Redakteursbrief: ‘n Afrikaanse Wikipedia, te danke aan die oom op KoekenaapFoto: Maroela Media Ons almal stry die stryd om Afrikaans op ons eie manier. Sommige van ons betoog by universiteite om Afrikaans as onderrigtaal te behou. Sommige teken petisies vir die behoud van Afrikaans in staatsdepartemente. Skrywers skryf briewe aan universiteitsowerhede, akademici lewer toesprake, sangers skryf protesmusiek, lesers lewer uitgesproke en vurige kommentaar op platforms soos Maroela Media. Die trant van die kommentaar is grootliks dieselfde: “Dis tyd dat ons iets doen!” “Wat kan ons dóén?” “Ons moet ophou kla en iets doen!” Tog hou die klagtes nie op nie en die briewe word nie minder nie. Die petisies word geteken, die liedjies word gesing en die briefwisseling word gelees en op sosiale media gedeel. En as ons saans besin na al ons gesingery, geskrywery, gelesery, gestryery en geklaery oor almal wat niks doen vir Afrikaans nie, wonder ons almal stilletjies: Wat doen ék om Afrikaans te help red? Wat doen jy, daar in Koekenaap, saans na werk, om Afrikaans te red? Of jy, in Witrivier se aftreeoord? Of jy, vurige jong student in Stellenbosch met die wêreld aan jou voete? Uit hierdie heimlike gewonder is daar die afgelope paar maande ŉ groot en grootse projek gebore. Ons noem hom “Wikipedia in Afrikaans”. Die Afrikaanse Wikipedia is die tweede grootste Wikipedia in Afrikatale, met sowat 39 000 artikels wat in Afrikaans op Wikipedia gepubliseer is. Maar voordat jy opgewonde raak: ŉ Taal soos Chinees spog met 875 000 artikels op Wikipedia, Spaans met meer as 1 miljoen artikels en Russies met 1.3 miljoen. Engels is natuurlik loshande voor, met meer as 5 miljoen artikels. Dit beteken Afrikaans se skamele 39 000 maak maar 0.000156% van die artikels op Wikipedia uit. As ŉ skoolkind of student dus op soek is na inligting en Wikipedia as bron gebruik, is ŉ Engelse taak of werkstuk sy voorland – dis bloot makliker as om alles te vertaal. En as ons Afrikaans as akademiese taal wil behou, sal dit mos nou nie deug nie. Gelukkig skrik ons Afrikaanssprekendes mos nie vir koue pampoen nie. Dié dat ŉ klompie instansies sonder huiwering hand opgesteek het toe ons sê: “Ons gaan ŉ projek begin om die Afrikaanse Wikipedia uit te brei. Wie’s in?” Die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns, VivA (Virtuele Instituut vir Afrikaans), die Dagbreek Trust en Unisa het dadelik nadergestaan en ŉ span het aan die werk gespring om die projek te beplan en skrywers, vertalers en ander vrywilligers aan boord te kry. Opleidingsessies is gehou en skoolkurrikulums is in detail deurgewerk om te bepaal watter onderwerpe eerste aangepak moet word. Die artikels is geskryf of vertaal en opgelaai – eers een-een, toe so ŉ dun stroompie. Nadat die eerste klompie werk gedoen is, breek die tyd toe hierdie week aan om die publiek te nooi om betrokke te raak. Dis immers die aard van Wikipedia: ŉ Gemeenskap moet self verantwoordelikheid neem om sy kollektiewe kennis op dié platform neer te pen. Ons kan momentum gee, maar die res moet uit die Afrikaanssprekende gemeenskap gebeur. Met afwagting (en vlinders op die maag) publiseer ons toe gister ŉ artikel op Maroela en vra ons lesers om te laat weet as hulle wil help skryf. Dalk kry ons so vyf of ses, reken ons. Binne minute begin die e-posse instroom. Die tannie op Koekenaap, die oupa op Witrivier en die student op Stellenbosch stuur entoesiastiese briewe: Wat kan ek doen? Wanneer kan ek begin skryf? Hoe maak ek? Teen vanoggend sit ons met ŉ ellelange databasis vrywilligers, kundiges uit ŉ verskeidenheid kennisvelde en professies, wat gereed sit om Afrikaanse artikels vir Wikipedia te help skryf. Ons is oorbluf. Maar eintlik nie verras nie. Dis mos onse mense wat so saamstaan as daar werk is wat gedoen moet word. ŉ Groot dankie, solank, as jy aangebied het om te help skryf aan die Afrikaanse Wikipedia. Hier by Maroela Media klop ons harte baie opreg Afrikaans en ons pak net projekte aan wat goed is vir Afrikaans. Maar ene soos hierdie, weet ons, maak regtig ŉ verskil, vir ons kinders wat sal kan grootword en opleiding kry in Afrikaans, te danke aan kennis wat gedokumenteer is. As jy wil betrokke raak, stuur gerus vir ons ŉ e-pos na [email protected]. Laat weet wat jou area van kundigheid is en waaroor jy graag sal help skryf. As jy wil vertaal of artikels redigeer, is jy ook welkom om ons te kontak. Ons sal met jou in verbinding tree vir die nodige hulp en opleiding sodat jy so gou moontlik jou eerste Afrikaanse Wikipedia-artikel kan oplaai. Ons harte klop trots Afrikaans vandag. Groetnis Susan Lombaard Redakteur: Maroela Media