Ou dame gaan rus - Die Kwêvoël
Ou dame gaan rus
Thabazimbi Myn, die "Ou Dame" in die Anglo groep van myne, het uiteindelik met 'n groot sug gaan rus. Op tagtig-jarige ouderdom het haar heup geswig en een van die mynbare groewe onder duisende tonne erts en grond begrawe wat haar totaal mank gelos het.
Sy het gepraat van aftrede solank as 15 jaar gelede, maar het elke keer weereens voortgebeur en maar weer aangegaan. Dit het altesaam ses keer in die 15 jaar tydperk gebeur.
Soos iemand wat terminaal siek is en, jy weet die einde is in sig vir daardie persoon, is dit steeds 'n skok vir die naasbestaandes as die dood intree. Dieselfde geld by Thabazimbi Myn. Buiten die eerste besluit 15 jaar gelede om die myn te sluit hoofsaaklik omdat produksiekoste te hoog geword het, het almal besef dat die myn een of ander tyd sal sluit. Gedurende hierdie jaar was daar tydens 'n paar geleenthede bespiegel oor die toekoms van die Thabazimbi Myn. Sluiting was een van drie opsies wat genoem is, die ander twee was nie haalbaar nie.
Dit is wel so dat die 800 werkers en hulle gesinne diep geraak word deur die sluiting van die myn. Mense wat hulle kinders hier op Thabazimbi grootgemaak het en nou 'n onsekere toekoms in die gesig staar. Alhoewel Kumba die belofte gemaak het dat hy die belange van alle werkers onderskraag en respekteer, gaan daar talle gesinne wees wat dalk sal moet verhuis na 'n ander dorp waar daar dalk werk is. Van voor af sal daar begin moet word om weereens 'n tuiste te skep.
Dit gaan beslis traumaties wees en, miskien die swaarste vir diegene wat net eenvoudig nie hul gesinne kan agterlaat en, na 'n ander dorp trek waar daar werk beskikbaar is nie. Dit gaan beslis 'n negatiewe invloed hê op die reeds beperkte werkgeleenthede in Thabazimbi en omgewing. Hier word daar nie gepraat van duisende mense wat werkloos geraak het as gevolg van afdankings soos die by veral die goudmyne wat ook gedwing was om hul deure te sluit nie, maar vir 'n dorp soos Thabazimbi, wat in vroeë negentien-dertigs as 'n Iskor myndorp begin het, is dit 'n droewige dag.
Daar sal sekerlik heelwat van die voormalige Thabazimbi Myn werkers wees wat in die dorp gaan aanbly. Kumba het tydens 'n vorige geleentheid reeds die belofte uitgespreek dat geleentheid aan werkers gebied sal word om hul entrepreneurvaardighede te ontwikkel asook om fasiliteite daarvoor te skep. Hiervan is reeds sigbaar met die daarstelling van die "Cultural Village" en die Bakotudi Organic Farm. Alhoewel die munisipaliteit voorhou dat hulle hierdie projekte deurgevoer het, gaan hulle die langste trane huil as Kumba nie meer daar is om hulle vuil werk vir hulle te doen nie.
Mynbou is nie 'n standhoudende hulpbron wat vir altyd daar sal wees nie. As die myn uitgeput raak en dit te duur word om erts te ontgin, moet na ander alternatiewe gekyk word. Die een alternatief wat reeds getoon het dat dit lewensvatbaar is, is toerisme en moet verder ontwikkel word. Die Cultural Village is deur Kumba tot stand gebring en daarna aan die Thabazimbi Munisipaliteit oorhandig om te gebruik as 'n vertoonvenster vir ons entrepreneurs. Tot dusver toe is daar nie eens 'n duidelike naambord om toeriste soontoe te trek nie. Daar is ook nie eintlik iets om te sien nie, buiten die paar stalletjies wat allerhande roompies en dingetjies verkoop.
Kumba het alles in sy vermoë gedoen om die watertoevoer na die dorp op te gradeer en in die proses is sowat R32 miljoen deur Kumba daaraan spandeer. Hoe gaan die munisipaliteit die verdere instandhouding doen met net twee loodgieters en vier loodgieterhulpe. Dis nou as die pypleiding bars en Kuma se hulp ingeroep word.
Anglo sal steeds sy rol vervul ten opsigte van hul werknemers by die myne in Amandelbult. Die vraag kan gevra word: Wat van die talle privaat huis-eienaars in die dorp as dit by instandhouding kom?
Daar is maar net een antwoord hierop – Bring jou stem uit in volgende jaar se munisipale verkiesing. Gaan maak seker dat jy geregistreer is op die kiesersrol asook die wyk waar jy jou stem moet uitbring. Jou wegbly-stem is 'n groot ja-stem vir die opposisie.
Mense van alle rasse is moeg vir die swak dienslewering deur die munisipaliteit, die korrupsie wat binne die munisipale raad heers asook die swak prestasies van die onbevoegde munisipale bestuurders. Gaan stem net en verseker dat bevoegde persone wat hulle werk kan doen, sonder die huidige verkwisting van fondse op hulself, aan bewind kan kom.