Veroordelende ingesteldheid | Psigotydskrif
HomePersoonlikheid en persoonlike groeiHoekom is jy oorkrities en veroordelend?
September 6, 2016 Psigotydskrif Media Korrespondent Persoonlikheid en persoonlike groei 0
Die Oxford woordeboek beksryf veroordeling as 'n oorkritiese ingesteldheid. 'n Veroordelende ingesteldheid verwring jou sienswyses van ander persone en dit wat werklik saakmaak in die lewe. Dit lei tot 'n gebrek aan simpatieke begrip vir andere en gaan gepaard met persoonlikheidsgebreke soos skynheidligheid, hoogmoed en eie belang, haatdraendheid en aanstootlikheid, onsensitiwiteit, taktloosheid en indiskresie, en kwaadwillige en kwetsende skinder. Die veroordelende persoon ag homself moreel hoër as andere, en gevolglik eien hy homself die reg toe om andere krenkend te veroordeel.
Herken en evalueer veroordelende gedrag
Waarde Strukture: As jy veroordelend optree, beteken dit dat jy onbuigsame en rigiede morele sienswyses handhaaf, wat onvoorwaardelik op jou eie interne waardestrukture gegrond word. Jy weier om in aanmerking te neem dat mense wat uit diverse agtergronde afkomstig is waarskynlik totaal verskillende waarde-oriëntasies nastreef. Gevolglik hou jy aan om voortdurend sterk negatiewe morele oordele oor andere te vel.
Om die persoon te veroordeel: Jy is geneig om die persoon te veroordeel, en nie sy dade nie.
Geweldig gefokus op andere se tekortkominge. Jy behoort baie besorgd te wees indien jy vind dat jy gedurig op ander mense se terkorkominge en foute konsentreer, hetsy of dit vriende, bure, familie, kollegas of wie ook al is. Hierdie geneigdheid is dikwels 'n duidelike waarskuwingsteken dat dit jou eie tekortkominge en gebreke is wat jy op andere projekteer. Onverwerkte gevoelens ten opsige van jou eie swak selfbeeld, gevoelens van minderwaardigheid en inherente angs is na alle waarskynlikheid die dryfveer agter jou veroordelende ingesteldheid.
Gebrek aan empatie. Empatie is die vermoë om ander mense se gevoelens te verstaan en daarin te deel. Wanneer jy 'n ander persoon oordeel, moet jou evaluasie gegrond wees op 'n duidelike empatiese begrip van waar daardie persoon vandaan kom, sy lewensgeskiedenis en ervarings wat tot sy huidige situasie gelei het. Met ander woorde, 'n geldige evaluasie van 'n ander persoon se handelinge of karakter kan alleenlik gemaak word indien jy oor in-diepte kennis van sy innerlike leefwêreld beskik.
Outoriteit. Oordeel jy vanuit 'n posisie van mag? Dra jou oordeel baie gewig of is dit potensiëel skadeloos? Dit sal 'n groot invloed uitoefen op die skade wat jou beoordeling kan veroorsaak.
Om veroordelend te wees impliseer derhalwe:
dat jou oordele onsimpatiek ten opsigte van die ander persoon is;
een-dimensioneel is; en
gebaseer word uitsluitlik op jou eie persoonlike waarde strukture.
Dit is dikwels aanduidend van 'n oppervlakkige, brutale en direkte aanval op die ander persoon se karakter, sonder dat jy oor die noodsaaklike feite beskik om 'n outoritere mening te kan vorm, en word gewoonlik gedryf deur 'n behoefte om die ander persoon te verkleineer en minderwaardig te laat voel.
In kort dus: As jy geneig is om andere te onverdiend te veroordeel en te kritiseer, ondersoek jou eie innerlike motiewe en begin om jouself te bevraagteken.