DIE ANDERSOORTIGHEID VAN GEREGTIGHEID | Elim Ministries
DIE ANDERSOORTIGHEID VAN GEREGTIGHEID
Die Torah leesstuk van hierdie week bring die aspek van geregtigheid baie sterk na vore. Reeds in die eerste vers sien ‘n mens dit baie duidelik, veral in die feit dat daar nie minder as 4 woorde gebruik word wat op een of ander manier met “reg” te make het: Deut 16:18: Regters en opsigters moet jy vir jou aanstel in al jou poorte wat Yahweh jou Elohiem jou sal gee ooreenkomstig jou stamme; en hulle moet die volk oordeel (letterlik: oor die volk regspreek) ooreenkomstig ‘n regverdige regspraak. In die volgende vers, vers 17, word daar ‘n duidelike verbod gestel: “Jy mag die reg nie verdraai nie”. Twee verse verder, in vers 18, hoor ons een van die bekendste uitsprake in die hele Torah: “Geregtigheid, geregtigheid moet jy najaag, dat jy kan lewe en die land in besit kan neem wat Yahweh jou Elohiem jou sal gee.” Deut 17:8 “In moeilike regsake moet jy na die plek gaan wat Yahweh jou Elohiem sal uitkies” en Deut 19:17 “Die twee manne wat die regsaak het, moet gaan staan voor die aangesig van Yahweh” (Watter vreemde konsep is dit nie in die tyd waarin ons leef nie?) Reg aan die einde van die langerige leesstuk van hierdie week, in Deut 21:9, staan geskryf: “En jy sal die onskuldige bloed uit jou midde verwyder as jy doen wat reg is in die oë van Yahweh.” Dit herinner mens onmiddellik aan die woorde van die laaste vers van die boek Rigters (Shofetim – afgelei van dieselfde woord wat vir “regters” en “regspraak” in Deut 16:18 gebruik word): Rigters 21:25: “In daardie dae was daar geen koning in Yiesraél nie: elkeen het gedoen wat reg was in sy oë.” Dis asof hierdie patroon, wat in Deuteronomium en Rigters en Konings en in die tyd van die Profete en van die Messias telkens kop uitgesteek het, in ons dag nie net kop uitsteek nie, maar nes maak en koning kraai in ons huise en ons skole, in die geheim en in die openbare media, in die manier hoe mense hulle politiek en selfs in die manier hoe mense hulle geloof beoefen en die Skrif uitlê om hulle eie idees te promoveer. Elkeen is tot ‘n baie groot mate maar net besig om te doen wat reg is in sy eie oë.
Die opskrif wat ons gekies het, impliseer dat Yahweh se geregtigheid andersoortig is. Dit is met ander woorde ánders as wat mens sou verwag – ánders in die sin dat dit groter is en verder strek en dieper insny as ons mense se natuurlike idees van reg en verkeerd. Ons is geneig om na die mense en die modes en die media te kyk om uit te vind hoe geregtigheid behoort te lyk. Parashah Shoftiem sê ons moet na die Torah kyk en na Yahweh se woorde luister en die regters of rigters vertrou wat Yahweh self in plek gestel het. Dit maak sy geregtigheid andersoortig en uniek. En dit bring ‘n nuwe perspektief in ons eie siening en beoordeling van die dinge wat rondom ons gebeur. Ons gebruik nou ‘n ander standaard en ander kriteria, want die Handleiding is anders en kom van die hoogste Gesag op die gebied van reg en geregtigheid. Dit is nie in die eerste plek gebaseer op demokrasie (“demos” = “mense”; “kratein” = “regeer”) en menseregte nie, maar op teokrasie (“Theos / Elohiem / Yahweh regeer) en Yahweh se volmaakte model van geregtigheid is die grootste enkele kriterium. Daar is baie dinge wat ons van hierdie model van geregtigheid kan sê, maar kom ons fokus slegs op ‘n handjie vol dinge wat verbasend anders is as die soort dinge waarop daar normaalweg in hierdie wêreld gefokus word, maar in Afrikaans deur woorde uitgedruk word wat verbasend ooreenstem met die woord “geregtigheid”.
Die bestendigheid (permanence) van Yahweh se geregtigheid. Dis nie iets wat tydig en ontydig verander soos wat mense se gewoontes en leefstyl en voorkeure verander nie. Dit bly dieselfde en dit bly konstant. Wat vir een geslag gegeld het, geld vir die volgende geslag. Sonder hierdie aspek van bestendigheid kan ‘n samelewing nie behoorlik funksioneer nie. Iemand met die naam Steven Redhead het êrens geskryf: “Never place something that is temporary over the priority of something of permanence.” Die Een by wie ons moet leer oor geregtigheid het sy lering oor reg en verkeerd helder en duidelik aan ons oorgedra en deur sy diensknegte oor en oor beklemtoon: Moenie ‘n enkele deeltjie wegneem of enigiets byvoeg by wat Hy laat neerskryf het nie. Want as dit eers gebeur, word die grenslyne links en regs verskuif en lei dit tot grootskaalse verwarring, onvrede en onbestendigheid.
Die onpartydigheid (impartiality) van Yahweh se geregtigheid. Sommige mense sal sê dat hierdie aspek van geregtigheid nie anders is as wat die geregtigheid in die howe en in die regsale van enige land is nie. Enige hof en enige regter moet tog onpartydig wees. Die feite is egter dat menslike howe op ‘n stelsel van regsverteenwoordiging gebaseer is. Selfs die grootste oortreder kry iemand wat hom of haar in die hof verdedig – hetsy deur onskuld te probeer bewys, “aanvaarbare” redes vir die oortreding te probeer aanvoer of straf te probeer verminder. En in die proses kry die oortreder dikwels ‘n vonnis wat buite proporsie “kleiner” is as die oortreding wat begaan is. Die proses is nie onpartydig in die ware sin van die woord nie, want ‘n deel van die hof personeel is partydig vir die aangeklaagde en ‘n ander deel is partydig vir die aanklaer. Natuurlik is dit nodig dat enige aangeklaagde ‘n billike verhoor moet kry, maar in die normale regswêreld het dit nou iets alledaags geword om ‘n kwaaddoener as onskuldig voor te stel. Geen wonder nie dat dieselfde tendens al hoe meer ook BUITE die howe voorkom: Mense wat pertinente oortredings begaan het, word as onskuldig voorgestel en behandel en kom heeltemal skotvry daarvan af, al het daar onberekenbare skade deur hulle hand plaasgevind. Dit is in stryd met Yahweh se ontwerp van geregtigheid en iets wat geen ware gelowige kan goedkeur nie.
Die onbaatsugtigheid (selflessness) van Yahweh se geregtigheid. In die wêreld word onbaatsugtigheid nie dikwels in die konteks van geregtigheid genoem nie. Selfs in die regswêreld is die groot vraag gewoonlik: “Wat is MY regte?” – nie “Wat is SY nood?”, of “Wat kan ek vir HAAR doen?” of “Wat kan ek inploeg in ‘n ANDER MENS se lewe?” nie. Soms dink ons geregtigheid het net met billikheid te make. Om balans te bring en terug te gee of terug te neem wat gevat is. Om reg te maak met die een wat jy persoonlik te na gekom het. Maar wat van die een wat te na gekom is of swaarkry of teen die grond geslinger is, deur ‘n ander een se toedoen of deur geen spesifieke mens se toedoen, in die besonder nie? Is dit nie ook geregtigheid om op daardie vlak herstel te help bring nie? Volgens Yahweh se model van geregtigheid is dit. Help die een wat in nood is, reik uit na die weduwee en wese. Ontferm jou oor die arme. Los iets op die landerye agter vir hulle wat nie kos het nie. Stap die tweede en die derde myl, as dit nodig is. Doen goed aan een vir wie jy niks skuld nie. Doen iets méér as om net ‘n muntstuk in iemand se hand te stop, ‘n pynlose WhatsApp te stuur of ‘n paar minute van jou dag vir daardie persoon te gee. Om méér te doen as wat van jou verwag word, is nie om bonuspunte vir geregtigheid in te samel nie – dit is presies wat ware geregtigheid beteken!
Die heldhaftigheid (heroism) van Yahweh se geregtigheid. Die heel eerste keer dat die woord “geregtigheid” in Woord en Getuienis voorkom, is in Gen 15:6 waar daar van Avraham gesê word: “En hy het in Yahweh geglo; en Hy het hom dit tot geregtigheid gereken.” Vir Avraham om in Yahweh te glo, was nie maklik nie. In sy generasie moes hy dikwels opstaan en uitstaan vir wat hy geglo het en vingeralleen die keuse maak om Yahweh se pad kies en Hom op sy woord te neem. Hebreërs 11 noem vir Avraham een van die grootste helde van die geloof. Omdat Yahweh se geregtigheid in soveel opsigte anders is as die wêreld s’n, vra dit heldhaftigheid en mannemoed (en vroue-durf!) om jou aan die kant van hierdie geregtigheid te skaar. Is Yahweh se geregtigheid dan so anders? Het sy geregtigheid byvoorbeeld met sy Naam te doen? Die Skrif sê dit hét (So byvoorbeeld Ps 89:16 “In u Naam juig hulle die hele dag, en deur u geregtigheid word hulle verhef”). Het sy geregtigheid met die Shabbat en die feesdae te make? Die Skrif impliseer dit hét, want in die vers wat direk volg op Dan 7:25 waar daar verwys word na die eind-tyd poging van die Anti-messias om Yahweh se dae en tye te verander, staan daar dat die “gereg sal sit” (Dan 7:26), en dus, by implikasie: Yahweh se geregtigheid sal herstel word. Veral in ons dag vra dit helde in die geloof om op te staan en met oortuiging standpunt in te neem vir die herstel van geregtigheid en die waaragtigheid van die Woord van Yahweh – nie net die Torah nie, ook die ander boeke van die Tanag en die Messiaanse Geskrifte of Nuwe Testament . Dis hier waar ons Y’shua ontmoet, wat ten spyte van sy nederige afkoms, soos ‘n magtige held opgestaan het vir die andersoortige geregtigheid van Yahweh (‘n geregtigheid wat die onverwagse element van vergifnis insluit) en mense opgeroep het om te bou op die fondasie van waaragtigheid en waarheid. “Julle sal die waarheid ken en die waarheid sal julle vrymaak” en “Hulle wat Yahweh aanbid, moet Hom in gees en in waarheid aanbid” het Hy onder andere gesê.
Ps 119:142 U geregtigheid is geregtigheid tot in ewigheid, en u Torah is waarheid.
Efes 6:14 Staan dan vas, julle lendene met die waarheid omgord, met die borswapen van die geregtigheid aan …