Grondmosie: ‘Min rasionele redenasie oor gevolge’Dan Kriek, president van AgriSA. Argieffoto: AgriSA Agri SA het in reaksie op die EFF se veelbesproke grondonteieningsmosie, wat Dinsdag in die parlement aanvaar is, gesê hoewel die organisasie volle begrip vir die noodsaak van grondhervorming het, het “politiek en emosie die botoon gevoer in die debat oor grond” in die nasionale vergadering. Maroela Media het vroeër berig die EFF se mosie dat die parlement maniere moet ondersoek om die grondwet te wysig sodat grondonteiening sonder vergoeding kan plaasvind, is Dinsdag met 241 stemme teen 83 aanvaar. Dan Kriek, president van Agri SA, het in ŉ verklaring gesê Agri SA het begrip vir talle Suid-Afrikaners se frustrasie met die stadige vordering van grondhervorming, maar is verbind tot ordelike en volhoubare grondhervorming. Hy het gesê hoewel die mosie deur die ANC en van die kleiner politieke partye gesteun is, was rasionele redenasies oor die moontlike gevolge wat so ŉ stap kan inhou vir die landbousektor en die ekonomie in die breë afwesig. “Die feit is dat finansiële instellings swaar belê het in die sektor en dat onteiening sonder vergoeding ook op die banksektor ŉ uitwerking sal hê en waarskynlik daartoe sal lei dat finansiële instellings nie verder produksielenings aan landbouers beskikbaar sal stel nie. Daarsonder kan boere nie saad, kunsmis, voer of implemente koop nie, en nie voortgaan om voedsel te produseer nie. Dit kan lei tot voedseltekorte, prysstygings, voedselverwante onluste en sosiale onstabiliteit,” het hy gesê. Volgens Kriek het die ANC en EFF duidelik ook nie erns gemaak met die identifisering van die ware feite rondom die mislukking van grondhervorming nie. Hy het gesê dit wil voorkom asof die regerende party geen ag slaan op die bevindinge van die hoëvlak paneel op sleutelwetgewing, wat deur die parlement aangewys is om die kwessie te ondersoek nie. Volgens Kriek het die paneel na deeglike ondersoek bevind dat dit nie die eiendomsklousule of die vereiste dat vergoeding betaal moet word by onteiening is wat grondhervorming gekelder het nie, maar ŉ ontoereikende begroting, gebrekkige politieke wil, swak implementering en korrupsie. Hy het voorts gesê dit is skynbaar makliker om die grondwet te wysig as om die ware probleme met grondhervorming te probeer takel. “Agri SA sal deelneem aan die konsultasies wat nou gaan volg en sal die beste moontlike kundigheid gebruik om ŉ optimale impak op die proses uit te oefen.” Kriek het gewaarsku dat alle eiendomseienaars se regte in gedrang kan kom en dat die wysiging van die eiendomsklousule ŉ stap terugwaarts sal inhou na ŉ verlede waar eiendomsbeskerming nie vir almal beskore was nie. “Eiendomsreg is ŉ fundamentele reg wat wit en swart, arm en ryk se regte teen onregmatige staatsingryping beskerm. Die ontkenning daarvan is uit pas met internasionale praktyk en nie in die nasionale belang nie,” het Kriek gesê.