevou en dit was duidelik dat die meeste van die dokumente in ‘n redelike tot baie goeie toestand is. Met die deurlees van dié dokumente wat skoongemaak en op die tafel geplaas is, was dit baie gou duidelik dat ‘n waardevolle skat ontdek is. In daardie stadium was dit veral briewe van ‘n sekere Frikkie aan sy pa, wat die aandag getrek het. Ons wis toe nog nie wie die Frikkie is nie maar het ‘n sterk vermoede gehad dat die pa aan wie die briewe geskryf is, Diederik Johannes van Niekerk senior moet wees. Gedurende 2014 het die skrywer met die hulp van Daniel Kermis, die tuinier van die Heemkring-kompleks, ‘n groot skoonmaak operasie in die solder onderneem. Groot was sy verbasing toe nóg vier kartonne dokumente van dieselfde familie ontdek word.
Me. Ronel Knaggs, ‘n vrywilliger, is reeds meer as ‘n jaar besig om elke dokument, skoon te maak en dan voorlopig in plastiese sakkies te plaas. Terselfdertyd het sy dit ook georden in chronologiese volgorde. Daarna hersorteer me. Marguerite Lombard elke dokument in subkategorieë, naamlik persoonlike briewe, sakebriewe en onder andere ook fakture van besighede. Laasgenoemde word in alfabetiese volgorde geplaas volgens die besigheids instansie se handelsnaam sodat daar later ‘n databasis van praktiserende besighede van die Paarl opgestel kan word. Die genealogiese gedeelte van die twee geslagte word behartig deur die skrywer.
‘n Faktuur van die bekende Garlick’s winkel in Kaapstad – 1918
Aard en omvang van die versameling
Tans beloop die versameling reeds ‘n paar duisend dokumente en strek min of meer oor ‘n tydperk van bykans 50 jaar; die jare 1890-1936. Weens die eiesoortigheid van ‘n algemene handelaar saak is daar ‘n verskeidenheid van rekenkundige dokumente maar dit raak baie kompleks wanneer die eienaar sy vinger in byna elke moontlike ekonomiese bedrywigheid wat destyds in die Paarl doenig was, gehad het. Dit was ook nie net beperk tot die Paarl nie maar het gestrek so vêr as die Noord-Kaap, die Transvaal, Kaapstad en klein Bolandse dorpies soos Robertson en Klapmuts. Moontlike studievelde wat voortspruit uit hierdie dokumente word hieronder bespreek.
‘n Faktuur van ‘n eertydse winkel in die Paarl
Daar is twee gebinde brieweboeke wat honderde uitgaande briewe bevat en wat die tydperk tussen laat 1800 tot ongeveer 1936 dek. Van die inligting het betrekking op handelstransaksies, markpryse, droogtes, gebeurde in die dorp en elders soos byvoorbeeld Prieska en allerhande ander nuusbrokkies. Dit bevat selfs hand getekende grondplanne van die nuwe poskantoor op Prieska. Daar is oorgenoeg verwysings na die Anglo-Boereoorlog en die Eerste Wêreldoorlog.
Talle skoolrapporte van feitlik al die kinders van Diederik Johannes senior het behoue gebly en verskaf ‘n goeie oorsig van die kinders se vordering (of die gebrek daaraan). Voorts verskaf dit ook inligting oor die verskeidenheid van vakke wat geneem moes word. Dit word ‘n sosiaal maatskaplike hulpmiddel in die navorser se hande wanneer die rapporte saamgelees word met die dokumentêre verslaggewing by wyse van persoonlike briewe, hof notules ensovoorts.
Dié gedeelte van die versameling van inkomende sakebriewe van regoor die land bestaan uit etlike honderde stukke van handelaars, organisasies, munisipaliteite, afdelingsrade en boereverenigings. Pamflette, pryslyste, telegramme, tjeks, kwitansies, fakture en stukkies papier waarop daar berekenings gemaak is en bestellings geskryf is. Dit het byvoorbeeld gereeld gebeur dat hy deur ‘n leweransier ernstig aangespreek is omdat die verskuldigde bedrag deur hom verander is of dat hy bloot minder betaal het as wat hy moes. Alles is so noukeurig bygehou dat die navorser in staat sou kan wees om te bepaal of die besighede van hom gesond was!
Spoorweg geleibriewe gee ‘n goeie aanduiding van wat alles destyds per spoor vervoer was, wat die koste was en hoe doeltreffend hierdie manier van vervoer was. Wat transportryery betref sou dit vir die navorser moontlik wees om ‘n databasis van persone wie in daardie rigting bedrywig was, saam te stel. Dit sal ook moontlik wees om te bepaal waarvoor alles permitte nodig was om sekere goed op ‘n sekere manier te vervoer.
Inkomende briewe van ‘n persoonlike aard beloop honderde items en die retoriese vraag loop soos ‘n goue draad deur feitlik al hierdie briewe: “Dear uncle/daddy/brother, can I borrow some…, please send me £50.00…” Dit is veral Diederik senior se seun, Frikkie, wie se vraag na monetêre kommoditeite die toneel oorheers. Die briewe verklap hoe dit met die ekonomie op baie plekke gegaan het want die aansoeke vir geld het van oraloor gekom. Slegs met die vlugtige deurlees van enkele inkomende briewe, kon daar ‘n redelike akkurate profiel van Diederik senior saamgestel word en sal die navorser, lank voordat hy die hof dokumente deurlees, weet dat hy ‘n heethoof was wat feitlik met niemand oor die weg gekom het nie, sy gesin baie swak behandel het en ongenaakbaar was wanneer dit by saketransaksies gekom het. Tog het dieselfde man die amp van onderburgemeester beklee, sy hand aan myneksplorasie gewaag, beslis betrokke gewees by die fisiese myn van edelgesteentes en halfedelgesteentes en as mens dieper grawe, by wyse van spreke, sal jy agterkom dat hy inkomste genereer het uit twyfelagtige bronne. Uit veral sy aankope in Kaapstad, soms tot drie keer per week, kan mens agterkom dat hy ‘n groot voorliefde vir syagtige damesklere gehad het en dat dit beslis nie vir sy vrou aangekoop is nie! Skynbaar het hy nooit agtergekom dat noukeurige byhou van sekere dokumente dalk later teen, inplaas van vir jou, kan tel.
Genealogies gesproke, is daar feitlik nie ‘n einde aan al die moontlikhede nie. Elke dokument bevat name, datums en plekke. In baie gevalle ook die hoedanigheid waarin die skrywer skryf .
Die sosiale studie van ‘n tipiese boer cum algemene handelaar van daardie era, behoort goeie resultate op te lewer aan die hand van die beskikbare persoonlike briewe, saamgelees met die sake dokumente.
Dan is daar ook briewe wat geskryf is vanaf die Oorlogsfront asook briewe wat persoonlik deur genl. Louis Botha geskryf en onderteken is – almal gerig aan Diederik senior.
‘n Brief aan DJ van Niekerk, van sy broer
Fisiese toestand van die versameling
Die algemene toestand van die versameling soos wat dit gevind is, is in die algemeen goed en kan, met die regte prosedures en handelswyses, vir etlike dekades om te kom, goed bewaar bly. Die doel is ook om dit in digitale formaat te berg sodat daar nie telkens met die oorspronklike dokument gewerk hoef te word nie. Na raming is ongeveer 5% van al die dokumente so erg beskadig dat dit hoegenaamd nie herstel sal kan word nie. Sommige het totaal disintegreer as gevolg van die hoë hitte op die solder en die gepaardgaande skade wat deur die vismotte en ander insekte aangerig is.
Navorsingswaarde en toeganklikheid
Vir die navorser wat die verlede van die Paarl wil bestudeer bestaan daar meer as genoeg bronne in die Kaapse argiefbewaarplek, die plaaslike biblioteek en die Nasionale biblioteek in Kaapstad. Mens sou dit egter nie sonder hierdie oorspronklike bronne kan bestudeer nie aangesien hierdie versameling van dokumente slegs in die Heemkring se argief beskikbaar is. Dit werp veral lig op die ekonomiese bedrywighede van die dorp en selfs buite die grense daarvan. Verder dui dit op die afhanklikheid van ‘n groot stad soos Kaapstad van ‘n dorp soos die Paarl. Taalkundiges behoort groot waarde te put uit die talle persoonlike- en sakebriewe van mense wat veral uit die platteland geskryf het soos wat hulle gepraat het. Die kultuur-historikus sal hierdie groot en oorspronklike versameling met groot waarde kan aanwend vir sy/haar studieveld veral wanneer dit in samehang met ander reeds bestaande bronne bestudeer word.
Die versameling is nog nie naastenby toeganklik vir die ernstige navorser nie en behoort ook nie vir die breë publiek toeganklik te wees alvorens dit nie geheel en al in digitale formaat beskikbaar is nie.
‘n Brief van Genl. Louis Botha aan die kleremaker PM Cross van die Paarl
Die ‘oefening’ wat die vrywilligers met hierdie versameling dokumente beleef het, het die aandag net weereens gevestig op die belangrikheid daarvan om alle dokumente wat van die publiek ontvang word, sonder versuim te hanteer ooreenkomstig bestaande argivale prosedures en gebruike om sodoende te verseker dat die erwe van ons vaadre vir ons kinders erwe bly…
Posted in Geskiedenis | Lewer kommentaar	Post Navigation	← Older Entries	Subscribe to RSS