JY LEES NOU Sssjjjj... Jou pasgeborene slaap
Slaap – of die gebrek daaraan – is dikwels al waaraan nuwe ouers kan dink. Wat kan jy van jou pasgeborene verwag en hoe kan jy sy slaapgewoontes vir almal laat werk?
Jou splinternuwe bondeltjie vreugde kan dalk baie beter – of slegter! – slaap as iemand anders s’n, want net soos volwassenes is babas individue met verskillende persoonlikhede en behoeftes. Tog kan jy jou baba help en beïnvloed om van geboorte af geleidelik gesonde slaapgewoontes te ontwikkel.
Net omdat jou pienkvoet aanvanklik goed slaap, beteken dit nie die stryd is vir altyd gewonne nie. Leer meer oor slaap en jy sal beter voorbereid voel op wat kom.
Moenie goedsmoeds na almal se raad luister nie: As jy bekommerd voel oor iets, gesels liewer met ’n ervare en betroubare ouerskapskenner of professionele mediese persoon. As jou baba sleg slaap, is die eerste stap altyd om siekte of ongemak uit te skakel. Onthou ook dat “deurslaap” by babas behels dat jou baba vyf uur lank aanmekaar slaap – moet dus nie verwag dat hy soos ’n volwassene regdeur die nag moet slaap nie.
Jy kan verwag dat jou baba minstens twee keer in die loop van die nag wakker word om te voed. Hy doen dit omdat sy melatonienvlak nog nie hoog genoeg is nie. Melatonien is die hormoon wat slaapsiklusse reguleer. Melatonienproduksie sal oor ’n paar weke ontwikkel en jou baba sal dan leer om tussen dag en nag te onderskei. Intussen kan jy jou baba van sy omgewing begin leer en ’n beter begrip van dag en nag probeer vestig. Om dit te doen, moet jy verstaan hoe sy slaapsiklus en -fases werk. Die volgende fases word onderskei:
Wakker staat. Jou baba se oë is oop en hy is fisiek wakker en ontvanklik vir sy omgewing. Hoewel hy kalm is, waai hy sy arms en beentjies rond en skrik elke af en toe.
Rustige staat. Jou baba is rustig, maar wakker. Dit is die perfekte tyd vir gehaltetyd saam omdat hy ’n geruime tyd lank met aandag na jou sal luister en kyk.
Lomerige staat. Sy ooglede fladder oop en toe en hy beweeg baie min. Wanneer hy wel beweeg, is dit vloeiende eerder as rukkerige bewegings. As daar ’n onverwagse geluid is, sal hy skrik.
Ligte slaap. Hoewel jou baba se ogies toe is, is daar vinnige bewegings van die oog onder die ooglid en lukrake liggaamsbewegings met periodieke suigbewegings. ’n Harde geluid sal hom laat skrik en kan sy slaappatroon so versteur dat hy weer heeltemal wakker is.
Diep slaap. Jou baba slaap vas en niks sal hom pla nie. Sy ogies is styf toe en daar is geen beweging onder die ooglede sigbaar nie, sy asemhaling is reëlmatig en hy word nie sommer wakker van geluide of as jy hom verskuif nie.
Wat jou baba nodig het
’n Pasgebore baba moet sowat 20 uur per dag slaap. Hoewel dit na baie klink, sal jý nie noodwendig uitgerus voel nie, want dit is onderbroke slaap en jy sal tussendeur besig wees met takies, sy bad en voeding, om hom vas te hou en te vertroos, en om self verlore slaap in te haal. Jou pasgeborene wil sowat agt keer per dag voed, hoewel jy hom verkieslik nie volgens ’n skedule moet borsvoed nie.
Teen omtrent drie maande oud sal hy waarskynlik sy vereiste aantal uur slaap na sowat 15 per dag verminder. As hy eers ’n peuter of kleuter is, sal hy mettertyd sy middagslapie prysgee. Slaapverlies en uitputting maak deel uit van die ouerskapspakket.
Terwyl baie babas in die hospitaal lyk of hulle volgens ’n skedule slaap, word hulle eers regtig by die huis “wakker” en is dit heeltemal normaal om oorweldig te voel as jou baba huil, vuil doeke het, weer huil en voedings eis in wat na ’n nimmereindigende kringloop voel.
Maar hoe moeilik die eerste paar weke ook al is – onthou dat sogenaamde ouvroustories oor hoe om kleinding te laat deurslaap nie altyd waar of wenslik is nie. Moenie in die versoeking kom om nou al pap te gee sodat hy kan vol voel en beter slaap nie, en moet hom nie snags water gee om te drink nie. Prioritiseer liewer jou tyd deur die aantal besoekers wat jy kry te verminder, jou minder oor huiswerk en administratiewe take te bekommer en jou dag eerder daaraan te wy om te slaap terwyl jou baba slaap.
Baba se eerste weke
Probeer in die eerste weke tuis by die hospitaalroetine hou, hoewel jy jou altyd deur jou baba moet laat lei. In hierdie stadium het jou baba nog geen idee van dag en nag nie, want hy moet dikwels drink en sy melatonienproduksie het nog nie ten volle ingeskop nie.
Party ouers hou daarvan om saam met hul pasgeborene in een kamer te slaap, terwyl ander ’n streng roetine verkies waar baba van die begin af in sy eie kamer slaap. Beproef ’n paar opsies en kyk wat julle die beste pas. Onthou egter dat dit moeilik is om bestaande gewoontes te verander – jy moet dus die keuse maak wat vir almal die beste werk. Neem die volgende in ag wanneer jy besluit waar jou baba moet slaap:
In die eerste weke en maande sal jou baba snags moet drink – jy kan dus nie ’n fout maak met die opsie wat jou eie slaaproetine so min as moontlik gaan versteur nie.
Jy kan jou slaaproetine en die plek waar baba slaap verander sodra baba snags minder drink.
Dis waarskynlik moeiliker om ’n peuter na sy eie kamer te skuif as hy daaraan gewoond is om in jou kamer te slaap, maar dit hang baie af van jou kind se persoonlikheid en hoe jy die trek aanpak. As jy bekommerd voel oor iets, gesels liewer met ’n ervare en betroubare kenner of professionele mediese persoon.
Bugaboo Bee5-stootwaentjie R13 398, bornfabulous.co.za
Beste wenke vir lekker slaap
Badtyd is koesterend en die meeste babas slaap daarna goed.
Masseer jou baba terwyl jy sagte musiek speel.
Sorg vir ’n rustige roetine voor baba bed toe gaan – oorstimulasie ondermyn slaap.
Hou die ligte met slaaptyd gedemp deur net ’n nagliggie of ganglig aan te skakel.
Moenie snags met jou baba speel wanneer sy wakker word nie. Voed haar, ruil haar doek indien nodig en laat haar dadelik weer slaap.
Moenie jou baba los om te huil wanneer sy wakker word nie; sy vertrou dat jy onmiddellik in haar behoeftes sal voorsien. As jy haar los, leer sy boonop dat net ’n lang, harde huilsessie jou aandag kry.
Slaap bevorder slaap. Probeer sorg dat jou baba ná haar eerste voeding of ontbyt slaap, dan slaap sy die res van die dag en in die nag beter.
Babas se slaappatroon vorm in die eerste vier maande en dis dus nou die ideale tyd om solank goeie slaapgewoontes te begin vestig. As jou baba daarmee tevrede is, kan jy haar nou sagkens begin help om haar self te troos en onafhanklik van jou aan die slaap te raak.
• Jou baba moet altyd op sy ruggie of sy slaap en nooit op sy maag nie om sy risiko vir wiegiedood te verminder.
• Gebruik slegs katoenkomberse en lakens wat styf ingesteek is.
• Die matras moet droog, ferm en skoon wees en lug deurlaat.
• Hou die kamertemperatuur tussen 20 en 22 grade Celsius.
• Leer noodhulptegnieke.
• Moenie skaapvelle, duvets of kussings in die kot plaas nie.
Moenie toelaat dat iemand naby jou baba of in jou huis rook nie. Dit is gevaarlik om saam met jou baba in een bed te slaap as:
Jy of jou lewensmaat rook.
Een van julle alkohol gedrink het.
Julle medisyne drink of dwelms gebruik het.
Julle buitengewoon moeg is.
Jy en baba op ’n rusbank of in ’n leunstoel aan die slaap raak.
Speel Babysense se Lullabies- en Womb to World-CD’s om jou baba kalm en rustig te laat slaap. Beskikbaar by Baby City landswyd teen R129,95.
Babysense womb to world
Leer jou baba slaap
Babas is nie robotte nie en net wanneer jy dink jy het jou baba se slaappatroon onder die knie, kan sy besluit om van roetine te verander – en al jou slim planne omverwerp! Luister dus gerus na kenners se slaapriglyne, maar onthou altyd dat jou baba uniek is en dat jy die kenners se voorstelle sal moet aanpas om in jul spesifieke situasie te werk.
• Leer jou baba ken. Sy het dalk baie drukkies en vertroeteling teen slaaptyd nodig – of dalk verkies sy dit om heeltemal sonder jou aandag te gaan slaap. Bou haar slaaproetine om haar voorkeure.
• Verstaan en ken die fases van die slaapsiklus (kyk op die vorige bladsy). Verskuif jou baba net van een plek na ’n ander terwyl sy diep slaap. Lig haar sagkens op en plaas haar voete eerste op haar slaapplek. Jy kan haar lêplekkie vooraf met ’n warmwatersak warm maak as jy wil.
• Die volgende stap om haar te help om onafhanklik aan die slaap te raak, is om haar neer te lê terwyl sy nog net in ’n staat van ligte slaap is. Maak seker dat jy haar sagkens hanteer en geen rukbewegings maak wat haar wakker kan laat word nie. Teoreties behoort sy in staat te wees om sonder jou hulp van ’n ligte slaap na ’n diep slaap oor te skakel.
• Die volgende stap is om haar te voed en dan neer te lê terwyl sy nog in ’n lomerige staat is sodat sy kan begin leer hoe om heeltemal onafhanklik aan die slaap te raak. Jy kan haar sagkens op haar ruggie tik en vertroos tot sy haar ogies toemaak, maar moenie weggaan voor sy nie ’n in ligte slaap verval nie.
• Sodra jy dit reggekry het om haar in die lomerige staat in die bed te sit, kan jy die rustige staat probeer baasraak. Lê haar neer, maak haar ferm en stewig toe en tik haar ruggie liggies tot sy slaperig is. Gaan dan saggies uit. Omdat sy moeg is, jou vertrou en bekend is met haar omgewing kan sy dalk heel tevrede aan die slaap raak. Jy kan hierdie stap ook beproef terwyl jou baba in ’n stil wakker staat is en dit tyd is vir haar slapie.
Meer oor: desember 2017 & januarie 2018| pasgeborene| slaap