Whiskey Soap – Beer Dabbler Store
2020 Winter Beer Dabbler Event Koozie
Ale, Yeah! Tea Towel
Beer Makes Me Hoppy Tea Towel Die land verloor namate ons myne inboet - Solidariteit GildesSolidariteit Gildes Die land verloor namate ons myne inboet - Solidariteit Gildes
Tuis / Arbeidsverhoudingspesialiste Artikel / Die land verloor namate ons myne inboet
Die land verloor namate ons myne inboet
Volgens die Mineraleraad van Suid-Afrika het heeltydse indiensneming in die mynbousektor oor vyf jaar met 56 366 werknemers gekrimp, vanaf 509 909 in 2013 tot 453 543 in 2018. In 1994 was daar 600 000 werknemers in dié sektor.
Die vraag is: Wat is die gevolge van 'n krimpende mynbedryf? Die antwoord is: 'n Katastrofe!
Eerstens, wanneer 'n mynwerker sy werk verloor, word nagenoeg tien afhanklikes daardeur geraak. Omdat mynbou so arbeidsintensief is, het dit ook 'n afstroom-impak met nagenoeg 1,7 poste wat in die kontrakteur- en ondersteuningsdienstesektore verlore gaan vir elke permanente mynboupos wat wegval.
Tweedens sien ons vanuit 'n oogpunt van arbeidsverhoudinge reeds dat namate die sektor krimp en vakbonde se ledetalle afneem, vakbondwedywering verhoog soos vakbonde poog om lede van mekaar af te rokkel. Dit beteken ook dat minder poste vir heeltydse vakbondverteenwoordigers beskikbaar is. Dit beteken weer dat interne mededinging by die groot vakbonde vir aanstelling in hierdie “soustreinposte” toeneem.
Aangesien vakbonde soos die NUM en Amcu se ledegeld 1% van hul lede se salarisse beloop, beteken dit dat hierdie vakbonde vir groter salarisverhogings wil onderhandel ter wille van hul eie finansiële volhoubaarheid, want hoër lone beteken hoër inkomste uit vakbond-ledegeld – hoër lone beteken ook afleggings as nagevolg.
Krimpende vakbondledetalle beteken ook dat die tradisionele mynbouvakbonde nou in ander sektore begin organiseer, wat tot vakbondspanning in daardie sektore kan lei.
Namate maatskappye besnoei en op hul eie volhoubaarheid fokus, gaan die tradisie van sentrale kollektiewe bedinging op die Mineraleraad se platform begin afneem. Dit sal onder meer druk plaas op vakbondonderhandelaars wat nou afsonderlik by verskillende myne sal moet onderhandel.
Derdens besnoei maatskappye oral koste en is die sluiting van tegniese opleidingskolleges 'n reuse-terugslag vir bemagtiging deur vaardigheidsontwikkeling. 'n Krimpende sektor beteken ook dat instellings waarvan die bestaan direk aan mynbou gekoppel is, ook moet inkort. Veral instellings soos die Mineraleraad en die departement van minerale bronne en energie sal personeel moet verminder namate hul kliëntebasis kwyn. So het die Mineraleraad slegs 65 personeellede oor nadat die instelling op sy hoogtepunt 6 000 werknemers gehad het (opleidingsinstellings ingesluit). Voorts gaan mynbou-departemente in ingenieursfakulteite wat van wêreldgehalte is, soos dié van die universiteite van Pretoria en die Witwatersrand, ook nadelig geraak word.
Vierdens daal die regering se belastinginkomste. Die tantième-belasting wat sedert 2010 gehef word en koolstofbelasting, wat op 1 Junie in werking getree het, is deels ingestel om die regering se verlore inkomste aan te vul, maar dit wurg die myne.
Vyfdens is die enigste “twyfelagtige” goeie nuus dat hoe minder skofte gewerk word, hoe minder mynongelukke en sterftes behoort voor te kom. Die kommer bestaan egter dat daar gewoonlik 'n afname in veiligheidstandaarde is wanneer junior mynhuise marginale myne oorneem omdat koste besnoei en produksieteikens verhoog moet word om wins te maak, waardeur mynveiligheid uiteindelik in die gedrang kom.
Sesdens gaan spookdorpe toeneem as myne sluit. In talle gevalle het mynmaatskappye die rol van wanfunksionele munisipaliteite in myndorpe oorgeneem, en as die munisipale dienste wat mynmaatskappye gelewer het stelselmatig gaan afneem, gaan protesoptogte deur gefrustreerde myngemeenskappe toeneem.
Voorts gaan onwettige mynaktiwiteite toeneem namate afleggings toeneem omdat werklose mynwerkers noodgedwonge “zama-zamas” word. 'n Toename in zama-zama-aktiwiteite beteken weer 'n toename in misdaad om myngemeenskappe.
Om die agteruitgang in myngemeenskappe hok te slaan, het die regering ná afloop van die Marikana-gebeure in 2012 sy plan vir die herlewing van behoeftige myngemeenskappe bekendgestel. Om die plan te laat slaag is dit van kritieke belang dat die aangewese landbouprojekte wat mynbou-aktiwiteite uiteindelik moet vervang, veral aandag geniet.
Aangesien myne 'n beperkte leeftyd het, kan die afname in mynbou nie ongedaan gemaak word nie, maar weens die gevolge wat dit inhou en omdat daar nog genoegsame mineraalreserwes is, moet hierdie inkrimping vertraag word deur dié negatiewe invloede wat beheer kan word, wel te beheer.
Daarom sal die volhoubaarheid van dié sektor die fokus van alle mynbourolspelers moet wees, want mynbou is belangrik vir alle Suid-Afrikaners en daar kan nie toegelaat word dat dit in die grond in bestuur word nie.