PressReader - Landbouweekblad: 2018-10-12 - HIER’S ’N PLAN MET HOË NATRIUMKONSENTRASIE IN HERGEBRUIKTE BESPROEIINGSWATER
HIER’S ’N PLAN MET HOË NATRIUMKONSENTRASIE IN HERGEBRUIKTE BESPROEIINGSWATER
Landbouweekblad - 2018-10-12 - Kortlik - FREDALETTE UYS
Ver­nu­wen­de Suid-Afrikaanse pro­duk wat die natriumkonsentrasie ver­laag in ge­her­sir­ku­leer­de wa­ter wat vir sproei­be­mes­ting ge­bruik word, word eers­daags be­kend ge­stel.
Die na­tri­um­re­duk­sie-een­heid (SRU) is deur die Op­ti­ma A­grik-maat­skap­py, wat ver­skeie pro­ses­se vir die be­han­de­ling van besproeiingswater bied, ont­wik­kel. Vol­gens mnr. Ockie van Niekerk, stig­ter en aan­deel­hou­er van Op­ti­ma A­grik, is die maat­skap­py in die laaste fa­se om die pro­ses vol­le­dig mark­ge­reed te kry.
Van Niekerk sê die SRU word ge­bruik om die natriumkonsentrasie in besproeiingswater wat her­ge­bruik word, te ver­laag deur i­oon-uit­ruil­teg­no­lo­gie. Die teg­no­lo­gie is aan­ge­pas vir die spe­si­fie­ke be­hoef­tes van die toe­pas­sing en om die pro­ses kos­te­doel­tref­fend te maak vir be­sproei­ingstoe­pas­sings.
Vol­gens Van Niekerk is daar ver­skeie toe­pas­sings in kweek­hui­se, soos dié vir die be­han­de­ling van grond­wa­ter voor ge­bruik of die be­han­de­ling van voe­ding­stof­op­los­sings ná ge­bruik. Elke toe­pas­sing verg sy eie aan­pas­sing.
Die pro­ses be­perk boon­op die om­ge­wings­im­pak van kweek­hui­se. Van Niekerk sê daar is tans baie be­lang­stel­ling in die SRU van die kweek­huis­be­dryf in Ne­der­land en Bel­gië. Wet­ge­wing be­perk die vry­stel­ling van plant­voe­ding­stow­we in die om­ge­wing in die lan­de. Hy sê ál meer kweek­huis­boe­re in Suid-A­fri­ka be­gin die her­ge­bruik van besproeiingswater oorweeg en hy ver­wag dat soort­ge­ly­ke in­stal­la­sies in Suid-A­fri­ka sal toe­neem.
Die teg­no­lo­gie is reeds in Bel­gië by die Proef­sta­ti­on voor de Groen­te­teeld ge­toets en is ook vir ’n he­le sei­soen suk­ses­vol op 9 ha by ’n ta­ma­tiek­we­ker in Ne­der­land ge­de­mon­streer.
Van Niekerk ver­dui­de­lik dat na­tri­um met­ter­tyd in hergebruikte wa­ter in die kweek­hui­se op­bou, wat pro­duk­sie be­na­deel. Die na­tri­um moet daar­om uit die wa­ter ver­wy­der word. Op die oom­blik raak kwe­kers van die ni­traat­en fos­faat­ry­ke wa­ter ont­slae deur dit in die ri­ool los te laat. Kwe­kers wat hul be­dryf goed be­stuur, hoef dit slegs ’n paar keer per jaar te doen, an­der meer ge­reeld. Die SRU maak die los­la­ting van besproeiingswater oor­bo­dig.
Om die na­tri­um uit die stel­sel te ver­wy­der, ont­trek die SRU daag­liks 8 000 l van die voe­ding­stof­meng­sel aan die wor­tel­so­nes in die kweek­huis. Die SRU ont­trek die na­tri­um daar­uit en die ge­her­sir­ku­leer­de wa­ter word teen ’n la­er natriumkonsentrasie na die kweek­huis te­rug­ge­pomp vir her­ge­bruik. Die na­tri­um wat
ont­trek is, word in ’n 400 l-kon­sen­traat (teen ’n kon­sen­tra­sie van 13 000 de­le per mil­joen) uit die kweek­huis ver­wy­der.
Vol­gens Van Niekerk is dit die e­nig­ste teg­no­lo­gie wat na­tri­um vol­le­dig van ni­traat en fos­faat skei. Die ge­volg is ’n sta­bie­le, lae natriumkonsentrasie in die kweek­huis, wat be­te­ken die kwe­ker hoef nie e­ni­ge ni­traat en fos­faat uit die kweek­huis los te laat nie. Dié twee i­o­ne is ska­de­lik vir die om­ge­wing in­dien dit in té hoë hoe­veel­he­de vry­ge­laat word. Ná die skei­ding deur die SRU word ni­traat en fos­faat weer in die kweek­huis ge­bruik.
Die twee­de voor­deel is dat na­tri­um in ’n baie ge­kon­sen­treer­de op­los­sing ver­wy­der word, wat kos­te­doel­tref­fen­der is.
Dié teg­no­lo­gie vorm deel van die Fer­tin­no­wa-pro­jek, wat fi­nan­sie­ring van die Eu­ro­pe­se U­nie kry as deel van die Ho­ri­zon 2020-na­vor­sings-en-ver­nu­wings­pro­gram.
Die pro­jek se oog­merk is om ver­nu­wen­de teg­nie­ke vir die vol­hou­ba­re ge­bruik van wa­ter in sproei­be­mes­ting vir ge­was­se te be­vor­der en be­staan uit 23 deel­ne­mers uit ne­ge ver­skil­len­de lan­de. Op­ti­ma A­grik is die e­nig­ste ven­noot van die pro­jek bui­te die Eu­ro­pe­se U­nie.
Só lyk die SRU-een­heid wat die natriumkonsentrasie in besproeiingswater ver­laag.