Bek-en-klou gŉ ‘goed bestuur’, sê boereGroot kommer heers oor die uitbreking van bek-en-klouseer. (Foto: Maroela Media) Verskeie boere bevraagteken die departement van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling se stelling dat hoewel die verspreiding van bek-en-klouseer nog nie heeltemal bekamp is nie, dit goed bestuur word. Maroela Media het vroeër berig bek-en-klouseer het in verskeie gebiede in KwaZulu-Natal, Limpopo en Noordwes versprei, maar volgens die departement word die gevalle goed bestuur. Nietemin het die uitbrekings in Limpopo en KwaZulu-Natal sodanig versprei dat dit moeilik is om individuele plaaskwarantyne af te dwing en albei provinsies is tot bek-en-klouseer-beheergebiede verklaar. Gevalle in Noordwes het die afgelope twee weke ook toegeneem en staan nou op minstens 14. ŉ Beesboer in die Polokwane-omgewing weet presies wat die verwoestende gevolge van ŉ bek-en-klouseer-uitbreking is. Hy het sowat twee jaar gelede miljoene rand verloor toe hy onwetend besmette beeste by ŉ veiling gekoop het. Sy voerkraal is destyds tydelik gesluit en die siekte het na sy ander diere versprei. “Dit gaan oor doeltreffende beheer en die staat gooi net sy hande in die lug. Die staat het al die mag; dit is sý verantwoordelikheid om hierdie siektes te beheer,” sê die boer. Fanie Ferreira, waarnemende uitvoerende hoof van die Melkprodusenteorganisasie (MPO), sê as die situasie so voortduur, gaan die probleem net bly groei. Veral in Noordwes versprei die siekte nou teen ŉ redelike spoed. Ferreira het opnuut ŉ beroep op boere gedoen om te verseker hulle volg alle maatreëls om die verspreiding van die siekte te help bekamp. “Dit is nie ŉ maklike kwessie om te bestuur nie. Dit is belangrik dat boere weet dat hulle versigtig moet wees, beheer moet uitoefen en hul plase oppas,” sê Ferreira. Dewald Oliver, hoof van die Voerkraalvereniging, sê hulle het ŉ taakspan bestaande uit verskeie kundiges saamgestel om die probleem te help pak. Die vereniging werk ook aan ŉ plan wat hy beoog om teen middel Julie aan die minister te oorhandig, waarin voorstelle oor die bestuur van die proses uitgestippel word. Olivier sê die plan bevat voorstelle oor hoe die bedryf nouer met die staat kan saamwerk om kwessies soos die uitbreking van siektes te bestuur. Dr. Jaco de Villiers, ŉ bestuurspesialis en self ŉ boer, sê die vraag is nie of bek-en-klouseer in bedwang is nie. “Ons probleem is dat bek-en-klouseer ŉ speletjie geword het. Dit is ŉ siekte wat behandel kan word. Jy kan steeds die vleis eet. Of die uitbreking onder beheer is, is nie die groot vraag nie. Die groot vraag is wat is besig om hiermee te gebeur. “Die onvermoë van die staat het veroorsaak dat bek-en-klouseer misbruik word in ŉ pryspolitieke speletjie.” Hy sê hoewel diereproduksie ŉ nasionale bate is en onder beheer van die staat val, moet produsente ook self ingryp om hul produk te beskerm.