KATOLIEK - eCKE (betroubare christelike kernensiklopedie)
KATOLIEK. In die Apostoliese Geloofs­bely­denis* word bely dat die kerk* “algemeen” – of, om dit anders te stel, “katoliek” – is. Dit geld die kerk van alle tye en plekke. Wanneer daar egter in die volksmond na “katoliek” verwys word, word daarmee dikwels die Katolieke Kerk* bedoel.
Waar Skrifgesag* by die gereformeerde* kerke en geestesgawes by die charisma­tiese* kerke ’n leidende rol speel, geniet die kerk se gesag voorrang in die Katolieke Kerk. Die Katolieke Kerk vind sy oorsprong by die gedagte dat Petrus* as ’n plaasbe­kleder vir Christus* beskou moet word. Dié siening moet teruggevoer word na Matt 16:17b waar ’n besondere sleutelmag deur Jesus* Christus aan Petrus gegee is. Petrus was volgens oorlewering die eerste biskop* of geestelike leier van die gemeente in Rome. Vanweë die besondere posisie van Rome in die destydse Romeinse Ryk*, het dié gemeente se leier ook in aansien gegroei. Mettertyd is na die leier van die Rome-gemeente verwys as pous* (van die Grieks pappas – vader of opvoeder). Hier­mee is die gedagte gevestig dat die biskop van Rome die hoof van die Katolieke Kerk is. So word Petrus as funderend vir die Katolieke Kerk beskou. Hiermee het die idee van “apostoliese suksessie*” ontstaan – die pouse word gesien as die opvolgers van die apostel Petrus.
Die Protestantse* verstaan van Matt 16:17b verskil van die Katolieke Kerk s’n. Dit word nie verstaan as sou die Here sy kerk letterlik op Petrus (en sy opvolgers) gebou het nie, maar eerder dat die kerk gebou is op die geloof* wat Petrus namens alle gelowiges van alle tye bely het.
Die Katolieke Kerk sien sigself as letterlik die liggaam van Christus. Die gevolg is dat die pous en die kerk vir die Katolieke Kerk Christus op aarde is. Die Katolieke Kerk onderskryf wel die Skrifgesag, maar gaan van die standpunt uit dat die Bybel* van die kerk ontvang is. Die Bybel kan volgens hierdie beskouing nie van die kerk losgemaak word nie en waarborg die Skrifge­sag. Die kerk lewer dogmatiese uitsprake oor Bybelse standpunte. Sodoende het die kerklike dogmas* in die Katolieke Kerk die status gekry van openbaringswaarhede. Die kerk besit die waarheid*. (Kyk ook: Kato­lieke teologie.)
KATERINA DIE GROTE (CATHERINE ALEKSEYEVNA) «» KATOLIEKE HIËRARGIE