Mynmaatskappy kry interdik teen Nama-delwer | Maroela Media
Mynmaatskappy kry interdik teen Nama-delwer
'n Delwersoptog vroeer op Springbok. Voor staan Louis Liebenberg langs kapt. Paulus Swartbooi. (Foto: Isaac Cloete)
"Diamante is 'n gawe van die Allerhoogste, niemand sal die mense keer om deel van die rykdom te wees nie."
Dit is weens dié soort Facebook-uitsprake dat Gaob Paulus Swartbooi, 'n Nama-kaptein, Vrydag in die Noord-Kaapse hooggeregshof in Kimberley moes verskyn.
Die hof het 'n dringende interdik teen Swartbooi toegestaan. Die hof het gelas dat Swartbooi alle Facebook-plasings wat teen die mynmaatskappy De Beers gemik is onmiddellik moet verwyder.
Swartbooi moet daarbenewens 'n inskrywing op Facebook maak waarin hy alle vorige aanhitsing terugtrek. Hy moet ook onmiddellik enige aanhitsing in dié verband staak.
In ruil hiervoor is ooreengekom dat Swartbooi nie vir 60 dae toegesluit word nie, volgens hofstukke wat vooraf ingedien is.
"Ek respekteer die uitspraak. Ek gaan eers die volledige uitspraak bestudeer en dan in oorlegpleging met my regspan teen Maandag 'n verklaring uitreik," het Swartbooi gesê.
Die saak tussen Swartbooi, De Beers en Diamond Coast Aqua Culture spruit voort uit 'n jare lange geveg dat die plaaslike inwoners by Kleinsee en ander diamantgebiede toegang kry om te gaan delf.
Swartbooi glo steeds vas dat hierdie diamantryke grond aan die Namas behoort. Hy het al verskeie kere koppe gestamp met die mynbase, polisie en die regering omdat hulle nie gehoor wil gee aan sy oproep en versoeke nie.
Delwers het buite die hooggeregshof in Kimberley bymekaargekom om Swartbooi te ondersteun (Foto: Isaac Cloete)
Die Nama-mense van die Richtersveld het jare gelede 'n grondeis ingedien en gewen. De Beers het egter nog die permitte om hier te myn.
Die hooggeregshof in Kimberley het op 22 Februarie reeds 'n voorlopige interdik uitgereik wat Swartbooi verbied om hom te wend tot enige aanhitsing, grondbetreding of Facebook-plasings waarin hy ander aanmoedig om op hierdie grond te gaan delf.
Volgens De Beers het Swartbooi blykbaar die interdik verskeie kere verontagsaam waarna die mynmaatskappy die dringende hofaansoek ingedien het.
"Hulle wil my stilmaak, hulle wil my doodmaak oor ons mense se grond," het Swartbooi voor Vrydag se uitspraak gesê. Volgens hom het hy ook nog nie die uitslag van die balju oor die uitspraak van 22 Februarie ontvang nie.
"Ek weet nie waaroor dit eintlik gaan nie. Ook verstaan ek in elk geval nie die regsterme nie, daarom weet ek nie wat ek mag of nie mag doen nie."
Swartbooi het ook verwys na Godfrey Oliphant, 'n voormalige adjunkminister van minerale bronne, se uitspraak 'n jaar gelede op 'n plaaslike gemeenskapsradiostasie waarin hy glo inwoners genooi het om te gaan delf. Hieroor was Oliphant nooit in die spervuur nie. Oliphant het nog nie op navrae hieroor reageer nie.
Louis Liebenberg, 'n plaaslike diamanthandelaar, het Swartbooi se regskoste betaal.
"Die regering, geldmag, mynhuise en die media is bewus van die ellende en pyn van die Namas, maar hulle bly grafstil hieroor. Die skatkis van diamante behoort aan die Namas, maar die hele streek kan hieruit baat."
Luidens bronne krepeer die Namas weens werkloosheid, armoede, asook geen of min ontwikkeling nie. Daar werk wel plaaslike inwoners vir die mynhuise.
Mense het voorheen van elders met groot en duur masjinerie, myngereedskap en arbeiders gekom om te delf. Van hulle het dus só gou "ryk" geword. Die plaaslike inwoners het egter nie geld om dit te doen nie en gebruik bloot pikke, grawe en goedkoop toerusting om te delf.
diamante In die nuus Kimberley Noord-Kaap
Nog sowat 25 000 leerders in Gautengse skole geplaas
Ek kan Swartbooi se frustrasie verstaan.
Dit is hulle grons maar hulle mag niks daar doen wat inomste genereer nie.
As ander nou my plaas bekom en ek wil daarop boer sal ek huurgeld moet betaal.
As jy in iemand se huis bly moet jy huurgeld betaal.
As iemand op my grond wil myn moet hulle seker ook ten minste huurgeld betaal.
Hierdie klink vir my ook na die bevoordeling van mynbase.
Ek wil my by die Namas skaar.
Of is ek nou gek?
Ek dink die ou Nama het beslis n punt beet. Maar as die mynhuise sal onttrek sal die regering weer ingryp want alle grond behoort mos alleen aan swartes, nie bruinmense nie.
Swartbooi het n punt. Dis die Here sin en die myn Wil alles inpalm. Hulle het mos genoeg. Eendag Sal Hemel se strate daarmee gesaai wees
Dr Hans Merensky het die ryk diamant neerslae ontdek deur intellektuele berekeninge. De Beers het sy regte uitgekoop. Die Namas het op daardie grond voortgeploeter, hulle sal niks van diamante geweet het nie indien dit nie deur De Beers ontgin was nie. Die wat laaste kom sal nie ryk word nie. Diamanthandel word in elk geval sterk beheer en die hebsugduiwel kry jy verniet saam.