Polisie moet vuurwapenregister regruk, gelas hof(Argieffoto: SAPD, Facebook) Die hooggeregshof in Pretoria het die polisie beveel om sy sentrale vuurwapenregister (SVR) binne 48 maande reg te ruk sodat dit met die bedryf geïntegreer kan word. Die South African Arms and Ammunition Dealers Association (SAAADA) het die minister van polisie, die nasionale polisiekommissaris, die voorsitter van die vuurwapenappèlraad, die appèlraad én die president verlede jaar hof toe gesleep om hulle te dwing om die probleme met die SVR uit te stryk. Vuurwapeneienaars, wapenhandelaars en belangegroepe kla al jare lank oor die chaotiese toestand van die register. SAAADA beywer hom vir die regte van die wapenhandelbedryf. Die hof het die minister en polisiehoof nou beveel om ŉ databasis te skep wat alle geregistreerde wapenhandelaars, vervaardigers, wapensmede en in- en uitvoerders elektronies met die stelsel verbind. Die hof het ook gelas dat ŉ proses begin moet word om die dienste vir só ŉ stelsel te bekom. Dit moet teen 31 Augustus 2020 gedoen wees. Die proses, ontwerp en inwerkingstelling van die stelsel wat die bedryf elektronies met die polisie se register moet verbind, mag ook nie later as 31 Julie 2022 afgehandel wees nie. Die hof het beveel dat die polisie met SAAADA moet vergader om te bepaal wat hulle behoeftes vir die stelsel is en het ook gelas dat daar elke ses maande terugvoer oor die proses aan die hof gegee word. Jonathan Fouché, voorsitter van SAAADA, het gesê hulle verwelkom die bevel en hoop dat die polisie voortaan sáám met die bedryf sal werk om die SVR by te hou en te verbeter. “Weens die gebrek aan elektroniese verbinding het die polisie beheer oor vuurwapens verloor en is hulle nie in staat om die oordrag van wapens akkuraat en deurlopend te verwerk nie,” het Fouché gesê. Hy het gesê dit bemoeilik lisensie-aansoeke geweldig en het ŉ enorme uitwerking op die bedryf. “Dit het ŉ punt bereik waar die las en irrasionele besluite ŉ uitwerking op wapenwinkels se vermoë het om hulle deure oop te hou. Dit is moeilike ekonomiese tye en die regering sê kleinsakeondernemings is die toekoms van werkskepping, maar hulle doen alles in hulle vermoë om die bedryf met irrasionele besluite te striem.” Die hof het nie uitspraak gelewer op SAAADA se aansoek dat ŉ kommissie van ondersoek op die been gebring word om die probleme met die register te ondersoek nie. Fouché het gesê die hof het wél gesê dat appèlaansoeke, wanneer ŉ lisensieaansoek afgekeur is, nié voortaan agter geslote deure aangehoor mag word nie en dat die vuurwapenappèlraad ten minste mondelinge voorleggings moet oorweeg. Geen insette is vantevore toegelaat nie en niemand mag só ŉ appèlsitting bygewoon het nie. “Ons is baie tevrede met die vordering. Nie net is die inwerkingstelling van die stelsel noemenswaardig nie, maar ook die bevel dat die respondente ons moet raadpleeg,” het Fouché gesê. Die LUR vir gemeenskapsveiligheid in die Wes-Kaap, Albert Fritz, het ook die uitspraak verwelkom en sê dit gaan help om die besit en verspreiding van onwettige vuurwapens te bekamp. “Ek doen ŉ beroep op min. Cele en komm. [Khehla] Sitole om toegang tot die databasis aan al die LUR’e vir gemeenskapsveiligheid beskikbaar te stel ten einde hulle grondwetlike oorsigrol oor die polisie beter te kan nakom.” Fritz het ook gesê die polisie se rekordhouding wat vuurwapens betref, is swak. “Omdat die SVR nie elektronies is nie, is die proses om boek te hou van die smokkelary, verlies, diefstal of wanbestuur van vuurwapens ŉ omslagtige, indien nie onbegonne taak nie.” Lirandzu Themba, Cele se woordvoerder, het gesê die minister bestudeer in dié stadium nog die uitspraak en sal later kommentaar lewer.