Nasionale Beplanningskommissie sê SA boer agteruitArgieffoto (Foto: Pexels/Pixabay) Die Nasionale Beplanningskommissie sê in sy jongste ekonomiese verslag dat Suid-Afrika in ŉ giftige afwaartse spiraal vasgevang is, en dat ŉ koersverandering noodsaaklik is as die doelwitte van die nasionale ontwikkelingsplan (NOP) verwesenlik wil word. Die Nasionale Beplanningskommissie het die NOP opgestel. Die NOP is reeds sedert 2012 die hoeksteen van die ANC-regering se beleid, maar die bevindings deur dieselfde kenners wat dit opgestel het, oor die implementering van daardie beleid, is verdoemend. Die verslag stel dit in soveel woorde dat Suid-Afrika eintlik reeds by die kruispad verby is, en dat slegs ŉ baie definitiewe en eksplisiete koersverandering die NOP-doelwitte bereikbaar sal maak. Die verslag lê in harde, feitgedrewe besonderhede bloot in watter mate die Suid-Afrikaanse staat nie in staat is om sy rol te vervul nie, en benadruk telkens die belang van deregulering om belegging deur die private sektor aan te wakker – presies die teenoorgestelde van wat ANC-LP’s deurgaans in die parlement bepleit. Die verslag draai nie doekies om dat die Suid-Afrikaanse staat onkapabel is nie en wys die presiese ingegreinde swakhede van die ANC-beheerde staatsdiens uit wat opposisiepartye ook doen – maar hierdie keer kom die kritiek van kenners wat die ANC-regering self aangestel het. In bladsy op bladsy van analise oor die mislukkende staat waarvan die besonderhede vir ingeligte Suid-Afrikaners baie bekend sal wees, maak die Nasionale Beplanningskommissie hul aanbevelings oor hoe sake kan verbeter. Wat die koronavirus betref is gesondheidsoorwegings volgens die kommissie die belangrikste, gevolg deur ondersteuning aan ondernemings en werkers, ondersteuning van arbeidsintensiewe bedrywe, ŉ herstelplan vir die toerismesektor en meer openbare werke- programme. Ten einde finansiële en fiskale stabiliteit te bereik moet belastinginvordering opgeskerp word, hoë impakbesteding moet geprioritiseer word, vertroue in die begrotingsraamwerk moet herstel word, suksesvolle onderhandeling van staatsdienssalarisse is noodsaaklik, staatsbeheerde ondernemings moet behoorlik bestuur word, munisipale finansies moet gestabiliseer word en daar moet streng opgetree word teen korrupsie. Die siviele konstruksie- sektor moet herstel word, planne vir infrastruktuur-uitbreidings moet geïmplementeer word, infrastruktuur moet herstel en in stand gehou word, en die invloed van mafia-agtige kriminele wat konstruksiewerk ontwrig, moet vernietig word. Wat onderwys betref moet skoolbesture en spesifiek skoolhoofde verantwoordbaar gehou word vir hul skole se prestasievlakke, beter onderwysdata moet ingewin word, alle skole moet internet-toegang hê en opleiding moet meer in pas wees met die vereistes van die werkplek. Aan die arbeidsfront moet kwotavereistes vir kleinsake-ondernemings verminder word, vakbondlede moet meer uitkomsgebaseerd beoordeel word en sterker fokus moet op die uitbou van arbeidsintensiewe nywerhede geplaas word. Buitelandse toerisme moet gestimuleer word en visumvereistes moet verslap word. Ten opsigte van regering moet ŉ beter stelsel vir loononderhandelinge in die staatsdiens gevind word, daar moenie politieke inmenging in die staatsdiens en staatsbeheerde ondernemings wees nie, bestuur van sowel staatsbeheerde ondernemings as munisipaliteite moet drasties en dadelik verbeter, daar moet beter samewerking tussen nasionale, provinsiale en plaaslike regeringsfere wees en deursigtige tenderprosesse moet gevolg word.