Emigrasie, oorsee belê: Doen éérs al jou somme | Netwerk24
Deur Charné van der Walt 17 Augustus 2019 06:00
As belastingpraktisyn kry ek deesdae heelwat te doen met kliënte wat "finansiële emigrasie" ondersoek as 'n opsie om Suid-Afrika te verlaat.
"Finansiële emigrasie" is nie 'n regsterm nie, maar dit is baie gepas vir volle emigrasie. Dit sê eintlik "ek wil nie meer al my inkomste en uitgawes aan die Suid Afrikaanse Inkomstediens (SAID) verklaar (of eerder, verduidelik) nie", wat ek in 'n mate kan verstaan.
As ek my kliënte help met hierdie proses van "finansiële emigrasie", maak ons eerste seker dat die kliënt se belasting­sake by die SAID reg is. Dan voltooi ons die Suid-Afrikaanse Reserwebank se MP336(b)-vorm.
Dié vorm vra heelwat besonderhede oor jou bates, soos jou eiendom, beleggings, versekeringspolisse, kontantbedrae, debiteure (mense wat vir jou geld skuld), tyddeel, munte en vele meer.
Wat jý skuld, is ook belangrik. As jy geen skuld het nie, is die proses eenvoudiger. As jy 'n verband het op 'n eiendom in Suid-Afrika wat jy wil behou, moet jy kan bewys dat die huurinkomste "met gemak" die uitgawes aan die eiendom kan betaal.
Die spoed (of moet ek sê oorhaastigheid) waarmee mense wat wil emigreer, hul beleggings in kontant omskep sonder om hul somme te doen, bekommer my.
Kommer oor plaaslike beleggings
Ek kom agter baie Suid-Afrikaners, ook diegene wat nie beplan om te emigreer nie, se angsvlakke oor hul beleggings is baie hoog. As jy nie geld nodig het vir 'n baie spesifieke doel nie (soos om eiendom in die buiteland te koop), is dit nou eerder die tyd om jou beleggings onveranderd te laat.
Kontantbeleggings het die afgelope vyf jaar heelwat beter opbrengste gelewer as aandele. Dit beteken egter nie dat kontantbeleggings nou 'n antwoord vir langtermynspaardoelwitte is nie.
As kliënte paniekerig raak oor hul onstabiele beleggingswaardes, herinner ek hulle aan die volgende drie dinge:
Hou by jou oorspronklike langtermynbeleggingsdoelwitte;
Bly gediversifiseer in jou beleggings, wat ook beteken dat jy 'n kontantfonds het; en
Hou jou skuld te alle tye so laag as wat jy kan.
Impak van emigrasie op ander
Maak seker jy het jou somme gedoen voordat jy sak en pak landuit gaan. Foto: Getty Images
Emigrasie het ook 'n invloed op diegene wat agterbly.
Een van my kliënte (kom ons noem hom mnr. X) werk vir 'n familieonderneming en sy werkgewers praat openlik oor hul planne om binne die volgende vyf jaar te emigreer.
Die onderneming is nie in finansiële moeilikheid nie en sal seker verkoop word. Die eienaar se persoonlike besluite skep baie onsekerheid by my kliënt en ander werknemers.
Mnr. X weet nie of hy moet bedank, ander werk moet gaan soek en of hy moet wag vir 'n pakket nie. Hy word oor vier jaar 55 en het gevolglik nie toegang (op 'n belastingvriendelike wyse) tot sy pensioen-beleggings nie.
Op mnr. X se private voorsorg-bewaringsfonds-belegging het hy nooit sy "een keer in 'n leeftyd"-onttrekking voor 55 jaar gedoen nie en daarom het hy nog toegang tot só 'n onttrekking (waarop belasting natuurlik betaalbaar is). Mnr. X is gelukkig genoeg om redelik min op sy eie huisverband te skuld, maar het wel 'n verband op 'n verhuurbare eiendom.
Sy vraag aan my was: Moet hy 'n gedeelte van die voorsorgfonds onttrek, belasting daarop betaal en sy skuld (ingesluit die verhuurbare eiendom se verbandlening) betaal sodat hy meer "gereed" is as hy sy werk verloor? Of moet hy sy verhuurbare eiendom verkoop?
Kom ons doen 'n paar berekeninge voor ons mnr. X adviseer. Eerstens kyk ons na sy huidige kontantvloei-situasie (sy huur­inkomste en -uitgawes) en hoe dit sal verander as hy die verband aflos.
Die eiendom se markwaarde is R900 000 en hy skuld R350 000 op sy verband. Terwyl mnr. X die verband afbetaal, maak hy nie wins nie, wat beteken hy betaal nie belasting op sy huurinkomste nie.
As hy die verband afbetaal het en hy verdien steeds 'n salaris, sal hy tussen 30%- en 40%-belasting op die wins moet betaal, wat die opbrengs op sy belegging gaan verminder tot sowat 4,5% per jaar. Ek doen spesifiek hierdie berekeninge want ons moet eers bepaal of die eiendom 'n goeie belegging is. Sien Tabel 1 hiernaas.
Mnr. X meen dat hy in 'n noodsituasie as hy sy werk verloor, sy eiendom in 'n gewilde veiligheidskompleks redelik vinnig teen markwaarde sal kan verkoop.
Kom ons bereken wat hy in sy sak sal kry as hy dit verkoop. Sien Tabel 2 hiernaas, asook die tabel wat wys hoe die kapitaalwinsbelasting (KWB) bereken is.
Aangesien die verhuurbare eiendom in mnr. X se persoonlike naam is, word slegs 40% van die netto kapitaalwins van R245 250 na sy belastingopgawe geneem as normale inkomste en belas net soos sy salaris belas word. Sy gemiddelde belastingkoers is 33%, wat neerkom op KWB van sowat R33 000.
Die volgende stap is om te besluit of mnr. X eerder sy voorsorgfondsbelegging moet laat uitbetaal om sy eie of hierdie verhuurbare eiendom se verband af te los. Sien Tabel 3 hiernaas. Daar is twee scenario's: A is as mnr. X nou al sy voorsorgfonds onttrek en B is as hy wag tot hy 55 jaar oud is.
Uit dié berekeninge kan mnr. X sien hy het opsies as hy sy werk verloor. Hy kan sy verhuurbare eiendom verkoop en die R465 000 wat hy in sy sak steek gebruik om sy eie huisverband en motorskuld te delg en die res as 'n noodfonds gebruik.
Of hy kan sy voorsorgfondsbelegging in kontant omskep, die verband van die verhuurbare eiendom afbetaal en die R5 000 netto huurinkomste gebruik om sy eie huisverband en motor te betaal.
Mnr. X kan ook na die kleiner eiendom trek en sy eie woning uitverhuur vir 'n groter huurinkomste. In albei gevalle kan mnr. X hopelik sonder boetes die bydraes tot sy uittree-annuïteit tydelik staak tot hy weer werk kry.
Lesse vir almal
Dié oefening leer vir mense wat wil emigreer of vir diegene wat in die land bly, die volgende:
Doen berekeninge oor jou unieke situasie, werkomstandighede en beleggings voordat jy oorhaastige besluite neem oor jou beleggings. Elkeen van ons se opsies gaan verskil.
Bou aktief aan 'n noodfonds sodat jy in onvoorsiene omstandighede vir minstens 'n maand of twee geld het om uitgawes te dek. Sonder 'n noodfonds neem angsvlakke toe en vergroot die kans dat jy verkeerde besluite neem.
Hou te alle tye jou skuld tot die minimum. Probeer om nie ná die ouderdom van 50 jaar groot motorskuld te hê nie.
Moenie onnodig voorsorg- en ander pensioengeld onttrek as die markte nie geskik is vir onttrekkings nie (soos dit tans in Suid Afrika die geval is) en ook nie vóór jy gaan aftree nie. Dit het die maksimum tyd nodig om te groei sodat jy die grootste inkomste moontlik per maand daaruit kan onttrek.
In die volgende rubriek kyk ek na effektetrust-beleggings: Hoe jy dit kan ontleed en seker wees dat jou belegging blootstelling het aan sowel plaaslike as buitelandse markte se groei.
Meer oor: Suid-Afrikaanse Inkomstediens | Inkomstebelasting | Oorsese Beleggings | Belasting | Emigrasie