castrato | Rosalind Franklin
Posts Tagged ‘castrato’
Lank lewe die mes!
Junie 20, 2008 in geskiedenis
Sleutelwoordw:castrati, castrato, falsetto, farinelli, kontra-tenoor, opera, sing
Eviva il coltello! (Lank lewe die mes!)
Dit was die reine, skoon en absolute fantastiese klanke van die Castrati se stemme wat die Barok-gehore veral in die 18de eeu vir die mes laat skreeu het. Die supernatuurlike stemme van die Castrati het saamgesmelt, met wat destyds ‘n fusie van poësie, musiek en ‘n visuele spektakel was – die Gesamentkunstwerk.
Vandag is dit die bekende werke van die Castrati wat vir my bekoor. Ons het natuurlik weens menslikheidsredes nie meer die fantastiese stemme nie en die enkele mans wat vandag die musiek sing, is maar tientalle. Om dit vandag te sing, moet die man oor ‘n falsetto-stemvermoë (kontra-tenoor) of selfs sopraan beskik.
Die werke is besonders en pragtig om te hoor. ‘n Mens kan nie glo dit is ‘n man wat sing nie -tog dit kan nie dieselfde wees as die Castrati nie. Daar is talle bekendes vandag en ek is gek na hulle musiek.
Gaan luister hier!! Dit is ‘n kontra-tenoor wat van die falsetto-stemtegniek gebruik maak. Ek belowe dit is ‘n moderne man Jörg Waschinski wat hier sing (Invan minacci e credi vincer)
Maar as mens na die musiek luister is daar iets tragies aan, dit is vir my besonders mooi! Dit neem mens ver weg.
‘n Seun wat mooi kan sing word voor puberteit gekastreer. Dit is natuurlik wreed en talle (sowat 4000) seuns van arm families het die proses ondergaan sonder veel keuse, in die hoop van die familie dat dit hulle uit armoede sal red. Die wat die top bereik het, het besonders ryk en bekend geword.
Die kastrasie verhoed dat die larinks groei en die suiwer seun-sopraanstem word behou, maar die borskas ontwikkel met die sterkte, die longe en akoestiese vermoe van ‘n man.
Seker die bekenste Castrato was Carlo Broschi (1705-82), bekend as Farinelli. Sy beendere is in 2006 opgegrawe sodat wetenskaplike toetse daarop gedoen kan word. Een van die redes was om sy bene (veral die langbene) te meet, daar is ook gekyk na die ontwikkeling van sy larinks en die effek van jare se oefening of sy liggaam. Daar is ‘n pragtige fliek genaamd Farinelli oor hom gemaak.
Vir 300 jaar was die Castrati deel van die opera in Italie, hoewel dit amptelik onwettig was, om die betrokke operasie uit te voer, het almal hul oë weggedraai. Daar was natuurlik ook Castrati was gesing het in die pouslike kapelle in Rome sedert 1600 en in ander kerkkore.
Die laaste Castrato was Alessandro Moreschi (1858-1922). Hy is die enigste een van wie se stem ‘n opname gemaak is, vroeg in 1900. Ek het Berlyn platgeloop agter die betrokke CD aan, maar helaas niks gevind nie. Ek het wel ‘n hedendaagse opname gevind van werke uitgevoer van die Castrati se bekendste werke en dit is ‘n briljante troosprys.
Moreschi was al ouer toe die opname in 1902 gemaak is en baie senuwee-agtig, omdat hy natuurlik nie die grammafoon geken het nie. Later is nog ‘n grammafoon-opname gemaak wat beter is, maar kliek hier om na ‘n stukkie van Ave Maria te luister. So ‘n mooi lied (ek weet nie hoe om dit direk op te laai…frustrasie)
En hier is nog ‘n lied – in beide sing hy effe huiwerig. Ek glo nie hy was die beste Castrati nie, maar sy waks-opname is al wat ons het! Ek wens so ek kon die ander hoor.
Een van die hoofredes is natuurlik dat vroue nie in kerkkore en op die verhoog toegelaat is nie, maar iemand moes, soos in die teater hulle rolle vertolk.
Die laaste plek wat Castrati nog gehoor kon word teen die einde van die 1800’s was waar dit begin het, in die kerk, en ook in die imposante Sistynse Kapel. Ek kan my net indink hoe pragtig die unieke musiek daar moes klink. En die einde het gekom in 1903 toe die pous verklaar het hulle rolle moet deur seuns oorgeneem word.
Om een van ander vreemde rede dink mense vandag die mans was gay, net omdat hulle gekastreer is. Dit spreek natuurlik boekdele van ons enorme vooroordele oor gay mense. En is eintlik lagwekkend as mens daaraan dink. Wat die fisiese gebrek aan testes met die aantrekkingskrag tot dieselfde geslag te doen?
Destyds is hulle egter deur die gemeenskap as reuse sekssimbole gesien, omdat dit die opinie van die dag was. Hulle is aantreklik gevind deur mans en vroue, en is amper soos gode aangehang.
Of die betrokke Castrati tot seks instaat was het heeltemal berus op wanneer die operasie in elke geval uitgevoer is.
Bronne: BBC, Die Welt der Kastraten; Wiki