Dr MJ du Plessis Gereformeerde Kerk Bellville Datum: 17 April 2005 (ogged)
Sing Vooraf: Psalm 65:1, 7, 8; Skrifberyming 18-2:5
Na die wet bely ons God se vergewende liefde met met Ps. 18:12
Ons dank U dat U in U groot genade ons gebede gehoor en weer reën gegee het. Ons loof en prys U dat U in U hoë majesteit met liefde na ons kyk wat so diep in ons eie sondes vasgeval is.
Ons bid dat U, o God die Heilige Gees, elkeen van ons se hart en verstand binnedring dat ons U Woord tot ons bekering mag hoor en verstaan. Maak U Woord vir ons oop en lei ons dat ons gehoorsaam buig voor elke bevel wat U gee.
Ons dank U dat U ons daagliks versorg met meer as wat ons nodig het. Ons bid vir die wat minder het as ons, dat ons nie net met middele na hulle toe uitreik nie, maar veral ook met U Woord.
Seën ons gemeente, Here, dat ons waarlik kerk mag wees en bly. Gee dat ons U sal respekteer as die ewige en enigste God wat alles geskape het, en wat dit steeds onderhou met U raad.
Ons smeek vir die vergifnis van al ons sondes. Skenk ons die krag dat ons, in die geloof dat U ons sondes vergewe, mag opstaan uit ons skuldgevoelens en verwyte.
Ons smeek dit by U aan Wie die koninkryk en die krag en die heerlikheid tot in alle ewigheid behoort.
Skriflesing: 1 Konings 14
Teks: 1 Konings 14:6
en Ahía die geluid van haar voete hoor toe sy by die deur inkom, sê hy: Kom in, vrou van Jeróbeam! Waarom stel jy jou so vreemd aan? Aan my is 'n harde boodskap aan jou toevertrou. (1 Konings 14:6 AFR53)
Kom in, vrou van Jerobeam! God sien ons deur ons maskers en vermomming.
Ons kan net met ander mense en met God saamlewe as ons ons pad reguit loop.
As ons op enige manier skynheilig is, gaan die Here ons hieroor konfronteer.
God se konfrontasie is nie diplomaties - soos ons diplomasie verstaan - nie, en ook op die front wat ons voorhou nie.
Die Here gaan ons aanvat op dit wat agter ons skerms lê: in ons diepste seermaakplekke. Dit is waar die Here ons aan onsself ontdek!
Ons gaan in hierdie preek aan die hand van die Bybel aandag gee aan die volgende sake:
1. Die Here maak en roep ons sonder maskers
2. Ons sondes trek vir ons maskers aan!
3. Die maskers wat ons dra, word afgeskeur: Jy is . . . !
4. Die Alwetende en Alsiende gee ons 'n gesig in Jesus Christus.
Oneerlikheid teenoor die Here loop op konflik uit. Kom ons volg Jerobeam se geskiedenis op die voet. Ons kyk hoe hy gevorder het en koning geword het en waar hy skeefgeloop het teenoor die Here.
Hy was die kind van 'n weduwee.
Ook Jeróbeam, die seun van Nebat, 'n Efraimiet uit Seréda - die naam van sy moeder was Serúa, 'n weduwee - 'n dienaar van Salomo, het sy hand opgehef teen die koning. (1 Konings 11:26 AFR53)
Die besondere vermelding in die Bybel is om ons te laat verstaan dat hy arm grootgeword het.
Hy was 'n harde werker.
Toe hulle die terrasse om Jerusalem gebou het, was hy 'n toesighouer oor 'n groep van die Efraïmitiese werkers.
Salomo het opgemerk hoe flink hy was en het hom toe aangestel oor al die dwangarbeiders uit die stam van Josef.
Jerobeam se nuwe werk het veroorsaak dat hy meestal buite Jerusalem moes reis.
By een so 'n geleentheid het die Here hierdie selfde profeet Ahia, van wie ons gelees het, na Jerobeam toe gestuur.
Daar, alleen in die veld, het Ahia sy nuwe mantel in twaalf stukke geskeur en Jerobeam beveel om tien van die stukke op te tel.
Hy het toe geprofeteer dat die Here Jerobeam gaan koning maak oor tien van die stamme van Israel (1 Konings 11:29).
Die profeet het die rede ook gegee: Dit was omdat die Israeliete allerhande afgode begin dien het.
Die dinge wat die profeet vir Jerobeam opgenoem het as motivering vir die Here se optrede, was inderdaad 'n direkte verwyt teen Salomo, want die afgode wat opgenoem word, is dieselfde as die lys van afgode wat Salomo in sy laaste jare gedien het (1 Konings 11:4-6).
Kom ons kyk wat is die betekenis van hierdie stuk geskiedenis:
Dit was in die tyd van Jerobeam se lewe toe hy nog eerlik en onvermom was dat die HERE hom geroep het.
Die Here openbaar aan Jerobeam dat Hy die huidige koningshuis (die een van Salomo) gaan straf omdat hulle in afgodediens verval het.
Hierdie gebeurtenis is 'n baie duidelike padwyser vir Jerobeam.
Hy moet die Here dien wanneer hy koning is, anders gaan die Here hom ook straf en alles van hom af wegneem - soos wat die Here met Salomo doen (1 Konings 11:37-39).
Die geskiedenis wat ons gelees het, bring ons by die werklikheid: Jerobeam het nadat hy koning geword het, nie gedoen wat die Here van hom verwag het nie. Hy begin verkeerd lewe - en dit loop daarop uit dat hy 'n hele klomp verkeerde dinge doen:
Eers het hy teen Salomo in opstand gekom en hy moes vlug.
Hy is toe Egipte toe waar hy asiel gekry het by Sisak.
Daar het hy gebly tot Salomo dood is.
Wat het in hierdie jare gebeur?
Jerobeam het die Egiptenare se godsdiens aangeleer.
Hy het deurmekaar geraak met presies dieselfde afgodsdiens wat destyds, toe die Here die Wet gegee het, uitgeloop het op die goue kalf.
Hy het die HERE verloor!
Daarna leer ons Jerobeam ken in sy oneerlikheid.
Ons lees in 2 Konings 12 dat hy twee amptelike bidplekke gemaak het en sy volk beveel het om daar te gaan bid en nie meer in Jerusalem nie.
Hy het vir elke bidplek 'n goue kalf gemaak en dit amptelik verklaar as die volk se gode wat hulle verlos.
Die Here het Jerobeam deur 'n profeet uit Juda laat waarsku, maar alles het niks gehelp nie.
Jerobeam het van kwaad na erger gegaan.
Hy het almal wat wou, ook nog as priesters van die hoogtes aangestel (1 Konings 13:33-34).
Hy het nooit in sy lewe weer van koers verander nie. Hy het met hierdie afgodsdienste volhard.
Tog het Jerobeam in sy oneerlikheid iewers 'n dubbel rol gespeel, want daar is tekens van dat hy soms wou voorgee dat hy die Here ook aanbid.
Hy en sy vrou het een van hulle kinders die naam Abia gegee.
Abia beteken Jahwê is my Vader.
Dit alleen was egter nie goed genoeg nie. Daarom het hy in konflik met die Here gekom.
Die dag van waarheid het aangebreek toe die klein Abia siek geword het.
Die siekte was ernstig en die koning en sy vrou wou weet of hulle kind sou doodgaan en of hy gesond sou word. Dit is die geskiedenis wat ons gelees het.
Jerobeam het as gevolg van sy sondes nie meer maklik met die profeet Ahia omgegaan nie. Hy kon nie meer openlik na die HERE toe gaan nie.
Daarom stuur hy sy vrou na Ahia toe. Maar sy moet haar vermom.
Meteens sien die koning nie kans om te wees wat hy is nie.
Hy besef hy is onaanvaarbaar voor die Here.
Hy weet ook van alles wat hy teenoor die Here verbreek het.
Nou moet sy vrou deel word van sy vermomming en skynheiligheid. Sy moet saamspeel om onder 'n dekmantel te hoor wat God sê.
Let u op hoeveel maskers en vermomming en spanning daar by skynheilige mense is?
Jerobeam weet baie goed dat Ahia die waarheid voorspel.
Hy herinner sy vrou daaraan dat Ahia voorspel het dat hy gaan koning word - hy glo dus vas dat Ahia ook sal kan voorspel wat met hulle kind gaan gebeur.
Maar - dit is belangrik - hy wil nie tot bekering kom nie.
Hy wil die Here net misbruik, sonder om die Here te dien.
Hy en sy vrou wil nie met berou en met bekering na God toe gaan nie.
Sy moet haar vermom en hy bly by die huis.
Daar is geen ootmoed en geen teken daarvan dat hulle in diens van die Here wil lewe nie.
3. Die maskers wat ons dra word afgeskeur: Jy is . . . !
Gemaskerde mense - die wat voorgee wat hulle nie is nie! - kan nooit die pad met die Here loop nie. Daarom vertel die Bybel hier iets tussenin.
Die profeet Ahia was nou al 'n baie ou man.
Sy oë was al stokstyf van ouderdom. Hy kon nie meer sien nie.
Maar sien was ook nog nooit vir die Here belangrik nie.
Dit was altyd maar mense vir wie sien belangrik is en tekens wou hê.
God gryp by die sienbare verby. Die Here openbaar aan Ahia dat die koningin op pad is.
Ahia se oë sou hom moontlik kon bedrieg, want die koning se vrou is opgemaak en vermom.
Alle menslike faktore werk saam om te voorkom dat Ahia moet weet wie die besoeker is.
Maar die Here tree in met sy openbaring. Die Here openbaar dat Ahia nie hoef te sien nie:
Hy moet luister wanneer sy kom.
Verder openbaar die Here wat Ahia moet sê ook.
Kyk hoe belangrik is hierdie geskiedenis. Die Here gee Jerobeam se vrou geen kans om toneel te speel nie.
Deel van die konfrontasie gaan juis oor haar aanstellerigheid, naamlik dat sy voorgee wie sy nie is nie.
Die Here gryp deur die valsheid tot op die bodem van die saak - Jy is Jerobeam se vrou!
Ons voorkoms kan die uiteinde van die Here se saak met ons nie verander nie.
Ahia vra nie wie sy is nie. Ook nie wat sy daar kom doen nie.
Die Here laat sy profeet die vrou aanspreek met die naam waarvan sy op daardie stadium die minste gehou het: vrou van Jerobeam!
Die Here konfronteer ons met wie en wat ons werklik is.
Kyk hoe hanteer die profeet die saak.
Hy is nie onbeleefd en bombasties nie, maar hy praat tog reguit en ontdekkend.
In die woorde vrou van Jerobeam lê daar iets van 'n verwyt:
Julle dien mos nie die Here nie, wat soek jy hier!
Jerobeam was bekend daarvoor dat hy die Here verwerp het en die kalwerdiens gepropageer het.
Die Here stel die saak seer, maar waar:
Die Here het groot weldade aan Jerobeam bewys.
Daarteenoor was Jerobeam niks dankbaar en getrou teenoor die Here nie.
Daarom stel die Here die ondankbaarheid van Jerobeam teenoor die genade wat hy van die Here gekry het.
Die Here het Jerobeam opgehef uit sy volk.
Miskien moet hier gedink word aan sy armoedige afkoms.
Ter wille van hom het die Here 'n deel van die koningskap van Israel afgeskeur van die huis van Dawid af.
Die Here het hom verhef van 'n slawedrywer af tot koning van tien stamme (vgl. 1 Konings 11:30, 31).
Jerobeam se uiteinde was nie beter as dié van Dawid nie (vgl. 1 Konings 11:38; 1 Konings 14:8).
Dit was slegter, want Dawid het op een punt beter presteer as Jerobeam:
Al het hy hoeveel keer sonde gedoen, het hy sy lewe op een lyn gehou met dit wat die Here van hom verwag het.
Hy het elke keer sy sonde deur diep berou met die Here gaan regmaak.
Dit kon Jerobeam nie doen nie.
In alle masker- en vermommingsituasies moet mens eerlik teenoor God wees en moet ons met die waarheid werk. Die Alwetende en Alsiende praat met ons:
Wie is Hy? Hy is: Ek Is! Die Here. Ons bely Hom so:
Ons glo almal met die hart en bely met die mond dat daar 'n enige en enkelvoudige geestelike Wese is wat ons God noem. Hy is ewig, onbegryplik, onsienlik, onveranderlik, oneindig, almagtig, volkome wys, regverdig, goed en die alleroorvloedigste fontein van alles wat goed is. (2 Kor 3:17; Joh 4:24; Jes 40:14.) NGB Art 1.
Die onveranderlike Here konfronteer Jerobeam reguit. Hy was slegter as enigiemand voor hom.
vers 7: Ek het jou as vors aangestel.
vers 9: Jy het meer kwaad gedoen as al jou voorgangers.
Die Here het nie verander nie - maar Jerobeam het verander! Hy het versleg en nou vermom hy hom!
Die Here bedoel met die woorde dat die konings - Saul, Dawid, en Salomo - nie een so sleg was soos hy nie.
(Miskien kan ons ook dink aan die rigters, byvoorbeeld die skouerkleed van purper en goud wat deur Gideon gemaak is en wat deur die hele volk in die stad Ofra aanbid is (vgl. Rigters 8:27; 1 Samuel 22:17; 1 Konings 11:5-8).)
Die saak waaroor dit gaan, is dat geen mens met 'n valse Godsbeskouing of met 'n oneerlike voorstelling van homself voor die oordeel van die Here gaan wegkom nie.
Daarom is die Here in hierdie konfrontasie nie net reguit oor Jerobeam se verlede nie.
Die Here is ook reguit oor sy toekoms.
Kyk hoe stroop Ahia Jerobeam van sy masker en sy vermomming:
Omdat Jerobeam na soveel genade wat die Here aan Hom bewys het, nie tot eer van die Here kon lewe nie, het die Here alles van hom af weggeneem.
Baie reguit en berekend word aan hom vertel dat geen man uit sy hele geslag ooit in 'n graf sal lê na hulle dood nie.
Die honde en die roofvoëls sal hulle opvreet.
Daar is een enkele uitsondering: Die klein Abia.
Hy was die enigste een in wie die Here iets goeds kon kry, en daarom sal hy in 'n graf begrawe word.
Hy sou nie van sy siekte gesond word en bly lewe nie.
Die oomblik as Jerobeam se vrou by die stad terugkom, gaan die kind sterf.
4. Die Alwetende en Alsiende gee ons 'n gesig in Jesus Christus
Ons hele saligheid het natuurlik tot beslissing gekom in Jesus se konfrontasie met die dood en uiteraard daarmee saam teen die duiwel en sy magte.
In hierdie hele proses het Jesus nooit een enkele keer Homself vermom of voorgegee wie Hy nie is nie. Deurentyd het Hy die Satan en sy werke openlik gekonfronteer en verslaan.
Met sy dood en opstanding het Jesus sy Goddelike mag en sy Goddelike gesag geopenbaar.
Dit is 'n gesag waarmee Hy ons vrygemaak het van alle vrees en bedreiging - maar ook van alle skynheiligheid.
Ons mag wees wie ons is.
Ons hoef nie weg te kruip oor ons swakhede en gebreke nie. Ons moet net eerlik wees met God en met onsself.
En waar ons verkeerd is, moet ons omdraai en verder reg lewe.
Maar, aan die ander kant het dit ons met geweldige verantwoordelikhede belaai.
Ons mag nie standpuntloos deur die lewe gaan nie. Ons moet bereid wees om op elke gebied die saak van die Here te stel - ons lewens moet dit verbeeld.
Die saak is eintlik eenvoudig. Ons kan in die dood lewe, of ons kan lewe in die dood.
Jerobeam en sy vrou het gelewe in die dood. Hulle het verlore gegaan. Die Here het gesê dat net die kind wat in daardie stadium siek was, begrawe sou word. Nie een van die res van die hele familie nie. Die Here se woorde was:
kyk, daarom bring Ek onheil oor die huis van Jeróbeam en sal van Jeróbeam uitroei al wat manlik is in Israel, sonder uitsondering; en Ek sal die huis van Jeróbeam skoon wegvee soos 'n mens drek wegvee totdat daar niks van oor is nie. Die een wat van Jeróbeam in die stad sterwe, hom sal die honde eet; en wat in die veld sterwe, sal die voëls van die hemel eet, want die Here het dit gespreek. Maak jou dan klaar, gaan na jou huis; as jou voete die stad inkom, sal die kind sterwe. (1 Konings 14:10-12 AFR53)
Teenoor hierdie mense staan Ahia: Ahia het in sy dood nog gelewe, want almal wat getrou die Here dien, lewe in hulle dood in sy koninkryk voort. Ons moet nou al die beginsels van die ewige lewe in ons omgang met ander mense laat uitkom.
Ons redding lê prakties daarin dat die Here Jesus se uitspraak oor ons een is van genade. Ons sal in sy verlossing gered word en ewig lewe.
Die Here sê vir ons iets anders as vir Jerobeam:
Baie reguit en berekend word aan Jerobeam vertel dat geen man uit sy hele geslag ooit in 'n graf sal lê na hulle dood nie.
Die Here Jesus gaan lê juis in 'n menslike graf vir die wat eerlik in hulle belydenis by Hom verlossing soek!
Vir hulle maak Hy die grafte met sy wederkoms oop, sodat hulle kan ostaan in sy ewige koninkryk in!
Miskien kan ons tog sê dat ons deur Christus 'n masker het:
Jesus ontmasker die sonde in ons en beklee/masker ons met sy beeld! Sy Gees doen hierdie bekleding van die saligheid aan ons onderrigtend - maar ook tot saligheid en veroordeling
Hy onderrig en verander ons insig deur gelykenisse (Matt 13:13)
Die Here wil sommige mense nie tot bekering lei nie en daarom verblind Hy hulle doelbewus. (Eks 7:3)
- solank ons net begryp dat Hy ons nie in hierdie groep reken nie.
Die Émmaüs gangers (Luk 24)
19 En Hy sê vir hulle: Watter dinge? En hulle antwoord Hom: Die dinge aangaande Jesus, die Nasaréner, wat 'n profeet was, kragtig in werk en woord voor God en die hele volk; (Jesus maak asof Hy hulle glad nie verstaan nie)
Op daardie oomblik het hulle verstaan en was hulle voortaan "ander" mense!
Ons moet juis omdat ons nou met sy beeld en heiligheid beklee is, die eerlike beeld van Christus dra:
Ons moet opreg wees en nie voorgee wat ons nie is nie!
As ons op enige manier skynheilig is, of toelaat dat die Here uit ons lewens en ons opvoeding uitgeskuif word, gaan die Here ons hieroor konfronteer.
Ons opdrag is duidelik. God gee 'n harde boodskap. Gaan dra dit oor. Ahia moes ook. En hy het.
Gaan leef die waarheid:
Dit beteken nie dat ons net moet vertel van die oordeel van die Here nie.
Gaan vertel veral van die verlossing wat daar is wanneer ons tot bekering kom en, vrygemaak van alle bedrog in ons lewe, in Christus kan lewe.
Gaan vertel van ver insigte wanneer die Heilige Gees ons lei, en daar vir ons wêrelde en tye oopgaan wat deur geen Godsverlater gesien kan word nie. Insigte wat by hierdie lewe verbygaan en wat so sterk is dat ons nou al die nuwe hemel en die nuwe aarde sien, waar die wat hier op die aarde glo, tot in ewigheid woon.