Communitas » Nagedagtes
Wanneer gemeentes dien, mag hulle bid
Written by coenie burger on May 18, 2009 . Posted in Nagedagtes
Wanneer Barth die dag na sy verjaardag 'n oggend oordenking formuleer, kies hy om oor die gemeente van Christus as 'n dienende gemeenskap te besin. Vir hom is dit onmiskenbaar die wesenlike karaktertrek van die kerk dat God haar in die lewe geroep het om as diakonale gemeenskap te bestaan ter wille van en vir die wêreld waarin sy teenwoordig is. Wanneer die kerk dit begin vergeet is sy besig om haar diepste lewensmoontlikheid prys te gee. Sou die kerk met baie ander dinge besig wees en diens aan die swakke, noodlydende en veronregte in die wêreld nalaat, is sy besig om haar ware identiteit te verloën en in der waarheid 'n soort verbloemde praktiese ateïsme te bedryf. God is God in sy liefde vir sy skepping en al die mense wat daarin woon. So laat Hy Homself ken in die drievoudigheid van sy openbaring. Daarom het Hy die Seun van sy liefde gestuur (Joh 3:16) en daartoe het Hy die Gees van liefde uitgestort (Rom 5:5). Vir die mense wat Christus se Naam ken en bely om dus by hulle ewe mense se praktiese en konkrete omstandighede van sukkel en swaarkry verby te leef, terwyl hulle probeer om God te aanbid is 'n teologiese onmoontlikheid. Dit grens aan waansin vanweë religieuse sinsbedrog. Slegs wanneer Christus se gemeentes die swaarkry en seerkry mense van die wêreld dien, mag hulle tot die God van liefde en genade bid. 'n Gemeente se liturgie rus op haar diakonie en haar diakonie impliseer dat haar liturgie eg is. Hierdie twee dimensies van gemeente-wees is wedersyds impliserende werklikhede.
Vir Barth is dit belangrik dat hierdie onverhandelbare wete tog nie maar net 'n gedagte is wat teoloë met mekaar oor sal gesprek voer nie, maar dat dit die lewenspraktyk van elkeen van die lede van die gemeente sal wees. Immers 'n mens dien mos nie 'n ander mens sonder om met lyf en lippe, hande en voete en vermoë en energie by hulle lewens en lot betrokke te raak en iets aan hulle ervaring van die lewe te probeer verander nie.
Wanneer dienende gemeentes bid is dit dan moontlik om met oorgawe, oortuiging en ook weerklank "'n nuwe lied" te sing te midde van al die wanklanke wat op soveel plekke opklink. Dis klaarblyklik juis omdat Barth op 10 Mei, die dag van sy verjaardag, oor Openbaring 4 vers 9 se "nuwe lied" nagedink het, dat hy op die eerste dag van sy nuwe lewensjaar, met passie skryf oor die noodsaak dat gemeentes wat wil bid tog sal weet en onthou dat hulle allereers bedoel is om diensgemeenskappe in die Naam van die Here wie hulle aanbid te wees.
Kritiek vereis geestelike volwassenheid
Written by coenie burger on May 11, 2009 . Posted in Nagedagtes
Daar is seker min mense wat by die kerk betrokke is wat nie klippe in hulle kerkskoene het nie. Onthou jy dalk nog Ferdinand Deist se boekie met die titel " Klippe in my Kerkskoen"? Voor ons egter ons leerlingliksense gebruik, moet ons eers oor algemene voorwaardes vir opbouende kritiek nadink.
J Overduin het in "Worden als een Man" met die subtitel " over de geestelijke volwassenheid" oor die saaklike ingesteldheid geskryf dat dit beteken om deur die saak aangegryp te wees en dus nie oor eie belang , eer en erkenning gaan nie. Diegene wat persoonlik ingestel is, dien dalk die saak, maar t.w.v. hulleself, eie erkenning en selfbevrediging. Dit maak opbouende kritiek onmoontlik. Hy sê : In ons onvolwassenheid verabsoluteer ons ons eie struktuur, posisie , aanleg, oortuigings, afkoms en milieu. Sodoende gun ons nie lewensruimte aan diegene wat anders is nie. Ons oordele word dan heel gou vooroordele en dit is afbrekend. Predikante en teoloë maak hulle soms skuldig aan geestelik onvolwasse persoonsgerigte opmerkings wat nie die saak dien nie. Adresspesifieke kritiek kan nog steeds saaklik wees.
Dink eers diep na oor wat die bedoelde en veral onbedoelde gevolge van jou kritiek gaan en kan wees wees. Dit is nodig, want selfs Asaf gaan aan die praat en moet dan selfkrities bely " as ek so sou aanhou praat , sou ek die verloën wat aan U behoort." (Ps. 73:15) "Die wat aan die Here behoort" is mos die kerk. Dikwels het geregverdigde kritiek onbedoelde negatiewe gevolge vir die kerk , vir die mense van die kerk. Ek kan een voorbeeld dink: Die kerk se omgang met die Skrif. As die gesprek daaroor nie omsigtig in die pastorale situasie van die gemeente of eerder nog die kleingroep hanteer word nie, kan dit onbedoeld lei tot `n verloëning van die wat aan die Here behoort.
Die waarheid oor en binne die kerk is dikwels veelkantig en val nie altyd uit te druk in kategoriese uitsprake nie. Noordmans skryf elders: " De gehele waarheid Gods is gevaarlik…In de waarheid Gods gaat men altijd tussen twee afgronden. Maar het is Gods weg. Tijdelijk het gevaar van de ene of andere waarheid na voren te brengen, kan eis zijn van de omstandigheden. Het mag nooit blijvend zijn." Hy verwys dan na groei in die genade van die Here.
So sien ons dit ook by Paulus in sy brief uit die tronk aan die Fillipense. Bedaard skryf hy oor regte en verkeerde motiewe en sê : "Maar wat maak dit saak? In elk geval…op allerhande maniere word Christus bekend gemaak, en daaroor is ek bly" (1:18).
Saaklike, oorwoë en waarheidsdienende kritiek vereis geestelike volwassenheid.
Kritiek met of sonder liksens?
Written by coenie burger on April 21, 2009 . Posted in Nagedagtes
In sy boek met die stekelrige titel "Het Algemeen Betwijfelde Christelijk Geloof" skryf Kuitert `n hoofstuk oor die kerk wat hy nog stekelriger betitel met "De kerk als samenvatting van alle frustraties" en skryf daarin "we kunnen er niet met en niet zonder". Prof Willie Jonker se boek " Selfs die kerk kan verander" sou aanvanklik `n ander titel gehad het, iets soos "Ek kla my Moeder aan". Annes Nel skryf "…die kerk is my ma … ek is bekommerd oor my ma." in die eerste hoofstuk van sy boek "Op soek na God… buite die kerk?" By hierdie skrywers ervaar ons `n solidariteit met die kerk.
Uit ander bekendes se gepubliseerde onbehae met die kerk en uit gesprekke met lidmate wat nie meer die plaaslike kerk as geestelike tuiste ervaar nie, blyk dit dat ten minste vir sommige van hulle die kerk bloot `n samevatting van alle en allerhande frustrasies is, want hoor ek:
as die kerk moet praat , swyg sy; as sy moet swyg, praat sy en dan boonop uit meer as een mond; as sy seker moet wees , is sy onseker; as sy versigtig moet wees, is sy arrogant selfversekerd; sy lei nie met `n ferm hand nie; sy gee nie ruimte vir eie inisiatief nie; sy vereenselwig haar met sekere groepe se belange; sy vereenselwig haar nie met die haglike lewensomstandighede van sommige mense nie; sy verander nie of dan in elke geval te stadig; sy verander maar dit is eerder deformasie as reformasie; in die kerk gaan alles te demokraties; die kerk behandel mense as onmondiges…
En nou :
Ek weet die beste stuurman staan altyd aan wal, maar ek vergeet dit so dikwels. Ek vergeet dit wanneer ek naywerig ander hulle spesifieke en daarom beperkte gawes misgun en nie aanvul met my spesifieke en beperkte gawes nie. Ek vergeet dit wanneer ek `n sondige behoefte aan selfregverdiging vir sekere versuime of sekere wyses van optrede laat seëvier.
Ek weet hoe algemener die kritiek is, hoe skerper, liefdeloser en nutteloser. Kritiek op die kerk sonder `n duidelike plaaslike adres en sonder konkrete inhoud, sê meer oor myself as oor die kerk. Ek vergeet dit so dikwels.
Ek weet dit is waar wat Noordmans iewers oor die kerk skryf: "Als contemporaine verschijning heeft ze geen gedaante of heerlijkheid. In die historie imponeert ze altijd." Ek vergeet dit handig op sekere tye. Ek weet dit is soos wat Rykie van Reenen gesê het: "Net iemand wat sy kerk so liefhet soos Willie Jonker, het liksens om so oor haar te skrywe."
As jy ook so vergeetagtig is, hoop ek jy het ten minste `n leerlingliksens!
Written by coenie burger on April 7, 2009 . Posted in Nagedagtes
'n Paar jaar gelede het 'n vriend my 'n kopie van 'n hoofstuk uit Eugene Peterson se boek, "The Contemplative Pastor" met die opskrif "The Unbussy Pastor" gegee om te lees. Dit was destyds my eerste kennismaking met Peterson en ek onthou die stuk, wat inhoud en styl betref, het my nogal diep aangespreek. Ek het terstond begin om Peterson se werke te soek en te lees. In die proses het ek ook die opvolgende hoofstukke van die genoemde boek gelees. Die feit dat Peterson 'n drieledige ideaal en perspektief op die identiteit en rol van 'n "pastor" soos hy verkies om genoem te word, uitspel, te wete "Unbussy", "Subversive" en "Apocalyptic" is baie treffend.
Vir Peterson is dit baie duidelik en ononderhandelbaar dat 'n volgeling van Jesus Christus, die "Groot Ondermyner", uiteraard en noodwendig ook met subversiewe aktiwiteite besig sal wees. Immers die ondermynende aard van die radikale liefde van God in Christus laat elke volgeling besef dat die bestaande en algemeen aanvaarde orde van sake in die wêreld verkeerd is en omvergewerp moet word. Dit kan nie anders nie want die enigste leefbare alternatief wat die lewende God self in die plek van die dekadente en futlose opgerig het moet eerder gepraktiseer word. Daarom moet die "klein ondermynertjies" onophoudelik besig wees om te werk en te werskaf vir die deurbreek van die nuwe lewe. Dit word nie gedoen deur 'n militêre revolusie aan te stig of 'n demokratiese verkiesingsproses te fasiliteer nie. Allermins is dit die weg van evangeliese ondermyning.
Om ondermynend besig te wees beteken in Peterson se woorde: "Prayer and parable are the stock-in-trade tools of the subversive pastor." Om aanhoudend te bid en altyd weer die verhale van die Opgestane en Lewende Here met oortuiging te vertel, dis die onopvallende en nie-sensasionele aktiwiteite van ondermyning. Op subtiele wyse bring dit bietjie-vir-bietjie die bestaande orde aan wankel, maak dit maghebbers onseker van eie vermoëns en ontmasker dit die valse selftevredenheid waarmee die sogenaamde markleiers en samelewingsregeerders hulleself in stand probeer hou.
Peterson is eerlik wanneer hy verklaar dat om 'n ondermyner te wees, nie so maklik is nie, veral nie omdat dit so maklik is om verlei te word deur die oënskynlik meer effektiewe en sensasionele aksies en programme waarmee meeste pastors " a church run" nie. Tog reken hy: "Words are the real work of the world – prayer words with God, parable words with men and women. The behind-the-scenes work of creativity by word and sacrament, by parable and prayer, subverts the seduced and seducing world." Baie dae sedert ek sy boekie die eerste maal gelees het, wonder ek of ons dit regtig glo en bereid is om ondermyners te wees en dan bid ek dat die Here ons tog genadig sal wees. Nie dat ons uitgevang sal word met waarmee ons besig is nie, maar dat ons inderdaad die moed sal hê om daarmee aan te hou.