Waarom het Hoe om Drakonees te praat die 2015 Elsabe Steenbergprys vir Vertaalde Kinderliteratuur gewen? | Protea Boekhuis
by Protea Boekhuis on Jul 2nd, 2015 Tweet
Kobus Geldenhuys het vanjaar die Elsabe Steenbergprys vir Vertaalde Kinder- en Jeugliteratuur in Afrikaans ontvang vir sy vertaling van Hoe om Drakonees te praat deur Cressida Cowell.
Dié prys word toegeken aan ‘n persoon wat ‘n kinderteks uit enige taal na Afrikaans vertaal en die beoordelaars let op die aansien wat die vertaalde werk binne sy eie letterkunde geniet en op die juistheid, oorspronklikheid en gehalte van die vertaling.
In hierdie bekroonde kinderboek ontmoet lesers vir Harwarrus Horribalus Heldehelm Die Derde, ’n meesterlike swaardvegter en draakfluisteraar, en die grootste Wiking-held wat nog ooit gelewe het. Tandloos die draak is gevang, die nanodraak gaan opgevreet word en honger Haaiwurms lê op die loer. Harwarrus moet weer eens kophou en bewys hy’s ’n held …
Tydens die oorhandiging van hierdie gesogte toekenning aan Geldenhuys, wat verlede week in Stellenbosch plaasgevind het, het professor HP van Coller in sy huldigingswoord genoem dat ‘n hele klomp vertalings met Geldenhuys se naam op deur die akademie oorweeg is, maar dat hierdie een vér bo die ander uitgestaan het.
Lees die volle huldigingswoord om te sien waarom die beoordelaars so gek was oor Hoe om Drakonees te praat:
Die Elsabe Steenbergprys is vernoem na die persoon wat Afrikaanse kinder-en jeugliteratuur akademiese aanvaarding gegee het in Suid-Afrika en self in hierdie genre puik werk gelewer het. Hierdie prys word sedert 2009 driejaarliks toegeken vir vertalings van belletristiese kinder-en jeugliteratuur. Dit is vir die doel van die prys geoorloof om werke in Afrikaans te vertaal uit enige taal, maar die werke moet gemik wees op die lesers in die ouderdomsgroep 5-12 (kinderliteratuur) en tieners en jong volwassenes (jeugliteratuur).
Vanjaar is daar weer ‘n geweldige hoeveelheid boeke, vertaal uit verskillende tale deur knap vertalers vir hierdie prys voorgelê. Trouens, wat byna elke literêre genre betref, is daar vanjaar meer boeke as gewoonlik vir die verskillende literêre pryse voorgelê. Orals is ook in die algemeen ‘n toename in gehalte. Dit maak toekennings egter moeilik. Daar is ‘n duidelike verskil tussen die bepaalde vertaalopvattings van die betrokke vertalers. Sommige is besonder brongetrou en behou iets van die oorspronklike taal en kultuur; ander lees asof dit ‘n Afrikaanse teks is.
Vanjaar se pryswenner is Kobus Geldenhuys wat binne die driejaartydperk waarin boeke oorweeg is ‘n hele klomp vertalings op sy naam het. Die Letterkundekommisie het geoordeel dat een daarvan nóg beter is as die res: Hoe om Drakonees te praat deur Harwarrus Horribalus Heldehelm III, ‘n vertaling uit die Engels van Cressida Cowell se How to Speak Dragonese. Cowell vertel dat sy, naas London, haar kinderjare op ‘n klein onbewoonde eiland aan die weskus van Skotland deurgebring het en daar vroeg reeds stories geskryf het en skynbaar ook aan drake geglo het. Geldenhuys blykbaar ook, want hy vertaal dat dit lyk asof die drake ook sý vriende is.
Die Letterkundekommissie (ernstige literatore) het die storie van drake, draketemmers en ‘n aweregse drakie geniet en dikwels uitgebars van die lag oor lekker skunnighede. Die kommisie het waardering vir die uiters kreatiewe wyse waarop Kobus Geldenhuys naamgewing hanteer het: Harwarrus Horribalus Heldehelm die Derde en sy ongevaarlike drakie, Tandloos, en Harwarrus se vriend Visbene met sy planktonbrein, moes byvoorbeeld kragte meet met die harige Hierjy-horde van Barbek die Braker en sy leerjonge Snotbol Ghwelpel.
‘n Klein keuse uit die Draakwoordeskat: eet is njamma-njamma in Drakonees, ‘n windjie is ‘n holla-klapper, ‘n spoeg is ‘n ghwella, ‘n hond ‘n dom-woef en soen beteken ruila jiggie-lipsap in Drakonees!
So ‘n sprankelende vertaling van ‘n werk wat reeds klassieke status verwerf het, verryk Afrikaans en sorg dat jong lesers die taal getrou gaan bly.
Meneer, die voorsitter ek versoek u nou graag om die Elsabe Steenbergprys vir vertaalde kinder-en jeugliteratuur aan Kobus Geldenhuys te oorhandig.
Tags: Afrikaans, Awards, Children, Cressida Cowell, Drama, Elsabe Steenbergprys, Elsabe Steenbergprys vir vertaalde kinder- en jeugliteratuur in Afrikaans, Fiction, Hennie van Coller, Hoe om Drakonees te praat, HP van Coller, Kinderboeke, Kobus Geldenhuys, Protea, Protea Boekhuis, SA Akademiepryse 2015, South Africa, Suid-Afrika, Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns, Vertaling
« Wie is Joanne Macgregor? Sielkundige, skrywer, John Steinbeck-aanhanger, kimchi-guru en nog meer
“Hell is the other”: Marietjie Lambrechts ontleed Arnon Grunberg se eksistensiële roman, Tirza »