Na ki 'len-lum sha ki 'lun-lum
U dei u bah Paul Lyngdoh hi haka por ba u long u nongïalam ka seng ki samla pule KSU uba khot ïa ki nongïalam jong ki seng riewlum- 'len-lum, lehse ba u ïohi ba ki nongïalam jong kine ki seng ki long tang kum ki thlen kiba ban ïala ki jong. Hynrei mynta pat na ki 'len-lum; ki seng riewlum kila kylla syndon sha ki 'lun-lum.
Naduh ba sdang ba ki seng riewlum ki rai ban kyrshan ïaka sorkar bala ïalam da ka NPP; une u nongthoh ha ki kolom haka ktien phareng bad kumjuh ruh ha ka ktien Khasi ula maham ba kane ka jingleh jong ki ka long kumba ki seng riewlum nongïap ïalade. Kane ka ïasyrïem thik kumba kynthih na u dek haka ding syndon.
Balei ba ki seng riewlum kin duh nong da kaba kyrshan ïa ka NPP? Ka NPP ka dei ka seng kaba thymmai kaba ym pat don satia ka bud bang jong ka bad haka nongrim jong ka ruh kane ka seng ka ong ba ka dei hi ka seng kaba ïeng na ka bynta ka bha ka miat jong ki riewlum hynrei ka kyrteng jong pat ka dei ka seng ba shityllup ka ri. Ka ïasyrïem kum ka lymbit ha ka thma hapdeng ki mrad ba ki sim; haba ka ïakynduh ïa ki mrad ka ong ba ka dei ka mrad namar ba ka don bniat, hynrei haba ka ïakynduh pat bad ki sim ruh ka ong ba ka dei ka sim namar ba ka don thabniang.
Hynrei kawei kaba la pawtyngkreiñ ka dei ka jingshisha ba ka jingmih ka NPP kan ktah ïa ki seng riewlum bad katba ka nangkhlaiñ ka NPP; kin nang ringsdot ki sengriewlum. Ki nongïalam jong ki seng riewlum ki pyrkhat ba ka NPP kan pyrkhat naka bynta jong ki; hynrei ka jingshisha ka long ba haka politik; ïa pynap beit ïala ka jong ka wait.
Kane kala paw naduh basdang hi hynrei ym don ba kynmaw peit ïaka. Haba u president barim jong ka HSPDP ula dawa ba ki MLA jong ka seng jong u kin weng noh ka jinggkyrshan ïa kane ka sorkar kaba la ïalam da ka NPP, ula ïohi ïa kane ka jingma bad ki seng riewlum ki shah shet haka NPP. U bapli u bah Ardent u hap ban ieihnoh ïa ka kam nongïalam jong ka seng namar ba ki MLA jong ka seng kiba la ïohmad ïaka dud bad ka ngap ka sorkar NPP kim treh weng shuh ïalade bad um banse u hap ban weng noh ïalade pynban naka kam nongïalam.
Mynta kane ka juh kala jia ïa u P.N.Syiem; ka NPP kala ïohi ïa ki kam jong u ha Ranikor kaba lah ban ktah ïa u kyrtong ka NPP na kane ka thaiñ bad ka don tang kawei ka lynti bad kata ka long ban kdiah ïa ki thabniang jong u. Lada ka NPP kam lah ban pynsangeh ïa u P.N. Syiem na kaba thmu ban pynïeng kyrtong monlang pyrshah ïa u Martin Danggo, ka NPP kan don haka jingma bad dei namar kata bala pynduh bor ïa u PN Syiem.
Mynta kaei kaban jia nangne ïaka seng badang lung; ka PDF ka dei kaba itynnad bad ki paidbah kin hap ban ap bad khmih ïaka sawangka kaba jia kawei hadien kawei pat. Kala pawpenryngkew ba kane kaba la jia ka dei ka jingleh jong ka NPP kaba khnang ba kan ïoh laka jong ka EC ha KHADC; kumba ka pynpait ïa ka UDP ha Jaiñtia hills, ha KHADC ruh ka leh kumjuh. Mynta ka jingkylli ka long hato ka PDF kan weng naka sorkar MDA namar ba la paw pyrthei ba ka dei ka NPP kaba shet kylla ïa u P.N Syiem? Hato u ki MLA PDF kin nud ban ieih ïa ka ngap ka dud ba kila ïohmad bad weng ïalade naka sorkar?
Ki nongpule bastad kila tip lypa ïaka jubab jong kane ka jingkylli, hynrei kaba sngew sangsot ka dei ïa u P.N. Syiem uba pli, un leh kumno lada ki MLA jong u kin ym treh ban weng ïa ka jingkyrshan ïa ka sorkar kaba la shet kylla ïa u? Ka jubab ka long ba ka don tang kawei ka lynti bad kata ka long ban bud ïa kaba u bah Ardent ula ïalam. Lada kata ka jia; kan kylla long ka jingkordit ïa u bah PN Syiem ba un hap ban ieihnoh ïa ka seng kaba ula seng namar ba un ym lah leh eiei ïa ki MLA jong u lada ki dang kwah ban kyrshan ïa ka sorkar u Conrad.
Mynta ngi la ïohi ba kawei ka seng rielum hadien kawei pat ki duh ïa ki nongïalam ba khlaiñ bad bapawkhmat jong ki, hato ka PDF kan mad ïa ki juh ki jingeh kum ka HSPDP? Kata ka dei ka jingkylli. Haka JHADC ruh kumjuh ka UDP ka shah shet kylla ha ka NPP ha kaba ka seng kala kad arliang ha kane ka konsil bad ki nongïalam bad ki MLA jong ka seng kim patiaw satia ïa kaei kaba la jia. Ka thong jong ka NPP ka long nalor ba kan bat ïaka bor haka sorkar jylla, kan bat ruh ïa ki Ditrik Konsil bad yn ym don ba lah ban pynkhih shuh ïa ka seng.
Ki MLA ka UDP ruh kumba long lem ki MLA ka HSPDP bad ka PDF kim ïohi palat ïa ka san snem bad ka jingma ka khraw ka ap ïa ki seng riewlum wat naduh ka ilekshon MDC kaban sa long ha ki ynñiew phra bnai nangne hi ruh. Ha ka ilekshon MDC ki MLA kin shu khmih ba ki MDC hapoh ki konstitwensi jong ki kin jop namar kata kan pynsuk ïa ki ban jop pat haka ilekshon MLA ha u 2023 bad ym don satia ba pyrkhat ïaka lawei jong ka seng.
Lada kan ïaijia kumne hadien jong u 2019 yn ym don seng riewlum shuh namar baroh kila ngat haka shrip jong ka NPP bad ka NPP kan kylla long ka seng riewlum haka jylla bad ki seng riewlum kin kylla na ki 'len-lum sha ki 'lun-lum bad ki 'lun kin ym lah im ha lum lymda ki kylla jakoid pat.