Laslappie: Valentyn en Valentynsdag
Verhaal agter die viering van
Ou groetekaart van
Hubpages / Free Vintage Valentine Cards
Wie was hy rêrig?
“ ’N SPESIALE dag vir ou Vaaltyn? Moekie se donkie op Rondomskrik? Wat se volksvreemde gedoente is dit dat hulle nou dae aan diere soos donkies wil toeken?”
’n Mens kan jou maklik hierdie reaksie van oom Oubaas van die TV se 7de Laan op Valentynsdag voorstel, want baie Suid-Afrikaners van sy portuur het in hul jong dae nie iets soos Valentynsdae geken nie. Amerikaanse en ander sakelui het dit egter goedgedink om dié jaarlikse viering wyd en syd oor die wêreld te populariseer—nadat dit eers maar net plek-plek in ere gehou was deur verliefdes wat handgeskrewe briefies geruil het.
Vandag word Valentynsdag (14 Februarie) deur baie mense beskou as ’n sogenaamde “groetekaart-dag”, wat suiwer vir kommersiële doeleindes bestaan eerder as om ’n tradisioneel betekenisvolle godsdienstige of niekerklike gebeurtenis te gedenk.
Dit is wel aanvaarbaar in die sin dat dit die klem plaas op liefde—en drukkies uitdeel moet tog nooit ontmoedig word nie—maar teenstanders vra hoekom elke dag nie maar ’n liefdesdag kan wees nie!
Maar wie was hierdie Valentyn wie se naam so met die liefde vereenselwig word? Daar bestaan nie eens sekerheid oor presies wie hy was nie, want volgens die legendes was daar verskillende manne van weleer wat St. Valentyn genoem is (volgens die Katolieke gebruik word hul heiliges met die erenaam Sint—afgekort St.—betitel).
Klein B*), ’n jeugbylae tot die Kaapse koerant Die Burger, verstrek die volgende inligting:
“Daar is baie verhale en legendes oor hoe Valentynsdag ontstaan het. Dit is moeilik om vas te stel hoe naby elkeen aan die waarheid is. Die meeste mense is dit eens dat alles by St. Valentyn begin het.
“Volgens een legende was hy ’n priester in Rome (in die derde eeu n.C.). Hy is in die tronk gegooi en doodgemaak omdat hy tydens die vervolging van Christene gehelp het om Christene van die Romeinse owerheid weg te kom.
“ ’n Ander verhaal vertel keiser Claudius II het besluit dat ongetroude jong mans beter soldate as getroudes sou wees. Hy het jong mans (toekomstige soldate) toe verbied om te trou. Valentyn het klaarblyklik hiervan gehoor en het voortgegaan om geliefdes in die geheim te trou. Toe Claudius hiervan te hore kom, was hy woedend en het hy Valentyn laat doodmaak.
“Nog ’n legende vertel dat Valentyn self die eerste Valentynsboodskap gestuur het. Terwyl hy in die tronk was, het hy op ’n beeldskone meisie verlief geraak. Sy was die dogter van ’n tronkbewaarder en het Valentyn blykbaar gereeld in die tronk besoek. Hy het voor sy dood aan haar ’n boodskap gestuur wat hy afgesluit het met die woorde ‘van jou Valentyn’. Dié woorde word vandag steeds gebruik.
“Hierdie is net ’n paar legendes oor hoe Valentynsdag ontstaan het.
“Dit klink tog of Valentyn ’n romantiese heldefiguur was. Daarom kan ’n mens jou indink dat hy in die Middeleeue ’n gewilde figuur was.”
*) Uit: Klein B, bylae tot Die Burger, 13-2-2010