Het jy ‘n vet persoonlikheid? | Alta Cloete
Ek het hierdie ‘n tyd gelede op Health 24 raakgeloop:
Ja, wat in ons koppe aangaan, speel ‘n baie groot rol in hoe vet of maer ons is. En dit wil nou lyk of vet mense een of meer persoonlikheidstrekke het wat maak dat hulle meer eet as wat hulle moet.
Daar is vier eienskappe wat kenmerkend is van die “oorgewig persoonlikheidstipe”: ‘n swak selfbeeld, swak selfbeheer (of selfs kompulsiewe etery), emosies wat wipplank ry en die geneigdheid tot depressie en angstigheid.
Dié persoonlikheidstrekke kan alleen voorkom, of saam. As enige of almal kop uitsteek, het jy ‘n groter kans om oorgewig of vet te wees. Onthou, nie alle mense wat oorgewig is, het een van dié eienskappe nie – maar as jy het, kan die inligting in hierdie artikel dalk help.
A “Wat maak dit saak as ek vet is? Ek is buitendien lelik en ongelukkig.”
“Aag, ek gaan nie eens probeer om gewig te verloor nie, want ek gaan dit buitendien nie regkry nie.”
“Mense steur hulle in elk geval nie aan my nie – hoekom die moeite doen om gewig af te skud?”
“Ek het twee weke lank reg geëet, maar alles is nou tevergeefs en totaal daarmee heen omdat ek vandag ‘n stuk koek geëet het.”
B “Ek voel net in beheer as ek kan eet en eet en niemand my keer nie.”
“Ek het net nie krag om minder te eet nie.”
“Ek moet eet tot die hele pak koekies op is, en gelukkig is daar dan nog ‘n blok kaas in die yskas om te eet.”
“Ek sal dit net nie maak as ek minder snye brood moet eet nie.”
C “Ek voel so af, maar sal beter voel as ek net ietsie eet.”
“Ek voel een oomblik gelukkig, net om daarna in die diepste, donkerste gat te val.”
“Party keer word alles net te veel – dan is sjokolade al wat sal troos.”
“Alles in my lewe loop skeef, maar gelukkig kan ek nog my kos geniet.”
D “Sodra ek bekommerd of angstig raak, of as dit voel of dinge te veel word, eet ek.”
“Ek kom nie eers agter dat ek so gestres is en al hoe meer eet nie, maar ek voel net hoe my klere al hoe stywer sit.”
“Ek moet soveel werkstres hanteer en as ek weer sien, eet ek nog iets.”
“Ek sien nie kans om die dag te aanskou nie. Ek wil net slaap, en dan druk ek ook sommer alles wat ek sien in my mond. Ek het regtig nie krag vir oefen nie.”
Jy het waarskynlik ‘n swak selfbeeld en glo nie dit sit in jou broek om suksesvol te wees nie. Jy gee die stryd teen die vetrolletjies gewonne nog voor dit begin het, en die geringste terugslag bevestig net jou gevoel van mislukking.
Skakel daardie negatiewe gesprekke in jou kop af en besef jy het baie goeie eienskappe. Maak ‘n lys van positiewe dinge wat jy al in jou lewe bereik het en sê hardop dat jy dié keer in jou doel gaan slaag. Hou ‘n “positiewe dagboek” van jou klein weeklikse suksesse met inskrywings soos “verloor dié week 1kg” of “vandag 30 minute ge-gim”. Jy mag niks negatiefs in die dagboek skryf nie. En siedaar, jou suksesvolle self kom na vore!
As dit swak selfdissipline is, kan dit baie help om ‘n dagboek te hou – omdat ook dít dissipline verg. Dit kan ook baie help om by gewigsverliesklubs soos Weight Watchers en Weigh-Less aan te sluit. Dis beslis makliker om binne die struktuur van organisasies waar talle ander jou vordering met arendsoë volg, te leer om selfbeheer toe te pas.
As jy net in beheer van jou lewe voel deur aanhoudend te eet, is dit moontlik kompulsiewe gedrag en het jy die hulp van ‘n kliniese sielkundige nodig, wat jou kan leer hoe om jouself te beloon elke keer wanneer jy selfbeheer toepas.
As dié obsessiewe kompulsie begin om jou besluite oor ander dinge in jou lewe te beïnvloed – soos dat jy jou kuiers by vriende só beplan dat die kafee nog oop sal wees sodat jy later nog eetgoed kan koop – het jy die hulp van ‘n sielkundige en dieetkundige nodig. Die behandeling kan gouer vrugte afwerp as wat jy dink.
Jy sal jou moet speen van jou emosionele afhanklikheid van kos deur by ‘n verslankingsgroep aan te sluit wat jou die stabiliteit gee wat jy in kos soek. ‘n Kliniese sielkundige sal jou ook kan help om jou kos-kruk weg te gooi. Jy sal sommer gou-gou reg wees om jou krag van binne te haal.
Maak tyd vir ontspanningstegnieke wat vir jou werk: ‘n massering, ‘n luilekker skuimbad, joga of Pilates-oefeninge. Enige oefening – soos stap, draf, dans of swem – is ‘n uitstekende ontlaaier van stres, angs en depressie en sal ook help om jou te laat gewig verloor.
As jy agterkom dat jy nie meer kans sien vir dinge wat voorheen vir jou lekker was nie, gereeld ‘n swaar gemoed het, te veel slaap of snags wakker lê, ly jy dalk aan depressie.
Depressie is ‘n baie groter onderliggende oorsaak van kwaai gewigstoename as wat mense dink. Gaan gesels met jou dokter. Hy sal kan vasstel of jy depressief is en watter behandeling die beste vir jou kan wees. Laat ‘n dieetkundige vir jou ‘n eetplan uitwerk en skud jou donker stemmings saam met jou gewig af!
Kies ‘n gebalanseerde eetplan waar jy tussen ‘n halwe tot 1kg per week kan verloor. Die eetplan moet genoeg koolhidrate bevat sodat jy jou nie uithonger nie. Dit moet ook genoeg vesel, maar minder vet, en nie te veel proteïene nie insluit. Vergeet van pille en skommels en kitsoplossings.
Volg ook ‘n oefenplan – enigiets van stap, swem of dans tot joga, dit maak nie saak nie, kom net aan die beweeg en doen dit vyf keer per week vir 30 minute. Konsentreer op jou oefenplan en vergeet van jou gewig. Hou dagboek van hoe ver of hoe lank jy elke dag stap, en weeg jou nie meer as een keer per week nie. As jy dit net eers vir twee tot drie weke gedoen het sonder om tou op te gooi, sal jou kop en jou lyf beter begin voel oor jou nuwe poging. En as jy eers begin om ‘n bietjie fikser te voel én jy sien hoe jy van die vetjies begin afskud, sal dit jou inspireer.
Moenie in sak en as gaan sit as jy ‘n sny koek of te veel van iets geëet het nie. Dit hoef nie jou hele program te kelder nie. Onthou, dis die dinge wat jy gereeld doen wat saak maak, nie die enkel dinge nie. Net soos jy nie gewig gaan verloor of fiks gaan word as jy een dag reg eet of oefen nie, gaan jy ook nie gewig aansit of onfiks word as jy een keer iets ongesonds eet of nie oefen nie. Maar as een maal vermeerder tot twee, drie of vier, is jy op pad na ‘n patroon en ‘n gewoonte.
Onthou dat klein en eenvoudige veranderings ‘n groot verskil kan maak.
4 responses to “Het jy ‘n vet persoonlikheid?”
baie dankie ek is bly ek het op die webbladsy afgekom
ek sukkel nie met gewig nie maar met my kinders om hulle positief te hou
die een outjie is nou 14 en sukkel met sy gewig en eet skelm. ek is raadop mooi gepraat geskel en baklei , hy verloor net nie gewig nie
is ek verkeerd dat hy moet gewig verloor,
Hoe kry ek hom positief????
11/04/2011 at 19:58
Dis ‘n moeilike een – ek is nie ‘n kenner nie. Maar my instink sê vir my dis dalk beter om op die ander aspekte van die outjie se lewe te konsentreer. Dit kan net wees dat sy ooretery vanself weggaan wanneer ander dinge dalk vir hom beter word. Ek dink aan dinge soos ‘n goeie selfbeeld, positiewe versterking van dinge wat hy reg doen i.p.v. net raas as hy bv. ooreet. Dan natuurlik ‘n gesonde leefstyl vir die hele gesin – gesonde kos met min (maar nie geen!) ongesonde lekkergoed, matige, gereeld oefening. M.a.w. baie liefde en ‘n goeie voorbeeld. Dis maar net ‘n paar gedagtes wat by my opgekom het. Sterkte, hoor!
11/04/2011 at 10:39
het ‘n vorige mail gestuur
11/04/2011 at 20:00
Dit lyk net of jou comment nie deurgegaan het nie, omdat ek kommentaar van nuwe lesers eers moet goedkeur voor dit verskyn. Maar nou is jy hier – hoop om nog meer van jou te hoor!