Tieners en substansieverslawing - Jou Gesin | Solidariteit WêreldJou Gesin | Solidariteit Wêreld
Tuis › Artikels › Tieners en substansieverslawing
Tieners en substansieverslawing
Substansieverslawing by tieners is iets waaroor soms gepraat word, maar besef jy wat die omvang van die probleem werklik is? Die goeie nuus is dat daar hulp vir tieners is.
"Geen kind beplan om 'n verslaafde te word wanneer hy groot word nie … geen ouer beplan om 'n verslaafde kind groot te maak nie … geen mens is bestand teen verslawing nie." (Onbekend)
Omvang van die probleem
60% tieners wat voor die ouderdom van 15 jaar sigarette rook, sal waarskynlik aan dwelms verslaaf raak.
60% van tieners onder 18 jaar drink gereeld alkohol (steeds die grootste dwelm in SA).
2% tot 9% tieners gebruik dagga.
Tieners (15 jaar of jonger) wat drink, staan 'n vier maal groter kans om aan alkohol verslaaf te raak.
122 uit 1 000 graad 1-leerders in die Noord-Kaap ly aan fetale alkoholsindroom.
Elke jaar neem ongeveer 40 000 kinders in Suid-Afrika neem hul eerste sopie alkohol voordat hul gebore is.
In 2012 het 80% van graad 8- tot -12 leerders in Gauteng erken hulle gebruik gereeld alkohol, en 26,9% het erken dat hulle dwelms (veral dagga) gebruik.
Leerders wat alkohol gebruik, se kans is drie maal groter om by geweldsmisdaad betrokke te raak.
60% van graad 8- tot -11 leerders in Kaapse skole het erken dat hulle al alkohol misbruik het en ook 'n jaar op skool moes herhaal.
'n Kind het 'n 60%-kans om 'n alkoholis te word indien een van sy of haar ouers 'n alkoholis is en 80% indien albei ouers substansieafhanklik is.
(WGO-verslae, CDA & www.crimestatssa.com)
Daar bestaan uiteenlopende redes waarom tieners by die gebruik van alkohol of dwelms betrokke kan raak:
om goed te voel – dwelms kan jou gemoedstemming verbeter
om beter te voel – dwelms kan jou angstigheid en vrese onderdruk
om beter te presteer – dwelms kan jou meer energie gee en langer laat aanhou
nuuskierigheid – die effek van dwelms is baie in die nuus, wat maak dat nuuskierigheid die oorhand kan kry
fisiese redes – 'n tiener kan om fisiese of mediese redes dwelms begin gebruik en dan daaraan verslaaf raak
sosiaal– sosiale druk en die behoefte aan aanvaarding kan 'n tiener daartoe dryf om dwelms te geruik.
(NIDA: Nasionale Instituut vir Dwelmmisbruik)
Dis krities belangrik dat nie net die beëindiging van middelmisbruik nie, maar ook die rede(s) daarvoor konstruktief aangespreek moet word.
Definisie van verslawing
Die volgende kan as riglyne dien om te bepaal of 'n persoon verslaaf is:
Die DSM 5 (Diagnostiese en Statistiese Handleiding van Geestesteurings (5th edition, 2016; pp 490-491) noem 11 diagnostiese kriteria waarna opgelet moet word by die diagnose van substansieafhanklikheid.
'n Persoon is substansieafhanklik wanneer sy of haar gedagtes en/of gemoed en/of gedrag beduidend verander.
'n Baie bekende metode om dit te bepaal, is die sogenaamde CAGE-model.
Twee of meer positiewe antwoorde op hierdie vier vrae dui die waarskynlikheid van afhanklikheid van alkohol en/of dwelms aan.
Die voorgaande bevestig waarom daar nie volstaan kan word daarmee of 'n tiener per geleentheid positief toets vir die gebruik van die een of ander dwelm nie. Behoorlike assessering kan nie genoeg beklemtoon word nie.
Die wetlike aspekte wat betrokke is wanneer 'n tiener getoets word, moet baie duidelik aan alle tieners en hulle ouers gekommunikeer word. Indien die korrekte prosedure nie gevolg is nie, kan 'n tiener skotvry daarvan afkom al het hy of sy positief getoets.
Let ook daarop dat daar verskeie dwelms (bv. sintetiese dagga of die sg. "herbal blend") is wat nie deur 'n standaardurientoets uitgewys sal word nie.
Tieners kan ook verskeie middels gebruik om 'n toets negatief te laat toon (bv. met die gebruik van oormatige hoeveelhede asyn). 'n Leerder mag dus nooit weet wanneer daar toetsing gaan plaasvind nie.
Assessering behels dus baie meer as om net te toets of 'n tiener positief toets, al dan nie. Volledige inligting (ook kolateraal) moet verkry word rakende die kind se:
moontlike traumatiese ervarings;
algemene lewenstyl (sosiaal/sport/godsdiens);
vorige behandelings vir afhanklikheid;en
wetlike aspekte (oortredings begaan).
Assessering moet in 'n atmosfeer van omgee (probeer om te verstaan) plaasvind, en nie met 'n veroordelende ingesteldheid nie.
Probeer om met empatie insig in die volgende aspekte te verkry:
die tiener se ervaring van wat tans aangaan rakende die positiewe toetsing vir dwelms
die tiener se insig rakende die moontlike implikasies van moontlike optrede, maar ook die effek van die gebruik van die substansie op hom of haar as persoon
Hoe die tiener oor sy of haar toekoms dink in die lig van andere se verwagtinge, en ook die aanvaarding van verantwoordelikheid vir bepaalde gebeure in sy of haar lewe
'n Volledige assessering kan dikwels daartoe lei dat die kind na 'n inrigting vir die hantering van substansieafhanklikheid verwys moet word. Die rehabilitasie van substansieafhanklikheid is meestal 'n baie komplekse saak.
Daar is gewoonlik drie opsies vir die behandeling van tieners.
Doen niks, behalwe om te wag vir 'n "skoon" toets. Die gevaar is dat die tiener dan nie die erns van die saak sal besef nie.
Buitepasiënteprogram: Dit word sterk aanbeveel. Dalk was die tiener net op die verkeerde tyd op die verkeerde plek. Dit is 'n goeie aanduiding van wat die langmynverwagting kan wees.
Binnepasiënteprogram: Dis gewoonlik vir die tiener wat al verskeie kere by die gebruik van dwelms betrokke was en nie gebaat het by buitepasiënteprogramme nie.
Die houding van die maatskaplike werker kan nie genoeg beklemtoon word nie – die tiener se vertroue moet gewen word.
Die totale maatskaplike konteks van die tiener moet deeglik in ag geneem word. Dwelmgebruik is dalk die enigste verwysingsraamwerk wat die tiener ken vir die hantering van uitdagings.
Groepdruk is 'n verkeerde term. Dit gaan oor groepskeuse. By eersgenoemde word die blaam op die omgewing geplaas. By laasgenoemde aanvaar die tiener self verantwoordelikheid vir sy of haar vriendekring (en dus ook optrede).
Gemeenskap: Substansieafhanklikheid is 'n saak wat die gemeenskap raak. Die omgewing kan 'n deurslaggewende rol speel in die genesing van die tiener.
Leefstyl: Daar is nie 'n kitsresep vir rehabilitering nie. Dis 'n lewenslange leefstylverandering, waarin uitdagings van die lewe anders hanteer word as deur die gebruik van dwelms.
Hoop: Genesing is moontlik. Ongelukkig is nie alle ouerhuise meer die standvastige en veilige hawe nie. Die maatskaplike werker, as deel van 'n multiprofessionele span, het 'n unieke en uitdagende geleentheid!
Opgestel deur Ilse Booysen (maatskaplike werker, Stabilis Behandelingsentrum), in samewerking met dr. Michiel van der Merwe (uitvoerende direkteur van Stabilis Behandelingsentrum).