‘LAAT HY ROL’ LE ‘SAAMSOKOL’ – COVID-19 ŠEO! – Mukurukuru Media
Author: Diphete Bopape, Editor of Seipone
Ka bogolo le ponelopele ya wona, mmušo o lemogile gore bjala le motsoko di na le bokgoni bja go phatlalatša twatši ya Covid-19 ka lebelo la legadima. Ge batho ba šetše ba tšere mahlo a tšhipa gomme ba thomile go tsenwa ke matšato le polelo e thoma go golela godimo, o ya go thulana nabo ge o bolela ka taba ya go gomarela ‘sekgoba sa leago’ (social distancing) magareng ga bona. Mola ba bangwe ba sa tsebe le gore ‘methara’ ke sekgoba se sekaakang, ge o ba botša gore ba tlogele sekgoba sa methara magareng ga bona, o ya go ba makatša gore na o bolela ka eng. Ge ba šetše ba khoše (goba o nyaka gore ba tagilwe?), mantšu a ‘sekgoba sa leago’… o ka se fetše go a bolela pele ba go botšabotša tšeo o di jelego mohla wa tlala le go go tšeatšea ka diethiethi. Go thibela tše ka moka, mmušo o rile ga go na thekišo goba tirišo ya bjala le motsogo, ke phetho…ke tuu!
Covid-19 goba yona twatši ya ‘khorona’ e fetela batho ka mokgwa wa seela. Ge motho a bolela, a ethimola goba a perenya mamila, go ba le marotholotšana ao a fofago go tloga molomong goba nkong ya gagwe. Ge e le gore motho yo o na le twatši ya khorona, ge a bolela, a ethimola goba a perenya mamila, go na le kotsi ya gore marotholotšana ao a ka wela ka melomong goba ka dinkong tša bao ba lego kgauswi – ke moka ke gona ge khorona e ba fetetše.
Tše ke tše dingwe tša ditsela tšeo ka tšona twatši ya khorona e ka phatlalatšwago:
‘Laat hy rol’ ke tlwaelo yeo e lego gona, kudu mafelong a magaeng le makheišeneng, fao batho ba mmalwa ba šielanago sekerete goba setompi se tee. Sekerete goba setompi se tloga go motho yo tee, a goga gabedigararo a se neeletša yo a latelago…sa sepela bjalo go fihlela ge wa mafelelo a se boetša gape go yola wa mathomo. Ka gona sekerete goba setompi se ka folwa ke batho ba bane go iša go ba šupago ka go šielana. Ge batho ba fola sekerete goba setompi, go na le mare ao a šalelago fao molomo o khupago gona. Se se ra gore ge motho yo tee a na le twatši ya Covid-19, ka metsotso feela a ka kgona go fetetša batho ba šupago le go feta ka go fodišana sekerete goba setompi se tee.
‘Saamsokol (saamsukkel), go swana le ‘Laat hy rol’ , ke mokgwa wa ‘bojammogo’ fao sehlopha sa batho se nwago bjala ka go šielana go tšwa lepotlelong le tee. Ka go nwešana bjalo, seo se bonwa bjalo ka mokgwa wa go thekgana le go thušana ka go abelana bonnyane bjo bo lego gona. Go swana le ‘Laat hy rol’, mare a banwi a šalela molomong wa lepotlelo fao molomo o mumago gona. Ge e le gore go na le monwi yo tee yo a nago le twatši ya Covid-19, twatši e phatlalala gabonolo go batho ka moka bao ba nwago go tšwa lepotlelong le tee le motho yo a nago le twatši. Se se ka thuša go phatlalatša twatši ka lebelo la legadima.
Ba bangwe ba bona go thibelwa ga go rekišwa le go diriša bjala le motsoko e le sebaka se sebotse sa go kgaogana le ditlwaelo tše tšeo di sa holego mebele le maphelo a rena. Ba bangwe, le ge go le bjalo, ba laeditše gore go thibela go rekišwa le go dirišwa ga bjala le motsoko go ka bulela dikgwebo tša ‘lebati la ka morago’ (blackmarket?) sebaka sa go katološa dikgwebo. Ke ka tlase ga mabaka a go swana le a fao ‘Laat hy rol’ le ‘Saamsokol’ di ka hlatlogago le go tsenya mašaba bothateng bja phatlalalo ya twatši. Potšišo yeo e šalago ke gore na magato a mmušo a ‘dula-gona-fao’ a tla fokotša dikgonagalo tša ‘Laat hy rol’ le ‘Saamsokol’ le go fokotša goba go thibela phatlalalo ya twatši ya Covid-19?
Prev Post LENTŠU LA GENO KA SEGAGENO
Next Post …O LEPHODISA LE LEKAONEKAONE LA GAGO LA COVID-19!
Sandile Motha	December 17, 2019