Tongaat Hulett: Deloitte se aandeel in debakel onder vergrootglas geplaas - Solidariteit GildesSolidariteit Gildes Tongaat Hulett: Deloitte se aandeel in debakel onder vergrootglas geplaas - Solidariteit Gildes
Tuis / Finansiële Nuus / Tongaat Hulett: Deloitte se aandeel in debakel onder vergrootglas geplaas
Tongaat Hulett: Deloitte se aandeel in debakel onder vergrootglas geplaas
Vrydag | 09 Oktober | 2020
In 'n onlangse jaarvergadering van Tongaat Hulett, het die voorsitter van die maatskappy, Louis von Zeuner, aandeelhouers verseker dat die direksie sal optree waar hulle glo dit nodig is, maar hy het egter nie genoem dat hulle dadelik beplan om aksie teen die eksterne ouditeur, Deloitte, te neem nie.
'n Groot deel van die twee uur lange vergadering was egter daarop gemik om Deloitte se rol in die dreigende ineenstorting van die maatskappy te bespreek.
Een van die aandeelhouers in die maatskappy, Chris Logan, wat reeds in 2014 probleme by die suikergroep opgemerk het, het gevra of die direksie besef het hoe sleg Deloitte die maatskappy in die steek gelaat het.
"As Deloitte sy werk behoorlik gedoen het en die groot wanvoorstellings vroegtydig raakgesien het, sou hulle aandeelhouers drie, vier of vyf jaar gelede gewaarsku het dat die maatskappy wanbestuur word en sou aandeelhouers die bestuur kon verander." – Chris Logan
Volgens Logan het Deloitte, in die versuiming van hulle pligte, veroorsaak dat R12 miljard van die maatskappy se kapitaal afgeskryf word. Hy het verder genoem dat die kwessie nie net oor die terugbetaling van ouditgelde gaan nie.
Von Zeuner het daarop gereageer en gesê dat die direksie dit ten volle begryp. Hy het verder genoem dat die direksie die JSE sowel as die Gedragsowerheid vir die Finansiële Sektor (FSCA), genader het en dat hulle deurlopend in gesprek met die Onafhanklike Reguleringsraad vir Ouditeure (IRBA) is.
Solidariteit se Gilde vir finansiële beroepslui het egter vroeër hulle kommer uitgespreek oor die omstrede aanstelling van die nuwe uitvoerende hoof van Irba, Jenitha John, 'n voormalige Tongaat-direkteur en voorsitter van die ouditkomitee.
IRBA is veronderstel om onafhanklik as waghond te kan optree en moet skandale en
mislukkings in ouditering in korporatiewe Suid-Afrika ondersoek. Dit is 'n organisasie wat kragdadig in die oorlog teen bedrieglike aktiwiteite moet optree en sy verpligting moet nakom om doeltreffende stappe teen maatskappye in te stel wat die wet oortree.
Deloitte is reeds langer as 15 jaar Tongaat se ouditeursfirma. Solidariteit se Gilde vir finansiële beroepslui is besorg oor John se posisie en die rol wat sy as toesighouer oor IRBA se ondersoek na die ouditsake van Tongaat Hulett moet speel, veral omdat sy betrokke by Tongaat se ouditproses was wat nou onder die vergrootglas geplaas word.
Die afskrywing van kapitaal het daartoe gelei dat die aandeelprys van Tongaat vroeg in 2018 van meer as R100 tot 'n minimum van R2 in April vanjaar gedaal het. Die aandeelprys het onlangs na R5,95 gestyg.
Tongaat het in die 2020-finansiële jaar R88 miljoen aan fooie aan Deloitte betaal, wat gelykstaande aan 10,5% van die huidige markkapitalisasie van die maatskappy is.
Volgens Linda de Beer, die huidige hoof van die Tongaat-ouditkomitee, is die stygende tariefverhoging van die ouditproses te danke aan die massiewe hoeveelheid bykomende werk wat gedoen moes word (in 2019 het die bedrag R30 miljoen beloop).
Daarbenewens het die maatskappy met 'n moeilike en groot bateverkope, asook ander inisiatiewe vir die herstrukturering van skuld te doen gehad. Tongaat was boonop van mening dat hy 'n ouditeur met kennis van die maatskappy nodig het.
Oor die kwessie of Tongaat teenoor Deloitte gaan optree, het De Beer gesê dat die direksie nie hierdie besprekings kan voer terwyl Tongaat steeds met Deloitte moet werk nie. Deloitte sal vanjaar as ouditeur aanbly, maar sal na verwagting in 2022 vervang word.
De Beer het aangedui dat die voorbereiding van 'n sterk regsgeding 'n ingewikkelde saak is. Die verskillende benaderings blyk 'n gesamentlike poging te wees om 'n waterdigte saak teen die ouditeursfirma te beredder.
Volgens Accounting Weekly, 'n nuusagentskap wat in finansiële nuus spesialiseer, is Tongaat se wanvoorstelling van sy finansiële resultate een van die ernstigste rekenkundige skandale in die onlangse Suid-Afrikaanse geskiedenis. Dit word slegs deur die multi-miljard rand boekhoudingbedrog by Steinhoff oorskadu.
Die Gilde vir Finansiële Beroepslui is 'n gemeenskap wat daarop toegespits is om: professionele persone wat dienste in die finansiële bedryf aanbied met mekaar in kontak te bring; topgehalte opleiding te bied; jongmense 'n kans op 'n loopbaan in die beroep te gee; en die waghond te wees wat brandpunte in die beroep met werkbare oplossings takel. Wil jy meer weet oor jou beroepsgemeenskap? Gesels met ons by professioneel@solidariteit.co.za