WOORDE WAT WEEG: Jaco Kirsten - Om na ‘n wit plafon te staar (2009)
Jaco Kirsten - Om na ‘n wit plafon te staar (2009)
Jaco Kirsten. Om na ‘n wit plafon te staar. Tafelberg Uitgewers, 2009. ISBN 9780624047117.
Hierdie roman word tipeer as ‘n reguit roman. Reguit? Dis bepaald wat dit is. Op die man af. Sonder draaie of swaaie. Dis ‘n satire van Naspers en die media. Dit vat regstellende aksie en die lot van die wit man aan in die huidige onseker Suid-Afrika. In hierdie opsig is die plafon van ‘n dubbelsinnige titel. Dit dui op iemand wat net staar na die plafon, maar ook die plafon van sy loopbaan bereik het. Hy kan nie hierdeur breek nie.
Die basiese storielyn handel oor Lourens se poging om ‘n roman te skryf: polities-inkorrek en in die oë van talle aanstootlik en onaanvaarbaar. Hy is die skrywer van die motorbylaag (nes die werklike skrywer op sy dag was!) en wil eintlik aan almal rondom hom bewys dat hy ‘n ernstige skrywer is…
Die eerste gedeelte beland per ongeluk op die ombudsman se lessenaar wat egter in staat is om die skryfsel te sien vir wat dit is: satire.
Is dit nodig? Ek bedoel waarom het hy nodig om die grense so aan te lê? Dit is juis die punt van die roman, om hierdie spel met Barthes se vraisemblance vol te hou.
“Ja, man, kak soos intertekstualiteit en so aan. Ek het mos paar jaar gelede ‘n kursus in skeppende skryfkuns op varsity gedoen. Jy maak heeltyd sulke side-ways verwysings na goed in ander boeke. Die resensente is mal daaroor en dit laat hulle slim voel as hulle dit raaksien. Veral Joan Hambidge is goed daarmee en miskien gooi sy ‘n bietjie van Umberto Eco en die semiotiek in. En as jy gelukkig is, dan fok sy jou nie op met ‘n verwoestende resensie nie!”(p. 64).
Aan die woord hier is MJ (Emile Joubert?) die bekende wynskrywer en kortverhaalskrywer wat die uwe eweneens in ‘n verhaal opgestuur het en toe nie die pak slae in ‘n resensie kon vat nie.
Hy kan skryf. En vertel. En dus die hele punt.
Labels: 2009, Fine Music Radio, Jaco Kirsten, Joan Hambidge, Om na ‘n wit plafon te staar, Tafelberg Uitgewers