Johanna is die oggend ná die Groot Moord gevind waar sy onder die lyke van ander kinders gelê het. Sy self het nagenoeg 20 assegaaisteke opgedoen en oorleef deur die liggame van kinders wat reeds vermoor is oor haar te trek en onder die lyke te skuil! Erasmus Smit, ’n bekende Voortrekkerprediker, verwys op 22 Februarie 1838 in sy dagboek na Johanna. Hy het die gewondes wat die aanval oorleef het, besoek en skryf: “was bij ’n jong meisje, Vander Merwe, die wel 18 wonden heeft.”
In ’n studie oor Johanna se herkoms en voorouers wat in 2000 in die Suid-Afrikaanse Tydskrif vir Kultuurgeskiedenis verskyn het, skryf Gideon de Kock en Janet Melville oor ’n treffende ontmoeting wat Johanna jare later gehad het met die man wat haar ná die 1838-aanval gekry het:
Johanna was tot haar dood mank as gevolg van die aanval en is as ’n ware heldin onthou. Een van die gedenkwaens van die 1938-trek is na haar vernoem en later selfs ’n duikboot van die Suid-Afrikaanse vloot.
Johanna is in 1888 oorlede, ná ’n lang en vol lewe. Daar het reeds 182 jaar verloop sedert dié hartseer aanval wat haar naam in die geskiedenisboeke verewig het. Die duikboot, die SAS Johanna van der Merwe, is ondertussen herbenoem na die SAS Assegaai. Tyd en omstandighede kon dalk haar verhaal vervaag, maar die dapperheid van ’n 12-jarige dogtertjie mag nooit vergeet word nie!