Pieter-Dirk Uys - "Evita is my terapie" | SARIE
Pieter-Dirk Uys – "Evita is my terapie"	deur admin
Stiptelik twee uur voor ons vertoning Coenie en Evita verdwyn Pieter-Dirk Uys agter sy kleedkamer-deur. Hy is nie besonder groot gebou nie, praat sag en intens, en dra 'n wolmussie omsy kop warm te hou. Jy sal nie twee keer omkyk as hy by jou in die straat verbyloop nie.
2011 is nog net halfpad en jy het reeds in Berlyn 'n Teddy-prys gekry vir jou werk in die stryd teen MIV/vigs, en as Evita het jy 'n Naledi-teaterprys ontvang vir jou lewenswerk. Dan is daar ook 'n Fleur du Cap-prys vir jou vertolking van Bambi Kellerman in die kabaret F.A.K. Songs and OtherStruggle Anthems. Maak pryse 'n verskil, of is dit net nog iets om opdie kaggelrak te sit?
Dit maak 'n verskil as dit onverwags is, soos die Berlynse prys. Omdat Berlyn die stad van my ma segeboorte is, was dit vir my 'n ontsaglike emosionele terugkeer. Dis 'n vreemde wêreld – wat weet hulle van my? So dit was vir my amazing. Maar dis absoluut wonderlik as ek 'n skool besoek en die kinders het almal vir my 'n plakkaat gemaak. Dís die dinge wat ek teen die mure hang.
Maar nou is dit anders. Ek is steeds 'n wit Afrikaner, en nie 'n Zoeloe soos Jacob Zuma nie. Dit maak dinge baie ongemaklik. Daarom wil ek liewer 'n karakter skep wat iets uitlig van 'n probleem: 'n Onderwyser wat praat oor die onderwys of 'n lesbian nurse wat 'n swart girlfriend het. Ek dink diegehore geniet dit dat ek – 65, met 'n boepens en 'n kaalkop – voor hul oë iemand wórd! En my vrouekarakters is vir my baie belangrik. Evita bestaan nou al 40 jaar, en ek moet sorg dat vroue die vróú herken en die mans vergeet van die man – dan werk sy.
En natuurlik, humor is ontsaglik belangrik. Ek werk ook nou saam met die klinieke in die townships.By skole kom die kinders dikwels op my afgestorm, en dan dink ek, o genade, my ouma was reg – hier kom die Zoeloes! Maar dan lig hulle my op en dra my in die saal in, want die vloer is nog nat en hulle sing "Nkosi sikelel'". Is dit my beloning? Inderdaad. No money can even come near that.
Jy het al gesê jy het geweldige wilskrag. Is dit wat jou so ver in jou lewe gedra het?Ja, dissipline is belangrik. Dit kom uit die teater. Jy mag nie laat wees nie. Ek is altyd twee uur voor die tyd daar. En ek dink dit is die plek waar ek die veiligste in my lewe voel. Ek loop in enige teater van Popfontein tot Pretoria tot Parys, en ek is veilig, ek is tuis. Ek is ook 'n vroegdag-mens. Ek is vyfuur soggens op.
Jou vriendskap met Sophia Loren is merkwaardig. Sy het ook die voorwoord vir Evita se kookboek,Evita se Kossie Sikelela (Umuzi), geskryf. Sy het jou bygestaan tydens jou ma se dood, as ek dit nie mis het nie?Dit was in 1969. Ons was van Londen af op pad, onder die indruk dat my ma in 'n ongeluk was en dat sy in die hospitaal aansterk. Op Kaapstadlughawe wag tant Anna ons in, en toe weet ons: o, Krismis. Ek onthou sy het gesê my ma is dood, en ek het na 'n boekwinkel op die lughawe gevlug.
Daar, in die koerant, het ek gelees dat die jong man wat haar liggaam van Tafelberg wou herwinná haar selfmoord, ook na sy dood geval het. Die eerste ding wat ek op die lughawe gedoen het, was om vir Sophia 'n brief te skryf en te pos. Binne drie dae het ek 'n antwoord van haar ontvang. Sy het gesê: You haven't got time to cry. Onthou die mooi dinge, maar jy moet daar wees vir almal en die stukke optel.
Ek steel van haar grimering! Sy het altyd gesê jy moet jou gesig kén. Elke gesigsuitdrukking, elke spierbeweging moet jy sonder 'n spieël kén. Dit is ons probleem: Ek sê altyd my gesigprentjie en my breinprentjie is nie dieselfde nie. Ek het as kind na 'n Doris Dayfliek gaan kyk. Toe ek uitloop, het ekgedink ek lyk net soos Doris Day. En eintlik lyk ek soos hoenderpastei!
My vriendin Linda Vicquery is 'n kok en sy woon in Provence in Frankryk. Sy sê toe eendag: KanEvita nie 'n kookboek uitgee nie? Sy het in Provence gesit en alles gekook en gekies. Ek het vir haaridees gestuur en dit is hoe dit begin het. Ek kan steeds boggerol doen in die kombuis. Ek kan vir my whisky skink en my kat voer. Evita kan kook, maar ek kan nie.
Sy neem my dikwels saam na konserte en sy weet alles! Ek is baie lief vir Mahler. En ons praat eintlik baie oor ons ma se verlede. Tessa het al die briewe wat my ma aan haar verloofde in Duitsland geskryf het toe sy my pa ontmoet het. Sy het my pa op die verhoog van die stadsaal in Kaapstad ontmoet – hulle was albei pianiste – en toe besluit om liefs met hom te trou. Haar verloofde was 'n Duitse professor en hy het afskrifte gehou van al die briewe. Dis so Duits, sotradisioneel. Die korrespondensie is ongelooflik.
***En daarmee eindig ons onderhoud. Maar ook nie heeltemal nie, want later, oor 'n glas wyn, verklap Pieter- Dirk Uys dat daar tóg iets is waaraan hy mense wil herinnner as hy nie meer daar is nie. Daar is 'n videonalatenskap, vertel hy, waarin Evita wél iets oor hom kwytraak.