Enorme hulppakket vir taxibedryfDie hulppakket aan die taxibedryf is amper vier keer hoër as dié aan ander bedrywe. (Foto: Oupa Mokoena/ANA) Die departement van vervoer het ŉ reddingspakket van R1,135 miljard vir die taxibedryf – een van die grootste verligtingspakkette aan enige bedryf – bekend gestel. In vergelyking hiermee het die meeste ander bedrywe pakkette van naastenby R350 miljoen ontvang om hulle te midde van die Covid-19-pandemie en afsonderingsregulasies wat daarvoor ingestel is, aan die gang te hou. Die minister van vervoer, Fikile Mbalula, het Vrydag gesê die hulppakket is ook ŉ geleentheid om die taxibedryf op lang termyn te formaliseer. “Ons het ooreengekom om hulp aan die bedryf in die vorm van ŉ eenmalige ex gratia-betaling aan taxibedieners te verskaf. Daar moet benadruk word dat dit nie vergoeding vir verlies aan inkomste weens Covid-19-beperkings is nie, maar eerder regeringshulp binne die beskikbare hulpbronne en vermoëns,” het Mbalula gesê. “Die verligting moet ook beskou word as ŉ geleentheid wat die Covid-19-pandemie geskep het om langtermynvolhoubaarheid van die bedryf deur formalisering en uiteindelik subsidiëring te bereik.” Mbalula het gesê die regering het die negatiewe uitwerking weens die afkondiging van ŉ ramptoestand op die taxibedryf oorweeg. Taxi’s kon onder meer net 30% van hul normale passasierkapasiteit vervoer, ŉ verbod is geplaas op reis tussen provinsies, grense is gesluit en daar was beperkte bedryfsure. Die minister van vervoer, Fikile Mbalula, het Vrydag gesê die hulppakket is ook ŉ geleentheid om die taxibedryf op lang termyn te formaliseer. (Foto: Bongani Mbatha/ANA) “Bogenoemde maatreëls het beteken die sektor is bedryf teen minder as 60% van sy vlootgrootte en hy het 30% minder van sy gelisensieerde kapasiteit vervoer. Amper 20% van die bedryf het ŉ algehele verlies aan inkomste ondervind. Dit geld veral vir langafstand- en oorgrensdiensverskaffers wat direk geraak word deur die sluiting van landsgrense en die verbod op interprovinsiale reis.” Mbalula het gesê die departement het kennis geneem van die bedryf se hewige beswaar dat die hulppakket en die formaliseringsproses van die taxibedryf aan mekaar gekoppel word. Die uitbetaling van die geld sal deur die Suid-Afrikaanse Inkomstediens (SAID) gedoen word en streng bepalings geld. Voorwaardes sluit in dat die taxionderneming formeel as ŉ sakeonderneming geregistreer moet wees; dat die onderneming ŉ sakebankrekening moet hê waarin die geld betaal sal word; dat die onderneming vir inkomste- en ander verwante belasting geregistreer moet wees; asook dat die taxibediener in besit van ŉ geldige bedryfspermit, of kwitansie vir die aansoek daarvoor, moet wees. Die taxibedryf vervoer die meeste passasiers in die land. Nagenoeg 5,4 miljoen mense onderneem elke dag sowat 15,6 miljoen passasiersreise in ŉ taxi. (Foto: Courtney Africa/ANA) Mbalula het gesê die bedryf genereer ŉ inkomste van nagenoeg R40 miljard per jaar en enigiets tussen 250 000 en 300 000 taxi’s skep sowat 350 000 direkte en indirekte werksgeleenthede. In dié stadium is daar 137 000 wettige taxi’s in die land met die nodige bedryfslisensies wat by die departement geregistreer is. Nagenoeg 113 000 taxi’s word onwettig bedryf met die kwitansie wat wys dat hulle aansoek gedoen het vir ŉ bedryfspermit. “Die feit dat jy vir ŉ permit aansoek gedoen het, beteken nie vanselfsprekend dat ŉ permit aan jou uitgereik is nie,” het Mbalula gesê. Suid-Afrika het ook nagenoeg 25 000 geregistreerde metertaxi’s, 63 188 e-taxibestuurders, asook 1 900 oorgrens-taxibedieners wat in Suid-Afrika geregistreer is. Die taxibedryf het intussen versoek dat interprovinsiale en oorgrensreise weer toegelaat word en dat ŉ moratorium op voertuigterugnemings, asook ŉ verlengde betalingsvakansie vir taxibedieners wat in geldelike moeilikheid is, ingestel moet word.