BERGREDE REEKS NO 7: Onmoontlike liefde - Tafelberg Gemeente (Dolerend)
BERGREDE REEKS NO 7: Onmoontlike liefde
BERGREDE-REEKS NO 7
Tema: Onmoontlike liefde
Skrif: Matteus 5: 38-48
Ons is almal maar net té goed bekend met emosies soos bitterheid, wraaksugtigheid, wrewel. Wanneer ookal ons beledig is of iemand ons aanstoot gegee het of ons voel ons is verontreg of verkleineer of word teengestaan – dan is ons eerste menslike reaksie om met 'n oog vir 'n oog en 'n tand vir 'n tand te antwoord. "Jy het my geslaan en ek sal terugslaan. Al sê of doen ons dit nie, is dit ons eerste emosie. Dit is in ons binneste. Dit is in die hart.
Dit is van ALLE mense waar, selfs die vroomstes onder ons. Wanneer 'n glas vol water gestamp word, spring dit wat binne is, uit!
Dit is dalk die rede waarom hierdie spesifieke paragraaf in die Here Jesus Christus se bergrede die gevalle sondige menslike natuur die meeste aanstoot gee. Jesus sê twee goed wat teen ons gryn insny: 1 Moenie terugkap wanneer jy verontreg word nie en 2 Wees positief lief vir jou vyande.
Kom ons kyk vir 'n oomblik na hierdie twee geweldige uitsprake:
1 Moenie terugslaan wanneer iemand jou verkeerd behandel het nie. Die aanhaling "oog vir 'n oog en tand vir 'n tand" kom presies só op verskeie plekke in die OT-Skrif voor. Die Here Jesus kritiseer nie die OT nie. Hy kritiseer die manier waarop hierdie gedeeltes deur die Skrifgeleerdes geïnterpreteer en verkeerdelik toegepas was.
Ja, die OT-Skrif praat inderdaad van "'n oog vir 'n oog en 'n tand vir 'n tand" en dit klink omtrent geweldadig. Maar die bedoeling was om te beskerm en om regverdige behandeling te verseker. In daardie tye was dit 'n kwessie van "jou kop vir 'n tand". Die weerwraak was totaal buite verhouding tot die onreg wat gepleeg is. Maar die Here sê dit moet TAND vir TAND wees. Die straf moet op gelyke vlak met die oortreding wees. Dit gaan dus oor reg en geregtigheid en om oortreders te beskerm teen oordrewe onregverdige strawwe.
Dit was ook bedoel om die gemeenskap te beskerm teen mense wat reg in eie hande wil neem. Die Here gee hier 'n kode waarvolgens die owerheid reg en geregtigheid moes laat geskied. Die beginsel is: Op 'n REGVERDIGE manier!
Maar die Israeliete het van hierdie Godgegewe kode 'n persoonlike saak gemaak om hulle eie persoonlike vendettas teen mense te regverdig. "Ek kan en mag wraak uitoefen, want die Here se Woord gee my die reg".
Jesus sê: "Nee man, daardie OT-kodes wou juis dit wat julle doen, teenwerk! Julle verstaan die storie net mooi verkeerdom! Laat ek vir julle die waarheid sê: Moenie eens 'n slegte mens weerstaan nie."
Die woord "weerstaan" het 'n geregtelike betekenis. 1 Kor 6 waarsku teen hofsake tussen Christene. Die agtergrond daar is die gevaar dat ryk mense arm mense hof toe kan sleep, wetende dat hulle ryk vriende op die regbank sal sorg dat die arm mense uitgebuit en verontreg word. Die Here HAAT al sulke praktyke.
Ons moet egter nie Jesus se woorde (asook 1 Kor 6) op só 'n manier verstaan dat dit gelowiges verbied om 'n land se regsisteem en howe te gebruik nie. As dit so was, sou dit byvoorbeeld verkeerd wees vir 'n Christus-gelowige om in die regte te gaan studeer.
Die Here Jesus se woorde mik op die sondige bitterheid en wraaksugtigheid wat in die gevalle menslike natuur van alle mense skuil. Die bitterheid wat sê: "Ek sal jou in die hof kaal uittrek vir wat jy aan my gedoen het. Dit sal jou berou dat jy ooit gebore was. As ek met jou klaar is, sal net bene en velle oorbly."
Hy praat dus van wraak en weerwraak omdat die eie-ek benadeel is.
En Hy gee vier illustrasies om hierdie beginsel toe te lig: Klap, dagvaar, dwing, bedel.
As iemand jou 'n klap gee. Op die regterwang. Draai ook die linkerwang – dat hy weer kan klap. Of as iemand jou dagvaar om van jou klere te eis, gee sommer jou ander klere ook nog voordat jy in die hof kom. Of as 'n Romeinse offisier jou (wat nie 'n Romeinse burger is nie) dwing om sy vuilwerk vir hom te doen (soos hulle inderdaad gedoen het) en jou dwing om sy gereedskap te dra (omdat hy te lui of te sleg is om dit self te doen) tot by die volgende myl-teken – dra dit dan vir twee myl! Daardie ingeboude weerstand in jou binneste teen die slegte owerheid – oorwin dit! Of dalk kom bedel iemand by jou – GEE dan!
'n Mens se eerste reaksie op die Meester se woorde is: KAN DIT WEES? Is dit nie 'n bietjie TE nie? As ek die voorwerp is van mishandeling – seksuele mishandeling of mishandeling deur my man – moet ek dan net buig en dit laat begaan? As ek die voorwerp is van gruwelike verontregting – moet ek dit net laat begaan?
Dis belangrik om die Here se woorde in samehang met die res van die Skrif te lees. Ons weet byvoorbeeld uit Romeine 13 dat God die owerheid daargestel het om wetteloosheid te straf. Die owerheid dra 'n swaard, sê die apostel. In Romeine 12 sê hy: Moenie wraak uitoefen nie, maar laat dit aan die Here oor. En in hoofstuk 13 sê hy dan HOE die Here dit hanteer, naamlik deur aan die owerheid 'n swaard te gee.
In Galasiërs weerstaan Paulus vir Petrus – reguit en op die man af – toe Petrus die Evangelieboodskap verkeerd gehad het. Dieselfde Griekse woord vir "weerstaan" word gebruik as in Mat 5:39. Volgens wat Jesus in Mat 5 sê, mag Paulus nie vir Petrus weerstaan het nie. Maar hy het. Dus, hoe moet Jesus se woorde verstaan word?
As 'n mens nie hier versigtig trap nie, kan jy in belaglikhede verval.
Was dit nie Martin Luther wat vertel van 'n man wat Jesus se woorde so letterlik geneem het, dat hy nie sy kopluise wou doodmaak nie, uit vrees dat hy dalk boosdoeners sal weerstaan.
Jesus wil op geen manier onreg sanksioneer nie, maar wraak en weerwraak ontmoedig. Hy moedig verdraagsaamheid aan – wat wraak voorkom. Hy wil nie hê gelowiges moet die reg in eie hande neem nie.
Aan die ander kant moet ons ook nie SO uit ons pad gaan om te probeer verstaan wat Jesus NIE bedoel nie, dat ons nie meer voel met watter krag Sy woorde ons wél tref nie. Hierdie woorde is regtig HARDE woorde! En dit is so bedoel! Daar is iemand wat jou klap, dagvaar, dwing en van jou bedel. Maar die gelowige reageer nie deur te wil terug-seermaak nie.
Dit is woorde wat ons almal raak.
Dit raak ons klein kinders. Wat die een die ander oor die kop moker as die ander een sy/haar speelding vat!
Of dink aan man en vrou as huweliksmaats. In alle huwelike kom daar tye waar die een die ander een op die een of ander manier seermaak. Hoe reageer ons? Hoe hoog styg die desibels soos ons skree? Of hou ons maar so onderlangs boek van die kwaad? Terugslaan – op die een of ander manier. Terugseermaak – op die een of ander manier – al is dit net in stilte. Selfs al jammer-sê die ander een, is EK nog steeds die een wat seergemaak is!
Jesaja 53:7. Die Here Jesus self was sondeloos en onskuldig aan enigiets en tog was Hy so seergemaak en verwerp en onreg aangedoen. Tog het Hy nie teruggekap en wraak geneem nie. Meer as dit: Hy het positief liefgehad!
En HOE kon Hy dit regkry om nie terug te kap nie? 1 Petr 2:23 sê dis omdat Hy Homself toevertrou het aan dié Een wat regverdig oordeel. Die Here Jesus het geweet daar sal 'n Dag kom wanneer perfekte reg en geregtigheid sal geskied. En Sy Vader sal dit laat gebeur. Dis net 'n kwessie van tyd.
In my geestesoog sien ek byvoorbeeld denkbeeldig hoe Adolf Hitler saam met die miljoene Jode wat hy laat doodmaak het, voor die Regterstoel van die lewende God verskyn en hoe PERFEKTE geregtigheid voltrek sal word. Hoe die slagoffers (wat – as Jode – nie in Christus was nie) met minder slae geslaan word as Hitler (wat nie in Christus was nie) wat die moordenaar was. En hoe Hitler – in die onmiddelike teenwoordigheid van die lewende God – op sy knieë voor sy slagoffers staan en hulle om vergifnis smeek vir die sinnelose onreg wat hy gepleeg het. En hoe hulle bereid is om hom vergewe. En so sal die skaal perfek gebalanseer word. Dis nie ONS taak om oor Adolf Hitler te oordeel of te wonder wat van al die miljoene onskuldige Jode sal word in die ewigheid nie! Dis ook nie ONS taak om wraak te neem in ons persoonlike lewe nie.
Jesus het geweet Sy Vader sal regverdig oordeel, daarom het Hy nie teruggeslaan toe Hy onregverdiglik geslaan en gehoon was nie.
2 Tim 2:19 is vir gelowige mense wat onreg ly, tot groot troos: "Die HERE weet wie Syne is". Hy WEET wat jy deurgaan. Hy WEET wat jy ly. Hy WEET.
Op 'n wonderlike manier het die Here Jesus die slegte met die goeie oorwin. En Sy Gees werk dit ook in Sy kinders wat aan Hom behoort op grond van Sy dood in hulle plek.
In 'n sekere Oosterse land was daar jare gelede twee rysboere. Die een was 'n Christus-gelowige en die ander nie. Hulle het hulle ryslande natgemaak met water uit 'n kanaal. Maar daar was lei-beurte. Dit beteken: elkeen het sy bepaalde tyd gedurende die dag om water uit die kanaal te mag trek. Maar die ongelowige boer het 'n skelm plan gemaak om die gelowige se water te steel vir sy eie lande. Toe die gelowige dit agterkom, het hy gegaan en met sy eie water sy buurman se lande vir hom gaan natmaak. Hierdie gebaar het die ongelowige so diep getref, dat hy tot kragdadige bekering gekom het. Hy het vir sy Christenbuurman gesê: "Ten alle koste wil ek dít hê wat jy het!" En dit is die Christus-gesindheid!
Dit is wat Jesus in die tweede plek sê (vers 43): Hê jou vyand lief. Nie: Hê jou naaste lief, nie. Maar: Hê jou vyand lief! Dis meer as net om NIE wraak uit te oefen nie. Dit is om boonop positief lief te hê!
Nou draai die Here die temperatuur hoog op! Dis soos die Samaritaan die Jood daadwerklik gehelp het toe die Jood deur rowers oorval was. Terwyl die rassistiese spanning tussen Jode en Samaritane groter was as wat ons ooit in Suid-Afrika beleef het. Maar toe die Samaritaan die haatlike Jood langs die pad sien lê, bloedbelope en vol steekwonde, sê hy nie net "God seën jou" nie, maar hy help hom daadwerklik.
Wát??? Here is U ernstig? Bedoel U mense wat al vir 20 jaar met my lelik is? En nog NOOIT jammer gesê het nie?
Jip, presies net so!
Jesus gee vier redes vir wat Hy sê:
1 As jy Sy kind is, dan het jy 'n Vader wat self Sy vyande liefhet. Jou Vader is so, daarom is jy so! Daar is familie-ooreenkoms. Kind lyk en doen soos sy ouers.
2 Ons Vader is barmhartig teenoor almal. Sy son skyn nie net oor die Christene nie en Sy reën val nie net op Christene se grond nie. Die ongelowige ontvang ook son en reën. Die grootste persentasie mense verdien glad nie reën, oorvloed, kos, klere, lewe nie! Maar hulle ontvang dit! Vader doen goed aan mense wat niks verdien nie – wat Hom vyandig is, wat rebelse sondaars is.
3 Die wêreld se kop werk só: Doen dit aan my, dan doen ek dit ook aan jou. As iemand my groet, groet ek hom. As iemand my nie groet nie, groet ek hom nie. As iemand goed is vir my, is ek goed vir hom. Ek is goed wie vir my goed is en sleg teenoor wie met my sleg is.
Maar as God se kinders op dieselfde manier as die ongelowiges funksioneer, watter verskil is daar dan met die ongelowiges? Hulle hou ook wie van hulle hou. Hulle het ook lief wie vir hulle lief is. Hulle help wie vir hulle help.
Maar wat daarvan om soos jou Vader te lyk en diegene lief te hê wat jou liefde die minste verdien?
4 "Julle Vader is perfek, daarom moet julle ook perfek wees". PERFEK beteken nie sondeloos-perfek nie (hoewel die Vader sondeloos-perfek is!) maar in die konteks van die paragraaf het dit 'n toegespitste betekenis naamlik dat die Vader perfek is spesifiek in Sy liefde vir Sy vyand. En DIT kleef ook aan die Vader se kinders!
Christus het vir Sy vyande gesterf! TERWYL ons Sy vyande was, het Hy vir ons gesterf (Rom 5:10).
Hoe op aarde kan hierdie liefde deur ons na vore kom? Dit klink so onmoontlik. Wel, dit is natuurlik onmoontlik, maar dit is nie onmoontlik vir die vrug wat Heilige Gees in/deur ons dra nie!
'n Droë stokkie (loot) kan onmoontlik nie 'n pragtige druiwetros produseer nie. Behalwe as die wingerdstok besluit hy WIL en SAL sy lewensap deur die loot pomp!
En die spesifieke leidraad tot die antwoord op die vraag hoe dit moontlik is om onmoontlik lief te hê, vind ons in vers 44: BID VIR…
Die onmoontlike word in en deur GEBED moontlik!
Dit gaan nie daaroor dat ons moet oorloop van soetsappige liedes-emosie vir ons vyande nie. Dit gaan oor 'n wilsbesluit van: "Ek sal op my knieë gaan en vir die Here vra om my vyand te seën. Wat ek nie kan doen nie, doen Hy. Ek maak daarvan 'n gebedsaak".
Ek bid en sê: "Here, hierdie persoon het my verpletter. Uit my eie kan ek hom nie seën nie. Maar ek vra U om dit te doen. Met 'n wilsbesluit kies ek om hom in U Naam te vergewe en bid ek dat U Gees in sy lewe sal werk".
Dis wanneer ek besef hoe lief Hy my gehad het terwyl ek Sy bittere vyand was, wat ek tot hierdie tipe gebed vir my vyand kan kom. En dit is hoe die Heilige Gees ons op persoonlike vlak verander en ook in ons vyand se lewe werk.