Waarskynlik sou dié teks môre op CNN gelees kon word apropos van Afrikaners vandag, en niemand sou ’n wenkbrou daaroor lig nie. Hierdie beperkte siening van die Boer en die Afrikaner wat neffens die Europese beskawing leef of geleef het, geld nog steeds. Op ’n manier word die platteland of binneland nog altyd gesien as onaanloklik (“forbidding”). Die koloniale afsku vir die binneland en sy inwoners is magistraal beskryf deur Peter Blum in sy satiriese gedig “Rooinekke op Hermanus” wat in jukstaposisie met De Kiewiet se siening aangehaal kan word.
Blum, ’n Duitser, skryf hier in sy aangenome taal, Afrikaans. Dit is miskien ironies dat hy moes doodgaan in ’n gestig in Engeland, tuiste van die rooinekke. In ’n sekere sin is hy ’n vreemdeling wat oor ander vreemdelinge skryf in ’n taal wat deur baie deesdae gesien word as synde ’n vreemde taal in die Engelse Suid-Afrika, iets wat jy net met onderskrifte kan verstaan. In die jargon van die nuwe Suid-Afrika sou Blum nie kwalifiseer vir die benaming “South African writer or poet” nie. Dit is ’n eienaardige verwikkeling aangesien die ryksarende van die gedig, wat hul pensioen trek op ou roem, skynbaar hulself op die oneerbiedige digter gewreek het. Hul gebrek aan hartstog, hul “kil-vreemdheid” het hulle kennelik goed te pas gekom; die digter het nou iets van ’n uitgestorwe spesie geword, nie die ryksarend nie. Maar tydens die gedig — vir ’n oomblik — vier ons die majesteit van daardie innerlike of binnelandse ruimte, daardie land wat Hermanus omring en waarvan die ryksarende as “agterland-afgekeerdes” hulself afgesluit het. Dit is ’n land, die land van die digkuns, waar elkeen en niemand ’n vreemdeling is nie.
Die beweging van mense op die grond, en selfs die wortelskiet van hul kultuur, hul taal en die naamgewing wat ontstaan uit hul interaksie en waarneming van die omgewing, die benoeming van bome en voëls en diere, dit alles vind binne menslike tyd plaas. Die landskap verander egter baie stadig, ongemerk binne geologiese tyd wat mensewesens beswaarlik kan voorstel. In ’n sekere sin is menslike kultuur dus vreemd aan die land, en selfs ons spesie is ’n immigrantespesie wat vandag hier mag wees en môre nie meer nie.
Na my mening is daar steeds ’n humanistiese en daarom antropomorfiese element aan Heidegger se begrip van kultuur as ’n vorm van organiese groei, waarna hierbo verwys is. Dit is waar dat kultuur moeilik kan bestaan sonder wortels: die déracinés binne Suid-Afrikaanse konteks woon slegs hier om die lekker inkopies, en hulle migreer maklik na waar die inkopies beter is (of miskien veiliger). Die plattelander, daarenteen, staar ’n bietjie soos Tityrus in Vergilius se eerste Herdersgedig 9 na die grootte van Rome wat oor Naboomspruit toring soos die statige sipres oor die beskeie vibernum, en besluit dat hy die eenvoudige, stoïsynse lewe verkies bo die inkopies te midde van die stadsrumoer. Dog soms het hy geen keuse nie, soos Meliboeus wat van sy grond afgesit is vanweë ’n gebrek aan politieke vriende in Rome. Uiteindelik speel die kans ’n rol daarin of ’n mens toegelaat sal word om aan te bly of gedwing sal word om te vertrek, of ’n mens jou wortels gaan behou of nie. Daar bestaan iets soos ’n taalkundige ekologie, en tale, soos spesies, is besig om uit te sterf. Anders as Darwin se idee van natuurlike seleksie, word die proses van uitsterwing grootliks gedryf deur toevallige gebeure, deur die kans. Die ekologie, taalkundig of andersins, is ’n stogastiese proses. Daar word gesê dat 99,9% van alles spesies wat ooit op aarde bestaan het, reeds uitgesterf het. Die taalkundige verskeidenheid van die platteland mag kwesbaar wees vir die funeste gevolge van ’n toevallige gebeurtenis, wat die vorm van ’n droogte mag aanneem, of die goudprys op $200, of ’n besluit in Rome.