’n Tyd gelede het ek ’n boek gelees met die sonderlinge titel, “My hart wil Afrika”, deur Tienie Swanepoel. Sonderling, omdat dit klink of iets skort. Hoe kan ’n mens se hart nou “wil Afrika” ?
Waarskynlik net so vreemd as om te besluit jy wil jou kinders vir Afrika grootmaak. Ek het al dikwels gehoor mense sê die of daardie persoon maak sy kinders vir die verderf groot – of vir die tronk.
Maar mense wat die land verlaat het, vergeet van die korrupsie en die geweld. Al wat wat bly brand is die gemis van die veld, die son, die wild, die braaivleis, die kuier, die grappies en wat nog als.
Dis asof Afrika ’n gesplete siel het – mens verpes die donker kant van daardie siel – maar die ligkant kyk jy dikwels mis totdat jy dit nie meer het nie.
My skoonouers woon die afgelope sewe jaar in Engeland. Danksy hulle verblyf daar, het Engeland so elke drie jaar vir die Spiese ‘n Junie-vakansie bestemming geword. Na die derde besoek was ons egter geskok om te hoor hoe Engeland vir ons kinders die metafoor van vakansie, skoonheid en ’n goeie lewe geword het.
Na ’n kort werksbesoek aan Zimbabwe verlede jaar het ek en my vrou besluit: Van nou af gaan ons kinders die ligkant van Afrika leer ken. Ons gaan ons kinders vir Afrika grootmaak.
Hier in Suid-Afrika is ons nog nie werklik in Afrika nie – dis eers as jy by Louis Trichardt verby is en nogal heel simbolies deur die Hendrik Verwoerd-tonnels ry wat jy besef jy is nou in Afrika.
Die eerste besoek is aan ’n boer wat van sy plaas verjaag is – sy een huiswerker moet nog die Vrydag in die hof verskyn – omdat hy sy werkgewer se kant gekies het en nie die oorlogsveterane bygestaan het om die plaas te gryp nie. “They think I am an old man, but they are wrong. This man has a big heart. I will not be moved”, sê hy met ’n sprankel in die oog wanneer hy vertel van die oorlogsveterane se intimidasietegnieke.
In daardie boer en sy lojale huiswerker se bestaan sien ek weer iets van die ligkant van Afrika: gelowige, bedagsame en lojale mense wat hulle nie laat beweeg deur die donker kant van hulle kontinent en sy gewaande leiers nie.
Op ’n klein lappie grond wat hy oor gehad het, het die boer weer in ’n kort tyd ’n lushof geskep. Hy het as’t ware die donker met lig verdryf.
Toe ons dae later die 80 km sinkplaatpad vol klippe en slaggate getrotseer het en ons daktentjie so 150 meter van die Zambezirivier staan gemaak het, was dit weereens die ligkant van Afrika wat ons begroet. Dis amper asof die hiënas wat saans rondom jou vuurmaakplek kom aas vir oorskiet, die seekoeie wat die wêreld vol is en die olifante wat ongestoord reg langs jou tent verbydrentel , nie weet dat die mens die natuurlike vyand van alle wild is nie. Toe ons dogtertjies na drie dae sonder badwater vir die eerste keer weer gaan stort sê ons jongste dogtertjie “Mamma, ons bad heeltemal te veel by die huis”.