PressReader - Die Burger: 2019-01-14 - Dalk te veel van die DRK se nu­we pre­si­dent ver­wag
Dalk te veel van die DRK se nu­we pre­si­dent ver­wag
Die Burger - 2019-01-14 - 8 -
Die ru­sie oor die uit­slag van die pre­si­dents­ver­kie­sing in die De­mo­kra­tie­se Re­pu­bliek van die Kon­go (DRK) wys weer eens dat groot de­le van A­fri­ka maar nie daar­in slaag om aan die ver­eis­tes vir ’n suk­ses­vol­le staat te vol­doen nie.
Dié land se ver­kie­sings­kom­mis­sie het ver­ras­sen­der­wys ’n op­po­si­sie­lei­er, Felix Ts­hi­se­ke­di, as die wen­ner aan­ge­wys. Dit on­danks die feit dat die sit­ten­de pre­si­dent, Jo­seph Ka­bi­la, liefs ’n an­der kan­di­daat – het­sy Mar­tin Fayu­lu of Em­ma­nu­el S­ha­dary – as sy op­vol­ger ge­sien het.
Ts­hi­se­ke­di se voor­sprong van 7 mil­joen stem­me teen­oor Fayu­lu se 6,4 mil­joen en S­ha­dary se 4,4 mil­joen was eg­ter te groot. Die ver­kie­sings­kom­mis­sie kon nie an­ders as om Ts­hi­se­ke­di tot oor­win­naar uit te roep nie.
In A­fri­ka is ver­kie­sings­uit­slae eg­ter sel­de een­vou­dig. Dus het Fayu­lu on­mid­del­lik luid­keels ge­pro­tes­teer dat die uit­slag be­kook is, en men­se op­ge­roep om “vir die waar­heid te veg”.
Eint­lik is dit ’n won­der dat die ver­kie­sing hoe­ge­naamd plaas­ge­vind het. Dis her­haal­de­lik – on­wet­tig – uit­ge­stel deur­dat Ka­bi­la een­vou­dig ge­wei­er het om, soos die land se grond­wet ver­eis, af­stand van die mag te doen.
Die DRK is by­na ’n pro­to­ti­pe van die soort staat waar­heen ook Suid-A­fri­ka on­der Ja­cob Zu­ma en die Gup­ta-fa­mi­lie lang­sa­mer­hand on­der­weg was: ’n staat ge­lei deur ’n groep skur­ke wat die staat nie as in­stru­ment vir die ont­wik­ke­ling van die land se men­se be­skou nie, maar as ’n melk­koei om vir eie ge­win droog te melk.
In te­o­rie is dit nie moei­lik om die ver­eis­tes vir ’n suk­ses­vol­le staat te i­den­ti­fi­seer nie: die aan­stel­ling van eer­li­ke, be­kwa­me en er­va­re men­se in be­lang­ri­ke be­stuurs­pos­te; be­hoor­li­ke de­mo­kra­tie­se toe­sig oor die doen en la­te van die re­ge­ring; ’n o­n­af­hank­li­ke reg­bank; en vol­doen­de be­sker­ming vir die vry­heid van spraak, met in­be­grip van waar­de­ring vir die on­mis­ba­re rol van die o­n­af­hank­li­ke nuus­me­dia.
In die DRK is niks hier­van van­self­spre­kend nie. Vir te lank is die land deur die Bel­gie­se ko­lo­ni­a­le o­wer­heid en die re­ge­rings van die o­n­af­hank­li­ke Kon­go uit­ge­mer­gel tot­dat slegs ’n leë dop oor­ge­bly het. Vir die ar­me Ts­hi­se­ke­di wag ’n by­kans on­moont­li­ke taak. Hy moet ’n won­der ver­rig, wat nie gaan ge­beur nie.