Gevleuelde woorde | Herriemerrie
Skop die Pelgrim se tande uit
Groete van die malhuis – dinge sal hopelik binne 'n paar weke terugkeer na normaal.
In Pelgrimsrus het 17 winkelhuurders 30 dae kennis gekry om die perseel te verlaat. Die Mpumalanga se Departament van Openbare Werke het die persele na 'n tenderproses verlede jaar aan nuwe huurders toegeken. Van die "uitgeskoptes" doen al vir 18 jaar lank besigheid in Pelgrimsrus.
Ek weet darem 'n ding of twee van Pelgrimsrus af. Ondermeer hoe die museumdorpie naweke uit sy nate bars. Nie dat daar regtig veel is om te doen nie. Ja, daar is die rowersgraf, jy kan gaan kyk hoe die ou myners gemyn het en daar is hier en daar 'n tentoonstelling. As jy dit egter gedoen het, wel, dan is daar nie meer 'n rede om Pelgrims te besoek nie. Tog is daar mense wat keer op keer op keer terug kom. Duidelik hou hulle van die gevoel van die dorp. Die gevoel – dus aktiwiteite en atmosfeer – wat deur die besighede geskep is. Na jare se harde werk en dit is diesefde besighede wat nou sonder onsag in die tande geskop word.
Die nuwe huurders is nie almal van plan om self hulle persele te gebruik nie. Van die bestaande huurders het al reeds aanbiedinge gekry om die tenders oor te neem. Teen 'n baie gawe kommissie natuurlik vir die tenderhouers. Wat ek verstaan nogal 'n algemene praktyk is waar tenders op velkleur toegeken word. Party mense gaan selfs sover om dit 'n ANC aanslag op blankes te noem.
Die eienaar van die enigste petrolstasie in Pelgrims het reeds aangedui hy vat sy pompe en alles wat hy self aangebring het saam met hom. Ek kan hom nie blameer nie. Ek reken die ander mense het dieselfde idee. Ek wonder heimlik of die Departament van Openbare Werke Pelgrims nie as 'n goue gans gesien het nie. Terwyl hulle gerieflik vergeet het dat dit baie werk geneem het om die gans goud te kry en dat dit net soveel vat om die gans goud te hou.
Ek het 'n gevoel Pelgrimsrus is weer oppad om 'n spookdorp te word.
Die storie herinner my sterk aan 'n waarheid wat ek eendag raak geloop het:
Breinvasbrand: Wie was Cecil John Rhodes wat in Pelgrimsrus begrawe is?
Breinlosbrand: Olga was reg met Joey Potter
Is jy hoe jy behandel word?
Daar is 'n uitdrukking van "If you pay peanuts, you will get monkeys". Vertrou my om die uitdrukking heeltemal te kom befomfaai of dalk dit eerder uit hulle nate te ruk.
Mense is geneig om op te tree presies hoe dit van hulle verwag word. As 'n man chronies as 'n lamsak uitgeskel word, gaan hy een of ander tyd 'n lamsak word. As 'n viswyf soos 'n prinses behandel word, gaan sy een of ander tyd soos 'n dame optree. 'n Kind wat beskuldig word dat hy altyd leuens vertel, gaan gatvol raak en lieg soos niemand hom kan nadoen nie. Dieselfde geld vir wanneer iemand die heeltyd beskuldig word daarvan sy steel.
Daar kan dalk geargumenteer word dat die skeller of die opheffer altyd die kwaad (goed) sluimerend in die persoon gesien het. Tog het elke mens die mag van goed en kwaad inhom. Wat hy of sy gaan laat wen, is wat die mens in 'n sekere rigting swaai. Wanneer iets dan nog van die kantlyk aangemoedig word (hoe ander mense die persoon behandel) gaan daardie iets wen.
Dit bring my nou na die ET verhoor. Daar is erken dat die werksmense se woonkwatiere haglik is. Daar is ook erken dat die mense vervalde hondekos kon eet, al was dit uit eie keuse. Mens kan ook net so lank pap en melk eet om die honger te verjaag, maar een of ander tyd gaan jy iets met oemf soek. Ek wil sommer lelik praat, maar as jy nie vervalde kos vir jou diere gee gee nie, hoe de duiwel gee jy dit vir mense?? Daar is ook erken dat die werkers onder minimum loon gewerk het. Die ouer een het R650 'n maand gekry en die minderjarige R200 (R50 'n week). Ek is jammer, maar dit sit nie vir my lekker nie.
As jy egter mense soos ongewensde diere behandel, is jy dan regtig verbaas as hulle soos diere optree?
Nee, ek probeer nie die ET moord regverdig nie. Niks kan dit doen nie. Ek weet net nie hoe slaap jy snags as jy mense so behandel nie.
Tog is daar 'n ander stemmetjie wat skree. In Pieternella van die Kaap (Dalene Matthee) word daar vertel van die een eienaar wat sy slawe baie mooi behandel het. Hulle het tot elke aand aan die tafel saam met hom geëet. Eendag dros hulle en hulle het nie gehuiwer om sy keel af te sny nie. En dit is nie net 'n fiktiewe voorbeeld nie.