Dr. Gideon Grobler
Is "OGOD" die groot gevaar vir die onderwys?
Maak eendrag mag?
Is ons hemelse Vader nie kwaad (toornig) vir ons gemeentes (kerke) nie?
Die Joodse Sabbat (sewende dag) of die Christelike Sondag (eerste dag)
Hoe Christelik is "Christelike"feesdae?
OGOD SE HOF UITSPRAAK
Die ou ZAR se leuse was, soos ons almal weet, Eendragt Maak Magt. Die volksvaders wat die wapen, met dié leuse as amptelike wapen saamgestel en gekies het, was mense, soos die geskiedenis ons leer, mense wat naby aan hulHemelse Vader geleef het. So was dit uiteraard ook die gevalmet die Nederduitch Hervormde Kerk, wat aanvanklik dié kerkin die ou Transvaal was en hierdie leuse opgeneem het in die embleem van die kerk.
Hierdie artikel het nie te doel om 'n ontleding te doen van die redes en motiverings wat gegeld het toe bogenoemde leuses gekies is nie, maar wil 'n kritiese evaluering van die woorde wees,soos dit vandag aangehaal en gebruik word deur volksgenote.
"EENDRAGT MAAKT MAGT"
Hierdie leuse word binne die huidige politieke omstandighede waarin die Boerevolk homself bevind baie dikwels aangehaal. Dit word aangehaal as 'n wekroep tot die klaaglike verdeeldheid waarin die Boervolk homself bevind.
Hierdie verdeeldheid sien ons op haas elke terrein van die volkshuishouding. Ons sien dit in 'n veelheid van volksorganisasies wat nou verwante doelwitte nastreef. Ons sien dit in organisasies wat hulle beywer vir die vryheid van ons volk. Ons sien dit in die georganiseerde landbou organisasies en ons sien dit helaas ook in die geloofsgemeenskap.Waar dit waarskynlik die meeste aandag trek,is seker in die geledere van bewegings en organisasies wat hul beywer vir ons volk se vryheid, maar veral ook in die geloofsgemeenskap.
Laasgenoemde verdeeldheid het begin op die terrein van die gereformeerde kerkfamilie. Die eerste daarvan reeds in 1859 toe dieweë van die Nederduitch Hervormde Kerk en die Gereformeerde Kerke van Suid-Afrika uitmekaar geloop het. Daarna het die verdeeldheid tussen die pinkstergroepe en ook die Israelvisie groepe begin. Tans is daar binne elkeen van die groepe verdere onderlinge verdeeldheid en is dit vandag haas onmoontlik om uit die vuis te kan sê hoeveel "kerke" daar sou wees.
Die wekroep waarin die leuse aangehaal word en ander verbuigings daarvan ook gebruik word, weerklink in die besónder hard wanneer dae van belang soos herdenkingsdae en geleenthede waar groter getalle 'n voor-die-hand-liggende voordeel bring, genader word.
By sulke geleenthede word hierdie wekroep dikwels met groot aandrang gebruik! 'n "Komaan burgers, eendrag maak mag" wil as'tware die gewete aanspreek om, en so word dit ook uitgedruk deur sprekers op vryheidsgesinde radiostasie(s) en op die sosiale media. Nou is die tyd om die kleinlike verskille ter syde te stel en saam te staan. As ons vryheid wil hê,moet ons nou saam staan!!
Ter wille van sinvolle bespreking moet ons net eers definieer wat ons as verdeeldheid kwalifiseer. Verdeeldheid kan tog nie alle voorbeelde van verskil van mekaar wees nie. Daarin lê tog dikwels heil! Die voorwaarde sou tog wees dat ons op die ou einde wel bymekaar uitkom met 'n sintese uit al die verskillende tesisse wat daar was. Verdeeldheid is dus (vir die doel van hierdie bespreking) daardie gevalle waarin 'n sintese nie bereik kan of wil word nie, maar 'n soort permanente verskil van mening ontstaan.
Voordat ons hierdie vraag kan antwoord,moet ons eers na die oorsake van die verdeeldheid gaan kyk. Waar kom dit vandaan? Waar het dit begin en wat is die oorsaak?
Daar kan nie 'n datum vir die ontstaan daarvan aangedui word nie, maar dat dit oor baie jare al kom,is so duidelik soos daglig. In die vroeë jare van die agtien-honderds sien ons dit in die verskillende verhale van ons trekkerouers. Hoe daar met tye selfs ernstige verdeeldheid was op die terrein van die politiek,(hoewel politiek in daardie dae min ooreenstemming met die huidige begrip toon) waar trekke van mekaar geskei het, nie omdat hulle verskillende einddoele in die oog gehad het nie, maar omdat hulle nie met mekaar klaarkom nie.
Ons sien die verdeling van die kerk in die oorgang na die tweede helfte van die agtien- honderds waar die Bybelse aandrang tot eendragtigheid; Rom. 15:6 "sodat julle die God en Vader van onse Here Jesus Christus eendragtiglik uit een mond kan verheerlik," nie uitgevoer is nie, maar liewer verdeel het.
Wanneer ons na die oorsaak kyk,dan kan daar seker min twyfel wees oor die enkelvoudige wortel van die kwaad, naamlik eiesinnigheid. As twee van ons oor 'n bepaalde saak redeneer, die verstaan of die uitleg en die saak is werklik vir albei van ons die belangrik, dan mag dit maklik wees dat ons met verskillende verstaan van die saak,begin redeneer, maar na mate ons soek en krap na die waarheid, kom ons nader aan mekaar. Al sou dit op die ou einde beteken dat ons tot meer as een bepaalde betekenis kom, maar daaroor gaan ons saamstem.
Die oomblik as eiesinnigheid ter sprake kom, as my standpunt belangriker word as die saak, is verdeeldheid ons voorland!
Kom ons toets net vir 'n oomblik hierdie standpunt op die geloofsterrein. Kan dit so wees dat al die verskillende interpretasies van die Skrif kan waar wees? Kan dit waar wees dat elkeen, gelei deur die Heilige gees (so word beweer) by verskillende waarhede of vertolkings van die Skrif kan kom as die Woord self op soveel plekke tot eenheid maan en as Christus sélf in Matt. 12 vra hoe 'n huis wat in homself verdeel is, kan bly staan? (vers 26). Dus, as dit oor die waarhede van God se huis gaan, as dit nie gaan oor een van ons, of dalk albei wat iets anders hoër stel as die eenheid van God se huishouding nie, moet ons uiteindelik bymekaar uitkom!
TYDELIKE OF OËNSKYNLIKE EENDRAG
Deur die verloop van die geskiedenis van ons volk en op verskillende terreine daarvan, kom mense soms wél bymekaar omdat daar 'n faktor by die argument gevoeg word wat
vantevore nie noodwendig daar was nie, maar dit is 'n soort voorwaardelike eenheid. Hier is 'n faktor wat my en jou wil verenig en ek is gemaklik daarmee vir solank dit nie van my vra om my diepste oortuigings te verander nie.
Kom ons kyk na 'n enkele voorbeeld daarvan uit die kerkgeskiedenis van Suid-Afrika:Na die Eerste Vryheidsoorlog is daar so 'n sterk band tussen die burgers wat pas die magtige weermag van die Britse koninkryk verslaan het, dat die burgers 'n aandrang gehad het om die kerklike verdeeldheid uit die weg te ruim.
Sonder om na al die óórsake van die verdeeldheid te kyk en dat die verskillende partye hulle standpunte sou verenig, dryf die emósie van politieke eenheid hulle tot 'n kerklike eenheid wat nooit eers 'n volle werklikheid gekom het voordat dit wéér verkrummel nie!
Wanneer eenheid dus ter sprake is, moet dit grondig wees. Die diepste wesensake moet uitgeklaar wees anders is die eenheid van korte duur.
Hierdie waarheid sou met wetenskaplike uitleg uit die sosiale wetenskappe ook verduidelik kon word, maar dit is nie die doel van hierdie artikel nie. Die volgende punt dui vir ons die koers aan
WAT IS DAARDIE DIEPSTE, WESENSSAAK IN ONS VOLKSHUISHOUDING?
Bloot op waarneming gegrond is die diepste waarde geloof. Let gerus op hoe mense van verskillende geloofsoortuiging sal saamwerk aan 'n saak of byvoorbeeld sal saam dien in 'n organisasie, maar hoe verder hulle van mekaar verskil in die uitlewing van hul geloof, word die mate van wantroue, oor die algemeen gereken, groter.
Seker die beste voorbeeld hiervan is juis op die volksakker. Omdat die bedoeling van die artikel nie is om iets of iemand te ná te kom nie, weerhou die skrywer hom van spesifieke voorbeelde, maar daar is sovéél van, dat dit vir niemand moeilik behoort te wees om aan 'n voorbeeld of reekse voorbeelde te dink nie.
Bloot op grond van hierdie waarnemings waag die skrywer dit om te sê: hierdie volk sal eenheid nie sien, voor hulle op die geloofsakker verenig het nie!
Hierdie volk was van sy planting af, en dit is nie 'n afleiding nie (sien die gebed van Jan van Riebeeck en die gelofte wat hy aflê twee jaar na hul voet aan wal sit), 'n geloofsvolk! Deur die geskiedenis was dit tekens die geloofskarakter van hierdie volk wat 'n rol gespeel het by elkeen van die wesensgeleenthede. Sy planting, die GrootTrek met as hóógtepunt, die Gelofte. Daarna nog weer Paardekraal waar onderling voor God onderneem is om die Gelofte vir Hom uit te leef.
Geloof is dus, nou nie gegrond op afleidings nie, die diepste wesenskenmerk van hierdie volk.
HOEKOM DAN SÓVERDEELD?
In 1 Konings 12 is die verhaal van die koningshuis wat skeur na Salomo omdat hy agter die afgode aangegaan het, só lees ons in verse 22 en verder: "Maar die woord van God het tot Semája, die man van God, gekom en gesê: 23 Spreek met Rehábeam, die seun van Salomo, die koning van Juda, en met die hele huis van Juda en Benjamin en die orige deel van die volk en sê: 24 So spreek die HERE: Julle mag nie optrek en teen julle broers, die kinders van Israel, oorlog voer nie; julle moet omdraai, elkeen na sy huis; want van My het hierdie saak gekom." (eie beklemtoning)
Die Váder verdeel dus die volk oor hulle sonde, oor hulle afdwaal!! As God die sonde van Israel só aansien dat Hy die volk op grond daarvan verdeel, waar staan ú en mývolk in óns sonde voor God ? Hoe lyk die geloofslewe van hierdie volk – versnipper!? Hoeveel steur hierdie volk hom nog aan die aanbidding wat God self voorskryf en in hoe 'n mate volg ons ons eie kop?
Hoe lyk dit in die handelswêreld van hierdie volk? Laat die ander volke buite rekening, hoe staan dit metóns volk? Hoe lyk die sedelike lewe? Wat gaan in die kerke aan, watter kerke voldoen nog aan die vereistes van ware kerk soos dit duidelik vanuit die Skrif na vore kom: 1. suiwere bediening van die Woord; 2. suiwere sakrament-bediening en 3. die toepassing van die tug? (Sien ook art. 29 van die NGB)
Hoe waardig voor ons Verlosser het ons in ons volkslewe (ook polities) gelewe die afgelope vyftigjaar? Veral as'n mens boeke lees soos bv. "Die Lang generaal"deur Alan Elsdon?
Kortom: As die Vader dit nodig geag het om Israel te verdeel oor hulle sonde, hoekom nie ons nie?
Miskien antwoord u: want ons is nie Israel nie! Heeltemal tereg! Ons is nie, maar hierdie volk het homself onder 'n gelofte geplaas wat ons gemaak het. 'n Gelofte waarmee ons vir God belowe het dat ons vir hom 'n volk sal wees, en dan is dít hoe ons lyk!!??
Hierdie waarheid is in die Gelofte van Bloedrivier. Daar het ons vir Hom beloof: "…een huis tot ZynesGrootenNaamsgedachtenis te stigten alwaar het Hem sal behagen –…"(gelofte soos opgeteken deur Jan Bandjes, daar in die laer) Geen mens het al ooit 'ngebou gestig nie, hierdie huis verwys na huishouding soos wat die Vader vir Dawid sê dat Hy vir hom 'n huis sal stig. Hierdie feite word deur verskillende navorsers bevestig. Die skrywer self in sy doktorale proefskrif wat u kan naslaan by: http://www.dsgideon.co.za/wp-content/uploads/2011/01/proefskrif.pdf . (bladsy 2). Daar sal u ook verwysings van ander navorsers kry.
Hierdie volk het die Vader dus belowe dat ons vir Hom 'n volk sal wees! As Hyself voorskryf dat Sy huishouding eensgesind sal wees, is dit voor-die-hand dat hierdie volkshuishouding wat ons vir Hom moet wees, eensgesind en eendragtig sal wees.
Op grond van hierdie Bybelse waarhede is daar geen twyfel dat hierdie verdeeldheid van u en my volk so is omdat ons so gruwelik afgedwaal het!!
BRING EENDRAG MAG?
Nee, duidelik verbreek God die mag wat mense deur hul eendrag wil bereik, as dit teen Sy wil is! So het Hy in Gen. 11 met die mense wat die toring van Babel (in hul eendrag) gebou het,gedoen. So het Hy met die twaalf stamme van Israel gedoen. So het Hy met hierdie dierbare volkie van ons gedoen wat tog so graag spog met ons vernuf, asof ons dit vanuit onssélf het!
Nee, my volksgenoot, dit is nie eendrag wat mag bring nie, maar die Vaderhand!! Hy gee mag aan wie Hy wil en Hy neem dit weg van wie en wanneer Hy wil!! Hy doen dit met of sonder eendrag!
Die gepaste wekroep vir hierdie volk is dus, bepaald nié: "Eendrag maak Mag" nie, maar kom ons bekeer ons, dan sal God ons bemagtig!
WAT GAAN AAN IN ONS GELOOFSGEMEENSKAP?
Daar 'n afgestomptheid of afgewaterdheid wat plaasgevind het in die volkslewe. Sonde is nie meer sonde nie! Dit word beskryf as: nie mooi nie, negatief of bloot die verkeerde.
Wanneer geluister word na die gesprek in die algemeen daar buite is die gevolgtrekking dat daar weinig, indien enige, oorgebly het van die feit dat die God die sonde háát. Waar is die grondige selfondersoek en die uiters noodsaaklike sondebesef wat daaruit moet spruit? As daar nie 'n sondebesef is nie, is daar ook nie berou nie!
Waaroor moet ek berou hê as ek dan nie sonde het nie, maar nét 'n paar dingetjies wat nou nét nie so mooi is nie in my lewe en 'n mens bly 'n mens jy weet! Gelowige volksgenote se denkwyse het oor die laaste, plus minus dertig jaar so verander! Daar is talle voorbeelde van sake waarin gelowiges en veral ook bedienaars van die Woord hiérdie sienswyse verandering(paradigma verskuiwing) ondergaan het.
1. Toe daar 'n wet was wat handeldryf op Sondag verbied het, was dit met ons en ons ouers goed en geen kerkverband het gesê dat dit sogenaamd fundamentalísme was nie. Met die skrapping van die wet, het almal hul misnoeë uitgebasuin! Soos ons daaraan gewoond geraak het, het ons dit begin goedpraat en bied dieselfde mense, wat vroeër protes aangeteken het teen die verandering van die wet, vandag héftig teenstand wanneer gepredik word dat die dag van YHWH in stand gehou moet word! Géén handel en werk behalwe as dit oor die oorlewing van mens en dier gaan nie! Uiteet op dié dag het duidelik niks met oorlewing te doen nie!
2. Hoeveel van die onkuisheid van vandag (volgens die Váder se beoordeling), is die gevolg van hiérdie verskuiwing? Wat vroeë as pornografies beskou is, is vandag goeie advertensies en word in huise toegelaat op die kassie.
3. Tot watter mate het u en ek daaraan meegedoen dat die ongedissiplineerdheid in ons eie huise bydraend was tot die weerbarstigheid van ons jong volk, wat ons so graag blameer? Hoeveel onthou die herhaaldelike opdrag en waarskuwing van die Vader dat die kinders die ouers moet respekteer. Hý het geweet ongedissiplineerde kinders wat deur 'n aanhoudende gekerm in hul ouers se ore, weet hulle gaan uiteindelik hulle sin kry, hulle moet net aanhou, gaan 'n weerbarstige, aan Satan gedienstige volk lewer wanneer hulle uitvind dat hulle nie die Vader kan manupileer teen Sý wil in nie.
4. Wat het in ons tyd van die kerklike tug geword? Natuurlik weet ons van die sporadiese toepassing daarvan, maar waar was die kerklike tug byvoorbeeld toe ons as ampsdraers sienderoë waargeneem het hoe ongedissiplineerd die opvoeding van ons kinders geword het? Dit is asof die tug net so dan en wan toegepas word (waar dit nog enigsinds toegepas word)sodat die kerk homself daarmee kan troos dat hy nog aan die vereistes van ware kerk voldoen!
Daar is ook ander vrae oor die verloop van dié saak. Sommige van hierdie vrae is baie sensitief en word nie graag oor gepraat nie. Die skrywer stel dit ook duidelik dat hierdie vrae nie veroordelend gevra word nie, maar beoordelend. As die afdwaal van die volk en die terugkeer van die volk ondersoek word kan tog nie selektief te werk gegaan word nie, maar moet na die geheel van die saak gekyk word.
Daar het ook sake in die algemene volkshuishouding ontstaan waaroor geloofs- en gehoorsaamheidsvrae gestel móét word. As die Woord in 1 Konings 12 verhaal van die koningshuis wat skeur na Salomo omdat Salomo agter die afgode aangegaan het, lees ons in verse 22 en verder: "Maar die woord van God het tot Semája, die man van God, gekom en gesê: (23) Spreek met Rehábeam, die seun van Salomo, die koning van Juda, en met die hele huis van Juda en Benjamin en die orige deel van die volk en sê: (24) So spreek die HERE: Julle mag nie optrek en teen julle broers, die kinders van Israel, oorlog voer nie; julle moet omdraai, elkeen na sy huis; want van My het hierdie saak gekom." (eie beklemtoning)
Die Vader verdeel sélf Sy volk waarmee hulle soveel mag verloor omdat die Koning die weg verlaat het! Die vraag ontstaan of Hy mínder rede tot die verdeling en verlies aan mag in hiérdie volk gehad het? Hierdie volk wat teenoor die wêreld wil getuig dat hy aan die Vader behoort, maar dit nie meer is nie! Ons weet hoe die Vader hierdie valsheid beoordeel. In Openbaring skryf Hy oor die Jode, wie se naam beteken: Lof aan YHWH, maar dit nie is nie…., as die Sinagoge van die Satan (Op. 3:9)
As die Vader hierdie volkie in sy kinderskoene red by Bloedrivier, doen Hy dit natuurlik uit genade, maar hulle het Hom in hul afhanklikheid met hart en siel aanbid en aan Hóm gehoorsaam geleef (geen sprake van volmaaktheid nie, maar van harte)! Hoewel hulle ten tye van die gebeure totaal eensgesind was in broederskap, kon dit hulle nie red nie. Dit was uit genade dat die Vader hulle gered het omdat hulle met hart en siel op Hom vertrou het.
Kort daarna ontstaan 'n slagspreuk wat later die leuse van die ou Zuid- Afrikaanse Republiek word: Eendrag maak mag. Het die Vader dit nie as 'n belediging beleef nie? Hy het Sy kinders nounét gered waar hulle ten spyte van totale eendrag, tog totáál onmagtig gestaan het, nou word by wyse van 'n leuse op die landswapen gesê dat hulle in hul eendrag die mag vind en nie by die Vader nie? Kan dit nie waar wees dat Hy hierdie volkie wat hul op Hom beroem, maar ….. aan die wêreld sê dat hul mag in hul eenheid is, soos die koninkryk van Salomo verdeel het nie?
As die Voortrekker monument gebou is in nagedagtenis tot die beskermende Hand van die Vader oor die Trekkers, hoekom staan op die sinitaaf: "Ons vir jou Suid Afrika" en nie, aan die YHWH al die eer nie?
Was daar nie 'n stelselmatige verskuiwing van vertroue, weg van die Vader en al meer tot die volk en sy eie vermoëns nie? Het die Vader ons nie as gevolg daarvan oorgegee aan ons eie (on)vermoëns om vandag uit te vind dat dít ons nêrens kan bring nie?
Wanneer ons na die kerklike terrein gaan is daar nie minder tergende vrae nie. Het die kerk die agteruitgang van sake voor sy oë, met al die mag in die Woord aan haar gegee, gebruik?
Is dit dan nie sonde dat kinders disrespekvol teenoor hulle ouers optree nie? Tree die Vader nie nou teen sy ouerhuise en ook die kerk op, omdat hulle , soos Eli, nie hulle kinders streng bestraf het toe hulle gesien het dat hulle skande oor hulle bring nie? (1 Sam.3:13)Het die kerk met die mag deur die Woord aan haar gegee betekenisvol opgetree? Hier kan bygevoeg word dat Eli, minstens tot die Vader se eer opgetree het by die aanhoor van die straf toe hy in vers 18 sê:"Hy is die HERE; laat Hom doen wat goed is in sy oë." Is dit nie baie waarskýnlik dat vandág eerder met verontwaardiging gevra sou word: hoe God, wat 'n God van liefde is dit kan doen nie?
Sal die Vader sienderoë toelaat dat Sy eer van Hom gestéél word in die skole waar die kinders van die gelowiges juis van Hóm moet leer nie? Kinders word wys gemaak dat die wêreld uit 'n oerknal ontstaan het, YHWH het dit nie met die spreek van 'n woord gemaak nie. Is hierdie argumente nie daarby ingesluit as Hy van Homself sê dat Hy 'n jaloerse God is nie? (Eks 20:5)
Is dit nie die toorn van die Vader wat beleef word in gemeentes omdat openbare sondes soos hierbo genoem, áángaan en die opsieners wat bely het dat hulle glo Christus as die hoof van Sy kerk hulle daar gestel het, doen niks aan die sake nie?
Soveel te meer, as dit gaan omdat die persóón aangesien word en nie gehoorsaamheid aan die Vader nie?
DIE VADER WORD TOORNIG VIR GEMEENTES!
In God se Woord is die beginsel dat u en ek na mekaar moet omsien, verantwoordelikheid vir mekaar moet neem baie duidelik.
In Josua 7:1 lees ons: "Maar die kinders van Israel het hulle vergryp aan die bangoed; want Agan, …… het van die bangoed geneem, sodat die toorn van die HERE ontvlam het teen die kinders van Israel." (eie beklemtoning) Agan steel, maar God is vir die kinders van Israel woedend! Uiteindelik sterf "…omtrent ses en dertig man…" (vers 5) wat nie gesteel het nie, maar iémand moes Agan gesien steel het en het die saak nie aan Josua bekend gemaak nie!!
So sou ons ritse voorbeelde van hierdie beginsel kon uitlig. In die NT lees ons in 1Kor.11:34 lees ons "…..sodat julle nie tot 'n oordeel saamkom nie….." Hiér in 1 Kor. 11 waar dit oor die nagmaal gaan, sien ons weer dieselfde beginsel: daar moet toegesien word dat mense wat in die een of ander sonde volhard, weerhou word van die nagmaal, anders word hulle en die wat geweet het en niks gedoen het nie, die oorsaak van die feit dat: tot 'n oordeel saamgekom word!
Hierdie beginsel staan só sterk dat die kerkvaders hierdie tug beginsel, hierdie verantwoordelikheid neem vir mekaar, tot die derde been van die kenmerke wat moet onderskei tussen wat ware kerk is en wat net net soos kerk lyk, bepaal het! (NGB Art. 29)
As kinders het ons as klein seuntjies mekaar verdra tot by 'n bepaalde punt. Dan is daar 'n streep met die hak in die sand getrek en gesê: trap oor die streep en jy het moeilikheid!!
Die Sakramente, in hierdie geval die nagmaal kan gesien word as die streep in die sand.
Waar die kerk sienderoë deesdae al die bo-genoemde sondes toelaat en mense aan die nagmaaltafel toelaat (mense wat eiesinnig eenvoudig volhard), word die heiligheid van die sakrament aangetas en word God toornig vir die gemeente!!
WAT 'N IRONIE!
Hoe ironies is dit nie! Wanneer die toorn van God op die werksaamhede van die gemeente kom en daarom gaan die sake agteruit, begin gemeentes met die mees vindingryke planne om nuwe lewe in die gemeente te kry. Herlewing word geroep!! Nou word nie terug gekeer na die Woord waarhede en weë nie, maar allerhande mense planne om mense te trek! Omdat dit mense planne is, raak die mens (wat daardeur getrek is) kort voor lank gewoon en uiteindelik verveeld met die oulike planne. Dit beteken dat daar nuwe vars planne moet kom. So gaan dit aan! Al verder weg van die Woord, maar daar gaan baie aan! Baie menslike planne!!
Hierdie saak herinner aan twee van die sewe gemeentes in Openbaring. Van Sardis laat die Vader Johannes opteken: Opb.3:1 " ….. Ek ken jou werke, dat jy die naam het dat jy leef en jy is dood." (eie beklemtoning) Dit is dood, want hoe oulik ookal vir die mens, vir God is dit dóód, want dit is nie God se werk en Woord wat in nederige gehoorsaamheid uitgevoer word nie, maar eiesinnige menseplanne!! Daarteenoor sê Hy van Filadelfia: (vers 8 van hoofstuk 3) "Ek ken jou werke. Kyk, Ek het voor jou 'n geopende deur gegee, en niemand kan dit sluit nie, want jy het min krag en jy het my woord bewaar en my Naam nie verloën nie. (eie beklemtoning) Die gemeente sien homself klein en met min krag omdat dit 'n eenvoudige klein gemeentetjie is, maar omdat hulle by God se voorskrifte vir aanbidding bly, sê God dat Hy die hemeldeure vir hulle sal oopmaak en niemand sal dit sluit nie!!
KOM ONS KEER TERUG!!
Laat ons ons bekeer van hierdie verkeerde weë en in nederigheid terugkeer na hoe Hy wíl!
Dr. Gideon Grobler.
(Sabbat) of die eerste dag (Sondag).
Tensy anders gemeld, is alle Bybel aanhalings vanuit die 1933/1953 vertaling gedoen.
In die praktyk word dit duidelik dat daar 'n wanpersepsie is oor die dae van die week. Gelowiges wat as Christene groot geword het, is baie dikwels onder die verkeerde verstaan dat Sondag die sewende dag is en Maandag die eerste dag. Hulle is dikwels lewenslank onder die indruk en verstaan dan dat die normale Sondag vieringe eintlik, trou aan die OT, die viering van die Sabbat is. Wanneer hulle ver gevorder in jare besef dat dit verkeerd is, neem hulle die kerk kwalik as sou die kerk hulle mislei het en daarom die eerste dag vier en nie die sewende dag soos hulle gedink het nie. Hierdie misverstand word vererger deur die huidige tendens waar elektroniese kalenders jou die keuse gee of jou week op Sondag of Maandag begin.
Volgens die Romeinse kalender wat ons die afgelope tweeduisend jaar plus volg, is die eerste dag van die week Sondag.
Daar is 'n verdere saak oor die dae wat uitgeklaar moet word. Wanneer die gebooie in die OT ingestel word, geskied dit in terme van die Eksodiese kalender. Dit wil sê die kalender wat gevolg was in die tyd van die uittog uit Egipte. Hierdie maande en weke het saam met die nuwe maan gewerk en het dus net 28 dae gehad. As ons dus by die OT se feesdae wil bly sal die Sabbat saam met die maan moet verander en sal jy dus elke maand op 'n ander dag van die week jou Sabbat moet vier.
Die instelling van die Sabbat
Ons lees van die instelling van die Sabbat waar die tien gebooie opgeteken is. Dit is belangrik op daarop te let dat die twee weergawes van die gebooie, twee verskillende motiverings gee vir die hou van die Sabat. In Eks.20:11 lees ons: "Want in ses dae het die HERE die hemel en die aarde gemaak, die see en alles wat daarin is, en op die sewende dag het Hy gerus. Daarom het die HERE die sabbatdag geseën en dit geheilig."SoosGod dan op die sewende dag gerus het moet sy volgelinge ook rus. In Dt. 5: 15lees ons egter: "En jy moet daaraan dink dat jy in Egipteland 'n slaaf was, en die HERE jou God jou daarvandaan uitgelei het deur 'n sterke hand en 'n uitgestrekte arm; daarom het die HERE jou God jou beveel om die sabbatdag te hou." In hiérdie weergawe se geval gaan dit dus oor die feit dat God hulle uit Egipte gelei/verlos het, dáárom moet dit gehou word.
Wanneer God vir Moses in Lev. 23 die feesdae gee wat hulle moet onderhou, begin Hy ook by die Sabat en gee as motivering weer die skeppingsdae. Net daarna volg die ander feesdae, eers die Pasga op die veertiende dag van die eerste maand. Op die vyftiende dag, dus net die volgende dag begin die fees van die ongesuurde brode, sewe dae lank. Verse 7 & 8 vra in die besonder ons aandag. 7 "Op die eerste dag moet daar vir julle 'n heilige vierdag wees; géén beroepswerk mag julle doen nie. 8 Maar julle moet sewe dae lank aan die HERE 'n vuuroffer bring. Op die sewende dag moet daar 'n heilige vierdag wees; géén beroepswerk mag julle doen nie." (eie beklemtoning)
Hier, waar die Sabat ingestel word, word rééds aan die eerste dag van die week 'n soortgelyke status gegee as die sewende dag. Albei is heilige vierdae.
Die wortels van die Eerstedag vieringe in die OT.
In die daaropvolgende verse van Lev. 23 kom die tweede motivering soos in die Dt. weergawe van die gebooie, nl. 'n herdenking van die verlossing uit die land van slawerny, Egipte.
In vers 10 lees ons: "Spreek met die kinders van Israel en sê aan hulle: As julle in die land kom wat Ek julle gee en sy opbrings oes, moet julle die eerstelingsgerf van julle oes na die priester bring."
"As julle in die land kom wat Ek julle gee …."
OT beteken dit letterlik in die land Kanaän bring hulle die eerste gerf wat hulle oes.
NT beteken dit dat die land waaruit hulle gelei/verlos is, die land van sonde slawerny is. Die gelowige word ingelei in die land van verlossing van die sonde. Die land van ewigelewe wat uitloop op die nuwe Jerusalem.
"en sy opbrings oes, moet julle die eerstelingsgerf van julle oes na die priester bring. "
OT beteken dit weer letterlik wat daar staan,
NT beteken die eerstelingsgerf, die eerste korringkorrel wat in die grond geval, gesterf het, maar gegroei het(opgestaan het), die dood oorwin het, tog duidelik Christus!
"11 En hy moet die gerf voor die aangesig van die HERE beweeg, sodat julle welgevallig kan wees; die dag ná die sabbat moet die priester dit beweeg." (eie beklemtoning)
OT vir die Jood van die OT was hierdie 'n reël van die seremonie, maar was inderdaad 'n heenwysing na die NT. Op die dag ná die Sabat, dus op die éérste dag gee die eersteling gerf betekenis aan die feesvieringe! Vir die Jood omdat God hom uit Egipte gelei het. Hiér kan hy nou die oes van die verlossing uit Egipte beleef, maar vir die Christen gelowige omdat die Eerstelinggerf hom van die gewisse dood gered het uit die sonde na die land van die nuwe Jerusalem.
Reeds hier in Levitikus, kry ons dus die wortels vir die nuwe fees wat in gebruik gaan raak wanneer die profesie/heenwysing van Lev. 23 in vervulling gaan. Die Eerstelinggerf gaan op die eerste dag opstaan en die viering daarvan word nou reeds (in Lev.) voorberei.
Hierdie profesie gaan selfs verder. In vers 15 en 16 lees ons: "Dan moet julle tel van die dag ná die sabbat, van die dag af as julle die beweegoffergerf bring sewe volle weke moet dit wees; 16 tot die dag ná die sewende sabbat moet julle vyftig dae tel; dan moet julle 'n nuwe spysoffer aan die HERE bring."
Hierdie aftelling wys reeds vooruit na die uitstorting van die Heilige Gees,
Pinkster, wat dan weer op die eerste dag van die week val.
Die Nuwe Testament se dag van die Allerhoogste.
Die eerste belangrike saak wat uitgeklaar moet word wanner Bybelverse uit die NT aangehaal word is: was dit voor of na Christus se opstanding uit die dode? Christus word binne die bedeling van die OT gebore, wanneer Hy sterf, begin die einde van die OT aanbreek. Wanneer Hy opstaan breek die NT aan en kom tot volledigheid by Pinkster, wat ook aangedui kan word as die geboorte van die NT kerk. Na hierdie plus minus drie en dertig jaar van Christus se geboorte tot en met sy sterwe, word ook verwys as die intertestamentêre tydperk.
Dus, wanneer na Christus se optrede verwys word vóór Sy sterwe, beteken dit dus dat die OT se seremonies en feeste nog geld. Wanneer dit ná die opstanding is, geld die NT fees.
Die profesie van Levitikus word waar!
Mat. 28: 1 sê: "En laat ná die sabbat toe dit begin lig word, teen die eerste dag van die week, kom Maria Magdaléna en die ander Maria om na die graf te gaan kyk."
Hoewel dit waarskynlik gemeensaak is, is dit ter voorkoming van enige misverstand belangrik om seker te maak ons weet almal dat, anders as vandag waar die nuwe dag die sekonde ná middernag begin, het dit in daardie tyd met sononder begin. Dus was die sewende dag van sononder van wat vandag bekend staan as Vrydag tot sononder toe, wat vandag bekendstaan as Saterdag. As hier in Matthéüs dus staan: " … laat ná die sabbat toe dit begin lig word, teen die eerste dag" dui dit duidelik daarop dat Christus nie op die sewende dag of Sabbat opgestaan het nie, maar wel op die eerste dag of te wel Sondag!
Markus se woord keuse is selfs nog meer uitdruklik Mk 16: 1&2)" En toe die sabbat
verby was, het Maria Magdaléna en Maria, die moeder van Jakobus, en Salóme
speserye gekoop om Hom te gaan salf. 2 En baie vroeg op die eerste dag van die
week, net ná sonop, kom hulle by die graf." Luk skryf dit só in 24:1: "En baie vroeg in
die môre, op die eerste dag van die week, het hulle en ander saam met hulle by die graf
gekom en die speserye gebring wat deur hulle toeberei was." Jn. skryf gewoon: (20:1)
"En op die eerste dag van die week kom Maria Magdaléna vroeg, terwyl dit nog donker
was, by die graf en sien dat die steen van die graf weggeneem was. "
Al vier Evangelies is dus glashelder: op die eerste dag (Sondag) het Christus
Opgestaan, soos vooruit bepaal en geskryf in Levitikus.
Soos bepaal, was die apostels op pinksterdag (eerste dag) bymekaar. Hd.
2:1 "En toe die dag van die pinksterfees aangebreek het, was hulle almal eendragtig
Christus laat sy gemeente (kerk) op die eerste dag van die week (Sondag) gebore
word. Sy volgelinge was toe reeds op die éérste dag bymekaar in aanbidding. Van dié
punt af vorentoe, lees ons sonder uitsondering dat, wanneer Sy volgelinge bymekaar
was om te aanbid, dit op die éérste dag van die week was:
Hd_20:7 "En op die eerste dag van die week, toe die dissipels vergader het om brood te breek, het Paulus hulle toegespreek, omdat hy die volgende dag sou vertrek en hy het sy rede gerek tot middernag toe."
1Kor._16:2 "Op elke éérste dag van die week moet elkeen van julle self opsy sit en opspaar namate sy voorspoed is, sodat die insameling nie eers plaasvind as ek kom nie. " (eie beklemtonings)
Apostels in die Sinagoges
Wat baie Christen gelowiges verwar is die feit dat dikwels in die NT gelees word dat 'n
apostel of apostels op die Sabbatdag in die Sinagoge was. Natuurlik sou hulle daarheen
gaan, want dit is waar hulle die Jode sou kry en eintlik was dit hulle sendingveld. Hulle
het gegaan om te probeer om die Jode tot bekering in Christus te bring, – deur die
genade en nie die wet nie te leef. Presies dit lees ons in Hd. 13 : 42 & 43 "En toe die
Jode uit die sinagoge gaan, het die heidene versoek dat daardie woorde op die
volgende sabbat tot hulle gespreek sou word.
43 En toe die sinagoge uit was, het baie van die Jode en die godsdienstige Jodegenote
Paulus en Bárnabas gevolg. Dié het hulle toegespreek en hulle probeer beweeg om in
die genade van God te bly.
'n Verdere begrip wat verwarring bring is die feit dat God onder andere oor die instelling van die Sabbat sê dat dit 'n ewige verbond is. Natuurlik is dit ewig as God sê dit is ewig, maar wát is dit wat ewig is, die verbond is ewig. So is die verbond verewig met Christus se offer van Homself! Daarmee het Hy aan al die verskillende sake wat ewig is, vasgemaak met Sy eenmalige volkome en volmaak te Offer en was Hy aan sy eie profesie in Levitikus gehoorsaam en verwag van Sy volgelinge om dit ook te doen. Die Sabbat staan in die teken van Sy ou verbond (OT) en die eerste dag (Sondag) in die teken van sy nuwe verbond (NT)
Net soos die olie lamp in Eksodus 27:21 'n ewige instelling was maar opgeneem is in
die nuwe verbond en daarom nie meer brandende gehou word nie, maar die waarheid
daarvan, dat God (YHWH) die ewige ligdraer is in Christus, maar op 'n totaal ander
wyse voortgesit word, verewig is, is die sewende dag vervang deur die eerste dag. Al
die waarhede van die sewende dag is verewig in Christus en word op die eerste dag in Sy heilige vergadering, die erediens bely, geloof en aanbid. Dit duur in Hom vir ewig voort! " In die tent van samekoms, buitekant die voorhangsel wat voor die Getuienis is, moet Aäron en sy seuns dit regmaak om te brand van die aand tot die môre voor die aangesig van die HERE. Dit sal 'n ewige insetting wees in hulle geslagte, van die kant van die kinders van Israel. " (eie beklemtoning)
Die hou van die dag van die Allerhoogste is dus nie 'n saak waaroor die mens kan oordeel nie. God het dit in die OT met groot noukeurigheid laat vasstel en beskryf. In die NT vervang die eerste dag van die week nie nét die sewende dag nie, maar alle ander ou Testamentiese feeste en is die eerste dag van die week inderdaad die absolute enigste feesdag wat oorgebly het. Wat vandag daarbý gevoeg is, is inderdaad mensgemaak en word onder andere in Mat. 15:9 veroordeel.
Hoeveel Christelike feesdae is daar?
Uit die aard van die naam "Christelike feesdae" is dit duidelik dat dit net die Nuwe Testamentiese fees(te) kan wees.
Wat tans as sódanig bekend staan, is: (in kalender-volgorde) Goeie Vrydag, Opstanding-Sondag, Hemelvaart en Pinkster. Laasgenoemde twee dae/feeste is nie publieke vakansiedae nie. Die leser kan hom/haar gerus afvra hoekom nie? As die heilsgebeure publieke vakansiedae mόét wees, geld dit dan net selektief, net vir sommige?
Waar het hierdie dae ontstaan?
Niemand kan met sekerheid sê wanneer die gebruik ingetree het nie. Daar is 'n paar vasstaande aanduidings, maar geen vaste geleentheid of datum nie.
Op die webjoernaal van ds. Slabbert le Corné (http://proregno.com/category/kersfees/) plaas hy 'n artikel, 'n vertaling deur M. de Feijter van dr. A.F. Krull se proefskrif waarin dr. Krull die volgende skryf: "Dat die dae (feesdae) in die tye van die apostels, of van die apostoliese kerk, nie bekend was nie, is baie duidelik uit die kerkgeskiedenis, en dit word ook erken deur die pousgesindes."
Hy skryf verder: "Die kerk het hierdie maagdelike reinheid nie lank bewaar nie. Mettertyd het die heidendom en die Jodedom hulle triomfe behaal op Christelike bodem. Van eersgenoemdes is die Kersfees oorgeneem, van laasgenoemdes die Paas- en Pinksterfees. Maar die apostels sélf het nooit van Christelike feesdae gespreek nie, selfs daartéén geskryf, hoewel hulle ter wille van die swakheid van die Jode die Joodse feesdae enigsins onderhou het tot tyd en wyl die dae van die skaduwees en die seremonies behoorlik begrawe sou wees"
In dieselfde artikel haal ds. le Corné vir Martin Bucer aan. ("Met erkenning geneem
en vertaal uit die Christelijke Gereformeerde Kerk van Nederland, se tydskrif 'De
Wekker', 88ste jg., no.9"). Bucer (Martin Bucer, 1491-1551) skryf (in hierdie geval met spesifieke verwysing na Kersfees) "Die feit is egter dit nie die kerk is nie, maar die owerheid wat aandring op Kersfeesviering. So was dit in Straatsburg en ook in Nederland. Die owerheid het die kerke gevra om iets te doen sodat die volk hierdie dae nie in ledigheid sou deurbring nie. "Die kerk swig voor hierdie aandrang en word só instrumenteel in juis dít wat die kerk nié wil hé nie. Toe reeds, soos vandag, word hierdie ledigheid die bron van sonde waarteen die kerk stry. Bucer skryf oor die kerklike feesdae wat in Staatsburg gevier is: "Dit is duidelik soos daglig en onweerlegbaar, dat op die feesdae, alles wat goed is, vernietig word en allerlei boosheid geplant word."
Wat het die kerk deur die loop van tyd daarmee gemaak?
Uit bostaande is dit duidelik dat hierdie gebruike nie van die begin van die kerk af gehou is nie, maar dit onder die druk van die wêreld begin vier het. Sporadies, op plekke waar sterk kerkleiers leiding geneem het, is dit met tye laat vaar tot die aandrang van die betrokke leiers wég was, dan het die kerk weer voortgegaan met die gebruik daarvan.
Uit al hierdie gegewens is dit duidelik dat die Ou Testamentiese feesdae nie eers ter sprake is nie, daarom dat dr. Krull skryf, soos reeds aangehaal: "hoewel hulle ter wille van die swakheid van die Jode die Joodse feesdae enigsins onderhou het tot tyd en wyl die dae van die skaduwees en die seremonies behoorlik begrawe sou wees"
Ons lees nêrens in die Woord dat dit feesdae is nie! Die Heilsgebeurtenisse (geboorte, kruisiging, opstanding, hemelvaart en pinkster) word genoem, maar nêrens is daar 'n opdrag om dit as feesdae te vier nie!
Martin Bucer skryf alreeds in sẏ tyd: "Daarby word nog 'n beroep op die Skrif gedoen. Wanneer die hele lewe van die gemeente volgens die Bybel ingerig moet word, is dit duidelik dat feesdae moet wyk. Daar is geen woord van God wat ons oproep om feesdae te hou nie. Daarom moet ons hulle afskaf."
In 1 Tim. 3:15 sê Paulus vir Timótheüs dat hy die gemeente só moet leer, soos
Christus voorgeskryf het: "Maar as ek vertoef, dan kan jy weet hoe iemand hom
moet gedra in die huis van God, wat die gemeente is van die lewende God, 'n pilaar
en grondslag van die waarheid."
Wanneer menslike willekeur toegelaat word, is dit nie nét ongehoorsaam nie, maar
bring dit ook verdeeldheid in die kerk. Oor hierdie saak het die kerk al baie gepraat
en besluite geneem. Besluite wat toe, en ook nou, eenvoudig geïgnoreer word! Op
grond van bogenoemde en ander Skrifgedeeltes bely die kerkvaders dan ook sáám
dat hierdie feesdae in strýd met die Woord van God is en verwoord dit soos volg in Art. 32 NGB: "Ons glo verder dat die regeerders van die kerk, al is dit nuttig en
goed om onder mekaar 'n bepaalde orde tot instandhouding van die liggaam van die
kerk in te stel en te handhaaf, tog noukeurig moet oppas om nie af te wyk van wat
Christus, ons enigste Meester, vir ons ingestel het nie.(eie beklemtoning) En daarom
verwerp ons alle menslike versinsels en alle wette wat mense sou wil invoer om
God te dien en om, op watter manier ook al, die gewetens daardeur te bind en te
dwing. Ons aanvaar derhalwe slegs wat kan dien om eendrag en eenheid te bewaar
en te bevorder en om alles in gehoorsaamheid aan God te onderhou. Daarvoor is
nodig die ban en alles wat daarmee saamhang, toegepas ooreenkomstig die Woord
Lees Jes. 29:13 "En die Here het gesê: Omdat hierdie volk nader kom met hulle
mond en My eer met hulle lippe, terwyl hulle hul hart ver van My hou, sodat hulle
vrees vir My 'n aangeleerde mensegebod is," In die NT: Matt. 15:9 "Maar
tevergeefs vereer hulle My deur leringe te leer wat gebooie van mense is."
Bogenoemde Skrifgedeeltes antwoord ook 'n ander vraag: Kan dit dan verkeerd
wees om iets ekstra vir God te doen, al sê Hy dit nie? Matt. 15: 9 sê presies dit! Die
mense probeer goed doen, hulle probeer God vereer. Hy sê dat dit te vergeefs is,
Hy wil dit nie hê nie, want dit is my en jou eie planne, gebore uit ons eiesinnigheid,
want ons wil ons planne uitvoer en is nie gehoorsaam nie. Hiéroor het die Woord
baie sterk uitsprake: Die Woord sê eiesinnigheid is afgodery (1 Sam. 15:23).
Daar is maar een enkele feesdag vir die gelowige in die Nuwe Testament, naamlik
die eerste dag van die week! Daardie dag waarop Christus uit die dode opgestaan
het. Daaroor kan meer by die volgende skakel gelees word:
Wat is die effek daarvan op die gemeenskap?
Bucer skryf: "Die radikale afwysing van hierdie feesdae hang saam met die gedagte dat ons alleen deur die geloof in Christus gered word." En verder: "Alleen deur die geloof in Christus word ons gered, en nie deur die inagneming van allerhande uiterlike voorskrifte soos feesdae nie." Mense sal moontlik oor hierdie opmerking van Bucer reageer dat dit nie waar is nie. Hulle hou steeds vas aan die waarheid dat die sondaar slegs deur die geloof gered word en dat hulle die feesdae in dankbaarheid eerbiedig. As dit moes waar wees, wonder 'n mens hoekom die kerk so vol is by hierdie geleenthede, veral Goeie Vrydag en Kersfees, maar nie Sondae nie?
Paulus skryf vir Timótheüs: "mense wat 'n gedaante van godsaligheid het, maar die krag daarvan verloën het." (2Tim.3:5) Die Skrywer wil nie veralgemeen nie, maar let op wat is besig om in ons gemeenskappe te gebeur: mense wat van mening is dat die hou van die gebooie geen belang meer het nie en sélf in hul lewens besluit wat is reg en wat is verkeerd, is nie net op hierdie feesdae in die kerk nie, maar skryf die sosiale media vol van die offer van Christus met Goeie Vrydag, en die wonder van die geboorte met Kersfees. Dit wemel behoorlik van prente met die mooiste natuurtonele wat met byskrifte die waarhede wil verkondig. Sommige gebruik sommer afbeeldings van Christus (al sê Hy dit mag nie) waarop hierdie waarhede verkondig word. Sodra die fees verby is, het ons/ek van Sy lyding vir ons/my vergeet en besluit ek wéér sélf oor my lewe! Is dit dan nie wat 'n mens skynheiligheid noem nie?
Ons moet standpunt inneem vir Christus!
Onder stándpunt inneem vir Christus dink ons dat ons hierdie dae moet vier sodat die wêreld kan sien ons staan op vir ons Verlosser. Daar was 'n tyd in my lewe toe ek ook daarvan oortuig was dat 'n mens dit só moet doen, want ek het óók so groot geword. Die redenasie is dat 'n mens selfs onbetaalde verlof sal neem, maar jy moet wys dat jy vir jou verlosser opstaan. Of, my besigheid sal gesluit wees!
Hierdie redenasie dui op 'n bereidheid om op te offer sódat ek kan wys! Wat sê die Skrif hieroor? In 1 Sam. 15:22 staan daar: "Daarop sê Samuel: Het die HERE (YHWH) behae in brandoffers en slagoffers soos in gehoorsaamheid aan die stem van die HERE (YHWH)? Kyk, om gehoorsaam te wees is beter as slagoffer, om te luister beter as die vet van ramme." (eie beklemtoning)
Ons offer nie meer ramme en hulle vet nie, maar dit antwoord hierdie redenasie een honderd persent! God wil ons gehoorsaamheid hê, nie ons offers nie. Ek moet die Woord gehoorsaam om op die eerste dag van die week, die énigste feesdag wat die NT ons opdra, na sy Heilige vergadering, die erediens, te gaan. Deur hiérdie feesdag deur te bring soos die Wóórd dit stel, dit is om vir God standpunt in te neem. Om my kinders uit die kloue van die God-verloënende onderwys uit te haal (omdat ek gehoorsaam wil wees) is om standpunt in te neem. Om voortdurend in diepe afhanklikheid aan my heiligmaking te werk, is om standpunt vir die Vader in te neem. Dan is dit nie 'n gedaante van godsaligheid nie, maar 'n nederige poging van die sondaar om gehoorsaam te wees aan die Woord en wat vir my in Rom. 12:1, 'n wonderlike samevatting van hierdie lewensingesteldheid gee: "Ek vermaan julle dan, broeders, by die ontferminge van God, dat julle jul liggame stel as 'n lewende, heilige en aan God welgevallige offer – dit is julle redelike godsdiens."
Dáármee neem ons 'n standpunt vir ons Verlosser in! 'n Standpunt wat van binne na buite werk. Dít is geloofwaardig en dít wil tot eer van ons Verlosser wees!
Is 'n Christelike fees-/vakansiedag 'n Christelike dag? Kan iets wat téén sy Wil is, aanspraak maak op Christelikheid? Dit blyk duidelik nie die geval te wees nie! Ironies: in die kerkgeskiedenis was dit die staat wat by die kerk daarop aangedring het dat die kerk iets van die dae moet maak. Nou, in ons land, is dit 'n owerheid wat God en sy gebod loën wat hierdie dae wil wegneem en die kerk stry daarteen!