Dr. M.J. du Plessis Gereformeerde Kerk Bellville Datum: 2 Maart 2003.
Lofpsalm 100:1 – 4.
Psalm 89:1, 6.
Skriflesing: Handelinge 16: 11 - 24.
Teks: Handelinge 16: 17b
Hierdie manne is dienaars van God, die Allerhoogste, en hulle verkondig aan julle die weg van verlossing.
Die duiwel het die manier om die Here spontaan in die openbaar te bely.
Vir mense wat nie die gawe van onderskeiding het nie, mag dit baie aanvaarbaar, of selfs baie goed lyk.
Maar hierdie stuk geskiedenis openbaar dat die Here dit nie verdra nie.
Vraag: Bely ons met ons lewens die Here? Hoe ervaar die Here ons belydenis - en hoe ervaar ander mense dit?
Daarteenoor is daar soms 'n traagheid by die gelowiges om die Here te bely.
'n Voorbeeld is die gebeure in Matteus 16: 16 waar die Here vir die dissipels vra wie die mense sê dat Hy is en wie hulleself sê dat Hy is.
Toe eers kon Petrus by die belydenis kom waarby die duiwels vanself kom, naamlik dat Jesus die Seun van die lewende God is.
In hierdie geskiedenis wat ons saamgelees het uit Handelinge 16 onderskei ons die volgende sake wat aandag verdien:
1. Die belydenis van die valse dienskneg
2. Onderskeiding deur die ware dienskneg
In Filippi het omtrent geen Jode gewoon nie. Daarom was daar ook nie 'n sinagoge nie.
Paulus gaan soek toe na Jode by die rivier, omdat hy daarvan bewus was dat die Jode gewoonlik 'n bidplek langs 'n rivier gehad het.
Langs die rivier het hy toe inderdaad 'n paar vrouens gekry wat besig was om te bid.
Dit was 'n Sabbatdag. Mens sou dus met alle reg kon verwag dat alle Jode wat aanbid het daar bymekaar sou wees.
Die feit dat Paulus net 'n paar vrouens daar raakloop onderstreep die gemis aan mans. Waarom is daar nie eers een Joodse man teenwoordig nie?
Hierdie feit word uitgelig omdat die Bybel daarmee beklemtoon dat daar geen organisasie was van 'n erediens nie.
Die Bybel beklemtoon dus op hierdie manier die feit dat die sover dit die geloof betref, maar broekskeur gegaan het in Filippi.
As daar mans was, sou daar ook iemand moes wees wat die erediens gelei het - daar sou iemand gewees het wat die wet voorgelees het, en wat die mense uit die Bybel geleer het.
Soos wat die gebruik van destyds was, het Paulus en Silas toe gaan sit en die vrouens wat daar bymekaar was, geleer (vgl. Matteus 5: 1 en Lukas 4: 20).
Onder die Joodse vrouens was daar 'n vrou wat Lidia genoem is.
Lidia was waarskynlik haar bynaam, want Lidia is die gebied waar Tiatire geleë was.
Tiatire was juis bekend vir sy purperhandel.
Dit is bekend dat dit destyds gebruiklik was om vreemdelinge te benoem met hulle plek van herkoms.
Daarom kan ons aanvaar dat Lidia op 'n laat stadium van haar lewe eers na Filippi toe getrek het.
Die feit dat die Bybel spesiaal vermeld dat Lidia 'n gelowige vrou was, beklemtoon die feit dat sy nie 'n Jodin was nie.
Sy was 'n heidin wat haar tuis gevoel het in die Joodse Godsdiens.
Sy het dus ingeskakel by die Joodse seremonies en Sabbatsgebruike.
Daarom is sy ook by die bidplek toe die vier manne (Paulus, Silas, Lukas en Timoteus) daar opdaag.
Lidia was dus al vooraf deur die Here voorberei vir die evangelie van Jesus Christus.
Daarom word dit beskryf dat sy geluister het na die prediking. Die Here het haar hart oopgemaak.
Daar het baie duidelik iets met haar gebeur wat niks met mensewerk te doen gehad het nie.
Die Here Self het die werk van die Heilige Gees en die prediking aan mekaar gekoppel, want die natuurlike mens kan die prediking ontvang of aanvaar nie.
Selfs nadat iemand voorberei is op die prediking, kan iemand net tot ware geloof kom deur die besondere werking van die Here self. Die Here openbaar dit baie mooi in 1 Korintiërs 2: 14 waar daar geskrywe staan:
Maar die natuurlike mens neem die dinge van die Gees van God nie aan nie; want dit is vir hom dwaasheid, en hy kan dit nie verstaan nie, omdat dit geestelik beoordeel word.
Nadat Lidia die evangelie aanvaar het, is sy gedoop. Merkwaardig: Haar hele huis is saam met haar gedoop.
Lidia kon haar dankbaarheid nie genoeg bewys nie: "As u oordeel dat ek in die Here glo, kom bly dan in my huis."
Hier sit iets ironies in dat 'n vreemdeling in Filippi tot bekering kom, en dat sy wat nie 'n Jood is nie, die vier predikers nooi om by haar te kom bly.
Hierdie opoffering wat net ongerief meegebring het, bewys haar opregte geloof en bekering.
Paulus en sy geselsskap het by Lidia ingetrek en elke dag na die bidplek toe gegaan.
Op hierdie manier het die Christelike kerk in Filippi 'n sentrum gekry waar saamgekom is en waarvandaan gewerk is - Lidia se huis.
Alles is egter nie net vreugde nie. Teenspoed is daar ook.
Paulus en die ander drie manne was onder baie besondere omstandighede gedwing om Filippi te verlaat.
Dit het so gebeur: Een dag het 'n slavin wat 'n sekere gees gehad het, hulle raakgeloop.
Die Bybel sê die gees Phyton het in haar gewoon. Albei die Afrikaanse Bybels vertaal die hele gedeelte met "'n waarsêende gees."
Letterlik staan daar in die Grieks: "slavinnetjie met die gees Phyton het ons ontmoet."
Phyton is 'n mitologiese karakter.
Volgens die Griekse godeleer was dit 'n draak wat die bewaarder was van die orakel van Delfi, wat in die middel van Griekeland was.
Apollo het die draak doodgemaak en hy het 'n priesteres gehad wat later in Delfi orakelspreuke gegee het.
Die naam Phyton het toe die gebruik gekry dat geeste wat die toekoms voorspel het, so genoem is.
Die mense het buiksprekers ook so genoem.
Hierdie slavinnetjie kon dus waarskynlik die toekoms voorspel onder die invloed van een of ander bose gees.
Sy was dus niks meer of minder nie as 'n duiwelbesetene.
Daarom het sy ook die tipiese styl van 'n besetene. Die besetenes het Jesus (God) geken, en Hom ook bely.
Maar dit is juis waar die probleem ontstaan: die duiwel het probeer om met sy erkenning en belydenis van die Here die voortgang van die evangelie te stuit.
Die Satan ken die Here en hy ken die waarheid van die Here.
Dink maar aan wat in Jakobus 2: 19 geskryf staan, naamlik dat die duiwels ook glo dat God een is, maar dat hulle sidder.
Daar is 'n hele paar voorbeelde in die Bybel van besetenes wat Jesus Christus met bewing bely het as die Seun van God.
Dink maar aan die besetene van Gadara
Of aan die duiwelbesetene in die tempel.
Jesus Het nooit van die duiwel se belydenis gehou nie, daarom het die Here Jesus hulle elke keer stilgemaak en die duiwels uit hulle uitgedryf (Markus 1: 24; Markus 5: 7; Matteus 8: 29; Lukas 4: 34).
2. Onderskeiding deur die ware dienskneg.
Paulus is 'n slaaf van die Here wat in sy diens aan die Here alle kwaad sal aanval en beveg - ook die skewe belydenis van die duiwel.
Die belydenis van die slavinnetjie is waar, maar net tot op 'n punt.
Dit is waar dat die Here die allerhoogste God is, en dit is ook waar dat die manne dienaars is van die Allerhoogste God.
Maar oor dit wat sy sê van die weg van verlossing is daar 'n probleem.
Die heidendom het altyd en op verskillende maniere na redding en verlossing gesoek.
In die mitologiese godeleer is daar die moontlikheid om verskillende gode te kan dien, en nog aan die einde van die dag gered te word.
Nou is dit baie merkwaardig dat daar nie in die Grieks geskryf is dat hulle die weg van verlossing verkondig nie - al is dit in die Afrikaanse Bybel so vertaal. Letterlik staan daar dat die manne 'n weg van verlossing verkondig.
Die probleem was dat die mense van Filippi verstaan het dat die Christelike godsdiens ook waar is.
Hulle het gedink dat dit een van die talle moontlikhede is om verlos te word.
Tipies van die duiwel het hy deur die mond van die slavinnetjie die waarheid gebruik om 'n leuen te vertel, want die verlossing deur Jesus Christus is die enigste manier van verlossing.
Daar is geen ander manier nie.
Verder is daar geen godsdiens of afgodsdiens wat hoegenaamd met die Christelike godsdiens gelykgestel kan word nie.
Die probleem was selfs nog groter as dit.
Die feit dat die slavinnetjie vertel het wie die apostels is en wat hulle doen, het vir die mense beteken dat die Gees wat in haar was, belangriker of groter was as die Gees/God wat deur die apostels verkondig word.
Die duiwel wou die illusie skep dat hy soort van toestemming gee dat die ander weg van verlossing ook gevolg kan word.
Die situasie is baie parallel met die een toe die Here gedoop is, toe die Satan vir die Here gesê het dat hy vir die Here al die koninkryke van die wêreld sal gee as die Here hom aanbid.
In Filippi het die bose gees die indruk probeer skep dat hy medeseggenskap in die verlossing het.
Die vrou se teenstand was aanhoudend en knaend. Hoe reageer Paulus op hierdie bose gees se aanhoudende belydenis?
Hy reageer net soos wat Jesus Christus destyds gereageer het op die duiwel se belydenisse teenoor Hom.
Dit kan ook nie anders nie, want die Heilige Gees lei hom met presies dieselfde onderskeidingsvermoë as waarmee Jesus onderskei het oor die duiwel se werk.
Daarom beveel Paulus die bose gees in die Naam van Jesus Christus om uit die vrou uit te gaan.
Indien daar enige twyfel was of die gees in die slavinnetjie goed of sleg was, is die antwoord duidelik uit dit wat gebeur.
Die Here Jesus is nie in Homself verdeeld nie. Hy self het eenkeer gesê dat mens nie 'n duiwel in die naam van beêlsebul kan uitdryf nie.
Die feit dat hierdie gees aan die Here Jesus gehoorsaam is, en uit die vrou uit weggaan, bewys dat hy nie 'n gees was wat die Here goedgesind was nie.
Dit is nogal opvallend hoe die duiwel vir sy dissipels sorg.
Hierdie slavinnetjie was met haar duiwelbesetenheid 'n bron van inkomste vir haar eienaars.
Daar was iets soortgelyks met Simon die towenaar destyds by Samaria (vgl. Handelinge 8: 9 - 24).
Die eienaars besef egter dat 'n klag omdat die slavinnetjie haar waarsêersgees verloor het, hulle niks in die sak sal bring nie.
Daarom gooi hulle die saak oor 'n politieke boeg.
Hulle gaan kla dat hulle Romeine is en dat Paulus en sy geselsskap aan hulle sedes leer wat vir hulle as Romeine onaanvaarbaar is.
Kyk net watter dimensie het die saak nou gekry.
Toe die slavinnetjie geloop en verkondig het dat Paulus ook 'n weg van verlossing verkondig, het hulle geen beswaar teen die apostel en sy leer gehad nie, maar die oomblik toe hulle beursies in gedrang kom, toe het hulle inderdaad probleme.
Dit laat mens tog met die vraag: Hoeveel waarde heg die duiwel se eie dissipels aan dit wat hy sê?
Daarom is dit vir u ook belangrik dat u nie net sonder meer in die geselsskap gekry word van mense wat sê dat hulle die Here Jesus bely nie.
Dink byvoorbeeld aan 1 Korintiërs 5:11
…maar nou skryf ek aan julle om nie om te gaan met iemand wat, al staan hy as 'n broeder bekend, 'n hoereerder is of 'n gierigaard of 'n afgodedienaar of 'n kwaadspreker of 'n dronkaard of 'n rower nie; met so iemand moet julle selfs nie saam eet nie.
Die duiwel en al sy duiwels het dit nog altyd baie getrou gedoen.
Dit help ook nie dat iemand toegee dat jou geloof ook die waarheid bevat nie.
Die duiwels het dit ook nog altyd gedoen.
Tog het hulle en die Here niks om vir mekaar te sê nie.
Die Here het hulle belydenis konsekwent afgewys, en hulle selfs uitgedryf uit mense van wie hulle besit geneem het.
Daar word van ons verwag om presies soos Jesus Christus op te tree.
Dit kan ons net doen as ons baie nou met die Here Jesus saamleef en as ons volkome gelei word deur sy Heilige Gees.
Paulus het niks anders gehad as die Heilige Gees om hom voor te sê oor hoe om iemand met 'n vals belydenis uit te ken nie.
Dit wys u net hoe kragtig iemand wat werklik in die Here Jesus glo, se onderskeidingsvermoë is.
Die gawes wat ons deur die kruisdood van die Here ontvang het, is geweldig groot - as ons dit reg wil gebruik.
Veral gesien die bystand wat ons het van die Heilige Gees.
Net soos in Lidia se geval, berei die Heilige Gees ons voor om te kan glo, en om tot bekering te kan kom. Maar dit is nie al nie.
Wanneer ons reeds bekeer is, soos Paulus en sy manne, gee die Heilige Gees ons insig om deur mense met valse belydenisse te kan kyk, maar ook die krag om van hulle af weg te breek.
Uit die Here Jesus se optrede, en die van die apostel Paulus by hierdie geleentheid, blyk dit dat die Here van ons verwag dat ons nie op die geloofserf mag assosieer met mense wat op die klank af dieselfde belydenis het as ons nie.
Ons moet met valsheid totaal breek. Paulus het die gees wat hierdie vrou voorgesê het, heeltemal uitgedryf.
Daar is so baie mense in ons tyd wat verdwaal - omdat hulle kennis te min is of skeef is.
Uit hierdie gedeelte is dit duidelik dat ons 'n baie groot roeping teenoor hulle het om met die waarheid vir die waarheid te getuig.
So sal ons die kwaad op die geloofserf uitroei.
So sal die kerk van die Here mense blywat die Here reg en eerlik en deur die Heilige Gees bely.
Dit beteken nie dat ons in haat en op 'n afstootlike wyse met die ander wat van ons verskil moet saamleef nie. Dit beteken wel dat ons nie ons beginsels mag prysgee nie en dat ons baie beslis moet wees wanneer dit by die wyse kom waarop ons die Drie-Enige God bely.