Napoleon Bonaparte - Wêreldensiklopedie - Ek wil alles weet - 2020
Napoleon I Bonaparte, keiser van die Franse, koning van Italië (15 Augustus 1769 - 5 Mei 1821) was 'n generaal van die Franse Revolusie; die heerser oor Frankryk as eerste konsul (Premier Konsul) van die Franse Republiek van 11 November 1799 tot 18 Mei 1804; destydse keiser van die Franse (Empereur des Français) en koning van Italië onder die naam Napoleon I vanaf 18 Mei 1804 tot 6 April 1814; en van 20 Maart tot 22 Junie 1815 as keiser kortliks herstel.
In die loop van 'n bietjie meer as 'n dekade het die leërs van Frankryk onder sy bevel bykans elke Europese mag (dikwels gelyktydig) beveg en beheer verkry deur die grootste deel van die westelike en sentrale vasteland van Europa deur verowering of alliansie tot sy rampspoedige inval in Rusland in 1812, gevolg deur 'n nederlaag in die Slag van Leipzig in Oktober 1813, wat gelei het tot sy ontvoering 'n paar maande later en sy ballingskap na die eiland Elba. Hy het 'n comeback op die naam Honderd Dae (les Cent Jours), maar is weer beslissend verslaan in die Slag van Waterloo in die huidige België op 18 Junie 1815, kort daarna gevolg deur sy oorgawe aan die Britte en sy ballingskap na die eiland Saint Helena, waar hy ses jaar later oorlede is.
Alhoewel Napoleon self weinig militêre innovasies ontwikkel het, benewens die afdelingsvierkante wat in Egipte gebruik is en die artillerie in batterye geplaas is, het hy die beste taktiek uit verskillende bronne gebruik, en die gemoderniseerde Franse leër, soos gereformeerd onder die verskillende revolusionêre regerings, om behaal verskeie groot oorwinnings. Sy veldtogte word wêreldwyd by militêre akademies bestudeer en hy word oor die algemeen beskou as een van die grootste bevelvoerders wat nog ooit geleef het. Afgesien van sy militêre prestasies, word Napoleon ook onthou vir die instelling van die Napoleoniese Kode. Vir sommige word hy beskou as een van die "verligte depotte". Sy visie op 'n verenigde Europa slaag nie op sy eie tyd nie en die wedywerings tussen Europa se mededingende magte en state, soos Brittanje, Frankryk, Duitsland en Rusland, sou tot twee wêreldoorloë lei. Veel later het die strewe na die Europese Unie uiteindelik na vore gekom. Sommige skryf hierdie impuls toe as gevolg van iets aan Napoleon se visie, wat 'n gemeenskaplike infrastruktuur en 'n gemeenskaplike wetlike kode vir sy hele ryk insluit.
Die Franse Revolusie het die regering van die Katolieke Kerk vervreem. Napoleon het die Concordat van 1801 met die pous onderhandel om godsdienstige en sosiale vrede na Frankryk te bring. Napoleon het verskeie lede van die Bonaparte-familie en hegte vriende aangestel as monarge van lande wat hy verower het en as belangrike regeringsfigure (sy broer Lucien het Frankryk se minister van finansies geword). Alhoewel hul bewind sy ondergang nie oorleef het nie, het 'n neef, Napoleon III, later in die negentiende eeu Frankryk regeer.
Hy is gebore Napoleone di Buonaparte (in Corsican, Nabolione of Nabulione) op 15 Augustus 1769 in die stad Ajaccio op Korsika, slegs 'n jaar nadat die eiland deur die Republiek van Genua na Frankryk oorgeplaas is. Hy het later die meer Frans-klinkende aangeneem Napoléon Bonaparte.
Sy familie was 'n klein Italiaanse adel wat op Korsika woon. Sy vader, Carlo Buonaparte, 'n prokureur, is in 1778 aangewys as die verteenwoordiger van Corsica in die hof van Louis XVI van Frankryk, waar hy 'n aantal jare gebly het. Die oorheersende invloed van Napoleon se kinderjare was sy moeder, Maria Letizia Ramolino.1 Haar vaste dissipline het gehelp om die rambunctious Napoleon, wat die bynaam genoem is, te keer Rabullione (die 'bemiddelaar' of 'ontwrigter').
Napoleon Bonaparte as jong offisier
Napoleon se edele, matige gegoede agtergrond en gesinsverbindings het hom groter geleenthede gebied om te studeer as wat 'n tipiese Korsikaan van daardie tyd beskikbaar was. Op negejarige ouderdom is Napoleon op 15 Mei 1779 op 'n Franse militêre skool in Brienne-le-Château, 'n klein dorpie naby Troyes, opgeneem. Hy moes Frans leer voordat hy die skool betree het, maar hy het deurgaans met 'n duidelike Italiaanse aksent gepraat sy lewe en het nooit geleer om behoorlik te spel nie. 2 Na sy studies aan Brienne in 1784, word Bonaparte tot die elite École Royale Militaire in Parys toegelaat, waar hy die studieperiode van twee jaar in slegs een jaar voltooi het. 'N Eksaminator het hom beoordeel as' baie toegepas op die bestudering van abstrakte wetenskappe, min nuuskierig oor die ander; met 'n deeglike kennis van wiskunde en aardrykskunde ... ' 3 Alhoewel hy aanvanklik 'n vlootopdrag gesoek het, studeer hy artillerie aan die École Militaire. Nadat hy in September 1785 gegradueer het, is hy as tweede luitenant van artillerie aangestel en het hy op 16-jarige ouderdom sy nuwe pligte in Januarie 1786 aanvaar.4
Napoleon het in Valence en Auxonne aan diens van garnisoen gedien tot na die uitbreek van die Revolusie in 1789 (hoewel hy in hierdie periode byna twee jaar verlof in Korsika en Parys geneem het). Hy was die meeste van die volgende paar jaar op Korsika, waar 'n ingewikkelde drie-rigtingstryd gespeel het onder koninklikes, rewolusionêres en Korsikaanse nasionaliste. Bonaparte het die faksie Jacobin gesteun en die posisie gekry as luitenant-kolonel van 'n regiment vrywilligers. Nadat hulle in konflik gekom het met die toenemend konserwatiewe nasionalistiese leier, Pasquale Paoli, is Bonaparte en sy gesin in Junie 1793 gedwing om na Frankryk te vlug.
Met behulp van die mede-Korsikaanse Antoine Christophe Saliceti is hy aangestel as artilleriekommandant in die Franse magte wat Toulon beleër, wat in opstand gekom het teen die heerskappy van die terreur en deur Britse troepe beset is. Hy het 'n suksesvolle plan geformuleer: hy het gewere op Point l'Eguillete geplaas en die Britse skepe in die hawe gedreig met vernietiging, waardeur hy gedwing is om te ontruim. 'N Suksesvolle aanval op die pos, waartydens Bonaparte in die bobeen gewond is, het gelei tot die herwinning van die stad en 'n bevordering tot brigadier-generaal. Sy optrede het hom onder die aandag van die Komitee vir Openbare Veiligheid gebring, en hy het 'n hegte medewerker geword van Augustin Robespierre, jonger broer van die revolusionêre leier Maximilien Robespierre. Gevolglik is hy kort na die val van die ouderling Robespierre in 1794 gevange geneem, maar hy is binne twee weke vrygelaat.
Die oorwinnende generaal
Die 'geur van druiwe
In 1795 het Bonaparte in Parys diens gedoen toe koninklikes en teen-rewolusionêres op 3 Oktober 'n gewapende protes teen die Nasionale Konvensie georganiseer het. Bonaparte het opdrag gekry oor die geïmproviseerde magte wat die Konvensie in die Tuileries-paleis verdedig. Hy het beslag gelê op artillerie-stukke met behulp van 'n jong beampte van die kavallerie, Joachim Murat, wat later sy swaer geword het. Die volgende dag het hy die artillerie gebruik om die aanvallers af te weer. Hy het later gespog dat hy die strate skoongemaak het met 'n 'geur van druiweskoot' (musketballe wat in doeksakke van die kanon afgevuur is, 'n verwoestende ammunisie teen personeellede), hoewel die geveg in die hele Parys kwaai was. Hierdie oorwinning het hom skielik roem, rykdom en die beskerming van die nuwe Franse Gids verleen, veral die van sy leier, Paul François Jean Nicolas Barras. Binne weke was hy romanties verbonde aan Barras se voormalige minnares, Josephine de Beauharnais, met wie hy op 9 Maart 1796 getroud is.
Die Italiaanse veldtog van 1796-97
Detail uit 'n portret van Napoleon uit 1796 by die Bridge of the Arcole deur Baron Antoine-Jean Gros, tans in die Louvre, Parys
Dae na sy huwelik neem Bonaparte die bevel oor die Franse 'Army of Italy' en lei dit na 'n suksesvolle inval in Italië. By die Lodi het hy die bynaam gekry "The Little Corporal" (le petit caporal), 'n term wat sy kameraderie met sy soldate weerspieël, van wie hy baie by die naam geken het. Hy het die Oostenrykers uit Lombardije verdryf en die leër van die pouslike state verslaan. Omdat pous Pius VI die uitvoering van Lodewyk XVI geprotesteer het, het Frankryk weer vergelding gedoen deur twee klein pouslike gebiede te annekseer. Bonaparte het die opdrag van die gids geïgnoreer om na Rome te marsjeer en die pous te onttroon. Dit was eers die volgende jaar dat generaal Berthier Rome gevange neem en Pius VI gevange geneem het op 20 Februarie. Die pous is aan sy siekte dood terwyl hy in ballingskap was. Vroeg 1797 het Bonaparte sy leër na Oostenryk gebring en die mag gedwing om vir vrede te dagvaar. Die gevolglike verdrag van Campo Formio het Frankryk beheer gegee oor die grootste deel van Noord-Italië, saam met die Lae Lande en Rynland, maar 'n geheime klousule het die Republiek Venesië aan Oostenryk belowe. Bonaparte het daarna na Venesië gemarsjeer en die oorgawe gedwing, met meer as duisend jaar onafhanklikheid. Later in 1797 organiseer Bonaparte baie van die Franse oorheersde gebiede in Italië in die Republiek Cisalpine.
Sy merkwaardige reeks militêre oorwinnings was die resultaat van sy vermoë om sy ensiklopediese kennis van konvensionele militêre denke toe te pas op situasies in die werklike wêreld, soos aangetoon deur sy kreatiewe gebruik van artillerietaktieke, en dit as 'n mobiele krag gebruik om sy infanterie te ondersteun. Soos hy dit beskryf: "Ek het sestig gevegte geveg en niks geleer wat ek nie aan die begin geweet het nie." Hedendaagse skilderye van sy hoofkwartier tydens die Italiaanse veldtog beeld sy gebruik uit van die wêreld se eerste telekommunikasiestelsel, die Claude Chappe-semafoorlyn, wat eers in 1792 geïmplementeer is. Hy was ook 'n meester van intelligensie sowel as misleiding en het 'n vreemde gevoel van wanneer hy sou staak. Hy het dikwels veldslae gewen deur sy magte op 'n niksvermoedende vyand te konsentreer deur spioene te gebruik om inligting oor die opponerende magte in te samel en deur sy eie troepontplooiings te verberg. In hierdie veldtog, wat dikwels as sy grootste beskou word, het die leër van Napoleon 160,000 gevangenes, tweeduisend kanonne en 170 standaarde gevange geneem. In 'n jaar van veldtog was daar groot onderbrekings met die tradisionele norme van die agttiende-eeuse oorlogvoering en was dit 'n nuwe era in die militêre geskiedenis.
Terwyl hy in Italië veldtog was, het generaal Bonaparte toenemend invloed op Franse politiek gehad. Hy het twee koerante gepubliseer, oënskynlik vir die troepe in sy leër, maar ook in Frankryk versprei. In Mei 1797 stig hy 'n derde koerant, gepubliseer in Parys, met die titel Le Journal de Bonaparte et des hommes vertueux. Verkiesings in die middel van 1797 gee die koninklike party 'n groter mag, wat Barras en sy bondgenote op die Gids ontstel het. Die koninklikes het op hul beurt Bonaparte begin aanval omdat hy Italië geplunder het en sy gesag oorskry het in die omgang met die Oostenrykers. Bonaparte het generaal Pierre François Charles Augereau na Parys gestuur om 'n staatsgreep te lei en die koninklikes op 4 September (18 Fructidor) te suiwer. Dit het Barras en sy Republikeinse bondgenote weer in beheer gehad, maar afhanklik van die militêre opdrag van Bonaparte om daar te bly. Bonaparte het self met die vredesonderhandelinge met Oostenryk voortgegaan en daarna in Desember na Parys teruggekeer as die verowerende held en die dominante mag in die regering, baie gewilder as enige van die direkteure.
Die Egiptiese ekspedisie van 1798-99
Napoleon besoek die plaagslagoffers van Jaffa
In Maart 1798 het Bonaparte 'n militêre ekspedisie voorgestel om Egipte, destyds 'n provinsie van die Ottomaanse Ryk, in beslag te neem, om die Franse handelsbelange te beskerm en die Britse toegang tot Indië te ondermyn, hoewel die werklike rede vir hierdie inval steeds onder bespreking is. Alhoewel die onderneming nie beswaard was oor die omvang en koste van die onderneming nie, het die Directory maklik ingestem tot die plan om die gewilde generaal uit die magsentrum te verwyder.
'N Ongewone aspek van die Egiptiese ekspedisie was die insluiting van 'n groot groep wetenskaplikes wat aan die Franse mag opgedra is: onder die ander ontdekkings wat tot gevolg gehad het, is die Rosetta-steen gevind. Sommige beskou hierdie ontplooiing van intellektuele hulpbronne as 'n aanduiding van Bonaparte se toewyding aan die beginsels van die Verligting, en deur ander as 'n masterstrook van propaganda wat die ware imperialistiese motiewe van die inval verberg. In 'n grootliks onsuksesvolle poging om die Egiptiese bevolking te steun, het Bonaparte ook proklamasies uitgereik waarin hy homself bevry het as bevryder van die Ottomaanse onderdrukking en die voorskrifte van Islam geprys het.
Bonaparte se ekspedisie het Malta op 9 Junie vanaf die Ridders van Saint John beslag gelê en daarna op 1 Julie suksesvol by Alexandrië beland, terwyl die Britse koninklike vloot agtervolg is (tydelik).
Na die landing aan die kus van Egipte, was die eerste geveg wat plaasgevind het teen die Mamluks, 'n ou mag in die Midde-Ooste, ongeveer vier kilometer van die piramides af. Die magte van Bonaparte was baie oortref deur die gevorderde kavallerie, ongeveer 25.000 tot 100.000, maar Bonaparte het bo uitgekom, hoofsaaklik as gevolg van sy strategie. In totaal is slegs driehonderd Franse dood, terwyl ongeveer ses duisend inheemse Egiptenare dood is.
Terwyl die stryd op land 'n reuse-oorwinning vir die Franse was, kon die Britse vloot op see vergoed. Die skepe wat van Bonaparte en sy leër afgeval het, het na Frankryk teruggevaar, maar 'n vloot gevegskepe wat saam met hulle gekom het, het gebly en die leër langs die kus ondersteun. Op 1 Augustus vind die Britse vloot hierdie slagskepe geanker in 'n sterk verdedigingsposisie in die baai van Abukir. Die Franse het geglo dat hulle oop was om slegs aan die een kant aan te val, terwyl die ander kant deur die oewer beskerm word. Die aankomende Britse vloot onder Horatio Nelson het egter daarin geslaag om die helfte van hul skepe tussen die land en die Franse lyn in te glip en sodoende van beide kante aan te val. Die Franse vaartuie behalwe twee is gevang of vernietig. Slegs die Guillaume Vertel met agterste admiraal Pierre-Charles Villeneuve en die genereux ontsnap. Die Guillaume Vertel is nie veel later in die loop van die Britse verowering van Malta gevang nie. Baie mense blameer die Franse verlies in die Slag van die Nyl op die Franse admiraal Francois-Paul Brueys, wat met die mislukte verdedigingsstrategie vorendag gekom het. Die Franse skepe is egter ook ondermyn, die offisiere is gedemoraliseer en Nelson se aanval was 'n verrassing. In totaal is ongeveer 250 Britte en 1700 Franse dood. Bonaparte het grondgebonde geword. Sy doel om die Franse posisie in die Middellandse See te versterk, was dus gefrustreerd, maar sy leër het nietemin daarin geslaag om die mag in Egipte te konsolideer, hoewel dit herhaalde nasionalistiese opstande gehad het.
In die vroeë 1799 lei hy die leër na die Ottomaanse provinsie Sirië, nou die moderne Israel, en verslaan numeriese meerderwaardige Ottomaanse magte in verskeie gevegte, maar sy leër is verswak deur siektes en swak voorrade. Hy kon nie die vesting van Acre verklein nie, en is gedwing om in Mei na Egipte terug te keer. Om die toevlug te bespoedig, het Bonaparte die omstrede stap geneem om gevangenes en plaagmanne dood te maak. Sy ondersteuners het aangevoer dat hierdie besluit noodsaaklik was in die lig van die voortgesette teistering van stryders deur Ottomaanse magte.
Terug in Egipte, op 25 Julie, het Bonaparte 'n Ottomaanse amfibiese inval in die Slag van Abukir verslaan. Dit het sy reputasie gedeeltelik herstel van die nederlaag van die vloot 'n jaar tevore daar.
Met die stagnasie van die Egiptiese veldtog en politieke onstabiliteit wat tuis ontwikkel het, het Bonaparte in Augustus 1799 Egipte na Parys verlaat en sy troepe onder die marskalk Jean Baptiste Kléber agtergelaat. Daar word voorgestel dat Sir Sidney Smith en ander Britse bevelvoerders in die Middellandse See Bonaparte die Britse blokkade help ontwyk het, omdat hy gedink het dat hy as 'n Royalistiese element in Frankryk kan optree, maar daar is geen goeie bewyse ter ondersteuning van hierdie argument nie.
Die oorblywende troepe, kwaad vir Bonaparte en die Franse regering omdat hulle hulle agtergelaat het, was veronderstel om met eerwaardigheid ontruim te word ingevolge 'n verdrag wat Kleber vroeg in 1800 met Smith onderhandel het. Die Britse admiraal Keith het egter op hierdie verdrag afgesien en 'n amfibiese aanvalsmag van 30.000 Mamelukes teen Kleber. Die Mamelukes is verslaan tydens die slag van Heliopolis in Maart 1800, en Kleber het toe 'n opstand in Kaïro onderdruk. Kleber is egter in Junie 1800 deur 'n Siriese student vermoor, en die bevel van die Franse leër is aan generaal Menou oorgedra. Menou het die bevel gehou tot Augustus 1801, toe hy, onder voortdurende teistering deur Britse en Ottomaanse magte, en na die verlies van 13 500 man (meestal aan siekte) uiteindelik die Britte oorgeneem het. Onder die voorwaardes van sy oorgawe is die Franse leër in Britse skepe teruggeneem, saam met 'n onskatbare prys van Egiptiese oudhede.
Heerser van Frankryk
Die staatsgreep van 18 Brumaire
Terwyl hy in Egipte was, het Bonaparte probeer om die Europese sake fyn dop te hou, en grootliks op koerante en versendings vertrou wat slegs onreëlmatig aangekom het. Op 23 Augustus 1799 vertrek hy skielik na Frankryk met die tydelike vertrek van Britse skepe wat die Franse kushavens versper.
Alhoewel hy later deur politieke teenstanders daarvan beskuldig is dat hy sy troepe laat vaar het, is sy vertrek eintlik deur die Gids bestel, wat 'n reeks militêre nederlae teen die magte van die Tweede Koalisie ondervind het, en vrees vir 'n inval.
Toe hy in Oktober na Parys terugkeer, het die militêre situasie verbeter as gevolg van verskeie Franse oorwinnings. Die Republiek was egter bankrot, en die korrupte en ondoeltreffende gids was meer ongewild by die Franse publiek as ooit.
Bonaparte is deur een van die direkteure, Emmanuel Joseph Sieyès, genader om sy steun vir 'n staatsgreep om die Franse grondwet van 1795 omver te werp. Die plot bevat Bonaparte se broer Lucien, wat toe as speaker van die Raad van Vyfhonderd gedien het, Roger Ducos, 'n ander direkteur, en Charles Maurice de Talleyrand. Op 9 en 10 November het troepe onder leiding van Bonaparte beheer oorgeneem en die wetgewende rade versprei, wat 'n kruising gelaat het om Bonaparte, Sieyès en Ducos te noem as voorlopige konsuls om die regering te administreer. Alhoewel Sieyès verwag het om die nuwe regime te oorheers, is hy deur Bonaparte ontplooi, wat die Grondwet van die Jaar VIII opgestel het en sy eie verkiesing as eerste konsul verseker het. Dit het hom die magtigste persoon in Frankryk gemaak, 'n mag wat deur die Grondwet van die Jaar X vergroot is, wat hom die eerste konsul vir die lewe gemaak het.
Die eerste konsul
Die Napoleoniese Kode
Bonaparte het verskeie blywende hervormings ingestel, waaronder gesentraliseerde administrasie van die départements, hoër onderwys, 'n belastingstelsel, 'n sentrale bank, wetskodes en pad- en rioolstelsels. Sy stel burgerlike wette, die Napoleoniese wetboek of die burgerlike wetboek, is tot vandag toe in baie lande belangrik. Die kode is opgestel deur komitees van regskenners onder toesig van Jean Jacques Régis de Cambacérès, wat die amp van tweede konsul van 1799 tot 1804 beklee het; Bonaparte het egter aktief aan die sessies van die Conseil d'État (Raad van Staat) wat die konsepte hersien het. Ander kodes is deur Bonaparte opdrag gegee om die strafreg en handelsreg te kodifiseer. In 1808 is 'n kode vir strafregtelike instruksies gepubliseer, wat presiese reëls vir geregtelike prosedure verorden. Alhoewel hedendaagse standaarde hierdie prosedures moontlik as die vervolging begunstig, kan hulle, wanneer hulle uitgevaardig word, probeer om persoonlike vryhede te bewaar en om die misbruik van vervolging wat algemeen voorkom in Europese howe, reg te stel.
Die Concordat van 1801
Napoleon het die Concordat van 1801 met die pousdom onderhandel en probeer om die meestal Katolieke bevolking met sy regime te versoen. Die Franse Revolusie het 'n sekulêre regime tot stand gebring, die Gregoriaanse kalender vervang en 'n beleid van de-christendom aangevat. Vyftig biskoppe teen die regering was in ballingskap in Engeland, en wat aan die kerk in Frankryk oorgebly het, was vervreemd of vyandiggesind - tog was die meeste algemene burgers gelowiges. Napoleon het geglo dat godsdiens noodsaaklik is vir sosiale orde en het probeer om 'n ooreenkoms met die pousdom te bewerkstellig wat die biskoppe in lyn sou bring. Hy het die herstel van die kerk as polities voordelig beskou, hy het gesê dat hy 'n Moslem was toe hy Egipte regeer, en homself 'n Katoliek in Frankryk verklaar.5 Die Concordat het die verkoop van kerklike eiendomme goedgekeur, bisdomme herverdeel, die bedanking van die hele Franse biskopaat geëis, en die erkenning van nuwe geestelikes vereis, benoem deur Napoleon, geïnstalleer deur die pous, en betaal deur die Staat.6 Die Concordat het meer mag oor die Kerk aan die Staat gegee, maar Napoleon het die effek daarvan onderskat. Godsdienstige leiers het sy versoeke gereeld geïgnoreer, en kardinaal Conslavi het in 1803 'n gunstiger Concordat vir Italië onderhandel.
'N Tussentyd van vrede
Napoléon kruis die Alpe, deur Jacques-Louis David. Let op die name van Hannibal, Karel die Grote (Karolus Magnus) en Bonaparte in die rotse hieronder.
In 1800 keer Bonaparte terug na Italië, wat die Oostenrykers herwin het tydens sy afwesigheid in Egipte. Hy en sy troepe het in die lente die Alpe oorgesteek (alhoewel hy eintlik met 'n muile gery het, nie die wit laaier waarop Jacques-Louis David hom beroemd uitgebeeld het nie). Terwyl die veldtog sleg begin het, is die Oostenrykers uiteindelik in Junie by Marengo gelei, wat tot 'n wapenstilstand gelei het. Joseph, die broer van Napoleon, wat die vredesonderhandelinge in Lunéville gelei het, het gesê dat weens die Britse steun vir Oostenryk, Oostenryk nie die nuwe grondgebied van Frankryk sou erken nie. Namate onderhandelinge al hoe breker geword het, het Bonaparte sy generaal, Jean Victor Marie Moreau, beveel om Oostenryk weer te staak.
Moreau het Frankryk tot 'n oorwinning op Hohenlinden gelei. As gevolg hiervan is die Verdrag van Lunéville in Februarie 1801 onderteken waarvolgens die Franse winste van die Verdrag van Campo Formio herbevestig en verhoog is; die Britte het in Maart 1802 die Verdrag van Amiens onderteken, wat voorwaardes vir vrede bepaal, insluitend die verdeling van verskillende koloniale gebiede.
Die vrede tussen Frankryk en Brittanje was onrustig en van korte duur. Die monargieë van Europa was huiwerig om 'n republiek te erken, uit vrees dat die idees van die rewolusie moontlik na hulle uitgevoer sou word. In Brittanje is die broer van Louis XVI as staatsgaste verwelkom, hoewel Brittanje Frankryk amptelik as 'n republiek erken het. Brittanje kon nie daarin slaag om Malta en Egipte te ontruim soos belowe nie, en het protes aangeteken teen Frankryk se anneksasie van Piemonte en Napoleon se bemiddelingswet in Switserland (hoewel nie een van hierdie gebiede onder die Verdrag van Amiens gedek is nie).
In 1803 het Bonaparte 'n groot terugslag in die gesig gestaar toe 'n leër wat hy gestuur het om Haïti te verower en 'n basis te vestig, vernietig is deur 'n kombinasie van geelkoors en heftige weerstand onder leiding van Toussaint L'Ouverture. Hy het erken dat die Franse besittings op die vasteland van Noord-Amerika nou onverdedigbaar sou wees, en met dreigende oorlog teen Brittanje, verkoop hy dit aan die Verenigde State - die Louisiana-aankoop - vir minder as drie sent per hektaar ($ 7,40 per vierkante kilometer). Die geskil oor Malta het die voorwendsel gegee dat Brittanje in 1803 oorlog teen Frankryk sou verklaar om Franse koninklikes te ondersteun.
Kroning van Napoleon, gedenk deur Jacques-Louis David Napoleon op sy keiserlike troon, Jean Auguste Dominique Ingres, 1806
In Januarie 1804 het die polisie van Bonaparte 'n sluipmoordpoging teen hom ontbloot, wat oënskynlik geborg is deur die House of Bourbon. In weerwraak het Bonaparte opdrag gegee dat die Louis-Antoine-Henri de Bourbon-Condé, hertog d'Enghien, in hegtenis geneem word, in stryd met die soewereiniteit van Baden. Na 'n haastige geheime verhoor is die hertog op 21 Maart tereggestel. Bonaparte het toe hierdie voorval gebruik om die heropbou van 'n erflike monargie in Frankryk, met homself as keiser, te regverdig volgens die teorie dat 'n Huis van Bourbon een keer onmoontlik sou wees die Bonapartistiese opvolging is in die grondwet verskans.
Bonaparte kroon homself as keiser op 2 Desember 1804 in Notre Dame de Paris. Bewerings dat hy tydens die seremonie die kroon uit die hande van pous Pius VII aangegryp het om hom nie aan die gesag van die pous te onderwerp nie, is apokrief; daar is trouens vooraf ooreengekom oor die kroningprosedure. Nadat die keiserlike regalie deur die pous geseën is, kroon Napoleon homself voordat hy sy vrou Joséphine as keiserin gekroon het (die oomblik wat uitgebeeld word in die beroemde skildery van David, wat regs geïllustreer is). Die pous het Italië in ruil daarvoor verwag, en was gefrustreerd toe Napoleon daarop aangedring het om op 26 Mei 1805 koning te word met die Ysterkroon van Lombardije in die katedraal van Milaan.
Napoleon se troon
Teen 1805 is Brittanje onwillig aangetrek na 'n Derde Koalisie teen Napoleon, nadat hy dit duidelik gemaak het dat hy nie sy uitgestrekte oorloë op die vasteland sou stop nie. Napoleon het geweet die Franse vloot kan die Royal Navy nie verslaan nie, en het daarom gereël om die Britse vloot van die Engelse kanaal te lok sodat 'n Spaanse en Franse vloot in teorie 24 uur lank weer die kanaal kon herwin, wat hy verkeerdelik gedink het genoeg vir die Franse leërs om na Engeland oor te gaan. Napoleon was heeltemal onkundig oor nautiese sake; sy bevele aan admirale was dikwels teenstrydig of nutteloos, en die vlotvlote wat hy voorberei het, was bestem om in die kanaal te sink, of dit neem minstens drie dae om sy leër na die Engelse kus te neem, al het enige ander skepe dit nie geteister nie. Napoleon se vloot was ook weerloos. Terwyl Oostenryk en Rusland 'n inval in Frankryk en sy bondgenote voorberei het, moes hy egter van plan verander en sy aandag op die kontinent vestig.
Die pas gebore Grande Armee het in die geheim na Duitsland marsjeer. Op 20 Oktober 1805 het dit die Oostenrykers by Ulm verras. Die volgende dag, tydens die beslissende Slag van Trafalgar (21 Oktober 1805), het Brittanje egter blywende beheer oor die seë verkry. 'N Paar weke later het Napoleon 'n groot oorwinning teen Oostenryk en Rusland op Austerlitz behaal, 'n beslissende oorwinning waarop hy die trotsste was in sy militêre loopbaan (2 Desember; die eenjarige herdenking van sy kroning), en Oostenryk weer gedwing om te dagvaar vir vrede.
Die volgende jaar is 'n vierde koalisie saamgestel, en Napoleon het Pruise verslaan in die Slag van Jena-Auerstedt (14 Oktober 1806). Hy het voortgegaan teen die bevordering van Russiese leërs deur Pole en is aangeval tydens die bloedige Slag van Eylau op 6 Februarie 1807. Na 'n beslissende oorwinning op Friedland onderteken hy 'n verdrag te Tilsit in Oos-Pruise met tsaar Alexander I van Rusland, en verdeel Europa tussen die twee magte. Hy het marionetheersers op die trone van Duitse state geplaas, waaronder sy broer Jerome as koning van die nuwe deelstaat Koninkryk Wesfale. In die Frans-beheerde deel van Pole het hy die hertogdom Warskou gevestig met koning Frederick Augustus I van Sakse as heerser. Tussen 1809 en 1813 dien Napoleon ook as Regent van die Groothertogdom Berg vir sy broer Louis Bonaparte.
Ludwig van Beethoven het aanvanklik sy derde simfonie, die Simfonie nr. 3 (Eroica - Italiaans vir "heldhaftig"), aan Napoleon gewy in die oortuiging dat die generaal die demokratiese en republikeinse ideale van die Franse Revolusie sou handhaaf, maar in 1804, as Napoleon imperiale ambisies het duidelik geword, die simfonie herdoop as die "Sinfonia Eroica, composta per festeggiare il Sovvenire di un grand'Uomo", of in Engels, "saamgestel om die geheue van 'n groot man te vier."
Die Skiereilandoorlog en die Oorlog van die Vyfde Koalisie
Benewens militêre pogings teen Brittanje, het Napoleon ook ekonomiese oorlog gevoer en gepoog om 'n Europese boikot van Brittanje wat die 'Kontinentale Stelsel' genoem word, af te dwing. Alhoewel hierdie optrede die Britse ekonomie benadeel het, het dit ook die Franse ekonomie benadeel en was dit nie 'n deurslaggewende faktor nie.
Portugal het nie aan hierdie kontinentale stelsel voldoen nie en in 1807 het Napoleon Spanje se steun gesoek vir 'n inval in Portugal. Toe Spanje weier, het Napoleon ook Spanje binnegeval. Nadat gemengde resultate deur sy generaals gelewer is, het Napoleon self die bevel oorgeneem en die Spaanse leër verslaan, Madrid herower en daarna 'n Britse leër verslaan wat gestuur is om die Spaanse te ondersteun, dit na die kus te dryf en die onttrekking uit die Iberiese skiereiland te dwing (waarin sy bevelvoerder , Sir John Moore, is vermoor). Napoleon het een van sy moerasse en swaer, Joachim Murat, as die koning van Napels geïnstalleer, en sy broer Joseph Bonaparte, as koning van Spanje.
Oorgawe van Madrid, Antoine-Jean Gros, ca. 1810
Die Spaanse, geïnspireer deur nasionalisme en die Rooms-Katolieke Kerk, en kwaad oor die gruweldade wat deur Franse troepe gepleeg is, het in opstand gekom. Terselfdertyd het Oostenryk onverwags sy alliansie met Frankryk verbreek en Napoleon moes die bevel van die magte op die Donau en die Duitse fronte aanvaar. 'N Bloedige trekking het gevolg op Aspern-Essling (21-22 Mei 1809) naby Wene, wat die naaste aan Napoleon was wat ooit aan 'n nederlaag gekom het in 'n geveg met min of meer gelyke getalle aan elke kant. Na 'n interval van twee maande het die belangrikste Franse en Oostenrykse leërs weer naby Wene gewerk, wat gelei het tot 'n Franse oorwinning in die Slag van Wagram (6 Julie)
Hierna is 'n nuwe vrede tussen Oostenryk en Frankryk onderteken - en in die volgende jaar is die Oostenrykse aartshertogin Marie Louise, hertogin van Parma, getroud met Napoleon, na sy egskeiding van Josephine.
Napoleon het in 1814 'n veldtog in Noord-Frankryk aangebied deur E. Meissonier
Alhoewel die Kongres van Erfurt gepoog het om die Russies-Franse alliansie te bewaar, het die spanning teen 1811 weer toeneem tussen die twee nasies. Alhoewel Alexander en Napoleon sedert hul eerste ontmoeting in 1807 'n vriendelike persoonlike verhouding gehad het, was Alexander onder sterk druk van die Russiese aristokrasie om die alliansie met Frankryk te verbreek. As Rusland onttrek het sonder dat Frankryk iets gedoen het, sou die ander lande dit gevolg het en teen Napoleon in opstand gekom het. Dit was dus nodig om aan te toon dat Frankryk sou reageer.
Die eerste teken dat die alliansie besig was om agteruit te gaan, was die verligting van die toepassing van die kontinentale stelsel in Rusland, wat Napoleon kwaad gemaak het. Teen 1812 het adviseurs vir Alexander die moontlikheid van 'n inval in die Franse Ryk (en die herwinning van Pole) voorgestel.
Groot getalle troepe is aan die Poolse grense ontplooi (meer as 300,000 uit die totale Russiese leër se sterkte van 410,000). Nadat die aanvanklike berigte oor Russiese oorlogsvoorbereidings ontvang is, het Napoleon begin om sy Grande Armée uit te brei tot 'n massiewe mag van meer as 450,000-600,000 man (ondanks die feit dat hy reeds meer as 300,000 man in Iberië ontplooi het). Napoleon het herhaaldelike advies teen 'n inval in die groot Russiese hartland geïgnoreer en sy magte voorberei op 'n aanstootlike veldtog.
Op 22 Junie 1812 begin Napoleon se inval in Rusland.
Napoleon, in 'n poging om toenemende steun van Poolse nasionaliste en patriotte te verkry, het die oorlog die "Tweede Poolse oorlog" genoem (die eerste Poolse oorlog was die bevryding van Pole uit Rusland, Pruise en Oostenryk). Poolse patriotte wou hê dat die Russiese deel van die verdeelde Pole in die Groothertogdom Warskou opgeneem sou word en dat 'n nuwe Koninkryk van Pole ontstaan ​​het, hoewel dit verwerp is deur Napoleon, wat gevrees het dat Pruise en Oostenryk die oorlog teen Frankryk sou inbring. Napoleon het ook versoeke om die Russiese slawe te bevry, van die hand gewys, uit vrees dat dit 'n konserwatiewe reaksie op sy rug sou uitlok.
Die Russe onder Mikhail Bogdanovich Barclay de Tolly het op vernuftige wyse 'n beslissende verbintenis vermy waarna Napoleon verlang het, en verkies om dieper in die hart van Rusland terug te trek. 'N Kort tydskrif