As jy gevra sou word om die tien “belangrikste” kunsskeppinge op aarde “van ’n kolossale ramp te red”, watter tien sal dit wees? ’n Onbegonne taak, sê jy? Ja, waarlik, daar is eenvoudig te veel nage­late onvervangbaarhede uit die mens se lang verlede om slegs ’n tiental daarvan uit te sonder. Tog is elk van die werke op hierdie webblad om sy eie bepaalde redes een van die groot sterre in die omvangryke gewelf wat deur ons artistieke begaafdhede gevorm is—die mens se ingeskape vermoë om gewrogte te skep wat geen ander aardse lewensvorm ons kan nadoen nie. Deur die werke een vir een te bekyk, kry ’n mens dan ook ’n boeiende inleidende blik op die kunsgeskiedenis...
wat erkenning verlang, maar vrye gebruik van die foto vergun. Besoek gerus sy webwerf The Egypt Archive
wat dit op hierdie bladsy by die Wikipedia-projek op die wêreldwye web uitgeplaas en gelisensieer het ingevolge die Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0-lisensie
REGS: Die Nazca-aap. Reusagtige tekeninge soos dié op die dorre woestyngrond in die suide van Peru—tekeninge wat vandag slegs met behulp van vliegtuie uit die lug gesien kan word—het navorsers steeds aan die gis sedert hul herontdekking in die 1920’s. Die skeppers daarvan was bes moontlik die Nazca, ’n besonderse volk van meer as tweeduisend jaar gelede, wat tydgenote van die ou Romeine was. Die antieke werke is geskep deur die donker klippe op die landskap te verwyder om die ligter grond daaronder bloot te lê... maar hulle is veels te groot om in hul geheel gesien te kon gewees het deur diegene wat hulle gemaak het. Benewens die aaptekening en sekere meetkunde patrone, is daar ook tekeninge van ’n voël, ’n walvis, ’n spinnekop, ’n akkedis en nog meer. Wat kon hul doel dan gewees het? Mense wat glo dat wesens uit die buitenste ruimte die aarde dalk in die verlede besoek het, het al allerhande verbeeldingryke moontlikhede hieroor vir hulself opgetower!
LINKS: Die Maagd Maria, op die linkerkantse bo-paneel van die altaarstuk. Die Van Eycks het in die poliptiek ’n werk van teksture en oppervlakke opgetower wat aan die sinsbedrieglike grens. Trouens, dinge soos die glinstering van juwele en die vere van ’n engelvleuel lyk ses eeue later steeds byna bonatuurlik, soos een kunskenner dit stel.
REGS: Swart Vierkant, olieskildery op doek deur die Russiese skilder Kazimir Sewerinowitsj Malewitsj, 1915. Onderwerp: ’n doodgewone swart vierkant op ’n wit vlak, wat abstraksie voer tot sy uiterste meetkundige vereenvoudiging. Malewitsj was die vader van die sogenaamde suprematisme, wat binne ’n volkome abstrakte kuns die supremasie (oppermagtigheid) van meetkundige vorms soos die vierkant, sirkel en reghoek voorgestaan het. ’n Wit kubus met ’n swart vierkant is op sy graf geplaas nadat hy in 1935 oorlede is. Dog ’n mens kan jou die reaksie voorstel toe sy Swart Vierkant die eerste keer uitgestal is: mense wat geskok, in ongeloof, selfs met ’n groot gelag kon gereageer het oor die swart blok van “niksseggendheid” op die doek voor hulle. Vandag is dit steeds nie anders by mense wat nie met “kunsoë”—wat dit ook al sou beteken—daarna kyk nie. Maar dit sit ’n mens kliphard aan die dink as jy verneem dat die vierde weergawe van die Swart Vierkant, wat Malewitsj in die 1920’s geskilder het, in April 2003 op ’n veiling vir die ekwivalent van ’n miljoen Amerikaanse dollar verkoop is! En waarom sou die tydskrif Newsweek die Swart Vierkant in 2007 onder die vyf invloedrykste kunswerke van die afgelope eeu ingedeel het?
BO: Die Joodse Bruidjie: Isak en Rebekka, omstreeks 1667 geskilder deur die Nederlandse meester Rembrandt Harmenszoon van Rijn. Rembrandt se Nagwag in die Rijksmuseum in Amsterdam is wel heel waarskynlik sy beroemdste werk, maar sou daar ’n roerender uitbeelding kan wees van die liefde tussen ’n man en vrou as in sy Die Joodse Bruidjie? Die skildery, ’n laat werk van die kunstenaar, vermoedelik van ’n getroude paar uit die Ou Testament, is ook in die Rijksmuseum. Die ander beroemde Nederlandse kunstenaar Vincent van Gogh het van Die Joodse Bruidjie gesê dat hy twee weke lank daarna sou kon kyk terwyl hy slegs ’n korsie droë brood het om te eet.