6144x4089 / 11.1MB
svalbard garbage environment environmental issues ocean arctic archipelago norway JY LEES NOU Huldeblyk aan Izak de Villiers
Izak de Villiers, oud-SARIE-redakteur en skrywer van ons baie gewilde rubriek Laaste sê is op 27 September oorlede. Ons onthou hom met liefde en respek
Op my 21ste verjaardag skryf Pa aan my: Solank ek leef, sal ek daar wees vir jou, soos 'n goeie ou gees wat saam met jou beweeg.
My rots, my vashouplek, my vrede, my gróót liefde is nie meer nie. My sonskyn, my somerreën, my lentebloeisels het verwinter. Ek verlang, ek is hartseer, ek voel alleen. Ek dink aan sý woorde: Uit stelling en teenstelling, uit die botsing van goed en kwaad, uit reg en onreg kom daar altyd met die hulp van God 'n besef van: Dit het tog reg uitgewerk. Geen seer hou nie ook iewers 'n glimlag in nie.
Ek glimlag, met 'n traan. Ek wéét die goeie ou gees sal altyd saam met my beweeg en ook met dié wat hom liefgehad het, van naby én van ver.
Onthou, my kind, hoe vies ek was toe ek wou hê jy moet my opvolg, en jy't jou kinders gekies? Ja, Ds. Izak. Maar, Ds. Izak, ek het nogtans een van hulle verloor! Nee, my kind, nee, hy bly by jou . . .
Nou is ook Ds. Izak nie meer daar nie. Ons het 'n unieke stem en woord-erflating in Afrikaans verloor. Maar ons het ook 'n skakel in ons SARIE-familie verloor, 'n hegte kring uit 'n tyd wat hy so graag ons Camelot-dae genoem het. Wat geëindig het in ons laaste gesprek, waarin hy, reeds so siek, my en my huis geseën het.
Ja, Izak, nou is jy ook weg. Jy wat jou lewe lank op weg was, altyd bewus van jou eintlike bestemming. Maar 'n aweregse pelgrim was jy. Joodse kalotjie op die kop, bedevaartstaf in die een hand, en 'n vlymskerp herneuter in die ander. Hier op aarde was jy geen slaafse eerbiediger van grense en denkrigtings nie.
is net 'n tongklik lank,'n voetswik ver.
'n mondvol woorde,'n druiwekorrel
Vanoggend sien ek 'n foto
grinnik oor só 'n skuif.
"Wag, sit neer, ek bel jou weer!"
op skool 'n voorvelletjie gevorm uit kerswas
verkragting van 'n dertienjarige.
'n Regter wat sy woord nie hou.
Op 'n aand kyk ek na Knife in the water,
Kiekies uit 'n laai
Ek begin,"My ouma." Izak val my in die rede, "Nee, MY ouma . . ." Die plek? Sy kantoor by SARIE. Die tyd? Laatmiddag oor 'n koppie tee. En dan verloor tyd tydsduur. Dit word 'n ewige kiekie van Bolandse bloed, so rooi soos sy gunsteling-rooi-rooi dasse.
Ek het Izak nog altyd bewonder, toe en nou. Sy vlymskerp verstaan. Sy liefde vir mense. Sy geduld en oorredingsvermoë. Hy vra my om oor skottelvleis in Januarie te skryf. Ek wil met slaai rebelleer. Dan dink ek na oor sy voorstel en besef hoe goed hy (en moenie vir Rina, sy vrou, weglaat nie) sy lesers, sy mense ken. Hulle het tyd nodig om te besin en te herkou.
Wysheer, wysgeer. Ná SARIE werk ek en hy weer saam by Rapport. Ek besoek die koerant en Izak stel my met trots voor as deel van sy SARIE-wenresep. 'n Simboliese kiekie oor inspirasie, besieling. Vir sy sewentigste verjaardag het ek vir hom 'n pragtige ontwerpersdas gekoop. 'n Rooie, maar met blou in. 'n
Das vir 'n bloubloed Afrikaner, 'n das vir 'n vriend. In jou woorde uit "Dit is volbring", groet ek jou met skaaprib, bruin gebraai.
Ek het Izak eers 'n jaar of wat gelede, jare nadat ek begin het om sy rubriek te illustreer, vir die eerste keer ontmoet. Ons het baie goed aanklank gevind, dalk omdat ons albei eers dominees was en albei 'n liefde vir boeke, tydskrifte en koerante gehad het.
Sy rubrieke het 'n perfekte balans gehandhaaf tussen humor en erns, en daar was altyd 'n gedagte wat 'n mens daaruit kon oorhou. 'n Ikon in Afrikaanse huise se stem het nou stil geraak. Maar soos met alle waardige ikone, sal hy vir jare nog teenwoordig wees in mense se herinnerings.
Soos 'n pa
Izak, jy was soos 'n pa vir my. Die dae sonder jou sal moeilik wees. Destyds het ek 'n heildronk op jou ingestel; nou salueer ek jou met liefde.
Van die eerste oomblik dat ek Izak de Villiers in 1974 ontmoet het, het ek geweet dat ons vriende sou word. Dit was nie oor die feit dat hy vir die destydse BY 'n godsdiensrubriek met 'n heeltemal nuwe
aanslag as sy voorgangers sou skryf nie (en later ook vir my by SARIE).
Dit was oor sy innemendheid, menslikheid en humorsin. Toe hy in 'n stadium erg gekla het oor die karige geldjie wat ons hom betaal het, het ek eendag na sy pastorie in Constantia gery om 'n halwe bruinbrood en 'n blikkie sardientjies aan hom te skenk. Sy lag daardie dag weerklink steeds in my ore.
Oor hom kan ek net die woorde van die digter Jan F.E. Celliers oor genl. Christiaan de Wet herhaal: "Stil broers, daar gaan 'n man verby."