Middeleeuse geopolitiek: die evolusie van positiewe reg - Poduitsendings - 2022
Middeleeuse geopolitiek: die evolusie van positiewe reg
In my laaste rubriek, Het ek die inhoud van Quanto personam uitgereik deur Innocentius III, wat die absolute gesag van die pous voorgestaan ​​het. Ek het aangevoer dat hierdie dokument vinnig die basis geword het vir 'n teorie, nie net van geestelike nie, maar ook van sekulêre absolutisme. In hierdie kolom ontwikkel ek hierdie argument verder deur die volgende fase op te spoor in die evolusie van die idees wat Innocentus se invloedryke beskrywing eers uiteengesit het, en veral fokus op die geskrifte van die kanonis Laurentius Hispanus.
Die kanoniste van Bologna het die idees ontwikkel waarin Innocent bekendgestel is Quanto personam op 'n aantal maniere. Laurentius Hispanus, in een van die vroegste glansies van die decretal, het hierdie proses begin deur die vraag na die grense van pous plenitudo potestatis. Die kanon-prokureurs van die twaalfde eeu het natuurlik 'n leerstelling saamgestel oor die pouslike voorrang wat die hoogste gesag van die pous om die bevel, wetgewing en oordeel binne die institusionele Kerk te beklemtoon, beklemtoon het. Dit is egter betekenisvol dat hierdie leerstelling nie die pouslike gesag as onbeperk of absoluut beskou nie. Pous mag byvoorbeeld nie die ongeskrewe grondwet van die Kerk, die status ecclesiae. Hulle mag ook nie die regte verbonde aan die pouslike kantoor vervreem nie.
Hulle is ook nie beduidend toegelaat om arbitrêr te wetgewing nie. Die wetgewende gesag van die pous was beperk deur die beginsel dat, om geldig te wees, enige wette wat hy afgekondig het, sowel met geregtigheid as rede moes ooreenstem. Kanoniste uit die twaalfde eeu soos Huguccio kon hulle eenvoudig nie voorstel dat 'n wet wetlik bindend kan wees nie, tensy dit regverdig en redelik is - dit wil sê in ooreenstemming met die natuurlike en goddelike wet soos dit deur die menslike rede vasgevat word of in die skrif geopenbaar word. Mensgemaakte wette moes die hoër norme van natuurlike en goddelike reg weerspieël, anders word dit glad nie as wette beskou nie.
Dit was hierdie laaste beperking wat Laurentius moes rekonstrueer, terwyl hy per ongeluk die grondslag gelê het vir die latere ontwikkeling van die idee van sowel die positiewe reg as die absolute mag. Soos Kenneth Pennington betoog het, was die onderbou van die opvatting van die pouslike gesag wat voor Laurentius se tyd geheers het, 'n spanning tussen twee begrippe van prinslike mag. Aan die een kant was daar 'n stroom van die Romeinse regsdenke wat voorgestel word deur die bewerings soos 'wat die prins behaag, het regskrag' en 'die prins is nie gebonde aan wet nie' wat die prins as die bron van die wet beskou en sy mag as dus onbeperk. Aan die ander kant was daar die siening - wat in 'n ander stroom van die Romeinse reg, sowel as in die Germaanse reg en feodale gebruik, tot uiting gekom het, dat hy, hoewel die prins die bron van die wet mag wees, nie vry was om enige wet in te stel wat hy behaag het nie . Regte, om geldig te wees, moes regverdig en redelik wees. Teen die tyd van Huguccio is hierdie spanning in kanonistiese denke opgelos deur aan te voer dat die wil van die pous wettige krag het omdat sy testament deur die rede ingelig is. Die uiteindelike bron van die wet, het hulle aangeneem, was dus die rede, nie bloot die prins se onbeperkte wil nie.
Laurentius se evolusionêre skuif was om te glans Quanto personam op so 'n manier dat hierdie formule omgekeer word. Gemotiveer deur 'n begeerte om die pouslike wetgewende gesag te versterk om "die groot massa wêreldse en dikwels korrupte gebruike wat die lewe van die kerk oorheers het, te oorkom", het hy beweer dat dit nie meer die wil van die pous was nie ingelig deur rede; Dit was rede. Soos Laurentius dit gestel het,
Daar word gesê dat [die pous] 'n goddelike wil het ... O, hoe groot is die mag van die vors; hy verander die aard van dinge deur die essensies van die een ding op die ander toe te pas ... Hy kan ongeregtigheid van geregtigheid maak deur enige kanon of wet reg te stel, want in hierdie dinge word sy wil as rede beskou.
Die gevolge van Laurentius se inversie van die heersende kanonistiese formule was tweeledig. Eerstens het hy beslissend vasgestel dat een bron van die wet die prins se wil was. Deur te beweer dat die pous se wil as rede beskou word, (Pro ratione) Laurentius het aangevoer dat die pous se "goddelike wil" in sekere omstandighede die rede kan vervang as die lettertipe van die wettige reg. Normaalweg is positiewe reg (ius positivum) gegrond is in die rede. Soms was 'n wet wat deur die prins afgekondig is, egter nie in ooreenstemming met die rede nie. By hierdie geleenthede het die prins se wil vervang vir die rede as die onderliggende bron van die geldigheid van daardie wet.
Tweedens het Laurentius se inversie 'n nuwe manier van dink oor die inhoud van die wet ingebring. Terwyl die destydse opvatting was dat die positiewe wet, om geldig te wees, die natuurlike of goddelike wet moes weerspieël, het Laurentius beweer dat daar geen nodige verband tussen die twee was nie. As die pous wat voorheen as regverdig beskou is, kon verander in 'n ongeregtigheid, was die positiewe wet uiteraard nie noodwendig 'n uitdrukking van onveranderlike natuurlike of goddelike wet nie. Laurentius se argument het inderdaad sterk geïmpliseer dat positiewe wet niks anders was as 'n menslike verordening wat deur 'n bevoegde owerheid gewettig is nie. Dit impliseer ook dat daardie bevoegde owerheid die mag het om wette in te stel wat nie regverdig of redelik in die tradisionele sin was nie. Niks hiervan is natuurlik 'n aanduiding dat Laurentius die pous se wetgewende mag verstaan ​​het dat dit heeltemal ongebreideld is nie. Die slotwoorde van die gedeelte wat hierbo aangehaal word, is: 'Hy word nietemin gehou om sy mag tot die openbare beswil te vorm.'
Daarbenewens was die doel van die kanoniste in hierdie tyd om die gesag van die pous te versterk om ou wette te herroep en nuwes in te stel - om nie die "permanente waarhede" van die Skrif uit te daag of om die pous bo dit te stel nie. Dit is eerder om die argument te maak wat Laurentius se glans op Quanto personam het die pous geïdentifiseer as die uiteindelike bron van wetgewende gesag binne die Kerk en hom sodoende ongekende vryheid verleen toe hy positiewe wette tot voordeel van die Kerk ingestel het.