Die boek bestaan uit 17 hoofstukke, wat elk ’n sleutelvraag binne die raamwerk van die toekoms van Suid-Afrika aanspreek.
Jan-Jan is ’n ervare joernalis, en dit is gou uit die lees van die boek duidelik. Die navorsing is deeglik en akkuraat, en die eerste en vyfde hoofstukke, "Kan die ANC homself red?" en "Ramaphosa: Redder of faustiese swakkeling?", al twee ’n uitstekende beknopte geskiedenis van die onderwerp wat aangepak word. Die boek sal daarom die leser wat nie so goed bekend is met Suid-Afrika se omstandighede nie, heel gou op die hoogte bring.
Die styl is onderhoudend en in die trant van ’n geselserige rubriek. Die skrywer is nie skaam om sy eie stem en menings te laat hoor nie, en so nou en dan tuisgemaakte beskrywings of -rate aan te bied nie. Die Bybel en die Afrikaanse digkuns figureer sterk as bron – in die toon van ’n geselsie om die braaivleisvuur:
Daar is wel ’n oorvloed uiteensettings in die boek van wat mense verkeerd gedoen het: Ramaphosa, die DA, Helen Zille, Malema, wit mense en die Afrikaner byvoorbeeld. En ’n magdom voorskrifte oor hoe sulke mense hulle gedrag moet aanpas.
Die gevaar is dat ons land op ’n punt beland waar die grootste skeidslyn nie tussen geskoolde/ongeskoolde, hoog besoldig/laag besoldig of permanente/stukwerk gaan wees nie, maar tussen diegene met werk en diegene wat werkloos is en waarskynlik werkloos gaan bly. ’n Mens sien dit daarin dat Suid-Afrika se jeugwerkloosheidskoers volgens die Wêreldbank die hoogste ter wêreld is, terwyl die algehele werkloosheidskoers nie die hoogste ter wêreld is nie (185).
Terloops, dit is nie net Duitsland wat ’n sukses van sentrale of streeksbedinging gemaak het om mededingendheid te bewerkstellig nie. Noorweë, Nederland, Swede en Ierland het almal ’n sukses daarvan gemaak.
’n Goeie voorbeeld hiervan is die hoofstuk oor die rol van wit mense. Dié is gewoon deurtrek van sedelessies soos: "’n Sagte woord keer die grimmigheid af, maar ’n krenkende woord laat die toorn ontvlam" (113); "Ordentlikheid kos niks" (121); "Witmense moet daarteen waak om volkome negatief te wees" (121).
Dis nie dat die skrywer nie vele foute in die ekonomie en ander stelsels van die land raaksien nie. Of nie senstief is vir strukturele probleme wat dit onderlê of nie voorstelle maak wat dit aanspreek nie. Maar dan is sy raad rigtingwysers soos: Die regering moet beter projekbestuur aan die dag lê; die vakbonde moet onderneem om meer produktief te wees; die staat moet liewer nie produksie bestuur nie; die vakbonde moet ’n beter realiteitsbesef hê; staatsuitgawes moet besnoei word.
En as die skrywer nie antwoorde op hierdie vrae kan verskaf nie, kán Suid-Afrika in sy beskouing dan hoegenaamd oukei wees? As ’n deurwinterde politieke joernalis moet hy tog uiteindelik moeilike vrae soos dié aanspreek.
Daar is nie ’n land ter wêreld waar elkeen spontaan doen wat sukses verseker nie. Nie eers naastenby nie. Veral regerings doen dit nie. Hulle is meestal ’n groot deel van die probleem. In suksesvolle samelewings werk gewone mense vir hulleself. Hulle reageer op strukturele aansporings wat in so ’n stelsel ingebou is. Om so ’n stelsel te bewerkstellig, is bitter moelik.
Dit was 'n heerlike resensie om te lees. Baie van hierdie boeke wat so uit die hoek van die kristalbal geskryf word is boeke wat nie 'n goeie rakleeftydperk het nie. Dis haas onmoontlik om die toekoms te kan weet. Die skrywer sit basies sy of haar kop op 'n blok. Ek sal egter steeds graag hierdie boek wil lees, want soos die resensent opmerk, het Joubert altyd goeie insigte in die geskiedenis.