Onblusbare teatergees se vlam op 102 gedoof | News24
Onblusbare teatergees se vlam op 102 gedoof
Schalk Theron Foto: Mariska Spoormaker
HY het die Groot Depressie, die Tweede Wêreldoorlog, ontstigte dominees in klein dorpies en 'n lemmetjiesdraad-dilemma met 'n skilpad byna so sterk soos 'n leeu oorleef, maar die dood het Schalk Willem Theron vandeesweek in die ryp ouderdom van 102 jaar ingehaal.
Theron, wat sy aftreejare in die Langkloof-dorp Kareedouw deurgebring het, het in 1964 bekendheid as hoof van Toneel en later as hoofdirekteur van Sukovs verwerf.
Theron het hardkoppig en onvoorwaardelik met 'n onblusbare gees geleef – tot sy vlees halt geroep het, sê ds. Ben van Rensburg van Jeffreysbaai hartseer.
Van Rensburg, wat ook vroeër in Kareedouw gewoon het, ken Theron al jare lank. Theron het die afgelope vier jaar in die Edenglen-aftreeoord in Jeffreysbaai gewoon.
"Die matrone het hom gewaarsku om nie met sy bedsokkies rond te loop nie, maar hy was koppig en wou nie luister nie," het Van Rensburg gesê.
"Toe gly hy en breek sy heup. Hy is na die hospitaal in Port Elizabeth gebring, maar hulle kon niks meer vir hom doen nie."
Theron se lewe lees soos 'n avontuurverhaal. Hy het onder meer:
) tydens 'n oorsese toer in 1949 saam met toneelspelers genoeg kennis oor operahuise ingewin wat hom later as mede-beplanner van die bekende Sand du Plessis-teater in Bloemfontein goed te pas gekom het;
) saam met bekendes soos Anna Neethling-Pohl, Emgee Pretorius, Siegfried Mynhardt en Jan Schutte, Hamlet, die eerste Shakespeare-drama in Afrikaans, opgevoer;
) in die Tweede Wêreldoorlog by die kantore van Die Transvaler in Johannesburg wagdiens gedoen;
) die Sonop-Afrikanerkring, 'n kultuurorganisasie vir Afrikaanssprekendes, in 1939 gestig, self toneelstukke geskryf en rolle vertolk;
) die rol van Mankadan in die rolprent Simon Beyers
) op 82 die Himalaja-berge geklim.
Theron het later in Kareedouw gaan woon waar hy geskryf en tuingemaak het.
Dit is ook op dié dorp waar die allemintige skilpad, Bliksem, hom teen die lemmetjiesdraad vasgedruk en hom net so gelos het vir sy tuinwerker om te gaan losmaak