Eksterne faktore bepaal sy sukses of mislukking; beslis nie verkeerde besluite nie! Mislukkings kan glo ook die gevolg wees van toordery. Gevolglik word daar gedurig na skuldige persone gesoek. Christene daarenteen sal eerder deur selfondersoek die rede vir mislukkings soek.
Swartes sien hul graag as die slagoffers van negatiewe omstandighede soos uitbuiting, verdrukking en rasseskeiding. Dis makliker om teen vermeende verdrukkers te veg as om te erken dat hulle gefouteer het. 'n Swarte wat 'n eksamen druip, sal byvoorbeeld eerder fout vind met die opvoedkundige sisteem as om te erken dat hy te min geleer het. Hy sal byvoorbeeld sê dat die bus vir hom weggery het en nie dat hy laat was nie. Of die mes het hom gesny en nie dat hy dit verkeerd hanteer het nie.
Die Afrikamens is 'n kommunebewoner en derhalwe sosialisties ingestel. Sy stam of groep vorm die spil waarom alles draai. Binne stamverband sien hy homself bloot as 'n speek in die groot stamwiel. Nooit as 'n individu nie.
Binne stamverband trap hy in sy spoor, maar nie uit innerlike oortuiging nie, eerder uit vrees vir sy eie stamwette. Buite sy stam neem hy niemand in ag nie en beskou vreemdelinge as mense sonder regte. Binne stamverband is hy streng kommunegebonde. Daarbuite is hy 'n individualis wat aan niemand trou verskuldig is nie.
Gevolglik bepaal die groep die lewenswaardes en skryf aan die individu voor hoe hy moet optree. Eie inisiatief en onafhanklike optredes word sterk ontmoedig. Gevolglik pas die individu altyd by die groep aan. Hierdie groepsbewussyn is so sterk dat 'n onreg teenoor een as 'n onreg teenoor almal ervaar word.
Stamverband is en bly die bepalende faktor. Toe Cloete in Ghana was, het hy swart hooggeplaasdes getoets oor die wenslikheid van gemengde huwelike. "We discussed mixed marriages, which they were against. The brother of one of them had a white wife, which he said made things very difficult. He even went so far as to say a man should not marry out of his own tribe since the difference in custom and upbringing varied so greatly between one people and another" (p.243).
Afrika se agterlikheid word ook in sy geskiedenis weerspieël. Daar is weinig aangetekende rekords of noemenswaardige monumente. Al wat hier floreer, is teorieë, idees en spekulasies. Niks staan vas nie. Daar is wel die bronsbeelde van Ife, die terra cottas van Nigerië en die bekende Zimbabwe-ruïnes. Alles hang egter in die lug sonder 'n volksvertelling of mite om hul ontstaan te verklaar.
By 'n swarte ontbreek die begrip van 'n reguit lyn. Sy gedagtegang is sirkelvormig. Sy kraal is rond. Sy hut is rond. Alles loop in sirkels. Hy volg dieselfde patroon as hy probleme probeer oplos. Sonder die begrip van 'n reguit lyn, die kortste afstand tussen twee punte, kan daar nie reguit (analities) gedink word nie. Gevolglik kan hulle nouliks sinvol vir die toekoms beplan.
Omdat swartes nie analities dink nie, word niks in duidelike, afsonderlike kategorieë geplaas nie. Alle sake is vir hulle van eenderse aard en alles word as 'n geheel gesien. Derhalwe verkies hulle om deur een sentrale mag regeer te word wat as die gewer van alles, voorspoed en vooruitgang moet waarborg.
Blankes daarenteen maak duidelike onderskei en oefen bepaalde voorkeure uit. Elke ding het sy eie afsonderlike aard. Sterk klem word gelê op godsdienstige en akademiese vryheid, 'n onafhanklike regsisteem asook 'n vryemarkkultuur.
Blankes en swartes verskil hemelsbreed van mekaar as dit kom by begrip van tyd. Vir swartes is tyd nie verdeel in dae, ure, minute en sekondes nie. Hul konsep van tyd is weereens siklies. Dis 'n kringloop wat in dae, maande en seisoene verdeel word waarvan die vier jaarseisoene die langste siklus is. Vir swartes eindig die toekoms net hier. Gevolglik produseer hulle weinig oorskot vir belegging of uitbreiding. Die toekoms skeel hulle min.
Gevolglik sien swartes selde uit na 'n toekomsgebeure. Nog minder betreur hulle die verlede en hul verspeelde kanse. Hulle leef vir die hier en die nou. As die koloniale blankes nie vir swartes silos gebou het om voedsel en saad in te stoor nie, het die swartes alles verkoop wat hulle verbou het of andersins opgeëet om verder van honger om te kom.
Gelukkig is blankes se konsep van tyd nie siklies nie, maar liniër. Daar is 'n begin en 'n einde aan alle dinge. Hulle glo dat God in beheer is van tyd en dat Hy 'n bepaalde plan het vir die wêreld. Derhalwe is die blanke nie onseker of ongeërg oor die toekoms nie.
Sonder 'n liniëre siening van tyd is geen sinvolle toekomsbeplanning moontlik nie. Daarom neem swartes selde of ooit die inisiatief in lang- of korttermyn ontwikkelings indien dit gebaseer word op toekomstige ekonomiese verwagtinge.
Oral waar die blanke uit Afrika verdryf is, het die swarte teruggeval in die geborgenheid van sy ou stamgebruike. Selfs waar gesentraliseerde swart regerings misluk het. Daar was hy gelukkig omdat dit wat hy daar gevind het, so anders as die Westerse beskawing, nie deur tyd geraak was nie. Soos in die verlede kon tyd weer soos 'n rustige rivier by hom verbyvloei. Dit was vir hom nie eens nodig om self te dink nie. Vir alles was daar vaste voorskrifte en reëls waarby hy net moes hou.
Swartes sal nooit van hul heidense kultuuragtergrond afstand doen nie en derhalwe altyd agtergeblewenes bly. DIT IS EN BLY AFRIKA SE HOOFPROBLEEM! Heidene kan nooit deel in die voordele van ware beskawing nie. Daarom het alle Westerse beskawings tot op hede in Afrika tragies misluk. Dit kon ook nie anders nie. Dis dan op mense afgelaai wat geen werklike behoefte daaraan gehad het en ook nooit sal hê nie. Al waarin hulle belangstel, is die materiële voordele van die beskawing. Niks meer nie.