Tuis VOELGOED AKTUEEL Resep vir 'n gelukkige gesin
Jou gesin – dié mense wat jou aanmoedig, troos en raad gee. Jy moet egter ook na jouself omsien om 'n gelukkige jy vir jou gesinslede te wees. Lewensafrigters gee raad …
Een van die beste dinge wat jy vir enige verhouding kan doen, is om jouself lief te hê, sê Rina de Klerk-Weyer. Hoe jy oor jouself voel, sal in al jou verhoudings geprojekteer word.
Dit word die bril waardeur jy na ander kyk. As jy nie goed oor jouself voel nie, sien jy dit wat hulle [jou gesinslede] doen altyd in 'n negatiewe lig. Dis hoekom jy ná 'n moeilike dag by die werk ervaar dat die kinders meer veeleisend as gewoonlik is.
Stop gereeld en maak jou beker vol, want dit raak gou leeg. Dan word daardie "leegheid" aan ander oorgedra. Daardie negatiewe emosies en onafgehandelde bagasie word dan op jou verhoudings geprojekteer.
Om heel te wees beteken om jouself te leer ken en te aanvaar. Om nie in die strik te trap om jouself met ander te vergelyk nie. Jy ken jouself en het vrede gemaak met wat nie kan verander nie en werk aan dit wat jý kies om te verander.
As jy nie goed oor jouself voel nie, word die gesin jou "pleisters". Hulle moet die "regte" dinge doen sodat jý goed kan voel. Soos die erkenning wat jy kry wanneer jy jou kinders druk om te presteer.
Ouers wat hulleself aanvaar, gee die res van die gesin ook die ruimte om hulleself te wees, sonder om elkeen se gedrag persoonlik op te neem. Dit maak julle huis 'n veilige hawe, waar almal hulleself binne liefdevolle aanvaarding kan uitleef.
"Maak julle huis 'n veilige plek sonder stres" –Magteld Arnold
Ons huise behoort 'n oefenveld te wees wat kinders voorberei vir dit wat die lewe van hulle gaan verg. 'n Plek waar almal mag foute maak, vrae vra en koppe stamp sonder om geoordeel te word.
Dit alles gebeur in 'n veilige omgewing waar ouers kinders help om op bewerige bene regop te staan.
As my gesinslede twyfel oor hoe hulle moet optree, gaan hulle mos nooit vir die res van die wêreld kan wys wie hulle is nie.
As hulle twyfel oor waar hulle die streep mag trek, gaan hulle nooit weet hoeveel keer ander mense reeds daaroor getrap het nie. Hierdie twyfel steel die vryheid om te kies wie hulle is en wat hulle verdien.
Gestel die huis waarin jy grootgeword het, was 'n oorlogsveld. Gaan jy nou dié patroon verder op jou kinders oordra? Wáár gaan hulle dan leer om die lewe te bemeester sonder om afgebreek, geïgnoreer, gekritiseer en emosioneel verwaarloos te word?
Wat jy sien, word jy. Wat jy hoor, herhaal jy. Wat jy voel, dra jy aan ander oor.
Ons huise is veronderstel om 'n saam-bid-kring, saam-eetkring, saam-gesond-word-kring te wees. Sodat ons as heel, gelukkige mense ons eie gesinne eendag kan voortsit.
Ons oefen op ons poppe, op ons ouers se karre, met Ma se hoëhakskoene, en op ons huismense. As ons nie hier vir die lewe kan oefen nie, waar gaan ons dit dan doen?
Wanneer kinders die huis verlaat, aanvaar die wêreld dat hulle reeds geoefen en gerat is vir die uitdagings waarmee hulle te doen gaan kry.
Hulle behoort die wêreld ingestuur te word met sekere vaardighede, ervarings en liefde. Hierop moet hulle later kan terugval en dit as verwysingsraamwerk kan gebruik.
Bemagtig hulle nou om dit wat hulle in jou huis geoefen het met dapperheid te gaan uitleef.
Beperkte tyd, beperkte hulpbronne, beperkte geduld, kennis en ervaring pootjie ons dikwels. Bly net getrou aan jou "oefenveld"besluite, maar bly buigbaar in die toepassing daarvan.
Die konsekwentheid van oefen het nog altyd goeie vrugte afgewerp.
Mag liefde, vreugde, geduld, vriendelikheid, nederigheid en selfbeheersing die gewigte word waarmee julle oefen.
Dan sal jou gesin geliefd voel. En sal hulle geborge, gelukkig en vol vrede uit jou huis gaan.
"Skep kosbare herinneringe wat vir altyd onthou word" –Ettienne Booysen
Soveel van ons menswees is gesetel in dit wat ons onthou.
Dit herinner ons waarvandaan ons kom. Waardeur ons gegaan het om te kom waar ons nou is. En dit het 'n groot invloed op ons drome en doelwitte en waarheen ons op pad is.
Deur pyn en vreugde, lief en leed word ons waardes en standaarde vasgelê. Die dinge waarvoor ons bereid is om ons lewe te gee, of waarvoor ons sal opstaan en ons stem laat hoor.
Ek onthou 'n reis saam met my gesin Kaap toe vir my suster se kankerbehandeling. Ons was op pad terug hotel toe. Skielik het een van my ouers se gunstelingliedjies oor die radio begin speel.
My pa het van die pad af getrek en hy en my ma het sommer daar in die stofpad gedans, met Tafelberg in die agtergrond. Ek sal die prentjie nooit uit my gedagtes kry nie.
Dit kon nie maklik vir hulle gewees het met 'n kind wat besig was om in 'n hospitaal vir haar lewe te baklei nie. Maar daardie dag het ek iets geleer van lief wees vir mekaar, daar wees vir mekaar, omgee vir mekaar.
En om vas te hou aan die dinge wat vir ons kosbaar is. Dat daar selfs in die donkerste tye 'n rede vir 'n stofpaddans kan wees.
Die wêreld sal heeltemal anders lyk as ons doelbewus goeie herinnerings skep.
'n "Onthou" wat nie net emosie opwek nie, maar ook in ons waardes en beginsels intap. Onthou met betekenis.
Dis gewoonlik dié oomblikke wat in ons geheue vassit wat op sekere tye uitspring. Dit kan gebeur as ons oorweldig voel – soos gunstelingliedjies wat soms in ons hart kom nesskop.
Dit gebeur ook wanneer daar baie op die spel is – soos groot projekte of uitdagings. Onthou-oomblikke kan rondom erkenning gebeur – soos kosbare vieringswoorde waarmee jou ouers jou gelukgewens het.
Of daardie intieme oomblikke wanneer diep dinge bespreek word. Daardie konneksie sit altyd êrens tussen ons harte en breine op goeie plekke vas.
As gesinne moeite doen om die goeie herinneringe vas te lê wat karakter ontwikkel, sal die goeie herinneringe die minder positiewes altyd oorskry.
Dit verg net 'n klein bietjie moeite en beplanning om die voorspelbaarheid van elke dag te onderbreek. Om die uitspringoomblikke raak te sien of self te skep. Maar die herinneringe daaraan sal eggo – tot in ewigheid.
"Lê goeie waardes vas met julle eie missie" –Antoinette Steyn
Studies het bewys dat die omgewing waarin jy grootword, 'n groot rol speel in die mens wat jy uiteindelik word.
Ons elkeen se uitkyk op die lewe word in die brein vasgelê deur ons ouers en dinge wat kleintyd met ons gebeur het.
Afhangend van dit waaraan jy blootgestel is en wat tydens jou opvoeding vir jou geleer is, begin konneksies in die brein groei.
As jy dit nie verander en anders begin dink nie, word hierdie konneksies nog sterker. Die neurostrukture in die brein skryf nou vir jou voor hoe om te praat, op te tree en te dink.
Dan raak dit 'n manier van outomaties dink en doen. Dit word deel van jou onderbewussyn.
As 'n mens dit weet, besef jy hoekom dit belangrik is om vir die gesin 'n omgewing te skep waarin hulle kan floreer.
Dit moet 'n omgewing wees waarin elkeen net die beste weergawe van hom- of haarself kan wees. Waarin hierdie ontwikkelings en aanpassingsprosesse in die neurostrukture positief beïnvloed kan word.
Die vaslê van goeie waardes is so belangrik en dit behoort voorkeur te kry. Een van die beste maniere om dit reg te kry, is deur 'n missie op te stel.
Die doel van 'n missie is om jou gesin op die pad te plaas na dit waarby julle graag sal wil uitkom.
'n Goeie missieverklaring moet kort en kragtig, en eenvoudig en verstaanbaar vir kinders van alle ouderdomme wees.
Van klein tot groot moet dit maklik kan verstaan, kan memoriseer en kan weergee. Dit moet egter ook op die lang termyn sy waarde behou.
Elke gesin se waardes lyk natuurlik anders. Maar daar is gewoonlik sekere algemene waardes, soos: Ons praat altyd die waarheid. Ons hanteer almal met respek. Ons kies eers om die positiewe of die oplossing raak te sien. Ons tel ander op. Ons is gemaklik met ons emosies.
Goeie morele waardes help kinders om hulle lewens te leef in ritme met God se unieke hartklop vir elkeen van hulle.
'n Missieverklaring hoef nie ernstig en formeel te wees nie. Julle moet ook leer om te ontspan en om soms die humor in situasies raak te sien. Wees bereid om vir julleself te lag wanneer dinge nie uitwerk soos julle beplan het nie.
"Vestig klein, goeie gewoontes vir elke dag" –Francois Joubert
Jou lewe is die somtotaal van al die aksies en besluite wat jy daagliks neem en doen.
Net so is dit in die gesin. Elke klein goeie daad en besluit word opgegaar oor 'n tydperk totdat julle ideale eendag realiseer.
Doelwitte alleen waarborg nie sukses nie!
Baiekeer wil julle iets verander, maar julle verstaan nie hoe om daar uit te kom of hoekom julle dit wil hê nie.
Julle wil dalk elke aand saam eet. Of saam Bybelstudie doen. Of 'n beter verhouding met mekaar hê.
Die vreemde ding is, almal wil soortgelyke resultate hê, maar nie almal is suksesvol nie. Sekere mense bereik hulle doelwitte met vlieënde vaandels terwyl ander nooit daarby uitkom nie.
Aan die begin wou alle paartjies tog seker 'n lang en gelukkige verhouding hê. Niemand het gedink om hulle bes vir vyf jaar te gee en dan vir 'n egskeiding te vra nie. Waarom kry net party dit reg?
Onthou, julle identiteit bepaal julle besluite, gewoontes en aksies. Sê nou maar julle glo julle is 'n besige gesin, dus kan julle nie saam eet nie. Dit skep 'n misleidende identiteit wat julle potensiaal saboteer.
Daarom moet julle nuwe gewoontes kweek wat fokus op "wie"doelwitte en nie "doen"-doelwitte nie. Die gesprek verander van "wat wil ons doen?" na "wie wil ons wees?"
Julle missie is dalk dat julle graag kwaliteittyd saam wil spandeer. En dat julle 'n gesin wil wees wat eerlik en liefdevol is.
Wanneer julle weet wié julle wil wees, sal julle weet watter besluite om te maak. Dit sal help om te weet watter gewoontes om aan te leer en watter aksiestappe om te doen.
Ons leef in 'n tyd waar alles vinniger moet gebeur. Almal soek resultate – nou! Mense dink die klein goeie aksies en besluite maak nie so 'n groot verskil nie.
Jy wil gewig verloor en begin daagliks vyf minute vinnig stap.
Ná 'n paar weke is daar nog geen verandering nie, en jy dink dit werk nie.
Dieselfde geld vir slegte aksies en besluite. Jy spandeer drie uur op Facebook, jou man is nie gelukkig nie, maar hy los jou darem nie.
Een ding wat julle anders doen, sal nie dadelik jou gesin se identiteit verander nie. Slegs konsekwente aksie oor 'n tydperk sal stadigaan 'n positiewe verskil maak.
Elke dag se klein gewoontes en goeie besluite tel op en waarborg uiteindelik sukses!
"Speel saam en hê pret as gesin" –Ben Nel
Ek dink terug aan die dae as kaalvoetkind terwyl ek vroegoggend die amper drie kilometer skool toe moes aanpak.
Die nattigheid tussen my tone terwyl ek grassade versigtig van my voete moes afvee voor ek instap. Die wit kryt se stof op my hand se haartjies as ek op die swartbord skryf.
Ek onthou die woorde van juffrou Rossouw wat my lewe in 'n oogwink verander het: "Benna, jy gaan eendag 'n leier wees, druk net deur!"
Dis die klein dingetjies wat vassteek en uiteindelik die kosbaarste onthou-oomblikke word.
Dis so belangrik om te lag en saam laf te wees, al gaan dit dol. Vroegoggend se tande borsel kan groot pret wees. Selfs Sussa se hare vasmaak met elke knippie en rekkie sorgvuldig op sy plek, skep 'n geleentheid vir laggies en speel.
Ons jaag van die een aktiwiteit of afspraak na die volgende. Daar is altyd 'n volgende Facebook-plasing, 'n Twitter-bekgeveg, of die skinder oor vandag se "saak" in sosiale media. Die volgende aktiwiteit waarnatoe die kinders aangery moet word. Nóg 'n vergadering.
Maar skielik is die kinders groot en julle wonder hoe dit gebeur het.
Moenie wag tot dan nie. Kom nóú op vir asem!
Die lewe is ernstig genoeg. Oomblikke van spontane pret is die tye wat almal sal onthou.
Daag almal in die gesin uit om vroegoggend in hulle pajamas op die gras te baljaar. Voel die nattigheid onder julle voete, die dou op julle tone. Asem die vars lug en die reuk van klam grond diep in. Hulle, én jy, sal dit vir seker nooit vergeet nie.
Ons spandeer baie tyd saam in die motor. Wees 'n slag laf en stop om kosmosblomme te pluk. Neem 'n foto om die oomblik vir altyd vas te vang.
Die buitelug roep – gaan speel weer, word weer kind, jaag mekaar om die huis en kielie die een wat gevang word.
Kry weer daai "naskoolgevoel". Laat almal hulle swaar tasse vol bekommernis en bagasie by die deur neersit en pak 'n bietjie af.
Gesinne wat saam speel, het 'n band en 'n identiteit wat vir altyd sal hou.
Al is jou kinders se grootwordjare minder weelderig as die van hulle maats, sal hulle vir altyd die pret en saamspeel onthou en koester.
"Skep 'n realistiese beeld van sukses en mislukking"
As ouers is ons eerste begeerte om net die beste vir ons kinders te gee. Sonder dat hulle aan die seer in die lewe blootgestel word.
Ons probeer om altyd die beste voetjie voor te sit. Ons wil die lewe maklik laat lyk en die persepsie skep dat ons altyd in beheer is. Jy moet mos vir hulle wys hoe sukses lyk!
Die realiteit is, die lewe is 'n kombinasie van hoogtepunte en laagtepunte. As ons nie die terugslae van die lewe beleef nie, kan ons ook nie die suksesse waardeer nie.
Kinders het 'n ingeboude begeerte vir ouers se goedkeuring.
Om onvoorwaardelik aanvaar te word. En die liefde te ervaar wat hulle laat voel hulle is veilig, al gaan dit soms nie soos beplan nie.
Dis bevrydend as Pa en Ma kan erken dat hulle ook 'n fout gemaak het.
Dis 'n geleentheid om te mentor en 'n vertrouensverhouding te vestig wat goud werd is wanneer die bordjies verhang word.
Ons hoef nie altyd die negatiewe dinge van ons kinders af weg te hou nie. Hulle is ongelooflik aanpasbaar. Hulle eie morele standaarde en persoonlikhede sal hulle deurdra.
'n Ouer wat nie foute maak nie, skep 'n onrealistiese beeld wat kinders altyd sal bybly. Dus is dit belangrik om die jongklomp eerder met realistiese veiligheid te omvou. Dis ons werk om 'n vangnet te wees as hulle dit nodig kry.
Daar is baie grootmense wat in vrees grootgeword het en nou nooit goed genoeg voel nie. Hulle kry dit nie reg om hulleself te aanvaar nie, juis omdat hulle ouers net hulle suksesse voorgehou het.
Hulle bly hulleself meet teen die perfekte wêreld van hulle ouers en glo vas daar is fout met hulle. Hulle het gefaal, want hulle maak dan foute!
'n Gesin wat leer om mekaar te dra deur suksesse, sowel as deur mislukte keuses en terugslae, staan sterk en geanker. Hulle weet dat, ongeag wat gebeur, daar altyd 'n geleentheid is om te groei en mekaar te respekteer en te waardeer.
Die gesin word gekoester deur elkeen se sterk punte te erken en elkeen se tekortkominge te ondersteun.
So 'n ingesteldheid skep 'n gesonde omgewing waarin kinders 'n avontuurlustige en ondersoekende geaardheid kan ontwikkel.
Dit alles sonder die vrees om verwerp te word as hulle dit dalk sou waag om 'n fout te maak.
Suksesse en mislukkings kan julle as gesin saambind en deurdra.
Elkeen van ons het die vermoë om 'n impak te maak en 'n invloed te hê op die mense om ons en die wêreld. Maar om dit te kan doen, moet jy jouself wees, nie 'n namaaksel nie, sê Bill Price.
Vrese – soos 'n vrees om geoordeel of gekritiseer te word, maak dit moeilik om die ware jy te ontdek.
Die verlede kan jou ook terughou. Dis waardevol om daaruit te leer, maar dan moet jy dit agter jou sit en aanbeweeg.
Miskien dink jy jy leef reeds jou doel. Maar as elke dag 'n opdraande stryd is, los alles en stop!
Iemand wat haar ware doel ken en leef, sal weet waarnatoe sy op pad is. Sy sal nie kan wag om uit die bed te spring nie, want sy weet dat elke dag haar nader aan 'n wonderlike toekoms neem.
Sien dit so: Die toekoms is nie voor jou nie, maar binne-in jou. Dis soos 'n saadjie wat 'n pragtige boom word. Jy moet dit net ontdek.
Vra eers: Hoekom is jy hier? Die oomblik wat 'n mens daardie vraag kan beantwoord, kan jy dit begin leef.
Die volgende stap is 'n duidelike visie. Onthou, planne en hoe om daarby uit te kom, kan verander, maar jou doel verander nooit.
Een manier om uit te vind wie die ware jy is, is om jou hartsmense, wat jou goed ken en sekere eienskappe in jou raaksien, te vra. Hulle sal soms duidelik sien hoe jou ware doel nie tot uiting kom nie.
Vra wat hulle vir hulleself sê nadat julle saamgekuier het. En hoe jy hulle beïnvloed en inspireer.
Selfontdekking is baie belangrik, maar dit is 'n tydsame proses. Wanneer hierdie proses egter klaar is, moet jy dit met jou gesin deel.
Praktiese dinge wat julle kan doen, is om as 'n gesin byvoorbeeld 'n collage te maak van hoe elkeen dink julle toekoms moet lyk.
Om saam te gesels oor hoe julle as 'n eenheid kan saamwerk, maar steeds elkeen se individualiteit en uniekheid kan respekteer.
Bou die waardes in waarvoor julle staan en wat julle wil uitleef.
Kyk elke jaar na julle prentjie, verander dit indien nodig, en leer uit die foute van die afgelope jaar.
So skep jy jou eie geluk en leef jy jou doel, en spoel dit oor na jou gesin – en die wêreld!
Gustav Gous, Lynette Beer, Jannie Putter en ander lewensafrigters voelgoedboeke.co.za | bestel@voelgoedboeke.co.za