PressReader - Landbou Boerekos: 2017-09-29 - El­ke re­sep het ’n sto­rie
El­ke re­sep het ’n sto­rie
Ek dink al­le kos­skry­wers het een. ’n Guns­te­ling-on­der­werp om oor te skryf. Vir my is dit ont­hou­kos, die sma­ke waar­mee ons groot­ge­word het.
Landbou Boerekos - 2017-09-29 - Redaksie -
Vroe­ër van­jaar bring een van my vrien­de se ma vir my ’n ge­skenk waar­oor sy ef­fens ver­leë lag en ver­dui­de­lik dat ek dit nie hoef te ge­bruik as ek nie wil nie. Sy en haar man trek na ’n af­tree-oord en sy is be­sig om min­der te maak. Dis ’n paar goed­jies wat haar ma s’n was.
Toe ek la­ter die swaar boks oop­maak, het ek on­mid­del­lik ge­weet waar­oor hier­die uit­ga­we van Boe­re­kos moes gaan. Want bin­ne-in was al­les wat my nos­tal­gie­se hart roer. Kook­boek­ju­we­le: ’n Ek­sem­plaar van Re­na­ta Coet­zee se S­pys en Drank, ’n kos­ba­re eer­ste druk van S.J.A. de Vil­liers se Kook en Ge­niet, Pe­ter Velds­man se Eet saam met Lei­poldt en ’n 1938-ek­sem­plaar van Kos en Kook­kuns, die des­tyd­se De­par­te­ment van Land­bou en Bos­bou se gids vir die Suid-A­fri­kaan­se huis­vrou.
On­der die boe­ke ’n sta­pel hand­ge­bor­duur­de ta­fel­doe­ke en ser­vet­te wat haar ma self ge­maak het. En in ’n lap toe­ge­wik­kel ’n prag­ti­ge Mad­dock-vleis­bord en -sous­be­ker wat se­ker­lik sto­ries van baie Son­dag­mid­dag­e­tes kan ver­tel. Ek was in ver­voe­ring.
Maar nog ’n gro­ter ge­skenk sou bin­ne die boe­ke wag. Na­tuur­lik is die ge­druk­te in­houd spe­si­aal. Dis im­mers die werk van le­gen­da­rie­se skry­wers wat ek be­won­der; men­se wat by­dra­es van on­skat­ba­re waar­de tot ons kos­kul­tuur ge­le­wer het. Maar daar was meer as dit. Met die oop­slaan van die eer­ste boek het daar ’n paar ver­geel­de pa­pier­tjies op my skoot ge­val. “Tant Try­nie se rol­koek” staan op die een in net­jie­se, vloei­en­de hand­skrif. Op die keer­sy ’n re­sep vir “E. de Bruyn se K­we­per­lek­kers”. Tus­sen die boek­blaaie kry ek nog pa­pier­tjies met hand­ge­skre­we re­sep­te vir bo­la, “Lek­ker­bek koe­kies”, “Cur­ried Fish”, “Warm tee­koek (Fien se re­sep)” en “Grow­we bot­ter­brood­jies”. Op die boe­ke se skud­blaaie en op die stuk­kies oop spa­sie tus­sen die ge­druk­te teks is nog re­sep­te neer­ge­pen, elk met kre­diet aan die bron (in die­self­de net­jie­se hand­skrif) tus­sen ha­kies langs­aan.
Dit was soos om in hier­die fa­mi­lie se kom­buis in­ge­nooi te word, saam met hul­le aan ta­fel te sit en hul guns­te­ling­kos te proe.
Re­sep­te het ’n ma­nier om her­in­ne­rin­ge los te tor­ring. En skie­lik sien ek weer my ma met haar oop swart oe­fen­boek in ons kom­buis staan, die te­le­foon tus­sen haar lin­ker­skou­er en oor vas­ge­knyp, be­sig om ’n re­sep neer te skryf wat (ek raai) ’n VLV-vrien­din be­sig is om vir haar te lees. Die tan- nie se naam sou ag­ter­na langs­aan ge­skryf word en dik­wels ook kom­men­taar, soos “baie lek­ker!” of “te sout”, wan­neer sy die re­sep be­proef het.
Die kos waar­op jy en jou fa­mi­lie groot­ge­maak is, is jul ont­hou­kos; jul eie erf­kos. Dit hoef nie kul­tuur­his­to­rie­se kos­skat­te te wees nie. Dis daar­die skaap­nek uit die Aga wat jou pa al­tyd met sy knip­mes by die kom­buis­ta­fel ge­sit en af­eet het, die veer­lig­te pan­ne­koe­ke waar­van jou ma die re­sep uit haar kop ge­ken het, soet­koe­kies wat proe soos ’n ou­ma se lief­de. ’n Fa­mi­lie­re­sep ver­tel ’n sto­rie. Dis sto­ries wat ge­koes­ter en oor­ver­tel moet word aan kin­ders en klein­kin­ders so­dat dit deel bly van jul fa­mi­lie. Só hou ons kos­ba­re tra­di­sies aan die le­we.
Ek hoop jy lees iets op die blaaie van hier­die uit­ga­we raak wat jou die meng­bak­ke laat na­der trek of som­mer net ver laat te­rug­ver­lang en iets moois laat onthou. Skryf vir ons en ver­tel van jóú ont­hou­kos.
Tot ons weer ge­sels in Mei 2018, wan­neer ons 12de uit­ga­we op die rak­ke sal wees, lek­ker kos­maak!
A­RI­NA DU P­LES­SIS KOS­RE­DAK­TEUR a­du­ples­[email protected]­bou.com