Nuuskommentaar: Kabinetskritiek wydlopendParlementsgebou in Kaapstad Met 71 ministers en adjunkministers het Suid-Afrika nou ‘n kabinet wat groter is as die parlemente van heelwat lande. Van die algemene verwagting dat president Jacob Zuma die kabinet sou verklein om dit meer koste-doeltreffend en funksioneel doeltreffender te maak, het dadels gekom. Die parlement van die Europese Unie wat uit 28 lande bestaan is net tien keer groter as hierdie kabinet. Die EU se “kabinet”, die Europese Kommissie, bestaan uit net 28 lede – een vir elke lidland – en daar is druk dat dit verklein moet word. Insiggewend, hoewel daar omsigtigheid moet wees om nie appels te veel met pere te vergelyk nie. Tog, word na die kritiek van opposisiepartye gekyk, is die ministers en adjunkministers wat die mas gaan opkom, maar yl gesaai. En oor sommige ministers stem al die partye nie saam nie, soos die DA wat Angie Motshekga as ‘n goeie minister van basiese onderwys beskou – ‘n sentiment wat nie deur baie ander gedeel word nie. Die VF Plus beskou die aanstelling van die onteerde Bheki Cele as adjunkminister van landbou as ‘n belediging vir boere. ‘n Paar opsommende stellings kan oor die nuwe kabinet gemaak word: Dit is baie duidelik dat burgerlike instellings oor die volgende vyf jaar nog verder versterk sal moet word, en mekaar se hande nog stewiger sal moet vat, om die land met so min as moontlik deur Zuma se finale termyn te neem. Landbou-organisasies soos AgriSA en die TLU-SA sal dit heel waarskynlik moeiliker vind om nie-konfronterend met die regering om te gaan. Instansies soos Freedom Under Law en die Sentrum vir Grondwetlike Regte sal hul wakende oog selfs nog verder moet opskerp. AriForum en Solidariteit se rol gaan aansienlik uitgebrei moet word, en daarvoor is selfs nog meer steun en ondersteuning van die publiek nodig. Opposisiepartye sal nog harder as in die verlede bo hul gewigsklas moet veg. En die onafhanklike media sal nog sterker gedefinieer hul waghandfunksie moet verrig as teenvoeter vir die propaganda-ministerie en die opkoop van publikasies deur pro-ANC-instansies. Die voete-slepery met die kabinetaankondiging – op ‘n Sondag – het verseker dat baie koerante en waarnemers nie betyds vir vanoggend se oggendpers hul ontledings in ink kon doop nie, wat beteken dat die land nog ‘n paar dae lank met ontledings gepeper gaan word soos ‘n hele aantal “onbekendes” se geskiedenisse nagespeur en ontleed sal word. Miskien lewer dit meer aanduidings van tegnokratiese kundigheid op, maar die geskiedenis dui op die teenoorgestelde. Voorts gaan die ontplooiing van departementshoofde en adviseurs ook ‘n impak op die geheelbeeld hê, maar tot dusver het die voorkeur vir kaders eerder as kundiges positiewe verwagtinge gedemp.