tin ← antimoon → telluur
antimoon, Sb, 51
121.760 (1) g/mol
2.05 (Skaal van Pauling)
1ste: 834 kJ/mol
2de: 1594.9 kJ/mol
3rde: 2440 kJ/mol
Hoofartikel: Isotope van antimoon
Sb is stabiel met 70 neutrone
Sb is stabiel met 72 neutrone
Antimoon in sy elementêre vorm is 'n silwerige wit, bros, laagsmeltende, kristallyne vastestof wat oor swak elektriese- en termiese geleidingsvermoë beskik en by lae temperature verdamp. Antimoon is 'n metaalagtige wat ooreenkomste met 'n metaal toon ten opsigte van sy voorkoms en in baie van sy fisiese eienskappe, maar reageer nie chemies soos 'n metaal nie. Dit word ook aangeval deur oksiderende sure en halogene. Antimoon en sommige van sy legerings is ongewoon in die opsig dat hulle uitsit wanneer hulle verkoel word. Antimoon is geochemies gekategoriseer as 'n kalsofiel en kom voor saam met swael en die swaarmetale lood, koper en silwer.
Ramings oor die hoeveelheid antimoon in die Aarde se kors wissel van 0.2 tot 0.5 dele per miljoen.
Antimoon word toenemend in die halfgeleierbedryf gebruik vir die vervaardiging van diodes, infrarooisensors en Hall-effek toestelle. As 'n legering dra hierdie element baie by tot lood se hardheid en meganiese sterkte. Die belangrikste gebruik van Antimoon is as 'n verharder in lood opgaarbatterye. Ander gebruike sluit in:
Lae wrywing legerings
Kleingeweer en Ligspoorammunisie
Soldeersels - sommige "loodvrye" soldeersels bevat sowat 5% Sb
Laers in binnebrandenjins
Antimoonverbindings in die vorm van oksiede, sulfiede, natriumantimonaat en antimoontrichloried, word gebruik in die vervaardiging van brandbestande materiale, keramiek-emaljes, glas, verwe en pottebakkery. Antimoontrioksied is die belangrikste antimoonverbinding en word hoofsaaklik gebruik in brandbestande toepassings. Dit word ook gebruik in die veselglasnywerheid as 'n bymiddel tot poli-ester harse. Die harse sal brand terwyl dit aan 'n vlam blootgestel word maar sal onmiddellik geblus word as die vlam verwyder word. Antimoonsulfied is ook een van die bestanddele van veilige vuurhoutjies.
Antimoon se sulfiedverbindings, antimoontrisulfied, Sb2S3 is al so vroeg as 3000 jaar v.C. gebruik. Mengsels van Sb2S3 poeier in vet of ander materiale is sedert hierdie vroeë datum gebruik as grimeermiddel. 'n Kunswerk wat uit antimoon vervaardig is rondom 3000 v.C. is naby Tello, Chaldea in die teenswoordige Irak gevind en 'n kopervoorwerp wat met antimoon-oorslag, wat rondom 2500 v.C. tot 2200 v.C. vervaardig is, is in Egipte gevind.
Volgens metallurgiese geskiedkundiges kom die eerste beskrywing vir 'n prosedure om antimoon te skei voor in die Italiaanse boek De la pirotechnia wat dateer uit 1540 en deur Vannoccio Biringuccio geskryf is. Hierdie boek het die meer bekende boek van Agricola, De re metallica vooruitgeloop, al word die ontdekking verkeerdelik aan Agricola toegeskryf. Ander persone word ook soms aangehaal as sou hulle antimoon voor Biringuccio ontdek het maar die bewyse ter stawing daarvan word bevraagteken.
Ontginningsbronne[wysig | wysig bron]
Antimoonproduksie in 2005
Wêreldneiging ten opsigte van antimoonontginning
Alhoewel hierdie element nie volop is nie, word dit in meer as 100 mineraalspesies aangetref. Antimoon word soms in suiwer vorm aangetref maar meer dikwels word dit as die sulfied stibniet (Sb2S3) wat die belangrikste ertsbron is. Kommersiële vorme van antimoon is gewoonlik stawe, gebreekte stukkies, korrels of gegote koek. Ander vorms is poeier, skerwe en enkele kristalle.
In 2005 was Sjina die top produsent van antimoon met ongeveer 84% van die wêreldmark, gevolg deur Suid-Afrika, Bolivië en Tadjikistan volgens die British Geological Survey.
Chiffres de 2003, métal contenue dans les minerais et concentrés, Bron: L'état du monde 2005
Die grootste myn in Sjina is die Xikuangshan myn in die Hunan provinsie.
Antimoon en baie van sy verbindings is giftig. Klinies is antimoonvergiftiging baie soortgelyk aan arseenvergiftiging. In klein hoeveelhede veroorsaak antimoon hoofpyn, duiseligheid en depressie. Groter toedienings veroorsaak heftige en gereelde braking en lei tot die dood binne 'n paar dae.
↑ Priesner en Figala
↑ Kirk-Othmer, inskrywing: "Antimony"
W. F. Albright "Notes on Egypto-Semitic Etymology. II", The American Journal of Semitic Languages and Literatures, Vol. 34, Nr. 4. (Jul., 1918), pp. 215-255. JSTOR skakel. veral p.230
Endlich, F.M. "On Some Interesting Derivations of Mineral Names", The American Naturalist, Vol. 22, Nr. 253. (Jan., 1888), pp. 21-32. JSTOR skakel. p.28
Kirk-Othmer Encyclopedia of Chemical Technology, 5de oplaag. 2004. Inskrywing: antimony.
Lippmann, E O von [Edmund Oscar]. 1919. Entstehung und Ausbreitung der Alchemie, deel 1. Berlyn: Julius Springer. In Duits.
Priesner, Claus en Figala, Karin, reds. 1998. Alchemie. Lexikon einer hermetischen Wissenschaft. München: C.H. Beck. 412 p. In Duits.
Sarton, George. 1935. Review of Al-morchid fi'l-kohhl, ou Le guide d'oculistique, na Engels vertaal deur Max Meyerhof. Isis (Feb. 1935), 22(2):539-542 (Die joernaal Isis is in die JSTOR-argiewe.) In Frans.
Wakayama, Hiroshi, "Revision of Drinking Water Standards in Japan", Ministerium vir Gesondheid, Arbeid en Welvaart (Japan), 2003
Ontsluit van "https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Antimoon&oldid=1422662"	Kategorieë: A7-struktureChemiese elemente	Navigasie-keuseskerm
አማርኛAragonésالعربيةAsturianuAzərbaycancaБеларускаяБеларуская (тарашкевіца)‎Българскиभोजपुरीবাংলাབོད་ཡིགBrezhonegBosanskiCatalàMìng-dĕ̤ng-ngṳ̄Cebuanoکوردیی ناوەندیCorsuČeštinaЧӑвашлаCymraegDanskDeutschΕλληνικάEnglishEsperantoEspañolEestiEuskaraفارسیSuomiFrançaisFurlanGaeilgeGàidhligGalegoગુજરાતીGaelg客家語/Hak-kâ-ngîעבריתहिन्दीFiji HindiHrvatskiKreyòl ayisyenMagyarՀայերենInterlinguaBahasa IndonesiaIdoÍslenskaItaliano日本語La .lojban.Basa JawaქართულიҚазақша한국어KurdîКомиКыргызчаLatinaLëtzebuergeschLigureLumbaartLietuviųLatviešuМокшеньМакедонскиമലയാളംМонголमराठीКырык марыBahasa Melayuမြန်မာဘာသာPlattdüütschनेपालीनेपाल भाषाNederlandsNorsk nynorskNorsk bokmålOccitanଓଡ଼ିଆਪੰਜਾਬੀKapampanganपालिPolskiPiemontèisپنجابیPortuguêsRuna SimiRomânăArmãneashtiРусскийसंस्कृतम्SicilianuScotsSrpskohrvatski / српскохрватскиSimple EnglishSlovenčinaSlovenščinaSoomaaligaShqipСрпски / srpskiSeelterskSvenskaKiswahiliதமிழ்తెలుగుТоҷикӣไทยTagalogTürkçeТатарча/tatarçaئۇيغۇرچە / UyghurcheУкраїнськаاردوOʻzbekcha/ўзбекчаVepsän kel’Tiếng ViệtWinarayХальмгייִדישYorùbá中文Bân-lâm-gú粵語	Wysig skakels	Die bladsy is laas op 15 Februarie 2016 om 23:57 bygewerk.