Afsondering: Menigte WVF-eise weens Covid-19 verwag(Foto: Timothy Bernard/ANA) Thulas Nxesi, minister van indiensneming en arbeid, het Dinsdag gesê een van die groot uitdagings wat tydens die tydperk van algehele afsonderingondervind word, is dié met verlof. Volgens die minister het die departement reeds talle klagtes ontvang – van werkers en vakbonde – dat sommige werkgewers die las op werkers wil afskuif. “Ons ontvang veral klagtes van werkers dat hul werkgewers hulle gedwing het om onbetaalde verlof te neem. Ons besef wanneer verlof bepaal word, kan werkgewers werkers dwing om enige tyd wat hulle goed dink, verlof te neem. “Hierdie is egter ŉ unieke situasie wat van almal van ons verwag om op te tree op ŉ manier wat maatskaplike solidariteit bevorder.” Nuwe stelsel vir eise weens Covid-19 Nxesi sê die departement het ŉ direktief uitgereik wat die proses om eise by die werkloosheidsversekeringsfonds (WVF) in te dien uiteensit en het reeds ŉ Covid-19-nasionale rampvoordeel bekend gestel om die gevolge van moontlike afleggings weens die afsonderingstydperk teen te werk. Die minister sê dit is belangrik om te verstaan dat die WVF egter nié miljoene individuele eise sal kan verwerk nie omdat dit tot enorme vertragings gaan lei. “Ons het ŉ stelsel in werking gestel waarvolgens WVF-voordele deur maatskappye, sektorale verenigings en bedingingsrade betaal gaan word.” Nxesi sê daar word dus wegbeweeg van die tradisionele model van individuele eise deur die arbeidsentrums – wat bloot oorweldig sal word. Hy sê dit sal dié sentrums ook in virus-brandpunte omskep, omdat dit groot skares mense sal lok. Die departement het Vrydag reeds al sy arbeidskantore gesluit. (Foto: Facebook) Die DA het egter ŉ beroep op die departement gedoen om sy arbeidsentrums in alle provinsies te heropen. Michael Cardo, die DA se woordvoerder oor arbeid en indiensneming, stem saam dat daar na verwagting ŉ massa vir werkloosheidsversekering ingedien gaan word en waarsku dat dié eise boonop spoedig hanteer moet word. Die DA sê hoewel daar nie fout gevind kan word met die regering se pogings om die Covid-19-pandemie te help stuit nie, het dit diegene wat die departement se dienste desperaat nodig het, in ŉ ernstige penarie gelaat. Talle eisers het nie rekenaars of toegang tot aanlyn dienste nie. “Dit móét vir die departement moontlik wees om ŉ afgeskaalde kantoordiens te lewer terwyl steeds streng gehoor gegee word aan distansiëring en higiëne maatreëls,” het Cardo gesê. ŉ Groot getal kleinsake-eienaars wat tydens die isolasietydperk nie hul werkers se salarisse gaan kan betaal nie, sal moet aansoek doen vir die WVF se sogenaamde Temporary Employer-Employee Relief Scheme-voordeel (Covid-19 TERS). Dié voordeel betaal ŉ gedeelte van die salarisse van werkers by ondernemings wat tydelik moet sluit. Cardo sê egter een e-pos-adres en ŉ enkele kontaknommer is nie naastenby voldoende nie. Volgens die minister moet ŉ samewerkingsooreenkoms vir groep- of gesamentlike betalings aangegaan word én dat die verskillende sektore se gebruik van die geld onderhewig aan ŉ oudit is. “Dit het tot teenkanting van sommige werkgewers gelei. Ons moet almal verstaan dat dit staatsgeld is wat ingevolge wetgewing geoudit moet word. Ons gaan dus aandring op die inwerkingstelling van behoorlike bestuur in dié verband. Ons het geen ander keuse in die saak nie.” Hy het ŉ beroep op betrokkenes gedoen om so gou moontlik samesprekings te voer sodat die betaling van die geld aan diegene wat dit die nodigste het, gedoen kan word. “Ons wil dié werkgewers bedank wat reeds maatskaplike verantwoordelikheid en solidariteit aan die dag gelê het deur werkers nie net hul volle salarisse te betaal nie, maar ook aangebied het om as betalingsagente in dié tyd op te tree.” (Foto: Timothy Bernard/ANA) Werkgewers oortree die wet Volgens Nxesi dwing sommige werkgewers wat nié noodsaaklike dienste lewer nie, oënskynlik ook hul werkers om aan te meld vir diens. Die minister waarsku dít is ŉ strafregtelike oortreding wat nie net ŉ gevaar vir die betrokke werkers inhou nie, maar ook vir almal met wie hulle in kontak kom. Dit is ook heeltemal teenstrydig met die oproep om in dié tyd so ver moontlik tuis te bly. Die Vergoedingskommissaris het vroeër vandeesmaand ook ŉ kennisgewing uitgereik wat dit nou vir bepaalde beroepe makliker maak om vergoeding te eis indien hulle die nuwe koronavirus (wat die siekte Covid-19 veroorsaak) by die werk opgedoen het. Dié beroepe sluit in dokters, verpleegkundiges, ambulanspersoneel en werkers in lykshuise. Maak só om ŉ eis in te dien: Stap 1: Dokumente wat benodig word Stap 2: Indiening Stap 3: Gevolgtrekking Die departement waarsku dat betaling net sal geskied nadat die WVF en die werkgewer of Bedingingsraad ŉ ooreenkoms oor die vergoeding bereik het. Navrae: Wil jy op hoogte bly van alle nuus oor Covid-19 op Maroela Media? Klik hier om in te teken op ŉ daaglikse nuusbrief.