Myne van Suid-Afrika
MYNBOU IN SUID-AFRIKA
BO: 'n Skag by die Harmony-goudmyn, Welkom, in die Vrystaat.
Foto: Graeme Williams, MediaClubSouthAfrica.com
BO: Ondergronds in Anglogold Ashanti se Mponeng-myn by Carletonville, Gauteng.
Detail van foto van Anglogold
Ashanti / via MediaClubSouthAfrica.com
REGS: 'n Gautengse mynwerker.
Foto: H. Weyer / Kopiereg © South African Tourism / SA Toerisme
Mynbou het die grondslag gevorm waarop industrieë gebou kon word. Dit het gemaak dat die Suid-Afrikaanse ekonomie hoeka die sterkste op die vasteland van Afrika is...
AN daar nog 'n land wees met so 'n geweldige verskeidenheid kosbare minerale as Suid-Afrika? In ons bodem is ons begiftig met fabelagtige neerslae van goud, platinum, juweeldiamante, chroom, vanadium, mangaan en titaan, asook met kwistige hoeveelhede uraan, kobalt, koper, ystererts, nikkel, sink, kalksteen, rotsfosfaat, swawel... die lys hou net aan en aan.
Dan is daar die enorme, maklik bewerkbare steenkoollae tussen Lesotho en Swaziland, wat Suid-Afrika 'n toonaangewende uitvoerder van steenkool gemaak het. Boonop weet ons hoe om ons besonder ryk steenkoolvoorraad tot ons ekstra voordeel aan te wend deur olie uit die swart mineraal te "pers" om in ons energiebehoeftes te help voorsien. Regoor die aardbol word ons as 'n wêreldleier op hierdie gebied erken.
Die eerste Suid-Afrikaanse goudstormloop het slegs 'n paar jaar ná die ontdekking van diamante gebeur. Daar is in 1887 in alle erns met mynbou aan die Witwatersrand begin, en 'n menigte avonturiers met drome van rykdom het op die nuwe nedersetting genaamd Johannesburg toegesak. Baie van die diamantmiljoenêrs van Kimberley het ook na nuwe hoofkantore in Johannesburg versit, wat spoedig die grootste stad in Suidelike Afrika geword het (en steeds is).
Die ontdekking en ontginning van die ander waardevolle minerale in ons land is nie naastenby deur soveel opskuddings en drama gekenmerk nie, maar elk het op sy manier bygedra om van ons Suid-Afrika die gerekende mynbouland te maak wat dit vandag is.
BO: Oop gietkopermyn by Phalaborwa in Limpopo.
Foto: Lanz Von Hörsten_ Kopiereg © South African Tourism / SA Toerisme
REGS: Prospektering by Beaufort-Wes in die Wes-Kaap, toe daar na uraanreserwes gesoek is.
Foto: Chris Kirchhoff, MediaClubSouthAfrica.com
Mynbou het die grondslag gevorm waarop industrieë gebou kon word, met die gevolg dat die Suid-Afrikaanse ekonomie hoeka die sterkste op die vasteland van Afrika is. Die oorvloedige hoeveelheid minerale het baie bygedra om Suid-Afrika in 'n sterk ontwikkelende land te verander met 'n effektebeurs wat die sewentiende grootste ter wêreld is. Die groei was besonder kragtig van die jaar 2004 tot 2008, maar het in die tweede helfte van 2008 begin verlangsaam as gevolg van die wêreldwye finansiële krisis.
Soos verwag kon word, het die mynbou ook nie die ernstige uitwerking van hierdie krisis gespaar gebly nie. Dit het die Suid-Afrikaanse regering genoop om weer na die mynbou te kyk, hoewel sekere praatjies van nasionalisasie beslis nie oral byval vind nie. Nasionalisasie beteken die oorname van private ondernemings deur die staat. In'n kapitalisties-gedrewe wêreld word sulke staatsoornames ten sterkste veroordeel. Die Suid-Afrikaanse regering het nietemin weer lewe in 'n ongebruikte staatsmaatskappy geblaas deur bates in die mynsektor te begin opkoop.
Wat goud aanbetref, is Suid-Afrika in 2007 deur China van sy troon gestoot as die wêreld se grootste goudprodusent, 'n onderskeiding waarop ons langer as 'n eeu kon roem. Maar waar goud eenmaal die hoeksteen van die Suid-Afrikaanse ekonomie was, het dit in belangrikheid afgeneem namate die plaaslike ekonomie gediversifiseer het. Suid-Afrika het in elk geval na berekening sowat vyftig persent van al die goudreserwes op ons planeet.
'n Groot probleem met ons goud is dat 'n sekere hoeveelheid so diep ondergronds lê dat dit die ontginning nie net duur maak nie, maar ook gevaarlik. Ons het al tot drie en 'n halwe kilometer diep in die aarde ingetonnel om by die gesogte geel metaal uit te kom. Die diepste (3585 meter) is die Oos-Randmyn in Boksburg. By sulke dieptes is dit so warm dat geweldige verkoelingstelsels nodig is om die omstandighede vir mynwerkers leefbaar te maak.
Die Suid-Afrikaanse mynbedryf word dikwels voor stok gekry weens sy swak veiligheidsrekord, maar daar moet aanvaar word dat mynbesture in die meeste gevalle hul bes doen om ongelukke te voorkom.
• Lees ook: Gesondheids- en ander gevare van mynbou
BO: Oop gietysterertsmyn by Sishen in die Noord-Kaap, een van die wêreld se vyf grootste ysterertsmyne.