Vitiligo: Ander behandelings - WelstandWelstand
Tuis / Advies / Vitiligo: Ander behandelings
By Dr R Newaj
Vitiligo tas een tot twee persent van die bevolking aan, tas albei geslagte aan, en alle ouderdomme en rasse ewe veel; dit is egter meer opmerklik by mense met 'n donker vel. Hierdie siekte begin sonder enige waarskuwing as verlies van kleur op dele van die vel of slymvliese (lippe, binnekant van die mond, neus en genitalieë). Dit maak dan progressief die vel en die hare wat op hierdie dele groei heeltemal wit. By die meeste mense word die wit kolle simmetries deurdat dit eenvormige areas aan die regter- en linkerkant van die liggaam aantas. Daar is egter tipes vitiligo wat net gelokaliseerde areas van die vel aantas.
Vitiligo is 'n pigmentasiesiekte waar melanosiete (selle wat ons velkleur voortbring) as vreemd gesien word en dus vernietig word deur sekere teenliggame wat die liggaam voortbring. Daar is geen definitief bekende oorsaak vir die siekte nie omdat daar baie teorieë is oor hoekom dit voorkom en 'n aantal teenliggame is al geïdentifiseer. Daar is ook 'n assosiasie met sekere outoïmmuunsiektes soos tiroïditis, diabetes, mellitus, pernisieuse anemie, alopecia areata, primêre galsirrose en bynierontoereikendheid, waar 'n persoon se immuunstelsel teen die liggaam se eie organe en weefsel reageer. Vitiligo word nie met kos, leefstyl of heksery geassosieer nie maar kan 'n generiese komponent hê. Die behandeling bestaan uit die gebruik van sekere medikasies sowel as ligterapie soos fototerapie met smalband-UVB en eksimeerlaser.
Sjirurgiese prosedures is besig om gewild te raak vir die behandeling van gelokaliseerde, weerstandige maar stabiele vitiligo. Hierdie behandelings is net moontlik vir klein areas vitiligo. Sommige van die behandelings word hieronder bespreek en word gekombineer met ligterapie om die proliferasie van melanosiete te stimuleer.
Ponsoorplanting is 'n veilige, eenvoudige en algemeen gebruikte tegniek. Die hoofdoel daarvan is om klein ronde stukkies normale vel na die gedepigmenteerde vel oor te dra. Ongeveer 30% van die geaffekteerde area word beplant en dan word NUVB gebruik om die proliferasie van melanosiete te stimuleer.
Suigblaasoorplanting is 'n prosedure waarvolgens oppervlaklae normale vel op die vitiligoareas oorgeplant word. Die oorgeplante vel dra sy melanosiete binne 72 uur oor en dan gaan die vel dood. Die vel wat betrokke is, word dan weer oor 'n tydperk van drie maande gedepigmenteer; eksimeerlaser word gebruik om die melanosiete te stimuleer om weer kleur te produseer. Die suksessyfer is ongeveer 80% en hierdie behandeling word gereeld in ons kliniek aangebied.
Velbenaalding is 'n behandeling waarvolgens 'n reeks fyn, skerp naalde by die rande van die geaffekteerde vel aangewend word om kneusing te veroorsaak. Hierdie skade stimuleer normale melanosiete om in die geaffekteerde area in te regenereer.
Snipperveloorplanting is nuwe, eenvoudige metode vitiligosjirurgie met minder newe-effekte en hoë pasiënttevredenheid as die tegniek bemeester word. Die prosedure behels die verwydering van die boonste laag vel van 'n skenkerarea, dit te versnipper en op die vitiligokol oor te plant.
Outoloë melanosietoorplanting word net in gespesialiseerde sentra gedoen. Die kleurpigmentselle word geoes, behandel en gekweek, en word dan in die vitiligoarea ingespuit. Hierdie metode moet 'n paar keer herhaal word om die beste resultate te behaal. Hierdie prosedure kan in Mauritius gedoen word, maar dit is langdradig en duur.
Hare van die aksillas van die pubisareas kan geoes en op die gedepigmenteerde vitiligoareas oorgeplant word. Hierdie hare dra die melanosiete uit hul bolgedeelte oor op die vel en oor 'n tydperk van drie tot vier maande val die hare af. Die melanosiete word dan met 'n eksimeerlaser gestimuleer.
Velmikropigmentering word gebruik op kolle wat behandelingweerstandig is. 'n Kleurstof wat na aan die velkleur is, word op die vel getatoeëer om die wit kolle te bedek. Hierdie behandeling kan net op stabiele vitiligokolle gedoen word en 2–3 behandelings kan nodig wees. Dit werk goed op die hande en voete.
Die keuse van terapie hang af van die aantal, ligging en grootte van die wit kolle en van die pasiënt se voorkeur. Vroeë behandelings kan die vordering van die siekte stuit en pasiënte word dus aangeraai om vroegtydig te konsulteer. As meer as 50% van die vel reeds aangetas is, kan dit 'n opsie wees om die res van die vel te bleik om gelykvormigheid te verkry.