Galasiërs | Ons enigste Troos | Bladsy 2
Galasiërs Preek 8
Teks: Gal.3:10-14 (Galasiërs nr.8)
Datum: 9 Januarie 2011
Ps's: Ps 122:1,2; Geloofsbelydenis; 119:2,3; 119:4,5; 119:6,7,11
Maar die evangelie is ook die boodskap van die kruis-PAD. Ons word voor twee paaie geplaas: die weg van die kruis of die pad van die wet. Ons moet kies. Dit is een van die twee: óf die pad van die geloof in Jesus Christus wat vir ons alles gedoen het óf die weg van selfverlossing, die pad van self werk vir jou verlossing. Hy alles óf ons alles.
Hier is ook nie 'n middeweg moontlik nie: dit is óf die een óf die ander. Of u kies volledig vir Jesus en sy kruis of u begin self vir u 'n pad oopkap na die hemel deur u goeie werke. Of Jesus is vir u die een en die al, of Hy is vir u niks nie. Of u steun met die volle gewig van u lewe op Hom en op Hom alleen of u leun glad nie op Hom nie, maar u soek u houvas in u werk vir die kerk en in u wonderlike vroomheid. Dit is die een of die ander. U moet hier 'n radikale keuse maak.
Sulke Christene was daar in Galasië. Hulle het geglo: Jesus én my wetsonderhouding, Jesus plus die seremonies van die wet, Jesus én die besnydenis – dit is die pad na die hemel toe.
Vele sektes in ons tyd lê soveel nadruk op die mens en wat die mens alles moet doen, dat hulle leer eintlik niks anders is as die kruis plus die wet nie.
Baie mense wil dus albei paaie vashou. Maar dit – dit verstaan u tog -, dit is die grootste dwaasheid. By 'n kruispad kan jy tog nie op altwee paaie begin loop nie. U kan ook nie sommer u eie pad, die sogenaamde goue middeweg, begin maak nie. Dit is óf die weg van die kruis óf die weg van die wet. Watter pad kies ons?
Voor hierdie twee paaie stel Paulus sy lesers:
1. die pad van die wet; en
2. die weg van die kruis.
2.1. Die pad van die wet.
In die dae van Paulus was daar onder die Jode twee denkrigtings. Ons kan ook maar sê: Daar was twee teologiese skole. Wat die twee groepe van mekaar onderskei het, was hulle opvatting in hoeverre 'n mens die wet moet onderhou om te kan salig word.
Aan die eenkant was daar die skool van 'n sekere Hillel. Hierdie skrifgeleerde en sy leerlinge was nie so streng nie. Hulle het geleer: Solank jy maar 51% van die wet onderhou, dan kan jy seker wees van jou toegang in die toekomende wêreld. Hulle het ook graag die beeld van 'n weegskaal met twee bakkies gebruik om hulle idee duidelik te maak. In die een bakkie was jou sondes, d.w.s. jou wetsoortredings en in die ander jou goeie werke, d.i. jou gehoorsaamheid aan die wet. En nou moet jy sorg dat daar darem net meer goeie werke in die een sal wees as wetsverbreking in die ander. Dus, as daar maar 51% goeie werke is en nie meer as 49% wetsverbreking nie, sal die skaal in jou guns swaai. Dan kan jy seker wees van toelating in die ryk van die Here.
Naas hierdie skool van Hillel was daar egter ook die strenger skool van Shammai. Hy het sy leerlinge ingeprent: Selfs al hou jy die wet van God vir 99%, is jy tog 'n mislukking en nie voor God aanvaarbaar nie.
Teenoor hierdie twee skole van die Jode, staan daar nog 'n derde: die van Paulus. Of laat ek liewer sê: die teologiese skool van die Heilige Gees. Want immers: Paulus kom nie met sy eie gedagtes nie, maar in wat hy skryf, is hy geïnspireer deur die Gees van God. Die leer van hierdie kweekskool vind ons in die Bybel. Daar het u die leerplan van God. Hy is die groot Leermeester van hierdie skool. Wat eis Hy dan van ons ten opsigte van die wet? Nie 51% nie. Ook nie 99% nie. Ja, selfs nie 99,9% nie, maar 100% sê Paulus. En hy bewys dit uit die Bybel van die Jode, uit die Ou Testament, Deut.27:26: "Vervloek is elkeen wat nie bly in ALLES wat geskryf is in die boek van die wet om dit te doen nie( Gal 3:13)".
Wie hierdie weg kies, moet dus weet: God verwag van ons 'n volmaakte onderhouding van sy wet. Wie dit nie doen nie, is vervloek. D.w.s. so iemand, wat nie elke gebod onderhou nie, word uitgeban uit die koninkryk van die hemele.
Wat is die slaagsyfer in hierdie skool? Dit sê die apostel ook: 0%!! "Want ALMAL wat uit die werke van die wet is, is onder die vloek" (Gal 3:10).
Dit is anders as die skool van Shammai, wat ook 100% eis. Shammai se skool het nog gemeen: die mens kan. Maar die skool van die Gees leer: die mens kan nie. ALMAL is onder die vloek van die wet.
Maar waarom skryf Paulus dit alles aan die Galasieërs? Hulle wou Christus plus die wet vashou, die pad van die wet en die pad van die kruis. Maar dit kan nie, sê Paulus. Hierdie twee paaie kan nie gekombineer word nie. Geloof beteken juis om heeltemal af te sien van jou eie werke en om te steun op Christus alleen. Daarom is dit die een of die ander: wetswerke of geloof Wie selfs net gedeeltelik die wet bly vashou, laat daarmee Christus los. Dit is óf die weg van deur die geloof alleen óf deur die pad van die wet alleen.
En wie langs die pad van die wet hemel toe wil gaan, moet weet: God eis van ons 100%. En wie is daartoe instaat? Niemand nie, want selfs die allerheiligste se beste werke is met sondes bevlek en selfs ons beste werke is 'n wegwerplike kleed voor die aangesig van God.
Watter weg moet ons dan volg om in die ewige paradys te kom?
2.2. Die weg van die kruis.
Een ding is seker: God sien nie af van sy eis dat vir die sonde betaal moet word nie. Sy woord bly geld: "Vervloek is elkeen wat nie bly in alles wat geskryf is in die boek van die wet om dit te doen nie". En wie van ons sondig nie?
Maar hoe kan ons dan gered word? Dit openbaar God aan ons in vers 13: Christus het ons losgekoop van die vloek van die wet deur vir ons 'n vloek te word.
Die woordjie loskoop is besonder betekenisvol. In daardie tyd is slawe op die slawemark losgekoop deur 'n losprys vir hulle te betaal.
Agter die woord loskoop sit dus die gedagte van 'n prys wat betaal moes word. Dit het Jesus iets gekos. Nee, dit het Hom alles gekos. Want hoor maar wat was die losprys: Christus het ons losgekoop van die van die vloek van die wet
deur vir ons 'n vloek te word. Sy vloekdood was die betalingsmiddel.
Waar kom Paulus daaraan dat Christus se kruisdood 'n vloekdood was? Dit bewys Paulus weereens uit die Bybel en met name Deuteronomium 21:23 waar ons lees:"Vervloek is elkeen wat aan 'n hout hang". Iemand wat aan 'n hout gehang is, of hy nou dood of lewend was, was uitgeban. So iemand het letterlik tussen hemel en aarde gehang. Die aarde wou hom nie hê nie en die hemel ook nie. Die aarde het hom uitgespuug. Die hemel wou hom ook nie ontvang nie. So het dit gegaan met 'n verbondsverbreker wat die heilige wet van God met sy voete vertrap het. En dié lot het Jesus Christus getref. Hoewel Hy die wet van God volmaak vervul het, is Hy by die misdadigers gereken. Hy het ONS vloek gedra en as straf op ons sondes het Hy die helse smarte gely. Hy het gaan staan waar ons moes staan: buite die ryk van God. Hy was afgesny van sy Vader oor ons ongeregtighede.
Ons moet tog nooit oor die woordjies vir ons lees nie. Dit beteken: In ons plek. Of anders gestel: Ons het die vloekdood verdien, maar Hy het dit in ons plek gedra. Hier, sê die hervormer, Martin Luther, vind 'n wonderlike ruil plaas. Die Seun van God ruil plekke met ons. Hy dra die Godverlatenheid wat ons dubbel en dwars verdien het.
As ons nog nie geleer het om met ons hele hart te sê: vir ons, vir my nie, dan begryp ons van Golgota niks nie. Ons almal moet so ver kom om te sê: Jesus het gesterf en Hy het dit ook vir my gedoen. Dit is oor my sondes en my ongeregtighede dat Hy daar gehang het. Dit is my wetsverbreking wat hom aan die kruishout vasgenael het. Deur my sondes moes Hy die allerverskriklikste vloekdood sterwe en moes Hy dit in onbeskryflike doodsangs uitskreeu: My God, my God, waarom het u my verlaat?
Ons sien in die dood van Christus die onpeilbare diepte van die sonde: Só erg is dit, dat dit die vloek van God verdien. Maar ons sien in die dood van Jesus eweneens die onpeilbare diepte van God se genade: Só groot was sy genade, dat God sy eie, liewe Seun gegee het om so te ly en te sterf.
Dit moet ons ootmoedig, klein voor God maak, maar ter selfdertyd so diep, oneindig diep dankbaar. Dat die Seun van God met ons plekke wou ruil, moet ons harte vervul met verwondering en vreugde. Dit hoort by 'n ware geloof. Ons geloof is dikwels so net verstandelik, so yskoud. Die kruis gryp ons so min aan. Maar dit is nie reg nie. Dit moet ons met ontroering vervul dat God bereid was om so 'n duur prys vir ons lewe te betaal, dat God sy eie, dierbare Seun nie gespaar het nie, maar Hom vir ons almal oorgegee het in die dood. En wat 'n dood was dit nie, die vloekdood van die kruis.
Maar hoe kry ons deel aan hierdie grootse wonder waarvan Paulus skryf? Deur die geloof alleen. Deur die hele hoofstuk heen word dié twee dinge teenoor mekaar gestel: die geloof en die wetswerke. "Abraham", sê Paulus, "het in God geglo en dit is hom tot geregtigheid gereken." D.w.s.: Vader Abraham het die geregtigheid, die vryspraak deur die bloed van Christus, langs die weg van die geloof ontvang.
U moet dit goed begryp: Geloof is nie 'n werk nie, maar daarmee vat ons die kosbare juweel, Jesus Christus, sê Luther. Geloof is die leë hand van die bedelaar, wat gevul moet word met die aalmoes, die genadegawe van die werk van Christus. Die geloof is slegs die hand waardeur ons Christus vir onsself toegeëin het. Dit is nie die hand self wat ons red nie. Dit wat IN daardie hand is, bewerk die verlossing. In die geloofshand is die bloed van die Lam. In die hand van die geloof is die evangelie van Jesus wat ook om my ontwil 'n vloek geword het.
Nou moet ons ten slotte ook kyk na die vrug van die kruislyding van ons Heiland. Wat ontvang ons daardeur? Die LEWE, sê Paulus in v.11, "die regverdige sal uit die geloof lewe". Met hierdie lewe bedoel hy nie bloot maar die fisiese lewe, dat ek hier op aarde sal rondloop, dat my hart sal klop en dat ek sal asemhaal nie. Nee, lewe sê hier: lewe in die lig van God se vriendelike aangesig, lewe onder die seënende hand van God. In v.14 beskryf Paulus hierdie lewe so: Christus het vir ons 'n vloek geword, "sodat die seën van Abraham na die heidene kan kom in Christus Jesus, en dat ons die belofte van die Gees deur die geloof kan ontvang". Met die seën van Abraham word bedoel: God wil ons God wees; deur sy Gees wil Hy in ons woon en al die skatte van sy verbond aan ons skenk. Dit is lewe in die rykste en volste sin van die woord.
Hier is nog so 'n wonderlike ruil: In die plek van die vloek ontvang ons die sëen, in plaas van die ewige dood die ewige lewe, die lewe naby God, vir altyd in sy salige teenwoordigheid. Christus sterf, sodat ons kan lewe. Hy sterf die ewige dood, sodat ons die ewige lewe kan ontvang.
Twee weë is ons voorgehou: die weg van die wet en die weg van die kruis:
Aan die einde van die weg van die wet staan die helse vloek.
Aan die einde van die pad van die kruis staan die lewe. Dit is die wonder van die kruis!
Galasiërs Preek 6
Lees: Gal.2:17-21; Hand.9:1-22
Teks: Gal.2:17-21 (Galasiërs nr.6)
Datum: 12 Desember 2010
Psalms: 138:1; 65:2,3; 138:2,3; 119:1; 119:62
Wat is bekering? O, sê u miskien, dit is om jou lewe te verander, om sekere slegte dinge te laat staan, ensomeer. En u is heeltemal reg. Maar daar is nog iets waarvan ons ons moet bekeer: van ons pogings om self, deur ons goeie werke, die hemel te verdien. Ons moet ons bekeer tot God se genade. Ons moet leer om ons verlossing heeltemal in Christus alleen te soek.
En – ons kan dit nie self doen nie. Christus moet dit doen. Christus moet ons bekeer en Hy doen dit deur twee dinge: deur die wet en deur die kruis. Deur die wet en die kruis word ons bekeer.
By hierdie twee gedagtes wil ek daarom met u stilstaan:
dat ons gedood en lewend gemaak word deur die wet van Christus;
dat ons gedood en lewend gemaak word deur die kruis van Christus.
2.1. Dat ons doodgemaak en lewendgemaak word deur die wet van Christus
Op die pad na Damaskus jaag 'n klompie manne. Wie is dit en wat gaan hulle doen? Die leier van die groep is 'n man met die naam van Saulus. Hulle oogmerk is: die vervolging van die dissipels van die Here.
Maar plotseling word Saulus omstraal deur 'n helder lig van die hemel af. Hy val op die grond en hy hoor 'n stem vir hom sê: Saul, Saul, waarom vervolg jy My? En hy sê: Wie is U, Here? En die Here antwoord: Ek is Jesus wat jy vervolg (Hand.9:3-5). Vervolger van Jesus – daarmee is kort en kragtig die hele lewe van Paulus tot op daardie stadium saamgevat. Maar deur hierdie gebeurtenis kom daar 'n 180 grade ommekeer in sy lewe. Want in Handelinge 9 vers 20 lees ons: En hy het dadelik Christus in die sinagoges verkondig.
Is dit nie geweldig nie: Van Christus-vervolger tot Christus-verkondiger? Dit is hierdie wonder wat ook in ons teksverse aan ons verkondig word. 'n Vervolger word 'n volger. 'n volgeling.
Galasiërs 2 vers 19 gryp terug na hierdie Damaskus-gebeurtenis. In die lig van Galasiërs 2 vers 19 sal u beter begryp presies wat daar op die pad met Paulus gebeur het. Galasiërs 2 vers 19 gee nadere toeligting van wat met Paulus gebeur het.
Wie en wat was Paulus voor sy bekering? Hy was 'n Fariseër. Hy was 'n lid van die strengste godsdienstige party van daardie tyd. Hy was dus iemand met die wet in eie hand: Met die die wet in eie hand wou hy self – eie-handig – sy saligheid verdien. Maar so lyk almal van ons van nature. Die Bybel beskryf dit as die ou mens in ons. Met die ou mens bedoel die Woord van God: die mens wat nie van God se genade wil leef nie, die mens wat Christus nie nodig het nie, die mens wat oortuig is dat hy self in mindere of meerdere mate die wet kan vervul, die mens wat meen dat hy in mindere of meerdere mate 'n bydrae tot sy saligheid kan lewer.
Dít moet u dus sien as u Paulus daar sien ry op weg na Damaskus: die ou mens, Paulus, die mens met die wet in sy hand, die mens teen Christus en sy genade. Maar opeens is daar die helder lig en – die ou mens val op die grond, morsdood. Nee, ek bedoel nie dat Paulus liggaamlik daar gesterf het nie, maar daar op die Damaskus-pad het die ou mens in hom die doodslag gekry.
Hier is twee vrae van die uiterste belang: 1. Wat het die ou mens in Paulus, doodgeslaan? En: 2. Wie het hom doodgeslaan?
Galasiërs 2 vers 19 sê vir ons wat daar gebeur het: "Deur die wet is ek vir die wet dood".
Christus met sy verskyning op die Damaskuspad – 1. Christus het die ou mens in Paulus doodgeslaan – 2. deur die wet. Die wet self was die instrument in die hand van Christus om die ou mens in Paulus dood te maak. Wat het dan gebeur? Hoe het dit gebeur? Toe die hemellig Paulus omstraal het, is hy deur Jesus Christus geplaas voor die spieël van God se wet. Voor die tyd was hy blind vir die diepste eise van die wet. In sy Farisese eiewaan, in sy ou-mens-hoogmoed, was hy oortuig: Ek kan die wet hou. Maar daardie dag is sy oë geopen en hy het homself gesien in die spieël van God se heilige wet. Toe het hy homself gesien soos hy was: Van nature geneig om God en my naaste te haat (HK 2:3), onbekwaam tot enige goed en geneig tot alle kwaad (HK 3:8).
Deur die wet is ek vir die wet dood – daarmee bedoel Paulus nie dat hy hom heeltemal van die wet losgemaak het nie. O nee, Paulus weet baie goed dat ons die wet nog moet hou uit dankbaarheid. Maar wat hy wel wil sê, is: Hy het opgehou om deur goeie werke, deur wetswerke, self sy saligheid te probeer verdien. Christus het hom deur die wet laat sien in sy sondigheid, in sy magteloosheid om die wet te kan onderhou.
Eers was die wet in sy hand. Die wet was vir hom 'n middel, 'n instrument om self sy verlossing te verdien. Maar hier leer ons: Die wet is nie verlossingsmiddel in ons hand nie. Nee, maar die wet is wel redmiddel in Christus se hand. Want God kom na ons toe met die wet in sy hand. En deur die wet oortuig Christus ons van ons sondigheid en doemwaardigheid en deur die wet dryf God ons na die enigste heil wat daar is: sy Seun. Dit is die bedoeling van God met sy wet: sodat ons daardeur gedurende ons hele lewe ons sondige natuur hoe langer hoe beter kan leer ken, en met groter verlange na die vergewing van sondes en na die geregtigheid in Christus kan soek(HK 44:115).
Ons moet in hierdie geskiedenis van Handelinge 9 tog skerp raaksien: Paulus kom nie self tot die ontdekking dat hy die wet nie kan hou nie. Dit is eers wanneer die Seun van God hom in spore stuit en wanneer hy deur die hemellig omstraal word, dat Paulus geestelik siende word.
Dit is vandag ook nie anders nie. Wat help 'n spieël 'n blinde? Hoe mooi die spieël ook al is, die blinde kan homself nie daarin sien nie. En so is ons. Ons dink nogal baie van onsself en van ons eie vermoeëns om die wet te kan hou. En ons dink dat ons nogal heelwat kan doen van die dinge wat in die wet staan en dat ons tog nie so sleg is nie – totdat, totdat ons Here Jesus Christus ons blinde oog deur sy Heilige Gees verlig. Dan sien ons onsself in die spieël van die wet in al ons naaktheid. Dan sien ons hoe nodig ons Christus het. Dan sterf die ou mens in ons.
Paulus sê: Hy is deur die wet vir die wet dood om vir God te lewe. Paulus as Fariseër, Paulus as mens met die wet in die hand, het nie vir God geleef nie. Hy was geestelik dood. Hy was 'n vervolger van die gemeente, 'n teenstander van Christus en iemand wat die dood van Stefanus goedgekeur het. Hy het eers vir God begin lewe, toe hy van genade alleen begin leef het.
Wat is bekering? Ons kategismus sê dit in Sondag 33. Dit is die afsterwing van die ou mens en die opstanding van die nuwe mens. In die lig van ons teksgedeelte moet ons sê: Bekering is om heeltemal van genade alleen te leef. En juis dit is die sonde van die ou mens: dat hy dit nie wil doen nie.
Ons kom by die tweede gedagte dat ons
2.2. doodgemaak en lewendgemaak word deur die kruis van Christus
Ek is met Christus gekruisig, sê Paulus in vers 20.
Hierdie woorde moet ons nie letterlik verstaan. Ons moet dit nie so uitlê asof Paulus self liggaamlik aan die kruishout van Golgota gehang het nie. Nee, Paulus verwys na die geskiedkundige gebeurtenis van die kruisiging van Christus en dan sê hy: Toe Christus aan die kruis gehang het, was ek wat Paulus is, by Hom ingesluit. Dit gebeur deur die geloof, wanneer ons deur die geloof in Christus en sy kruis ingeplant word.
"Ek is met Christus gekruisig". En dan sê Paulus wat die gevolg daarvan in sy lewe was: "En ék leef nie meer nie, maar Christus leef in my".
Ek leef nie meer nie. Paulus het dus daar aan die kruis gesterf. Ook dit moet ons nie letterlik opvat so asof Paulus liggaamlik dood is nie. Wat die apostel wel bedoel is: Die Fariseër in hom, die ou Fariseër wat sy verlossing self wil uitwerk en sy saligheid self wil verdien met sy eie goeie werke, is op Golgota gekruisig en het gesterf. Die ou mens in hom, wat God se genade nie nodig het nie, is dood.
In die Grieks staan die "ék" en die "Christus" telkens aan die einde van die sin. Dit word dus skerp teenoor mekaar gestel: nie ék nie, MAAR Christus. Ons kan dit ook so vertaal: ék, ék leef nie meer nie, MAAR Christus, Christus leef in my". In die plek van my "ek" het Iemand anders gekom. Christus het in die plek van my ou mens gekom. My ou mens is dood. My ou mens leef nie meer nie, maar Christus leef in my.
Christus leef in my. Daarmee bedoel Paulus: Christus en sy geregtigheid beheers nou sy lewe. Hy probeer nou nie meer self om die geregtigheid voor God te verdien nie. Hy probeer nou nie meer self om dinge tussen hom en God reg te maak nie. Hy leef nou van Christus se gehoorsaamheid aan die wet. Wat hy nie kon doen nie, dit het Christus vir hom gedoen: Christus het die wet vervul en Christus se gehoorsaamheid word hom toegereken en geskenk asof hy dit self alles gedoen het.
En dan lig Paulus nog verder toe wat hy bedoel: "En wat ek nou in die vlees lewe, leef ek deur die geloof in die Seun van God wat my liefgehad het en Homself vir my oorgegee het".
Terwyl hy nog in die vlees leef, d.w.s. terwyl hy nog op aarde in hierdie liggaam die tydelike lewe leef, sal hy deur die geloof lewe. Daardeur word die lewe van Paulus nou beheers: deur die geloof – deur die geloof en nie deur werke nie.
En dan sê Paulus baie presies wat die inhoud van sy geloof is. Dit gaan nie om enige geloof nie, maar heel spesifiek om geloof in "die Seun van God wat my liefgehad het en Homself vir my oorgegee het". Geloof in Christus wat Hom in sy ontsaglike groot liefde oorgegee het aan die kruis, tot in die diepte van die ewige dood (Ef.5:2,25).
DIT is die hele geheim van Paulus se nuwe lewe: die kruis. Daar lê die oorsprong van sy lewe vir God: Hy leef deur die geloof in die Seun van God wat hom liefgehad het en Homself vir hom oorgegee het.
Ek kom weer terug op die vraag waarmee ek die vorige punt geëindig het: Wat is bekering? En die Kategismus sê: Bekering is die afsterf van die ou mens. Dit sluit ook in die afsterf van die sonde om nie van genade alleen te wil leef nie.
Maar hoe sterf die ou mens? Dit gebeur aan die kruis en deur die kruis. Galasiërs 2 vers 20 sê dit: Ek is met Christus gekruisig en ek leef nie meer nie. En in navolging van die Skrif sê ons Heidelberger: Deur die krag van Christus word ons ou mens saam met Hom