Gesteelde water is soet - LitNet
Nini Bennett Rubrieke 2020-05-11
"Loose," sê hy, en 'n Peter Stuyvesant rol oor die counter.
Kom ons wees nou eerlik: Rokers is nice mense. Hulle is groothartig – wanneer 'n vreemdeling vra vir 'n sigaret, dan help 'n ander roker gewoonlik. "Het jy dalk vir my 'n light?" Dan leen jy jou lighter. Rook is die groot sosiale gelykmaker. Rokers wat buite staan en 'n dampie maak, bond dadelik ten spyte van sosiale of ekonomiese verskille. Rokers verstaan wat dit beteken om menslik op te tree. Ja, ek is 'n roker. En hoe mis ek dit nie om gemoedelike gemeenplase met ander rokers uit te ruil nie! Natuurlik staan die nierokers gereed met hulle ammunisie (wat as geykte retoriek in rokers se ore weerklink): Rook is sleg vir jou. Rokers stink. Ag sies man, kyk net die stompies. Dan die uitknikker: Die verbod op sigarette gee rokers nou die ideale geleentheid om op te hou rook. Kan jy nou meer – is dit 'n grap, hierdie wegneem van rokers se outonomie van handeling? Moes rokers op 'n wêreldwye pandemie wag om tot dié besluit te kom? Dan, helaas, die dubbelloophaelgeweer-argument: Rook maak jou meer vatbaar vir COVID-19 en belemmer jou kanse op genesing. Regtig? Bewys dit, asseblief. En só vra Fita ook.
Om 'n swartmark vir sigarette te vind het my nie lank geneem nie. 'n Facebook-kennis het gesnap ek is in die knyp en my gekontak met die besonderhede van 'n dealer in my omgewing. "Sy naam is Shaun, 'n Afrikaanse ou," het hy bygevoeg. "Hy doen deliveries die hele Pretoria vol." Ek was verheug. Ek het nie omgegee of my dealer 'n Somaliër, Chinees, Etiopiër, Nigeriër of Zimbabwiër is nie. Want na twee dae se onttrekking was ek desperaat.
Ek het die dealer se naam op my foon gesave as die onwaarskynlike kontak, "Shaun Smokes", en 'n WhatsApp gestuur: "Hallo, het jy stock?" Shaun se profielfoto was 'n skim.
Gewapen met 'n boksie vuurhoutjie het ek uiteindelik die twak aan die brand geskraap, net om per ongeluk my kuif aan die brand te steek met 'n vlam wat uit die bloute uit boontoe spring. Ek kon die wegholvlam egter betyds doodklap – teen die prys van 'n brandwond aan my vinger. En skielik het ek verstaan waarom die idioom "om die pyp te rook" dui op 'n uitdaging.
Twee-uur die middag piep my foon. Dis Shaun. "Ek het stock ingekry," lees ek die wonderwoorde. Plus foto's van die beskikbare brands, almal gemerk in rooi: R500. Sharp, Pine, Legends, Voyager. En ek onthou die ander goedkoop handelsmerke: Embassy, Princeton, Royals. Waarom het goedkoop sigarette tog sulke koninklike name?
Ek reageer dadelik: "Twee kartonne, asb, vir delivery." Ek besluit op Pine; wag in spanning op die antwoord. En skielik begryp ek iets van smokkelsindikate en gangs, die mafia ... Jy het respek het vir jou dealer. Ja. Want dit is die persoon wat oor jou lot besluit. Die proses is 'n intuïtiewe een. Jy raak waaksaam. Sigarette is immers gedoem tot swartmarkprodukte, gedegradeer en gestigmatiseer tot smokkelware. En ek verstaan: Wag op jou dealer, hý neem die leiding. Moenie bel nie. Moenie vir hom voorskryf wat om te doen nie. Ek begryp ook iets van 'n junkie se lyding, van die gewag op 'n fix: "Uit stock uit. Wag nog." Want 'n roker wat onttrek, het nou dieselfde status as 'n dwelmverslaafde.
Ek sou maklik in die skaduwees van die onderwêreld kon verdwyn, besef ek verras. Ek praat nie. Ek hou geheime. Ek trek nie aandag nie. Ek was nog nooit 'n goeie burokraat nie, maar het (ironies) 'n kraakskoon rekord. Geen skuld of swartlys teen my naam nie; geen kriminele rekord nie – nie eers 'n verkeersoortreding of kaartjie nie ... en in 'n wilde sprong van die verbeelding hoor ek my advokaat sê: "Beskuldigde Bennett is in alle opsigte 'n voorbeeldige burger, iemand wat die landswette gehoorsaam."
Met die drankverbod in die VSA (1920–1933), die sogenaamde Prohibition, was die vervaardiging, verkoop, vervoer en in- en uitvoer van "bedwelmende dranke" verbode. Die taboemark. Dis ongelooflik om vandag te dink dat Amerika eenmaal sulke belaglike wetgewing gehad het. Maar dit het nie lank geduur nie of die onwettige stokery van alkohol en kroeë het soos paddastoele opgeskiet. Moordbendes en rampokkers was betrokke by die sluikhandel, en die beheer oor hulle onderskeie gebiede is met bloed beveg en betaal. Die berugte Al Capone se whiskeyagente het hierdie voggies vanuit Kanada en die Karibiese eilande gesmokkel, wat vir Capone $60 miljoen 'n jaar in die sak gebring het. Eers met die Groot Depressie van 1933 het die owerhede tot hulle sinne gekom en besef hulle verloor astronomiese bedrae aan belasting en werksgeleenthede, en is die wetgewing stelselmatig uitgefaseer.
Maar lees op gister se Daily Maverick die insiggewende, nagevorsde berig oor wat als in daai sigarette verwerk word, daai met die "koninklike name"! tot menslike faeces word gedroog en gemaal en ingestop - en jy kan blind raak van daai goed rook... Rook liewer rooibos, of boegoe, of wilde dagga!
2020-05-11 at 19:08
Leesstof soos die maak die inperking soos 'n spesiale Kunstefees dag.
Daai pyle met 'n koffie is 'n ritueel wat alle rokers en voormalige rokers goed verstaan. Hopelik hou die verskaffer se voorraad-pot onder die rokers-reënboog tot tyd en wyl die Zuma vrou op haar neus gekyk het.