Die opstand van 1976 het die ANC met sy broek op sy knieë gevang, want die opstand was eerder geïnspireer deur die fel nasionalistiese swartbewussynsideologie (wat eerder ooreenkomste met die radikaliserende Afrikanernasionalisme van die jare dertig en veertig vertoon) as met die moeë halfgebakte Marxisme van die ANC.
Maar die stroom militante jonges wat oor die grense na ons buurstate gestroom het, is begroet deur die enigste beweging wat enigsins ’n struktuur en organisasie gehad het, die ANC. En dié het vinnig in die gaping gespring om die jonges vir hóm te wen.
In die SAW-hoofkwartiere het in daardie tyd juis ’n nuwe benadering veld gewen. Waarom wag tot die vyand – Swapo in Angola en die ANC in Mosambiek – die grens oorsteek en hier kom moeilikheid maak? Gaan pak hulle in hul basisse, ontwrig hul planne en skiet hulle voordat hulle hierheen kom!
In Angola het dit vanaf 1978 tot verskeie grootskaalse SAW-operasies gelei, en in Januarie 1981 is geoordeel dat die tyd ryp was om ook die ANC in Mosambiek te pak. Dit het gelei tot ’n aanval op ’n aantal ANC-huise in die woonbuurt Matola in Maputo, waarin 12 mense gesterf het.
Twee jaar later het die ANC ’n “raadplegende konferensie” in Kabwe, Zambië, gehou, waar nog verder gegaan is. Daar is besluit dat die vrees vir burgerlike ongevalle nie meer ’n hindernis in die ANC se gewapende stryd mag wees nie.
Helaas is die enigste les wat ’n mens uit die geskiedenis kan leer dat die mensdom blykbaar nie in staat is om lesse uit die geskiedenis te leer nie. As jy kyk na die wyse waarop die polisie in ons land dikwels tans teen gewelddadige betogings optree, is geen ander gevolgtrekking moontlik nie.
In ieder geval, die gebeure van Junie 1976 was in verskeie opsigte deurslaggewend. Apartheid was – agterna gesien – reeds ’n mislukte beleid; die stroom swartes na die “wit” gebiede kon nie gekeer word nie, die ekonomie het hulle ingesuig, en die tuislande was (ondanks edele aanvanklike bedoelings) in die praktyk ’n morele sousie oor naakte wit baasskap.
Beste Theuns, die enigste moontlike reaksie van my kant op jou skrywe moet wees Ja en Amen. Ek stem 100% saam. Die ANC is ‘n ramp vir die land. Ons kon nie op die ou pad voortgegaan het nie, en teen 1990-’94 was die destydse regering se beweegruimte deur die magsverskuiwing op die grond beperk. Maar sedertdien het die ANC net van kwaad na erger gegaan.
Nou is die blanke mensdom op daai punt in die land ,waar ons redelik moeg is vir die ANC waarop hulle ons hanteer en diskrimeneer.