Nuuskommentaar: Dis nou kuber-oorlog! Of net Koue Oorlog?Verkose Amerikaanse president Donald Trump en Rusland se president Wladimir Poetin As die Koue Oorlog sou hervat, soos baie waarnemers met goeie rede meen dit al het, is dit seker ’n natuurlike voortvloeisel dat die kuberruimte nie ongeskonde daarvan gaan afkom nie. ’n Groot deel van die polemiek handel daaroor dat drie van Amerika se vernaamste veiligheidsagentskappe, naamlik die CIA, die FBI en die Nasionale Sekuriteitsagentskap (NSA), glo hulle het genoeg bewyse ingesamel om te weet pres. Wladimir Poetin van Rusland het self tydens die Amerikaanse presidentsverkiesing die kubergaps van inligting van die Demokrate gelas, met die oog daarop om die Amerikaanse presidentsverkiesing te beïnvloed. Trump het ná ’n ruk erken dat die kubergapsing plaasgevind het, maar hou voet by stuk dat dit nie die verkiesing sou beïnvloed het nie. Die stof het egter nog lank nie gaan lê hieroor nie. Die interessantheid is dat die Christian Science Monitor in ’n redaksionele besinning hieroor daarna verwys as “politieke oorlogvoering”. Maar die VSA se ongedurige skouerskuur met Poetin is nie al plek waar die woord “oorlogvoering” in hierdie verband ingespan word. Newsweek wys daarop dat Rusland ontken dat hy enigsins kuberoorlogvoering teen Westerse regerings en instellings inspan. Maar dit is nie wat Westerse geheime dienste, soos die Duitse een, sê nie. Duitsland is bekommerd dat dit die land se verkiesings in September kan beïnvloed. Maar verskeie ander lande, die Europese Unie, en selfs die Europese Veiligheids-en-Samewerkingsorganisasie, OSCE, waarvan Rusland ook lid is, meen dit het onder ’n Russiese kuberaanval deurgeloop. Die naam van die Russiese instelling wat gereeld opduik wanneer die vinger na Rusland gewys word, is die APT28. In die Europese geval is die grootste ontsteltenis oor wat Rusland met die gegapste inligting sou gemaak het. Die terme soos propaganda, fopnuus en disinformasie word ingespan, en daar is skynbaar nie perke aan die hulpbronne wat ingespan word nie. Voor die uwe weer daarvan beskuldig word dat hy “kant kies” teen Poetin; daar kan min twyfel wees dat Rusland self ook onder soortgelyke aanvalle deurloop. Omdat geheime dienste se werk geklassifiseerd is, is dit moeilik om oortuigend teen beskuldigings van onderduimshede te verweer. Oproepe om dié probleem deur groter openheid te verminder, is naïef en hou gewoon nie rekening met ’n globale veiligheidsvraagstuk waarin organisasies soos Isis ook “saamspeel” nie. Wantroue dat “donkerwerk konkelwerk” is, sal dus bly knaag. En soms sal die kritiek ook geldig wees – die geheim is om nie betrap te word nie. Dink maar hoe kwaad die “antie” was toe dit uitgelek het dat die NSA van Duitsland se bondskanselier, Angela Merkel, se telefoongesprekke meegeluister het. Lede van die Suid-Afrikaanse afvaardiging by ’n Statebondsgeleentheid in Londen was ook boos omdat van hul privaat gesprekke meegeluister is. Die drie Amerikaanse agentskappe se verslag oor die Russiese kubergapsing, het dus ook ’n ongeklassifiseerde weergawe ingesluit wat vir openbare kennisname voorberei is. Dis die weergawe waarmee die publiek, ons ook, tevrede moet wees. Rusland het waarskynlik met sy aanslag teen die Demokrate en Hillary Clinton nie te veel vermag nie. Maar is so ’n poging (met knap elemente soos die inspan van WikiLeaks) enigsins verrassend nadat van Poetin se groot vriende se bande met georganiseerde misdaad via die sogenaamde Panama Papers aan die lig gekom het? In die “uitvoering” van die iets doen met die inligting wat deur kubergapsing en ander bronne bekom is, sal ’n professionele instelling wyd hou van propaganda, en hom eerder wend tot strategiese kommunikasie. In sommige kringe word strategiese kommunikasie net as ’n moderne uitdrukking vir die ou sielkundige oorlogvoering beskou. Wat dit nie is nie, is byvoorbeeld die kommunikasiebeamptes van byvoorbeeld rugby-unies en universiteite, selfs met die titel van “bestuurder strategiese kommunikasie”, wat bloot alle moontlike negatiewe verwysings na hul instellings uitsny. Dit is egter geensins strategiese kommunikasie nie – die publiek sal weet iets word weggesteek en self snuffel en so ’n veel negatiewer beeld vorm. Maar word na die uiteenlopende standpunte van rubriekskrywers en die publiek wat kommentaar lewer, se reaksies gekyk, is dit duidelik dat iemand slaag met koppe smokkel. Aan die een kant byvoorbeeld diegene wat steeds moeilik aanvaar dat iemand wat sulke onhebbelikhede soos Trump kwytgeraak het, die VSA gaan regeer. Aan die ander kant ’n groep wat woes reageer op enige sweempie van kritiek op Poetin en/of Trump, so al asof Poetin ’n engeltjie is, en Trump dit binnekort gaan wees. In hierdie toutrekkery om iemand se siel gekaap te kry, het die media ’n baie ingewikkelde taak. Eerstens vereis dit ’n eie ingesteldheid van objektief wees (of andersins openlik sê dit is die lyfblad van byvoorbeeld ’n politieke party of ideologie). Maar die neiging is tot onafhanklikheid, en dus veronderstelde objektiwiteit. Terselfdertyd moet dit ’n spektrum van menings deur rubriekskrywers dra omdat die vrye pers in ’n demokrasie dit “vereis”. Maar die Amerikaanse rubriekskrywer, John Stossel, ervaar nie dat die New York Times hieraan voldoen nie. In ’n onlangse artikel skryf hy onder meer: “The (New York) Times actually does some good reporting, but their political and economic coverage is filled with deceit. Can I find deceit every day? You bet. Take a look at a few days just last week.” En dan gaan hy voort om dag vir dag voorbeelde van misleidende beriggewing uit te lig. Maar sowaar, die nuuswêreld is leeuwêreld, en nie ’n plek vir naïewes wat ’n storie glo omdat hy dit wil glo nie.