Prof. Elmi Muller is ‘n Suid-Afrikaanse pionier in oorplantingschirurgie en verbonde aan die Universiteit van Kaapstad en Groote Schuur-hospitaal. Tien jaar gelede het sy die eerste nier van ‘n MIV-positiewe skenker in ‘n ander MIV-positiewe ontvanger oorgeplant. Tien jaar later het sy reeds 51 mense se lewens op hierdie manier gered, omdat oorplantings nie andersins vir hulle beskore was nie.
Maklik was dit nie. Nadat sy reeds in 2008 die vierde oorplanting gedoen het, is die eerste klippe in haar pad gerol. Sy is aangesê om dieprosedure te staak en sy het ‘n dissiplinêre waarskuwing ontvang. Sy het deurgedruk, en vandag is sy bekend, veral oorsee.
“In ons eenheid was die meerderheid dokters se mening datons moet aanhou om pasiënte se kies vir dialise en ander moet wegwys, op grond van die reëls wat hulle vir hulself neergelê het. Menings oor of ons vir die pasiënte opsies in die toekoms moet gee, en wat dit moes wees, was verdeeld.”
Die realiteit was dat net 300 plekke vir dialise beskikbaar was vir ‘n bevolking van sowat 2 miljoen in die Wes-Kaap. Weens die regulasies van die Suid-Afrikaanse mediese stelsel, die staatsbegroting en openbare opinie, is mense weggewys vir behandeling.
Dit neem ook ‘n fyn balans om die regte ARVs te gee, saam met die regte immuniteitsonderdrukkers wat moet keer dat die ontvanger se liggaam die skenkernier verwerp. In sekere gevalle is net ‘n baie klein dosis van die immuniteitsonderdrukker nodig, en in ander gevalle weer ‘n baie hoë dosis. Baie hang af van watter tipe ARV die pasiënt gebruik.