Kreatiewe kuns – Kleuter Kliek
KREATIEWE KUNS VOORSKOOLS.
Die woord kreatief kan op verskillende aspekte dui. Van die mees aanvaarbare deffinisies vir kreatiwiteit is die volgende:
Dis die vermoë om sake op nuwe maniere te sien.
Om verby die gegewe informasie te gaan en nuwe terreine oop te breek.
Om buite die normale te dink.
Om iets buitengewoons te maak.
Gebruik dinge of sake wat nie verwant is nie om iets nuut te skep.
Dis om die wêreld op 'n nuwe manier te beskou waar daar nie reg of verkeerde antwoorde is nie, net moontlikhede.
Wanneer dit kom by kreatiwiteit van voorskoolse kinders, heers daar steeds 'n debat oor wat die belangrikste is: die proses van kreatiwiteit of die produk. Daar kan egter nie twyfel bestaan wanneer die basiese beginsel van spel ook hier van toepassing gemaak word nie. Spel gaan oor eksperimentering, ondersoek, genot, eksplorering en ervaring. Dit geld vir sing, musiekmaak, storie-speel, taalspeletjies en ook vir kunsuiting. Dus is die proses bo-aan die lys.
"Processing is serious work and a means and end in itself. Young children see what they can make happen with paint, glue and collage materials.Processing honours the unexpected and provide opportunities for problem solving, including how to keep wet paint from runningn or smearing. In all creative persuits, the focus is often on processing with little or no regard for what may result as a finished product."
Kinders raak heeltemal meegevoer in so 'n kreatiewe aktiwiteit. En onderwyseresse kan soms hierdie proses in die spore stuit deur te vra wat die kind maak of gemaak het. Of eise aan die kind te stel om iets herkenbaar of nuttig te maak.
"To do so is to impose a product-orientated mindset…….For young children, processing is enjoyment and completion in and of itself."
Dus: "Processing does not need to culminate in a finished product to validate its importance.The worth is in the doing."
Volgens navorsing oor kreatiwiteit, word die hoogtepunt bereik in die voorskoolse jare en meer spesifiek rondom vier tot vier-en-'n half jaar. Dan is daar 'n skerp daling sodra die kind die laerskool betree. Een van die redes wat moontlik hiervoor verantwoordelik kan wees, is die hoë prioriteit wat op eenvormigheid geplaas word. Almal se werk moet voldoen aan sekere kriteria soos bv. reg inkleur of presies soos die model wees en die geweldige druk vir voorgeskrewe akademiese prestasie.
Die rol van die volwassene.
Gebruik kreatiwiteit in die aanbieding van temas deur na ondekkers en uitvinders te verwys. Gesels oor hulle prestasies. As iemand nie gloeilampe uitgevind het nie, sou ons dalk nou-nog saans oop vlamme moes gebruik vir lig. As iemand nie telefone uitgevind het nie, sou ons dalk nog net briewe vir mekaar moes skryf. Dit kan groot pret raak as ander oplossings behalwe die bestaande geriewe aan die kinders oorgelaat word om uit te dink. Gee geleentheid vir oplossings van huidige probleme.
Aanvaar kinders se uniekheid. Gee hulle die vryheid om te probeer sonder dat sukses 'n voorwaarde is. Dra die inligting van die waarde van kreatiwiteit oor aan die ouers en ander volwassenes. Moenie toelaat dat kinders se entoesiasme versmoor word onder die druk van endprodukte om indruk te maak nie.
Skep 'n omgewing waar kinders die vrymoedigheid kan hê om te eksperimenteer. Verskaf genoeg materiaal en sorg vir groot verskeidenheid. Maak seker die rommelstoor is 'n ryk bron van allerhande materiaal wat op allerhande maniere aangewend kan word. Hierdie materiaal moet "oop-end" wees.
Verleen geleentheid vir skep.
Kan op baie maniere gebruik word.
Daar is nie 'n regte- of verkeerde manier nie.
Die kind kan besluit hoe om dit te gebruik.
Skep 'n atmosfeer waar daar nie gekritiseer,verwerp of druk vir konvormering heers nie. Kinders kan gou agterkom watter soort prentjies juffrou van hou en sal liewer dan maar afkyk en sorg dat hulle binne die grense bly.
Kreatiwiteit moet nie net gesien word as 'n kuns-uiting nie. Moedig kreatiwiteit aan op alle vlakke en met alle aanbiedings. Daar moet deurlopend 'n gees van kreatiwiteit wees.