Ope brief: De Ruyter, klim asseblief terug op die (privaat)perdAndré de Ruyter, uitvoerende hoof van Eskom. (Foto: Eskom) Beste André Raak betrokke by privaat kragopwekking. Ek het jou die afgelope twee jaar goed leer ken. Ek het groot waardering ontwikkel vir jou mooi karakter en etiek en besonderse bestuursvaardighede. Jy het egter in ŉ politieke maalkolk beland. Korrupsie in Eskom en die groter staatsomgewing is geïnstitusionaliseer. Etiese gedrag staan in spanning met die “nuwe” norm wat ontwikkel is. Ons kragvoorsiener is verpolitiseer en gekriminaliseer. Die siek liggaam verwerp etiese organe. Jy was nooit vry om as uitvoerende hoof op te tree nie. Die politieke boeie om jou voete was net te groot. ŉ Uitvoerende hoof kan nie deurlopend deur politieke stroop swem nie. Ek neem die vrymoedigheid om vir jou en jou gesin dankie te sê vir groot opofferings vir ŉ groter saak. Ons besef almal dit moes baie swaar gewees het. Ek sien mense soos jy en Jan Oberholzer as hedendaagse helde. Jy het nou bedank. Ek is wel van mening dat die verkeerde persoon bedank het. Dit is die politici se koppe wat moes rol. Ek is egter ook van mening dat jou taak by Eskom afgehandel is, maar jou opdrag is nie afgehandel nie. Ek neem dus die vrymoedigheid om jou te versoek om, op watter wyse ook al, betrokke te raak by privaat kragopwekking. Dit kan in ŉ omgewing wees waar jy vry kan wees om jou opdrag uit te voer. Eskom sal altyd ŉ rol in Suid-Afrika speel. Ek vertrou dat die regte nuwe uitvoerende hoof gevind sal word en dat alles wat nodig is gedoen sal word om Eskom te stabiliseer. Eskom gaan net geensins, selfs in die beste scenario, die vermoë hê om te voorsien in die tekort aan krag in Suid-Afrika nie. Suid-Afrika sal op ŉ ingrypende wyse privaat krag moet opwek. Daar is wel drie positiewe verwikkelings wat privaat opwekking momentum gaan gee. Die eerste is ingrypende beleidsaankondigings wat deur president Ramaphosa gemaak is. Kortliks is die perk op privaat kragopwekking verwyder. Daar is egter steeds struikelblokke met toegang. Amptenare moet riglyne en regulasies ontwikkel om bottelnekke oop te maak, maar die wil en vermoë is nie daar nie. Op die mees eenvoudige manier moet krag direk vanaf die dak in die netwerk gevoer kan word. Weens die omvang van die krisis gaan die statutêre beperkings inplof en die geleenthede vir die privaat sektor ontplof. Die tweede verwikkeling is ongelooflike nuwe energietegnologie. Die moontlikhede rondom sonkrag en klein modulêre eenhede vir kernkrag het ontplof. Dit is meer bekostigbaar en die ontwikkelings is verbysterend. Hier kom energieantwoorde, buite die staat, wat ons onsself tien jaar gelede nie kon indink nie. Die derde positiewe veranderlike is die veerkragtigheid van private entrepreneurs. Vandat die beleidsdeur op ŉ skrefie oopgemaak is, het miljarde rande se kleiner en groter beleggings na privaat opwekking gevloei. As die beleidsdeur oopgeskop word, gaan ons ŉ energieontploffing sien deur ondernemers wat met nuwe tegnologie geleenthede oopbreek. Betroubare energie is ŉ bestaansvraag vir Suid-Afrika. Die antwoord gaan anderkant die staat wees. Nuwe beleid, tegnologie en veerkragtige entrepreneurs gaan dit moontlik maak. Suid-Afrika benodig nou die beste bestuursleiers in die privaat omgewing op hierdie terrein. Jou vaardighede en energie moet uit die toksiese staatsomgewing wegkom. Ek wil jou en ander bestuursleiers en entrepreneurs nooi om op groot skaal nuwe energiemoontlikhede oop te maak. Ons het nou ons beste sakelui in energieopwekking nodig, en dit gaan kommersieel sin maak. Kom breek jou kennis, wat in die staatsomgewing onderdruk is, oop in die nuwe wêreld van privaat kragopwekking. Suid-Afrika het dit (en jou) nodig. Groete, Dirk Hermann Bestuurshoof: Solidariteit