By die Kies van 'n Naam…
By die Kies van 'n Naam….
Min dinge is so intimiderend soos om 'n naam te kies vir 'n ander mens…en dan in te graveer op 'n dokument…..Swart op Wit…..Vir altyd en ewig….Amen. Moet my nie verkeerd verstaan nie ek dink al van kleinsaf name uit vir geliefde troeteldiere…het selfs met die jare saam baie kreatief geword, maar as dit by mense kom, is dit 'n perd van 'n heel ander kleur!
My eie ma was baie kreatief met haar vier spruite se name….So het Rocco en Kurt hul name uit boeke gekry…..Emile (Zola) doen sy naam heel goed gestand. Die dat hy toe self die letterkunde in is. Arme ek, Maraja, my ma se loslappie wat so rondwaai, is genoem na 'n baie bekende liedjie waar 'n spul mynwerkers sing dat die wind se naam "Mariah" is……Siestog….
Ek vind name en vanne erg fassinerend. Veral as mense dit in 'n beroep uitleef….So was ek al by 'n sielkundige met die van van "Strong"….(het ook baie veilig gevoel in sy "sterk", stille teenwoordigheid), 'n "Welman" wat motiveringspraatjies hou, 'n "Bakker" wat brode bak en 'n "De Klerk" wat agter 'n stapel boeke sit…..Ek het altyd in my mou gelag vir die snaaksigheid hiervan (sien net ek dan die ironie raak?) Totdat 'n klein, hartseer seuntjie eendag vir my vertel hy is 'n "Niemand"…..Hoe verskriklik?….het ek gedink…en dadelik ekstra moeite gedoen om hom soos 'n "iemand" in my klas te laat voel.
Tradisionele Afrika name is vir my baie mooi en ek vra altyd vir die swart kinders in my klas om hul name stadig uit te spreek. Dan vir my die betekenis daarvan uit te le….So ontmoet ek eendag 'n formidabele vroulike skoolhoof in die Oos-Kaap wat haarself aan my voorgestel as "Fundiswa"……"Ah!"….het ek uitgeroep en gelag.."Dit beteken mos : Kom ons lees?"….
Ek weet nie of sy beindruk of geiriteerd was met my nie, maar sy het beleef gegroet.
Dit pla my altyd as ek iemand ontmoet met die naam "Beauty" , "Precious" of "Memory"….. Komaan, nie alle wit mense is so dom dat hulle nie kan leer hoe om 'n Afrika-naam uit te spreek nie? Ek was so ge-eerd toe 'n vriendelike swart man my eendag die naam "Sindiswa" gee….hy het gese dit beteken "One who is blessed" (en het net daar my verbeel hoe die Heilige Gees oor my neerdaal)…..Die swart kinders in my klas het dit sommer die volgende dag nog verkort na "Cindy"…..(ironies genoeg ook my eerste pop se naam)….
Tieners voel heel anders oor hul name. So het my ma van 'n "Marina" na 'n "Blackie" oorgeskakel in st. 6 en al is sy 'n Badenhorst is mense lief daarvoor om haar na 'n "mev. Swart" te herdoop. Selfs skoonma weier om 'n "Magrieta" te wees en is al van haar jongmeisie dae af 'n "Maxie"….Dan is daar weer tannie "Claudine" wat volstrek weier om te erken dat daar op haar geboortesetifikaat "Gloudina" staan.
Ek het dit self eersterangs beleef toe 'n matriekmeisie met die esoteriese naam "Halo Seven Joy" haar naam 'n week voor die eindeksamen op al haar dokumente laat verander het na "Bridgette"…..Sy het geweet sy gaan eendag haar matrieksertifikaat moet gebruik, jy sien, en al haar ma en pa se grappies op 'n stokkie, was toe teen 18 jarige ouderdom hol rug gery….
Terug by my eie dilemma van naam kies vir my baba op die hoe ouderdom van 38 jaar. Ek het mos nou al genoeg lewenservaring gehad om te verstaan watse gewigtige saak hierdie is, verstaan?
My man se een aand: "As dit 'n seuntjie is, kies ek sy naam, en as dit 'n dogterjie is, kies jy…" Sjoe, ek was openlik verlig….dit gee my toe darem 'n 50/50 kans van gedeelde verantwoordelikheid…..Kom ons sien hoe val die dice (dink ek by myself)…..maar daardie einste dice val toe in my guns….
Petrus Johannes Dirkse ('n familienaam)…..word toe Petronella na nege maande se wag. Ek het sleg gevoel vir my man se part en het gevoel die naam klink mooi en outyds genoeg.
Vir die dierbare plaasvrou wat ons bondeltjie vreugde daagliks opgepas het, was hierdie gewigtige boerenaam net een te veel….en herdoop haar sommer een sonnige somersoggend by die kombuis se wasbak na "Peanut"…..Ons het haar maar behaag vir 'n paar weke lank tot die een maandag oggend vroeg toe ek vanuit die slaapkamer duidelik hoor : "More Piesang….het jy lekker geslaap?"