Geslagsgeweld: ‘Met elke tree sê ek nee’Leilani Kuter is ook vanjaar ‘n ambassadeur vir die immergewilde Spar Vrouewedloop, en sy nooi jou om saam te kom stap. (Foto: Verskaf deur Spar.) Leilani Kuter sê sy stap in September teen verkragting en geslagsgebaseerde geweld – nie omdat ŉ staptog noodwendig dié soort geweld sal verminder nie – maar eerder om slagoffers ŉ stem te gee sodat hulle hulself kan losmaak van die hartseer wat dit meebring. Kuter wat vanjaar ook ambassadeur van Suid-Afrika se mooiste wedloop, die Spar Vroue-wedloop is, sê stap is ŉ kragtige stuk gereedskap wat sy gebruik het om haarself te help genees. “ŉ Staptog kan ’n geestelike ervaring wees, dit gee ŉ kans om deel van die natuur te word en jy voel weer lewendig. ŉ Padwedloop soos wat Spar aanbied is iets wonderlik om van deel te wees, veral omdat vanjaar se tema Be Sunshine is en ook geslagsgebaseerde geweld beveg.” In September 2019 het sy, wat self ŉ verkragting oorleef het, ŉ staptog van 27 dae oor 729 km gestap om standpunt teen geslagsgebaseerde geweld in Suid-Afrika in te neem. Met ŉ geel T-hemp, dieselfde kleur as wat haar verkragter destyds gedra het, het Kuter (46) van Roodepoort alles in die stryd gewerp om die stigma rondom verkragting te verbreek. Sy het so meer as R250 000 op BackaBuddy se skarebefondsingplatform ingesamel om slagoffers te ondersteun met troospakkies. Hierdie jaar, op die 28ste herdenking van die traumatiese gebeure, waar sy vir dood agtergelaat is, sal sy weer haar veters vastrek en die kollig op die oorlewing van die soort geweld laat val. Kuter is op die ouderdom van 18 op 16 September 1992 in ŉ jeugsentrum in Vermeulenstraat, Pretoria verkrag en verwurg tot sy haar bewussyn verloor het. Sy het aan Maroela Media gesê sy onthou goed die koue, onpersoonlike prosedure wat ná ŉ verkragting volg. Toe die polisie uiteindelik opdaag, het hulle tersaaklik verduidelik dit is die sesde verkragtingsaak wat binne een week in die omgewing aangemeld is. “Die polisie was nonchalant oor die verkragting. Hulle het met my gepraat, so asof hulle wou weet hoe ek my eiers verkies. Terwyl jy eintlik net in ŉ bondeltjie wil opkrul en van die wêreld wegkruip, moet jy indringend deur dokters ondersoek word en polisieverklarings aflê.” Alhoewel haar verkragter nog nie vasgetrek is nie, is sy nog altyd bewus van die groter prentjie en haar doel. “God het my gekies om hier te wees. Toe hy my daardie dag so gewurg het… Ek kon dood gewees het. Ek kon regtig dood gewees het. Maar ek moes bly, ek moes hier wees om my storie te vertel.” Nou, sê sy, het sy genesing gevind. Sy wil haarself ook nie meer as ŉ slagoffer of ŉ oorlewende van ŉ verkragting beskryf nie, maar is ŉ aktivis. “Dit is hoekom ek stap; ek stap nie meer net vir myself nie, maar vir elke ander oorlewende wat ŉ platform nodig het om hulle seer te verwerk.” Leilani Kuter in Nelspruit, waar die Hoërskool Bergvlam haar ondersteun het met haar staptog in 2019. (Foto: Verskaf) Vanjaar van 1 tot 16 September sal Kuter ŉ nostalgiese reis van 16 dae aflê waar sy weer by plekke en oomblikke in haar lewe wil aandoen. Sy bepan om 28 km per dag af te lê en ŉ totaal van 448 km te stap. “Elke tree wat ek in my 2020-uitdaging gee, sal geneem word in ŉ stryd teen geweld teen vroue, kinders en ook mans. Dit sal ŉ viering van ons elkeen se kollektiewe oorlewingsgees wees. En ek hoop dat die publiek my weer sal ondersteun.” Haar reis begin waar sy in Pretoria gebore is en op die pad van haar staproete besoek sy haar ou laerskool, hoërskool en die omgewing waar sy haar eerste eiendom gekoop het. Dit eindig uiteindelik in die Wes-Rand waar sy getroud is en haar “nuwe lewe” begin het. Kuter se staptog fokus weer daarop om geld vir krisissentrums landwyd in te samel. Sy het reeds R151 338 ingesamel en mik om R280 000 bymekaar te maak. “Stap het ŉ groot deel van my genesingsproses geword. Soos met stap moet jy elke dag die een tree voor die ander sit – hou net aan beweeg – en so plaas jy die seer agter jou. “Ek het geleer dat ek nie vir my verlede kan weghardloop nie, dit is iets wat jy trompop moet konfronteer om aan te gaan en dit is om hierdie rede dat ek terugstap na die plekke waar ek goeie sowel as slegte herinnering het, in die hoop om ander te inspireer om dieselfde te doen. (Grafika: Verskaf.) Of die 448 km nie genoeg is nie, nooi Kuter die publiek uit om geel te dra en saam met haar te stap, of self op 26 September in die Spar Vroue-wedloop te stap. “Ons kan ŉ lewe verander, hoekom nie? Dit kos net R50, en selfs al besluit jy om nie self deel te neem nie, wil ek jou uitdaag om ŉ kaartjie te koop en op dié wyse ŉ pakkie te skenk aan iemand wat geslagsgebaseerde geweld oorleef het. “Albei hierdie staptogte is virtueel en kan enige tyd, enige dag (of al die dae) gestap word, selfs op jou trapmeul in die huis. Stappers kan hul roete op Facebook plaas en die hutsmerke #yellowforsurvivors en #besunshine gebruik.” Besoek die BackaBuddy-platform om ŉ donasie aan Kuter se jongste staptog te maak of Yellow For Survivors-webwerf. Inskrywings vir vanjaar se Spar Vroue-wedloop beloop R50 wat ŉ T-hemp, gesigsokkie (buff) en tydskrif insluit. Jy stap jou eie roete, enige plek landwyd op 26 September tussen 06:00 en 18:00. Vir elke inskrywing skenk Spar ŉ kospakkie aan ŉ oorwinnaar van geslagsgebaseerde geweld. Besoek hul webtuiste hier om in te skryf.