Nuuskommentaar: Geduldig, gedienstig, gedwee …Pres. Jacob Zuma. Argieffoto: Ntswe Mokoena, GCIS Opskrif ná opskrif lui dat die land en sy mense nou by ongeduld verby trek in hul haas dat Jacob Zuma die politieke toneel verlaat. Tot dusver lyk dit of die ANC nie oor die uitklophou beskik nie, en die top-ses en laer strukture kry die beeld van ’n flou makou. So eenvoudig is dit nie. Zuma se posisie word tot 2019 as’t ware grondwetlik verskans – solank hy hom nie te buite gaan, en die ANC besluit om deur ’n mosie van wantroue, of ’n staat van beskuldiging van hom ontslae te raak nie. Zuma het binne die ANC skynbaar nog te veel steun deur hom sy partylidmaatskap te ontsê. Dit is die gewone publiek, binne en buite die ANC, wat nou kookpunt bereik met Zuma se manewales om te kan klou. Daar is vir Zuma uiteraard baie op die spel, soos honderde strafregtelike aanklagte waarvan talle ’n minimum gevangenisstraf van 15 jaar elk dra. Baie Suid-Afrikaners verwag ’n soort ekonomiese wonderwerk die dag wat Zuma vertrek. Die idee is nie heeltemal vergesog nie – ekonomie is iets wat dikwels in mense se koppe afspeel, en as daar persepsies van beterskap is, volg die werklikheid sommer gou. Die noodsaak dat Zuma moet vertrek en sy ontplooide kaders saam met hom, is pas weer gedemonstreer deur die verslag van die openbare beskermer oor die Vrede-melkprojek. Die uitkoms herinner sterk aan die afloop van die Seriti-kommissie se ondersoek na die wapenskandaal. Berigte en gerugte oor wat in die armdrukkery met Zuma na vore kom, is volop. Een berig lui Zuma wil net genoeg tyd hê om die kernkrag-“ooreenkoms” met Rusland deur te druk. Ander lui dat Zuma amnestie teen vervolging verlang, met die stertjie dat hy genooi word om staatsgetuie te word. Nog berigte lui dat hy en sy gesin voortaan goed versorg word. Om die regsmilieu vir enige van hierdie opsies te skep sal tyd neem, en baie kwesbaar wees vir teenoptrede deur byvoorbeeld die opposisiepartye en burgerlike instellings. ’n Yslike klip in die skoen is dat Zuma self glo dat hy ’n goeie president is. Sodoende word enige vooruitsig dat hy “ter wille van die land se beswil” die amp vaarwel moet toeroep, nek omgedraai, en voel hy dat hy heel geregtig is om sy hakke in te slaan. Vanuit akademiese kringe is die moontlikheid van vrywaring in ’n stadium sterk bepleit, maar die verset van die publiek was soos ’n betonmuur. Die verwagtinge is groot dat Zuma vandag die handdoek gaan inwerp en bedank – hoewel enige idee van ’n tydsbestek vaag is. Suid-Afrika is nie heeltemal uniek nie. In Brasilië is teen pres. Luiz Inácio Lula da Silva (2003 – 2011) opgetree. Ná ’n staat van beskuldiging is hy tronkstraf weens korrupsie opgelê, en toe hy appèl aanteken, is die tronkstraf verleng. Sy opvolger en die persoon wat die saak teen hom gedryf het, Dilma Rousseff (2011 – 2016), het haar in ’n staat van beskuldiging bevind, en is afgesit. Adj.pres. Michel Temer, wat die leisels oorgeneem het, is ook kort voor lank deur korrupsie-aanklagte in die gesig gestaar, maar deur ’n hof vrygespreek. Suid-Afrika en Brasilië ry wipplank op die internasionale korrupsie-indeks. Ook Frankryk en Israel het die afgelope klompie jare ervaar hoe hul president of gewese eerste minister weens korrupsie hom teen die reg vasloop.