Daleen Kruger | Roekeloos
Om te trek word gereken as een van die mees traumatiese ervarings van die moderne tyd. Kombineer dit met met die verbrokkeling van ‘n verhouding van 9 jaar op die vooraand van een van hulle se 47ste verjaarsdag, en die poppe begin letterlik te dans.
Wanneer die kunssinnige Mirte en die ambisieuse Bea huis op pak, besef hulle daar is baie “huisraad” wat nie in bokse pas nie. Veral die geboks van ‘n sogenaamde onkonvensionele verhouding. En soos die laaste bokse geplak word, word krake in die verhouding bespeur waarvan die cellotape nie meer so lekker sit nie. En die vraag kom op: Hoort hierdie twee omgee mense saam of is hulle liefde maar net ‘n optel-aftrek som van die materiële en emosionele bagasie?
Hierdie is ‘n samekoms van ervare teaterskeppers: Daleen Kruger (Draadwerk, Bye Ma, Jaypee, Jonas); Margit Meyer-Rödenbeck (Dowwe Dolla, Bye Ma, Jaypee, Kytie – ‘n Koos Kombuis Storie); Alexa Strachan (Vergenoeg, Kamp dit Uit) en Franci Swanepoel (Janneman, Binnelanders).
Met: Alexa Strachan en Franci Swanepoel
Vervaardiger: Arena Produksiehuis & Margit Meyer-Rödenbeck
3 – 6 April, 17h00
Albert Olivier was ’n suksesvolle sakeman totdat een woord sy hele wêreld omvergooi … retrenchment.
Hy verval in verwyt, woede, depressie en kom dan op breekpunt – met die kans om alles te verloor. Neem ’n man se trots, dan neem jy sy lewe …
Labirint is ’n realistiese, alledaagse verhaal wat die samelewing raak en hoop bring.
Met: Deon Lotz & Illse Roos
Musiek: Schalk Joubert
Vervaardigers: Herman Pieters & Johann Oosthuizen
Datum: 10 & 11 Augustus
Plek: Sandbaaisaal, Hermanus
Sy skep ’n opsigtelike realistiese uitbeelding van die vergete tradisionele vissersgemeenskappe van die Weskus in hul haglike, snelveranderende leefwêreld. Dit is ’n puik gestruktureerde drama met interessante karakters, tipiese streektaal en uitdrukkings.
Die stuk spreek bewaring aan, die brutaliteit van die mens vir wie geld god geword het en die invloed van kommersialisering op die gewone mens.
Met: Babes Mpatseng, Jefferson Korkee, Maria de Koker, Charles Human en Angelo Mockie.
Regie: Gerben Kamper
Moontlik gemaak deur ’n subsidie van die LW Hiemstra Trust, opgerig ter herinnering aan Ludwig Wybren (Louis) Hiemstra.
’n Drama oor die fabelagtige Uilhuis en die hegte vriendskap tussen die bejaarde en geheimsinnige wit vrou, Helen Martins, en die jong bruin man, Koos Malgas.
Die 2009 Nagtegaal-tekspryswenner.
Drama Afr. Volwasse
Met Aletta Bezuidenhout en Denver Vraagom
90 min. R90 Griesselsaal
1 Apr. 12:00 2 Apr. 15:00 3 Apr. 15:00 3 Apr. 20:30 4 Apr. 18:00
Die keurpaneel van die Nasionale Nagtegaal Tekspryskompetisie 2009 (Denise Newman, Hennie van Greunen, professor Nico Luwes, Juanita Swanepoel, professor Dorothea van Zyl en Brett Pyper) se hartlike gelukwensing gaan hiermee aan Daleen Kruger met haar dramastuk, Draadwerk.
Die twee naaswenners van ewe hoogstaande gehalte is Kaptein Geluk deur Wikus du Toit en Self deur Leon Kruger.
Daleen Kruger sê self oor haar drama Draadwerk: “Dit voel vir my soos die beeldhou van woorde”.
Sy het in Nieu-Betesda tussen die mense gaan bly om die praktiese sy van haar navorsing oor die verhouding tussen Helen en Koos vir die verhoog te vorm. Die aangrypende stuk getuig van ‘n uiters sensitiewe omgang met buitestaanderkuns en die inwoners van die uilehuis.
Daleen Kruger is ‘n oud-Puk wat haar in sosiale wetenskappe bekwaam het. Sy is ‘n ywerige fotograaf, skilder en beeldhouer. Sy woon tans in Yzerfontein waar sy haar eie keramiekateljee bedryf, Whale Tales Studio.
Haar eerste betrokkenheid by letterkunde was toe sy as student begin dig het. Draadwerk is haar derde drama. Haar vorige twee dramas het ook nie ongemerk verbygeglip nie.
Die Maket in 2006 was haar debuut in drama as genre en sy haal daarmee die kortlys in die Sanlam Dramateks-kompetisie.
In 2008 volg Jonas waarmee sy eindig as finalis in die Nagtegaal Teksprys-kompetisie en nou in 2009, stap sy met die Nagtegaal Dramateks-toekenning weg.
Sy is ‘n waardige wenner van die Nagtegaal Teksprys.
Die entoesiasme en standaard van toneeltekste wat inskryf vir die Nagtegaal teksprys bewys dat Afrikaanse teater, ten spyte van finansiële beperkings en wanhoop oor teaters wat leegloop, aan die lewe gehou word deur hoopvolle en talentvolle dramaturge.
Die keurders (Denise Newman, Hennie van Greunen en professor Nico Luwes) het weke spandeer om deur die 42 inskrywings te werk. Weer eens is alle tekste anoniem en volgens die voorgeskrewe kriteria beoordeel ten einde ‘n kortlys saam te stel van vyf finaliste wie se tekste intensief en individueel deur ‘n paneel van akademici, regisseurs en skrywers ontleed en geslyp word.
Die 5 finaliste, in geen spesifieke volgorde nie, is:
· Self deur Leon Kruger
· Die Stuk deur Johan Botha
· Sonderlinge deur Daleen Kruger
· Mara Wie? deur Kobus Burger
· Kaptein Geluk deur Wikus du Toit
Van die ongelukkiges wat net-net uitgeval het, is:
· Offer deur Wiebke Mikula
· Die regte antwoord deur Martie Preller
· Een glas oog deur Anna Visser
· Formalien deur Carien Susan Smith
· Betesda deur Nicola Hanekom
Die slypskoolnaweek word hierdie jaar vanaf 16 tot 18 Oktober vir die tweede maal aangebied. Gedurende die slypskool sal elkeen van die finaliste op ‘n individuele rotasiebasis die geleentheid kry om met elkeen van die 3 beoordelaars, asook met die regisseur Juanita Swanepoel en twee fees organiseerders nl professor Dorothea van Zyl (Woordfees) en Brett Pyper (KKNK) in gesprek te tree oor sy / haar bepaalde teks.
Na die slypskoolnaweek het die finaliste ‘n verdere 2 weke om aan die tekste te werk, voordat die finale inskrywings voorgelê moet word.
Die wenstuk word op in November aangekondig en die prys sal oorhandig word by die Woordfees se bekendstelling. Daarna sal die wenstuk ook op die Woordfees debuteer en daarna optree by Absa KKNK in Oudtshoorn, Innibosfees in Nelspruit, Die Volksbladfees in Bloemfontein en Aardklop in Potchefstroom. Dit gaan ook op kleiner feeste en in ander dorpe en teaters opgevoer word.
Die Maket deur Daleen Kruger is die US Drama Departement se inskrywing vir die Sanlam Prys vir Afrikaanse teater wat die departement verlede jaar gewen het met Slaghuis. Die kompetisie het plaasgevind by die pas afgelope KKNK waar die Matie Lancea Crafford bekroon is as beste aktrise.
Die drama speel af in ‘n plattelandse sendingkerkie. Weens die Apartheidswet moes die bruin gemeente na ‘n moderne kerkgebou in die “onderdorp” verhuis. Die “eienaar-“NG-kerk het die sendingkerkie aan privaateienaars verkoop en dit het uiteindelik in die hande van vier eksentrieke ou vroue beland: ‘n Kunstenaar, ‘n joernalis, ‘n politieke aktivis en ‘n mediese dokter.
Die joernalis het veelvuldige sklerose en maak van ‘n tuisverpleër gebruik. Vir die joernalis is die kerkie en haar liggaam een en dieselfde: beide se “lighting” en “plumbing” is besig om in te gee en onprakties. Sy benodig stilte en ‘n versorgingsoord om haar voor te berei op haar laaste “eksamen”.
Vir die ander inwoners – behalwe die dokter – is dit ondenkbaar om die ketting van hulle vriendskap (familiekring) te verbreek. Almal wag vir Nina om terug te keer sodat hulle tydens aandete oor die toekoms kan besluit.
Intussen kom vra die predikant of die ou sendingkerkie nie gebruik kan word vir ‘n versoeningsnagmaal nie. Daar is reeds samewerking tussen die politieke partye om die raadstafel, maar nie op kerklike vlak nie. Die politieke aktivis stel voor hulle gebruik die plaaslike museumpie, want deesdae is die kerk ook maar net ‘n kultuurhistoriese gebou.
God het aangestap, want die Kerk het Apartheid op sy preekstoel toegelaat.
Op ‘n mikroskopiese vlak beleef mens die wel en weë van die ou vroue en die kerkie, maar dis vasgeknoop aan die makroskopiese weefwerk van die politiek en die kerk.
Bekende regisseur Juanita Swanepoel is verantwoordelik vir die regie van die stuk.
Hulle steek daarmee ‘n stewige R100 000 in die sak op voorwaarde dat die wenproduksie deur die loop van die jaar by twee ander kunstefeeste opgevoer word.
Dit is die tweede keer dat Vrystaat dié prys wen – die grootste in die geskiedenis van Suid-Afrikaanse teater vir die ontwikkeling van nuwe Afrikaanse teaterproduksies.
Die wenstuk, Lewensreg, uit die pen van Jan van Tonder, is opgevoer onder spelleiding van Nico Luwes.
· Lancea Crafford as Liesbet Visser in Die Maket van die Universiteit Stellenbosch (beste akteur),
· Jan van Tonder (beste dramaturg), en
· Nico Luwes, wat as beste regisseur aangewys is, nadat hy in 2005 as dramaturg bekroon is.
‘n Silwertoekenning van R10 000 vir naasbeste akteur was vir die eerste keer op die spel en JP du Plessis in Lewensreg stap daarmee weg.
SPAT 2007 wenners
Die beoordelaars was Pieter Fourie, Margot Luyt, Hennie van Greunen, Anthony Wilson en Jeanne Goosen.
Die finaliste wat om die pryse ter waarde van altesame R270 000 meegeding het, was
· Die Maket, deur Daleen Kruger, Universiteit Stellenbosch;
· Lewensreg, deur Jan van Tonder, Universiteit van Vrystaat;
· Kaf, deur Ilne Fourie, Universiteit van Vrystaat ; en
· Terugkere, deur Wim Vorster, Tshwane Universiteit vir Tegnologie.
Stellenbosch het die toekenning in 2004 en 2006 gewen, terwyl die Vrystaters ook in 2005 koning gekraai het.
En nou kan dramaturge en voornemende toneelskrywers naderstaan vir 2008 se kompetisie. Die finaliste vir SPAT word gekies op grond van oorspronklike Afrikaanse dramatekste wat aanvanklik deur die skrywers vir oorweging aan enige van die dramadepartemente by universiteite en technikons in Suid-Afrika voorgelê word en dan uiteindelik deur die dramadepartemente vir beoordeling ingeskryf word. Die sluitingsdatum om tekste aan dramadepartemente voor te lê, is 15 Augustus 2007.
Die finaliste vir 2008 sal teen 5 Oktober 2007 aangekondig word en hulle produksies (hoogstens vier) sal dan met pryse van R25 000 elk ingestudeer word vir finale beoordeling by Absa KKNK 2008.
Rugby-intervarsities maak deesdae maar min opslae. Dit beloof egter om ‘n gans ander storie te wees in die teater-intervarsity tussen die universiteite van Stellenbosch en die Vrystaat en Tshwane Universiteit vir Tegnologie by die Absa KKNK op Oudtshoorn volgende week.
Want niks minder as die Sanlam-prys vir Afrikaanse Teater (SPAT) vir 2007 is op die spel nie – die grootste prys in die geskiedenis van Suid-Afrikaanse teater vir die ontwikkeling van Afrikaanse teaterproduksies.
Die vier finaliste wat nou ingestudeer is en met ‘n borgskap van R25 000 elk by die KKNK opgevoer gaan word, almal in die Sanlam Griesselsaal, is:
· Die Maket, deur Daleen Kruger, Universiteit Stellenbosch (5 April 10:00, 6 April 20:00)
· Lewensreg, deur Jan van Tonder, Universiteit van Vrystaat (4 April 17:30, 6 April 15:00)
· Kaf, deur Ilne Fourie, Universiteit van Vrystaat (4 April 12:00, 5 April 20:00); en
· Terugkere, deur Wim Vorster, Tshwane Universiteit vir Tegnologie (5 April 16:00, 6 April 10:00).
Daarna word die algehele wenner en ook die beste akteur, regisseur en dramaturg aangewys. Die algehele wenproduksie word nog twee keer opgevoer, op 7 April om 20:00 en die volgende oggend om 10:00.
Vir die wendramadepartement wag ‘n stewige R100 000 op voorwaarde dat die wenproduksie by twee ander kunstefeeste opgevoer word. Die individuele pryse is elkeen R20 000 werd en ‘n silwertoekenning van R10 000 vir naasbeste akteur is vir die eerste keer op die spel. Indien die beoordelaars erkenning wil gee aan ‘n produksie se dekor, tegniese versorging of ontwerp, sal hulle daarvoor ‘n sertifikaat van erkenning ontvang.
Die totale prysgeld van altesame R270 000 maak die Sanlam-prys vir 2007 die grootste nog. Stellenbosch het die toekenning in 2004 en 2006 gewen, terwyl die Vrystaters in 2005 koning gekraai het.
Terwyl die Sanlam-prys vir 2007 sy hoogtepunt nader, kan dramaturge en voornemende toneelskrywers naderstaan vir 2008 se kompetisie.
Die finaliste word gekies op grond van oorspronklike Afrikaanse dramatekste wat aanvanklik deur die skrywers vir oorweging aan enige van die dramadepartemente by universiteite en technikons in Suid-Afrika voorgelê word en dan uiteindelik deur hulle vir beoordeling ingeskryf word. Die sluitingsdatum dáárvoor is 15 Augustus 2007. Die finaliste vir 2008 sal teen 5 Oktober 2007 aangekondig word en hulle produksies instudeer vir finale beoordeling by Absa KKNK 2008.
Die universiteite van Stellenbosch en die Vrystaat en Tshwane Universiteit vir Tegnologie sal dit volgende jaar by die Absa KKNK (31 Maart tot 7 April 2007 op Oudtshoorn) uitspook om die Sanlam-prys vir Afrikaanse Teater vir 2007.
Dié toekenning sal vir die vierde keer op die spel wees. Die finaliste is gekies op grond van oorspronklike Afrikaanse dramatekste wat aanvanklik deur die skrywers vir oorweging aan enige van die dramadepartemente by universiteite en technikons in Suid-Afrika voorgelê is en uiteindelik deur hulle vir beoordeling ingeskryf is.
Volgens Martie de Lange, borgskapbestuurder van Sanlam, beteken dit dat dieselfde drie dramadepartemente wat vanjaar by Aardklop die aanspraakmakers was, nou weer hul slag gaan wys – vanselfsprekend met splinternuwe stukke en rolbesettings en waarskynlik ook ander regisseurs.
Stellenbosch het die toekenning in 2004 en vanjaar gewen, terwyl die Vrystaters in 2005 koning gekraai het.
Die vier suksesvolle inskrywings wat nou ingestudeer en met ‘n borgskap van R25 000 elk by die KKNK opgevoer gaan word, is:
· Maket, deur Daleen Kruger (Universiteit Stellenbosch)
· Lewensreg, deur Jan van Tonder en Hillbrow Hooligan, deur Ilne Fourie (Universiteit van die Vrystaat)
· Terugkere, deur Wim Vorster (Tshwane Universiteit vir Tegnologie)
By dié fees word die algehele wenner en ook die beste akteur, regisseur en dramaturg aangewys.
Vir die wendramadepartement wag ‘n stewige R100 000 op voorwaarde dat die wenproduksie by twee ander kunstefeeste opgevoer word. Die individuele pryse is elkeen R20 000 werd. Die totale prysgeld van altesame R260 000 per jaar maak die Sanlam-prys die grootste in die geskiedenis van Suid-Afrikaanse teater vir die ontwikkeling van Afrikaanse teaterproduksies.
55615 keer gelees
29515 keer gelees