Die verenigings wat stry vir
Regerings oor die w�reld heen was in die verlede dikwels haaks met stakende werkers wat hulle as �n bedreiging van die vrede beskou het�veral voordat vakbonde die wetlike erkenning gekry het wat hulle vandag geniet. BO is troepe in Fordsburg, Johannesburg, tydens die mynwerker­staking van 1922. Op die foto ONDER konfronteer gewapende burgersoldate �n optog van vreedsame stakende immigrante tydens �n staking van tekstiel­werkers in 1912 in Lawrence in die Amerikaanse staat Massachusetts.
Krediet: Histories (�Public Domain, Old�)
Y begin by �n firma werk, maar van die eerste dag af hou jou baas blykbaar �nie baie van jou gesig nie�. Hy maak nie net vir jou die lewe erg moeilik deur gedurig op jou te pik nie, maar verwag ook van jou om onmoontlike ure te werk sonder enige bykomende vergoeding.
En nadat jy sy mislikheid �n jaar lank gelate verduur het en op verlof geregtig is, weier hy summier om dit toe te staan. Hy s� hy �straf� jou deur jou verlof weg te neem omdat jy ��n onnosele, steeks donkie is wat van die begin af lyf weggesteek het�. Om skande by die skade te voeg, verminder hy jou salaris met �n derde en s� jy kan maar vir jou ander werk gaan soek as jy nie daarmee tevrede is nie.
Hardvogtige baas? Ja, maar moenie dink hy gaan hiermee wegkom nie. Want waar sulke praktyke dalk nog in oupagrootjie se tyd die norm was en werkgewers dikwels kon maak en breek soos hulle wou, lewe ons vandag in �n nuwe era. Onbillike base loop hulle hoeka lelik bloedneus teen allerhande beskermingsmeganismes wat die arbeiders teen onredelikheid en uitbuiting beskerm.
Die grootste hiervan is die vakbonde.
As die baas nog dink hy�s �n alleenheerser, word hy voor die arbeidshof gedaag waar hy s� geskrobbeer en geroskam word dat hy as �n verslane Klaas uit die stryd tree.
Jou vakbond het vir jou as werker in die bres getree. Dit is jou eie vereniging wat jou belange in die werkplek beskerm...
Vakbonde het ontstaan as gevolg van die
Industri�le Revolusie (Nywerheidsomwenteling), waaroor breedvoerig in �n ander Mieliestronk-artikel vertel word. Hulle het egter nie oral ewe vinnig tot stand gekom nie en in sekere lande is daar weliswaar tot vandag toe geen noemenswaardige verenigings wat werkers se regte beskerm nie.
Maar in Suid-Afrika is vakbonde hier in die 21ste eeu al goed gevestig. In die apartheidsjare is erg teen sekere van ons werkers gediskrimineer op grond van ras�swart vakbonde is selfs verbied�dog �n lewendige vakbondkultuur is bestendig met die totstandkoming van �n nie-rassige demokrasie in die jare negentig.
Vakbonde en hoe hulle hulle vir die welsyn van die werkers beywer
VAKBONDE is verenigings van werkers wat deur gesamentlike optrede die belange van hul lede behartig en bevorder. Hulle stel hulle ten doel om, deur middel van hul leierskap, die beste moontlike voorwaardes vir die werkers oor �n bre� terrein te beding. Dit behels belange soos salarisse en lone, re�ls van indiensneming en ontslag, werkure, werkre�ls, prosedures van beswaarmaking, senioriteit, vakansies en nog meer.
Hulle sien ook om na die werkers se belange wanneer dit gaan om die afbakening van werk of die invoering van nuwe tegnieke en masjiene wat in sekere omstandighede daartoe kan lei dat groepe werkers ontslaan word.
Vakbonde het daartoe bygedra dat die werker vandag grootliks beveilig word en maatskaplike status geniet. Hulle het sedert hul totstandkoming in verskillende vorms ontwikkel, onder die invloed van verskillende staatkundige en ekonomiese omstandighede oor die w�reld heen.