Terugblik op 2019 | Netwerk24
Deur Dirk Breytenbach 17 Januarie 2020 06:00
Vanuit ’n ekonomiese oogpunt was 2019 ’n wipplankjaar met verskeie hoogte- en laagtepunte wat sakevertroue onder druk geplaas het en belegging in nuwe sakeondernemings teruggehou het.
Nielewensvatbare politieke oplossings op nasionale vlak – wat aan ekonomiese kwessies gekoppel is onder die dekmantel van regstelling – was aan die orde van die dag en sal moontlik verder negatiewe uitkringende ekonomiese gevolge hê sowel plaaslik as nasionaal.
Dit takel die vryemarkstelsel af, versuur rasseverhoudinge en versteur harmonie en eenheid in Suid-Afrika. ’n Gerespekteerde Suid-Afrikaanse leier het eens opgemerk: “Hoede af vir die verlede en moue op vir die toekoms.” Dít is vandag weer eens van toepassing.
Dit was onder meer ’n afgryslike jaar vir ondernemings in staatsbesit (SOE’s) wat nou in krisisbestuur is, maar wat steeds vir die volgende drie tot vyf jaar geweldige stremming op die fiskus en belastingbetalers se finansieringsbronne gaan plaas.
Werkloosheid wat mense uitsigloos laat, hou aan groei en ekonomiese groei was reeds aan die einde van 2019 gevaarlik naby aan zero.
Die gevolge van die beperkings wat die plundering van die staatskas deur korrupsie en swak beleid teweeggebring het, sal ook nog lank by Suid-Afrika spook.
Dít alles plaas ’n vraagteken agter die regering se leierskaps­vaardighede (plaaslik en nasionaal) en die politieke wil om ekonomies gegronde besluite ter wille van die land se ekonomie en al sy mense te neem. Beleidsonsekerhede wat die bogenoemde swak bestuur tot gevolg het behoort dringend aangepak te word om sakevertroue te herstel sodat Suid-Afrika weer op ’n groeipad kan kom.
Aan die positiewe kant is daar ekonomiese aanwysers soos die lae inflasiekoers, positiewe betalingsbalans en die rand-wisselkoers wat binne verwagting presteer, wat aandui alles nie verlore is nie. Die huidige wisselkoers maak plaaslike vrugte-uitvoere kompeterend en toerisme bekostigbaar.
Volgens die RMB/BEN se sakevertroue-indeks vir Suid-Afrika het die indeks tot onlangs nog tot ’n 20 jaar-laagtepunt gedaal, maar gedurende die vierde kwartaal van 2019 weer opwaarts begin klim.
Hierdie mengsel van goeie resultate gekoppel aan ernstige teleurstellings aan die politieke front maak sakerisiko-analises moeilik en sal aanhou om nuwe investering terug te hou tot nadeel van almal in Suid-Afrika.
Inklusiewe en doelgerigte leierskap deur die regering en die beskermhere (Captains of Industry) van die private sektor is die enigste oplossing vir die omkeer van ons ekonomie.