5 OKTOBER – Afrikanergeskiedenis
1837 – Piet Retief vertrek na Natal om met Dingane te onderhandel oor grondgebied
1853 – Darling ontstaan
Die dorp, Darling, ontstaan op hierdie dag. Darling het sy ontstaan aan die behoefte tot 'n kerk te danke. Bewoners van Groenkloof was van mening dat die kerk op Malmesbury te ver was vir gereelde bywoning. Gedurende 1852 het die plaas Langfontein in die mark gekom en het die inwoners van Groenkloof dadelik begin planne maak. Gedurende Februarie 1853 is die plaas aangekoop en op 5 Oktober 1853 was die eerste dorpserwe verkoop. Die dorp is vernoem na luitenant-goewerneur Charles Henry Darling.
1960 – Referendum in verband met Republiekwording
Die Nasionale Party het in 1936 vir die eerste keer in sy program van beginsels voorsiening gemaak vir die beliggaming van die republikeinse ideaal en daardeur 'n republikeinse party geword. Hierdie party het in 1948 aan bewind gekom. Die status van die Unie het onder die agtereenvolgende leiding van dr. DF Malan, adv. JG Strijdom en dr. HF Verwoerd tussen 1948 en 1960 stelselmatig in die rigting van 'n republiek verander. Teen 1960 was al die belangrikste simbole van 'n komende republiek reeds ingevoer, en is die grondslag gelê vir één trou aan Suid-Afrika, één burgerskap, één vlag en één volkslied. Op 20 Januarie 1969 het dr. Verwoerd in die Volksraad aangekondig dat daar 'n referendum oor die verkryging van die Republiek van Suid-Afrika gehou sal word. Aan Regeringskant is die aankondiging met geesdrif ontvang, terwyl daar verwarring in opposisiegeledere geheers het. Kort daarna op 9 April 1960, is 'n sluipmoordaanval op dr. Verwoerd gedoen, maar hy het wonderbaarlik herstel en die stryd om 'n republiek voortgesit. Op 3 Augustus 1960 het hy in Pretoria aangekondig dat die volkstemming op 5 Oktober 1969 gaan plaasvind. Nog nooit in die geskiedenis van Suid-Afrika is daar op so 'n breë terrein 'n verkiesingsveldtog gevoer soos die een wat die volkstemming oor 'n republiek voorafgegaan het nie. Uiteindelik het die groot dag, 5 Oktober 1960 aangebreek. Toe die eerste verkiesingsuitslae begin instroom was dit duidelik dat die Republiek 'n werklikheid sou word – selfs al was die monargiste in een stadium met 150 000 stemme voor. Die uitslag van Welkom in die Oranje-Vrystaat het egter die agterstand uitgewis. Die opwindende en geskiedkundige referendum het ten einde geloop met 'n oorwinning vir die republikeine. Die uitslag was: Republikeine 850 458; Monargiste 775 878. Dit het beteken die meerderheid stemme was ten gunste van die Republiek – 74 580. Altesaam 1 633 872 van die totaal van 1 800 748 geregistreerde kiesers het gestem en daar was 7 436 bedorwe stembriefies. Hoewel die bedoeling was om 'n republiek binne die Statebond te verwesenlik, is dit anders beskik en het dr. Verwoerd sy aansoek om lidmaatskap op die konferensie van Statebondspremiers in Maart 1961 in Londen teruggetrek. Die Republiek van Suid-Afrika het op 31 Mei 1961 tot stand gekom. Vir menige Afrikaner was dit die bereiking van 'n lank gekoesterde ideaal, 'n dag van groot vervulling en vreugde, feesvieringe en vooruitsigte.
1844 – Francis William (FW) Reitz, vyfde president van die Vrystaat († 27 Maart 1934)
1869 – Dr. Willem Jacobus Viljoen, opvoedkundige en pionier van die Afrikaanse taal († 1929)
1883 – Prof. Johannes Jacobus (JJ) Smith, taalkundige en woordeboekmaker († 18 Junie 1949)
1917 – Godfried Andreas (GA) Watermeyer, digter († 4 Junie 1972)
1900 – Danie Theron, Kommandant, baasverkenner en krygsman in die Anglo-Boereoorlog (* 9 Mei 1872)
1917 – Bernard Petrus Jacobus Marchand, predikant van die Nederduitse Gereformeerde Kerk, en een van die stigters van die arbeidskolonie op Kakamas (* 22 Augustus 1853)
2010 – Alba Bouwer, Suid-Afrikaanse kinderboekskryfster, joernalis en maatskaplike werkster (* 16 Maart 1920)
Alba Bouwer was 'n Afrikaanse kinderboekskryfster, joernalis en maatskaplike werkster in die tweede helfte van die 20ste eeu. Verskeie van haar boeke het die plaaslewe as agtergrond. Sy was veral bekend vir haar stories van Rivierplaas en Bergplaas.