Bybelskool » Die bestaan van die duiwel, demone en engele
Aan die een kant is dit natuurlik só dat nie alle “pre-moderne” mense geglo het aan die heersende interpretasies van die bo-natuur, die liggaamlike opstanding of die bestaan van geeste en engele nie. Vergelyk die rusie tussen die “sekularistiese” Sadduseërs – wat volgens die teks nie aan bo-natuurlike wesens geglo het nie[ii]– en die Fariseërs, wat wel aan hulle geglo het (Hand 23:7-8). Daar is werklik niks nuuts onder die son nie. CS Lewis skryf dat die enigste vrou wat hy ooit geken het wat ‘n spook gesien het, stellig verklaar het dat sy nié in hulle glo nié en haar waarneming daarom ‘n illusie moes wees (1947:7)!
Derdens: Indien die bestaan van demone en engele ontken word, kan die bestaan van God en die Heilige Gees moeilik volgehou word. Die rede hiervoor is dat die bestaan van God nie berus op rasionele of empiriese argumente nie, maar op die getuienis van die Bybel[iii]. Dit wil sê, dit is ‘n geloofs- en belydenisstandpunt. Indien die demone en engele se bestaan op grond van rasionele argumente betwyfel word – dat daar ander verklarings vir hulle werkinge is en hulle nie empiries waargeneem kan word nie – geld dieselfde ook vir die bestaan van God – daar is ander verklarings moontlik vir die werk wat die Bybel sê Hy doen en Hy kan ook nie empiries waargeneem word nie.
[i] Vir meer inligting oor die die duiwel en verwante onderwerpe, vgl die werke van J B Russell (The Prince of Darkness : Radical Evil and the Power of Good in History 1992; Mephistopheles : The Devil in the Modern World, 1986; Lucifer : The Devil in the Middle Ages, 1984; Satan : The Early Christian Tradition, 1981; The Devil : Perceptions of Evil from Antiquity to Primitive Christianity, 1977) en B P Levack (redakteur van ‘n 12 volume werk: Witchcraft, Magic and Demonology, 1992) wat ‘n enorme hoeveelheid inligting beskikbaar gestel het hieroor. Vgl ook die werk van P Carus (The history of the Devil and the Idea of Evil, 1900) wat as ateïs reeds aan die begin van die vorige eeu gesoek het na die waarheid agter die mite en simboliek van die duiwel. Vergelyk ook L Els & K Jonker Satanism in South Africa, 2000.
[ii] Sommige verklaarders betwyfel dié interpretasie, op grond van die feit dat ‘n ander antieke bron, Josefus, niks hieroor van die Sadduseërs vermeld nie en dit verder bekend is dat die Sadduseërs die Pentateug aanvaar het, waarin wel van engele sprake is. Marshall (1980:365) verbind byvoorbeeld die verwysing na engel en gees in die teks aan die tipe opstandingsliggaam wat gelowiges sou hê, wat met die bestaande inligting oor die Sadduseërs se ontkenning van die opstanding sou ooreenstem. Wat ‘n mens se keuse egter ook al is, die feit is dat die Sadduseërs met die heersende verstaansraamwerk verskil het.
[iii] Die getuienis oor God uit die algemene openbaring van die skepping kan op dieselfde wyse aanvaar of verwerp word.