Alhazen—O ile a bitšwa gore ke “Ramahlale wa Pele wa Kgonthe Lefaseng”
Didirišwa tša go ithuta Beibele
Tirelo ya Rena ya Mmušo
Bokgobapuku bja Inthaneteng
Ditaba go ya ka Dinaga
Tša Molao go ya ka Dinaga
Dipotšišo Tšeo di Botšišwago Kudu ka Dihlatse tša Jehofa
Mediro ya Dihlatse tša Jehofa
Lefaseng ka Moka
Sehlogo sa go Latela
TABA YA LETLAKALA LA KA NTLE Na Lefase ga le sa Laolega Goba Bjang?
Tlhatlamano ya Dihlogo tša 2017 tša Phafoga!
DIHLOGO TŠE DINGWE TŠA INTHANETENG
Dihlatse tša Jehofa
Dilo tše di Lego Gona
Dikgatišo tše di Lego Gona
DISWANTŠHO TŠA KGALE
O KA no ba o sa ka wa kwa ka Abū ‘Alī al-Ḥasan ibn al-Haytham. Dinageng tša ka Bodikela o tsebja e le Alhazen, e lego leina la gagwe la Searaba la al-Hasan leo le fetoletšwego ka Selatine. Go ka direga gore o holwa ke dilo tšeo a di dirilego bophelong bja gagwe. O hlalositšwe e le “yo mongwe wa batho ba bohlokwa kudu le bao ba bilego le tutuetšo historing ya tša thutamahlale.”
Ka ge a dirile diteko tšeo ka šedi, Alhazen o ile a bitšwa gore ke “ramahlale wa pele wa kgonthe lefaseng.”
Ke yena a utolotšego mekgwa yeo batho ba tšeago dinepe ka yona lehono.
Go šoma ga gagwe ka dilentshe, go ile gwa dira gore go hlangwe le gore go tšweletšwe digalase tša mahlo, dimaekrosekopo le dithelesekopo.
Ge Alhazen a be a thoma go aga seo se swanago le phapoši ya leswiswi yeo go bego go tšeelwa dinepe ka go yona, o ile a tšweletša dintlha tša motheo tšeo di thekgago mekgwa yeo e dirišwago ge go tšewa dinepe. O ile a aga “phapoši ya leswiswi” yeo go yona seetša se tsenago ka lešobana le lenyenyane kudu, gomme sa godiša seswantšho seo se lebeletšego fase sa selo seo se lego ka ntle lebotong la ka gare ga phapoši yeo.
Alhazen o ile a hlama seo go ka thwego ke phapoši ya mathomo ya leswiswi ya go tšeela dinepe
Mengwageng ya bo-1800, go ile gwa tsenywa dipoleite tša go tšea dinepe phapošing ya leswiswi yeo go tšeelwago dinepe ka go yona bakeng sa gore dinepe tšeo di gatišetšwe sa ruri. Seo se ile sa feleletša ka eng? Go ile gwa tšweletšwa khamera. Dikhamera ka moka tša mehleng yeno, ge e le gabotse le leihlo ka bolona, di diriša tsela ya motheo yeo e bego e šoma ge go be go tšewa dinepe ka phapošing ya leswiswi. *
^ par. 13 Tsela yeo phapoši ya leswiswi ya go tšeela dinepe e swanago ka gona le leihlo, e be e sa kwešišwe gabotse dinageng tša ka Bodikela go fihlela ge e hlaloswa ke Johannes Kepler lekgolong la bo-17 la mengwaga.
Go ya ka mongwadi Jim Al-Khalili, Alhazen ga se a tuma “feela ka baka la go utolla selo setee seo se tlišitšego phetogo . . . Go e na le moo, o tumile ka baka la tsela yeo a re rutilego ‘go dira’ dilo tša thutamahlale.” Dibolumo tša gagwe tša Book of Optics di hlaloswa e le “dipuku tša kgonthe tša thutamahlale,” tšeo di nago le tlhaloso e feletšego ya diteko, didirišwa, dikelo tšeo di tšerwego gotee le dilo tšeo di hweditšwego.
No. 6 2017 _ Na Lefase ga le sa Laolega?
PHAFOGA! No. 6 2017 _ Na Lefase ga le sa Laolega?
Ntšha Moneelo wa go Thekga Modiro wa Rena wa Lefase ka Bophara