Wat oorbly is herinneringe aan die oerkonsert en die historiese belang daarvan; hoe om dit te verstaan?
As Tweede Wêreldoorlog-oorwinnaar het Amerika sy spiere soos ’n Simson begin bult, alles binne die kader van streng sosiale en politieke norme. ’n Vrou se plek in die huis is selfs deur “opvoedkundige reklame” uitgespel (bit.ly/GoeieVrou), terwyl McCarthyïsme se paranoïese beheptheid met kommunisme ’n toksiese milieu sou skep.
Ontnugtering weens hierdie sieklike kultuur in ’n era waarin ongetemde entoesiasme en voortvarende energie ná die Groot Depressie plus twee wêreldoorloë moes blom, het ’n donkerder individuele lewensbeskouing uit die introspektiewe snit van die Amerikaanse gees ontsluier.
Elvis se heupe was sy sonde, sy stem sy swaard. Die Beats, daarenteen, was “hip” met ’n distopiese stem. Die idealisme van die Groot Amerikaanse Droom het hulle in die steek gelaat.
Voorts is die elektriese kitaar as musikale oppergod gevestig, nogals met hulp uit ’n onverwagte oord. Op 1965 se Newport-musiekfees het folk se nuwe hoëpriester, Bob Dylan, ’n elektriese kabel in sy kitaar gedruk (bit.ly/BobElektries).
En vir drie dae lank in Augustus 1969 was die rollende heuwels van Bethel, aan die ooskus, blommekind-nirwana met, swewend bo dit alles, die elektriese kitaar en ’n wit duif.
Hier’s hoekom. Ná ’n dosyn bekende treffers op daai Maandagoggend het Jimi skielik, uit die bloute, die openings-G7 en -C van die Amerikaanse volkslied uit ’n vuil klomp klankwalms gedistilleer en deur 16 luidsprekers losgelaat: elke noot ryk en suiwer, soos die eerste dagbreek.
Op ’n vraag oor die gevolge van die Franse Revolusie het Zhou Enlai geantwoord: “Dis te vroeg om te sê.”