PressReader - Beeld: 2016-05-13 - ‘SA se krag sal hou in win­ter’
‘SA se krag sal hou in win­ter’
Beeld - 2016-05-13 - Front Page - – P­hil­da Es­sop en Han­ti Ot­to
Net twee we­ke voor die amp­te­li­ke aan­vang van win­ter kom E­s­kom se be­lof­te soos ’n lig­gie in die don­ker: Daar be­hoort hier­die win­ter geen beurt­krag te wees nie.
B­ri­an Mo­le­fe, uit­voe­ren­de hoof van E­s­kom, het dié goeie nuus gis­ter op ’n me­di­a­kon­fe­ren­sie by die par­le­ment oor­ge­dra.
Hy het by­ge­voeg dat die land die so­mer ook beurt­krag­vry be­hoort te wees.
Dit is moont­lik van­weë Es koms e suk­ses­vol­le in­stand­hou­ding s pro­gram as­ook by­ko­men­de ka­pa­si­teit wat be­skik­baar is vir die na­si­o­na­le krag­net­werk.
Ek­stra ka­pa­si­teit word dees­dae in die dag aan lan­de el­ders in A­fri­ka ver­koop, het hy ge­sê.
“Ons het weer be­heer oor die stel­sel en die stel­sel be­heer ons nie meer nie.”
Andrew Ken­ny, on­af­hank­li­ke e­ner­gie kon­sul­tant, het Mol e fes e in­gry­pings ge­loof.
Maar, het hy by­ge­voeg, die land se suk­ke­len­de e­ko­no­mie lei ook tot ’n klei­ner vraag na e­lek­tri­si­teit, wat die nood­saak vir beurt­krag ver­min­der.
“Sa­ke­on­der­ne­mings en fa­brie­ke het toe­ge­maak of ver­klein weens die swak e­ko­no­mie­se si­tu­a­sie. ’n Sleg­te e­ko­no­mie lei tot min­der krag­ver­bruik.
“Nou het ons vir ne­ge maan­de geen beurt­krag ge­had nie. Uit­ein­de­lik gaan be­dry­we voel daar is weer ge­noeg e­lek­tri­si­teit – en dat dit vei­lig is – om weer uit te brei.”
E­s­kom gaan weer be­gin met na­vor­sing oor die kor­rel­bed- mo­du­lê­re kern­re­ak­tor wat die staat in 2010 weens “on­be­kos­tig­baar­heid” ge­staak het.
Dié pro­jek het des­tyds glo R4,46 mil­jard aan staats­hulp ont­vang.
B­ri­an Mo­le­fe, uit­voe­ren­de hoof van E­s­kom, het gis­ter ge­sê die pro­jek sal te­rug­ge­bring word on­der lei­ding van E­s­kom se hoof­amp­te­naar ver­ant­woor­de­lik vir kern­krag.
Dié sal be­paal “wat die bes­te pad vo­ren­toe is om by­ko­men­de kern­krag so gou moont­lik in han­teer­ba­re hoe­veel­he­de be­skik­baar te stel”.
Dié be­sluit is deur E­s­kom se uit­voe­ren­de ge­sag, raad en be­lang­heb­ben­des ge­neem.
“Ont­hou, Suid-A­fri­ka was die lei­er op die ge­bied van die kor­rel­bed- mo­du­lê­re re­ak­tor. E­s­kom het steeds die in­tel­lek­tu­e­le ei­en­doms­reg op die kor­rel­bed,” het Mo­le­fe ge­sê.
’n Kor­rel­bed- mo­du­lê­re kern­re­ak­tor is ’n he­li­um­ver­koel­de, gra­fiet ge­mo­de­reer­de hoë tem­pe­ra tuur-re­ak­tor.
Mo­le­fe, wat die me­dia oor die stand van die e­lek­tri­si­teit s net­wer­kin­ge lig het, was baie po­si­tief oor kern­krag en het ge­sê dit duur tot tien jaar om kon­ven­si­o­ne­le kern­re­ak­tors te bou.
Nu­we teg­no­lo­gie is eg­ter nou be­skik­baar so­dat klei­ner re­ak­tors in ’n kor­ter tyd en teen ’n la­er kos­te ge­bou kan word.
Mo­le­fe het ’n baie po­si­tie­we prent­jie van Suid-A­fri­ka se krag­si­tu­a­sie ge­skets. Die be­skik­ba­re krag­sta­sies het van 70% in Ok­to­ber 2015 tot 76% in A­pril 2016 toe­ge­neem.
By­ko­men­de ka­pa­si­teit van 3279 MW is tot die na­si­o­na­le net­werk toe­ge­voeg, wat die 794 MW van Me­du­pi (een­heid 6) in­sluit.
In­gu­la se eer­ste een­he­de (3 en 4) is in Maart van­jaar met die na­si­o­na­le net­werk ge­sin­chro­ni­seer.
Een­heid 5 van Me­du­pi sal na ver­wag­ting in Maart 2018 in be­dryf wees en Ku­si­le (een­heid 1) na ver­wag­ting in Ju­lie 2018.
P­leks daar­van om krag­sta­sies uit diens te stel wan­neer hul­le hul le­wens­ver­wag­ting be­reik het, oor­weeg E­s­kom dit om die le­wens­duur van be­staan­de krag­sta­sies te ver­leng deur dit met nu­we teg­no­lo­gie toe te rus, het Mo­le­fe by­ge­voeg.
“Só sal om­ge­wings aan­soe­ke nie no­dig wees nie en sal ons nie nu­we plek­ke (vir krag­sta­sies) hoef te soek nie. Ons ge­bruik die hui­di­ge vloot, maar ver­hoog die doel­tref­fend­heid daar­van deur dit te ver­nu­we.
“Voor­dat hul­le die ein­de van hul le­we be­reik, ver­leng ons dit.”
Es koms als y in­stand­hou­ding s pro­gram in die win­ter voort­sit.
Zet­hem­be K­ho­za, lid van die E­s­kom-raad, het by die­self­de ge­leent­heid ge­sê die land se krag­stel­sel is be­trou­baar.
Mats­he­la Ko­ko, uit­voe­ren­de hoof van op­wek­king, het ge­sê E­s­kom het ge­noeg steen­kool vir die vol­gen­de vyf jaar.
Hy het op ’n vraag ont­ken dat die om­stre­de Gup­ta-fa­mi­lie e­ni­ge in­vloed op die E­s­kom-raad het.