Daar was opgewondenheid oor nat lywe op die strand met voete in die water al soekend na ’n skulpie om op te tel. Kinders en honde speel uitgelate met ’n bal. Mooi lyfies en sommer ook ’n hele paar vetties het in die koue water laat waai. Nat hare, sand-voete en ’n breë glimlag laat spaander dat die skuim spat.
Ek het wakker geword. Ek sien nou alles weer raak. Ek eet elke naweek ’n roomys op die strand. My honde wonder wat gaan aan, want ons speel heerlik elke Saterdag. Ek werk aan my strandlyfie en sal een van die dae in die water kan baljaar. O ja, en wat kos dit alles? Dis gratis. Gratis geluk en vreugde, wat andere ’n klein fortuin kos vir ’n paar kosbare dae. Ek waardeer die ernstige ooms wat ons dorp op sy voete hou met reëls en die groot goggas soos misdaad binne perke wil hou en alles, maar moet net nie vergeet hoe lekker ons nou eintlik hier woon nie.
Kom ons laat waai op die strande wanneer ons van die werk af kom. Miskien is jy Saterdag af. Pak daai “cool bag” en geniet ’n slag ons dorpie.
Terloops, die kommersiële landbou het al etlike jare die standpunt – en dit word nou weer bevestig deur gebeure – dat die behoefte nie noodwendig is aan plaasgrond nie, maar eerder aan ’n eie stukkie grond – nie staatsgrond of kommunale grond nie – by stedelike komplekse vir ’n woonhuis en ander aktiwiteite.
Die georganiseerde landbou het in die afgelope paar jaar heelwat bewyse opgebou van geslaagde modelle en wat bereik kan word wanneer die kommersiële landbousektor en opkomende of nuwe landbouers saamwerk. ’n Mens kan net hoop in die huidige geroesemoes kan die suksesvolle modelle as riglyne dien vir die pad vorentoe.
Daar is egter twee aspekte wat dikwels in die debat oor grond misgekyk word: Die landboubedryf word gekenmerk deur ’n mengsel van boerderytipes en terselfdertyd sal ’n debat moet begin oor wat die regte tipe landboubeleid vir die toekoms is.
As Suid-Afrika nie ’n samehangende landboubeleid gaan ontwikkel om die nuwe ontwikkelings vanweë die groter verskeidenheid boerderytipes vanuit ’n beleidperspektief te rig nie, gaan die land weer in slaggate vasval. Die benadering waar die staat selektief net aan swart opkomende boere droogtehulp gee, is byvoorbeeld iets wat met hand en tand beveg moet word.
In die debatte kom die idee toenemend na vore dat die landbou in Suid-Afrika in die toekoms gegrond gaan wees op ’n groter verskeidenheid boerderytipes as waaraan tot dusver gedink is.
Die tabel gee ’n nuttige opsomming van ’n moontlike klassifikasie van boere in Suid-Afrika. Hierdie tipe verdeling het waarskynlik nie veel verander in die jongste tien jaar nie, buiten dat die groot kommersiële boere effe meer geword het ten koste van middelgroot boere. Boerderye bestaan reeds uit ’n wye verskeidenheid eenhede.
Dit was oor die jare baie suksesvol om die Amerikaanse landbou te laat groei, want dit verseker ’n samehangende landboubeleid wat al die aspekte omvat ná deeglike navorsing en debat. Landboubeleid moet uit ’n samehangende pakket bestaan wat die sektor in staat sal stel om sy oogmerke te bereik.
Produsente moet in staat gestel word om hul lewenstandaard te verbeter deurdat hulle in ’n oop en deursigtige handelsomgewing kan handel dryf;