wenke | soutenpeper's Blog
Category Archives: wenke	November 16, 2010	hier 'n koek, daar 'n koek – 'n tafel vol koeke
1 Kommentaar	| posted in koeke, kuier-gesels, wenke	November 14, 2010	erfeniswenke vir jou huis en die kebuis
By niël stemmet	almal van ons ken boereraad en wenke wat in die loop van ons lewe oorgedra is en in elke ou resepteboekie wat sy sout werd was, kon jy lees van die raad wat van grootmoeder-na-ouma-na-ma, en van ma-na-ma-se-kind oorvertel is. daar was raad vir alles en die raad is uitgespreek met 'n t.
my oupa koot het my vertel hoekom 'n huis 'n solder had en hoe dit 'n huis afkoel, hy het my opgevat langs die huis met die skuifel-groen- houtrap, altyd met sy hoed op sy kop tot bo in die dak wat die ou mense in 'n A vorm gebou het. daar was twee deure : een aan die een kant en een aan die ander kant – die lug kon dus deurtrek en die warmlug uitvat. oupa het ook geglo in nat goiingsakke wat in die februarie-hitte van die somer op die houtvloer van die solder gegooi is. toe ons die huis hier by die see bou het ons al die vensters so gebou dat hulle oor mekaar kan trek, dus is die huis altyd koel in die somer.
tante pikkie het my geleer dat die beste manier om 'n kristalkandelaar skoon te kry is om hom te laat afhaal een maal per jaar , hom dan buite op die wasgoeddraad te hang en hom sorgvuldig met sunlightseep water te was, jy kan ook spirituswater gebruik, asook asyn of suurlemoenwater of 'n paar druppels ammoniak. sy het my ook geleer dat die beste manier om kristal skoon te maak is om jou flesse met nat koerantpapier te stop tot hulle keelvol is en dit dan uit te spoel in kookwater.
vir wit linne vertel agnes van ashbeys dat sy alle kolle uitkry deur die kol in te vryf met sunlight seep, die servette dan in die son te laat le tot die son sy werk gedoen het en daarna die servette te was. jy kan ook koeksoda meng met asyn en dit dan in die vlekke vryf, laat le dit oop in die son, tot die son hom droog gebak het, voor jy dit was.
om vliee weg te hou het die ou mense hulle se ruite met koerantpapier gewas waarop hulle 'n paar druppels ammoniak gegooi het. ons het altyd vars basiliekruid in le must se vensters gesit – vliee hou niks van die reuk nie, ook nie van mentakkies nie. jy kan ook bakkies asyn neersit en jou gloeilampe met kasterolie opvryf, dan sal vlieg-se-kind nie daar gaan sit en mis nie.
moet nie die vismotgifballetjie vergeet nie, ons pak dit altyd tussen die winterkomberse en klere, g'n kriek of vismot sal dan gate kou in jou wintergoed nie en jy sal sommer weer jou ouma verlang oor ek haar steeds herken aan die reuk van die wit balletjies.
ons maak politoer vir ons meubels deur olyweolie te meng met suurlemoensap, dit verwyder die vetterigheid en voed die meubels. jy kan ook byewas met 'n bietjie terpentyn meng vir 'n eie olie. om jou leermeubels te voed : vryf dit in met volroommelk en as jy vir die een skrik vryf die meubels in met petroliumjellie, laat staan hom oornag en vryf hom blink die volgende dag
tante pikkie het haar koper skoon gemaak met suurlemoen wat sy om die helfte gesny het, dit dan in sout gedoop het en die koper ordentlik gevryf het.
muskiete hou niks van laventel nie, smeer jou bene met laventelolie saans as jy buite braai en plaas 'n bakkie laventelolie langs jou bed – jy sal sommer 'n baba-se-slaap-slaap, omdat laventel moedernatuur se eie geliefkoosde ontspanninggeur is. voor jy die slaap gaan slaap vat 'n lang warm bad in water waarin jy roosmarynblare en twee koppies engelsesout gegooi het – jy sal voel of jy op 'n ver vakansie was na die nag-se-rus
een van die beste somerwenke om die koskaste miervry te hou, is om om sand te meng met 'n bietjie paraffien en dit dan onder die pote van die kas te sit. ek onthou ook babapoeier, rooipeper of koeksoda al waar die miere se paadjie loop. jy kan ook die area was met warm asynwater. een van die snaakste wenke wat ek raakgelees het is om korente in kasterolie te kook en in die pad van die miere te sit – genade
as jy sukkel met kokkerotte sit bakkies koeksoda uit, dit is 'n kokkerot se moses, hy sluk hom en dit laat swel sy maag en dan is hy dooie kokkerot.
as jy sukkel om 'n taai etiket van 'n glasbottel af te kry smeer die plakker met brasso of kookolie
ek is so lief vir diere en bad hulle graag, die beste wasmiddel is jou aartappel-se-afkook-water
as jy 'n kind wil kry om op te hou om sy naels te byt smeer sy naels met bitteralwyn en 'n vy se melk is 'n vraatjie se doodsteek.
die beste ding om 'n wingerdgriep hok te slaan is ryp piesangs fyn te maak en saam met melk en heuning te klits tot 'n heerlike melkskommel, en eet met jou opstaantyd 'n bord met bakeiers en spek, en voor jy gaan slaap 'n glas soetsuiker koeldrank, baie water en twee hoofpynpille.
een van my beste koswenke kom van bix visser van upington. sy het altyd vir my gese : niel as jy reg wil kook moet jy altyd 'n knippie sout gooi by jou soetgoed en by jou soutkos altyd 'n knippie suiker.
as jy eierwitte wil makliker styf he, gooi 'n knippie sout by. as jy lewer het wat taai is , week hom vir 4 ure in suurlemoensap. as jy vleis wil sagmaak gooi papaja of vars pynappelsap oor.
as jy uitgebraaide vet wil vars hou kan jy 'n paar naeltjies daarin sit na dit dit koud geword het.
beskuit bly langer vars as jy suiker strooi onder in die koekblik.
ons wat by die see bly gooi 'n paar ryskorrels saam met die sout in die potte, dit hou die seeklam uit die sout 'n droe ertjiepit in jou peperpotte.
asyn en suiker by uie smoor dit mooi goudbruin
as jy 'n vleispatei bak, smeer jou deeg met mayonaise in stede van geklopte eiers, mayonaise is 'n uitstekende smeermiddel vir oondbakvleis, sorg dat jou vleis droog is en vryf in met mayonaise , daarna kan jy hom looi met jou ander geurgoed.
die goue reel is dat jou vleis by kamertempratuur moet wees voor jy dit gaarmaak. ek was ook nie skaapvleis af nie, sy geurigheid is beter as jy hom net so gaarmaak. die beste temprature vir oondbak is as volg : skaap/lam/bees/vark alles op 140C – hoender en vis op 200C
as jy aartappels kook gooi altyd 'n stuk suurlemoen by, dit hou die aartappels wit en die pot skoon, ek kook blomkool, spruitkool, gewone kool alles saam met suurlemoen.
as jy uie in slaai gebruik , sny die uie, gooi kookwater oor , laat staan vir so 2 minute, gooi die kookwater af, gooi in kouewater en siedaar jou uie smaak soos tuisgetrekte uie. as jy uie skil en jouse oe brand , kou 'n stukkie bruinbroodkorsie, die het ai eva nog vir my geleer. en om die uie se reuk uit jouse hande te kry was jou hande met suurlemoensap.
as jy suurroom wil maak, gooi so 'n eetlepel karringmelk by en laat staan oornag buite die koelkas, of 'n japtrapraad is suurlemoensap wat jy deurroer tot hy sy regte suur het.
as jy te veel sout in jou bredie het, gooi 'n rou aartappel in en hy trek die sout uit, jy kan ook bruinsuiker probeer.
laat le 'n suurlemoen en lemoen in warm water voor jy hom uitdruk of rol hom met die palm van jou hand – jy sal voel hoe die sap begin loskom binne-in
as jy bredie kook, gooi 'n groot klont koue botter by net voor jy hom bedien, roer deur en sit voor – heerlik
rys smaak ook lekkerder as jy hom stoom met 'n stukkie suurlemoenskil en 'n rafel vars rasperneut
daar is duisende wenke vir kos, met die tyd saam sal ek hulle hier bylas en as jy wenke het stuur seblief aan.