Bek-en-klou: ‘Regering veroorsaak krisis’DA-leier John Steenhuisen tydens ‘n besoek aan ‘n veilingshuis in Limpopo. (Foto: DA/Twitter) Wat presies is die regering se plan om bek-en-klouseer te stuit? Dit is DA-leier John Steenhuisen se vraag aan die minister van landbou ná hy vandeesweek onder meer ŉ afslaer in Bela-Bela in Limpopo besoek het. “Die afslaer, soos talle ander landwyd, is ernstig geraak deur die regering se aanvanklike gebrekkige reaksie op die uitbreking van bek-en-klouseer in die provinsie, gevolg deur ŉ hopelose oorreaksie in die vorm van ŉ landwye verbod op veilings,” het Steenhuisen Donderdag gesê. Hy het minister Thoko Didiza gevra om binne 21 dae aan die parlement te sê wat haar departement se plan met die bekamping van die siekte is, en sê dit moet insluit die opheffing van die verbod in gebiede wat nie geraak word nie. Steenhuisen sê die rede vir die verbod klink edel – om die verspreiding van die siekte te keer – maar dat die regering ŉ tienpondhamer in ŉ situasie gebruik het waar ŉ skalpel nodig was. “In die proses is enorme skade aangerig aan almal wat ŉ inkomste uit die Suid-Afrikaanse rooivleisbedryf verdien.” Hy sê die bestuur van ŉ bek-en-klouseer-uitbreking is ŉ lang en ingewikkelde proses en as dit verkeerd gedoen word, kan die gevolge verwoestend wees. “Wat hier in Limpopo gebeur het nadat bek-en-klouseer by ŉ afslaer naby Polokwane gevind is, is ŉ klassieke voorbeeld van wat om nié te doen nie.” Steenhuisen sê die regering moes ná die aanvanklike kwarantyn- en toetstydperk dadelik begin het om plase, toerusting en voertuie te ontsmet. “Hulle het nie en boere moes die regering se werk op hul eie koste doen.” (Argieffoto) Hy sê weens die regering se gebrek aan behoorlike optrede het die situasie in ŉ krisis verander. Die grootste skade is boonop tydens die hantering van die 2018-uitbreking aangerig. “As dit behoorlik bestuur is, en vir die totale ses maande soos voorgeskryf, sou die siekte bedwing kon word. Maar soos enige ander ANC-projek het ŉ gebrek aan geld ŉ vroeë einde aan die rehabilitasietydperk gemaak. “Weens ŉ gebrek aan geld om oortyd te betaal is die padblokkades en vervoerbeperkings te vroeg verlede jaar opgeskort. Iemand het dié kortpaaie uitgebuit en besmette beeste ingebring. Wat gevolg het, is waarskynlik die grootste uitbreking nóg in Suid-Afrika.” Die DA-leier sê as dit boonop nie was vir die ongelooflike pogings van boere wat die verantwoordelikheid en koste vir die bekamping van die siekte dra nie, was die situasie vandag veel erger. “Die boeregemeenskap het proaktief en onselfsugtig opgetree en talle van hulle het groot geldelike verliese in die proses gely. Ons land is hulle groot dank verskuldig.” Steenhuisen sê eers nadat die koeël deur die kerk was, het die regering opgedaag en toe die landwye verbod – met rampspoedige gevolge vir handel in die streek – ingestel. Klein- en bestaansboere is die swaarste getref en daar is toenemende berigte van plaaswerkers wat noodgedwonge afgelê moet word. ŉ Groep besorgde boere, verskeie afslaers en ŉ lewendehawekoöperasie is onder diegene wat die hooggeregshof intussen gevra het om die algehele verbod op lewendehaweveilings dringend tersyde te laat stel. Dié aansoek word op 24 Maart aangehoor. Die DA sê hy steun dié optrede. “Boere spook nog met die verwoestende droogte wat die meeste provinsies getref het, om nie eens te praat van die dreigement van onteiening sonder vergoeding wat oor hulle koppe hang nie. Die laaste ding wat hulle nodig het, is vir die regering om selfs meer hindernisse in hul pad te plaas.” Koos van der Ryst, voorsitter van die Rooivleisbedryfsforum en die nasionale Rooivleisprodusente-organisasie (RPO), het vroeër gesê die forum het besluit om nié by die regsgeding betrokke te raak nie, omdat die regering wél besig is om sy werk te doen, asook in ŉ poging om uitvoermarkte te beskerm.