Is daar ŉ groenoog-monster in jou huwelik?Foto: Pixabay Deur Annelize Steyn Elke getroude paartjie beleef ŉ mate van jaloesie. Jy hou immers nie daarvan as ŉ mooi Eva met mooi bene vir jou mooi Adam loer nie… maar waar trek jy die streep tussen gesonde jaloesie en gevaarlike jaloesie? Toe Leah en James op kollege begin uitgaan, het Leah waarlik spesiaal by hom gevoel. Hy het kwaad geraak wanneer ander ouens vir haar kyk, en in ŉ groot geselskap sou hy sy arm beskermend (besitlik?) om haar vou. In haar vorige verhouding is sy herhaaldelik verkul en James het haar laat voel soos die belangrikste mens op aarde. Maar mettertyd het sy liefde vir haar in iets anders begin verander. Toe sy ŉ paar jaar later ŉ goeie pos as rekenmeester in Sandton losgeslaan het (hulle het in Pretoria gebly), het hy haar soms tot twaalf keer per dag gebel. Terwyl sy eers gedink het dit was uit besorgdheid, het sy later agtergekom dat hy pal wou weet waar sy is en wat sy doen. Eendag het hy sy misnoeë oor haar uitrusting uitgespreek. “Hy het gevra of ek nie iets anders wil aantrek nie, want dít wat ek aanhet, lyk effe goedkoop. My bloes het toegeknoop tot by my nek en my potloodrompie het onder my knieë gesit!” vertel Leah. Sy het geantwoord dat sy beslis nie gaan toelaat dat hy haar kleredrag voorskryf nie en hy het woedend geword, uitgestap en weggejaag. Vir 24 uur was hy skoonveld en sy het hom eers weer die volgende oggend gesien. Leah het die hele nag wakker gelê en dit is tóé wat die waarskuwingsligte vir haar begin flikker het. “Ek het skielik die tekens raakgesien wat ek voorheen ignoreer het, en dit het vir my baie duidelik geword dat ek op gevaarlike terrein met hierdie man beweeg.” Sy het hul verlowing verbreek en hy het haar maande lank met telefoonoproepe geteister – só erg dat sy ŉ interdik teen hom moes kry. “Sy jaloesie was buite beheer en ek sidder as ek dink wat sou gebeur het as ek met hom getrou het.” Jaloesie is ŉ normale emosie, ŉ emosie wat elkeen in die een of ander stadium van hul lewens beleef. Dit is daardie ongemaklike gevoel wat jy kry wanneer manlief na ŉ rampartytjie toe gaan, of die irritasie wat jy beleef wanneer sy jare lange beste vriendin met hom klets oor die goeie ou dae. Ja, hoewel jou maat nooit jou besitting is nie, is hy tog jou gekose maat en is julle eksklusief mekaar se lewensmaats. Dit is dus normaal om effe jaloers te wees. Maar jaloesie kan gou in ŉ ongesonde emosie ontaard, meen huwelikskenner Sheri Stritof op verywellmind.com. Heelwat gebroke huwelike en selfs gesinsmoorde het begin by ongesonde jaloesie. Sy beskryf jaloesie as ŉ reaksie op ŉ waargenome bedreiging teenoor ŉ waardevolle verhouding en dit is ŉ taai kwessie by sowat een derde van alle paartjies wat huweliksberading ontvang. “Daar is geen rede om te glo dat jaloesie mettertyd sal verbeter nie. Jaloesie is nie ŉ emosie wat weggewens kan word nie.” Daar ís so iets soos goeie jaloesie! Gesonde jaloesie is voordelig vir ŉ huwelik. Wanneer manlief effe rooi om die kraag raak oor jou vriendelike manlike kollega, laat dit jou met ŉ lekker gevoel, want dit wys tog dat jy vir hom belangrik is en hy jou nie wil verloor nie! Dit laat jóú ook sommer geliefd en gewaardeerd voel, asof jul liefde sterker is as enigiets – en gevolglik is die seks ook sommer passievol! Goeie jaloesie konfronteer ernstige aanslae teen jou huwelik vóór dit handuit ruk. Gesonde jaloesie kan jou help om jouself en jou maat beter te verstaan. Yazhini Srivathsal, ŉ sielkundige van Scottsdale, Arizona meen: “Dit kan help om emosionele grense te breek, mekaar se weerloosheid bloot te stel en ŉ sterker verhouding te bou.” Sy stel dus oop gesprekke met jou maat voor oor waar jou jaloesie vandaan kom. Uitsonderlike jaloesie is egter gevaarlik. Dis ŉ rooi lig wat kan waarsku teen potensiële mishandeling. Jaloerse mense voel dikwels so oorweldig deur hul emosies en onsekerheid dat hulle beheer oor hul maats wil uitoefen. Dit kan lei tot geweld, finansiële mishandeling of ŉ verbale geboelie om beheer te behou of om hul jaloesie te verskans, meen Sheri. In Green Eyed Marriage skryf Robert L. Barker: “Vir diegene wat abnormale jaloesie ervaar, bring die emosie ŉ selfvervullende profesie. Soos wat hul maat probeer om hulle te vermy, word hul grootste vrees om liefde en respek te verloor, waar.” Dit lei dan tot verwyt en verdediging en sal eindelik die laaste brokkie vertroue in ŉ verhouding vernietig, wat sal lei tot meer argumente. ŉ Maat wat voortdurend gerus gestel moet word en verseker moet word van die ander party se liefde, is vermoeiend en die ander party skram weg van so ŉ persoon af – wat die bal natuurlik aan die rol sit. Jaloesie het verskeie oorsake. As jou maat uitermatig jaloers is, kan dit wees omdat emosies soos vrees, woede, hartseer en selfbejammering by hom spook. Volgens huwelikskenner en skrywer Sheri Stritof word jaloesie veroorsaak deur: Jy dink dalk nie jy is die jaloerse tipe nie, maar jou maat beleef dit anders. As dit enigsins konflik in jul verhouding meebring, besluit voortydig om dié saak in die kiem te spoor deur professionele hulp in te win. Jaloesie ís oorkombaar, maar indien julle dit nie saam aanpak nie, kan dit ernstige probleme in jou huwelik veroorsaak.