GoWikipedia - Hernán Cortés
Hernán Cortés de Monroy Pizarro Altamirano, marqués del Valle de Oaxaca, sy voornaam word ook wel Hernando of Fernando geskryf (* Medellín, Spanje 1485 — † Castilleja de la Cuesta, 2 Desember 1547) was 'n Spaanse conquistador. Cortés is veral bekend vanweë sy oorwinning oor die Asteke en verowering van Meksiko namens Spanje tussen 1519 en 1521.
Cortés is in 1485 in Medellín, in die streek Extremadura in Kastilië gebore. Hy was die enigste seun van die verarmde edelliede Martín Cortés en Catalina Pizarro Altamirano. Via sy moeder was hy aan Francisco Pizarro, die latere veroweraar van Peru, verwant. Hy het in Salamanca gestudeer, maar het nie sy studie voltooi nie.
In 1506 het hy na die Nuwe Wêreld vertrek, waar hy in die verowering van Hispaniola deelgeneem het. In 1511 het hy aan die sy van Diego Velázquez de Cuéllar tydens die verowering van Kuba geveg. Nadat Juan de Grijalva en Francisco Hernández de Córdoba van 'n reis van Yucatán en die Meksikaanse golfkus teruggekeer het met verhale oor 'n ryk en magtige ryk, het hy toestemming van Velázquez gevra om hierdie land te verken en te verower. Velázquez het akkoord gegaan, maar het sy toestemming later teruggetrek. Cortés het besluit om tog sonder toestemming te vertrek.
Met sy aankoms het hy La Malinche, 'n Asteekse meisie, ontmoet. Sy het sy vriendin, assistente en tolk geword en hom op sy veroweringstog deur die Asteekse Ryk vergesel. Hy het Veracruz Llave gestig sodat hy nie meer van Velázquez afhanklik hoef te gewees het nie. Daarna het hy na die binneland ingetrek. Hy het in Tlaxcala op weerstand gestruikel. Nadat hy die Tlaxcalteekse leër verslaan het, het die Tlaxcalteke, wat aartsvyande van die Asteke was, hulle by hom aangesluit. Hy het na Cholula, een van die grootste stede in die Asteekse Ryk en 'n belangrike religieuse sentrum, deurgetrek. Toe hy daar van 'n komplot hoor om hom te vermoor, hy het 'n slagparty onder die bevolking laat aanrig.
Op 8 November het hy die hoofstad Tenochtitlan bereik en is deur die hueyi tlahtoani Moctezuma II verwelkom. Hierdie oomblik word deur sommige as die "egte ontdekking van die Nuwe Wêreld" gesien, omdat toe twee hoogstaande beskawings, wat nog nooit met mekaar kontak gehad het nie, mekaar vir die eerste keer ontmoet het. Kort na aankoms het Cortés Moctezuma gevange laat neem. Die volgende maande het relatief rustig verloop, totdat Cortés weer na die kus moes terugkeer, omdat Velázquez 'n leër onder leiding van Pánfilo de Narváez op hom afgestuur het. Cortés het die leër sonder veel probleme verslaan, en die meeste soldate van Velázquez het na hom oorgeloop. Teruggekeer, het die stad Tenochtitlan in chaos verkeer, nadat Pedro de Alvarado 'n slagting tydens 'n belangrike religieuse fees aangerig het. Cortés het Moctezuma opgeroep om sy volk tot bedaring te bring, waarby hy (Moctezuma II) omgekom het. Hy is óf deur sy eie volk óf deur Spanjaarde vermoor.
Die nag daarna het Cortés met sy leër die stad ontvlug. Hierby het vele van sy soldate en Tlaxcalteekse bondgenote omgekom; daarom staan hierdie nag as La Noche Triste (Die Treurige Nag) bekend. Daarna het Cortés sy hoofkwartier in Tekskoko, die een-na-belangrikste stad van Meksiko en waarvan die leier Ixtlilxochitl II die kant van Cortés gekies het, ingerig. Hy het begin om Tenochtitlan, waar intussen die pokke uitgebreek het, te beleër. Na 'n beleëring van drie maande het die laaste Asteekse leier, Cuauhtémoc, homself aan Cortés oorgegee en is ver buite Asteekse gebied opgehang.
Na die Spaanse verowering van die Asteekse Ryk het Cortés nog 'n weinig suksesvolle ekspedisie na Honduras (1524–1526) gemaak. Hy het so lank weggebly dat daar vermoed is dat hy dood was. Tussen 1532 en 1536 het hy nog 'n ekspedisie na Neder-Kalifornië onderneem en hy het die titel Markies van die Oaxacavallei gekry.