erfeniskos | huiskok
Archive | erfeniskos RSS feed for this section
Hoender Piccata 'n Italiaans-Amerikaanse Classic
Die Verenigde State se hoenderroem strek verder as Southern Fried Chicken, hoender nuggets en buffalo wings. Die Italiaans-Amerikaanse kosskatkis verdien meer erkenning.
Die diep-geurige Hoender piccata is een van die klassieke geregte wat in elke haastige huiskok se resep-opus hoort. Dié maklike pangereg word gemaak van delikate dungeslaande kotelette van ontbeende hoenderborsies in 'n suurlemoen-, botter en witwynsous met hope vars pietersielie. Dit word besonders gemaak deur 'n rojale byvoeging van pikante, souterige kappertjiesade wat die gereg afrond soos 'n uitroepteken aan die einde van 'n sin.
Dié gereg het in Amerika ontstaan onder immigrante uit Sicilië wat deel van die groot diaspora was. (My oupa Esposto was ook 'n immigrant uit Italie, maar het eerder sy pad na die Suidpunt van Afrika gevind). 'Piccata' verwys waarskynlik na die Franse 'piqué' of piquant wat 'skerp' beteken, en hier deur die suurlemoen en intense soutigheid van die kappertjiesaad bygedra word.
Hoender Francese is nog 'n Italiaans-Amerikaanse gereg wat sterk familietrekke met Hoender Picatta deel. Die uitstaande kenmerk is die pikante suurlemoensous wat met botter en witwyn getem word. Die ander verskil is dat waar die sag-gehamerde hoenderstukke vir Picatta net met meel bedek word, doop jy dit vir die Francese-variasie ook in geklitste eier voor dit gebraai word. Hoender Francese – in die Franse styl – ontbreek egter die waagmoed en pittigheid van die sout kappertjiesaad, wat dit net te subtiel na my smaak maak.
Hoender Parmigiana, of kortweg sommer net Chicken Parm soos dit in die Amerikaanse volksmond bekend staan, is 'n ander klassieke Amerikaanse gereg wat die hongerverlange van Italiaanse immigrante moes sus. Hoewel nie outentiek-Italiaans nie, is dit 'n afstammeling van die Sicilaanse melanzane alla Parmigiana wat met skywe eiervrug gemaak word. Met vleis wat baie meer volop en bekostigbaar in Amerika as in hul geboorteland was, het hoender, varkvleis gou die plek van die eiervrug ingeneem.
Hiervoor word hoenderfilette dungemoker, in geklitste eier en dan in krummels gedoop, waarna dit 'n tweede keer in die eier en krummels gedoop word. Dit word dan goudbruin gebraai, niks meer as 2 minute aan 'n kant nie. Die krummel-filette word onder in 'n kasserolbak gepak, 'n geurige marinarasous oorgegiet, parmesaan en mozzarellakaas oorgerasper en in die oond gebak tot die kaas borrel. Al die lekkerte van Italiaanse kos in een hap.
4 ontbeende hoenderborsies sonder vel
Sap en skil van 1 suurlemoen
125 ml koekmeel
250 ml hoenderaftreksel
30 ml kappertjiesaad, gedreineer
Gekapte vars pietersielie
Lintpasta, soos fettucini of linguine,vir opdiening
Roer die suurlemoensap- en skil, hoenderaftreksel, witwyn en kappertjiesaad saam in 'n bakkie en hou eenkant.
Halveer die hoenderborsies sodat jy 4 filette het. Plaas dit in 'n ziplock-sakkie, of tussen 2 velle kleefplastiek of waspapier. Gebruik 'n rolstok, of gladde kant van 'n vleishamer, of die kant van 'n kleinbordjie om dit plat te slaan (sowat 6 – 12 mm). Die kuns is om die vleis net hard genoeg te hamer om dit egalig dun te maak, sonder om dit in flarde te moker. Dit versag die vleis en verseker dat dit eweredig gaar word.
(Onthou om die pasta te kook terwyl die hoender gaargemaak word).
Geur die vleis aan beide kante met sout en peper. Plaas die meel in 'n platbord en trek die hoenderfilette deur die meel .
Verhit die olyfolie en botter in 'n groot pan tot dit sis en braai dan die hoenderstukke mooi goudbruin en deurgaar, sowat 2 minute aan 'n kant, afhangende van die dikte van die vleis. Verwyder uit die pan en hou eenkant.
Soteer die knoffel sowat 30 sekondes tot dit geurig is. Voeg die mengsel van die suurlemoensap, wyn, aftreksel en kappertjiesaad by en skraap die bodem goed om alle lekker stukkies op die bodem los te maak. Kook die sous liggies af vir sowat 4 minute terwyl jy dit dan en wan deurklits.
Plaas die hoenderstukke terug in die sous, strooi die pietersielie oor en skep dit bo-op pasta. Bedien dit met suurlemoenwiggies en broccoli of jong groenbone.
In die glas: Sauvignon Blanc, Chardonnay of Rosé.
Hoender Piccata se Siciliaanse nefie
'n Piccata-variasie wat die Siciliaanse mafia op hul eie turf aanvat, neem die pikante note 'n paar stappe verder. Hoender Picatta alla Siciliana span saam met die suurlemoen en kappertjiesaad ook ander intense smaakmakers in waarvoor die meer geharde suidelike streek van Italië bekend is: swart olywe, tamatie, rooi brandrissies en vinkel.
Hiervoor verhit jy 60 ml olyfolie in 'n pan, voeg 8 hoenderdye by met die velkant na onder by, tesame met 2 opgesnyde rooi brandrissies en 2 opgesnyde knoffelhuisies. Braai vir 3 minute tot die hoender goudbruin is en roer 180 g gehalveerde kersietamaties, 60 ml elk kappertjiesaad, 60 ml gekapte swart olywe, 30 ml vinkeltakkies of kruisement by. Voeg 250 ml droë rosé by, laat dit opkook terwyl jy aangebrande stukkies loskrap en sodra die vog amper weggekook het, voeg 250 ml water by, bedek en laat saggies prut vir 25 minute. Haal die deksel af, roer nog 30 ml gekapte vinkelblare of kruisement by en kook vir 'n verdere 15 minute tot die hoender gaar is en die sous meestal weggekook het.
Tags: Chardonnay, hoender gereg, hoender Piccata, Italiaanse kos, kappertjiesaad, Sauvignon Blanc
Categories erfeniskos, hoender, kuierkos, Leer iets nuuts, vleis
Lamskenkels, lemoen en donkersjokolade- lekker tot op die been.
As jy ooit 'n lisensie gesoek het om jou vingers af te lek, is jy op die regte plek.
Dis 'n lekkerte om lamskenkel te maak vir feesviering, want dis of elke gas 'n klein lamsboudjie van hul eie het.
Lamsvleis en sjokolade – wat dalk klink na ongewone bedmaats – is eintlik 'n glorieryke smaakkombinasie. Ek gebruik 85% sjokolade wat nie soet is nie, en voeg dit reg aan die einde by om die sous te verryk, diep, donker en blink te maak. Enigiets bo 70% sal werk, net 2 blokkies maak die verskil.
LAMSKENKELS MET LEMOEN, DONKERSJOKOLADE EN PÊRELUITJIES
Lekker tot op die been
Jy kan die slagter vra om die skenkels te 'french' (afwerk en skoon skraap van die been) vir 'n deftige voorkoms.
2 wortels, grofgekap
4 lamskenkels, beentjies skoongemaak ('French')
6 medium uie of 12 pêreluitjies, geskil met wortel kant nog aan
4 vet knoffelhuisies, gekneus
Sap en skil van 1 lemoen
20 g goeie donkersjokolade, minstens 70%, gebreek *
50 g gesoute botter, opgesny
30 ml dragon, gekap (opsioneel) plus ekstra takkie viropdiening
15 ml bruinasyn
Voorverhit oond na 150 °C.
Maak die wortels, seldery en tiemie fyn in 'n voedselverwerker (of kap baie fyn) en hou eenkant.
Verhit die olie in 'n groot vuurvasteoondbak met 'n deksel oor matige hitte. Braai die skenkels goudbruin aan alle kante, haal uit en hou eenkant.
Voeg die uie en knoffel in die pan en braai sowat 4 minute. Voeg die wortelmengsel en lourierblare by en kook tot sag, sowat 4 minute. Roer die tamatiepasta by tot goed gemeng. Roer nou die meel by en kook 'n minuut.
Voeg die rooiwyn, aftreksel en vars lemoensap by, skraap die bodem met 'n houtlepel.
Draai hitte laer, plaas die skenkels terug in die pot, sit die deksel op en plaas in die oond en bak tot sag, sowat 1 ½ ure. Haal die skenkels uit en hou eers eenkant, kook die sous met die helfte af. Roer die sjokolade, botter, asyn en dragon (indien gebruik) by. Geur na smaak. Plaas skenkels terug in die warm sous. Skep uit in opdienbank, strooi gerasperde lemoenskil oor.
Foto's en stilering Ian en Errieda Du Toit
Tags: lamskenkel, lamsvleis, lemoen, oondgereg, paasfees, sjokolade
Categories erfeniskos, Heilsaam heerlik, kersfees, kuierkos, Leer iets nuuts, vleis
Asyn, adobo en iets van oumas uit die Franse platteland.
Ek is 'n asyn-apostel wat almal tot die alledaagse bestanddeel wil lei.
My aansporing lê in smaakherinneringe van die asynerige, peperige sappe van my ma se eenvoudige tamatie en uie slaai; die sweempie asyn in haar hoenderpastei en boontjiesop en die genot van haar bonkig vis en tjips met ruim skudde sout en asyn geseën.
Sy het twee bottels saam met die Sunlight seep, Jik en Vim onder die wasbak gehou – wit asyn en 'n bruine, sonder om haar te skeel aan asynmodes. Sommer spiritis-asyn.
My spensrakke weer, kreun onder asyne van oor die wêreld – swart asyn uit China en ryswynasyn uit Japan, sjerrie-asyn uit Spanje, 30-jaar oue rooiwynasyn uit Prins Albert, appelasyn, bruin en wit balsamiekasyn uit Modena, sjampanjeasyn vir slaaisous.
Uit deernis vir tradisie gebruik ek nederige bruinasyn vir haar lewergereg met soetsuursous en baie gebraaide uie, so lekker dat ek 'n bord daarvan afsluit met lang stiltetyd om te vra dat hierdie Suid-Afrikaanse kosskat tog sal oorleef. Hierdie afskeepkind het 'n roemryke voorsaat uit Venesië, waar dit 'n spyskaartikoon is waarvoor net die beste balsamiekasyn sal deug.
Franse oumas uit die Lyon-streek wys hul respek vir asyn met landelike hoender gesmoor in asyn. Die asyn sny deur die vetterigheid en stimuleer die eetlus. Die sjarmante, eenvoudige gereg poulet au vinaigre was ook een van die beroemde Franse sjef Paul Bocuse se gunsteling-oumakos.
In die Alsace-kontrei word plaashoender weer gestowe in plaaslike heuning-gegeurde asyn en riesling en 'n lepeltjie tamatiepasta bygeroer.
My asynpassie het pad gekruis met die Filipynse nasionale kosembleem adobo. Adobo, afgelei van adobar, die Spaanse woord vir marineer, verwys eintlik na 'n inheemse tegniek om kos in asyn te stowe. Die hoekstene is vleis (gewoonlik hoender of vark, maar ook bees en vis), asyn, sojasous, lourierblare, knoffel en peperkorrels. In sommige streke word klappermelk ook bygevoeg. Die resultaat is 'n sublieme balanstoertjie tussen suur, soet, sout – die asyn getem deur die tyd in die kookpot.
Kortrib-adobo met klappermelk
Die Fillipynse adobo-kookmetode is 'n treffer. Gebruik dieselfde proses vir hoenderstukke en stowe dit dan net 60 minute.
45 ml kookolie
4 heel bees-kortribbes (of vervang met 2 kg hoenderdytjies en boudjies)
7.5 m varsgemaalde swartpeper
250 ml klappermelk
180 ml asyn
180 ml sojasous
12 knoffelhuisies, geskil (toe maar, dit kook weg)
Bediening: wit rys
Verhit die olie in 'n groot kastrol oor matige hitte. Geur die ribbes met sout en 2,5 ml peper. Verbruin die vleis deeglik – maak in sarsies gaar. Skep die oortollige olie uit met 'n lepel.
Roer die res van die peper, hoenderaftreksel, klappermelk, asyn, sojasous, knoffel, lourierblare en rissie by, bring tot kookpunt. Verminder die hitte na matig-laag en prut met die deksel op, roer nou en dan tot die vleis van die been afval, 2 ½ tot 3 ure (50-60 minute vir hoender).
Plaas die vleis op opdienbord en hou warm. Prut die sous oor matig-hoe hitte tot dit verdik, 18 tot 20 minute en giet oor die ribbes. Bedien met rys.
Venesiese lewer met suursous, uie en vye
Dis waarmee ek mense met lewerfiemies oorhaal tot die lekkerny.
500 g skaap of beeslewer (kalfslewer word tradisioneel gebruik)
Mengsel van olyfolie en botter vir braai van uie + vir braai van lewer
2-3 groot uie, in die lengte af in dun stroke gesny
20 ml balsamiekasyn plus ekstra vir oorsprinkel
Meel vir bedek, met sout en peper gegeur
4 gedroogte Smyrna vye, opgekap
Vir garnering: brosgebraaide spek of pancetta, pietersielie of gebraaide salie
Bedien met gnocchi of kapokaartappels
Verwyder die membrane van die lewer en sny 6 mm repe op die skuinste.
Smelt die botter-en olyfolie in 'n groot pan, braai die uie oor matige hitte tot 'n mooi goudbruin vir 15 minute, roer nou en dan, voeg vye halfpad by. Geur met sout, peper en asyn na smaak en kook nog 'n minuut of so.
Druk die lewerstroke in die gegeurde meel, skud die oortollige meel af. In 'n ander pan braai 'n paar lewerrepe op 'n slag in 'n mengsel van ongesoute botter en olie oor hoë hitte tot effe pienkerig in die middel, sowat 30-45 sekondes aan 'n kant. Skep gaar lewer uit in 'n bak.
Skep die uie- en vyemengsel in die pan waarin die lewer gaargemaak is en maak deurwarm terwyl jy roer. Skep die lewer by, skud saam tot warm en skep uit op dienbord. Strooi brosgebraaide spek of pancetta oor, sprinkel paar druppels asyn oor en rond af met pietersielie of gebraaide salie.
Asynhoender met spek, pêreluitjies en sampioene
Asyn gee sy naam aan poulet au vinaigre uit Lyon.
12 klein uitjies
60 g pancetta of ontbytspek, in blokkies
250 g knopiesampioene
1 hoender, in 8 stukke opgesny (of dye en hoenderboudjies)
200 ml goeie rooiwynasyn
Bediening: met rys of fettucini
Geur die hoenderstukke met sout en peper en braai in dieselfde pan sowat 10 minute aan 'n kant. Voeg die asyn, sampioene, lourierblare, spek of pancetta, uie, knoffel, en hoenderaftreksel by. Prut tot die hoender net-net van die been af los kook. Geur met sout en peper. Skep saam met al die sous in 'n warm opdienbak en strooi pietersielie oor.
Tags: Adobo, asyn, kalfslewer, Lewer, soetsuur, suursous
Categories erfeniskos, Kookboeke, kuierkos, Leer iets nuuts, ontbyt, Southappies, trendy kos, vleis
Ek is 'n pampoenpatriot. Of dit boerpampoen, hubbard of die vaal Crown Prince is; begeerlike dunskil pampoen groen van die land of songedroog op 'n sinkdak, ek salueer elke soort en vorm. In my kosstories het pampoen al verskyn in bredies, bruingebakte bykos, soppe en selfs gepiekel; as erfkos-marankies gestowe met heuning en pypkaneel, of as ongewone koue pampoenslaai met ponzu-geroosterde pepita en kruisement-jogurt-drupsels.
Ek is die pampoenkoekie en poffertjies se selfaangestelde beskermengel, tradisioneel ofnuutgemaak met muskadelsous, op die Portugese manier met brandewyn en lemoen, soos my ma s'n met kaneelsuiker, soos Jacques Pauw wat dit voorsit met gekookte kondensmelk of Herman Lensing s'n met miso-karamel. ALLES behalwe pampoentert, daai Sondag-, Kersdag- en braaidag-bykos wat sy Amerikaanse wortels ten spyt, so 'n heimwee-houvas op ons het.
My renons in pampoentert het begin toe ek dit destyds as jong bruid wou maak vir my nuwe aangetroude familie, en dit 'n kolossale flop was. Die eerste keer was ook die laaste. Nou in die tyd van inperking en introspeksie het ek besef dis 'n perd wat opgeklim en weer gery moet word. Mislukkings is immers groeigeleenthede.
Van wyd en syd het my Facebook-kosmaats resepte, wenke en aanmoediging voorsien. My eerste probeerslag met Retha Joubert se resep uit Bloemfontein was so 'n sukses dat ek dit met groot bravado deel asof ek dit al jare maak
Retha se Pampoentert(jies) met bruinbotter en salie
Die soutigheid van die bruinbotter en salie temper pampoen se soet. As jy iets regtig sóét verkies, gee ek 'n soetsous-variasie. Ek bak dit in muffinpannetjies wat help om dit regdeur gaar te kry.
500 ml gaar botterskorsie of pampoen, fyngedruk
125 g botter, saggemaak
Vir bruinbotter en saliesous:
12 salieblare, heel of gekap
Pampoenpitte vir oorstrooi
Voorverhit die oond tot 180 °C. Smeer 'n tertbak of groot muffinpannetjies.
Klits die pampoen, botter, suiker, meel, bakpoeier en sout saam. Klits die eiers by. Giet in die gesmeerde tertbak of muffinpanne. Bak sowat 45 minute tot gaar (dit bak vinniger in die muffinpannetjies).
Maak intussen die bruinbotter- en salie: Verhit medium pan oor matige hoë hitte. Voeg die botter by, kantel die pan tot dit ophou skuim en die kleur verander van liggeel tot amber heuningkleur word en neutering ruik. Voeg die salieblare by en verlaag die hitte, braai tot die blare 'n donker olyfkleur kry en bros is, haal van die plaat af.
Bedruip die pampoentertjies met die warm bruinbotter en salie net voor bediening en strooi pampoenpitte oor.
Vir soet sous: kook 250 ml suiker en 375 ml room sowat 10 minute (dit moet borrel) en giet oor die pampoentert wanneer dit uit die oond kom.
Wenk vir nog iets om met die bruinbotter en salie te doen … met oondgeroosterde pampoenskywe:
As afwisseling kan jy die geurige salie-bruinbotter gebruik saam met oondgeroosterde pampoenskywe: sny 1 groot geskilde pampoen of botterskorsie in 12 mm snye, plaas dit in 'n ziplock-sakkie saam met 25 ml olyfolie, werk dit goed deur die die skywe met die olie bedek is. Geur met sout en peper en bak op 'n bakplaat teen 230°C tot vurksag, sowat 25 minute. Maak intussen die bruinbotter- en saliemengsel (kap of skeur die salieblare fyn hiervoor.)
Konsertina-botterskorsie met lourierblare en heuninglasering
Feestelike vaalneut. Die inperking het my aangemoedig om Amerikaanse resep vir hasselback-botterskorsie wat ek wou hou vir my Kerstafel, eerder nou te maak. Die ekstra myl wat jy loop met die konsertina-snytjies (hasselback) en glasering-kwas is goeie oefening vir die feesdae vorentoe wanneer ons weer saam met vriende en familie aan 'n langtafel kan sit. Dit gaan tog voel soos Kersfess.
1 groot botterskorsie, of 2 kleineres, sowat 1,3 kg
1 rooi of groen brandrissie, dun gesny
60 ml heuning
30 ml appelasyn
8 lourierblare, vars of droog
Voorverhit die oond na 220 °C met die oondrak in die boonste derde. Halveer die botterskorsie in die lengte en skep die sade uit. Verwyder die skil redelik diep sodat daar geen wit vleis oor is nie. Vryf behoorlik in met die olie en geur met sout en peper. Plaas op 'n bakplaat en bak tot dit begin sag word – 'n skerppuntmessie moet met gemak 6 mm kan inglip. Sowat 18 – 25 minute.
Intussen, verhit die brandrissie, heuning, botte ren asyn in 'n kastrolletjie oor matig-hoë hitte, roer nou en dan, haal die brandrissie uit wanneer die stroop hitsig genoeg is en hou eenkant vir later. Prut die sous verder tot net dik genoeg is om die agterkant van 'n lepel te bedek, 6 – 8 minute, verminder die hitte tot baie laag om dit warm te hou.
Plaas die botterskorsie op 'n kapplank, laat effens afkoel. Met 'n skerp mes sny konsertina-kepe dwarsoor die rugkant, so diep as moontlik maar nie dwarsdeur nie. 'n Wenk is om sosatiestokkies of die stele van twee houtlepels aan weerskante te plaas, wat keer dat jy dwarsdeur sny. As jy iewers dwarsdaeur sny, moenie stres nie.
Plaas die botterskorsie versigtig terug op die bakplaat met die kepe na bo. Druk die lourierblare hier en daar tussen die kepe. Geur met sout en peper. Bestryk met van die glasuur, bak en bestryk deurgaans so elke 10 minute of so met die glasuur. Bak 45 – 60 minute tot die botterskorsie sag en goudbruin is. Strooi die gekerfte rissie oor.
Errieda du Toit is die skrywer van tien kookboeke, onder meer SAAM en SUIDOOSTER KOMBUIS wat nou op die rak is. Besoek haar blog Huiskok.com en Facebook-blad Tuistafel.
resep vir hasselback botterskorsie aangepast uit Bon Appeti
Foto's en stilering Errieda en Ian Du Toit
Tags: botterskorsie, bruinbotter, bykos, groente, hasselback, lockdown, pampoen, pampoenkoekies, salie, vegetaries
Categories erfeniskos, groente, Heilsaam heerlik, kersfees, kuierkos, Leer iets nuuts, trendy kos
Sommige dinge het net nie verduideliking nodig nie. Soos die begeerte vir iets troostend in tye van onsekerheid. Soos die magiese vermoë van pampoenkoekies om die dag sommer beter te laat lyk.
Span jou drukkoker In om die pampoenblokkies te kook. Net drie minute!
Botterskorsie is ideaal, want dis minder waterig as pampoen.
As die beslag te loperig is, roer nog 'n lepel meel by.
600 ml gaar, fyngemaakte pampoen of botterskorsie
Stewige mespunt anys (opsioneel)
Olyfolie vir vlakvetbraai
Opsioneel: blomblaartjies van marigolds
Meng die pampoenmoes, meel, bakpoeier, sout en anys in 'n mengbak. Roer die geklitse eiers by om 'n slapperige beslag te vorm. Giet 'n bietjie olie in 'n pan, skep lepelsvol (4 – 5 koekies op 'n keer) in die warm olie en braai aan beide kante tot goudbruin en gaar. Dreineer op kombuispapier, strooi kaneelsuiker oor en rond opsioneel af met eetbare blommetjies.
Foto Ian Du Toit
Tags: afsondering, botterskorsie, Corona, kaneelsuiker, pampoen, pampoenkoekies, trooskos
Categories baking, erfeniskos, groente, Heilsaam heerlik, kuierkos, Southappies, Spensvriendelik
Ons bymekaarmaak-instink is die afgelope ruk behoorlik getoets. Ek het selfs 'n boksie Bisto, onnodig-baie pakkies soppoeier en blikkies tuna in my mandjie gepak wat nooit andersins op my inkopielys is nie!
Grblikte tuna is nou op die Top Tien-spensstaatmakerlys van huiskokke én glanskokke. Vir trooskos vul my Facebook-vriend privaatsjef Willie Cloete sy proviand aan om sy ma se tuna-mayonnaise gevulde pannekoeke te maak wat sy bestrooi het met gerasperde cheddar en Simba se kaas-en-uie-tjips.
My spensreserwes word verder aangevul uit my groot voorraad tannie-resepte en kombuiswyshede wat ek opgebou het met my projek oor gemeenskapskookboekies vir my boek Saam. Ek kyk nou met nuwe insig en respek na die oudste boekie in my versameling – Paarl Cookery Book wat ten bate van die Rooikruis in 1918 uitgegee, 'n jaar van 'n wêreldoorlog en die Spaanse/Groot Griep gesien het.
Raap-en-skraap-aandkos en noodskottels – die vindingryke gebruik van oorskiet – is sulke ou boekies se sterkste pilare. 'n Voorbeeld hiervan is resepte vir vispasteie van oorskietvis in 'n witsousbasis en 'n laag oorskietaartappels, wat in die oond gebak is met krummels en kaas. Niks het uit 'n pakkie of blikkie gekom nie, want geriefskos sou eers later tot 'n groot evolusie lei van huiskos-resepte.
So is familietrekke van die 1918-vispastei te sien in die tuna-tjippie kasserol van die retro-jare. Hierdie verdelende is enersyds die onderwerp van spotterny onder die anti-blik fyneet-brigade en 'n bron van bewondering vir ondernemende huisvroue wat kos vinnig en met min bestanddele tafel toe kon bring.
Met die koms van sampioenroomsop in blikkies en pakkies het huisvroue gou gesien hulle hoef nie meer witsous aan te maak nie. Die broodkrummels is ook gerieflik vervang met ontbytgraanvlokkies soos Post Toasties en Kellogs, en mettertyd met opgebreekte bros aartappelskyfies. Geure en krakerigheid in 'n kits.
Ek voorsien die 21-dae huiskokon-belewing gaan ons 'n meer empatiese uitkyk gee vir spenskos-gedrewe skeppings uit die 20ste eeu. Ons is honger vir die koestering van nostalgiekos, selfs al kom die geborgenheid uit 'n pakkie of blikkie.
So haal maar weer die kasserolbak uit. Jy gaan dit wil gebruik vir troostende eenskottelgeregte soos hierdie tunatjippiekasserol. As dit jou waardigheid as fynproewer aanpas kan jy dit altyd Suurlemoen Tuna Mornay noem.
Die sukses van 'n tuna-kasserol lê in die kontras van die krakerige bo-kors, borrelende kaas en romerige visvulsel. Die resep uit my boek SAAM is aangepas uit The Byrnes Settlers Recipe Book wat in 1979 uitgegee is ten bate van 'n tehuis vir bejaardes in Durban.
80 ml botter
230 g vars knopiesampioene, deurgesny of 1 blikkie, gedreineer
80 ml gekapte ui
2 blikkies (170 g elk) tuna in olie, gedreineer en gevlok
125 g bevrore of geblikte ertjies
gerasperde skil en sap van 1 suurlemoen
625 ml melk (of helfte melk, helfte hoenderaftreksel)
1 pak (125 g) aartappelskyfies, gekrummel
Voorverhit die oond tot 180 °C. Smeer 'n vlak kasserolbak.
Verhit helfte van die botter oor matig-hoë hitte, voeg die sampioene en uie by en soteer tot die uie sag is. Voeg die gevlokte tuna, ertjies, suurlemoenskil en suurlemoensap by. Skep in die voorbereide bak.
Smelt die res van die botter oor matige hitte, roer die meel by en roer vir 2 minute. Voeg die melk geleidelik by en roer tot glad en die sous verdik het. Proe en geur met sout en peper na smaak. Giet die sous oor die tunamengsel.
Meng die kaas en aartappelskyfies en strooi bo-oor die tunamengsel. Bak vir 25 minute.
Vervang die tjippies met gekapte neute en meng met die krummels van 3 snye roosterbrood. Geur die krummels met rooipeper en 25 ml gesmelte botter of olyfolie.
Sny 4–6 snye oubrood in blokkies, braai in botter of olyfolie, geur met sout en peper en strooi saam met gerasperde kaas oor die vis.
Braai gesnipperde uie bruin in olie en strooi oor die tunamengsel.
Rol 100 g pretzels of nachos-skyfies fyn, meng met 30 ml gesmelte botter, gedroogte of vars kruie en 180 ml gerasperde parmesaankaas, strooi oor kasserol voor dit oond toe gaan.
Meng 1 x 410 g blikkie sampioenroomsop met 125 ml melk in klein kasserolbak. Dreineer en vlok 1 blikkie tuna, meng dit saam met 250 ml aartappelskyfies en 250 ml gaar ertjies by die sop-en-melkmengsel in die kasserolbak. Strooi 125 ml aartappelskyfies en 125 ml gerasperde kaas oor. Bak in voorhitte oond by 180°C vir 25 minute.
Errieda Du Toit is die skrywer van SAAM, gevul met gemeenskapskookboekie-resepte. Die foto is deur Ian Du Toit en stilering deur Hannes Koegelenberg.
Tags: aartappel gebak, blikkiesvis, lockdown, Spensbestanddele, tuna, visgebak
Categories Blikkieskos, erfeniskos, groente, Heilsaam heerlik, Kookboeke, Leer iets nuuts, seekos, sop, Southappies, Uncategorized
Mrs J se Marvellous Melktert
Die son begin sak oor Melktertdag 2020 en gooi lang skaduwees oor Ruiterbos, die denkbeeldige voorstad van die geliefde sepie Suidooster. Maar voor die dag om is deel Mrs J, matriarg van Ruiterbos die resep vir haar Marvellous Melktert. Dis so heerlik dat ek dit ingesluit het in die boek Suidooster Kombuis wat ek saam met haar, Stefan en Mymoena geskryf het.
Die mense van Ruiterbos vertel my dat as Mrs J sien jy's bedruk, vra sy nie eers of jy 'n snytjie melktert wil hê nie, sy sny sommer klaar twee stukke.
Ek het haar uitgevra oor haar melktertresep en sy vertel: "Ek reël al jare die kerkbasaar se koek-en-terttafel. Mense kom vra altyd of daar nog van my marvellous melkterte oor is, maar dis altyd eerste uitverkoop, selfs voor my vriendin Mavis s'n. Ek weet nie hoekom ander bakkers hul resepte so teen die bors hou nie, want ek deel dit eerder uit. Dis mos die spirit."
En wat haar resep anders maak? Dis maklik – net die kors gaan oond toe. Die vulsel word op die stoof gemaak en gaar ingeskep. Heerlik."
60 g botter, teen kamertemperatuur
60 ml strooisuiker
160 ml suiker
5 ml vanielje-, amandel- of suurlemoengeursel
Voorverhit die oond tot 200 °C. Smeer 'n 22 cm-tertpan.
Verroom die botter en strooisuiker saam. Voeg die eier by en klits tot gemeng.
Sif die meel, bakpoeier en sout saam. Voeg dit by die bottermengsel en meng tot 'n stywe deeg. Druk die deeg vas op die boom en kante van die tertpan.
Prik die boom van die kors oral liggies met 'n vurk. Plaas bakpapier oor die deeg en vul met droë bone, rys of bakballetjies. Bak die deeg blind vir 15 minute. Verwyder die bakpapier met droë bone, rys of bakballetjies. Verlaag die die oondtemperatuur na 180 °C en bak vir nog 15–20 minute tot die deeg bros en bruin is.
Verhit die melk, botter en suiker oor matige hitte tot kookpunt. Verwyder van die hitte. Klits die mielieblom, water en eiergele saam in 'n klein mengbak. Voeg 250 ml van die warm melkmengsel by die eiergeelmengsel en meng baie goed.
Giet dan alles terug in die kastrol en roer vinnig met 'n houtlepel om goed te meng. Plaas die kastrol weer oor matige hitte en kook tot dik, roer gereeld om te voorkom dat dit vasbrand. Verwyder van die hitte en roer die geursel by.
Klits die eierwitte en sout tot stywe punte vorm. Vou dit by die vulsel in. Gooi in die gebakte kors en strooi kaneel mildelik oor.
*Suidooster Kombuis is geskryf deur Errieda du Toit en uitgegee vir #kykNet deur Human & Rousseau. Pragfoto's deur Henk Hattingh.
Tags: erfeniskos, kaneel, melktert, Mrs J, Ruiterbos, soet goed, Suidooster, tert, tertkors
Categories baking, erfeniskos, gebak, koek, Kookboeke, kuierkos, nagereg
Marmalade Kersfeesbrood en Food Lover's Market kompetisie
"Ek bring vir jou 'n Kersfeesbrood en 'n sonneblom uit Bethlehem", sê my vriend Hannes van my sonnige vrugtekoekteebroodjie.
So beier die klokke en trek die Kersfees-elwe hul rooi voorskote aan.
Ek trek weer saam met Food Lover's Market die rooi emmertjie met hul luukse feestelike gemengde koekvrugte nader. Soos elke jaar het ek voor die Krismiskoek-kruispad gekom om te besluit watter styl en watse resep dit gaan wees:
Die tradisionele roete neem of afdraai na iets nuuts?
'n Beskonke of 'n nugter koek?
Familieresep of iets trendy met gin of kombucha?
'n Kerktannie resep of iets raw en vegan uit 'n moderne bakbybel?
Luuks en oordadig of iets eenvoudig en beskeie?
Iets diep en donker of goud en blond? Iets Latyns-Amerikaans soos Torte Navidad uit Venezuela, ryp gemaak op rum? Of 'n drie-bestanddele vrugtekoek wat so 'n Pinterest-darling is?
Geborduur met glansvrugte, stroperige gemmerstukke en blink robyne kersies? Of 'n alledaagse, vriendelike vrugtekoekbroodjie wat met botter, tee en simpatie (en ekstra marmalade) 'n teenvoeter is vir die bittersoet van 'n jaar.
Food Lovers Market het my geinspireer met die tema 'om Kersfees huis toe te bring onder die Afrika Hemel'. Ek vertolk dit met die geel van sonneblomme, 'n oranje-en-geel delikate doilie van my Ma Inez en die sitrusgeure van die lemoenboorde uit haar Clanwilliam-grootwordjare; sultana se goud en bruinsuiker se amber. Alles kleure van gasvryheid en warm mense wat sal hou van 'n 'Kom-drink-by-my-Tee' vrugtekoekteebroodjie.
Dis 'n Plain Jane sonder slimstories en kreatiewe kinkels. En juis daarom kies ek vanjaar dit. 'n Koek wat jy maak sommer net omdat dit lekker is om te lewe. 'n Herinnering dat vieringskoeke nie net vir high days en holidays is nie. Haal vandág jou beste teekoppies uit. Draai vandág die deksel af van daardie flessie duur marmalade wat jy te jammer is om te eet. Maak 'n blompot vol sonneblomme, nooi iemand oor wat dalk alleen en verlore voel en eet koek.
Dis so 'n maklike koekbrood dat dit al jou verskonings wegneem om nie iets feestelik te bak nie. Als word in een bak aangemaak, geen rypmaak en maande se voer met drank nie, geen peperduur bestanddeke nie, geen geweek of opsny van vrugte nie.
Dis so ekonomies, so maklik, jy bak hom vanoggend en vanmiddag kan jy eet en uitdeel. Jy't nie 'n deftige Bundtpan nodig vir hierdie feestelike vrugtekoekbroodjie nie, 'n broodpan doen die ding. Hierdie resep is genoeg vir twee koekbroodjies: een is vir jou en die buurvrou, die ander een gee jy weg. Eet dit met goeie botter, goeie tee en goeie geselskap.
Ek gee onderaan die resep inligting oor die groot #FoodLoversMarket Festive Luxury Fruit Cake Mix kompetisie.
700 g Food Lover's Market Festive Luxury Fruit Cake Mix
100 g glanskersies, liggies In meel gedompel en afgeskud
250 g botter, kamertemperatuur
120 ml vars lemoensap of melk
60 ml goeie marmalade of konfyt van jou keuse
250 g sagte bruinsuiker
20 ml gemengde speserye
Fyngerasperde skil van 1 groot lemoen
Voorverhit die oond tot 170°C of 150°C waaieroond. Stel jou oondrak net onder die middelste rak. Spuit 2 broodpannetjies met kleefvrye sproei, voer uit met bakpapier sodat die lang kante oorhang. Dit maak dit makliker om later die koekbroodjie uit te lig.
Plaas die botter, eiers, lemoensap of melk, konfyt, suiker, bruismeel, gemengde speserye, sout en fyngerasperde skil in die bak van die staanmenger of voedselverwerker. (Ek gebruik die K-hegstuk van my Kenwood). Meng goed deur sonder om te oormeng, en skraap die kante halfpad.
Voeg die koekvrugtemengsel en glanskersies by en meng dit met 'n houtlepel deur die beslag. Verdeel die beslag tussen die twee panne, maak dit mooi gelyk bo en tik elke pan 5 keer op die werkoppervlak. Trek 'n streep met 'n mes deur die bokant, dit kan help dat dit nie met 'n bult rys nie (hoewel 'n heuweltjie my nie pla met iets so informeel soos hierdie tee-dingetjie nie.
Bak vir 80 minute. Steek nou 'n toetspen (my ma het 'n dun breinaald gebruik) in die middel en as dit skoon uitkom is dit gaar. Indien nog nie deurgaar nie, bak nog 10 minute en toets weer. Herhaal tot gaar.
Haal uit die oond, laat staan 15 minute en keer uit op 'n draadrak. Borsel marmalade oor die bokant.
Bêre In 'n lugdigte houer en hou die bakpapier aan tot jy dit gaan sny. Dit kan ook in kleefvrye plastiek of waspapier toegedra word, maar net nie foelie nie. Die teebroodjie is op sy lekkerste na twee dae, maar wie wil wag om fees te vier as jy vandag al iemand wat tee en simpatie ndig het kan bederf?
Wenke: hierdie vrugtekoekbroodjie is 'n lekker spanningsvrye storie, wat nie soveel drukpunte het soos 'n swaarder, vrugtebelaaide tradisionele vrugtekoek gewoonlik het nie. So niks van 'n toedraaiery van jou pan met lae bruinpapier of koerantpapier nie. Wat jy wel moet dophou is dat dit nie te donker bak aan die bokant nie.
plaas jou oondrak een verstelling onder die middelrak.
ruil die panne na 50 minute om en roteer ook dat die voorkante na agter wys.
bedek liggies met bakpapier of foelie as dit te vinnig bruin word.
as jy ligter kante verkies voer die pan met twee lae bakpapier uit.
die baasbakkers plaas ook gewoonlik 'n bakkie water in die oond; die stoom help teen brand en uitdroog.
Ek gebruik Food Lover's Market se legendariese Luxury festive cake mix in die rooi emmertjie wat al vir 25 jaar 'n Kerstyd-instelling is. Dis gerieflik, want die koekvrugte is alles klaar opgesny en gemeng. Dis ekonomies (R79. 99 per kg) en is eksklusief tot hul takke landwyd.
Food Lover's Market Festive Luxury Fruit Cake Mix kompetisie.
Die prys is 'n lieflike houtkrat vol Food Lovers Market produkte met baktoerusting soos die legendariese rooi emmertjie, so ook heerlike feestelike gebak en Kerslekkernye. Die wenner kry ook 'n mengbak, handklitser én 'n Bundtpan.
Skryf in deur hierdie skakel te volg
Resep en stilering: Errieda du Toit
Fotograaf: Ian Du Toit
Tags: cake mix, feesseisoen, Food Lover's Market, fruitcake, kersfees, Kerskoek, Kerstyd, koekbrood, lemoene, neute, nostalgie, rooi emmertjie, rosyne, sitrus, Suid-Afrikaans, teebroodjie, vakansiegebak, vrugtekoek
Categories baking, erfeniskos, kersfees, koek, kuierkos, Leer iets nuuts, nagereg
'Baby, it's cold outside' geregte: kerrie-en-klappermelk ertjiesop met geroosterde blomkool; kortrib-, bier en boonbredie; boereworsfrikkadelle in sticky tamatiesous
Winter, bly tog 'n bietjie langer … daar's koue-weer geregte wat ek nog wil maak.
Die meer tradisionele wintergeregte en hartskosse waarmee die Kaap van Storms aangedurf word, soos die kerries, wildspasteie, lensiesop met murgbene en plaaskombuis-groentesoppe met kluitjies het klaaar gesig gewys in my kombuis.
Ek het midwinter al cassoulet, die legendariese wintershuiskos uit die suidweste van Frankryk gemaak, ('n liefdestaak wat tyd, vleis en hul erfenisboon coco-tarbais vra), my kosbare slopie heerbone deurgewerk en 'n paar keer outydse boontjiesop met dobberende blokkies spek gemaak. Steeds is ek nie reg vir groet nie; my spensrakke vol rantsoene teen die koue oorlog ook nie.
Daarom maak ek 'n lysie "Baby, it's cold outside"-geregte wat die winter verlei om nog bietjie langer te bly, tot die opgaardamme én my eie gees voel ons is reg vir lente se groener weivelde.
Hier is drie resepte bly-nog-vir-eers wintergeregte. Die klem is op gedroogte bone en erte, vir my die simbool van winter op sy grouste. Ertjiesop, 'n bekende in winterkringe word opgeknap met kerrie en klappermelk, en die lojale driemanskap van vleis, bier en bone vat die koue aan. As dit te koud is vir boerewors oor die kole, bak dit dan saam met bone.
KERRIE-EN-KLAPPERMELK GEROOSTERDE BLOMKOOL ERTJIESOP
Geniet dit met roti of vetkoek.
1 medium kop blomkool, opgekap
15 ml kerriepoeier
45 ml olyfolie + ekstra vir braai
3 knoffelhuisies, gemaal
15 ml vars gemmer, fyn
10 ml fyn koljander
2,5 ml borrie
250 ml droë ertjies, afgespoel
1 l groenteaftreksel
Gerookte varkworsies of 2 varkpootjies
Garnering: kerrie-olie* (opsioneel), jogurt, geroosterde blomkool-takkie
Voorverhit oond tot 180°. Voer oondpan uit met foelie en pak blomkool uit. Meng die olie met kerriepoeier en garam masala en bedek die blomkool met die olie. Rooster vir 30 minute.
.Verhit 'n bietjie olie in 'n groot kastrol, voeg die uie, knoffel en gemmer by, braai tot die uie sag en deurskynend is, voeg die komyn, koljander en borrie by en braai tot geurig, sowat 2 minute.
Voeg ertjies, aftreksel en worsies of varkpootjies by en prut tot die ertjies sag is en begin opbreek, Voeg klappermelk by en prut 10 minute. Voeg geroosterde blomkool by, hou stukkies terug vir garnering. Maak die sop fyn met 'n staafmenger of aartappeldrukker tot verlangde tekstuur. Skep in bakkies en garneer. Eet met roti of vetkoek.
*Kerrie-olie: smelt 45 ml botter, roer 15 ml kerriepoeier by en drup lepeltjievol oor die sop.
BONE EN BOEREWORS-FRIKkADELLE IN PIKANTE TAMATIESOUS
250g Imbo rooi spikkelbone of nierbone
30 ml olie vir braai,
50 g tamatiepasta
2 x 410g blikke gekapte tamatie
5 ml asyn
Spoel die bone af, plaas in groot kastrol, bedek met koue water, bring tot kookpunt en kook 5 minute. Verwyder van die hitte, bedek en week 1 uur.
Dreineer bone en plaas terug in die kastrol, voeg genoeg kookwater by om te bedek, bring tot kookpunt en prut dan met die deksel gekantel tot sag,45 – 60 minute (nierbone kook 90 minute).
Maak intussen die frikkadelle en tamatiesous: Druk die worsvleis uit die omhulsel en vorm klein balletjies. Verhit olie 'n pan oor matige hitte en braai die frikadelle goudbruin, skuif dit na die kant van die pan.
Vul olie aan indien nodig, voeg uie by en soteer 5 minute, roer die knoffel by, dan die tamatiepasta en paprika, laat 1 minuut braai en voeg die gekookte bone, worcestersous, suiker, asyn en geurmiddels by. Prut tot verdik, sowat 15 minute. Proe en pas smaak aan. Druk van die bone met die agterkant van die houtlepel fyn as jy sous wil verdik.
Sprinkel kruie oor.
KORTRIB EN BONE IN BIER MET AMASI-BONEKAPOK
Die bone-tema word na die bykos deurgetrek met boonkapok ( fyngestampte bone wat romerig gemaak is met amasi.)
500 g Imbo nierboontjies, geweek
500 g – 750 g kortrib, in korter stukkies gesny of ander biefstowevleis
2 groot uie, grofgekap
4 wortels, opgesny
500 ml biefaftreksel + ekstra soos nodig
1 x 330 ml blikkie bier (of vervang met aftreksel)
Tiemie, vars of droog
125 ml maas (amasi)
Dreineer bone en plaas terug in die kastrol, voeg genoeg kookwater by om te bedek, bring tot kookpunt en prut met die deksel gekantel vir 60 minute (bone nou halfgaar.) Skep die helfte van die bone met 'n gaatjieslepel uit en hou eenkant om later by vleis te voeg. Kook die orige bone vir nog 30 – 40 minute tot sag (dit word vir die boonkapok gebruik).
Voorverhit oond na 160°C. Geur vleis goed met sout en peper. Verhit olie in oondvaste pot en verbruin vleis in sarsies. Skuif vleis na die kant, soteer uie vir 4 minute, voeg wortels en knoffel by en braai liggies vir nog 4 minute. Roer die vleis en groente deur, voeg vloeistof by, bedek en stowe 90 minute in die oond.
Voeg halfgaar bone, tiemie, asyn en nog biefafstrek by indien nodig (die bone soek vog om sag te word). Bedek en bak nog 90 minute tot die bone sag is en vleis van die bene afval. Druk van die bone fyn om die sous te verdik. Geur.
Boonkapok: verhit die orige gaar bone met 60 ml amasi, vars of droë tiemie en botter. Maak dit fyn en voeg nog amasi by. Geur.
Errieda Du Toit kook Saterdag 10 Augustus saam met Daleen van der Merwe 'n uitsonderlike viergang winterspyskaart by die Karoo Art Hotel op Barrydale. Peter Veldman gesels saam. R500 met De Grendel wyne ingesluit. Bespreek by reservations@karooarthotel.
Tags: blomkoolsop, bone, boontjies, boontjiesop, ertjies, ertjiesop, heerbone, heerboontjies, Imbo, kortrib, sop, spikkelbone
Categories erfeniskos, groente, Heilsaam heerlik, kuierkos, Leer iets nuuts, sop, Uncategorized, vleis