Giftonge in ons midde
Monday, 29 July 2013 02:20
Die onskuldige bespreking van ander se doen en late, ook soms skinder genoem, is eie aan enige plattelandse gemeenskap. In die Bronberg-gebied het ons dit die afgelope elf jaar wel deeglik ervaar en, ja, selfs meegedoen daaraan.
Soos 'n deurtrapte Bronberger dit op 'n dag gestel het: "Hier praat ons gereeld oor mekaar, maar ons praat darem ook nog mét mekaar." En ons meen dit is soos dit hoort. Daar is egter 'n verskil tussen skinder en gifsaai; 'n verskil so groot soos Cullinan se gat.
Ongelukkig sit elke gemeenskap met sy gifsaaier of twee opgesaal. Gifsaaiers wat nie bloot by skadelose skinder hou nie, maar wat gestraf is met 'n nydigheid; 'n aaklige, honger nydigheid wat hulle voer met kwaadpraat, afkraak, beswadder en gerugte versprei oor ander wat op alles behalwe die waarheid gegrond is. Dit is oor dié gifsaaiers wat ons 'n bietjie wil skinder.
Hoekom vind giftonge dit nodig om kwetsende gerugte oor ander te versprei? Dit is onlangs in Amerikaanse studies bevind dat nydigheid en jaloesie bedmaats is. Heel dikwels is die gifsaaiery gemik teen mense wat in dieselfde beroep of dieselfde bedryf en in dieselfde omgewing of dorp as die giftong is.
Die studies het voorts bevind dat 'n diepgegronde minderwaardigheidskompleks die giftong tot sy/haar laakbare gerugverspreiding aanvuur. Die giftonge verkeer onder die verwronge waan dat hulle sosiale status 'n hupstoot in die gemeenskap sal kry as hulle die 'donker geheime' van ander rugbaar kan maak – al is dié 'donker geheime' meestal 'n verdigsel van die giftong se besoedelde psige.
Die ou raad dat iemand aan die ontvangkant van 'n giftong se aanslae, dit bloot moet ignoreer, dra na ons mening nie altyd water nie. Ongelukkig kan dit onherstelbare skade aan die reputasies van die slagoffers tot gevolg hê en in beroepe soos die gasvryheidsbedryf en veral die joernalistiek en publikasiewese, is 'n goeie reputasie onontbeerlik.
Ja, ons hier by die Bronnie en kennisse van ons in die gebied het onlangs die teiken van deurtrapte, suursielige gifsaaiers geword. Eers het ons gedink ons sal die lagwekkende gerugte bloot ignoreer en het selfs gelag oor die absurdheid daarvan. Maar soos dit soms gebeur het dié gerug soos 'n winterveldbrand begin versprei en moes ons al verskeie navrae daaroor van vriende aanhoor.
Daarom vind ons dit nodig om hierdie giftonge en alle dergelike 'statussoekers' in die gebied ernstig te vermaan: Ons gaan nie julle gifsaaiery gelate aanvaar, soos wat julle ander slagoffers dalk doen nie. Ons reputasie is vir ons kosbaar. Laster is 'n ernstige saak.