Ramaphosa paai grondonteiening-skepticiAdjunkpresident Cyril Ramaphosa. (Foto: GCIS) Cyril Ramaphosa, die nuutverkose president van die ANC, het in sy eerste toespraak as ANC-president tydens die afsluiting van die ANC se 54ste konferensie vir afgevaardigdes gesê dat grondonteiening sonder vergoeding geïmplementeer sal word, maar op ŉ manier wat nie die ekonomie sal skade aandoen nie. “Hierdie konferensie het met oorweldigende en eenparige saamstemming besluit dat onteiening sonder vergoeding een van die meganismes moet wees wat aan die regering beskikbaar gestel word om grondhervorming en die herverdeling van grond teweeg te bring,” het Ramaphosa gesê. Ramaphosa het, oënskynlik in ŉ poging om diegene wat bang is vir grondgrype te paai, benadruk dat grondhervorming nie gedoen sal word op ŉ wyse wat die ekonomie, landbouproduksie of voedselsekuriteit sal bedreig nie. “Die ANC het altyd moeite gedoen om die ekonomie op ŉ wyse te bestuur wat die belange van ons mense sal bevorder,” het Ramaphosa gesê. “Daar was swakhede van tyd tot tyd, maar in die geheel het ons sedert 1994 met moeite na die baie gesofistikeerde en komplekse ekonomie van Suid-Afrika omgesien. Selfs met hierdie besluit wat ons gaan maak om te verseker dat dit geïmplementeer word, sal ons die implementering bestuur om die belange van ons mense as geheel te weerspieël.” Maroela Media het vroeër berig Enoch Godongwana, voorsitter van die ANC se subkomitee oor sosio-ekonomiese transformasie, het gesê die ANC het gesê hulle sal voortgaan om wysigings aan Artikel 25 van die grondwet aan te bring wat die onteiening van grond sonder vergoeding sal bewerkstellig. Godongwana het toegegee dat gemoedere hoog geloop het tydens die debat oor dié kwessie deur afgevaardigdes. Hy het gesê sekere voorwaardes word aan dié besluit, wat tydens die party se beleidskonferensie in Junie geneem is, gekoppel. Volgens hom sal dié wat grond onwettig bekom het geen vergoeding ontvang nie. Dié resolusie stel dit ook dat geen onwettige besetting van grond geduld sal word nie. Godongwana het gesê dié resolusie sal vroeg volgende jaar met belanghebbendes, wat nieregeringsorganisasies asook regskenners insluit, vergader. Die twee hoofargumente wat gevoer word, is eerstens dat wit mense selfs 23 jaar ná apartheid steeds die meeste van Suid-Afrika se grond besit en die afwesigheid van grond die land se swart mense verarm en demoraliseer. Die teenargument is dat onteiening sonder vergoeding beleggingsonttrekking in die land, wat reeds moeilike ekonomiese tye ervaar, tot gevolg kan hê. Godongwana het Woensdagaand tydens ŉ onderhoud op ANN7 gesê die moontlikheid dat die ANC saam met ander partye kan werk om die grondwet te wysig word nie uitgesluit nie. Hy het gesê die nuwe nasionale uitvoerende komitee (NUK) sal bepaal hoe die wysiging geïmplementeer sal word. “Kom ons neem aan die NUK sê ons moet dit in Februarie inisieer – ten spyte daarvan dat ons nie tweederdes meerderheid het nie, is daar niks wat ons keer om met ander partye wat dieselfde as ons dink en dieselfde doelwitte het saam te werk nie.” Die ANC in die parlement het nie ŉ tweederde meerderheid nie en dit is dus noodsaaklik dat ander party saam met hulle sal stem om ŉ wysiging in nasionale wetgewing te bring.