Author Topic: Geselsverse (Praatpoësie) (Read 903 times)
« on: August 30, 2018, 11:14:47 PM »
In hierdie versvorm is daar nie ’n spesifieke dissipline soos in ’n vaste rymskema, versreëllengte of strofes bou nie en kan hierdie vorm selfs afwyk van die gewone toepassing van hoofletters, leestekens en sinskonstruksie. Daar word voorgestel dat geselsverse ook bindende elemente bevat soos byvoorbeeld herhaling van klanke/woorde/beelde/gedagtes/rëels en tipografie (wit spasies).
Danie Marais het die volgende mening: "Wanneer ’n verhalende of anekdotiese gedig daarin slaag om ’n reël, ’n beeld of ’n paar gewone woorde so te raam dat dit begin galm en spook in die binneste van die leser, is dit poësie.”
Hier wil ek graag Adele se vers as voorbeeld gebruik:
het jy vir my 'n madeliefie
het jy vir my ‘n madeliefie
met hy-het, hy-het-nie blaartjies
oranje geel wit
ek wil dit aan iemand gee
en agter wag-‘n-bietjie gaan skuil
sodat ‘n piet-my-vrou
so fluit-fluit haar boodskap
oor die wind na my kan sein
Breyten Breytenbach is bekend vir sy praatpoësie.
met ’n bossie bergblomme
nederige blomme van ’n vreemde berg
vir jou verjaarsdag
sodat jy berghelder kan lag
en jou hande kan klap by die venster
pers blomme — die angeliere van dwerge -
om ons huis se skaduwees te terg,
skurwe klein kelkies van kyk
wat die wind en die vog in hul dra
hulle brand net vir jou
want jy is mos jarig,
hulle geur net vir jou
hulle berge soet geur
oeillets du poète: klein oë van die digter,
en as jy lank genoeg daarín kan kyk
na die vreemde berge deur die venster
Hier is nog 'n paar voorbeelde uit ons maters se woorskatkiste:
uit ons mosaïeknote
en hier sit ek met
’n veer en ink
en mymer oor
ons jare saam…
daardie eerste skugter
weke het jy mos met
suiwer sy geraam
en dit later in ons
hand aan hand deur
die lang gras gestap
gewonder hoe lyk
die plato se ander kant
in ’n koelgroen kloof
het jy wondersade
aan jou geliefde
en die vonkels in
die lug op gegooi
en asof onder
sterrereën se skitter
het liefde om ons
gesirkel en met
’n strik om ons voltooi
ná milde reën
ek stap ná milde reën
langs velde vol vygies
wat toevou wanneer als
binne jou verdonker
maar juigend oopmaak
uitsprei in malse kleurespel
wanneer sonlig jou hart omarm
liefde jou wese vul
oor die vaal damwal stort
en wegvloei om elkeen
wat jou sfeer binnekom
langs jou lewe aan te raak
Jinne, maar julle is mooi
gooi ek die woorde in die bondel spikkelhoenders.
Ek hou sommer baie van julle kleurpalet, sê ek
Lêlle en bêlle is pragtig in...
violet, sê hy
Lyk vir my eerder na aqua, sê ek
whatever, sê hy
Waar gaan julle heen?, vra ek
Stap om die dam soos jy, sê hy
Nie op jou bek geval, sê ek
Nou hoekom is julle voete so vuil?, vra ek
Paadjie is vol modder, sê hy
Nou waarom stap julle nie om die modder nie?, vra ek
Paadjie is die paadjie, sê hy
Daar agter lê klomp mielies gegooi, sê ek
Ons weet, sê hy, Kolgans het gesê
Verstaan jy dan wat Kolgans se?, vra ek
Natuurlik, sê hy, ons is voëls van enerse vere.
Kom ek agter, sê ek
Ek soek 'n spikkelveer.
Kom kry wanneer dit uitval, sê hy.
Wanneer is dit?, vra ek
Wanneer die seisoen draai.
Eers dan?, vra ek.
Vra vir Kolgans 'n veer.
Ggghhhh, ggghhhh, se Kolgans vir Mevrou
Kolgans, sê ek, ek soek jou veer
Om wat mee te doen, vra Kolgans
Vir 'n boekmerk, sê ek.
Eers as die seisoen draai, sê Kolgans.
Aag gaan tjorts in die water, sê ek.
Ek doen alreeds, sê Kolgans.
Ek loop, sê ek.
Suits me fine, sê Kolgans.
Onbeskof, dink ek
en vat die modderpad.
« Last Edit: January 16, 2020, 02:07:11 AM by Meraai vannie Baai »
« Reply #1 on: August 31, 2018, 12:19:02 AM »
Ek het 'n klompie vreemde woorde op 'n erf gedeel en Naas het die uitdaging aanvaar om die taal-osse in te span.
Sy pragtige voorbeeld het woorddief se hart gesteel en ek kon nie help om te loer hoe dit sou vertoon as geselsverse nie.
Ek wil nou nie
koeterwaals praat nie
kom hier so ‘n jakkalsreentjie
oor die plaas getrek
ek besluit toe om
so ‘n flensie of twee
aanmekaar te slaan
saam met ‘n paar
Ek hoop nie
dit gee nou
‘n gebral af nie
met my gebak.
Laasjaar se droogte
het vir my en oupa
dat ons dit al oorweeg het
te verklaar maar
toe die eerste reen
hier by ons val
gebeur daar iets
die wereld le vol
wat se stertjies
ittereer op die droe grond
ek hardloop uit
om die harlaboerla
van nader te aanskou
en voel ewe skielik
asof daar biebies
op my kop is.
Ek vee oor my hare
en besef toe
dat my kop
nou ook nat en vol
Oupa is so bly oor die reen
dat hy die willewragtagriel
in die modder dans
en sy komhalertjie
spring op en af van blydskap
saam met hom.
Ons was net terug in die kombuis
besig om elkeen
‘n warm koppie moer te geniet
toe daar ‘n teuellose geraas
by die driesland
agter die opstal uitbars
Oupa raak daar
‘n paar wyse woorde kwyt
gryp sy paddaslagter
en storm by die agterdeur uit.
Buite gekom sien ons
dat ‘n vreemde ronkedoor
met ‘n plettertoets
tussen die opstal
en die driesland
poer des merstes
Oupa is tandeknersend daar weg
om vir Ou Ta
te gaan haal.
© Naas Breytenbach
*Die volgende is saamgestel uit 'n kommentaar van ons eie Langenhoven
In die beenkamer
van my geheue
is daar boekrakke
die enigste pleisters
is die stoflaag
hoe graag wil ek
daardie deur toesluit
en die sleutel
in die see verdrink
stof ek self
die boeke af
« Last Edit: August 31, 2018, 12:45:26 AM by Meraai vannie Baai »
« Reply #2 on: August 31, 2018, 01:13:54 AM »
Hierdie is gegaps uit 'n geselssie van ons forum moeder (en ek het jou leestekens gelos soos jy dit gebruik het)
Hierdie kant van die see
wat daaikant lê,
was die ark oop.
Ons was so besig
dat die winter
toe ek my voete
uit daai bed sit
toe weet ek,
jy gaan bars
van die koue.
Hierdie winter is nie
vir sissies nie.
Ek sal 'n paar stelte
om effens verder
van die koue vloere
af te loop.
Nou is dit dan ook tyd
dat die twee ou spoke
'n paar dae verlof neem
en Manlief se kop
staan Tsitsikamma toe.
Maar dit is dan winter dan?
Wat van die bosveld?
Daar skyn die son ten minste.
Ek dink ons sal die brood
maar in die helfte
Of is iets beter
« Last Edit: August 31, 2018, 01:29:25 AM by Meraai vannie Baai »
« Reply #3 on: August 31, 2018, 04:35:11 PM »
Ek sit hier heerlik en lees die goeters kliphard! Geniet vreeslik om te hoor en voel hoe die woorde van my tong afrol!
« Reply #4 on: August 31, 2018, 11:08:26 PM »
Ek is met jou my kampvriend. Hierdie geselstrantverse smeek vir hardop voorlees. So bly jy geniet dit ook. Ek is 'n selferkende woordverslaafde!
« Reply #5 on: September 10, 2018, 03:51:53 PM »
Dit is groot pret om te vra om die bladsy te vertaal en dit is hoe dit lees:
This is the result of a chat from our forum mother (and I left your punctuation as you used it).
lay intact ,
the ark was open.
We were so busy
when I put my feet
off that bed,
you're going to burst
This winter is not
to acquire some stalls to
walk a little further
from the cold floors
for the two old ghosts to
and man's head heads
But this is winter then?
What about the bushveld?
There the sun shines at least.
I think we will have to share the bread
Or is something better
« Reply #6 on: October 03, 2018, 08:40:14 PM »
Oe lieven loven ek is verkrukkeld gelag.
« Reply #7 on: October 18, 2018, 11:47:54 PM »
Saamgestel uit 'n gesteelde gesels van ons forummoeder
Dikker as bloed
Djarre der djarre gelede,
dit is nou toe oom Paul
nog vir Diggers
skrumskakel gespeel het,
het ons 'n kuiertjie gereël
daar by ons ou huis
was Adéle, of Annie,
soos sy destyds
bekend gestaan het,
het kom kuier
en ek het probeer
om 'n paar ouens
bymekaar te kry.
Karin, of Juenka,
Stof en Kabouter,
ek en Hannes
(ek hoop nie
ek het iemand
Dit was mielietyd,
net so hierdie tyd
van die jaar
wat jou lus
maar jy kon dit
gekry het nie.
Hannes het in "Timbaktu" gewerk
en was oppad huistoe.
Langs die pad
sien hy toe
hou hy stil
'n paar groenmielies,
net genoeg vir die pot,
en hy bring dit saam.
toe eet ons
dat die spoeg
Niks so lekker
as gesteelde vrugte nie!
Ons het gekuier
tot so ek weet nie
hoe laat nie.
soos wat die Kaap
dit nog nooit
geken het nie!
Dit was in daardie
wat ek besef het,
nou sal koffie
die regte ding wees.
Toe slaat ek
dat hy 'n "knight in armour" is
tot die son opkom.
dit was 'n gekoffie
uit die boonste rakke.
Ons het al die vogeltjies
die volgende aand
nog gevolkspele het
is 'n raaisel,
sy het dit gedoen!
So het ons
en susters geword
tot vandag toe,
« Last Edit: October 19, 2018, 12:09:16 AM by Meraai vannie Baai »
« Reply #8 on: October 19, 2018, 10:48:51 AM »
Ek sal nooit daardie aand/nag vergeet nie. Dit is nou een ding wat ons Afrikaanseforumers kan doen en dit is kuier. Daar is geen einde daaraan nie.
« Reply #9 on: October 19, 2018, 10:49:56 AM »
Of dit nou fisies of in die kuberruimte is - ek stem saam PM. Ons KAN kuier
« Reply #10 on: October 19, 2018, 10:56:06 AM »
Die probleem is net om almal bymekaar te kry. Ek dink ons moet weer die vliegtuig vat en 'n bietjie Kaap toe. Nou dat ek nie meer daar is nie ruk die klomp handuit!
« Reply #11 on: January 14, 2020, 11:39:31 PM »
Die volgende geselsvers het ek saamgestel uit 'n plasing by die asemdief se bewusmakingsblad en Lidi se gedig het dit verwoord wat ek nie kans gesien het om neer te pen nie.
die man aan haar sy
word al hoe stommer
soggens wag sy gulsig
vir die regterwangpiksoentjie
saans bou hy emosiemure
op tabletskerm en so
verrys platoniese klipmuur
tussen adam en eva
sy die pasient
hy die versorger
sy mis haar man
en smag stom stommer stomste
na sterke hande
oppie ronde lyfie
terwyl sy wonder
is dít hoe te veel omgee lyk
© Meraai vannie baai
Lidi de Waal Art&Poems
bok bok staan styf hoeveel vingers op jou lyf
all in all kan die vrou
amper op haar een hand tel hoeveel vingers
op haar lyf was die laaste paar jaar
nou tel sy die tandarts se vingers
en desmond die haarkapper s'n
en die voete en naelsvrou s'n
maar dis net op haar hare en hande
en haar voete en tande
maar op haar lyf kom veels te min vingers
en geen bok bok staan meer styf
oor hierdie ou lyf nie
en dis die very very sad and ugly truth
van te veel eensame ou wyfiesiele
© Lidi de Waal
NS: Vir hierdie ou wyfiesiel was daar nie voete-, hare- of naelshande of vingers wat bietjie kan vat nie want die asemdief en skerp reuke van salonne is aardsvyande. Demmit, die lewe is soms niekerbol hard
« Last Edit: January 16, 2020, 10:50:48 PM by Meraai vannie Baai »
Re: Geselsverse (Praatpoësie)
« Reply #12 on: January 19, 2020, 06:22:32 AM »
Wat 'n voorreg, dink ek weer, wanneer iemand met respek in haar wese ingevleg, jou help en leer, jou woorde waardeer, saam met jou kan lag en jou toelaat om saam met haar te huil, haar asempies soms te kort soos wat jou arms te kort raak vir ordentlik siene in die noteboek waar die lewe se emosies opgeteken is en die orrelstoeltjie al hoe verder agtertoe geskuif moet word, en wanneer jou vingers nie meer die note kan bykom nie, jy 'n artsie moet gaan sien (al kan die oge dan reeds nie meer sien) vir van daai glasies wat jou weer nader kan laat sien, ja so is haar asempie te kort, moet sy ook 'n artsie gereeld gaan sien om (soos glasies) iets te kry om beter te kan asem, ja vir haar wil ek dankies pluk in my roostuin en in 'n boksie pak en dit oor die water sein want dankies het nie kleur of geur (wat sleg is vir asem) maar is vol emosie van waardering vir hulp en ondersteuning oor baie jare reeds in ons onthou-mandjies ingepak.