"Jou kind is dislekties." Daardie woorde kan 'n ouer se grootste nagmerrie wees.
"'n Ernstige leesprobleem kan as disleksie beskryf word, maar wat belangriker is, is die wete dat hierdie probleme opgelos kan word en dat daar hoop is," sê Susan Du Plessis, Edublox se Direkteur van Opvoedkundige Programme.
Tipiese en bekende tekens van disleksie is wanneer letters soos 'b' en 'd' omgekeer word of wanneer die woord 'rot' in plaas van 'tor' gelees word. Wanneer kinders die disleksie-etiket toegeken is, word hulle agterstand op skool dikwels oorgesien, omdat daar gemeen word dat hulle probleem ongeneeslik is. Sommige mense glo dat die disleksielyer se brein op 'n sekere manier "bedraad" is en dat dit nie verander kan word nie. Du Plessis moedig ouers aan om nie tou op te gooi met hulle kinders nie.
Net 'n naam vir 'n groep simptome
Selfs wanneer 'n kind bogemiddeld op skool vaar, is sy relatiewe vermoë ietwat misleidend as dit met internasionale opvoedkundige standaarde vergelyk word. Toe die Vordering in Internasionale Leesgeletterdheid-studie (PIRLS) in 2006 die leesvermoë van Graad 4-kinders in 40 lande met mekaar vergelyk het, het Suid-Afrika die swakste van almal gevaar. 'n Opvolgstudie in 2011 het bepaal dat Hong Kong wêreldwyd die beste standaard behaal het, en het getoon dat ons Graad 4-leerders "tydens 'n makliker assessering steeds algeheel op 'n laer vlak presteer as hulle internasionale eweknieë."* Navorsing wat verlede jaar deur Edublox in Singapoer gedoen is, het hierdie kommerwekkende situasie bevestig. "'n Kind wie se leesvlak in Suid-Afrika as aanvaarbaar vir sy ouderdom beskou word, kan in Singapoer met disleksie gediagnoseer word", sê Du Plessis. "'n Diagnose van disleksie is dus relatief tot die spesifieke land en omgewing. Pleks van akademiese prestasie met 'n losweg gedefinieerde etiket in te perk, moet ons ons daarop toespits om potensiaal te ontwikkel."
Die ma van 'n negejarige dogter wat met ernstige disleksie gediagnoseer is, is ingelig dat daar geen hoop op akademiese sukses vir haar kind is nie. "Ek was geweldig bekommerd toe sy die woord 'elmboog' moes oorskryf en 'boogmle' geskryf het. Hoe sou sy ooit volgende jaar in Graad 4 eksamens kon aflê? Wanneer sy ook al gelees het, het die letters op die bladsy rondgespring", sê haar ma. Volgens Du Plessis is dit 'n aanduiding van 'n ernstige leesprobleem. Na 'n intensiewe tien dag lange program in kognitiewe ontwikkeling, het die Graad 3-leerder haar eerste struikelblok oorkom en vir haar ma gesê dat die letters opgehou het om rond te beweeg. "Trouens, sy het meer selfvertroue en geniet dit selfs nou om te lees," vertel haar ma. Namate haar kognitiewe vaardighede al hoe sterker word met behulp van oefeninge wat haar brein 'bou', sal sy in staat wees om haar leesprobleme heeltemal te oorkom, sê Du Plessis.
*http://www.up.ac.za/media/shared/Legacy/sitefiles/file/publications/2013/pirls_2011_report_12_dec.pdf