Vlieg teen die muur by ŉ Luthuli-huis-noodvergaderingPres. Jacob Zuma Bron: Esa Alexander, The Sunday World ŉ Noodvergadering word by Lethuli-huis gehou. Daar is net een punt op die agenda: Die komende munisipale verkiesing-tsunami wat op die ANC afgestorm kom. Gwede Mantashe sit moedeloos, kop in die hande. Hy lei die vergadering in. “Vrot munisipale dienslewering lei tot ’n rekordgetal diensproteste. Die werkloosheidsyfer het weer gestyg. Dit kan ons in die verkiesing byt,” sê hy. “Wel, ons kan niks daaraan doen nie,” sê Baleka Mbete en sit moedeloos terug in haar stoel. “Buitelandse vertroue is op sy laagste, ekonomiese groei en sakevertroue is swak; dalk moet ons dit in die verkiesingsveldtog aanpak,” sê Zweli Mkhize. Cyril sit opgewonde vorentoe. “Dis ’n slim plan. Kom ons herstel vertroue en voer ’n ‘zero-geduld’-veldtog teen korrupsie.” Zuma kyk vir Cyril kwaai aan en hy sit dadelik terug. Jessie vou sommer ook haar arms en is vies oor Cyril se lawwe opmerkings. Niemand waag dit om iets oor Nr. 1 en Nkandla se invloed op die verkiesing te sê nie. Die topvyf se oë dwaal na Nr. 1. Almal se liggaamstaal is duidelik: Die tyd om leierskap te toon het nou aangebreek. ’n Paar oomblikke lank heers daar stilte en toe volg die pêrels van wysheid: “Hie-hie, ons omskep die verkiesing in ’n rassesensus!” “Briljant!” roep die ander vyf uit. Ras, die perfekte weerligafleier. Nr. 1 laat nie op hom wag nie. Kort ná die vergadering praat hy by ’n ANC-saamtrek: “Swart mense moet saamstaan en vir ander swart mense stem anders sal hierdie land voor jul oë van julle weggeneem word, of hulle sal ander gebruik om dit van julle weg te neem. Om te stem is belangrik. Ons as swart mense het ’n probleem. Sommige mense gaan stem nie eens nie. Elke bejaarde wit mens gaan stem omdat hulle weet hoe belangrik dit is. Laat ek julle as julle herder lei.” Die skare juig; swart solidariteit is nodig. Stop die wit gevaar! Nr. 1 glimlag, hie-hie. Die topses hou ’n opvolgvergadering. Nr. 1 is vol selfvertoue. “Sien julle, ras werk.” Mantashe is ongemaklik. Nr. 1 stoot sy bril met sy middelvinger reg en kyk met ’n frons na die sekretaris-generaal. Mantashe gaan voort: “Ons het ’n probleem. Die Instituut vir Rasseaangeleenthede het ’n verslag uitgebring wat sê 54% van Suid-Afrikaners glo rasseverhoudinge in Suid-Afrika het sedert 1994 verbeter. Swart Suid-Afrikaners voel die meeste so, 59,7%. Slegs 20% van Suid-Afrikaners en net 14,6% swart Suid-Afrikaners voel dit het versleg. Omtrent 85% van Suid-Afrikaners voel dat verskillende rasse mekaar vir vooruitgang nodig het. Altesaam 80% van wit en swart mense sê hulle beleef geen rassisme nie. Slegs 4,7% van alle Suid-Afrikaners voel rassisme is die grootste probleem in Suid-Afrika. Swart Suid-Afrikaners voel die minste so, slegs 3,4%. President, dis ’n ramp. Daar is 87% van Suid-Afrikaners en 84,7% van swart Suid-Afrikaners wat voel aanstellings moet volgens meriete geskied. Net 5,8% Suid-Afrikaners voel swart mense moet aangestel word totdat die land se demografie in die werkplek weerspieël word. Net mooi 70% van Suid-Afrikaners en 71,2% van swart Suid-Afrikaners voel aanstellings moet volgens meriete geskied met die nodige opleiding vir die voorheen benadeelde groep, en 77% van Suid-Afrikaners glo sportspanne moet volgens meriete gekies word. O ja, 90% glo dat hulle nie omgee van watter ras ’n onderwyser is nie, solank hulle net goeie onderwys ontvang. Uhm, uhm, president, dit gaan beter met rasseverhoudinge as wat ons gedink het. Die verslag se opskrif is ‘Reasons for hope’,” sluit Gwede af en sit ongemaklik terug. “Blerrie liberals, hoop vir wie, beslis nie vir ons rasveldtog nie,” sê Jessie. Gwede skuif ongemaklik rond. Hy steek sy hand versigtig op. “President, dis nie net die liberals wat dit bevind het nie. Volgens die World Value Survey het verdraagsaamheid tussen rasse van 1994 af gegroei tot 91,9%. Altesaam 89% van wittes vertrou ander rasse. Dit is heelwat meer as swart en bruin mense. Boonop het Suid-Afrikaners baie gemeen waarvan sosiale konserwatiewe waardes die grootste faktor is. Dink net, 85% van swart Suid-Afrikaners en 80% van wit Suid-Afrikaners het die meeste vertroue in die kerk as instelling. Uhm, uhm, daar is dus eintlik ’n sterk grondslag om die brûe tussen rasgroepe te versterk, maar hoe kry ons dan swart solidariteit by die stembus?” Die groot vyf draai hul koppe weer na Nr. 1. Die stilte hang in die lug. Die idee van die rassesensus is onder druk. Nr. 1 dink lank en toe reageer hy: “Hie-hie, Facebook en Twitter!” Die ander kyk fronsend na hom. Nr. 1 verduidelik verder. “Daar is altyd mense met woedeuitbarstings op Facebook. Ons soek hulle en blaas dit aan. Ons spreek ons daarteen uit en ons sê ons gaan ’n wet daarteen maak. Die media is mal daaroor, dis sensasioneel en dit het baie meer trefkrag as opnames oor die ware stand van sake. Ons laat mense so glo dat die meeste wittes rassiste is. Ons strategie van ’n rassesensus is weer op koers!” roep Nr. 1 triomfantelik uit. Die groot vyf kyk met bewondering na die leier. Penny Sparrow word die simbool van wittes. Dit word gevolg deur Gareth Cliff en Chris Hart. Regter Mabel Jansen is die huidige een. ’n Rasverdeelde Suid-Afrika word ’n werklikheid. Rassisme moet strafbaar gemaak word. In 2016 sit Suid-Afrika met die krisis van ras. “Hie-hie,” lag Nr. 1. “Ons het die werklikheid op grondvlak uitpresteer.” Die topses kom weer bymekaar. Die rasveldtog is terug op koers. Nr. 1 sit sy stoel vol. Daar is tog ’n ongemaklikheid. Mantashe skuifel weer op sy stoel rond. Nr. 1 kyk hom hierdie keer kwaai aan. Die ander wonder ook oor die papiere wat Mantashe nou by hom het. “Wat het jy daar?” vra Baleka. “Facebook en Twitter,” sê Gwede en sy stem klink dunner en skriller. “Swart mense is erger in sosiale media as wit mense.” Dis doodstil en almal kyk ongemaklik rond asof hulle net wil seker maak dat niemand dit gehoor het nie. In ’n fluisterstem begin Gwede die Facebook-inskrywings lees: Kwena Derick Didier Mokopane: Let us kill all the boers. Ota Nyabinghi: White people are barbarians, they f*****g their children animal and same sex too. They don’t wash their bodies thats why are smelling like a wet dog. I HATE THEM, THEY MUST BE EXPELLED IN SA!!! Mncedisi Mbokaz: F**k democracy we shud hav killed these f****n pigs in 94 bt mandela said we must live 2geda, 4getin dat dey were killing our grandparents 4 ova 400 years, mina i dnt blame dem i blame dis f****d ANC. Derick Bergtop: It is your turn now, you f*****g murderer of people, animals, and the whole f*****g environment! The earth will breath happy again when you are gone, you are the worst kind of cancer this world ever produced! F*****g boer! Michael M Joseph: Get all white pigs out of f*****g Africa, a bunch of shameless racist bastards. Pumeza Nakane Sidinile: ANDREA_you’re just a stupid BOER who deserves to be shot and killed. Dan Notsi: I’m going out to hunt any white b***h I want to f**k her infect I’m going rape them. Hlakes Felani: How i so hate the a**h**e who is now appologizing for shit i think he/she should be killed a painful death and a slow one with a knife in the throat I hate you b***h. “Hier is nog baie,” sê Mantashe. Almal is stil. Die Facebook- en Twitter-plan gaan nie werk nie. ’n Raswet teen rassiste gaan nie werk nie. Die rasplan is onder druk. Weer draai die vyf na Nr. 1. ’n Vrees pak hulle beet. Sê nou net hulle moet die verkiesing op grond van meriete gaan veg? Nr. 1 se middelvinger stoot weer sy bril reg. “Hie-hie,” sê hy. Almal sit op die punt van hulle stoele. ’n Antwoord? “Hie-hie, net wit mense is rassiste!” “Briljant!” fluister die vyf onder mekaar. Die man verdien ’n hoenderhok, vuurpoel en alles wat daarmee saamgaan. Hulle luister verder: “Alle probleme het begin toe Van Riebeeck hier aangekom het. Paul Kruger is ’n slagter van swart mense, ’n bloeddorstige koloniale heerser wat verantwoordelik was vir die dood en marteling van honderde swart mense. ’n Stelsel is ontwikkel en ons noem dit witheid. Apartheid is oorwin, maar die stelsel het bly staan. Swart Suid-Afrikaners reageer bloot op ’n onderdrukkende stelsel. Hulle rasse-uitroep is ’n noodkreet van benadeeldes en onderdruktes. Hulle kan dus nie rassiste wees nie. Wittes is per definisie meerderwaardig en sien neer op swartes. Hulle maak hulle kinders so groot en dra dit oor aan hulle kinders. ’n Raswet moet teen hulle aanvaar word, want vanself kan hulle nie rehabiliteer nie. Swart Suid-Afrikaners hoef nie bekommerd te wees oor die raswet nie, want hulle is nie rassiste nie.” Cyril wil-wil sy hand opsteek. Hy het ’n ongemaklikheid in sy liggaamstaal. Die ander spring egter op en klap hande. Die oomblik oorweldig vir Cyril en hy staan ook op. “Voorwaarts, rassestryders!” roep Nr. 1 uit en hulle marsjeer uit die lokaal. Alleen op die tafel lê die verslag van die Instituut vir Rasseaangeleenthede oor hoe gewone Suid-Afrikaners voel – “Reasons for Hope”. Opmerkings: