Noot vir dood by Ilza Roggeband - Book - Read Online
by Ilza Roggeband
Die joernalis Tertia Viviers word vermoor kort ná sy ’n geheim uitvind wat die gewilde sanger Carel Strydom se loopbaan kan verwoes.
Maar dié geheim is nie die enigste ding wat sy lewe moeilik maak nie. Daar is ’n sangeres wat enigiets sal doen om Carel se aandag te trek, nog ’n sangeres wat gehoop het Idols is haar pad uit armoede, ’n obsessiewe aanhanger wat alles dophou wat hy doen, ’n bitter akteur wat ’n nuwe lewe probeer maak en die baas van sy platemaatskappy wat sy eie geheim het. Boonop is dit ’n musiekbedryf wat glad nie meer is wat dit was nie . . .
Noot vir dood is ’n heerlike roman, geskryf deur ’n gesoute joernalis wat die Afrikaanse musiekbedryf intiem ken.
Publisher: QueillerieReleased: Aug 20, 2013ISBN: 9780795800757Format: book
Noot vir dood - Ilza Roggeband
NOOD VIR DOOD
Vir my seun, Zac Roggeband Steyn,
en ook my ouers, Willie en Esbé Roggeband,
wat my lief gemaak het vir boeke en musiek.
Sy blaai deur die plakboek tot sy by die eerste leë bladsy kom. Neem die stafie gom en smeer van dit versigtig op die agterkant van die tydskriffoto wat sy uitgeknip het. Sy plak dit sekuur vas en kyk tevrede daarna. Sy lees weer die onderskrif: "Die gewilde sanger Carel Strydom het onlangs sy vierde platinum-toekenning ontvang vir verkope van meer as 40 000 vir sy nuwe album, Maanmens. Die album het hierdie prestasie behaal slegs vyf weke nadat dit uitgereik is. ‘Ek is baie dankbaar vir die sukses,’ het Strydom gesê. ‘Die Afrikaanse musiekmark gaan deur ’n moeilike tyd en ek is bly my aanhangers ondersteun nog my musiek.’"
Sy vryf saggies oor sy gesig. Haar vingers huiwer by sy mond. Eendag, dink sy, eendag gaan ek daardie mond soen.
Sy maak die plakboek toe, sit dit op die rak by die ander. Sy stap na haar CD-speler en druk die speel-knoppie.
Hoe lank moet ek nog wag?
Waar is jy, engel van my hart?
Hoeveel ure moet ek alleen
deur hierdie wêreld gaan?
Dis ek, Carel, dis ek. Jy weet dit nog net nie, maar dis ek. Dis na my wat jy so soek.
Jägermeister. So walglik, so wonderlik.
Tertia Viviers lek oor haar lippe. Sy proe nog die bruin vloeistof en lek effens harder om die smaak vir oulaas te geniet. Daardie laaste een was dalk nie nodig nie, maar o so lekker. Soos medisyne, maar medisyne wat sy graag drink. Gereeld en baie.
Sy stap deur die parkeerarea tot by haar kar. Mik-mik met die sleutel na die sleutelgat. Sit haar hand op die kar se dak sodat sy beter kan balanseer.
Mik weer en kry dit hierdie keer in. Draai die sleutel en val amper om toe sy die deur oopmaak.
Ek moet dalk nie bestuur nie, dink sy. Maar wie sal haar tog kan huis toe vat? Dis nie asof sy met ope arms by die partytjie ontvang is nie. Donnerse musiekmaatskappy! Skryf een ou skinderstorietjie oor een van hulle ou sterretjies en dan is jy skielik van die party-lys af. Nie dat sy haar laat onderkry nie. Sy daag eenvoudig net op. Hang buite die deur rond tot sy iemand sien in wie se goeie boekies sy nog is. Daar is altyd iemand wat sal sorg dat sy kan inkom. En dit maak nie saak of sy nie ’n formele uitnodiging gekry het om te weet waar en wanneer dinge gebeur nie – met Facebook weet mens deesdae in elk geval waar almal die hele flippen tyd is. So voorspelbaar.
Tog snaaks wat sommige mense vir publisiteit sal doen, dink sy terwyl sy die sleutel in die aansitter draai. Die stories wat mense al vir haar oor hulleself aangedra het, is iets verskrikliks. Skandes! Skinder! Sensasie! Enigiets om tog net hulle gesiggie in die media te sien. Talentlose klomp gemors, dink Tertia.
Die kar gee ’n ruk en stol. Sy draai weer die sleutel en ry rukkerig vorentoe. Konsentreer, Tertia, konsentreer. Die laaste ding wat jy nodig het, is ’n klag van dronkbestuur.
Sy ry so versigtig as wat sy kan. Probeer om by die spoed­beperking te hou.
By die Waterfront uit, links by die verkeerslig. Amper ’n kilometer op die N1 en dan die Tableview-afrit. Konsentreer, konsentreer, konsentreer.
Môreoggend moet sy vars op kantoor wees. Sy gaan moet onthou wat sy alles vanaand gesien en gehoor het.
Die hoogheilige Carel Strydom gaan sy gat sien, dink sy. Altyd so preuts en vriendelik met sy blou ogies en lang kuif. Maar dít gaan hom sink. Hy en Linda het sag gepraat, maar sy het elke woord gehoor.
Sy kan net dink wat hy alles gaan probeer doen om die skandaal te keer. Natuurlik sal sy hom môre bel om te sê dat sy die inligting gaan gebruik. Hy moet weet. Hy moet panic. Hy moenie ’n oog toemaak voor die koerant op straat is nie. Hy moet weet dat sy, Tertia Viviers, sy loopbaan gaan verwoes.
Boontjie kry sy loontjie. ’n Oog vir ’n oog. Die wiel draai. The sweet taste of revenge.
O, sy kry so lekker. Hierdie storie laat haar tone krul, dis so sappig en skandalig.
Sy kan nie glo dat sy dit nog nooit raakgesien het nie. Twee en twee bymekaargesit het nie. Dit was altyd daar. Hoe hy dit reggekry het om dit so lank weg te steek, weet sy nie. Sy fans sal hom baie vergewe, maar nie hierdie een nie. Hy het sy laaste konsert in ’n kerksaal gehou, dis donners seker.
Sy maak haar een oog toe om te sien of sy beter kan fokus. Maak dit weer oop en skrik toe ’n ander kar vinnig by haar verbyry.
Deur Milnerton en Sunset Beach, verby Rietvlei aan haar regterkant. By Blaauwbergweg draai sy links en by die volgende verkeerslig regs. Amper daar, amper daar.
Sy stop voor haar huis. Dis al donker en stil by die kompleks.
Ek gaan nie vanaand my kar in die motorhuis intrek nie, te veel moeite, dink sy.
Sy sien dis amper eenuur. G’n wonder dis so stil nie.
Sy klim uit en laat val haar handsak.
Bliksem tog, mompel sy.
Kom strompelend regop. Krap in haar handsak en vat haar huissleutels raak. Sy stap na die voordeur en probeer in die bietjie helderte van die straatlig die regte sleutel tussen die ander raakvat.
Sy hoor nie die sagte voetstappe agter haar nie. Die eerste hou val hard en met mening. Dit gooi haar van balans af. Sy keer met haar een hand teen die muur. Probeer regop kom.
Wat … sê Tertia, verdwaas oor hoe seer dit is. Sy lig haar hand op om aan haar kop te vat, probeer draai om te sien waar hierdie verskriklike pyn vandaan kom. Sy voel hoe bloed uit die wond begin loop. Ek sal my hare moet was, dink sy.
Die tweede hou tref haar teen haar slaap. Haar knieë swik weer. Sy sak af en val vooroor.
Wie … moenie … Sy is verward, verstaan nie wat besig is om te gebeur nie. Sy wil gil, maar sy kan nie. Maak haar mond oop, probeer iets sê. Niks nie. Sy verstaan nie …
Sy probeer weer regop kom. Druk met haar hande op die plaveisel. Druk harder. Niks in haar liggaam wil werk nie. Sy draai haar kop. Sien die donker figuur wat afbuk na haar toe.
Sy voel iets teen haar keel. Probeer wegruk en sien die skerp lem sekondes voor dit die hoofslagaar in haar nek oopsny.
Carel kom regop in sy bed, vee die hare uit sy oë. Die selfoon het hom gewek uit ’n diep slaap.
Wie praat nou? vra hy.
Goeiste, slaap jy nog? Dis Linda.
Carel herken sy agent se stem, kyk na sy selfoon se skerm en sien nou eers haar naam.
Hoe laat is dit? Hy kyk op sy horlosie. Halfagt.
Hallo, sê hy hees. Skuus, ja, ek het nog geslaap. Het ek wat gehoor?
Tertia Viviers is gisteraand dood. Iemand het haar voor haar huis oorval, haar nek met ’n mes oopgesny. Sy het glo doodgebloei. Net haar beursie en haar selfoon is gesteel.
Carel word koud.
Hoe … hoe … weet jy? vra hy deurmekaar.
"Dis groot nuus op die radio en Sophia Lategan van Die Burger het my netnou gebel om te hoor of ek enige kommentaar het. Sy wil natuurlik by jou ook weet of jy iets te sê het. Ek het vir haar gesê ek sal by jou hoor, maar ek glo nie jy sal nie."
Carel swaai sy bene van die bed af. Sit geboë vooroor. Vee weer sy hare uit sy oë.
Hy is skielik wawyd wakker.
Sy was gisteraand by die partytjie, sê hy.
Ek weet, ek het haar gesien. Natuurlik nie met haar gepraat nie. Niks vir die vrou te sê nie! Die cheek wat sy het om haarself altyd oral in te wurm. Maar foei tog, dis seker nie ’n manier om dood te gaan nie.
Nee, seker nie. Carel se kop is ’n warboel. Hy het ook nie by die partytjie met Tertia gepraat nie, maar het geweet sy hou hom dop. Dit was asof sy die hele tyd net ’n paar sentimeter van hom af gestaan het. Alles geluister het wat hy gepraat het. Met haar swartomlynde oë en mond altyd op ’n plooi getrek asof sy iets slegs ruik. En altyd met ’n glas in die hand.
Wil jy kommentaar lewer? Moet ek vir Sophia iets stuur? vra Linda.
Nee. Nee wag, dalk moet ek. Ek weet nie. Laat ek daaroor dink, sê hy.
Daar is ’n stilte.
Carel, dink jy sy het geweet?
Hy weet dadelik waarvan sy praat.
Nee, hoe kon sy? Hy sug, laat sak sy kop in sy hand. Maar met haar het mens nooit geweet nie. Bliksem, sy kon so krap en krap! Linda, daar is net vier van ons wat weet, nee, vyf, want Alma weet ook, en nie een van ons sal praat nie.
Maar ek en jy het gisteraand …
Ek weet ons het vinnig daaroor gepraat, maar hoe sou sy kon hoor?
Ek weet nie. Ek wonder maar net. En as sy dalk die inligting gehad het, hoeveel ander mense het daarvan geweet?
Kom ons hoop niemand nie. Ek gaan nou stort. Ek bel jou later.
OK, bye. Praat later.
Carel staan op en gaan badkamer toe. Kyk vir homself in die spieël. Tertia Viviers is dood. Die doring in sy vlees is met ’n skerp lem uitgesny.
Jy is ’n slapgat, Carel Strydom. Jy moes al lankal eerlik gewees het. Die wêreld en sy vrou vertel het van jou groot geheim. Hoe erg kan dit nou wees? Maar is die feit dat hy dit al so lank wegsteek, nie deel van die probleem nie? Gaan mense hom nie juis kruisig omdat hy so lank vir hulle gelieg het nie?
Hy sal seker vir Alma ook van Tertia moet laat weet. Alma O’Kennedy, een van die min mense in sy lewe wat hy werklik vertrou. Sy assistent die afgelope vyf jaar, wat oral saam met hom reis en sorg dat sy lewe glad loop. Liewe Alma wat nie ’n vlieg sal skade doen nie, maar soos ’n leeuwyfie sal baklei om hom te beskerm.
Hy en Tertia het mekaar die eerste keer ses jaar terug ontmoet. Sy eerste CD is pas bekendgestel en mense het van hom begin praat as die nuwe hoop vir Afrikaanse musiek. Dit was by die KKNK en hy het van die een verhoog na die ander gegaan en sonder betaling gesing. Encore Musiek, die musiekmaatskappy met wie hy kort tevore ’n kontrak geteken het, het gesorg vir plakkate, maar dit was hy wat dit tot die vroeë oggendure teen die lamppale vasgesit het.
Die foto op die plakkaat is geneem by ’n goedkoop ateljee in Kaapstad, maar daar was nie geld vir ’n stilis en iemand om te sorg dat sy neus en voorkop nie te veel blink nie. Sy vaalblonde hare het geraak-raak aan sy kraag. Die langerige kuif was tot teenaan sy wenkbroue. Die ligblou hemp op die foto is een wat hy by Mr Price gekoop het, die jeans ’n paar Levi’s wat al jare in sy kas was.
Hy het alleen gereis. Met die bokse CD’s en sy kitaar agter in sy bakkie en ’n geldkissie vir die kontant. Mense het geluister terwyl hulle die een bier ná die ander gedrink het en aan die einde van die fees was hy, asook die musiekmaatskappy, ’n paar rand ryker. Sy eerste groot treë na sukses is in die Klein Karoo gegee.
Hy was meestal alleen en saans het hy na die koshuiskamer gegaan wat hy gehuur het vir die tyd by die fees. Soggens het hy tougestaan by die badkamers en gehoop daar is nog warm water oor.
Dit was net daardie een aand. Daardie een onbesonne aand wat hy besluit het om te gaan kyk hoe die naglewe by ’n fees lyk.
Volgens almal was Al Capone die plek om te kuier. Die watergat waar mense nog ’n laaste bier of dop of die een of ander gif in klein glasies gedrink het.
Carel het vinnig besef as jy op ’n verhoog is, is jy vir die meeste vroue soos ’n magneet. Sit ’n mikrofoon in jou hand en die vroue gooi hulleself vir jou.
Hy het geweet, gewéét hy moenie drink nie. Maar een bier sal tog nie skade aanrig nie? Hy het immers iets gehad om te vier. Goeie verkope, ’n goeie fees. Een bier het twee geword. Iemand het vir hom nog ’n drankie gekoop, ’n vrou het twee shooters aangedra. Ná daardie eerste twee biere het hy nie een keer vir sy eie drank betaal nie. Later het dit jolig gegaan. Hy het begin ontspan, grappies gemaak en met vreemde mense gesels. Hy het ’n persoonlikheid gekry wat hy nie sonder drank gehad het nie.
Saam met die aandag van vroue kom daar ander moeilikheid. Mans hou nie daarvan as hulle meisies ’n ou aanstaar nie. Ook nie as hulle vir hom drank aandra nie. Carel het die aandag geniet, maar ’n groot man met piesangtrosse vir hande het besluit hy het genoeg gehad. Hy het tot voor Carel gestap, hom in die oë gekyk en gesê: Jy dink jy’s die kat se gat, nè? Moffie-sangertjie wat seker koor op skool gesing het. Kyk nog een keer na my girl en ek bliksem vir jou.
Carel het probeer verduidelik, maar dit het nie gehelp nie.
Ek belowe ek stel nie in jou girl belang nie.
Wat?! Sê jy my girl is lelik? Wat is fout met haar? Jy het nog net tien CD’s verkoop en jy dink klaar jy is God’s gift to women. Arrogante klein bliksem! het die man hom toegesnou.
Carel het besef hy gaan nie wen nie en het omgedraai en weggestap.
Ek watch vir jou! het die man nog agternageskreeu, maar Carel het gemaak of hy nie hoor nie.
By ’n stiller plek in die ou huis wat as kuierplek omskep is, het hy teen ’n muur gaan staan.
Jy gaan moet gewoond raak daaraan, het ’n vrou vir hom gesê.
Carel het na die vrou gekyk. Sy was seker in haar laat twintigs, nie te lelik nie. ’n Paar jaar ouer as hy, maar met oë wat nie wyk nie en ’n borsmaat wat sy nie skaam was om te wys nie.
Ek dink nie ek sal ooit gewoond raak daaraan nie, het hy geantwoord.
My naam is Tertia Viviers, het sy gesê en haar hand uitgesteek.
Hallo, ek is …
"Ek weet wie jy is. Ek het vanoggend na jou geluister by die Huisgenoot-verhoog. Jy is goed."
Dankie. Ek het hard gewerk …
Natuurlik het jy. Mens kan dit hoor. So, vertel my, wat is jou storie?
Die vrou se blonde hare het los op haar skouers gehang. Haar grimering was met ’n swaar hand aangewend en die donker potloodstrepe het dik onder haar oë gelê. Dit het gelyk of haar klere een nommer te klein is.
Hy het later besef dit was die alkohol wat sy mond so los gemaak het.
Ek kom van Saldanha. Daar grootgeword en skoolgegaan. Daar was nie geld vir verder leer nie. Ek sing nog altyd. Gehoop iemand sien my eendag raak. En iemand het. Ek het by ’n kuier­plek gesing toe André van Encore Musiek my raakgesien het. Hy het my ’n kontrak aangebied en hier is ek nou.
Weskusklong? Met soutwater in jou are?
Gaan jy ’n shooter saam met my drink? het Tertia gevra.
Sy lyf was warm, die smaak van sukses nog ’n nuwigheid.
Ja, hoekom nie?
Hy kon die volgende oggend nie onthou hoeveel hy gedrink het nie. Daar was om die waarheid te sê dele van die aand waarvan hy niks geweet het nie. Toe hy baie vroeg in haar bed by haar gastehuis wakker word, was hy dankbaar dat sy nog slaap. Hy het versigtig opgestaan, sy klere aangetrek en uitgesluip.
Die warm son van die Klein Karoo het al gewys dat hy dié dag met mening gaan brand.
Hy is na sy koshuiskamer en ná ’n koue stort is hy weer in die bakkie na die feesterrein. Daar was drie optredes op sy program. Hy het broos gevoel. Dit het gevoel of iemand sy brein aanhoudend met ’n klein messie steek.
Jou dom fool! het hy met homself geraas. Hy het hom dan voorgeneem om sy lewe lank so ver moontlik van drank af weg te bly. Hy het mos gesien wat dit aan mense kan doen, hoe dit gesinne kan verwoes. Dit nog altyd reggekry om matig te drink. ’n Bier of twee of ’n glas wyn saam met ete. Maar gisteraand … Gisteraand was dit asof hy ’n ander mens was. Is dit wat ’n bietjie aandag aan jou doen?
Hy het Steers toe gegaan en ’n hamburger en Coke gekoop. Bewerig die geld uit sy beursie gehaal. Sy eerste optrede was elfuur en hy het gehoop die mense kom nie agter dat hy ’n babelas uit die hel het nie.
Tertia was daar toe hy by die verhoog aankom. Hy het geskrik toe hy haar sien, nie geweet wat hy gaan sê nie. Nog groter geskrik toe hy sien sy het ’n mediakaart om haar nek. Welgedaan, Carel Strydom, jou dom poephol, jou one-night stand is ’n joernalis. Nie ’n los stukkie op ’n fees nie, maar ’n joernalis.
Hallo, sluiper, het sy gesê.
Hallo. Ek, uh, wou jou nie pla nie. Jy het nog vas geslaap.
"Ek sou nie omgegee het as