48. 'n Onwaarskynlike Getuie | Bybelverskille
← 47. Die Maagdelike Geboorte.
49. Harte besprinkel, Heb.10:22 →
48. 'n Onwaarskynlike Getuie
Posted on 2012/01/05 by Herman of bibledifferences.net
Rabbis (Google images)
48 'n Onwaarskynlike getuie. Hand.24:6-8
Wat was oorspronklik deur Lukas hier in Handelinge 24 geskrywe, en wat is later bygevoeg?
AOV: Hand 24:6-8: Ons het hom gevange geneem en wou hom volgens ons wet oordeel; maar Lísias, die owerste oor duisend, het gekom en hom met groot geweld uit ons hande weggeneem en bevel gegee dat sy beskuldigers voor u moet kom. Van hom sal u self, ná ondersoek, kennis kan verkry van al hierdie dinge waarvan ons hom beskuldig.
ANV: Hand.24:6-8: …ons het hom gevange geneem. As ú hom oor al hierdie dinge verhoor, kan u te wete kom waarom ons hom aankla."
Lees asseblief die interessante verhaal van Paulus se inhegtenisneming en die verhore in Handelinge 21-26. Dit is duidelik dat Lisias, die kommendant op twee geleenthede Paulus uit die hande van die priesterhoofde en die Joodse Raad gered het (Hand.21:32 en 23:10), en hom as onskuldig beskou het (Hand.23:29). Weereens red hy Paulus se lewe deur hom eerder vir verhoor na die goewerneur Feliks in Sesarea te stuur. Die uitbreiding van verse 6-8 kom juis voor in die gedeelte waar die priesterhoofde en 'n advokaat, Tertullus, hul saak voor Feliks stel. Klaarblyklik het hulle nie 'n sterk saak nie, en volgens die uitbreiding glo hulle dat Lisias, die kommendant, wat Paulus reeds gered en onskuldig bevind het, hul saak sou kon bevorder! Maar is dit so?
Waar die uitbreiding van verse 6-8 wel voorkom, is daar drie hoof weergawes met talle kleiner variasies.
Kom ons kyk na die manuskripbewyse tot ons beskikking:
301-400 א, B Bohairies Chrysostomus
401-500 A 1 Oud Latyn, Siries, Armeniaans, Etiopies
501-600 1 Oud Latyn, Georgiaans Ea
601-700 p74 , 1 Unsiale manuskrip Siries
701-800 1 Oud Latyn Ψ
801-900 Papr Oud Latyn
901-1000 2 Unsiale manuskrip
1001-1600 9 Minuskules Vulgaat 14 Minuskules 4 Oud Latyn, Vulgaat Theohpylact
Neem ons die eerste 600 jaar in ag sien ons dat nie minder as vyf unsiale Griekse manuskripte nie die uitbreiding in het nie, terwyl slegs een Griekse unsiaal dit wel in het. Ook die oudste vertalings in Sahidies en Bohairies, gerugsteun deur twee verdere antieke vertalings het dit nie in nie, maar vier vertalings tussen 401 en 500 het die wel in. Volgens die manuskripbewyse lyk dit duidelik dat hierdie uitbreiding nie oorspronklik deel van Handelinge was nie.
Kom ons kyk na die inhoud van hierdie uitbreiding. Daar is geen aanduiding dat Lisias ooit na Sesarea toe sou kom nie, en die owerpriesters asook die Joodse advokaat het geen magtiging gehad om 'n Romeinse kommandant as getuie te roep nie. Dit lyk of Feliks nooit weer die saak aangehoor het nie, totdat hy twee jaar later deur Festus opgevolg is. (Hand24:27) Festus wou die saak na Jerusalem terug verwys, maar Paulus het hom toe op die Keiser beroep. (Hand 25:11) Lees gerus die res van hierdie interessante verhaal! Nêrens is Lisias ooit weer ter sprake nie.
Selfs wat die effek op die verstaan van hierdie gedeelte te doen het, het die uitbreiding slegs 'n onbeduidende effek. Dit kom net daarop neer dat die advokaat aan Feliks sou aanbeveel om vir Lisias te ondervra en nie vir Paulus nie. Die feit is dat Feliks wel vir Paulus laat praat het en hom geleentheid gegee het om sy saak te verdedig.
Moet ons hierdie uitbreiding behou, of verwerp?
Op watter gronde?
Soms is die variasies wat in manuskripte voorkom werklik van onbeduidende aard, en bewys dit vir my net dat God dwarsdeur die eeue die mens met al sy foute en wispelturigheid steeds in sy groot raadsplan insluit en benut. Wanneer ek die Woord van God in my hand neem en dit vir mense uitlê, besef ek ook maar net my eie feilbaarheid. Dit laat my nederig voor God buig en uitroep: "Here, wie sien sy eie dwaling raak?" (Ps.19:12) "Laat die vyand nie deur my foute seëvier nie." (Ps.60:6)
Gee gerus u opinie of kommentaar onder aan die bladsy.
2 Responses to 48. 'n Onwaarskynlike Getuie
yfveldhuizenYf Veldhuizen says:
2012/01/09 at 11:06
Mag die beste dag verlede jaar die slegste dag wees hierdie jaar, vir jou en jou geliefdes.
In 50 jaar se tyd kan baie nuwe manuskripte na vore kom wat tot beter vertalings kan lei. Ek het net gewonder watter manuskripte die vertalers van die OAV tot hulle beskikking gehad het? Dalk het die beter (nader aan die oorspronklike) eers na die OAV aan die lig gekom? Dan kan 'n mens verstaan waarom dit so in die OAV staan. Ek sien niks van enige teologiese verryking in hierdie byvoegings nie. Hierdie byvoegings klink amper vir my soos 'n regverdiging – so amper asof 'n Joodsgesinde herskrywer wou verduidelik waarom die Jode en hulle optrede teenoor Paulus nie effektief was nie (vanuit 'n Joodse oogpunt) Dis net blote spekulasie aan my kant, maar dink jy daar was dalk so iets soos 'n Joodse invloed in die herskryf van die NT? .
2012/01/09 at 18:40
Yf, die ironie is dat daar nie omvattende manuskripte die afgelope 50 jaar ontdek is nie, hoofsaaklik fragmente. Hulle belang is egter dat hulle baie oud is en as kontrole kan dien vir die korrektheid van later manuskripte. Toe die 1933 Vertaling voorberei was, was die vertalers deeglik bewus van die bestaan van beter manuskripte wat as bronteks kon dien. Die vertalers het egter 'n berekende besluit geneem om dieselfde bronteks as die Hollandse Statevertaling te gebruik (die Textus Receptus vir die NT). Hulle was bang dat die eerste Afrikaanse vertaling totaal verwerp sou word omdat dit te ver afwyk van die gebruikte Statevertaling, die probleem wat Vertalers van die 1983-vertaling en ander vertalings ervaar.
Die meeste veranderinge en variasies in manuskripte het ontstaan deur toevallige foute of deur Christen monnike en kopieerders wat begrondiong vir hul dogmas wou inplaas in die Griekse teks. Die geweldige antagonisme van die Jode teen die Christene sou eerder veroorsaak dat hulle hulle totaal van die Christene en hul geskrifte distansieer het, of dit sou verbrand het indien dit in hul hande sou kom.