Dr MJ du Plessis Gereformeerde Kerk Bellville Datum: 12 September 2004 (oggend)
Sing vooraf: Skrifberyming 12-3:1-2
Lofpsalm: Skrifberyming 4-2:1 (2:1)
Psalm 43:2, 3
Skriflesing: 1 Konings 20
Teks: 1 Konings 20:22b
Gaan wees sterk en ondersoek en kyk wat u moet doen.
1 Konings 20:28b
So spreek die HERE: Omdat die Arameërs gesê het: die HERE is 'n God van die berge, en Hy is nie 'n God van die laagtes nie – daarom sal Ek hierdie hele groot menigte in jou hand gee, dat julle kan weet dat Ek die Here is.
1 Konings 20:33
En die manne . . . het gesê: Benhadad is u broer! Daarop sê hy: Gaan haal hom!
Omdat jy die man wat deur my banvloek getref was, uit die hand laat gaan het, daarom sal jou siel in die plek van sy siel en jou volk in die plek van sy volk wees.
Die Here is baie streng op sy heiligheid. Daarom moet ons ondersoekend en toetsend lewe. Ons moet meningsvormers wees wat 'n baie duidelike standpunt oor reg en verkeerd kan onderskei – en wat dan die regte ding tot God se eer kan uitvoer!
Sien u die fout raak wat Agab destyds gedoen het? Hy het genade bewys waar God oordeel wou gehad het. Hier het die Here baie duidelik sy kerkvolk se lewe van hulle af weggeneem omdat hulle koning hierdie sonde begaan het.
Benhadad beplan om die volk van God te kom beroof, en hulle vrouens te onteer. Die Here duld nie sulke dinge oor sy volk nie, en daarom praat Hy duidelik met Agab. Die Here doen dit heeltemal prakties:
Eers kom die oudstes na Agab toe en dring by hom aan dat hy nie aan die bevele van Benhadad gevolg moet gee nie.
Daarna kom die profeet van die Here na Agab toe en gee die Here se boodskap vir hom:
Sien jy hierdie groot menigte? Kyk, Ek gee hulle vandag in jou hand, dat jy kan weet dat Ek die Here is. (1 Konings 20:13)
Kyk na die krag agter hierdie Godsopenbaring! Jy, Agab, moet weet Wie Ek, die Here, is!
Natuurlik is dit sodat Agab geen verskoning kan hê dat hy nie geweet het hoe heilig en almagtig God is nie, en ook nie dat hy kan sê dat hy nie geweet het wat die Here van hom verwag nie - en sodat hy God se volk behoorlik en reg kon lei.
Daarom openbaar God Hom ook aan Agab in sy oorwinning. Net God kan dit gee!
Agab het baie goed besef dat sy seweduisend manskappe niks kan doen teen 32 konings en hulle magte nie.
God het hom ook laat weet dat Hy hierdie magte in Agab se hand gaan gee!
Na die oorwinning praat die Here weer met Agab: Hierdie heidene gaan weer kom! Weer met 'n geweldige oormag. Maar wees sterk en ondersoek wat jy moet doen.
Agab kry 'n besondere opdrag. Die vyand moet die volgende keer nie net oorwin soos nou nie.
Agab moet die straf van God ondersoek en in sy ondersoek sal die Here baie duidelik aan hom te kenne gee wat hy moet doen.
Die Here was veral gebelgd oor die sêgoed wat die heidene oor Hom kwytgeraak het.
Hulle het die Here met die afgode vergelyk, en beweer dat die Here 'n berggod is. Dus 'n afgod met beperkte mag.
Dit staan hier en in die Nuwe Testament (Rom. 1:18vv) dat die Here nie 'n heiden se onkunde verskoon as hy God onteer nie. (Hoeveel moeiliker gaan ons dan nie kry wat van beter weet nie!)
In Benhadad se geval was hy eintlik uitdagend teenoor God. Hy gaan in die vlaktes veg en God is onbekwaam om daar te veg. Hy gaan God buite sy gebied dwing, en vanweë God se onmag die volk verslaan.
Die tweede oorlog begin toe. Die leërs van die Here lyk maar soos twee klompies bokke, terwyl die hele res van die land net vol Arameërs was.
Dan besoek die Here Agab weer.
Die eerste keer het Hy vir Agab gesê dat Agab gaan wen in die oorlog, sodat hy kan weet dat God die Here is.
Nou sê die Here dat Agab weer gaan wen, sodat julle kan weet dat Ek die Here is.
Die Here openbaar sy mag aan gelowiges en ongelowiges. Benhadad vlug.
Uiteindelik sê een van sy diensknegte dat hy gehoor het dat die konings van Israel baie genadige mense is. Hulle is nie wreed as hulle sag benader word nie. Hulle gaan smeek toe met rouklere om hulle heupe vir genade by Agab.
Die probleem is egter nie opgelos nie: Die oneer wat teenoor God gedoen is, is nie herstel nie. Daarom verwag God dat Benhadad met die banvloek getref moet word.
Die banvloek was iets verskrikliks: alle mense en diere is doodgemaak: mans, vrouens en kinders saam met hulle bokke, beeste en kamele.
Niks van so 'n volk het oorgebly nie. Dit is nou wat die Here van Agab verwag.
Maar Agab handhaaf nie die wil van die Here nie; hy gee toe. Hy vra vir die manne van Benhadad: Lewe hy dan nog? Hy is my broer!
Dit is die onheiligste bondgenootskap wat 'n mens kan aangaan wat Agab nou hier sluit!
Die heiden wat God vervloek het, is sy broer! Hy spaar sy lewe teen God se opdrag in!
God word verontagsaam ter wille van 'n mens se eie voorkeur.
Die Here is ongeduldig met Agab omdat hy nie sy bevel gehoorsaam het nie. Die Here wil ook hê dat Agab moet erken dat hy ongehoorsaam was (skuldbelydenis). Agab moet self sy vonnis uitspreek.
'n Profeteseun moet nou die saak by Agab gaan stel.
Hy vra eers een van sy maats om hom te verwond. Die maat weier en die Here laat 'n leeu die man doodmaak. As God sê jy moet selfs 'n medeprofeet verwond, dan doen jy dit. Mens kan en mag nie met God argumenteer nie.
Die profeteseun vra toe 'n tweede maat om hom te wond. Dié het sy swaard geneem en hom daarmee geslaan. Die Here gebruik hier dieselfde benadering as waarmee Natan na Dawid toe gegaan het. 'n Denkbeeldige storie word aan Agab vertel, waaroor hy dan die oordeel moet vel. En sy eie regspraak word dan aan homself voltrek.
Miskien het Agab die profeet geken, want hy het hom noukeurig vermom. Hy lyk in elk geval vir Agab soos 'n gewonde soldaat – dalk het hy gedink dit was een van die manne wat nou net saam met hom geveg het. Die profeet begin sy verhaal:
Iemand het 'n krygsgevangene aan hom toevertrou. Die bevel was: bewaak hierdie man en as hy ooit vermis word, sal jou lewe in die plek van sy lewe wees of jy sal 'n talent silwer moet betaal.
Die soldaat was agtelosig en die krygsgevangene het verdwyn.
Hy maak dit aan die koning duidelik dat hy onmoontlik die talent silwer kan betaal. Hy pleit op 'n manier vir genade. Die koning kan hom van die doodstraf onthef.
Kortaf sê die koning: So is jou vonnis. Jy het dit self bepaal. Die koning kan geen voldoende motief vind om die man vry te spreek nie.
'n Belangrike element van die betoog is die belydenis dat hy nie aandag gegee het aan die saak wat hy moes uitvoer nie.
God bring dit met hierdie woorde onder Agab se aandag dat Hy 'n jaar tevore gesê het dat Agab moes gaan uitvind wat God van hom verlang ten opsigte van Benhadad: Gaan ondersoek . . . en kyk wat jy moet doen! God plaas die aksent op Agab se veroordeling.
Die profeet het toe baie vinnig die verband van sy oë af weggeneem. Die koning het hom dadelik herken. Agab het toe ook die verhaal van die profeet verstaan.
Hy was die soldaat met die opdrag – wat hy by God gekry het. Sy opdrag was dat hy Benhadad volledig moes uitroei.
Hy het 'n jaar lank tyd gehad om hom voor te berei vir hierdie dag. Nou blyk dit uit die verhaal van die profeet dat Agab nie sy opdrag uitgevoer het nie.
As hy getwyfel het toe Benhadad om genade kom smeek het, kon hy dalk die beslissing uitgestel het totdat hy God in die saak geraadpleeg het. Daar was profete wat hom kon vertel het wat God wou. Hy staan dus sonder enige verskoning.
Die toepassing van die preek kom veral na vore as ons Agab se houding opweeg teen gehoorsaamheid.
Hy is onverantwoordelik daarin dat hy nie hierdie ernstige saak as 'n swaar beslissing voor God sien nie.
Hy is ook in 'n onvermoë om te sien dat hy die volk se toekoms voor God in gevaar stel.
Agab was 'n mens met 'n standpuntlose geaardheid. Hy het maklik geswig.
Daarom word hierdie heiden en vyand sommer meteens sy broer!
Dieselfde het sy houding teenoor die Here gegeld.
Agab was te sleg om sy vrou te regeer. Sy aanbid Baäl en Asjera, en vermoor God se profete. Agab loop maar net saam.
Op Karmel sien hy God se gesag, maar hy verontagsaam alweer die bevel van God.
Die beginsel is baie duidelik. God wil ons laat verstaan dat ons geloof in die Here elke besluit en die uitvoering daarvan in ons lewe moet bepaal.
Agab moes ondersoek watter skade hierdie man Benhadad aan God se eer gedoen het, en toe God se straf dienooreenkomstig gaan voltrek het.
Hy doen dit nie en nou verkondig die Here dat Agab dan die straf moet dra.
As ons te sleg is om die heiligheid van God te handhaaf, dan tree God self in, en dan word ons deel van sy straf!
Uit hierdie gedeelte is veral twee sake baie duidelik:
Die eerste is dat daar sekere terreine in die lewe is waar ons net doodeenvoudig moet wegbly. Aan dinge wat God se eer skend, mag ons nie deel hê nie.
Die tweede is dat ons in gevalle waar die eer van God geskend word, vir sy heiligheid moet intree. Veral in die kerk, want die volk van Agab is die Ou-Testamentiese verskyning van die kerk.
Die Christusprediking is dit:
Christus doen presies dieselfde ding as Agab; Hy spreek mense vry van die dood, terwyl hulle definitief moet sterf en in die hel moet wees.
Maar dan dra Hy ook God se straf daarvoor. God laat Hom sterf in hulle plek.
Sy dood maak ook dat die mense dan verander: Hulle verhard nie meer in hulle sondes nie. Hulle kom tot bekering en soek die heiligheid van die Here op.
Hier breek die ooreenkoms tussen Agab en Christus, want Benhadad is nie verlos nie, omdat Agab self 'n sondaar is. Al sterf hy vir Benhadad kan hy nie verlossing en die lewe teruggee nie.
Met Jesus is dit anders.
Hy sterf omdat Hy ons straf dra, en nie ook nog vir sy eie sondes nie. Daarom kan Hy die lewe teruggee.
Hy het ook die krag om lewe te vernuut, en ook om lewe weer te verwek waar dit tot niet gegaan het.
Die oordeel in hierdie preek is dus dat ons moet wegbly van enige ding wat jou in 'n bondgenootskap kan laat beland wat God tot oneer is.
Die genade is dat ons 'n Verlosser het wat gesterf het vir die van ons wat met ons volle verantwoordelikheid die eer van God bly handhaaf, al misluk ons soms. Ons 'n Verlosser het wat gesterf het vir ons wat berou betoon oor ons mislukkings en smeek vir vergifnis.