Wees dié somer sonslim﻿ - Jou Gesin | Solidariteit WêreldJou Gesin | Solidariteit Wêreld
Tuis › Artikels › Wees dié somer sonslim﻿
Wees dié somer sonslim﻿
Dekades lank word daar algeskryf oor hoe die son jou oud en selfs dood kan maak. Tog lyk dit asof mense dink wetenskaplikes jok daaroor en dat dit alles net bangmaakstories is. Suid-Afrikaners is nog steeds skokkend onverskillig of onkundig oor beskerming teen die son, sê die Durbanse dermatoloog dr. Marc Roscher. Wees dié jaar sonslim deur jou vanal die nodige wenke en feite te vergewis.
Niks laat jou vel so gou verouder soos die son nie, sonbrandroom ten spyt. En alhoewel daar nog geenwetenskaplike bewyse is dat sulke rome velkanker keer nie, moet jy nietemin altyd ʼn sonbrandroom gebruik as jy in die son kom. Kansa beveel ʼn SBF30 of hoëraan. Die ideale sonskerm moet beskerming bied teen UVA-strale, wat jou vel vinniger laat verouder en die risiko van velkanker vergroot; UVB-strale, wat tot sonbrand lei en ookvelkanker bevorder; en UVC-strale, wat deur die osoonlaag gefiltreer word.
● Breë spektrum. ʼn Aanduiding (op SA produkte) dat dit jou ook teen UVA-strale beskerm. By Europese produkte moet jy soek vir UVA in ʼn afsonderlike sirkeltjie. (UVA-beskerming in rome is nie wêreldwyd gestandaardiseer nie, UVB-beskerming wel.) Soek na rome wat sinkoksied, titaanoksied, avobensoon, Tinosorb en Mexoryl SX bevat.
● Waterwerend. Dit beskerm jou ook in water. Disegter nie waterdig nie alhoewel dit langer in water hou as gewone rome. Smeer dus weer aan nadat jy in die water was. Dis ook nie wêreldwyd gestandaardiseer nie. Soek die woorde waterwerend en baie waterwerend.
Sonbrandroom se raklewe is twee jaar – daarna is dit minder doeltreffend. Bêre dit op ʼn koel plek. In jou motor se paneelkissie gaan dit aan erge hitte blootgestel word en nie lankdoeltreffend bly nie. Wend dit aan 20 minute voordat jy na buite gaan.
Waarom brand jou neus altydeerste? Dit staan uit en word dus eerste deur die son getref. Boonop is die veloor jou neus gewoonlik olieriger, wat veroorsaak dat die sonroom gouer minder doeltreffend is. Nog liggaamsdele wat ekstra aandag nodig het, is jou hande, voete, ore en lippe.
Koel af onder ʼn vinnige kouestort met geen seep nie. Bevogtig met ʼn room sonder alkohol, parfuum of ʼn oliebasis.Verminder inflammasie deur ʼn anti inflammatoriese pil soos ibuprofen of aspiriente drink. Drink ook ekstra water sodat jy nie dehidreer nie. Gaan dokter toe as jy erge waterblase het wat ontsteek, of as jy naar of duiselig voel.
Hoe lank kan jy in die son wees voordat jy brand? Mense met ligte velle kan gemiddeld so 15 minute in die son wees (ander minder of meer). Vermenigvuldig dit met die SBF-getal om teweet vir hoe lank jy beskerm is.
SBF15 x 15 minute = 225 minute
SBF30 x 15 minute = 450 minute
SBF50 x 15 minute = 750 minute
Water en sweet maak die sonskerm minder doeltreffend. Wend dus elke 2 uur weer aan.
Wat jy moet weet van UVB en UVA
Indien jy ʼn SBF30-sonroom op jou gesig gebruik en ʼn onderlaag met SBF15 bo-oor aanwend, beteken dit nie jou beskerming is nou SBF45 nie. Dermatoloë sê die hoogste SBF wat jy aansmeer is die hoogste beskerming waarop jy kan reken ─ jou beskerming sal dus SBF30 wees. ʼn Halwe teelepel is die hoeveelheid sonskerm wat dermatoloë vir jou gesig aanbeveel.
Sowel UVA- as UVB-strale kan
● UVB. Die golflengte van UVB-strale is korter en dring die vel nie so diep soos UVA-strale binne nie, maar laat jou tog brand. Jy is gewoonlik meer bewus van dié strale want jy voel hulle.
● UVA. Die golflenge van UVA-strale, wat ook as “verouderingstrale” bekend staan, is langer en dring die vel dieper binne. Dié strale is elke dag om jou, kan deur glas dring en word glad nie deur die osoonlaag gefiltreer nie.
Nog faktore wat jou vel kan beskadig
● Infrarooi strale. Daar bestaan nog onsekerheid, maar sommige kenners reken dis nadelig. Die strale laat jou warm voel en kan van ander bronne soos oonde kom.
● Lugbesoedeling in enige vorm is sleg vir jou vel en kan vroeë veroudering aanhelp. Die Hoëveld het hoërvlakke van lugbesoedeling as kusdorpe en –stede, sê die Kaapse dermatoloog dr. Ian Webster. Besoedeling verminder die natuurllike antioksidante in jou vel. Sonskerm beskerm nie jou vel teen dié soort bestraling nie en daarom is dit goed om antioksidant produkte te gebruik.
● Ligloop vir sonbeddens. Sonbeddens val in dieselfde kategorieas tabakrook en asbes. Navorsing wys dat jou kans 75% groter is om velkanker tekry indien jy sonbeddens gebruik voordat jy 30 is. Dit kan ook ʼn skaarsoogkanker, okulêre melanoom, veroorsaak. Sonbeddens straal ultraviolet straleuit wat tot ses keer meer gekonsentreer as die son s’n is, sê die Kankervereniging van Suid-Afrika (Kansa). Besoek www.cansa.org.za.
Veilig sonbaai is ʼn mite
Suid-Afrika het naas Australië die hoogste voorkoms van velkanker ter wêreld, en die meeste soorte velkanker word deur die son veroorsaak. Ekstra voorsorg moet met kinders getref word aangesientot 80% van alle sonskade voor die ouderdom van 18 aangerig word. Kansasê dat tot 76% van alle velkankergevalle voorkom kan word as kinders se vel teen die son beskerm word. Selfs al het jy net een keer in jou kinderjare blase gebrand, vergroot dit jou kans om later in jou lewe velkanker te ontwikkel. Daardie mooi sonbruin voorkoms is in werklikheid jou vel se verdedigingsmeganisme wanneer dit aan ultravioletbestraling (UV) blootgestel word.
Jy kan velkanker voorkom
Bly tussen 10:00 en 15:00, wanneer die son op sy warmste is, binnenshuis of soek die skaduwee op. Wees versigtig op bewolkte en koel dae. Wend altyd sonskerm aan en sorg dat jy ʼn hoed van diggeweefde materiaal dra. Kies ʼn donkerbril met UV-beskerming van 400 en wend ʼn lipsalf aan wat ook ʼn sonbeskermingsfaktor bevat.