59. Kolossense 1:2 | Bybelverskille
← 58. Die Laaste Pasga (Lukas 22:17-20)
60 Die Engel by Betesda, Joh.5:4 →
59. Kolossense 1:2
Posted on 2012/08/21 by Herman of bibledifferences.net
Elke mens het bepaalde gewoontes of gebruike wat tipies van homself is. Een daarvan is dikwels ons manier van groet. Die een sê: "Hallo" of "Hi!' of "Môre-môre-môre", 'n ander sê "Dagsê" of "Ai, ja!" met 'n sug. Net aan die manier wat iemand op die foon groet, weet ons reeds wie dit is. En soms wyk iemand tot ons verbasing daarvan af en verras ons. Wat as so iets in die Bybel gebeur? Paulus se manier van groet in Kolossense 1:2 kan so 'n geval wees.
AOV: "aan die heilige en gelowige broeders in Christus wat in Kolosse is: Genade vir julle en vrede van God onse Vader en die Here Jesus Christus!"
ANV: "Aan almal in Kolosse wat aan God behoort, getroue broers in Christus. Genade en vrede vir julle van God ons Vader!"
Volgens die Ouer vertalings word die genade en vrede seën aan die gelowiges in Kolosse geskenk van "God onse Vader en die Here Jesus Christus!" Die nuwer vertalings laat "en die Here Jesus Christus" dikwels uit! Wat sou die rede hiervoor wees?
Kom ons kyk heel eerste na die manuskripbewyse.
Variasie: Uitgelaat: Ingevoeg:
Getuies: Grieks: Vertalings: Kerkvaders: Grieks: Vertalings: Kerkvaders:
201-300 Sahidies Origenes*
301-400 Vatikanus Sinaïtikus Bohairies Ambrosiaster
401-500 Bezae Oud Latyn, Siries, Armeniaans Chrysostomus* Theodorus Aleksandrinus, Efraemi, Washington-Paulinies Theodoretus
701-800 Atous Laurae Oud Latyn Johannes-Damaskus
801-900 Moskuensis 3 Oud Latyn Boernerianus 2 Oud Latyn
901-1000 Oud Latyn
1001-1600 9 Minuskuls, 1 Voorleesbundel Oud Latyn, Etiopies, Huidige Vulgaat 12 Minuskuls, Voorleesbundel Oud Latyn, Vulgaat, Etiopies
Kom ons evalueer die manuskripbewyse om ons te help om 'n besluit te maak. Ons wil objektief probeer vasstel wat die oorspronklike woorde was wat Paulus laat neerskryf het. Dit is gemakliker om subjektief, krampagtig vas te hou aan dit waaraan ons gewoond is. Die feit is dat iemand in die verlede 'n fout gemaak het, of doelbewus 'n verandering aangebring het, anders sou daar nie 'n variasie gewees het nie. Het my Bybel die waarheid beet, of verteenwoordig dit die vervalsing van die Woord van God?
Eksterne gegewens: (Die manuskripte self)
Die oudste manuskrip wat ons van Kolossense 1 besit, 'n Kopties-Sahidiese vertaling uit Egipte, asook die oudste aanhaling van 'n kerkvader, Orgenes, beide vóór die jaar 300 n.C. het nie die uitbreiding "…en die Here Jesus Christus!" in nie. Origenes asook Chrysostomus (±450) het nie maar net swak aangehaal nie, maar het juis 'n kommentaar oor elke sin van die Nuwe Testament geskryf. Verder is die twee moontlikhede baie gelyk versprei, hoewel die manuskripte van later datums, meer neig tot die byvoeging "…en die Here Jesus! Christus." Nog 'n Griekse unsiaal (Porphyrianus) uit die jaar ±850 en 'n minuskel van ±1350 asook een oud Latynse en 'n Syriese manuskrip die variasie as: "…en Jesus Christus, onse Here." Wat die vertalings betref kry ons die uitbreiding net in Egipte (Kopties-Bohairies) en Latynse vertalings. Die korter weergawe is oor 'n baie wyer gebied versprei, nie net in Egipte (Kopties-Sahidies) en Oud Latyn nie, maar ook in Sirië (Siriese), Rusland (Armeniaans) asook Afrika (Etiopies). Die manuskripbewyse dui sterker op die korter weergawe.
Interne gegewens: (Wat kopieerders sou doen)
Daar is drie tipiese gebruike van kopieerders wat 'n rol kan speel in die beoordeling van wat Paulus oorspronklik sou geskryf het. Die eerste is dat kopieerders eerder iets sou byvoeg as om iets weg te laat, tensy daar grondige redes voor sou wees. Die tweede is dat 'n sinsnede wat dikwels voorkom, soos die seëngroet, maklik in die gedagtes herhaal kon word en onbewus bygevoeg kon word. Die derde is dat die kopieerder doelbewus die bewoording sou aanpas om ooreen te stem met by die gebruik in die ander briewe van Paulus. Al drie hierdie gebruike roep ons toe om te aanvaar dat die korter weergawe eerder is wat Paulus oorspronklik neergeskryf het.
Intrinsieke gegewens: (Wat die mees kenmerkende gebruik by Paulus was)
In al twaalf die ander briewe van Paulus word die seëngroete aangedui as van die Vader en die Here Jesus Christus. Om watter rede sou Paulus in hierdie enkele brief afwyk van sy gebruik elders? Wat die inhoud van die brief betref, kan ons geen rede aandui waarom Paulus die groete nie ook van Jesus sou wou oordra nie. Maar Paulus bly ook nie rigied by een formule nie. Afgesien van variasies aan die begin, skryf Paulus in 1 Korintiërs, Kolossense en 2 Tessalonisense met sy eie hand 'n slotgroete in. Wat sy eie gebruik betref, is die groete-boodskap van die Vader én Jesus Christus, die tipiese en normale gebruik, maar Paulus kon daarvan afgewyk het, of sy amanuensis kon die tweede deel per abuis uitgelaat het. Intrinsiek moet ons voorkeur aan die langer weergawe gee.
Met twee van die drie ter sake kriteria ten gunste van die korter weergawe, en geen beslisteaanduiding in enige tigting, moet ons die korter weergawe as die grootste moontlikheid aanvaar. Dit maak egter geen verskil in die praktyk nie.
This entry was posted in Eksterne Maatstawwe (Gegewens), Evaluering: maatstawwe, Interne Kriteria, Intrinsieke kriteria. Bookmark the permalink.