Written by webmeester on September 24, 2009 . Posted in Geregtigheid
Om ‘n samelewing te bou wat waarlik ‘n habitat van geborgenheid is, het ons mense nodig met goeie habitus, mense van karakter en deug. Ons het mense nodig wat onder andere die deug van geregtigheid beliggaam.
Mense van geregtigheid, geregtige, regverdige mense hang nie net die waarde van geregtigheid aan as ‘n objektiewe waarde en beginsel nie. Nee, hulle beliggaam geregtigheid. Vir hulle is geregtigheid ‘n geinkarneerde waarde, ‘n deug, ‘n geneigdheid, ‘n intuїsie. Sonder refleksie en sistematiese nadenke soek hulle intuitiewelik en spontaan na geregtigheid in elke situasie, in elke saak, teenoor elke mens.
Geregtigheid word op verskillende maniere beskryf. Nuttigheidsteorieë sê ‘n samelewing is regverdig wanneer daardie dinge wat vir die meeste mense nuttig is, bereik word. Die sogenaamde kommunitaristiese teorieë meen dat geregtigheid deur solidariteit tussen mense bereik word. Sogenaamde gelykheidsteorieë meen geregtigheid word bereik wanneer alle mense gelyke toegang het tot lewensmiddele en geleenthede. Vryheidsteorieë meen weer dat geregtigheid geskied as allem mense die vryheid geniet om hul potensiaal te ontwikkel. Geregtigheid beteken vir sommige dat lewensmiddele eweredig na alle mense, veral na arm mense, versprei word. Bevrydingsteorieë meen geregtigheid vind plaas as die mees weerloses in die samelewing spesiale aandag kry.
Godsdienstig tradisies verryk ons verstaan van geregtigheid. Die Joods-Christelike tradisie leer geregtigheid het sowel ‘n juridiese as ‘n opofferingsdimensie. Hiervolgens kry geregtigheid slegs gestalte waar mense bereid is om opofferings te maak ter wille van die ander. Hierdie geregtigheid word dan ook ontfermende geregtigheid genoem.Amos 5 vers 24 beskryf hierdie juridiese en opofferingsdimensies van geregtigheid …
‘n Groeiende verstaan van geregtigheid is dat dit in die geval van oortredings nie om vergeldende geregtigheid gaan nie, maar om geregtigheid wat rehabiliteer, vergeef, herstel en heel. Hierdie vorm van geregtigheid heet herstellende of helende geregtigheid.
Mense wat geregtigheid beliggaam en praktiseer help om ‘n land te heel en dit ‘n habitat te maak waar mens en omgewing blom.
Here, maak ons mense van ontfermende geregtigheid. Regverdig ons vir regverdige lewens. Amen.
Written by webmeester on September 21, 2009 . Posted in Verantwoordelikheid
Die woordjie, etiek , is afgelei van die Griekse woord ethos, wat habitat beteken. Die woord verwys oorspronklik na die habitat, die woonplek, van diere. In die habitat voel die diere veilig en geborge. Daar geniet hulle sorg en omgee. Daar kry hulle die geleentheid om te ontwikkel en om te blom. Hierdie veilige habitat herinner ‘n mens aan die woorde van Jesaja 32 verse 17 en 18: …
Wanneer ons vandag oor etiek en moraliteit praat, dink ons aan die soort samelewing wat ons graag wil hê. Ons droom van ‘n samelewing wat werklik ‘n habitat vir al die lede daarvan is. Ons stel as ideaal ‘n samelewing waar almal beskerming en veiligheid geniet, waar almal geborge voel en met menswaardigheid leef. Ja, etiese spreke verwys na die visie van ‘n samelewing van geregtigheid en vreugde vir alle mense en selfs vir die natuurlike omgewing ook.
In Suid-Afrika se Handves van Menseregte word waardes uitgespel wat ons visie en droom vir Suid-Afrika weerspieel. Ons droom van ‘n Suid-Afrika waar alle mense se menswaardigheid erken en gerespekteer word. Ons droom van ‘n Suid-Afrika waar daar geregtigheid heers, ‘n Suid-Afrika waar almal vryheid en gelykwaardigheid ervaar, en ‘n Suid-Afrika waar die angswekkende klowe van ongelyke verspreiding van hulpbronne en basiese lewensmiddele verdwyn en waar daar ekwilibrium en ewewig is. Ja, ons droom van ‘n Suid-Afrika waar mense hul verskillende talente kan ontwikkel en ontplooi ter wille van hul eie geluk, en vir die welwees van hul medemens.
Mense van verskillende godsdienstige en sekulêre gelowe betuig instemming met hierdie visie van ‘n samelewing wat ‘n habitat is vir al sy mense, en vir die natuurlike omgewing. Al hierdie godsdienstige en sekulêre tradisies stem saam dat veral drie sentrale waardes noodsaaklik is vir ‘n sogenaamde goeie samelewing. Die waardes is respek vir die lewe, respek vir die waarheid, en respek vir die ander persoon, vir haar liggaam en vir haar eiendom.
Alle gelowe, en alle samelewingsektore, onder andere skole en opvoedkundige instansies, die media, sport en kultuurliggamme, koester hierdie droom. Ons hou die visie lewendig van die samelewing as ‘n habitat vir almal, ‘n veilige hawe vir almal. En ons almal werk onverpoosd en met entoesiasme aan die bou van ‘n samelewing van geregtigheid, vrede en vreugde vir almal, ‘n samelewing van respek vir die lewe en vir die waarheid, en ‘n samelewing van respek vir mekaar.
<em>Liewe Heer, maak Suid-Afrika ‘n habitat waar almal blom, mens, dier en omgewing. Liewe Here, maak die ganse wêreld ‘n veilige habitat.</em>