Ekumenisme - Wêreldensiklopedie - Ek wil alles weet - 2020
ekumene (van die Grieks οἰκουμένη wat 'die bewoonde wêreld' beteken) verwys na inisiatiewe wat gemik is op groter godsdienstige samewerking, tussen verskillende groepe, veral en veral binne die Christelike geloof. Die 'ekumeniese beweging' het in die twintigste eeu na vore getree as 'n koalisie van eendersdenkende groepe wat probeer het om die geloofsgemeenskap wat verlore gegaan het met die verbrokkeling van die kerk in verskillende groepe te herstel.
Histories is die term "ekumenies" oorspronklik gebruik in die konteks van groot ekumeniese rade wat onder die vaandel van Romeinse keisers georganiseer is om sake rakende die Christelike teologie en leerstelling te verduideiik. Hierdie "ekumeniese rade" het biskoppe van regoor die bewoonde wêreld (soos ἰἰκουμένη) bymekaar gebring soos hulle dit destyds geken het. Daar was altesaam sewe ekumeniese rade wat deur Oosterse Ortodoksie en Rooms-Katolisisme aanvaar is, voor die Groot Skisme. Die moderne betekenis van die wêreld "ekumenies" en "ekumenisme" spruit dus uit hierdie pre-moderne gevoel van Christelike eenheid, en die impuls om hierdie eenheid weer te herskep.
Vandag kan die woord 'ekumenisme' op drie verskillende maniere gebruik word:
Dit verwys meestal na groter samewerking tussen verskillende Christelike groepe of denominasies
Dit dui miskien daarop dat dit verder gaan as samewerking, met die idee dat daar 'n enkele Christelike Kerk moet wees om godsdienstige eenheid te herstel
In sy breedste sin smelt die 'breër ekumenisme' saam in die intergeloofsbeweging, wat streef na groter wedersydse respek, verdraagsaamheid en samewerking tussen die wêreldgodsdienste1
Die term "ekumenisme" verwys meestal na die eng sin, die van groter samewerking tussen Christelike groepe sonder om na eenheid te streef. Die Christelike ekumenisme word onderskei van die teologiese pluralisme wat nie noodwendig na gemeenskaplike terrein soek nie.
Christelike ekumenisme is 'n ontgroeiing van Jesus se gebooie om 'n mens se naaste lief te hê as jouself, en om liefde en eenheid tot die eerste en belangrikste beginsels in die Christelike praktyk te maak. Christene word aangemoedig om proaktief te reageer op Jesus se vermaning om 'Een in Hom' te wees (Johannes 17; ook Filippense 2). Hulle word aangemoedig om uit te spreek na vervreemde geloofsgenote in ander kerke.
Volgens Edmund Schlink is die belangrikste in Christelike ekumenisme dat mense hoofsaaklik op Christus fokus, nie op aparte kerklike organisasies nie. In sy boek, Ökumenische Dogmatik (1983), sê hy dat Christene wat die opgestane Christus in die lewens van verskillende Christene en in verskillende kerke sien werk, besef dat die eenheid van Christus se kerk nog nooit verlore gegaan het nie,2 maar is eerder verdraai en verdoesel deur verskillende historiese ervarings en deur geestelike miopie. Albei word oorkom in hernude geloof in Christus.
Vir 'n beduidende deel van die Christelike wêreld is die grootste doel van die Christelike geloof die versoening van die ganse mensdom tot 'n volle en bewuste unie as een Christelike Kerk, wat sigbaar verenig is met wedersydse aanspreeklikheid tussen die dele en die geheel. Die begeerte word uitgespreek deur baie denominasies van die Christendom, dat almal wat opregtheid in Christus bely, beter sal saamwerk en mekaar ondersteun.
Dit veroorsaak egter 'n dikwels misverstand oor ekumenisme in die wêreldkonteks onder wêreldgodsdienste. Intergeloofsdialoog tussen verteenwoordigers van uiteenlopende gelowe is nie noodwendig van plan om hul aanhangers in 'n volledige, organiese eenheid met mekaar te versoen nie, maar poog bloot om beter betrekkinge te bevorder. Dit bevorder verdraagsaamheid, wedersydse respek en samewerking, hetsy onder Christelike denominasies, of tussen die Christendom en ander gelowe.
Soos die Oosters-Ortodokse Kerk, het die Rooms-Katolieke Kerk dit altyd as 'n plig van die hoogste rang beskou om volle eenheid te soek met vervreemde gemeentes van mede-Christene, en terselfdertyd enige onthullende en vals unie te verwerp wat ontrou sou beteken, of oorvertel, die leer van die Heilige Skrif en tradisie.
Voor die Tweede Vatikaanse Raad is die grootste klem gelê op hierdie tweede aspek, soos geïllustreer in Canon 1258 van die Code of Canon Law van 1917:
Dit is onwettig vir die gelowiges om te help of op enige manier aan nie-Katolieke godsdienstige funksies deel te neem.
Om 'n ernstige rede wat, in geval van twyfel, die goedkeuring van die Biskop, passiewe of bloot wesenlike teenwoordigheid by nie-Katolieke begrafnisse, troues en soortgelyke geleenthede vereis as gevolg van die beklee van 'n burgerlike amp of as 'n hoflikheid, kan verdra word, mits daar geen gevaar bestaan ​​vir perversie of skandaal.
Die 1983 Code of Canon Law het geen ooreenstemmende kanon nie. Dit verbied Katolieke priesters om die Eucharistie te verenig met lede van gemeenskappe wat nie in volle gemeenskap met die Katolieke Kerk is nie (kanon 908), maar dit laat onder sekere omstandighede en onder sekere voorwaardes deel in die sakramente. En die Gids vir die toepassing van beginsels en norme vir ekumenisme, 1023 lui: "Christene kan aangemoedig word om deel te neem aan geestelike aktiwiteite en hulpbronne, dit wil sê om daardie geestelike erfenis wat hulle in gemeen het, op 'n manier en in 'n mate wat pas by hul huidige verdeelde toestand te deel.
Pous Johannes XXIII, wat die Raad oortuig het wat hierdie klemverskuiwing teweeg gebring het, het gesê dat die doel van die Raad was om vernuwing van die Kerk self, wat dien vir diegene wat geskei is van die See van Rome, te dien as 'n 'sagte uitnodiging om te soek en vind daardie eenheid waarvoor Jesus Christus so vurig tot sy hemelse Vader gebid het. '4
Sommige elemente van die Rooms-Katolieke perspektief op ekumenisme word geïllustreer in die volgende aanhalings uit die besluit van die Raad oor ekumenisme, Unitatis Redintegratio van 21 November 1964, en pous Johannes Paulus II se ensikliese, Ut Unum Sint van 25 Mei 1995.
Elke hernuwing van die kerk is in wese gegrond op 'n toename in getrouheid aan haar eie roeping. Ongetwyfeld is dit die basis van die beweging na eenheid ... Daar kan geen ekumenisme wees wat die naam werd is sonder 'n hartsverandering nie. Want dit is van die vernuwing van die innerlike lewe van ons gedagtes, van selfverloëning en 'n onbedoelde liefde wat begeertes van eenheid opstaan ​​en ontwikkel op 'n volwasse manier. Ons moet daarom tot die Heilige Gees bid dat die genade werklik selfverloënend en nederig sal wees. sagmoedig in diens van ander, en om 'n houding van broederlike vrygewigheid teenoor hulle te hê ... Die woorde van St John hou goed met die sondes teen eenheid: 'As ons sê dat ons nie gesondig het nie, maak ons ​​hom tot leuenaar en sy woord is nie in ons nie. ' Daarom smeek ons ​​nederig van God en van ons afgesonderde broers, net soos ons diegene wat teen ons oortree, vergewe.5
Die toewyding aan ekumenisme moet gebaseer wees op die bekering van harte en op gebed, wat ook sal lei tot die nodige suiwering van herinneringe uit die verlede. Met die genade van die Heilige Gees word die dissipels van die Here, geïnspireer deur liefde, deur die krag van die waarheid en deur 'n opregte begeerte na wedersydse vergifnis en versoening, geroep om hul pynlike verlede en die seer wat daardie verlede betreurenswaardig ondersoek, weer saam te ondersoek. steeds vandag nog steeds uitlok.6
In ekumeniese dialoog moet Katolieke teoloë wat vas staan ​​by die onderrig van die Kerk en die goddelike verborgenhede met die afgesonderde broers ondersoek, voortgaan met liefde vir die waarheid, met liefde en nederigheid. Wanneer hulle leerstellings met mekaar vergelyk, moet hulle onthou dat daar in die Katolieke leerstelling 'n 'hiërargie' van waarhede bestaan, aangesien dit verskil in hul verhouding tot die fundamentele Christelike geloof. So word die weg geopen waardeur almal deur broederskap wedywering tot 'n dieper begrip en 'n duideliker voorstelling van die ondeurgrondelike rykdom van Christus geroer word.7
Die eenheid wat deur God gewillig is, kan slegs bereik word deur almal aan die inhoud van die geopenbaarde geloof in sy geheel te hou. In sake van geloof is kompromie in stryd met God wat die waarheid is. In die Liggaam van Christus, "die weg en die waarheid en die lewe" (Joh. 14: 6), wie kan die wettige beskouing van 'n versoening bewerkstellig ten koste van die waarheid? ... Desondanks moet die leerstelling voorgelê word in 'n manier wat dit verstaanbaar maak vir diegene vir wie God dit self beoog.8
Terwyl sommige Oosterse Ortodokse Kerke gereeld bekeerlinge uit die Katolieke Kerk doop en sodoende weier om die doop wat die bekeerlinge voorheen ontvang het, te erken, het die Katolieke Kerk altyd die geldigheid aanvaar van al die sakramente wat deur die Oosters-Ortodokse en Oosterse Ortodokse Kerke geadministreer word.
Vir sommige Katolieke kan ekumenisme die doel hê om almal wat Christelike geloof bely, te versoen om hulle in 'n enkele sigbare organisasie te bring; soos deur die vereniging met die Rooms-Katolieke Kerk, terwyl geestelike eenheid vir baie Protestante voldoende is.
Oosterse Ortodoksie en Anglikanisme
Beide die Oosters-Ortodokse Kerk en die Anglikaanse Kerk streef daarna om vervreemde gemeentes te omhels as (moontlik voormalige) begunstigdes van 'n gemeenskaplike geskenk, en terselfdertyd te waak teen 'n promiskue en valse verbintenis met hulle. Die Oosters-Ortodokse en die Oosters-Ortodokse kerke, waarvan die verdeeldheid uit die vyfde eeu dateer, het die afgelope jare in die rigting van teologiese ooreenkoms beweeg, hoewel dit nie die volle nagmaal was nie. Net so was die Oosters-Ortodokse leiers in die intergeloofsbeweging, met studente wat sedert die laat negentiende eeu in die World Student Christian Federation betrokke was, en sommige Ortodokse aartsvaders het hul nagmaal as charterlede van die World Council of Churches aangesluit. Nietemin was die Ortodokse nie bereid om deel te neem aan enige herdefiniëring van die Christelike geloof teenoor 'n verminderde, minimale, anti-dogmatiese en anti-tradisionele Christendom nie. Die Christendom vir die Oosters-Ortodokse is die Kerk; en die Kerk is Ortodoksie - niks minder nie. Daarom, hoewel Ortodokse ekumenisme 'oop is vir dialoog met die duiwel self', is die doel om alle nie-Ortodokse weer met Ortodoksie te versoen.
Een manier om die houding van die Ortodokse Kerk teenoor nie-Ortodokse waar te neem, is om te sien hoe hulle nuwe lidmate uit ander gelowe ontvang. Nie-Christene, soos Boeddhiste of ateïste, wat Ortodokse Christene wil word, word aanvaar deur die sakramente van doop en chrismasie. Protestante en Rooms-Katolieke word soms slegs deur middel van Chrismation ontvang, mits hulle 'n trinitariese doop ontvang het. Daar word ook gereeld na protestante en Rooms-Katolieke verwys as 'heterodoks', wat bloot 'ander gelowiges' beteken, eerder as ketters ('ander-kies'), wat impliseer dat hulle nie die Kerk opsetlik verwerp het nie.
Daar word beweer dat die hedendaagse ekumeniese beweging vir Protestante met die Sendingkonferensie in Edinburgh in 1910 begin het. Hierdie konferensie sou egter nie moontlik gewees het sonder die baanbrekende ekumeniese werk van die Christelike jeugbewegings nie: The Young Men's Christian Association (gestig 1844), die Young Women's Christian Association (gestig 1855) en die World Student Christian Federation (gestig 1895). Gelei deur die leek van die Methodiste John R. Mott (voormalige YMCA-personeel en in 1910, die Algemene Sekretaris van WSCF), was die Wêreldmissiekonferensie die grootste Protestantse byeenkoms tot op daardie tydstip, met die uitdruklike doeleindes om oor denominasionele lyne te werk ter wille van die wêreld missies. Na die Eerste Wêreldoorlog was verdere ontwikkelinge die "Faith and Order" -beweging onder leiding van Charles Henry Brent, en die "Life and Work" -beweging onder leiding van Nathan Soderblom.
Uiteindelik is formele organisasies gevorm, waaronder die Wêreldraad van Kerke in 1948, die Nasionale Raad van Kerke in 1950 in die VSA, en Kerke wat in Christus verenig in 2002. Hierdie groepe is teologies gesproke matig tot liberaal, aangesien protestante meestal meer liberaal en minder tradisioneel as Anglikane, Ortodokse en Rooms-Katolieke.
Protestante is nou betrokke by 'n verskeidenheid ekumeniese groepe, en werk in sommige gevalle op organiese denominasionele eenheid en in ander gevalle alleen vir samewerkende doeleindes. Vanweë die wye spektrum van Protestantse denominasies en perspektiewe, was daar soms samewerking moeilik. Edmund Schlink s'n Ökumenische Dogmatik stel 'n weg deur hierdie probleme tot wedersydse erkenning en hernude kerklike eenheid.
In 1999 onderteken die verteenwoordigers van die Lutherse Wêreldfederasie en die Rooms-Katolieke Kerk die gesamentlike verklaring oor die leer van die regverdiging, met die oplossing van die konflik oor die aard van regverdiging wat aan die wortel van die Protestantse Hervorming was, hoewel sommige konserwatiewe Lutherane nie hiertoe ingestem het nie resolusie. Op 18 Julie 2006 het die afgevaardigdes van die Wêreldmetodistekonferensie eenparig gestem om die gesamentlike verklaring aan te neem.
Die oorspronklike anathemas (ekskommunikasie) wat die 'amptelike' Groot Skema van 1054, tussen Katolieke en Ortodokse, is in 1965 onderling herroep deur die pous en die ekumeniese patriarg van Konstantinopel. In 2006 het die reeks vergaderings vir teologiese dialoog tussen verteenwoordigers van die Rooms-Katolieke en die Oosters-Ortodokse Kerke hervat, weens 'n versuim om 'n ooreenkoms te bereik oor die Oost-Katolieke Kerke, 'n vraag wat vererger is deur geskille oor kerke en ander eiendom wat die Kommunistiese owerhede eenmalig aan die Ortodokse Kerk opgedra het, maar wie se herstel hierdie kerke nie van die huidige owerhede verkry het nie.
Katolieke en Ortodokse biskoppe in Noord-Amerika voer 'n voortdurende dialoog. Hulle vergader periodiek as die 'Noord-Amerikaanse Ortodoks-Katolieke Teologiese Konsultasie'. Sedert dit in 1965 gestig is, vergader dit halfjaarliks ​​onder die vaandel van die Bishops 'Committee for Ecumenical and Interreligious Affairs of the United States Conference of Katolieke Biskoppe, en die Staande Konferensie van Canonical Orthodox Bishops in die Amerikas (SCOBA) . Die Kanadese Konferensie van Katolieke Biskoppe het amptelik as 'n borg in 1997 by die Konsultasie aangesluit. Die konsultasie werk in tandem met die Gesamentlike Komitee van Ortodokse en Katolieke Biskoppe wat jaarliks ​​sedert 1981 vergader. Sedert 1999 bespreek die Konsultasie die Filioque-klousule, met die hoop om uiteindelik 'n ooreengekome gesamentlike verklaring te bereik.
Soortgelyke dialoë op internasionale sowel as nasionale vlak duur voort tussen byvoorbeeld Rooms-Katolieke en Anglikane. Beïnvloed deur die ekumeniese beweging, die 'skandaal van die skeiding' en die plaaslike ontwikkeling, het 'n aantal kerke van die Verenigde en Vereniging ontstaan; daar is ook 'n reeks strategieë vir wedersydse erkenning wat toegepas word waar formele unie nie haalbaar is nie. 'N Toenemende tendens was die deel van kerkgeboue deur twee of meer denominasies, hetsy afsonderlike dienste of 'n enkele diens met elemente van alle tradisies.
Organisasies soos die Wêreldraad van Kerke, die Nasionale Raad van Kerke VSA, kerke wat in Christus verenig is, en Christelike kerke werk saam om ekumeniese samewerking tussen Protestante, Oosters-Ortodokse en soms Rooms-Katolieke aan te moedig. Daar is universiteite soos die Universiteit van Bonn in Duitsland wat kursusse in ekumeniese studies aanbied, waarin teoloë van verskillende denominasies hul onderskeie tradisies onderrig en terselfdertyd 'n gemeenskaplike grondslag tussen hierdie tradisies soek.
Opposisie teen ekumenisme
'N Groot minderheid Christene is gekant teen ekumenisme. Dit is geneig om afkomstig te wees van kerke met 'n fundamentalistiese of charismatiese agtergrond en sterk konserwatiewe dele van Protestantse kerke. Griekse Ou Kalenders het beweer dat die leer van die Sewe Ekumeniese Rade verbied om die kerkkalender te verander deur die Juliaanse kalender te laat vaar. Hulle beskou ekumenisme as noodsaaklike leerstellige standpunte om ander Christene te akkommodeer, en maak beswaar teen die klem op dialoog wat lei tot intergemeenskap eerder as omskakeling deur deelnemers aan ekumeniese inisiatiewe. Die Aristoteliaanse Universiteit van Thessaloniki, Griekeland, het in September 2004 'n vergadering gereël met die titel 'Die inter-Ortodokse teologiese konferensie' Ekumenisme: Oorsprong-verwagtinge-ontnugtering. '' Tradisionele Katolieke sien ook ekumenisme as mikpunt vir 'n valse pan-Christelike godsdienstige eenheid. wat nie-Katolieke nie vereis om hul tot die Katolieke geloof te bekeer nie. Tradisionele Katolieke sien dit as 'n teenstrydigheid met die Katolieke interpretasies van die Bybel, Pous Pius XI Mortalium Animos, Pous Pius XII's Humani Generis, en ander dokumente. Sommige evangeliese en baie charismatiese Christene beskou ekumenisme as 'n teken van afvalligheid in die eindtyd voor Jesus Christus se wederkoms, soos in die Bybel voorspel, en sien aansienlike ooreenkomste tussen die leerstelling van valse leraars in die eindtyd, soos beskryf in 2 Petrus 2: 1-2 en die teologiese uitsprake van sekere leiers van ekumeniese bewegings.
Houding van sommige Evangeliese Protestante
'N Meerderheid Evangeliese kerke, insluitend die meeste Baptiste, Sewendedag-adventiste, nie-denominasionele Christene en Evangeliese Christelike denominasies soos die Christelike en Missionêre Alliansie-kerk, neem nie deel aan die ekumeniese bewegings nie. Die leerstellings van skeiding word deur sommige evangeliese kerke aangeneem teenoor kerke en denominasies wat by ekumeniese aktiwiteite aangesluit het. Baie Pinksterfeeste, soos Assemblies of God, vermy ekumenisme, maar sommige organisasies, insluitend sommige Pinksterkerke, neem wel deel aan ekumenisme. Sommige van die meer konserwatiewe Evangelies en Pinksters beskou interdenominasionele aktiwiteite of organisasies in meer konserwatiewe kringe, soos die National Association of Evangelicals of Promise Keepers, as 'n sagter vorm van ekumenisme en vermy hulle terwyl ander dit nie doen nie. Ander Amerikaanse konserwatiewe Protestantse Kerke, soos die Lutherse Kerk-Missouri-sinode, die Presbiteriaanse Kerk in Amerika en die Free Methodist Church, beskou ekumenisme op soortgelyke maniere as hul evangeliese eweknieë. Baie Baptiste in die Verenigde State het berug teen ekumenisme en selfs samewerking met ander Baptiste gekant, soos geïllustreer deur die onlangse voorbeeld van die Suider-Baptistekonvensie se besluit om hom uit die Baptiste Wêreldalliansie te onttrek. Die Baptiste Wêreldalliansie, hoewel hy na samewerking tussen Baptiste gesoek het, is nie spesifiek 'n sterk ekumeniese liggaam nie, en tog het konserwatiewe fundamentalistiese elemente binne die Suidelike Baptistekonvensie gedwing om die benaming te onttrek aan selfs die klein poging tot ekumeniese samewerking.
In 2001 breek 'n groep Pinkster uit tradisionele opposisie teen ekumeniese bewegings en vorm die Internasionale Sirkel van Geloof.
Die minderheid Katolieke opposisie teen ekumenisme sentreer om tradisionalistiese katolieke en verenigings soos die Society of St. Pius X. In werklikheid hou opposisie teen ekumenisme nou verband met antagonisme, in die geval van tradisionalistiese katolieke, om die Latyns te laat vaar tydens die viering van die massa en, in die geval van Griekse ou kalender (wat praat van "die boogkettery van ekumenisme"), om die Juliaanse kalender te laat vaar.
Campus Crusade for Christ Hoogs ekumeniese Christelike organisasie het gefokus op evangelisasie en dissipelskap in meer as 190 lande ter wêreld
Nasionale Raad van die Kerke van Christus in die VS.
Wêreldstudent Christelike Federasie
Aksie van kerke saam in Skotland
Christian Churches Together in die VSA
Churches Together in Brittanje en Ierland
Kerke verenig in Christus
Konferensie van Europese kerke
Gemeenskap van Saint Alban en Saint Sergius
Pontifiese Raad vir die Bevordering van Christelike Eenheid
Wêreldraad van Kerke
Wêreldverbond van Gereformeerde Kerke
Nuwe monastisisme verwante gemeenskappe
Bisantynse afgeskaalde Karmeliete
Franciscan Hermitage van Campello, Italië
Nondenominasionele organisasies wat teen ekumenisme gekant is
Independent Fundamental Churches of America International (voorheen Independent Fundamental Churches of America)
↑ Peter C. Phan, Christendom en die breër ekumenisme (New York: Paragon House, 1990).
↑ bl 694-700.
↑ www.adoremus.org, ekumenisme. 20 Oktober 2007 onttrek.
↑ Ensikliese, Ad Petri cathedram. 20 Oktober 2007 onttrek.
↑ Vatikaan, www.vatican.va/… /ii_vatican_council/documents/vat-ii_decree_19641121_unitatis-redintegratio_en.html Unitatis Redintegratio. 20 Oktober 2007 onttrek.
↑ Ensiklopedies, www.vatican.va/holy_father/john_paul_ii/encyclicals/documents/hf_jp-ii_enc_25051995_ut-unum-sint_en.html Ut unum sint. 20 Oktober 2007 onttrek.
Cassidy, Edward Idris kardinaal. Ekumenisme en intergodsdienstige dialoog: Unitatis Redintegratio, Nostra Aetate. Paulist Press, 2005. ISBN 978-0809143382
George, Timoteus. Pilgrims on the Sawdust Trail: Evangelical Ecumenism and the Quest for Christian Identity. Baker Akademies, 2004. ISBN 978-0801027642
Gros, Jeffrey. Inleiding tot ekumenisme. Paulist Press, 1998. ISBN 978-0809137947
James D. Borkowski. Ekumenisme in die Midde-Ooste vanuit 'n Anglikaanse perspektief. Cloverdale Books, 2007. ISBN 978-1-929569-23-6
Kasper, kardinaal Walter. 'N Handboek van geestelike ekumenisme. New City Press, 2007. ISBN 978-1565482630
Mastrantonis, George. Augsburg en Konstantinopel: die korrespondensie tussen die Tübingen-teoloë en patriarg Jeremia II van Konstantinopel oor die Augsburg-belydenis. Holy Cross Orthodox Press, 1982. ISBN 0-916586-82-0
Motter, Alton M. Ekumenisme 101: 'n handboek oor die ekumeniese beweging. Vorige bewegingspublikasies, 1997. ISBN 978-0880281751
Phan, Peter C. Christendom en die breër ekumenisme. New York: Paragon House, 1990. ISBN 0892260750
Alle skakels is 25 September 2017 opgespoor.
Vereniging van interkerklike gesinne.
Ekumenisme in Kanada - Uitgebreide skakels na dokumente, ekumeniese agentskappe en kerklike webblaaie.
Nasionale Raad van Kerke, VSA.
Noord-Amerikaanse Akademie vir Ekumeniste.
Wêreldraad van Kerke.
Die Christelike Pos.
Bossey Ekumeniese Instituut.
Lutherse-Ortodokse dialoog in die sestiende eeu Die hoflike en vriendelike korrespondensie, tussen 1573 en 1581, tussen die Lutherse teoloë van Tübingen en die aartsvader Jeremia II van Konstantinopel.