Alhoewel Jode wêreldwyd Chanukkah vier, is dit nie ‘n fees wat in die Hebreeuse Bybel voorkom nie. Al die ander feeste, soos Pasga, die Loofhuttefees, Purim ensovoorts, het ‘n ‘Bybelse’ oorsprong. Chanukkah is egter die enigste Joodse fees wat aan ‘n baie duidelike historiese gebeurtenis gekoppel kan word. Twee van die sogenaamde apokriewe boeke beskryf die gebeure wat aanleiding tot die fees gegee het: I en II Makkabeërs. Hierdie boeke is nie deel van die Joodse Bybel of die Protestantse Ou Testament nie, maar is wel opgeneem in die Heilige Skrif van die Rooms Katolieke en Oosters Ortodokse Christene. Die Makkabeërboeke vertel van die tussen-testamentêre tyd, die tyd tussen die Ou en die Nuwe Testament. Hierdie teo.co.za-bydrae fokus slegs op een van die gebeure, naamlik dit wat tussen 167 en 164 vC gebeur het.
Die duidelikste bewys dat hierdie fees vroeg reeds ‘n instelling was, vind ons in die Nuwe Testament, in Johannes 10:22. Jesus loop in die tempel, in die pilaargang van Salomo. Dit was in daardie tyd die fees van die tempelwyding in Jerusalem, en dit was winter. Die psalmbundel was en is steeds besonder gewild tydens Joodse feesgeleenthede: die opskrif van Psalm 30, Lied vir die inwyding van die tempel is ‘n moontlike aanduiding dat hierdie psalm ook tydens Chanukkah ‘n rol gespeel het. En dan het ons die boek Daniël, een van die laatste boeke in ons Ou Testament. Daniël word voorgestel as ‘n besondere begaafde profeet wat homself aan die hof van eers die Babiloniese en dan die Persiese vorste bevind. Veral gedurende die bewind van die Perse, sien hy visioene van die eindtyd. Keer op keer sien hy hoedat die daaglikse offer afgeskaf word en plek maak vir ‘n ‘gruwel vir God’ wat in die tempel opgerig word, maar hy sien ook hoop – hierdie verskriklike tyd sal ook verby gaan (Dan 9:27; 11:31; 12:11). Die skrywer van die boek Daniël het dus ook die geskiedenis geken.
Die geskiedskrywer Josefus is ons belangrikste buite-Bybelse bron wat oor hierdie gebeure verslag doen. Hy lewe in die tyd van die Joodse opstande teen die Romeine en hy vertel die geskiedenis van die Joodse volk. Die verhaal van die Makkabese rebellie interpreteer hy op ‘n heel unieke manier. Josefus noem die fees nie die ‘fees van die tempelwyding’ nie, maar die ’fees van die ligte’. Hy doen mooi verslag oor hoedat Judas die offers en die religieuse tradisies weer in ere herstel het, maar Josefus lê die klem op die lig van hoop vir die Jode wat in hierdie fees skyn. Klaarblyklik was dit vroeg reeds ‘n ritueel om tydens die ‘fees van die tempelwyding’ die lampe van die kandelaar op te steek.