PressReader - Beeld: 2016-05-13 - 31% van SA se kleu­ters wan­ge­voed
31% van SA se kleu­ters wan­ge­voed
Baie kry net R13 se kos per dag in
Beeld - 2016-05-13 - Wêreld­beeld - Tar­ren­Lee Ha­bel­gaarn
’n Der­de van Suid-A­fri­ka se kin­ders jon­ger as ses jaar word ge­voed op so­wat R13 per dag.
Dit is vol­gens sta­tis­tie­ke wat gis­ter be­kend ge­maak is in die eer­ste her­sie­ning van die SuidA­fri­kaan­se vroeë kin der ont­wik­ke­lings oor­sig.
Die do­ku­ment is in Jo­han­nes­burg uit­ge­reik deur die U­ni­ver­si­teit van Kaap­stad se Kin­der­in­sti­tuut, die na­si­o­na­le de­par­te­ment van be­plan­ning, mo­ni­te­ring en e­va­lu­e­ring, as­ook I­li­fa La­bant­wa­na, ’n nie- re­ge­rings­or­ga­ni­sa­sie wat help om vroeë kin der ont­wik­ke­ling te be­vor­der.
Die jong­ste sta­tis­tie­ke is van 2014. Dit sal jaar­liks op­ge­da­teer word.
Die na­vor­sing fo­kus op pri­mê­re ge­sond­heid­sorg vir ma’s en kin­ders, maat­skap­li­ke diens­te, sti­mu­la­sie vir vroeë on­der­rig, on­der­steu­ning vir pri­mê­re ver­sor­gers en voe­dings on­der­steu­ning.
Vol­gens die na­vor­sing ly 31% van die land se kleu­ters aan wan­voe­ding om­dat hul­le weens ar­moe­de nie ge­noeg voe­dings­waar­de in hul kos kry nie.
Die sta­tis­tie­ke het wel ver­be­ter.
In 2014 het 13% van die land se kleu­ters nie ge­noeg kos ge­kry nie en fi­siek hon­ger ge­ly ver­ge­le­ke met 29% in 2002.
Na­vor­sers meen hoe­wel min­der kin­ders hon­ger ly, is daar nog te veel wat nie daag­liks ge­noeg voe­ding­stow­we in­kry nie.
Son­ja Gie­se, uit­voe­ren­de di­rek­teur van I­li­fa La­bant­wa­na, sê 75% van die e­ner­gie­ver­bruik in die eer­ste jaar van ’n kind se le­we gaan daar­voor om die brein te ont­wik­kel.
“’n Vyf­de van die kin­ders on­der vyf se groei word ver­traag om­dat hul­le nie ge­noeg of kor­rek­te kos kry nie.
“Baie men­se ‘ver­dwerg’ en word kort en vet. Ons dink hul­le is maar so ge­bou, maar dit is eint­lik ’n groot ne­we-ef­fek van ie­mand wie se groei as kind ver­traag is weens wan­voe­ding. Dit het ook ’n ne­ga­tie­we im­pak op brein ont­wik­ke­lin­ge n men­se leer moei­li­ker.”
’n Te­kort aan vi­ta­mien A, wat ver­band hou met ’n gro­ter kans op in­fek­sie en siek­te, is ook ’n groot pro­bleem waar­aan aan­dag ge­gee sal word, sê Gie­se.
Vol­gens na­vor­sing ly meer as 40% van kin­ders in Suid-A­fri­ka aan ’n te­kort aan vi­ta­mien A.
“Kin­ders be­hoort vi­ta­mien A-aan­vul­lings by hul naas­te ge­sond­heid­sorg ver­skaf­fer te kry, maar die le­we­ring van dié diens bly oor die he­le land heen swak. Ons hoop om teen 2018 se­ker te maak dat al­le kin­ders toe­gang het tot vi­ta­mien A-aan­vul­lings.”
Spe­si­a­le aan­dag sal ook ge­gee word aan die ge­hal­te van pro­gram­me vir vroeë kin der ont­wik­ke­ling.
Na­vor­sing dui daar­op dat min­stens 64% van kin­ders van drie tot vyf jaar oud deel is van so ’n pro­gram of in ’n kleu­ter­skool is.
Die ge­hal­te van wat hul­le daar leer, is eg­ter nie al­tyd goed ge­noeg nie, sê Kat­ha­ri­ne Hall, se­ni­or na­vor­ser aan die Kin­der­in­sti­tuut.
Dit kan ge­sien word in die na­si­o­na­le as­ses­se­rings toet­se wat in gr. 3 ge­doen word waar kin­ders min­der as 50% vir wis­kun­de en taal be­haal.
“Ons is bly dat die mees­te kin­ders toe­gang het tot pro­gram­me vir vroeë kinderontwikkeling, maar nou moet ons se­ker maak dat hier­die plek­ke al­mal op stan­daard is,” sê sy.