(Aangestuur vanaf Huiskat)
Die kat beklee al lank 'n belangrike plek in die mitologie: Freyja, die Noorse godin van vrugbaarheid, liefde en skoonheid, ry deur die wolke in 'n wa wat deur katte getrek word. By die Egiptenare was die kat die simbool van vrugbaarheid in die vorm van die kattegodin Bastet (soms Bubastet). Die kat het ’n hoë aansien geniet en mense wat katte in daardie jare doodgemaak of mishandel het, is swaar gestraf. Katte is deur die Egiptenare gemummifiseer.
In baie kulture is katte ook die onderwerp van bygelowe. ’n Voorbeeld is die geloof dat swart katte wat oor jou pad kom, ongeluk bring, of dat hekse katte gebruik om hul toorkrag uit te brei. Dit het meegebring dat katte in die Middeleeue op groot skaal uitgeroei is. Dit het gelei tot ’n vermeerdering van rotte en die Swart Dood wat versprei is deur die byt van vlooie van besmette rotte.
Huiskatte gebruik verskeie geluide vir kommunikasie: hulle spin, sis en grom en het verskeie maniere van miaau. Rondloperkatte is egter gewoonlik stil. Katte se liggaamstaal, onder meer die posisie van die ore en stert, ontspanning van die hele lyf en knie met hul pote, dui alles op hul bui. Veral die stert en ore is belangrik om boodskappe oor te dra; ’n stert wat omhoog gehou word, is gewoonlik ’n vriendelike manier van groet en dui ook aan dat ’n kat ’n minder dominante posisie in die sosiale hiërargie het.
Dit kan ook ’n aanduding wees dat hulle iets van hul eienaar verwag, veral as die stert effens bewe. ’n Stert wat penorent staan met die punt na vore gebuig, kan ’n aanduiding wees van plesier, vreugde, afwagting of spanning. In ’n ontspanne posisie sal die stert horisontaal gehou word met die punt effens na onder gedraai. As die stert vinnig heen en weer geruk word, is die kat waarskynlik geïrriteerd of aggressief.
Ook die gesig kan aandui hoe die kat voel. As die kat iemand stip aankyk, is dit gewoonlik ’n dreigement. Die ore kan ook plat en na die kant getrek word. Ore wat na voor gedraai is, is dikwels ’n aanduiding van nuuskierigheid.
As die kat ontspanne is, kan die oë half toe wees sodat die ooglede sigbaar is, of hy kan knipoog. Dit kan ook op vriendelikheid en minsaamheid dui en kan met die mens se glimlag vergelyk word. Die mens kan dié tekens maklik namaak en hy word dikwels daarvoor beloon deurdat die kat dieselfde doen. Ook gaap is nie ’n teken van moegheid nie, maar dat die kat nie aggressief is nie.
Aanraking met die neus is ook ’n gewilde vorm van groet tussen katte en kan gevolg word deur mekaar skoon te lek. Veral ouer katte kan egter aggressief wees teenoor nuwe aankomelinge in die huis.
Die haakvormige papille op ’n kat se tong dien as ’n soort borsel en help om die hare skoon te maak en koeke uit te kam.
Katte is bekend daarvoor dat hulle skoon is en spandeer ure daaraan om hul pels te lek. Die haakvormige papille op die tong help hulle om hul pels skoon te lek en koeke uit te kam omdat dit as ’n soort borsel dien. Sommige katte, veral dié met lang hare, kry soms haarballe van al die hare wat hulle oplek en bring dit dan op. Dit kan voorkom word deur middels wat die hare makliker deur die spysverteringstelsel help beweeg of deur die pels dikwels te borsel.
Gevegte[wysig | wysig bron]
By huiskatte is mannetjies meer geneig om te baklei as wyfies. By rondloperkatte is die grootste oorsaak van gevegte die wedywering tussen twee mannetjies om met ’n wyfie te paar; die geveg sal meestal deur die swaarder kat gewen word. Nog ’n rede hoekom katte sal baklei, is omdat dit moeilik is om in byvoorbeeld ’n klein huis ’n gebied af te baken. Wyfies sal baklei oor hul gebied of om hul kleintjies te beskerm. Deur katte te steriliseer en kastreer kan die gedrag verbeter of stopgesit word, wat daarop dui dat dit verband hou met sekshormone.
Wanneer hulle baklei, laat katte hulself groter, indrukwekkender en gevaarliker lyk deur hul rug krom te maak en hul hare te laat rys. Die ore sal dikwels plat en na agter gevou word om skade aan die binne-oor te voorkom asook moontlik om enige geluide agter hulle te hoor terwyl hulle op die gevaar voor hulle fokus. Hulle sal gewoonlik kragtige houe met die voorpote na die gesig gee en hul teenstanders byt. Ernstige beserings is egter skaars; die verloorder hardloop gewoonlik weg met net ’n paar skrape aan die gesig of ore. Katte sal ook soms in ’n verdedigende posisie op die grond gaan lê om die teenstander met die kragtige agterpote op sy sagte maag te skop.
Jag- en eetgewoontes[wysig | wysig bron]
’n Kat en muis.
Katte maak jag op klein diertjies soos knaagdiere en voëls. Hulle gebruik twee maniere van jag: óf hulle bekruip prooi óf lê dit voor tot dit naby genoeg is om te gryp. Die meeste katte hou ook daavan om vanuit ’n hoë posisie te jag – óf omdat hulle nie so maklik gesien kan word nie óf omdat hulle hul prooi kan bespring, soos wat ’n luiperd uit ’n boom doen, terwyl hulle hul lyf in die regte posisie draai danksy hul goeie balanssin en buigbaarheid. Hulle doen dieselfde as hulle van ’n hoë plek afval, mits daar genoeg tyd is.
Huiskatte sal kos kies na gelang van die temperatuur, reuk en tekstuur. Hulle hou nie van koue kos nie en verkies klam kos wat ryk aan aminosure is, nes rou vleis. Hulle kan hul neus optrek vir nuwe geure en leer gou om kos te vermy wat in die verlede sleg geruik het. Hulle kan ook suikerryke kos en melk ignoreer omdat hulle nie laktose goed kan verteer nie en dit diarree kan veroorsaak. Hulle kan ook vreemde eetgewoontes ontwikkel. Sommige katte hou daarvan om aan goed te kou. Dit is meestal wol, maar kan ook plastiek, papier, foelie en selfs kole wees. Dit word "pika" genoem en kan gevaarlik wees, afhangend van die hoeveelheid of giftigheid van die voorwerp.
Katte kan nie hul lippe om ’n voorwerp vou vir ’n suigaksie nie, maar lek vloeistof op teen sowat vier keer per sekonde.
Speel[wysig | wysig bron]
Huiskatte, veral klein katjies, is bekend vir hul liefde om te speel. Dit neem die vorm van ’n jagtog aan en is belangrik om katjies te leer om hul prooi te bekruip, vang en dood te maak. Hulle hou ook van speelgevegte, met mekaar en met mense. Dit berei hulle voor vir ware gevegte en leer hulle om ’n moontlike vrees te oorkom om teenstanders of prooi aan te val.
Omdat speel vir hulle so baie soos jag is, hou hulle van speelgoed wat soos prooi lyk, soos harige voorwerpe wat vinnig beweeg, maar hulle kan gou belangstelling verloor as hulle baie met ’n spesifieke ding speel. Hulle is meer geneig om met speelgoed te speel as hulle honger is. Hulle hou ook daarvan om met ’n tou te speel, maar dit kan gevaarlik wees as hulle daaraan kou of daarin verstrengel raak.
’n Pasgebore katjie.
Wanneer katte paar, byt die mannetjie die agterkant van ’n wyfie se nek terwyl sy die regte posisie inneem.
Wyfies kan ’n paar keer per jaar op hitte wees, van die lente tot die laat herfs. Hitteperiodes kom elke twee weke voor en duur van vier tot sewe dae. Verskeie mannetjies sal gelok word deur ’n wyfie op hitte. Hulle sal oor haar baklei en die een wat wen, wen die reg om met haar te paar. Sy sal eers die mannetjie verwerp, maar hom eindelik toelaat. Die mannetjie se penis het ’n band van 120–150 stekels van sowat 1 mm lank wat na agter wys en wanneer die penis ná die tyd uitgetrek word, skraap die stekels teen die wand van die wyfie se vagina, wat ’n teken is vir ovulasie. Dit help ook om ander sperma uit die vagina te skraap en gee die laaste mannetjie wat met haar paar, dus ’n groter kans om haar te bevrug.
Nadat sy gepaar het, sal die wyfie haar vagina was. As ’n mannetjie dan met haar wil paar, sal sy hom aanval. Ná sowat 20 tot 30 minute, nadat die wyfie haar gewas het, sal die siklus van voor af begin. Omdat ’n wyfie met verskeie mannetjies sal paar terwyl sy op hitte is, kan die katjies in een werpsel verskillende pa's hê.
Katte is 64–67 dae lank dragtig, met ’n gemiddeld van 66 dae. Daar is gewoonlik drie tot vyf katjies in ’n werpsel en die eerste werpsel is gewoonlik kleiner as latere werpsels. Die katjies drink ses tot sewe weke lank aan die ma en is geslagsryp binne vyf tot tien maande (wyfies) of vyf tot sewe maande (mannetjies), hoewel dit kan wissel van ras tot ras. Wyfies kan twee tot drie werpsels per jaar hê en kan dus tot 150 kleintjies hê in die sowat tien jaar dat sy vrugbaar is.
Katte kan op sowat 12 weke van die ma weggeneem word en na ’n nuwe huis gaan. Hulle kan op sewe weke al gesteriliseer of gekastreer word om ongewenste voortplanting te keer. Dit voorkom ook aggressie, die sproei van urine by mannetjies en ’n gekerm by wyfies. Gewoonlik word dit egter later gedoen, van drie tot ses maande oud.
Die mees algemene siektes onder katte is aansteeklike siektes. Jong diere is baie vatbaar vir herpes-infeksies van die lugweë en die parvovirus (katgriep). Vir volwasse katte is die katleukemie- (FeLV), katvigs- (FIV) en peritonitis-virus (FIP) ’n ernstige probleem. Danksy inenting is hondsdolheid nie meer volop nie.
Katte is ook vatbaar vir parasiete, soos die ronde- en lintwurm (inwendige parasiete) en vlooie en myte (uitwendige parasiete).
Chroniese nierversaking is onomkeerbaar. Die meeste katte kry dit weens ouderdom (sowat 30% van katte ouer as 15 jaar kry dit). Dit kan ook by jonger katte voorkom, meestal weens genetiese redes. Ook infeksies soos chroniese tandinfeksies kan nierversaking veroorsaak. Endokriene siektes wat voorkom, is diabetes mellitus en hipertiroïdisme. Die mees algemene gewas is kwaadaardige limfoom. Fibrosarkome kan ontstaan weens ’n reaksie op inenting.
Die spektrum van siektes by katte is wyd en stem baie ooreen met dié by mense. Nog algemene katkwale is nekletsels (FORL), blaasaandoenings, obstruktiewe kardiomiopatie, eosinofiliese granuloom en asma.
Katte en mense[wysig | wysig bron]
Katte is ’n algemene troeteldier en daar is wêreldwyd meer as 500 miljoen van hulle. Die verhouding tussen opregte en ander katte verskil van land tot land, maar in die algemeen is opregte katte minder as 10% van die totale getal.
Katrasse[wysig | wysig bron]
’n Opregte sjokoladebruin Persiese kat.
Die konsep van katteling het in die laat 19de eeu in Brittanje ontstaan. Die huidige lys van katrasse is taamlik lank: die Cat Fanciers' Association in Amerika erken 41 rasse, waarvan 16 natuurlike rasse is wat waarskynlik ontstaan het voor die mens met katte begin teel het, terwyl die ander in die laaste helfte van die 20ste eeu ontwikkel is. Die eienaars en telers ding mee om te sien wie se katte die naaste aan die teelstandaard, of "ideale definisie", van die ras is.
Katte is te kry in ’n verskeidenheid kleure en patrone. Elke ras het spesifieke toelaatbare kleure, patrone en fisieke eienskappe. Van die rasse wat natuurlik ontstaan het, is:
Manx of stompstertkat van die Eiland Man – ’n stewige kat wat op die Eiland Man ontstaan het en wat hoofsaaklik gekenmerk word deur die afwesigheid van ’n stert van normale lengte.
Siamese kat – een van die eerste Oosterse tipe katte wat erken is. Hulle het ’n lang lyf en elegante postuur. Hulle word veral uitgeken aan die spesifieke patroon, wat kleurpunte genoem word.
Chartreux is ’n natuurlike Franse ras wat uitgeken word aan sy grootte, blou-grys kleur en dubbele pels.
Turkse angora wat in die Ankara-streek van Turkye ontstaan het. Dit het ’n halflang pels sonder ’n onderlaag.
Abessiniese kat wat in Ethiopië ontstaan het en ’n kenmerkende patroon van fyn strepies het.
Birmaanse kat, ’n effekleurige kat uit Birma.
Russiese bloukat wat hoofsaaklik een kleur, ’n grys-blou, het.
Skotse vouoorkat, ’n stewige kat met ore wat vorentoe gevou is.
Patrone[wysig | wysig bron]
Verskeie patrone van die pels is moontlik. Van die algemeenstes is:
’n Tweekleurige kat met blou (grys) en wit.
Katte kan verskeie patrone in twee kleure hê: van waar die lyf een kleur en die bors ’n ander kleur is tot die "van"-patroon (van die Vanmeer in Turkye) waar net die stert en voorkop ’n ander kleur is, soos die Turkse van. Tussen dié twee uiterste voorbeelde is verskeie variasies moontlik.
Gestreepte kat met die kenmerkende M-teken op die voorkop.
Die kat kan verskeie kleure en patrone hê. Dit kan breë strepe of fyn strepies hê, of ’n marmerpatroon.
Dit is ’n kat met rooi (of room) en swart (of blou) wat oor die hele lyf voorkom. Dele van die pels kan ook wit wees.
Die patroon word gewoonlik met Siamese katte verbind, maar kom ook in baie ander katrasse voor. Die lyf is lig van kleur en die punte (ore, gesig, pote en stert) is ’n donkerder kleur. Die naam hang af van die kleur van die punte. So is daar bloupunt-, sjokoladepunt-, robbruinpunt- en ander kleurpuntkatte.
Die onderste agtste van elke haar is wit of roomkleurig, en die res ’n donkerder kleur.
Soorte lyf[wysig | wysig bron]
Katte kan verskeie lyfsoorte hê, wat wissel tussen dié uiterstes:
Nie ’n spesifieke ras nie, maar enige kat met ’n lang, slank lyf, amandelvormige oë, en ’n groot neus en ore. Voorbeelde is die Siamees en Oosterse korthaarkat.
Enige kat met ’n kompakte bou, ronde oë, kort neus en klein ore. Voorbeelde is die Persiese kat en eksotiese korthaarkat.
Mense en gesondheid[wysig | wysig bron]
’n Allergiese reaksie kan by mense veroorsaak word deur katte se skilfers en spoeg. Algemene toestande is hooikoors, asma of ’n veluitslag. Sommige mense kan by ’n sekere kat aanpas en sonder probleme saam in ’n huis bly terwyl hulle steeds allergies is vir katte in die algemeen. Sommige eienaars neem teenallergie-medisyne daarvoor of bad hul katte gereeld, wat die hoeveelheid skilfers verminder. Daar was ook al pogings om hipo-allergeniese katte te ontwikkel wat minder geneig sal wees om ’n allergiese reaksie te veroorsaak.
Katte kan ook ’n positiewe uitwerking op mense se gesondheid hê, soos die verlaging van bloeddrukvlakke. Verder kan hulle emosionele steun gee en gevoelens van depressie, angstigheid en eensaamheid verlig.
Volgens ’n Switserse studie in 2003 kan katte dieselfde positiewe uitwerking op sy eienaars se sielkundige toestand hê as ’n menslike maat. Hoewel katte nie positiewe gevoelens aanhelp nie, keer hulle negatiewe gevoelens af, het die navorsers bevind.
Krap van meubels[wysig | wysig bron]
’n Kat se klou.
’n Natuurlike gewoonte van katte is om hul naels aan meubels en matte te haak en die naels dan agtertoe te trek. Hulle merk daarmee hul gebied en dit gee hulle oefening en help die naels skoon- en skerpmaak. Dit kan voorkom word deur vir die kat ’n krappaal te koop sodat hulle dit, eerder as meubels en matte, gebruik. Sommige krappale is met mat oorgetrek, maar maak dit moeilik vir die kat om te onderskei tussen die krappaal en ’n mat op die vloer. Daarom werk houtpale of pale wat met iets soos sisaltou oorgetrek is, beter.
Katte se naels kan ook geknip word indien nodig. Hul naels kan ook uitgesny word, maar dit is ’n omstrede prosedure wat tot pyn, infeksies en verlamming kan lei. Baie veeartse weier om dit te doen.
↑ "Oldest Known Pet Cat? 9500-Year-Old Burial Found on Cyprus". National Geographic News. National Geographic Society. 8 April 2004. Besoek op 27 Januarie 2012.
↑ Driscoll, Carlos A.; Clutton-Brock, Juliet; Kitchener, Andrew C.; O'Brien, Stephen J. (10 Junie 2009). "The Evolution of House Cats". Scientific American. New York: Nature Publishing Group. Besoek op 26 Augustus 2009.
↑ 3,0 3,1 Moelk, Mildred (1944-04). “Vocalizing in the House-Cat; A Phonetic and Functional Study”. The American Journal of Psychology 57 (2): 184–205. doi:10.2307/1416947.
↑ Johnson, Warren (1997). “Phylogenetic reconstruction of the felidae using 16S rRNA and NADH-5 mitochondrial genes”. Journal of Molecular Evolution 44 (0): S98–S116. doi:10.1007/PL00000060.
↑ "ITIS Standard Report Page: Felis". ITIS Online Database. op. cit. Besoek op 2011-12-14.
↑ Stefoff, Rebecca (2003-11). Cats. New York: Benchmark Books. p. 34. ISBN 0-7614-1577-7. Gaan datum na in: |date= (help)
↑ Johnson, Warren E. (2006). “The Late Miocene Radiation of Modern Felidae: A Genetic Assessment”. Science 311 (5757): 73–77. doi:10.1126/science.1122277.
↑ 8,0 8,1 Wade, Nicholas (29 Junie 2007). "Study Traces Cat's Ancestry to Middle East". New York Times. New York: New York Times Company. Besoek op 2 April 2008.
↑ "Meet Helen and Aphrodite, Cyprus's Indigenous Cats". China Daily. Besoek op 3 November 2009.
↑ Driscoll CA, Menotti-Raymond M, Roca AL (2007). “The Near Eastern origin of cat domestication”. Science 317 (5837): 519–23. doi:10.1126/science.1139518.
↑ O'Connor, T. P. (2007). “Wild or domestic? Biometric variation in the cat Felis silvestris Schreber”. International Journal of Osteoarchaeology 17 (6): 581–595. doi:10.1002/oa.913.
↑ 12,0 12,1 Mason, I. L. (1984). Evolution of Domesticated Animals. Prentice Hall Press. ISBN 0-582-46046-8.
↑ Nora Sugobono (7 Maart 2010). "Las vidas del gato" (in Spanish). El Comercio. Besoek op 19 Maart 2010. AS1-onderhoud: Onbekende taal (link)
↑ Tim Dowling (19 Maart 2010). "Tall tails: Pet myths busted". The Guardian. London, UK. Besoek op 18 Maart 2010.
↑ 16,0 16,1 Strain GM (1996). “Aetiology, prevalence and diagnosis of deafness in dogs and cats”. Br. Vet. J. 152 (1): 17–36. doi:10.1016/S0007-1935(96)80083-2.
↑ Nie W, Wang J, O'Brien PC (2002). “The genome phylogeny of domestic cat, red panda and five mustelid species revealed by comparative chromosome painting and G-banding”. Chromosome Res. 10 (3): 209–22. doi:10.1023/A:1015292005631.
↑ Pontius JU, Mullikin JC, Smith DR (2007). “Initial sequence and comparative analysis of the cat genome”. Genome Res. 17 (11): 1675–89. doi:10.1101/gr.6380007.
↑ 19,0 19,1 O'Brien SJ, Johnson W, Driscoll C, Pontius J, Pecon-Slattery J, Menotti-Raymond M (2008). “State of cat genomics”. Trends Genet. 24 (6): 268–79. doi:10.1016/j.tig.2008.03.004.
↑ Sewell AC, Haskins ME, Giger U (2007). “Inherited metabolic disease in companion animals: searching for nature's mistakes”. Vet. J. 174 (2): 252–9. doi:10.1016/j.tvjl.2006.08.017.
↑ 21,0 21,1 Li, Xia (2005). “Pseudogenization of a Sweet-Receptor Gene Accounts for Cats' Indifference toward Sugar”. PLOS Genetics 1 (1): 27–35. doi:10.1371/journal.pgen.0010003.
↑ Saada AA, Niparko JK, Ryugo DK (1996). “Morphological changes in the cochlear nucleus of congenitally deaf white cats”. Brain Res. 736 (1–2): 315–28. doi:10.1016/0006-8993(96)00719-6.
↑ Masuda, R. (1996). “Molecular Phylogeny of Mitochondrial Cytochrome b and 12S rRNA Sequences in the Felidae: Ocelot and Domestic Cat Lineages”. Molecular Phylogenetics and Evolution 6 (3): 351–365. doi:10.1006/mpev.1996.0085.
↑ "Domestic Cat". Animal Bytes. SeaWorld Parks and Entertainment. 2011. Besoek op 2011-12-14. External link in |work= (help)
↑ 25,0 25,1 Walker, Warren F. (1982). Study of the Cat with Reference to Human Beings (4th Revised uitg.). Thomson Learning. ISBN 0-03-057914-7.
↑ "Cat Skeleton". Geargiveer vanaf die oorspronklike op 6 December 2006. Besoek op 12 December 2006.
↑ 27,0 27,1 27,2 27,3 27,4 * Case, Linda P. (2003). The Cat: Its Behavior, Nutrition, & Health. Ames, Iowa: Iowa State University Press. ISBN 0-8138-0331-4.
↑ 28,0 28,1 Smith, Patricia; Eitan Tchernov (1992). Structure, function and evolution of teeth. Freund Publishing House Ltd. p. 217. ISBN 9652222704. Aanhaling gebruik verouderde parameter |coauthors= (help)
↑ Lacquaniti F, Grasso R, Zago M (1 Augustus 1999). “Motor Patterns in Walking”. News Physiol. Sci. 14 (4): 168–174.
↑ Russell, Anthony P. (2001). “Claw Retraction and Protraction in the Carnivora: The Cheetah (Acinonyx Jubatus) as an Atypical Felid”. Journal of Zoology 254 (1): 67–76. doi:10.1017/S0952836901000565.
↑ Armes, Annetta F. (22 December 1900). “Outline of Cat Lessons”. The School Journal LXI. Besoek op 12 November 2007.
↑ 33,0 33,1 Danforth CH. (1947). “Heredity of Polydactyly in the Cat”. J. Hered. 38 (4): 107–112.
↑ Kahn, Cynthia M.; Line, Scott; Hollander, Joseph Lee (ed.) (2007). The Merck/Merial Manual for Pet Health. Merck. ISBN 0-911910-99-9.
↑ 35,0 35,1 35,2 35,3 35,4 35,5 MacDonald ML, Rogers QR, Morris JG (1984). “Nutrition of the domestic cat, a mammalian carnivore”. Annu. Rev. Nutr. 4: 521–62. doi:10.1146/annurev.nu.04.070184.002513.
↑ Adams T, Morgan ML, Hunter WS, Holmes KR (1970). “Temperature regulation of the unanesthetized cat during mild cold and severe heat stress”. J Appl Physiol 29 (6): 852–8.
↑ 38,0 38,1 Committee on Animal Nutrition (1986). Nutrient Requirements of Cats (2nd uitg.). National Academy Press. ISBN 0-309-07483-5. Onbekende parameter |isbn-status= geïgnoreer (help)
↑ Prentiss, Phoebe G., et al. (1959). “Hydropenia in cat and dog. Ability of the cat to meet its water requirements solely from a diet of fish or meat”. Am J Physiol 196 (3): 625–632.
↑ Wolf, A. V., et al. (28 February 1959). “Potability of sea water with special reference to the cat”. Am J Physiol 196 (3): 633–641.
↑ Morris JG, Rogers QR (1 December 1978). “Arginine: an essential amino acid for the cat”. J. Nutr. 108 (12): 1944–53.
↑ Zoran DL (2002). “The carnivore connection to nutrition in cats”. J. Am. Vet. Med. Assoc. 221 (11): 1559–67. doi:10.2460/javma.2002.221.1559.
↑ Ollivier, F. J. (2004). “Comparative morphology of the tapetum lucidum (among selected species)”. Veterinary Ophthalmology 7 (1): 11–22. doi:10.1111/j.1463-5224.2004.00318.x.
↑ Malmström T, Kröger RH (2006). “Pupil shapes and lens optics in the eyes of terrestrial vertebrates”. J. Exp. Biol. 209 (Pt 1): 18–25. doi:10.1242/jeb.01959.
↑ Hammond, P. (1985). “The relationship between feline pupil size and luminance”. Experimental Brain Research 59 (3): 485–490. doi:10.1007/BF00261338.
↑ Heffner, Rickye S (2004-11). “Primate hearing from a mammalian perspective”. The Anatomical Record. Part A, Discoveries in Molecular, Cellular, and Evolutionary Biology 281 (1): 1111–1122. doi:10.1002/ar.a.20117. Besoek op 20 Augustus 2009.
↑ Heffner, Henry E. (1998-05). “Auditory awareness”. Applied Animal Behaviour Science 57 (3–4): 259–268. doi:10.1016/S0168-1591(98)00101-4.
↑ Blumberg, M. S. (1992). “Rodent ultrasonic short calls: locomotion, biomechanics, and communication”. Journal of Comparative Psychology 106 (4): 360–365. doi:10.1037/0735-7036.106.4.360.
↑ Sunquist, Melvin E.; Sunquist, Fiona (2002). Wild Cats of the World. University of Chicago Press. p. 10. ISBN 0-226-77999-8.
↑ Moulton, David G. (1 August 1967). “Olfaction in Mammals”. Amer. Zool. 7 (3): 421–429. doi:10.1093/icb/7.3.421.
↑ M. Miyazaki, T. Yamashita, Y. Suzuki, Y. Saito, S. Soeta, H. Taira, and A. Suzuki (2006). “A major urinary protein of the domestic cat regulates the production of felinine, a putative pheromone precursor” (PDF). Chem. Biol. 13 (10): 1071–1079. doi:10.1016/j.chembiol.2006.08.013.
↑ 52,0 52,1 52,2 Sommerville, B. A. (1998). “Olfactory awareness”. Applied Animal Behaviour Science 57 (3–4): 269–286. doi:10.1016/S0168-1591(98)00102-6.
↑ Grognet, Jeff (1990-06). “Catnip: Its uses and effects, past and present”. The Canadian Veterinary Journal 31 (6): 455–456.
↑ Tucker, Arthur; Sharon Tucker (1988). “Catnip and the catnip response”. Economic Botany 42 (2): 214–231.
↑ 55,0 55,1 Bradshaw, John W. S. (1 Julie 2006). “The Evolutionary Basis for the Feeding Behavior of Domestic Dogs (Canis familiaris) and Cats (Felis catus)”. Journal of Nutrition 136 (7): 1927S–1931.
↑ Germain, E. (2008). “Spatio-temporal sharing between the European wildcat, the domestic cat and their hybrids”. Journal of Zoology 276 (2): 195–203. doi:10.1111/j.1469-7998.2008.00479.x.
↑ Barratt, David G. (1 Junie 1997). “Home Range Size, Habitat Utilisation and Movement Patterns of Suburban and Farm Cats Felis catus”. Ecography 20 (3): 271–280. doi:10.1111/j.1600-0587.1997.tb00371.x.
↑ Randall, Walter (1985). “Circadian rhythms in food intake and activity in domestic cats”. Behavioral Neuroscience 99 (6): 1162–1175. doi:10.1037/0735-7044.99.6.1162.
↑ Jouvet, Michel (1979). “What does a cat dream about?”. Trends in Neurosciences 2: 280–282. doi:10.1016/0166-2236(79)90110-3.
↑ Baron, Alan (1 Januarie 1957). “Patterns of Social Interaction in Cats (Felis domestica)”. Behaviour 11 (1): 56–66. doi:10.1163/156853956X00084.
↑ Jensen, Per (2009). The Ethology of Domestic Animals. "Modular Text" series. Wallingford: CABI. ISBN 1-84593-536-5.
↑ 62,0 62,1 "Cat Guide: Body Language". Animal Planet. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 30 Junie 2008. Besoek op 26 August 2009.
↑ 63,0 63,1 Cafazzo S, Natoli E (2009). “The social function of tail up in the domestic cat (Felis silvestris catus)”. Behav. Processes 80 (1): 60–6. doi:10.1016/j.beproc.2008.09.008.
↑ Crowell-davis, S.L. (2004). “Social organization in the cat: a modern understanding”. Journal of Feline Medicine and Surgery 6 (1): 19–28. doi:10.1016/j.jfms.2003.09.013. Besoek op 21 Mei 2008.
↑ Ewing, Tom (2006). "A Hairy Dilemma: When Hair Balls Aren't Harmless". Cat Watch. Cornell Feline Health Center, Cornell University. Besoek op 25 Augustus 2009.
↑ 66,0 66,1 Lindell, Ellen M. (1997-12). “Intercat aggression: A retrospective study examining types of aggression, sexes of fighting pairs, and effectiveness of treatment”. Applied Animal Behaviour Science 55 (1–2): 153–162. doi:10.1016/S0168-1591(97)00032-4.
↑ Akihiro Yamane, Teruo Doi and Yuiti Ono "Mating behaviors, courtship rank and mating success of male feral cat (Felis catus)" Journal of Ethology, Volume 14, Number 1, p35-44 (1996) doi:10.1007/BF02350090
↑ Aggression Between Family Cats[dooie skakel] The Humane Society of the United States 2002
↑ Woods M, McDonald RA, Harris S. (2003). “Predation of wildlife by domestic cats Felis catus in Great Britain”. Mammal Review 23 (2): 174–188. doi:10.1046/j.1365-2907.2003.00017.x.
↑ "Falling Cats". Geargiveer vanaf die oorspronklike op 26 October 2005. Besoek op 24 Oktober 2005.
↑ Zaghini G, Biagi G (2005). “Nutritional peculiarities and diet palatability in the cat”. Vet. Res. Commun. 29 Suppl 2: 39–44. doi:10.1007/s11259-005-0009-1.
↑ 72,0 72,1 72,2 Bradshaw JW, Goodwin D, Legrand-Defrétin V, Nott HM (1996). “Food selection by the domestic cat, an obligate carnivore”. Comp. Biochem. Physiol. A Physiol. 114 (3): 205–9. doi:10.1016/0300-9629(95)02133-7.
↑ Kienzle, E. (1994). “Blood sugar levels and renal sugar excretion after the intake of high carbohydrate diets in cats”. Journal of Nutrition 124 (12 Suppl): 2563S–2567S.
↑ Bradshaw, John W. S. (April 1997). “Factors affecting pica in the domestic cat”. Applied Animal Behaviour Science 52 (3–4): 373–379. doi:10.1016/S0168-1591(96)01136-7.
↑ "Pica: The Un-finicky Feline – Chewing or Eating Cords, Fabric, Houseplants, etc.". Behavior.VetMed.UCDavis.edu. University of California School of Veterinary Medicine. Besoek op 6 September 2009.
↑ Wade, Nicholas (11 November 2010). "For Cats, a Big Gulp With a Touch of the Tongue". New York Times. Besoek op 2010-11-12.
↑ Poirier, F. E. (1 Julie 1982). “Nonhuman Primate Learning: The Importance of Learning from an Evolutionary Perspective”. Anthropology & Education Quarterly 13 (2): 133–148. doi:10.1525/aeq.1982.13.2.05x1830j.
↑ Byers, John A.; Bekoff, Marc (1998). Animal play: evolutionary, comparative, and ecological perspectives. Cambridge, UK: Cambridge University Press. p. 135. ISBN 0-521-58656-9. AS1-onderhoud: Veelvoudige name: authors list (link)
↑ Hall, Sarah L. (2002). “Object play in adult domestic cats: the roles of habituation and disinhibition”. Applied Animal Behaviour Science 79 (3): 263–271. doi:10.1016/S0168-1591(02)00153-3.
↑ Hall, Sarah L. (1998-06). “The influence of hunger on object play by adult domestic cats”. Applied Animal Behaviour Science 58 (1–2): 143–150. doi:10.1016/S0168-1591(97)00136-6.
↑ 81,0 81,1 81,2 81,3 81,4 "Prolific Cats: The Estrous Cycle" (PDF). Veterinary Learning Systems. Besoek op 19 Junie 2009.
↑ Aronson, L. R. (1967). “Penile spines of the domestic cat: their endocrine-behavior relations”. Anat. Rec. 157 (1): 71–8. doi:10.1002/ar.1091570111.
↑ Tsutsui, T. (1993). “Biology of ovarian cycles, pregnancy and pseudopregnancy in the domestic cat”. J. Reprod. Fertil. Suppl. 47: 29–35.
↑ Behrend, Katrin; Wegler, Monika; translated from German by Elizabeth D. Crawford. (1991). The Complete Book of Cat Care: How to Raise a Happy and Healthy Cat. Hauppauge, NY: Barron's Educational Series, Inc. p. 28. ISBN 0-8120-4613-7. Aanhaling gebruik verouderde parameter |coauthors= (help)
↑ Olson PN, Kustritz MV, Johnston SD (2001). “Early-age neutering of dogs and cats in the United States (a review)”. J. Reprod. Fertil. Suppl. 57: 223–32.
↑ Root Kustritz, Margaret V. (2007). “Determining the optimal age for gonadectomy of dogs and cats”. J Am Vet Med 231 (11): 1665–75. doi:10.2460/javma.231.11.1665.
↑ Richards, James R. ASPCA Complete Guide to Cats.
↑ Lipinski, Monika J. (2008-01). “The ascent of cat breeds: Genetic evaluations of breeds and worldwide random-bred populations”. Genomics 91 (1): 12–21. doi:10.1016/j.ygeno.2007.10.009.
↑ Erwin EA, Woodfolk JA, Custis N, Platts-Mills TA (2003). “Animal danders”. Immunol Allergy Clin North Am 23 (3): 469–81. doi:10.1016/S0889-8561(03)00004-3.
↑ "Dealing with cat allergies" (PDF). animaltrustees.org. Geargiveer vanaf die oorspronklike (PDF) op 4 Junie 2007.
↑ Avner, D. B. (1997). “Evaluation of different techniques for washing cats: quantitation of allergen removed from the cat and the effect on airborne Fel d 1”. Journal of Allergy and Clinical Immunology 100 (3): 307–312. doi:10.1016/S0091-6749(97)70242-2.
↑ Miller, Henry (2005). “Cat and Mouse in Regulating Genetic 'Enhancement'”. Nature Biotechnology 23 (2): 171–172. doi:10.1038/nbt0205-171.
↑ (2002) “Cardiovascular reactivity and the presence of pets, friends, and spouses: the truth about cats and dogs”. Psychosom Med 64 (5): 727–739. doi:10.1097/01.PSY.0000024236.11538.41.
↑ Fogle, Bruce (ed.) (1981). Interrelations Between People and Pets. Charles C. Thomas Pub. Ltd. ISBN 0-398-04169-5.
↑ (2003) “Abstract: 'Spouses and Cats and Their Effects on Human Mood'”. ScientificCommons.org. Besoek op 25 Junie 2010.
↑ Landsberg GM (1991). “Feline scratching and destruction and the effects of declawing”. Vet. Clin. North Am. Small Anim. Pract. 21 (2): 265–79.
↑ Swiderski J (2002). “Onychectomy and its alternatives in the feline patient”. Clin. Tech. Small Anim. Pract. 17 (4): 158–161. doi:10.1053/svms.2002.36604.
Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Kat.
Wikiwoordeboek het 'n inskrywing vir kat.
Wikispecies het meer inligting verwant aan: Kat
Biodiversiteit: Felis catus
Catpert. The Cat Expert – artikels
Foto's van die kat se brein
Ontsluit van "https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Kat&oldid=1945978"
Die bladsy is laas op 24 Februarie 2019 om 11:17 bygewerk.