Versindaba » Blog Archive Yves T'sjoen. Wanneer muren verbrokkelen : Versindaba
Tuesday, January 23rd, 2018 | Wisselkaarten.
6 Kommentare op "Yves T'sjoen. Wanneer muren verbrokkelen"
February 19th, 2018 at 16:10
Die gedig "Dancing" uit "Notes from the Middle World" (2009) is aldaar in vier strofes verdeel. Hierdie verdeling het egter weggeval, of is gerojeer, in die Nederlandse vertaling hierbo. Die eerste strofe behels reëls 1-5, strofe 2 het reëls 6-12, dan reëls 13-17, en strofe 4 voltooi die vers vanaf reël 18-23. Reël 12 van die oorspronklike Engels lees: "and black vegetation" terwyl KP Hesselink se Nederlands "en zware begroeiing" gee. Miskien het die "t" van "zwarte" per abuis weggeraak.
Mure wat verkrummel tot murasies is nie 'n onderwerp van die laaste strofe van Breytenbach se vers nie, so ook nie die tipe "Vier mure teen die Suidewind" van Watermeyer se gedig "Reën in die Voorwinter" nie. (Tog, die Boesmans van die Sneeuberg se grondgebied is met geweld oorgeneem, sodat die Watermeyers hul plaashuis in die 19de eeu daar naby Nieu-Bethesda kon bou. Miskien is alle mure daartoe geneig om 'n polemiek te kan veroorsaak).
Breyten Breytenbach skryf oor mure wat die binariteit veronregte protagoniste vs. vergrypende antagoniste impliseer – mure van magsmisbruik, dus. In Breytenbach se Engels, reëls 18-22: "when walls crumble/ and the unimpeded cry/ opens in you/ a pealing, shimmering incantation/ of dancing spaces – /" Die ou-Testamentiese verhaal van die mure van Jérigo wat inmekaargeval het net na die groot geskreeu van die mense (in die boek Josua, hoofstuk 6:20: toe het "die volk 'n groot krygsgeskreeu aangehef; en die muur het op sy plek ingeval ) was my eie eerste bewuswording as kind van die moontlikheid dat 'n muur eensklaps kan intuimel. Die aggressie van daardie besetting van Jérigo was vir my irrelevant weens die sterk mate van identifikasie van die Afrikaners van my kleintyd met die Ou Testament se Israeliete. (Die rol van die goeie sekswerker, in hoofstuk 2 van Josua, een van die protagoniste volgens oorlewering, en die rooi tou waarmee sy mans teen die stadsmuur af laat abseil het, het lank na die val van die muur my aandag getrek).
Oor die een aspek van die uiteindelike verbrokkeling van die apartheidsmuur het Breytenbach in sy voorwoord tot "Return to Paradise" (1993) geskryf: "… I was lucky enough to be of some assistance in breaking down the walls of taboo between 'inside' and 'outside'…" verwysende na sy bemiddelende rol i.v.m. die Dakar ontmoeting in 1987.
En twee jaar ná Dakar nóg 'n stimulus wat die ou regime hier se einde help bewerkstellig het: die val van die Berlynse Muur in 1989. In 'n Withuisverklaring, op 10 Nov. 1989 oor die gebeure in Berlyn, is sen. Bob Dole se gevolgtrekking aangehaal: "The Berlin Wall and all that it represents are crumbling…" En teen elf-uur daardie aand laat weet 'n korrespondent: "All along the Berlin Wall, the world's biggest party has begun…West Berlin is dancing on the Wall."
Dit is na 'n hoogtepunt soos hierdie waarna Breyten Breytenbach se "dansruimtes" verwys.
February 28th, 2018 at 20:30
Waldemar: Hannah Arendt het 'n insiggewende opstel geskryf, gepubliseer 1975, oor haar kennismaking met W.H. Auden en sy werk. Sy haal o.a. 'n gedig van hom aan, sover ek weet volledig. Die vers se titel is "Death's Echo" en is opgeneem in Auden se Collected Shorter Poems. Sy maak in daardie opstel ook die stelling dat Auden vir seker méér beïnvloed is deur Brecht as wat ons sou dink.
March 1st, 2018 at 14:11
Dankie, Breyten. Ek het die punt oor die dans (in "Dancing") so heel skeel misgekyk. Die laaste drie reëls van die Auden-gedig bevestig dit:
Die synsdans, bestaansdans. Wat ek kan vermoed uitgedans word in Wilma Stockenström se gedagte: "… hoe hewig die huwelik tussen die lewe en die dood is en hoe 'n bespotlike namaaksel die hartstog tussen man en vrou is" ("Abjater wat so lag" p.65).
March 2nd, 2018 at 11:32
Dankie vir die voltooide lesing. Mens het so half en half vermoed dat Hannah Arendt toe nié die volledige Austen gedig aangehaal het nie; dit was (luiweg) my enigste gegewe.
En dankie vir die verskuiwing van fokus op die werklik wonderebaarlike nuutskepping (die openbaring van die wonde): "bestaansdans". Dis soos die vanselfsprekendheid van "lokbokkom". Mens het gewéét hulle is daar, maar hoe het mens so lank gelewe asof hulle nie daar is nie?
March 2nd, 2018 at 19:52
Breyten, Auden se gedig strek oor 64 reëls, en getuig van 'n baie besondere "formal order" (om aan te haal uit jou aanhaling van Hannah Arendt s'n). Daar is vier strofes met drie perspektiewe elk, en die dood se spreekbeurt verdubbel van vier tot agt reëls in die laaste strofe.(Die eerste vier van daardie agt reëls word deur Arendt aangehaal).
Baie dankie vir die kompliment betreffende daardie woord. Dis so verteenwoordigend van iets oers dat ek nou die WAT-redaksies, vanaf 1926 tot op hede, half wil verkwalik vir hul kort neuse.
(As "bestaansdans" nie bestaan het nie, sou ek iets oor die bolero wou sê).
March 3rd, 2018 at 07:49
Ek het nagelaat om hierbo te sê dat Auden se "formele orde" sekerlik die ruimte beskryf waarbinne digters dáns.
Baudelaire het die situasie bedink, weliswaar in 'n ander verband, van die moontlikheid om te wees "rooted in your own analogy… see yourself , to use the language of mystics, in your own correspondence" (Paris Spleen, "Invitation to a Voyage").