Franz Liszt aan die klavier: die kultus van Beethoven - Interessant
Franz Liszt aan die klavier: die kultus van Beethoven
Titel: Franz Liszt by die klavier.
Skrywer: DANHAUSER Josef (1805 - 1845)
Afmetings: Hoogte 119 - Breedte 167
Stooring plek: Nationalgalerie webwerf
Kontak kopiereg: © BPK, Berlyn, Dist RMN-Grand Palais - Jürgen Liepesite web
Prentverwysing: 04-500015 / F.V.42
© BPK, Berlyn, Dist RMN-Grand Palais - Jürgen Liepe
Danhauser en Liszt in 1838
In 1840 ontvang die Oostenrykse skilder Josef Danhauser (1805-1845) 'n opdrag van die groot Weense klaviermaker Conrad Graf: om 'n portret te skilder van die pianis en komponis Franz Liszt (1811-1886) wat Graf in 1838 in Wene ontmoet en aan wie hy het verskeie instrumente verskaf. Destyds was Liszt 'n internasionale ster: 'n wonderkind, hy het in Parys gewoon van 1823 tot 1835, voordat hy Frankryk saam met sy minnaar die gravin Marie d´Agoult verlaat het om Switserland en Italië te bereik. Hy onderbreek egter sy reise om voordragte in Parys in 1837 en in Wene in 1838 te gee, waar hy die entoesiasme van luisteraars gewek het.
Danhauser, soos die meeste van sy tydgenote, gekenmerk deur die kragtige en virtuose spel van Liszt tydens sy Weense konserte, stel hom voor om nie net die pianis voor sy instrument te verteenwoordig nie, maar ook 'n ideale samelewing wat musikante en skrywers bymekaarbring in 'n intellektuele gemeenskap en spiritueel geskep deur die musiek van Beethoven, wat Liszt met eerbied uitvoer. Danhauser se skildery is dus vol simbole en toespelings, wat almal daarop gemik is om 'n geïdealiseerde beeld van romantiese kunstenaars te lewer, verenig deur die romantiesste van alle kunste: musiek.
Die gemeenskap van kunstenaars in musiek
Die toneel, wat miskien nooit in die regte lewe gebeur het nie, speel vermoedelik in Liszt se Parys-woonstel af. Soos enige romantiese salon, word dié van die komponis gekenmerk deur 'n opeenhoping van heterogene voorwerpe wat getuig van sy smaak vir die Ooste (die waterpyp in die linkerhoek van die skildery), vir die Middeleeue (standbeeld van Jeanne d'Arc aan die linkerkant die kaggel), vir die poësie van Lord Byron (portret in die agtergrond bo Rossini) ... Let ook op die wanorde van die afskortings, terloops op die klavier, in 'n verwarde hoop wat 'n vorm van verheffing kan oproep. .
In die middel van die skildery is die pianis: hy is die 'magus' wat die bepeinsing van die gehoor voor Beethoven wek. Die partituur wat op die klavierstaander ('n Graf-instrument) geplaas word, is gemerk "" Marcia funebre sulla morte d'un Eroe "van Beethoven", of die stuk (derde deel van die Klaviersonate n ° 12 opus 26) wat tydens sy begrafnis in 1827 gespeel is. Die stuk word uiteraard gekies vir sy simboliese inhoud: die dooie held wat deur hierdie begrafnisoptog gevier word, is Beethoven self, wie se borsbeeld Liszt en sy luisteraars oorheers. Daar is 'n woordewisseling tussen die pianis en die beeldhouwerk. Liszt kyk nie na die partituur nie, maar kyk na die leë oë van die illustere komponis. Liszt bring hulde aan Beethoven, wat hy baie bewonder en waarvan hy een van die grootste kunstenaars was: vanaf 1835 het hy veral konserte van werke van Beethoven in die hele Europa gereël. Laastens, let daarop dat die skilder, om Beethoven se filiëring met die jong romantiese kunstenaars voor te stel, die borsbeeld van die komponis voor 'n oop venster geplaas het wat 'n stormagtige lug openbaar (toespeling op die Pastorale simfonie ?) en 'n aurora, simbool van die nuwe musiek wat Liszt, na Beethoven, probeer bevorder in sy voordragte en sy eie komposisies.
Die gehoor ervaar hierdie ideale dialoog wat deur die musiek moontlik gemaak is: die twee vroue, George Sand en Marie d'Agoult, deur hul slap houding, spreek die vreugde uit waarin die kuns van Franz Liszt hulle dompel. George Sand, van voor, wie se klere lyk soos dié van Liszt, lyk veral aangeraak deur die musiek. Marie d´Agoult, van agter af, kyk na die pianis, lê haar kop slap op die instrument, en kommunikeer sigbaar met hom in intense ywer. Danhauser wek dus die diepgaande effek wat Liszt se toneelstuk op vroue gehad het: die intense en warm kleure wat daarmee gepaard gaan (Sand se rooi jas, Marie d´Agoult se bruin sjal) is soos prentjie-ekwivalente van hul emosie.
Die manlike karakters lyk ook sensitief vir musiek, maar in 'n mindere mate: regs van George Sand - wat hom blykbaar die boek wat hy op sy knieë het laat sluit - laat sit, is die romanskrywer Alexandre Dumas gedompel in 'n halfdonkerte kontrasteer met die lig wat die buurman se gesig tref. Aan die ander kant is Victor Hugo, digter, romanskrywer, dramaturg, beter ingelig, asof hy sy meerderwaardigheid wil onderstreep. Hy steun op die rug van Sand en Dumas se leunstoele: die skepper van die romantiese drama troon uit oor die ander twee skrywers van sy hoë statuur; die rooi van sy serp is miskien 'n toespeling op die skitterende kleur van die onderbaadjie wat Théophile Gautier tydens die première vanHernani in 1830, 'n optrede gevolg deur 'n geveg tussen ondersteuners van 'n dramatiese opknapping en die konserwatiewes.
Uiteindelik, links van Hugo, is die twee bekendste Italiaanse musikante van destyds: die operakomponis Rossini en die virtuose violis Paganini. Rossini, rooierig, hou sy landgenoot aan die skouer vas, 'n honger en ontstellende figuur wat, net soos Liszt, as 'n wonderkind met duiwelse vaardigheid beskou is. Paganini word verteenwoordig omdat hy Liszt, wat hom in 1832 in 'n Paryse konsert gehoor het, ook diep onder die indruk gebring het: hy het besluit om met die violis mee te ding deur 'n nuwe pianistiese tegniek, "transendent", uit te dink.
Agter Rossini is 'n portret van Lord Byron, 'n hoog aangeskrewe Engelse romantiese digter.
'N Ideale visie van romantiese kuns
Die skildery van Josef Danhauser illustreer verskeie essensiële temas van die Romantiek. Danhauser stel die Europese dimensie van hierdie stroom voor: Byron, Hugo, Beethoven, Paganini, Liszt, is van verskillende nasionaliteite, maar hulle vervaag almal in die kultus van musiek. Liszt is veral die mees verteenwoordigende kunstenaar wat oop is vir ander Europese kulture: van Boedapest tot Parys, van Weimar tot Rome, sy bestaan ​​is 'n opeenvolging van kreatiewe tydperke wat aan verskillende plekke gekoppel is. Andersyds roep Danhauser se werk die sintese van al die kunste op, 'n tema wat die 19de-eeuse kunstenaars na aan die hart lê.e eeu: deur middel van skilderkuns wys hy dat musiek en letterkunde bymekaarkom in die kultus van die romantiese genie by uitstek Beethoven. Dit is hy wat hier verskyn as die ware inspirator van romantiese kuns: Liszt, Berlioz, Wagner, Schumann, Hugo self, sal nie ophou om dit te verkondig nie.
STRICKER Remy, Liszt. Van duisternis tot glorie, Gallimard, 1992 BUCH Esteban, Beethoven se 9de simfonie: 'n politieke geskiedenis, Gallimard, 1999.