Woude, berge, see, strande, mere, kronkelpaaie, kranswande, pieke, poele... G’n wonder toeriste vlieg van reg oor die wêreld om hier te kom vakansie hou nie. Dinge kan woelig raak, maar hier is steeds ’n paar plekke waar jy alleen kan wees.
Trek ’n spaan deur die Touw. Pak ’n piekniek, swembroek en verkyker, en klim in ’n kano op die Touwrivier in Wildernis. Die rivier kronkel deur heuwels met digte woude. Ná ’n halfuur begin stamp-stamp jou kano teen die klippers. Parkeer hom teen die regterkantste oewer en volg die paadjie tot by ’n 2 km lange plankiespad wat doodloop by ’n waterval. Dis hier waar jy jou mandjie kan uitpak en heeldag kuier.
Stap in en om die kloof. Die Magoebaskloofstaproete het van maklike tweedagopsies vir die hele gesin tot ’n vierdagopsie vir die fikses.As jy water op die knieë het, doen die 10 km lange Louis Changuion-staproete rondom Haenertsburg. Dié roete loop onder meer deur die dorpsbegraafplaas, waar die inwoners soms in die maanlig piekniek hou.
Ry deur die kloof. As jy net jou arm ’n bietjie by die venster wil laat uithang, vat die R71 van Haenertsburg af na Tzaneen en ry dan met die R528 terug deur die Georgesvallei.
Op dié sirkelroete van sowat 75 km waaier die woude weerskante van die pad vir kilometers aaneen, en as die mis insweef, kan jy skaars jou kar se neus sien. Dit voel dan amper asof jy op pad is na die hotel in The Shining...As jou honger nie weggeskrik is nie, stop vir ete by die Glenshiel-hotel, sowat 2 km van Haenertsburg af op die R71.
Gly deur die kloof. Foefieslaaid van platform tot platform oor die Groot-Letabarivier in die Georgesvallei met Magoebaskloof Canopy Tours. Voel waarlik vry met jou hare wat in die wind wapper, ’n katrol wat bo jou kop “wwwrrrr”, en jy wat soos ’n laerskoolmeisie gil.
Die Tankwa-Karoo is die naaste wat Suid-Afrika aan Namibië kom – byna ’n soort Namibië Lite. Selfoonontvangs is skraps, en as jou voertuig hier gaan staan, kan jy regtig gestrand wees... Maar hier is ’n nasionale park, en uitsigte wat jou laat glimlag.
RUS. Die stilte in die Tankwa-Karoo kom sit diep in jou gemoed. Ry die Gannagapas vir ’n uitsig oor die vlaktes.
Doer ver onder jou raak die vlakte dynserig tot op die gesigseinder, en droë lopies vertak teen die Elandsberg se hange af en loop uiteindelik dood in die sand soos are wat die handdoek ingooi.
Slaap oor. Die Elandsberg-wilderniskamp is van die mees afgesonderde blyplekke in Suid-Afrika, en die huisies is só gebou dat jy voel asof jy stoksielalleen is. Die huisies (elk met ’n plonspoel) is gewild, wat beteken jy moet maande vooruit bespreek.
Terug op die R532 kry jy dan afdraaie (dié slag na links) vir die Lisbon- en Berlynwaterval.Kyk verder noord uit vir die Trichardt-Potgietergedenkteken aan die regterkant.
Forever Swadini is ’n goeie oorstaanplek danksy die warmwaterbron en doendinge soos ’n bootvaart op die Blyderivierpoortdam.
Slaap oor. Graskop en Pelgrimsrus het gastehuise by die dosyne, maar as jy wil kampeer, is Forever Blyde Canyon en Forever Swadini jou beste roep. En die kinders gaan vir jou dankie sê vir die groot swembaddens en grasperke. Stap van die oord af na die World’s End-uitkykpunt teen sonsondergang vir een van die beste (enrustigste) uitsigte oor die canyon.
Draai die ruite af en ry. Laai jou kamerabattery en gaan jaag die kleurespel van die sonsondergang. ’n Goeie roete hiervoor is as jy links draai op die grondpad Alma toe, sowat 20 km voor Vaalwater van Modimolle af.Dié roete van sowat 80 km neem jou verby Alma, oor die Bakkerspas en dan Vaalwater toe (jy het nie ’n 4x4 nodig nie).
Sê bokkaas! Neem die kroos na die bekroonde Geluksfontein-bokkaasplaas op die R33 tussen Modimolle en Vaalwater, en kyk elke middag om drieuur hoe die bokke gemelk word. Of doen ’n plaastoer en proe kaas.Bespreek vooraf weglêkos by die Goatino Pub & Grill of koop ’n bottel wyn en ’n kaasbord en span uit op die gras terwyl die kleintjies die bokke voer.
Die bestanddelelys vir die Vallei van die Bobbejane is soos volg: ’n bietjie Sani- en Bloukranspas, ’n skeppie Tsitsikamma en Kruger, en ’n knippie Herman Charles Bosman-karakters. Die vraag is nie óf jy moet gaan nie, maar eerder wánneer.
VERSIGTIG NOU. Jy gaan jouself beslis nie flou stap op die Waterkloofroete op die plaas Bo-Kloof in die Baviaanskloof! Maar hou egter verby as jy engtevrees het, want op sommige plekke stap jy deur die ravyn wat baie smal is.
En een van sy mooistes. Jy kan binne sowat ses uur deur die kloof ry, maar ry eerder kuier-kuier en gaan vir twee, drie nagte. Ry die kloof van wes na oos (Willowmore na Patensie), want dan los jy die mooiste vir laaste.’n Pad vir ’n gesinsmotor is die R322 beslis nie.
Voel klein. Op die Waterkloofroete op die plaas Bo-Kloof stap jy op in ’n small ravyn met kranswande van tot 80 m hoog. Op party plekke is die ravyn só smal dat jy met uitgestrekte arms aan die kante kan raak.
Oerwoude vol voëls, strandmere vol helder vissies, lang wit strande sonder mense... dit klink soos ’n eksotiese plek waarvoor jy ’n paspoort nodig het. Die iSimangaliso-vleilandpark is beslis groot genoeg om ’n land op sy eie te wees, maar jy het nie ’n paspoort nodig nie. Dis oral lekker wild – of jy nou kamp in ’n bos of bly in die “hoofstad”, St. Lucia.
Vaar verby seekoeie. Bederf die gesin met ’n bootvaart op die St. Lucia-meer en kyk wie kan die meeste diere sien. Jy hoor nou en dan ’n verontwaardige genurk, maar verder steur die seekoeie en watervoëls hulle min aan die bote. Ander diere wat die kinders kan tel, is krokodille, sebras, waterbokke, bontvisvangers, reusesterretjies en wildemakoue.
Soek ’n seeskilpad. Kom kyk tussen November en laat Februarie hoe leer- en karetskilpaaie met hulle logge lyf uit die see skuifel om hulle eiers op die strande naby Kaap Vidal te lê.
Kapenaars moet ’n propperse vakansie soontoe beplan, maar Gautengers en Durbaniete kan rondom middagete ry en die aand al ’n vuur in die skadu van die berg aansteek. Trotseer ’n bergpas, swem in ’n bergpoel, ry op jou bergfiets, klim ’n berg uit...die Drakensberg is soos ’n Game-winkel vir bergdoendinge.
Bly in ’n gesinshotel. Hier’s ’n hele paar uitstekende gesinshotelle in die Drakensberg waar jy kan rolbal en Bingo speel, trampoline spring, stap en eet tot jy jou belt moet verstel. Hotelle soos The Cavern en Dragon Peaks word al donkiejare deur dieselfde families bestuur, en baie gaste hou al van hulle kinderjare af hier vakansie.
Stoei met die Sanipas. Moenie die stories glo van “ag man, ek is daar oor met ’n Getz nie”. Jy moet dit in ’n 4x4 doen, selfs al is dit droog. Drink heel bo ’n Maluti Lager by die Sani Top Mountain-lodge en kyk hoe baardaasvoëls in die lug sweef.
Gek oor voëls? Bespreek ’n daguitstappie op die Sanipas saam met Malcolm Gemmell, ’n voëlgids. Hy bestuur (dankie tog!) en wys jou ’n paar van die pas se geveerdes: oranjeborsberglysters, bergpietjiekanaries en geelkanaries. Onthou jou paspoort!
Soek rotskuns. Hier is talle rotskunsroetes, maar by die Game Pass-skuiling in die Kamberg-natuurreservaat heers ’n byna heilige gevoel. Die bekendste tekening is van ’n sjamaan wat die stert van ’n sterwende eland vashou. Uit en tuis is dit 7 km se stap.
Klim die Amfiteater. Indien ’n mens energieverbruik en die sjoe!-faktor in ag neem, is die staproete van die Sentinel-parkeerterrein af op met die kettinglere tot bo-op die Amfiteater beslis die beste waarde vir jou kort asem.
Selfs diegene wat nie skrik vir ’n 3 m hoë duikplank nie, sal maar ver van die kranswand af staan – dis meer as ’n kilometer se val as jou voet hier gly. Jy kan op en af in een dag – ’n energiewinskoop!