Kleintyd is ons vir ‘n jaar Amerika toe. Ek was sewe, en danksy my beste speelmaat oorkant die straat wie se huistaal Engels was, het ek so half en half van die rooitaal uitgemaak. Kleinboet had dit bitter daar…tot hy plan maak en sy horde Yank-maatjies Afrikaans leer. By geleentheid, vertel ma, hoor sy die geraas die straat afkom. Sy kyk uit, en sien ‘n horde kleingoed wat nog te jonk was vir skoolgaan die straat afgestom kom, haar tweede oudste vooraan: “Ôlôg!” hef hy aan. “Ôlôg!” gil die maatjies agterna. Ma verseker ons dis nie van daardie invloed dat die Amerikaners nou nog van “coal slaw” vir koolslaai, en “aardvark” vir erdvark praat nie.
Sjert weer, se taalgebruik kon besonder puriteins wees. Toe die polisie hom die hoeveelste keer oor agterstallige onderhoudsgeld kom haal, wil ma weet hoekom hy nie maar die knoop deurhaak nie. “My ouers is teë op die huwelik,” verduidelik hy.
Pa en ma ry Strand toe, met daai kronkelende op-en-afpad wat Koos Meyer so bekend gemaak het. Pa sien ‘n man op ‘n plaaspad oop en toe op ‘n fiets aankom teerpad toe, meet die afstand en meen die man gaan nie betyds gestop kry nie. Pa ry na die oorkant van die pad, maar dit lyk steeds of die ongeluk gaan toeslaan. Toe maar af van die pad af, en daar ry die man met sy baiesukkel in ma se deur vas: “Sorrie my maastah, my briekse het gefyl ma ek sal darem nie ‘n saak maak nie.”
Ek raak by geleentheid baie lus vir drop – van die min goed wat ons as kinders in Stellenbosch kon bekostig van die kompos wat ons met ons rooi waenties in die bos gaan bymekaar maak het, en aan mense verkoop het. Maar in die Rosestad kry ek nêrens drop nie. Ek beduie van sulke lang, swart stringe, maar die mense anderkant die toonbank trek net simpatiek die skouers op. Later sien ek op die “skoolgronde” ‘n knaap drop eet. “Waar kry jy die drop?”
En toe kry die uwe sinnigheid in ‘n nooi uit die Oos-Vrystaat, die gebooie loop en nou maak ons self twee knape groot in die soetste taal. Vroulief kén van Afrikaans, sy wéét van vas en los skryf, sy weet van die straatnommer na die straatnaam, en sy maak nie disleksiefoute soos die uwe nie. Dus, ek het nie so op ‘n puriteinse eiland grootgeraak, ekskuus, grootgeword nie.
Met die griep gaan dit naderhand so erbarmlik dat ’n bruin man daagliks sy rondte met die donkiekar by die huise gaan maak en die lyke oplaai. Dan stap hy voor die wa en donkies aan lykshuis toe.
Want glip daai stok uit die draadlussie dan hoor ‘n man net vlugtig “wrrr” soos daai stok om die paal gatskoonmaak en ‘n man klap dat jy lyster.