Geen druk nodig oor taal, sê munisipaliteitConrad Poole, uitvoerende burgemeester van die Drakenstein- plaaslike munisipaliteit (Foto: Drakenstein-munisipaliteit/Facebook) Die speaker van die Drakenstein-munisipaliteit sê dit is onwaar dat die munisipaliteit onder politieke druk moes swig om Afrikaans en isiXhosa as raadstale te erken en te gebruik. Die VF Plus het vroeër aangevoer hy het ná volgehoue druk daarin geslaag om die DA-beheerde Drakenstein- plaaslike munisipaliteit (Gouda, Paarl, Saron, Wellington) te dwing om ook Afrikaans en isiXhosa as raadstale te erken en te gebruik. “Die party het volhard in sy stryd teen die miskenning van Afrikaans in die Drakenstein-raad as een van die elf grondwetlike landstale en een van die drie tale wat in die Wes-Kaapse grondwet erken word,” het André Fourie, VF Plus-raadslid in die Drakenstein- plaaslike munisipaliteit, gesê. Fourie het aangevoer vanaf 30 Junie is daar tolkdienste beskikbaar gestel om raadslede in staat te stel om aan debatte deel te neem in Afrikaans, Engels of isiXhosa. “Die VF Plus gaan ook ŉ stokkie steek voor die munisipaliteit se gebruik om alle amptelike munisipale dokumente slegs in Engels beskikbaar te stel.” Fourie het gesê op navraag aan die munisipale bestuurder, dr. Johan Leibbrandt, oor wanneer die munisipaliteit besluit het om alle dokumentasie slegs in Engels beskikbaar te stel, het hy “sy onkunde duidelik gemaak” deur na Engels as Suid-Afrika se amptelike landstaal te verwys en dit as rede voor te hou vir die gebruik van Engels. Ingevolge Artikel 6 van die Grondwet is dit duidelik ongrondwetlik en in besonder Artikel(3)(b) wat aan munisipaliteite die volgende voorskryf: “Munisipaliteite moet die taalgebruik en voorkeur van hul inwoners in ag neem.” Fourie het bygevoeg in Drakenstein se geval is 70% van die inwoners Afrikaanssprekend en is dit niks minder as reg nie om alle dokumente aan dié inwoners in hul moedertaal beskikbaar te stel.” Koos le Roux, speaker van die Drakenstein-munisipaliteit, het egter aan Maroela Media gesê raadslede kon nog altyd die taal van hul keuse – of dit nou Afrikaans, isiXhosa of Engels is – in raadsvergaderings praat, waarna dit onmiddellik getolk word. “Dit is jammer dat die VF Plus taal en spesifiek Afrikaans as ŉ politieke speelbal gebruik.” Le Roux sê Drakenstein-munisipaliteit deur sy uitvoerende burgemeester, Conrad Poole, en die regerende party, die Demokratiese Alliansie, was aan die voorpunt van protesaksie teen die voorgestelde naamverandering van die Afrikaanse Taalmonument. “Die uitvoerende burgemeester en die stadsbestuurder is Afrikaanssprekend, en die munisipaliteit is en was nog altyd ŉ groot voorstander van Afrikaans.” Le Roux meen dit is ook “ŉ blatante leuen” dat Leibbrandt gesê het dat Engels die amptelike landstaal is. “Waarna hy by die betrokke geleentheid verwys het, is dat Drakenstein-munisipaliteit uit ŉ praktiese oorweging en om te verseker dat niemand uitgesluit word nie, op Engels as amptelike voertaal besluit het. Dít is ook die gebruik by die meeste ander munisipaliteite en regeringsinstansies in Suid-Afrika.” Hy sê die hou van vergaderings en beskikbaarstelling van dokumente en ander vorme van kommunikasie in Afrikaans by Drakenstein-munisipaliteit sou beteken dat mense uitgesluit word. “Om alle dokumente en kommunikasie in drie tale beskikbaar te stel, is onprakties en nie kostedoeltreffend nie, en dit sal ook die gelyktydige beskikbaarstelling van inligting vertraag en belemmer. Die munisipaliteit poog egter om ten alle tye en in alle bedrywighede die taalvoorkeur van ons inwoners in ag te neem.” Le Roux voeg by inwoners is daarop geregtig om Afrikaans, Engels of isiXhosa te gebruik wanneer hulle met die munisipaliteit skakel. “Alle skriftelike en mondelinge kommunikasie met belastingbetalers word in die taal van keuse van die belastingbetaler gehanteer of beantwoord. Die munisipaliteit strewe daarna om inwoners in die taal van hul voorkeur te bedien en sover dit prakties moontlik is, ŉ tolk beskikbaar te stel indien nodig.” Wat raadsvergaderings betref volg Drakenstein-munisipaliteit dieselfde stelsel as by die parlement waar raadslede die taal van hul keuse – Afrikaans, isiXhosa of Engels – kan praat, waarna dit onmiddellik getolk word. “Dit is en was nog altyd die gebruik, behalwe tydens die Covid-19-grendeltydperk toe die meeste raadsvergaderings virtueel via Microsoft Teams plaasgevind het en ŉ tolkdiens nie moontlik was nie. “Oor die laaste paar maande, weens Covid-19, het raadsvergaderings in die Paarlse Stadsaal of Hugenote-gemeenskapsaal in die Paarl plaasgevind omdat sosiale afstande gehandhaaf moes word. ŉ Volledige tolkstelsel (met klankdigte vertaalkamers, volledige mikrofoonstelsels en oorfone vir alle raadslede) sou nie prakties moontlik gewees het nie. Derhalwe het die speaker die raadslede se verlof gevra om die raadsvergaderings in Engels te hanteer en ŉ tolkdiens aan te bied op versoek.” Le Roux sê die raadslede het daartoe ingestem. “Sodra die raad versoeke vir ŉ tolkdiens ontvang het, het ons die raad se amptelike drietalige tolk, Michael Mafila, gevra om as tolk op te tree wanneer moontlik. Nou dat die Covid-19 regulasies nie meer van toepassing is nie, sal raadsvergaderings soos voorheen plaasvind met raadslede wat die taal van hul keuse (Afrikaans, Engels of isiXhosa) kan praat en onmiddellike tolkdienste wat dan plaasvind.” Hy sê wat raadsvergadering-agendas betref, word aanbevelings in Afrikaans, Engels en isiXhosa (waar moontlik) aangedui terwyl agenda-items, agtergrondinligting en besprekings in Engels is.