Beurtkrag: Só staan sakePravin Gordhan. Foto: ANA Die huidige elektrisiteitsprobleme en voortdurende toepassing van beurtkrag in Suid-Afrika is grootliks as gevolg van ŉ gebrek aan instandhouding by die kragvoorsiener se verouderende infrastruktuur, is Dinsdag tydens ŉ mediakonferensie in Johannesburg gesê. Pravin Gordhan, minister van openbare ondernemings, en Jabu Mabuza, voorsitter van die Eskom-raad, het die media toegespreek oor die huidige situasie met elektrisiteitsvoorsiening aan die land. Eskom pas al sedert die naweek fase 4-beurtkrag toe terwyl sy kragstasies – baie van hulle ouer as 35 jaar – sukkel om genoeg krag op te wek om aan die vraag na elektrisiteit te voorsien. Dié situasie is alles behalwe ideaal vir die land se reeds sukkelende ekonomie. Gordhan het vanoggend erken dit gaan ŉ enorme stryd wees om die kragkrisis te oorkom. “Ons verstaan die frustrasie. Ons het nie ŉ towerformule nie,” het hy gesê. Volgens Gordhan het Eskom 48 000 MW geïnstalleerde kapasiteit, maar is daar tans slegs 28 000 MW beskikbaar. Gordhan en Mabuza het toegegee die staatsinstelling het oor die afgelope vyf jaar nie genoeg geld bestee om sy toerusting in stand te hou nie, terwyl nuwe kragstasies soos Medupi en Kusile nie soomloos by die kragnetwerk bygevoeg kon word nie. “Daar is nie geld op instandhouding bestee nie. Die vraag moet wees, waarop is daardie geld bestee,” het Mabuza gesê. “Die realiteit is dat ons nou ŉ kragstasie het wat [van die kragnetwerk] afval omdat daar geen instandhouding gedoen is nie.” Mabuza en Gordhan het ook albei erken dat Eskom nie openlik genoeg oor sy probleme met die publiek was nie. Gordhan het onderneem om binne ongeveer twee weke weer inligting deur te gee oor hoe die huidige probleme getakel word. Eskom het vroeër vanoggend in ŉ verklaring gesê fase 4-beurtkrag duur vandag voort om te verhoed dat die hele kragnetwerk ineenstort. Na verwagting sal die situasie nie voor Donderdag verbeter nie. “Eskom se instandhoudingspanne werk onverpoosd om opwekkingseenhede terug op die kragstelsel te kry,” het die kragvoorsiener gesê. Eskom voorsien 95% van Suid-Afrika se elektrisiteit, maar die instansie het in die afgelope jare gesukkel om in die vraag te voorsien. Verskeie senior beamptes is ook die trekpas gegee weens korrupsie by die kragvoorsiener. Jabulani Mabuza, raadsvoorsitter van Eskom (Foto: Nhlanhla Phillips/African News Agency/ANA) “Daar is nog steeds heelwat aanspreeklikheid wat geneem moet word,” het Gordhan vandag gesê. “Die vorige uitvoerende hoof en sy destydse kollegas het baie vrae om aan Suid-Afrika te beantwoord.” Die minister het gesê die huidige kragkrisis word nog verder vererger deur ŉ gebrek aan voorsiening van die Cahora Bassa-hidroëlektriese skema weens skade wat deur sikloon Idai aangerig is. Intussen het die Kaapse Kamer van Koophandel en Nywerheid gesê die jongste ronde van “uiterste beurtkrag” laat ondernemings en munisipaliteite met geen ander keuse as om te kyk na ander kragvoorsieners nie. “Ondernemings het elektrisiteit nodig om te oorleef,” het Geoff Jacobs, president van dié liggaam, gesê. “Hierdie [omstandighede] het ŉ situasie geskep waar daksonpanele al meer aantreklik lyk en waar munisipaliteite soos Stad Kaapstad eerder van onafhanklike kragvoorsieners gebruik wil maak. Hulle het geen ander keuse nie,” het hy gesê. “Die langtermyn gevolge sal sleg wees vir Eskom, vir die land en vir die belastingbetalers, maar wat moet sakeondernemings anders doen? Hulle moet die situasie nou hanteer en kan nie vir Eskom wag om uiteindelik beheer oor sy diepgewortelde probleme te kry en sy onlangse geskiedenis van korrupsie en wanbestuur om te keer nie.”