Oorwinning vir grondeienaars in Appèlhof - Agri Limpopo
Die Appèlhof in Bloemfontein het vandag 'n baie belangrike uitspraak gelewer, wat duidelikheid gee oor die kwessie rondom die aanhou van beeste deur plaasbewoners. Hans-Jurie Moolman van Moolman & Pienaar verduidelik dat Adendorff Boerdery van Charlestown naby Volksrust daarin geslaag het om met sukses verskeie belangrike aspekte bevestig te kry deur die hof. "Voortaan behoort dié aspekte regoor Suid-Afrika te geld."
Moolman som die uitspraak so op:
Die aanhou van vee is 'n onderlinge ooreenkoms tussen grondeienaars en plaasbewoners en nie 'n reg wat uit die Wet op Uitbreiding van Sekerheid van Verblyfreg, 1997 (Wet 62 van 1997) ontleen word nie. Dit beteken onder meer dat hierdie ooreenkoms ook soos enige ooreenkoms gekanselleer kan word.
Beide grondeienaars en plaasbewoners het 'n plig om, ooreenkomstig die Wet op Bewaring van Landbouhulpbronne, 1983 (Wet 43 van 1983), weiding behoorlik te bestuur en nie grond te laat oorbewei nie.
Grondeienaars soos Adendorff Boerdery is geregtig om die hof te nader, sonder dat dit nodig is om vir die Departement van Landbou te wag, om plaasbewoners te las om hulle vee van oorbeweide grond te verwyder totdat die beskadigde natuurlike weiding en/of gronderosie gerehabiliteer is.
Die nakoming van die Bewaringswet gee gevolg aan die "Reg op 'n Gesonde Omgewing" soos vervat in die Grondwet van die Republiek van Suid-Afrika en grondeienaars kan ook ingevolge die Grondwet die hof nader vir regshulp om persone wat die Bewaringswet oortree, aan te spreek.
Die Bloemfonteinse Appèlhof het die Grondeisehof, voor wie die saak die eerste keer gedien het, gekritiseer omdat die regter in die saak bevele toegestaan het tot nadeel van die grondeienaar en die Departement van Landelike Ontwikkeling. "Dit was bevele waarvoor geen van die partye voor die hof gevra het nie. Die Appèlhof het uitdruklik bepaal dat 'n hof met die geskille voor die hof moet handel en nie bevele buite die geskille kan toestaan nie."