Persies - Wikipedia
Arabiese alfabet Amptelike status
Iran as Farsi
Afganistan as Dari
Tadjikistan as Tadjiks
Instituut vir Persies
fas Nota: Hierdie bladsy kan IFA fonetiese simbole in Unicode bevat.
Persies (Fārsī, ‏فارسی) is 'n plurisentriese taal in Sentraal- en Suidwes-Asië. Dit maak deel uit van die Irannese tak van die Indo-Europese taalfamilie en het ampstaalstatus in Iran en Afghanistan. Tadjiks, die ampstaal van Tadjikistan, is vroeër meestal as 'n Persiese dialek aangesien; vandag word egter dikwels van 'n eie taal gespreek.
Verspreiding van Irannese tale
Wêreldwye verspreiding van Persies
Lande met 'n Persiestalige bevolking
Met tussen 60 en 70 miljoen moedertaal- en 'n verdere 50 miljoen tweedetaalsprekers is Persies die belangrikste Indo-Europese taal in Wes- en Sentraal-Asië. Persies word deur sowat 41 miljoen sprekers in Iran, 15 miljoen in Afghanistan en 'n verdere 15 miljoen in Sentraal-Asië (veral in Tadjikistan en Oesbekistan, daarnaas ook op die Indiese subkontinent) as moedertaal gebesig. Groter Persiessprekende gemeenskappe word in Irak en in die Golflande (veral in Bahrein, die Verenigde Arabiese Emirate en Koeweit) aangetref. Daar is kleiner taaleilande in onder meer Georgië, in Azerbeidjan en in die Pamir-bergstreek. 'n Groot aantal Iranse en Afghanse emigrante en vlugtelinge het hulle in Europa en in die Verenigde State gevestig.
In Europese lande word na die taal tradisioneel as "Persies" verwys, 'n term wat van die ou Persiese kernprovinsie Fārs (dikwels ook Pārs) in die suide van Iran afgelei is. In sy eie taalgebied is die taal in die Sassaniedetyd Pārsīk of Pārsīg genoem, maar sedert die Arabies-Islamitiese verowering van Persië word daarna algemeen as Fārsī verwys aangesien die p-klank in Arabies nie bestaan nie en die Oer-Semitiese p-klank in hierdie taal tot f ontwikkel het.
Die Nieu-Persiese skryftaal is daarnaas ook Fārsī-e Darī (فارسی درى) - "taal van die koninklike hof" - genoem. 'n Kort benaming van die taal wat hiervan afgelei is, Darī, is tans in Afghanistan, Pakistan en Indië gebruiklik.
In Iran het die Teheran-dialek gaandeweg tot 'n (gesproke) standaardtaal ontwikkel wat dwarsoor die land gepraat word. Dit verskil nie net van ander Persiese dialekte nie, maar ook van die amptelike Persiese skryftaal.
Nieu-Persies het in die middeleeue die belangrikste literêre en wetenskapstaal van die oostelike Islamitiese wêreld geword en het sodoende groot invloed op naburige taalgemeenskappe, veral die Turkse tale, uitgeoefen (waaronder Osmaans en Tsjagataïes, Pasjtoe, Brahoei asook Noord-Indiese tale, veral Oerdoe). 'n Noemenswaardige aantal Persiese leenwoorde is deur Europese tale oorgeneem en maak sodoende ook deel uit van die Afrikaanse woordeskat, soos byvoorbeeld basaar, tsjek, karavaan, skaak en paradys.
Die Persiese literatuur word by die bekendstes en invloedrykstes ter wêreld gereken en geniet danksy die werke van digters soos Rumi, Omar Khayyam, Hafis, Saadi, Nezami (Nisami) of Ferdousi, wat ook invloed op Europese digters soos Johann Wolfgang von Goethe uitgeoefen het, wêreldfaam.
Sien gerus Wikipedia se uitgawe in Persies
Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Persies.
↑ (en) “Ethnologue: Languages of the World, Seventeenth edition, Persian”. Ethnologue. URL besoek op 5 Oktober 2015.
Ontsluit van "https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Persies&oldid=1397402"	Kategorieë: Irannese taleIranAfghanistanTadjikistanTale van IndiëOesbekistanTurkmenistanTale van Pakistan	Navigasie-keuseskerm
AcèhAlemannischአማርኛAragonésالعربيةܐܪܡܝܐمصرىAzərbaycancaتۆرکجهБашҡортсаBoarischŽemaitėškaБеларускаяБеларуская (тарашкевіца)‎Българскиবাংলাབོད་ཡིགBrezhonegBosanskiCatalàMìng-dĕ̤ng-ngṳ̄НохчийнCebuanoکوردیی ناوەندیČeštinaЧӑвашлаCymraegDanskDeutschZazakiDolnoserbskiދިވެހިބަސްΕλληνικάEnglishEsperantoEspañolEestiEuskaraفارسیSuomiVõroFrançaisNordfriiskFryskGaeilge贛語Galegoگیلکیગુજરાતી客家語/Hak-kâ-ngîעבריתहिन्दीFiji HindiHrvatskiHornjoserbsceMagyarՀայերենBahasa IndonesiaIlokanoIdoÍslenskaItaliano日本語Basa JawaქართულიАдыгэбзэҚазақшаKalaallisutភាសាខ្មែរ한국어KurdîКомиKernowekLatinaЛезгиLimburgsLigureLietuviųLatviešuMalagasyОлык марийMāoriМакедонскиമലയാളംМонголमराठीBahasa Melayuမြန်မာဘာသာمازِرونیनेपालीनेपाल भाषाNederlandsNorsk nynorskNorsk bokmålOccitanИронਪੰਜਾਬੀPolskiپنجابیپښتوPortuguêsRuna SimiRomânăTarandíneРусскийРусиньскыйСаха тылаScotsسنڌيSámegiellaSrpskohrvatski / српскохрватскиSimple EnglishSlovenčinaSlovenščinaSoomaaligaShqipСрпски / srpskiBasa SundaSvenskaKiswahiliŚlůnskiதமிழ்తెలుగుТоҷикӣไทยTagalogTok PisinTürkçeТатарча/tatarçaئۇيغۇرچە / UyghurcheУкраїнськаاردوOʻzbekcha/ўзбекчаVènetoTiếng ViệtVolapükWinarayმარგალურიייִדישYorùbá中文Bân-lâm-gú粵語	Wysig skakels	Die bladsy is laas op 9 November 2015 om 15:50 bygewerk.