Om vroegsomer in Brittanje te reis, is ’n fees vir die oog en hart. In dié koninkryk is Junie die mooiste, mooiste maand.
Ons eerste uittog uit Cardiff is na die letterkundefees by Hay-on-Wye, net ’n uur en ’n half noord van Cardiff.
Ons is gelukkig om by die Llangasty Retreat House ’n kamer te kry, dis eintlik ’n plek van oordenking. Dis in die Brecon Beacons Nasionale Park en van die terras voor die eetkamer sien ons die Llangorse-meer, en aan die oorkant die Black Mountains. Voor die meer wei koeie op die onmoontlik groen gras.
Maar dis vir die fees wat ons gekom het en ons ry elke dag die 12 myl na Hay, al met die plattelandse lane langs. Hulle is meestal nie heeltemal breed genoeg vir twee motors nie, maar almal ry oplettend en bedagsaam. Die een wat naaste aan ’n lay-by – ’n uitham – is, trek daar af en gee toe. Niemand skel of toet nie, wys met ’n handgebaar “thanks”. Wat ’n plesier.
Terug in Cardiff kuier ons eers ’n paar dae lank, veral in die lang skemeraande. Ons stap oral waar ons wil wees en ek verkyk my aan die klein, mooie tuintjies voor die skakelhuise.
Skape verfraai verder die prentjie wanneer ’n mens die Henry Moore-beeld in Yorkshire besoek. Foto: Corné Coetzee
Die Helmsley-tuin is twee hektaar groot en het eers groente, vrugte en blomme verskaf vir die “groot huis”, Duncombe Park. Dis deesdae oop vir die publiek. Die wins van die tuin finansier die tuinbouterapie-diens vir mense met gestremdhede of wat aan depressie ly.
Ons systap die Ghost Tour, die Wizard Quest en die sjokoladetoer en gaan na die katedraal, York Minster. Een van die stories wat die gids vertel, is oor die 15de eeuse brandglasvenster, verdiepings hoog en onlangs teen £20 miljoen gerestoureer. Die oorspronklike betaling aan die glasmeester was £56. Ons gids gee vir ons ’n neutedop-variasie van ’n deel van die geskiedenis: Toe kerke in die middel 1650’s gedurende die Engelse burgeroorloë gevandaliseer is, het ’n generaal van Cromwell se parlementêre magte in Yorkshire uitgevaardig: “Die man wat glasvensters in die York Minster breek, sal hang!” Dankie, generaal.
Daardie aand gaan koop ons vis en tjips en mushy peas om op die ou stadsmuur te gaan eet. Die eienaar van die winkel begin met ons gesels terwyl ons wag, en vertel hy kom van Turkye en is ’n Koerd. Ons sê vir hom ons lees graag Orhan Pamuk, die Turkse Nobelspryswenner, en hy beweer dat Orhan sy goeie vriend is. Hyself was ’n joernalis en ’n digter, sê hy, maar was lank in die tronk oor politieke aktivisme. “Hoe lank was julle Nelson Mandela in die tronk? 27 jaar? Ek, 17 jaar. Toe hulle my uitlaat, kom ek hiernatoe en begin hierdie winkel. Dis nou 20 jaar en hier is ek nog.”
Maar dis die installasie in die 18de eeuse kapel wat my asem wegslaan. Die Japanse kunstenares Chiharu Shiota se Be­yond Time lyk soos verskeie reusagtige spinnerakke binne-in mekaar. Dit is van 2 000 balle wit gare- of woldraad gemaak en tussen die lae dryf velle bladmusiek. Voor ’n venster staan ’n lewensgrootte klavier van draad gemaak. Dis asof sy die musiek en stemme, lofsang en gebede wat deur meer as 200 jaar in die kapel gehoor is, tyd self, in ’n web vasvang.
’n Week later ry ons weer, saam met die kinders, na die mooie Pembrokeshire in die suidweste van Wallis. Walliesers is baie erg oor die mooi sandstrande hier – die meeste Britse strande het spoelklippe.
Ons stap nietemin letterlik in die voetspore van Dylan Thomas se Birthday Walk, ’n mooi wandelpaadjie langs die see, gaan kyk na sy werkplek – ’n motorhuis wat sy studeerkamer geword het – en ’n ent verder, sy huis langs die mudflats van die seearm (estuary). Pleks van sy huis te gaan bekyk, bestee ons liewer die geld aan tee en bara brith, ’n broderige soort vrugtekoek.
Ons slaap oor in Tenby ’n entjie verder noord aan die Pembrokeshire-kus. Dis ’n vakansiedorpie, toeriste- en aftreedorp met ’n lieflike strand. Die Five Arches Gate is tipies: Langs die massiewe struktuur wat van die 13de tot die 16de eeu gebou, hoër en breër gemaak is, hang klaterbont strandhoede en blink ballonne.
Lank stap ons in die boogtuin met sy rankrose en oordaad van vroegsomer-fyntuin, die roostuin, die wingerdprieel, die tuin van esdorings met hul fyn blare. Onder ’n manjifieke akkerboom – maklik 200 jaar oud – hou ons ’n beskeie piekniek. Agter ons girts-girts iets soos ’n klein besempie. Dis ’n swartlystertjie wat rustig blare rondvee, op soek na wurms – asof daar al die tyd in die wêreld is.
En ek dink die beste van alles was om tyd hier te hê. Wat ek huis toe neem, is die lang skemeraande, die heininglane, die rose en die geskiedenis, tasbaar net waar jy gaan.