Sesde Sondag van Konikrykstyd - Missio
Sesde Sondag van Konikrykstyd
ek dink na en ek is verslae.
sy ontferming onttrek?"
15Toe die profete van Jerigo wat 'n entjie daarvandaan gestaan het, hom sien, het hulle gesê: "Die gees van Elia rus nou op Elisa."
Lied 270 vv 1 en 4 "Son van die geregtigheid"
Of VONKK 123 "Wees Stil En Weet"
Of Flam 122 "Abba Vader"
Psalm 77:12-15a12Ek wil dink aan die dade van die Here, ja, ek wil dink aan u wonderdade van vroeër. 13Ek wil nadink oor al u werk en oor al u dade peins. 14Alles wat U doen, is heilig, o God. Waar is 'n god so groot soos God? 15U is die God wat wonderdade doen; U het u magonder die volke geopenbaar. 16U het u volk deur u krag gered,.
Flam 47 "U Skep"
Geleentheid vir stil gebed
Galasiërs 5:1-2, 25 – Christus het ons vry gemaak om werklik vry te wees. Staan dan vas in hierdie vryheid en moet julle nie weer onder 'n slawejuk laat indwing nie. 25Ons lewe deur die Gees; laat die Gees nou ook ons gedrag bepaal.
Teks: Stille, mein Wille! – Katharina von Schlegel (gebore 1697); Be still my soul – Jane Borthwich 1814-1897; Jacques Louw 2010 © Musiek: FINLANDIA – Jean Sibelius 1899 (1865 -1957)
© Teks: 2010 VONKK Uitgewers (admin Bybel-Media) © Musiek: Openbare besit
Hy sorg vir jou in hartseer* en gevaar
Teks: Suid-Afrika, o land so skoon en vry – Andries Wasserman, gewysig GG Cillié 1979; nuwe teks Jacques Louw 2003 © Melodie: GOD OF OUR FATHERS – George W Warren, 1892
F47. "U Skep"
1. U Skep die land, U skep die lig, U skep die wêreld als uit niks.
U skep die see, U skep die sand
ons sien in als u grote hand.
En tog dink U ook aan my,
U ken my naam U maak my vry.
U't my kom kroon; ek's priester en profeet
om te heers oor U werk,
U liefde ken geen perk.
2. U sê 'n woord, 'n ster verskyn en al die duisternis verdwyn.
Daar uit die niet maak U nog iets,
onmoontlik, wonderlik maar waar!
Almagtige Heer, u kind is gereed,
gebruik my, o Heer, om saam met die skepping U te eer.
(RUBRIEK: Flam – Gebed, Toewyding; Afhanklikheid) Teks en musiek: Wian Vos
(RUBRIEK: Flam – Diens en Getuienis) Teks en musiek: Rick Moser © 1996 Spirit and Truth Music
Skriflesing: 2 Konings 2:1-2, 6-14
Kyk gerus na die riglyne by die vorige Seisoen van Luister produk oor hierdie teks. Dit sluit aan by die gebruik van die strydwa in antieke oorloë om die Here se beskerming van ons te verduidelik.
OF vertel gewoon die storie! Dit is belangrik dat kinders die verhale van die Bybel hoor. By http://www.mssscrafts.com/crafts/chariot/index.htm is 'n idee om 'n strydwa van 'n melkkarton te maak, wat jy kan gebruik in die vertel van die storie. http://www.missionarlington.org/d/OT-1YR-42-ElijahHeaven.pdf is 'n voorbeeld van 'n eenvoudige oorvertelling van die verhaal. Hulle stel ook voor dat jy 'n groot kartondoos op 'n skaatsplank gebruik om 'n strydwa te maak – een of twee vrywillige kinders kan dan daarin ry.
Jy sou ook by die aflos-gedagte in die preek kon aansluit deur die kinders aflos te laat hardloop en die idee spesifiek toe te pas op hul lewens. Of jy kan van die geleentheid gebruik maak om te gesels oor die hemel en hoe 'n mens daar kom.
Die Amerikaanse vroueaflosspan was die gunstelinge om die goue medalje in die 4 x 100 meter aflosresies in die 2004 Olimpiese Spele in Atene, Griekeland, te wen. Marion Jones, een van die spanlede, het vier goue medaljes in die voorafgaande spele in Sydney, gewen.
Die wedren het baie goed vir die Amerikaners begin. Hulle was reeds 'n entjie voor toe Marion Jones die stokkie vir die tweede been oorneem. Sy het die voorsprong oor haar 100 meter vergroot, en nader aan Lauryn Williams gekom, wat die derde been sou hardloop.
Williams het begin hardloop toe Jones naderkom, maar toe sy die stokkie wou aanvat, werk dinge nie lekker uit nie. Jones het die stokkie drie keer probeer aangee, maar Williams kon dit net nie raakvat nie. Met die vierde probeerslag kry hulle dit reg. Op hierdie stadium was hulle egter reeds buite die amptelike oorgee-sone, en is gediskwalifiseer.
Almal weet hulle was verreweg die vinnigste span op die baan. Maar omdat die oorgee van die stokkie nie wou uitwerk nie, het hulle die resies verloor.
Die lewe is 'n afloswedloop. 'n Mens kan so goed wees as wat jy wil, maar een of ander stadium moet die stokkie oorgegee word. Dit is krities belangrik dat dit reg en goed verloop. Die oorgee is 'n risiko-tyd. Soos die spreekwoord waarsku: tussen die hand en die mond val die pap so maklik op die grond.
Grafika beskikbaar, kopiereg onbekend.
Tyd vir aangee
Ons teks roep die oorgee van die profetiese stokkie tussen Elia en Elisa in herinnering. Verrassend genoeg, is Moses en sy opvolgers Josua, ook in ons teks ter sprake. Die gebeure tussen Elia en Elisa word só oorvertel dat die eerste Joodse lesers van 2 Konings dadelik sou dink aan die oorgee van die leierskapstokkie tussen Moses en Josua, toe die volk oorspronklik die beloofde land betree het. Ons kom op hierdie punt terug in die preek.
Nog 'n aangee
Hier is egter ook nog 'n aangee van die stokkie ter sprake. Ons moet onthou wie die eerste lesers van hierdie boek was. 2 Konings word geskryf aan die ballinge ten tye van die volk se ballingskap. Israel is uit die land ontwortel, en wonder of hulle ooit sal terugkeer na die beloofde land.
In die Joodse tradisie, soos vir Christene, is die oorgee van die stokkie van geloof van die een geslag na die volgende verskriklik belangrik. Geloof is nooit vanselfsprekend nie. Dat die een geslag die Here ken en glo, beteken nie die volgende geslag sal outomaties glo nie. Natuurlik beloof die Here sy trou van geslag tot geslag, maar die ouer geslag is altyd sendelinge na die jonger geslag.
In die ballingskap is die oorgee van die geloofstokkie in 'n krisis. Die volk is uit hulle land geruk. Sal God se trou bly voortbestaan? Sal ongeloof oorwin? Sal die volk wat hul geloof en hul identiteit as God se mense betref, bly voortbestaan?
Die tekens het nie goed gelyk nie. Dalk het die wedren reeds geëindig, en was hulle prakties gediskwalifiseer om God se mense te wees.
Ons teks het 'n kragtige boodskap vir die Jode in ballingskap. Dit roep God se trou in die tyd van Elia en Elisa inherinnering as 'n boodskap aan die volk. Die boek roep ook, soos ons sal sien, Moses en Josua in herinnering, by die oorgee van die leierskapstokkie op die vooraand van die intog in Jerusalem.
Opeenvolging van konings onderbreek
Daar is selfs meer opeenvolging en oorgee van stokkies ter sprake. Die boeke 1 en 2 Konings vertel die verhaal van opeenvolgende konings, en hoe die stokkie polities gesproke van die een na die ander aangegee is. Hier het die pap baie keer tussen hand en mond op die grond geval.
Aan die begin van 2 konings, in ons teks, word die verhaal van koninklike opeenvolging skielik onderbreek. Nou kom profetiese opeenvolging aan die orde. Terwyl die konings hulle eie koppe volg, en die een koning meer afvallig van die Here as die vorige een is, is daar 'n dun lyn van God se trou in Israel se geskiedenis te bespeur. Terwyl die konings die Here met hulle afgodediens probeer verdring, sorg die Here dat daar opeenvolgende profete is wat die volk aan Hom bly herinner.
Die volk se oorlewing as geloofsgemeenskap berus op die Here se trou wat mens bly roep om vir sy Naam te getuig te midde van 'n krom en verdraaide geslag.
Profete in die kollig
In hfs. 2:1 val die verteller sommer met die deur in die huis: "Die tyd het gekom dat die Here vir Elia in 'n stormwind in die hemel sou opneem." Soos 'n goeie verteller betaam, is die spanningslyn dadelik gevestig. Nou is ons nuuskierig. Hoe gaan dit gebeur dat die Here vir Elia in 'n stormwind in die hemel opneem?
Nie dat ons die antwoord dadelik kry nie. Elia en Elisa gaan op reis. Van Gilgal gaan hulle na Bet-El, dan na Jerigo, en dan oor die Jordaanrivier. By elkeen van hierdie plekke op die reis is daar profete wat ook reeds vooruitsien wat die verteller ons al meegedeel het: Elia gaan weggeneem word. Dit verhoog die spanningslyn.
Die belangrike punt is dat Gilgal, Jerigo en die deurgang van Elia deur die Jordaan, met water wat oopkloof, herinner aan Josua wat Moses opgevolg het. Met die intog in die land het die Jordaan se water ook geskei, Gilgal was die eerste plek waar die Israeliete na hulle intog kamp opgeslaan het, en Jerigo was die eerste oorwinning in die beloofde land.
Die Here was met Moses, 'n groot leier. Toe Moses nie meer daar was nie, het die Here die pad verder met Josua as leier geloop, deur die Jordaan, verby Gilgal en Jerigo. Net so gaan die Here nou met Elisa wees nadat die magtige Elia weggeneem is.
Oorgee van die profetiese stokkie
Maar ons loop die verhaal vooruit.
Van Gilgal na Jerigo, na die Here lei Elia en Elisa se reis. Elisa het die brandende begeerte dat 'n dubbele deel van Elia se gees op hom kom. Hy is nie gulsig nie. In die Ou Testamentiese wêreld was die eersgeborene geregtig op 'n dubbele porsie. Dit bevestig Elisa se versugting om die opvolger, die erfgenaam van Elia se profetiese taak te wees – hoeveel opoffering dit ook al gaan verg.
Skielik kom daar 'n rukwind, 'n stormwind, wat Elia wegvoer. Elisa sien ook 'n wa en perde van vuur. Hierdie wa en perde simboliseer Elia se betekenis in Israel. Elisa roep: "My vader, my vader, u was vir Israel die strydwa met sy ruiters!" Elia was die een deur wie die Here sy Naam lewend gehou het in Israel.
Elisa tel nou Elisa se mantel op, die simbool dat hy inderdaad Elia as profeet opvolg. Die stokkie is oorgegee. Net soos Elia kort vantevore, slaan hy met die mantel op die Jordaan se water, en roep uit na God. Die water skei. Dit herinner ook aan Moses se staf wat die water geskei het. Met Josua het die Jordaan se water ook geskei.
Elisa kan doen wat Elia kon doen. Daarmee is die opvolging gewaarborg.
Die Woord as wapen
Die geskiedenis van Elia en Elisa staan altyd in die teken van stryd teen die Baäl-aanbidding. Baäl was die godheid wat vir vrugbaarheid moes sorg. Baäl was baie keer uitgebeeld as 'n godheid wat op die wolke ry. Die wolke is sy strydwa waarmee hy die oorlog ingaan.
Hier word Israel geleer dat dit God is wat die mag in die storm en die ryer van die strydwa is. En die woord van God se profeet is God se wapen in die stryd vir geloof. Die profetiese woord, soos deur Elia gespreek, is net so 'n wapen soos die konkrete strydwa.
God gee sy profete, en God bemagtig hulle om sy Woord en die aanbidding van sy Naam lewend te hou.
Ons is tans in dié deel van die kerklike jaar wat as koninkryktyd bekend staan. Ons staan stil by die werk van die kerk in 'n wêreld waarvan ons weet dit onder heerskappy van God staan. Die wêreld word net oënskynlik deur politieke leiers en magte regeer. In die wêreld voel dit soms of God se Woord verdring word deur baie ander woorde en beloftes. Dit is 'n wêreld waar dit soms voel asof leiers gekies word op grond van hulle vermoë om mag te misbruik en nie om ander te dien nie.
In die tyd van Elisa het die konings hard probeer om die ware diens van die lewende Here te verdring ten koste van Baälaanbidding. Die Woord van God was in die hande van enkele profete wat dikwels vir hulle lewe moes vlug. Dit was 'n harde tyd en 'n klipharde geskiedenis, met stryd en teenstand vir diegene wat die ware God bly aanbid het.
In 2 Konings 2 word die opeenvolging van konings en hulle politieke mag vir 'n oomblik opgeskort. Ons hoor hoe een profeet die ander opvolg. Hier word as 't ware 'n tydlose moment beskryf. Dit gee 'n kyk in 'n ander heerskappy, God se heerskappy.
Ons as hoorders word herinner dat dieselfde God wat deur Moses die volk uit die woestyn uitgelei en vir Josua as opvolger van Moses aangestel het om hulle die beloofde land in te lei, dieselfde God is wat Elisa die opvolger van Elia maak. God neem ook Elia, 'n getroue boodskapper van God se volk, in die hemel op. Dit is dieselfde Elia wat deur Elisa erken word as die vegter vir die Here, met die wapen van God se woord.
God is en bly in beheer.
God werk deur bemagtigde mense
Anders as in die wêreld kies en bevestig God sy boodskappers. In Elisa sien ons 'n profeet wat honger is na hierdie woord. Hy druk deur omdat hy begeer om die erfgenaam te wees. God werk vandag nog deur mense aan wie Hy sy Woord toevertrou. God is buite en binne die sigbare chronologiese orde van die geskiedenis. In daaglikse momente waar mense hierdie taak op hulle skouers neem, herinner God ons dat Hy in die geskiedenis werk.
Aanmoediging om te dors na die Woord
God werk in die geskiedenis en gebruik mense. Daarom is Elisa vir ons 'n inspirasie. Iemand wat honger na die woord van God en die amp van die profeet, al het hy geweet dit is nie 'n maklike werk nie. Dit kan vir ons 'n voorbeeld wees van deursettingsvermoë en opoffering. In Koninkrykstyd staan die kerk vas in God se hande, maar moet ons tog ook tot God bid om deur sy Heilige Gees ons honger te hou vir sy Woord en bereid te maak vir sy werk.