R145 000 Makadas te restoureer | Suid-Kaap Forum
R145 000 Makadas te restoureer
Thursday, 18 February 2016, 06:41
Makadas. Foto: Wilma Adamson.
RIVERSDAL NUUS - Die dorp se bekende klas 7 lokomotief, Makadas wat op die plein as monument staan gaan moontlik gerestoureer word deur die Hessequa Raad.
Die lokomotief het deur die jare verweer weens natuurlike elemente. By navraag hieroor antwoord Susan Geldenhuys, media skakelbeampte dat 'n kundige genader is vir advies om die roes te verwyder en om die lokomotief te verf.
"Dit sal eers ge-'sandblast' moet word om die verf en roes te verwyder. By sekere plekke het die staal deurgeroes en sal dit met nuwe staalwerk vervang moet word. Nadat die voorbereidingswerk gedoen is moet dit met metaalverf geverf word."
Die beraamde kostes hiervoor beloop R80 000. "By navraag aan Transnet vir finansiële bystand met die restourasie het hul geantwoord dat die lokomotief nie op hul bateregister is nie en hul dus geen uitgawes vir hierdie doel mag aangaan nie."
Sou die raad besluit om voort te gaan, sal daar 'n inset tot die begroting vir die 2016/17 finansiële jaar ingedien word. "Indien dié roete gevolg word, sal 'n voorstel ingedien word dat 'n dak aan die bokant van die lokomotief opgerig word om dit te beskerm teen son en reën. Dit moet ook omhein word." In totaal sal die koste van die restourasie en kapitale opgraderingswerke R145 000 beloop. Die item het reeds voor die wykskomitees van wyke 6, 7 en 8 gedien.
In 'n meningspeiling wat vroeër in Suid-Kaap FORUM verskyn het, is gevra of Makadas gerestoureer, aan 'n privaat instansie geskenk of as skrootmateriaal verkoop moet word. Die skaal het in restourasie se guns geswaai.
Hoe het Makadas hier geland?
Die lokomotief se 'boiler'-sertifikaat het in Mei 1971 verval, waarna dit aan die destydse Riversdal Munisipaliteit geskenk is. Makadas het op 21 Januarie 1977 op Riversdal Stasie gearriveer. In Junie daardie jaar is die lokomotief van die stasie na sy laaste rusplek met 'n platbed-vragmotor vervoer deur JL Steyn en HW Storm wat toegesien het dat dit reg monteer is.
Die lokomotief, wat 'n ewebeeld is van 'n klas 7 met die Suid-Afrikaanse Spoorweë (SAS) nr 970 is aan Riversdal geskenk om te herinner aan die dorp se eertydse geskiedenis. Dit is in 1892 as nr 703 deur die Cape Government Railways (CGR) in diens geneem op die CGR se oostelike spoorwegstelsel by Oos-Londen en het na die Unie-wording in 1910 die SAS nr 970 ontvang.
Die eerste spoorlyn vanaf Worcester na Riversdal is op 19 Februarie 1904 geopen en op 25 Julie 1907 het die lyn aangesluit by die Voorbaai lyn op Hartenbos. 38 Lokomotiewe was tussen 1892 tot 1839 in diens en het hoofsaaklik goedere vervoer. Die meerderheid was stoomlokomotiewe. Die klas-7 lokomotiewe, waarvan Makadas een is, het gereeld aangedoen by Riversdal Stasie.
Vandag is die lokomotief 'n stille getuienis van 'n vervloë era toe 'n rit nog 20 sjielings gekos het en stoomtreine 'n algemene gesig was.