Ramaphosa se entstofbeloftes ‘laat meer vrae as antwoorde’DA-leier John Steenhuisen. (Foto: Armand Hough/ANA) Die regering gaan voort om arbitrêre en dikwels ondoeltreffende inperkingsregulasies in te stel wat steeds die ekonomie verwoes, maar nie daarin slaag om die een ding te doen wat lewens sowel as die ekonomie kan red nie, en dit is die verkryging van voldoende entstowwe. “Net soos daar misluk is om die aanvanklike streng inperking verlede jaar te gebruik om die land se gesondheidsorgstelsel te vergroot, het die regering ook nou agteroor gesit en gekyk hoe ander lande alle beskikbare entstowwe verkry terwyl ons agter in die tou rondval,” het John Steenhuisen, DA-leier, gesê. Pres. Cyril Ramaphosa het Maandagaand gesê 20 miljoen entstofdosisse is reeds verseker en sal deur die loop van die eerste helfte van die jaar beskikbaar wees. In fase 1 sal die entstof eerste beskikbaar gemaak word aan sowat 1,2 miljoen voorstelinie-gesondheidswerkers. Die DA het die verkryging van die 20 miljoen entstofdosisse verwelkom, maar meen die besonderhede daar rondom is baie vaag. “Wie verskaf dit? Wanneer kom dit hier aan? Hoekom hoor ons nou vir die eerste keer van die AU-entstofprogram en wanneer kom dit en hoe gaan dit tussen die lande verdeel word? Hoe presies sal die entstofprogram geïmplementeer word?” Steenhuisen meen dit is ŉ leuen dat die regering glo al die afgelope ses maande oor entstowwe onderhandel. “As Ramaphosa wil hê ons moet dit glo dan moet hy bewyse verskaf want dit is óf hy óf die entstofverskaffers wat jok.” Die regering het die bal laat val wanneer dit kom by die verkryging van entstowwe en die enigste manier om hiervoor op te maak is om ŉ ambisieuse, eerlike, deursigtige verkrygings- en verspreidingstrategie te implementeer waarin die private sektor ŉ sentrale rol speel. Pres. Cyril Ramaphosa. Foto: Jairus Mmutle/GCIS Die DA eis dat Ramaphosa duidelikheid gee oor waar die 20 miljoen entstofdosisse vandaan kom en wanneer dit hier gaan aankom. Daar moet ook duidelikheid gee word oor die Covax-ooreenkoms en die AU-entstofprogram. Die regering moet bilaterale kontrakte aangaan met alle betroubare verskaffers op ŉ deursigtige manier vir die oorblywende 20 tot 60 miljoen benodigde entstowwe. “Daar moet ook verseker word dat die private sektor en provinsiale regerings toegelaat word om op ŉ positiewe manier by te dra om die vinnigste moontlike verkrygings- en implementeringsprogram moontlik te maak.” Volgens Steenhuisen moet ŉ gedifferensieerde, voorkomende benadering gevolg word rakende die inperking eerder as die eenvormige strategie wat tans geld. “Ons stel voor dat daar op provinsiale of distriksvlak buigsaamheid moet wees tussen vlak 2 en vlak 3, afhangend van die druk op hospitale. Om druk op traumafasiliteite te verlig en superverspreidergeleenthede te verminder, moet alkoholbeperkings geld waar die werklike risiko’s is terwyl laerisiko alkoholverwante handel toegelaat moet word.” Strande moet heropen word om verligting te bring vir kus-ekonomieë. “Die vakansietydperk is verby so die kans op groot skares is verby. Die aandklokreël moet opgehef word. Hierdie beperking van burgerlike vryhede kan nie geregverdig word nie. Byeenkomste kan verder beperk word soos nodig – selfs byeenkomste van 50 mense is te veel in brandpuntgebiede.” Indien die president die samewerking van Suid-Afrikaners verlang in hierdie kritieke entstoffase van die stryd teen Covid-19, moet hy begin redes gee oor hoekom die regering vertrou moet word. “Om bussies en helikopters vol polisiebeamptes te stuur om ŉ paar branderplankryers in hegtenis te neem is geen manier om vertroue in te boesem nie. Dit kan slegs gedoen word deur ŉ eerlike verbintenis tot die beskerming van die lewens van ons burgers te toon. En dit kan slegs bereik word deur die vinnige en wydverspreide implementering van ŉ entstofprogram.”