Vandag se program oor Depressie gedurende die feesseisoen.
Aangesien dit nou kerstyd is en mense bietjie rustiger verkeer stuur gerus jul versoeke in sodat ek dit volgende week kan speel. Dit is ‘n tyd van blydskap en guns waarin ons mekaar kan bemoedig, seen en sommer net dank betoon vir die jaar wat verby is. Veral met die hitte wat nou bo toon voer kan ons defnitief doen met ‘n goeie lafenis van goeie musiek en opgewekte geselskap. Ek sal op my blad ‘n plasing doen waar julle die liedjies in die kommentaar van die plasing los.
Vandag se program is so bietjie morbied maar tog nodig, veral in hierdie seisoen waarin ons tans is. Ek glo daar is heelwat enkellopende mense wat kan doen met onderskraging en meelewing te midde van die gejaagdheid. Om alleen te wees is alreeds moeilik maar in Desember is dit nog erger, die rede vir die program.
Die laaste paar weke was ‘n besige tyd vir my, tussen pak en werk was daar min tyd vir enige iets anders. In my stil tye was my gedagtes geokkupeer met vrae van waarheen nou. Agv van buite invloede het ons lewe skielik ‘n nuwe wending in geneem. Wanneer sulke aanslae kom dan gebeur dit gewoonlik in ‘n paar gebiede op dieselfde tyd en dit vat ‘n skoon kop om bo te bly. Ons was geweldig aangeval deur finansieële eise op ons waarvan die bakkie deel was. En natuurlik die vraag waarheen nou het ook ‘n groot rol gespeel.
Soms beland jy op ‘n plek gesit dat jy net nie weet wat is die volgende stap vorentoe nie. Die een oomblik was ons dinge uitgewerk en toe, skielik, verander dit en ons lewe word een vraagteken. Dit was toe moeilik om weer te fokus op die daaglikse take. Spesifiek vir my, wat alreeds deur ‘n soortgelyke gebeurtenis gegaan het en my voete moes vind. Maar die ondersteuning gedurende hierdie tyd was defnitief die grootste faktor wat my staande gehou het.
Ek glo die laaste 18 maande was ‘n genesende tydperk vir my, waar my persoon herstel het en waar my kop weer met meer helderheid kon dink, indien dit nie gebeur het nie sou die gebeurtenis my plat geslaan het. Vader het my gees, siel en liggaamlik kom herstel deur my weer vastigheid te gee, ‘n Ring aan my vinger wat my weer kom klee het en die emosies van skuld, skaamte en minderwaardigheid weggevat sodat ek weer die wêreld in die oë kon kyk.
Ek moes my kop weer reg kry. Gedurende hierdie tyd laat weet ‘n goeie vriendin, “julle word erg aangeval, begin om julleself toe te maak deur die wapenrusting aan te trek en nagmaal daagliks te gebruik.” Van daar af doen ons presies dit. ‘n Ander vriendin van my, sê, Lynelle verander jou woorde na “Believe in the more.”
Om in te tap in God se plan is nie maklik nie, veral wanneer niks sin maak nie maar jy luister en doen. Juis omdat dit in my gees ook aanklank vind. Ja, my hart klop in my keel, angs dreig om my vrede te steel maar ek sit dit ter syde. Ek weier dat dit my fokuspunt sal wees. Dit is ‘n wilsbesluit om op te kyk. Dit is ‘n wilsbesluit om te weet dat God in beheer is. My ore en oë oop vir die Heilige Gees se beweging in my en vir deurbraak wat ons desperaat nodig het.
Dit bring my by die week se onderwerp. Elke mens, vroeër of later sukkel met dit. Die grade verskil soms maar dit maak dit nie minder belangrik nie. Elke persoon hanteer dit anders. In elke persoon verskyn dit op verskillende maniere. ‘n Angel van doodsheid wat jou beroof van jou vrede, vreugde en guns. Depressie. Selfs in ons verligte tyd, is dit nogsteeds ‘n negatiewe ding wat ons nie maklik wil erken nie, maar dit is ‘n realiteit. Spesifiek vir die enkellopende persoon is dit ‘n werklikheid in die feestyd.
My eerste jaar alleen was ‘n mengsel van gevoelens. Alhoewel my onmiddelike behoeftes uitgesorteer was, was die soeke na werk ‘n groot kopkrap. My ewe wig was versteur in ‘n groot mate en daar was tye wat die gemoedere baie vol was. Maar daar was ook tye wat ek dit werklik geniet het, my voete weer gevind het. Danksy vriende het ek ‘n paar rand in my sak gehad en op die 1 ste Januarie het ek myself uitgevat vir ete. Dit het my gemoed heelwat gelig en ek het regtig goed gevoel.
My tweede jaar het baie op en af oomblikke gehad. Ek het myself die meeste van die tyd alleen bevind, in die proses dinge gedoen wat nie noodwending gesond vir my was nie. My gemoed het met tye erg geval, en trane ‘n permanente bondgenoot. Ek het ‘n kar ontvang en werk twee weke later. Tussendeur moes ek aan my verhouding met my kinders werk, begin September is my Moeder oorlede en ons wou as familie net bymekaar wees. Die dae tussen in was ek, my pa en broer alleen en het elkeen in sy eie hoek gebly, ek met ‘n boek of skryf werk asook die nuwe verantwoordelikhede van werk. Solank as wat my gedagtes besig was, was ek goed. Dit was daardie stil oomblikke wat mens eerder vermy wat my die meeste gevang het. Die alleenheid by tye amper versmorend. Daar was tye wat trane net geloop het, nagte wat jy gevoel het die lig is net te ver, onbereikbaar en dat jy nooit uit die donker put gaan kom nie. Jy word moeg wakker, weerloos en van balans af. Selfs die tye wat ek uit gegaan het, het ek alleen gevoel. Ek moes my eie grense opstel, weer my kop reg kry en alle negatiewe gevoelens deurwerk. Wat my soms op die mees onmoontlikse tye oorval het.
As enkellopende voel jy dit meer so tydens die Kersfees seisoen. Mense om jou praat van weggaan, jy sit en luister na hulle planne vir die feesseisoen. Jy voel uitgedruk, nie deel van die voorbereidings nie. Depressie wil jou insluk en aftrek in ‘n donker gat en indien jy nie waaksaam is nie oorval die donker kombers jou en oorheers jou ten volle. Vir sommige raak dit so erg dat dit eindig in self – dood.
Vernaamlik op Facebook sien ‘n mens dit. Mense wat uitroep vir hulp in soms skokkende plasings. Party mense val hulle aan, ander het simpatie. Dan kry jy die wat skrifte aanhaal en vertel watse sonde dit is. Maar dit kos net een persoon om verby als te kyk en werklik in daardie persoon se hart te kyk en kontak te maak. Daardie kontak veroorsaak dat ‘n lewe gered word. Gister se sere lê soms swaar op mense maar wanneer jy kan glo dat jy nog ‘n toekoms het is daar nog hoop vir môre. Maar dit kos ‘n uitreiking, ‘n sagte woord en gewillige oor.
So baie hoor ek deesdae dat mense sê hulle wil nie betrokke raak nie en dan, agterna, wanneer die daad gedoen is, dan het hulle baie wyshede om kwyt te raak. Dan is daardie wysheid onvanpas en te laat. Wanneer ‘n persoon uitroep moet ‘n mens onmiddelik betrokke raak. Deur woord en daad red ons ‘n persoon. Nie net deur praat nie.
As vrou, as vriendin moet ons mekaar bystaan sonder enige veroordeling. Daar is soveel pyn en hartseer daar buite, die meeste verberg dit agter ‘n glimlag en grappies maar ons weet min van die innerlike woelinge van mekaar. Juis in die tyd is dit belangrik om waaksaam te wees. Daar waar jy is, is jy God se arm om ‘n verskil te maak.
Enkellopende vrouens en mans kry swaar, meer as wat mense besef. In die besigste tyd van die jaar word hulle maklik op sy geskuif en vergeet. Hulle voel dan in die pad, selfs onsigbaar en dan word depressie ‘n realiteit en als wat moeilik is in intensiteit toeneem. Dan word die put bodemloos en net ‘n baie lang tou kan hulle daaruit kry.
Ek lees graag die gedig voor van Douwlina du Plessis, sy het die gedig geskryf toe sy deur haar eie stryd gegaan het en dit pas net mooi vir my in by die program van vandag.
Die vrou in my is dood
iewers tussen kanker
het sy gaan lê.
Opgekrul in haarself
fetaal, fataal, gefaal, gedood
en grys, soos indringerplante
het deur die donker gloed
in ‘n woestyn
vir ‘n sekslose
Wragtig tog steeds
Kopiereg Douwlina Du Plessis
Mense wat aan depressie ly, ervaar ’n groot verskeidenheid fisieke kwale, wisselend van slaaploosheid tot intense slaapsug. Dr. Ahmer Aziz, ’n dokter by AKEA Life in Engeland, vertel meer van hierdie fisieke manifestasies en hoe om dit te voorkom.
Intense moegheid is iets wat baie dikwels onder mense met depressie voorkom. “Jy ervaar ’n algemene gebrek aan energie of dryfkrag en selfs die kleinste takies maak jou doodmoeg,” sê dr. Aziz. Volgens hom kan dit wees omdat jy deur ’n konstante “onverklaarbare gevoel van hartseer, wanhoop of hopeloosheid” gedreineer word.
Hy voeg by dat hierdie moegheid kan vererger wanneer iemand ’n dapper front voorhou en wegsteek hoe hy of sy regtig voel.
Die konstante moegheid wat jy ervaar, kan dikwels aan versteurde slaap gekoppel word. “Jy sukkel om aan die slaap te raak, en kry dikwels min of glad nie geslaap nie,” se die dokter. “Wanneer jy wel slaap, kan jy vind dat jy soggens sonder rede baie vroeg wakker word.”
Algemene redes hiervoor is gedagtes wat in jou kop rondmaal of omdat jy nie kan afskakel nie.
Soortgelyk: 7 kosse om beter te slaap
“Ons is meestal skerp en gefokus en oor die algemeen op en wakker,” sê dr. Aziz. Maar mense wat aan depressie ly, verduidelik hy, beleef dikwels dae wanneer hulle nie “by is” nie en meer foute maak. Die dokter skryf dit toe aan “swak konsentrasie of besluiteloosheid” as gevolg van die toestand.
4. ’n Swak dieet
Depressie gaan soms gepaard met ’n begeerte om te ooreet of om kos as troosmiddel te gebruik in ’n poging om beter te voel. Dr. Aziz waarsku egter dat dit tot gewigstoename kan lei, wat weer tot verdere gevoelens van minderwaardigheid en ’n swak selfbeeld kan bydra.
“Aan die ander kant kan jy vind dat jy onbewustelik te min eet en gewig verloor,” sê die dokter. Hy maan dat dit belangrik is om genoeg te eet om jou energie te gee wanneer jy depressief is.
5. ’n Laer libido
As jou libido sedert die aanvang van jou depressie skerp afgeneem het, hou dit waarskynlik verband met jou selfvertroue en selfbeeld. “Jy kan vind dat jou selfvertroue min is en dat jy ’n verlaagde selfbeeld en libido het,” sê dr. Aziz.
“Selfbeeld gaan oor die manier waarop jy oor jouself dink. Jy voel dalk ongemaklik oor hoe jy lyk en voel,” sê hy.
Soortgelyk: 9 tekens dat jy in ’n zombie-huwelik vasgevang is
6. Psigomotoriese vertraging
“Ander mense wys jou dalk daarop dat jy stadiger beweeg,” sê dr. Aziz. Dit staan bekend as psigomotoriese vertraging en is ’n algemene fisieke simptoom van depressie. “Dit kan ook jou spraak beïnvloed, met die gevolg dat jy stadiger praat,” sê die dokter.
7. Skete en pyne
Om aan skete te ly wat geen verklaarbare oorsaak het nie, is sorgwekkend genoeg iets wat baie depressiewe mense beleef. Dit is egter belangrik om enige ander moontlikhede te ondersoek voordat jy aanvaar dat dit inderdaad as gevolg van depressie is.
8. Rusteloosheid en onrustigheid
Die teenpool van psigomotoriese vertraging is ’n gevoel van konstante rusteloosheid. Mense kla dikwels dat hulle nie kan ontspan nie en angstig voel wanneer hulle onbenullige probleme moet hanteer, verduidelik dr. Aziz.
’n Omgekrapte maag is ’n algemene newe-effek van depressie. “Jy ly dalk aan onverklaarbare naarheid, diarree of selfs hardlywigheid,” sê die dokter. Dit kan toegeskryf word aan die verhouding tussen die brein en die ingewande wat gedurende depressiewe of angstige episodes besonder prominent is.
Indien jy enige van die bogenoemde probleme ervaar, is dit belangrik dat jy jou huisdokter gaan sien.
In vandag se samelewing sien en hoor ons dikwels hartverskeurende hoofopskrifte oor hoe alleenheid bejaardes raak. Veral enkellopende bejaardes en ek het dit goed gedink om daaraan ook ‘n tydjie af te staan.
Dit verlaag hul lewensgehalte beduidend en in sommige gevalle het dit hoër vlakke van angs en depressie in hierdie ouderdomsgroep tot gevolg.
“Alleenheid word met depressie, slaapprobleme, verswakte kognitiewe gesondheid, verhoogde vaskulêre weerstand, hoë bloeddruk, sielkundige stres en geestesgesondheidsprobleme vereenselwig,” verduidelik Age UK op hul webwerf. Maar dis nie net alleenheid wat pensioenarisse se welstand in gevaar stel nie – verswakte fisieke gesondheid, verlies en geldelike druk kan alles dieselfde uitwerking hê.
Wat kan ons doen om angs en angsgebaseerde depressie in ouer mense te help beveg? Want ons moenie vergeet dat hierdie toestande nie net jongmense met eksamens en middeljariges met beroepe, skuld en gesinsprobleme raak nie. Ons bejaardes, wat wel wyser en meer ervare is, kan ook geestesgesondheidsprobleme hê.
Ons het met Nicky Lidbetter, uitvoerende hoof van Anxiety UK, gepraat en haar gevra wat ons kan doen as ons vrees dat ’n bejaarde geliefde aan angs of angsgebaseerde depressie ly. Sy het ons eerstens verseker dat daar maniere is waarop jy kan help as ’n bejaarde vriend(in) of familielid angs of angsgebaseerde depressie ervaar.
Lees ook: 5 wenke om ’n angsversteuring te herken – en hoe om dit te hanteer
1. Handhaaf hul lewenstyl
Moedig ouer mense aan om gesond te eet en ligte oefening by hul daaglikse roetine in te sluit omdat dit ’n groot uitwerking op hul welstand kan hê. Dit kan moeilik wees as hulle skielik alleen woon of nie naby onmiddellike familie woon nie.
Die handhawing van ’n gesonde roetine is nie net goed vir hul fisieke en geestesgesondheid nie, maar laat hulle ook voel dat hulle nog in beheer is en sal hulle meer selfvertroue gee. Daar is ’n paar inkopie- en kosafleweringsdienste vir bejaardes wat sal verseker dat hul dieet voldoende is. Dis die moeite werd om navorsing te doen oor wat in jou omgewing beskikbaar is.
2. Doen dit saam
Om ’n gesonde leefstyl te handhaaf is op enige ouderdom voordelig. Doen hierdie dinge dus saam, soos om te gaan stap, saam inkopies te doen of kos te maak (en los genoeg kos in die vrieskas vir wanneer jy nié daar is nie). Dit sal ’n ouer persoon se gemoed opbeur en laat voel hy of sy kry ondersteuning.
3. Laat hulle weet jy is daar
“Iets anders wat regtig belangrik is wanneer jy ouer mense ondersteun wat angs, stres of angsgebaseerde depressie ervaar, is eenvoudig om hulle te laat weet dat jy daar is vir hulle as hulle ooit iemand nodig het,” verduidelik Nicky, selfs al bel jy hulle net elke dag of een keer ’n week.
“Doen moeite om te vra hoe dit gaan en moedig hulle aan om oop te maak oor hoe hulle voel. Dis regtig belangrik dat hulle weet hulle hoef nie alleen deur dinge te gaan nie. Verhoudings met ander mense is ’n belangrike komponent van volgehoue goeie geestesgesondheid.”
4. Moedig hulle aan om nuwe dinge te probeer
Dit kan regtig waardevol wees om ouer mense aan te moedig om nuwe dinge te probeer. Dit skep nie net goeie geleenthede om nuwe mense te ontmoet, vaardighede te ontwikkel en nuwe ervarings te hê nie, maar dien ook as afleiding om gevoelens van angs te besweer. Baie studies het ook getoon dat ’n aktiewe brein ’n gesonder brein is.
Doen ’n bietjie navorsing oor watter boekklubs, etensklubs, organisasies of groepe in jou omgewing aktief is en moedig hulle aan om daarby aan te sluit. Jy kan selfs vir morele ondersteuning die eerste keer saamgaan.
Lees ook: Hoekom gelukkige mense langer lewe
5. Speel saam met hulle speletjies
In ’n studie van Januarie 2017 wat in JAMA Neurology gepubliseer is, het navorsers van die Mayo-kliniek bevind dat deelnemers wat minstens een of twee keer per week aan “geestelik stimulerende” aktiwiteite – soos om speletjies te speel – deelneem, beduidend minder geneig is om matige kognitiewe verswakking (mild cognitive impairment of MCI) te ontwikkel.
Om aan sulke aktiwiteite deel te neem sal nie net hul verstand skerp hou nie, maar ook geselskap en pret verskaf en hul selfvertroue ’n hupstoot gee.
6. Help hulle om die regte ondersteuning te kry
“Vandag is daar ’n verskeidenheid waardevolle ondersteuningsopsies vir hulle beskikbaar,” sê Nicky. “Een ding wat jy kan doen om te help is om die ondersteuning te kry wat reg vir hulle is. Van ons ouer mense kan byvoorbeeld nie die huis verlaat om terapiesessies by te woon nie. In sulke gevalle kan terapie via ’n webkamera of telefonies aangebied word.”
Jy kan ook kognitiewe gedragsterapie, aandagtigheidskursusse en meditasietegnieke oorweeg. Jou algemene praktisyn is ’n goeie beginpunt wanneer jy mediese raad nodig het.
7. Maak seker jy het die inligting
Dikwels is die eerste stap wanneer jy iemand anders help om self hul situasie te probeer verstaan. Dit sal jou meer deernisvol, geduldig en bekwaam maak om voorstelle te doen. Het jy byvoorbeeld geweet dat angs ’n fisieke en geestelike uitwerking op iemand het?
Lees meer daaroor wanneer jy iemand wil help of kry hulp. Soms het mense net ‘n gewillige oor nodig om te luister maar ander kere is dit nodig om ‘n gekwalifiseerd persoon se hulp in te roep.
Ek het vir Corrie Badenhorst gevra om vir ons ietsie van haar worstelinge met depressie te deel…
Skitter net waar julle is Diamante... xxx
Facebook: Elan Global Radio Kuier en Klets
Labels: Afrikaans motivering, Corri Badenhorst, Depressie, Diamant Divas, Douwlina du Plessis, Elan Global Radio, Enkellopende persone, Internet radio, Lynelle Clark
“Jy weet dit is onveilig om daarlangs te loop snags, Sproete.”
“Ek kan nie anders nie, ouma moet hierdie mesdisyne kry, so gou moontlik.”
“Dan vat ek jou, dit is veiliger.”
“Nee, asseblief nie. Ek ken jou ryvermoë. Net om daaraan te dink gee my die horries.” En sy ril liggies.
“Wat bedoel jy dit gee jou horries. My bestuursvermoe is baie goed, skuus tog.”
“Sê dit vir die kat wat jy nou die dag amper dood gery het.”
“Jy kan dit onmoontlik teen my hou. Die kat het voor my ingehardloop.”
Met rollende oë trek Rita die rooi jassie stywer om haar skouers en mik vir die deur. Die mandjie met kosbare medisye vir ouma, gehaak aan haar arm.
“Ek waag eerder my lewe op my eie as saam met jou.”
“Ek glo dit nie. Jy is sommer simpel.” Kom Lisa se skril stem. Die enigste keer wat sy ‘n dier raak ry was die dag toe Sproete saam met haar gery het. Seker 5 maande gelede, van daar af weier sy volstrek om in haar kar te klim. Dit is om van mal te word.
“Wel, glo dit. Want ek ry nie saam met jou nie. Finish en klaar.”
Met dit slaan sy die deur met ‘n harde slag agter haar toe en stap met die tuinpaadjie langs. By die hek moet sy behoorlik op haar tone staan om die knip by te kom. Hoekom haar Pa dit destyds to hoog moes sit weet die Vader alleen. En sy strek weer. Na twee probeerslae kry sy dit oop en slaan die tuinhek agter haar toe. Die dawerende klank verbreek die nagstilte en ‘n geniepsige wind kom maak kennis, sommer in haar nek. Vervlaks, sy het haar serp in die huis gelos en trek die mantel nog stywer om haar. Skielik is die pad voor die huis stil. Te stil.
Miskien moes sy eerder dat Lisa haar gevat het maar sy sien net nie kans om weer saam met haar bestie te ry nie. Die vrou is kapabel en ry weer iets raak. Met ‘n laaste kyk na Lisa se huis klou sy die mandjie vas en loop die twee blokke na haar ouma se huis toe. Die wind speel geniepsig teen haar gesig. Die Augustuswind het behoorlik kom nes skop hier in die stad en sing verbete om elke hoek. Met haar kappie styf gedruk kyk sy stip op die grond en stap vining al langs die verligte sypaadjie. Die verwaarloosde paadjie is besaai met los klippe en sement wat die tog ‘n verder bemoeilik.
Elke tree vat haar al hoe verder van enige bekendheid en sy sluk. Sy was nog nooit rerig bang vir die donker nie maar vanaand is daar ‘n onheilspellende gevoel in die donker verskuil. Miskien is dit net haar verbeelding maar dit voel rerig of iets vir haar kyk. Sy stop vir ‘n wyle en kyk verbouereerd om. Daar is niks nie, of liewer sy kan niks sien nie en sluk benoud. Haar mond droog.
Dan kyk sy om haar heen en sien die stegie net ‘n paar tree van haar af. Miskien moet sy kortpad vat, die stegie kom reg langs ouma se huisie uit. Met versigtigheid stap sy nader en kyk in die donker gang af. Geen lig filter deur die vensters net bokant haar kop nie. Als lyk verlate, selfs die gedruis van karre in die omgewing is vreemd stil.
Gaan sy dit waag?
Skalks, kyk sy om en besluit dit is stil genoeg vir haar om dit te waag. Sy het al baie deur die stegie geloop; ken dit soos die palm van haar hand. So hoekom sal vanaand dan nou anders wees?
“Waarheen gaan jy prinses?” stop ‘n growwe stem haar, skaars drie tree verder. Onder deur die kappie kan sy ‘n paar voete uitken.
“Ek vra, waarheen gaan jy, prinses?” kom die stem weer. Hierdie keer nader en ‘n koue rilling hardloop teen haar ruggraat af. Die stem klink glad nie bekend nie.
“Prinses, het jou ma jou nie maniere geleer nie?”
Toe Rita opkyk staan die man reg voor haar. Bangerig kyk vas in ‘n paar spierwit tande weerkaats. Verder is die man verberg onder ‘n dik swart jas.
“Gaan jy nie antwoord nie?”
“Wat wil jy hê?” vra sy met ‘n fyn stemmetjie.
“Geselskap. Die vraag is waarheen gaan jy?”
“Na my ouma toe. Sy bly nie ver van hier af nie.”
“Wat is in die mandjie?” vra hy en leun nader. Met die ander hand lig hy die deksel van die mandjie op maar sy klap dit weg.
“Los uit. Dit is vir my ouma.”
“Ek dink nie jou ouma het dit meer nodig nie.”
“Is dit die tannie wat by daardie kleinhuisie bly met die blou deur?”
“Ja, hoe weet jy van haar?” vra Rita benoud.
“Ek was nou net daar, sy het baie siek gelyk.”
“Ja sy is. Dit is hoekom ek nou na haar toe gaan.”
“Wel, ek dink jy is te laat.”
“Want sy is nie meer daar nie.”
“Net wat ek sê prinses, sy is nie meer daar nie.” Allerhande gedagtes flits deur haar. Haar ouma is juis so weerloos. Sy moet by haar uitkom. Verbouereerd probeer sy die man systap maar hy druk haar vas met harige hande en flits ‘n paar tande vir haar.
“Rita word wakker,” hoor sy ‘n stem so deur die stoeiery. Sy klap maar dit is asof sy vasgepen word en sy gil.
“Rita, dit is ek. Word wakker.” Verboueerd skrik sy wakker en staar op in Lisa se groot bruin oë.
“Wat gaan aan?” Vra sy bewerig.
“Jy het alweer gedroom Rita.”
“Ouma, ek moet by ouma kom.” Roep sy uit.
“Maar onthou jy dan nie Rita, ouma is nou veilig en sonder pyn.”
Met ‘n snik val sy teen die matras terug en besef sy sal vir altyd laat wees vir ouma. Daarvoor sal die wolfagtige man in haar drome sorg.
Kopiereg Lynelle Clark 2018
Labels: 'n Moderne Rooikappie storie, Afrikaanse kortverhaal, kinderstories, Lynelle Clark
My stand in die samelewing. Waar pas ek in as enkelling?
Vandag se program handel oor My stand in die samelewing. Waar pas ek in?
Om dit te beantwoord moet ek eers die volgende vraag beantwoord; is daar nogsteeds ‘n stigma aan ‘n geskeide persoon?
Julle kan dalk verskil met my vraag maar onbewustelik dink ek daar is nogsteeds so iets. Die samelewing en ons geestelike oortuigings is getuienis daarvan. Daarom kry jy baie ongelukkige mense wat in ‘n huwelik bly lank nadat die huwelik verby is. Elkeen bly omdat hulle geldige redes het waarvan kinders gewoonlik die mees algemeenste rede is. Naas dit is daar finansieële oorwegings. Die man sal dalk dink hy gaan nie sy ‘hard earn’ skatte aan die vrou gee nie en bly liewer. Die vrou het nie ander heenkome nie, het geen geld van haar eie nie en bly. Of die ekonomie veroorsaak dat hulle bymekaar bly want sonder die ander inkomste gaan hulle dit nie maak nie. In die proses vernietig hulle mekaar emosioneel en die kinders dryf weg in hul eie wêreld in.
Ek wil tog byvoeg dat indien julle kan werk aan jul huwelik, en selfs hulp inroep doen dit. ‘n Huwelik is tog ‘n werkbare instelling wat vir albei partye en hul kinders ‘n vaste grondslag gee om op te staan. Vandag, in ons gejaagde wêreld is dit nog meer van belang. Die wêreld val uit mekaar uit, kinders beleef meer probleme daarbuite en indien dinge nie goed is by die huis nie dan benadeel dit hulle nog verder. So, indien jul albei voel jul wil dit nog ‘n kans gee doen als in jul mag om dit te maak werk. Dit kos baie geduld en kompromie maar ek glo dit is die moeite werd vir sommige verhoudings. Ondersteuning is belangrik en om die regte mense om julle te kry is die belangrikste belegging wat jy kan doen vir jul pad.
Maar ek weet ook dat dit nie altyd so maklik is nie. Ongeag al die geduld en kompromieë werk dinge net nie uit nie. Dit is feite. Albei moet bereid wees om te werk aan die verhouding. Indien een nie wil nie gaan die ander party haarself moeg maak en onnodige letsels by kry.
Ons leef in ‘n verligte tyd waar die meeste dinge aanvaarbaar is maar ons wil almal glo wanneer ons voor die kansel gaan staan dit vir altyd sal wees. Wanneer dit nie gebeur nie dan laat dit ‘n wrang smaak in die mond. Dit laat jou skaam, verward en baie kere selfs vernederd voel. Dan praat ons nie eers van die mislukte-gevoel wat jy oor jou trek soos ‘n kombers nie. Die gevoel word versterk juis met die feit dat vriende jou ook verlaat en jy alleen staan. Hoeveel te meer as jy die skuldige party is. Dit vat ‘n lang tyd om rerig deur al die emosies te werk, kenners sê dit kan tussen 2 tot 4 jaar vat voor jy weer voel jy kan jou voete met sekerheid op die aarde sit. Die hele pad ruk jou van balans af en dit is belangrik dat jy geduldig met jouself sal wees.
In ‘n studie wat gedoen is noem hulle dat tot 46% voel dat hulle daagliks geoordeel word vir hul besluit of standpunt. Dit dra nog meer by die gevoel van hopeloosheid en verlorenheid wat enkellopendes ervaar.
Dan praat ons nie eers van die toutrekkery wat plaasvind agterna nie. Die feit dat een party dink hulle het meer regte is ook iets waarna gekyk moet word. Dit is min wat jy hoor partye kom goed anderkant uit. Die battles is bloedig en laat een persoon gewoonlik in ‘n wurggreep. Veral op finansieële gebied dink die een dat hulle meer verdien en dit tap die lewe uit die ander uit. Om dan kop te hou is net moontlik met die regte ondersteuning om jou.
Ek wil tog hierby voeg, indien jy jou mes in het vir jou gewese maat en jy hom/haar wil benadeel. Stop vir ‘n oomblik en dink aan die gevolge. Dit is nie net daardie persoon wat jy benadeel nie maar alles waarvoor hy/sy verantwoordelik is, insluitend jul kinders.
Maar kom ons kom terug na die oorsponklike vraag - My stand in die samelewing. Waar pas ek in?
Voorheen sou dit my nie gepla het nie maar die manier wat mense jou benader of selfs behandel verskil. Jy is nie meer mevrou so en so nie. Dit is verbasend hoe daardie titel ons ‘n plek gee van eienaarskap. Mense weet sommer dadelik met wie hulle te doen het wanneer mevrou instap. Dit dra gewig en status. En vir ons vrouens is dit ook ‘n plek van sekuriteit. Maar nou, wat nou, wanneer daardie titel net op papier is en jy in realiteit enkel is. Jy probeer als in jou vermoë om weg te kom van daardie titel maar dit volg jou soos ‘n skaduwee.
Die eerste ding wat jy doen is verwyder die ringe. Die ringe en titel loop hand aan hand. Die ringe is ‘n uiterlike teken dat jy aan iemand behoort. Die titel bekragtig dit. Die ringe-afhaal-seremonie, is iets wat stilweg gebeur. Sommer so in die stilte van jou kamer of badkamer. Daar is geen basuin of trompet wat die gebeurtenis aankondig nie. Nee, dit is ‘n stille gebeurtenis wat soos ‘n gewig, gestroop word van jou vinger en dan voel jy verlig, amper eufories.
Wanneer jy dan weer die buite wêreld betree voel jy anders oor als om jou. Die vryheid wat jy nou smaak is amper ongekend, veral as jy jonk en lank getroud was. Die wêreld lyk skielik baie groot. Dit is ook opmerklik hoe vining mense dit raaksien. Die leë vinger word skielik ‘n nuwe simbool en staan vir vryheid en weereens is mense of jaloers of bly vir jou. Wanneer mense jou nader is hulle nie seker hoe om jou aan te spreek nie. Ek help gewoonlik vining om enige verleentheid te voorkom.
Mense kyk nou anders na jou. Of miskien is dit jy wat nou anders na mense kyk, weet nie maar daar is tog ‘n defnitiewe skuif in persepsie. Dit is dan wat jy agterkom getroude vrouens dink nou tweemaal voor hulle jou nooi. Jy word nou met versigtigheid hanteer. Daar is min getroude paartjies wat gemaklik is met ‘n geskeide vrou of selfs weduwee as vriendin. Jy word gerieflik weggelaat met enige uitnodigings. En op ‘n punt kom jy agter dat jy net na familie byeenkomste genooi word en jy bevind jou meestal alleen.
Indien jy nog kinders op skool het kan skoolbyeenkomste ook styf en formeel word en jy as enkellopende persoon moet bedag wees op hierdie veranderinge. Soms moet jy bereid wees om liewer terug te staan as jou wil af te dwing. Behou jou waardigheid as vrou te alle tye.
Jy sal baie kere wonder waar pas jy nou eintlik in. Die grense van voorheen het nou geskuif, jou benadering verander. Jy word nou amper speels, selfs flirterig in jou gesprekke. Jy kan nou meer openlik gesels oor sekere onderwerpe. Hier moet jy ook let wat jy sê. Want vat jy dit te ver kan jy heelwat probleme op die hals haal. Plaas ‘n wag voor jou mond is kardinaal. Kort voor lank kan jy meer probleme hê wat jy nie op gereken het nie. Mans veral, gaan dit letterlik opneem en jou selfs opvat daarop. Nee is dan nie ‘n antwoord wat hulle gemoedelik gaan aanvaar nie. Dit is dan wat jy ‘n oop teiken vir elke wolf daar buite word en jy voel baie kere weerloos. Dit is als okay om te sê ‘mense moet my aanvaar soos ek is’ maar daarin is soveel gevare opgesluit. In die eerste plek gaan jy nie daarvoor reg wees nie en gaan jy nie weet hoe om dit te hanteer nie. Onthou, jy is nou alleen. Jy het geen beskerming nie. So, wees versigtig.
Ek het dit veral op Bakkiesblad gesien; veral by die enkelgroepe. Daar praat mense soos hulle wil en noem ‘n spade ‘n spade. Vulgere taal is aan die orde van die dag. Maar saam met dit gaan mense jou toets op jou reaksies van verskillende plasings. Hulle gaan kyk hoe ver is jy bereid om hierdie nuutgevonde vryheid te vat. Mans is dan lief om truth or dare speletjies te speel. Wees versigtig vir dit – want jy kan in ‘n lokval instap. Onthou hy weet wat hy wil he, en indien hy enigsins agterkom dat jy bereid is om jou inhibisies eenkant toe te skuif gaan hy jou probeer kry om oor te gaan na die daad.
Die gevare van sosiale media vir ‘n enkel vrou is legio. En ek praat nie van die Nigirier scammers nie. Hulle is teen die tyd maklik herkenbaar. Nee, daar is baie meer waarvoor jy bedag moet wees. Dit is belangrik dat jy weet van die wolwe, die wat net fun wil hê, en die wat teer op geskeide vrouens. Daar is getroude mans wat ‘n ietsie soek langs die kant sonder die verantwoordelikheid. En glo my, hulle gaan nie hul vrou los vir jou nie. Dan is daar die Toy-boys wat dink dit is cool om met ‘n ouer vrou gesien te word… ens.
Vir die normale gesinsman of vrou maak die goed nie sin nie, maar daar is ‘n wêreld binne in FB waarvan min mense bewus is. En agter geslotenheid van hierdie wêreld sal jy seerkry, oop oë. Dan kan jy nie jou wonde gaan bekla nie want jy het openlik daarin gestap. Jy is mos nou ‘n groot vrou wat jou eie besluite kan neem. Reg?
Waaksaamheid sal nou jou grootste vennoot wees. Versigtigheid en wysheid die sleutel tot hierdie groepe. Maak nie saak hoe versigtig jy is nie, jy gaan ‘n stel of twee aftrap. Wanneer jy die gevoel kry om weg te stap. Gee gehoor daaraan. Stap weg. Jy verloor niks nie. Maak nie saak hoe nice die man is nie.
Jou stand in die samelewing word bepaal deur hoe ernstig jy jou nuwe status hanteer. Jy is nou in beheer en gee die pas aan. Koelkop is nou die beste. Jy moet vir jouself bakens stel. Hierdie bakens word bepaal deur jou eie verwagtinge en, in ‘n groot sin finansies. Jy word heelwat aan bande gelê as jy nie geld of selfs ‘n kar het nie. Jou beweeglikheid hang dan af saam met wie jy uitgaan. Hierin kan veiligheid wees maar, indien jy die mense nie goed ken nie jou grootste gevaar. Groepsdruk kan dan ‘n wesenlike probleem word. Net jou eie oortuigings kan jou dan help.
Op hierdie onderwerp - Hoe ver is jy bereid om te gaan byvoorbeeld. Of wat soek jy in ‘n man. Defineer jou eie planne en hou daarby. Kry ‘n vriendin aan wie jy rekenskap gee, dit sal jou kop skoon hou en jy sal met groter sekerheid op die pad bly. So vining kan jo stand verander na iets wat jy glad nie op voorbereid was nie. Onthou, nie almal wat jy leer ken is jou vriend nie. Onthou, jy soek nou jou voete. Jy het planne. Jy weet waarheen jy oppad is, indien iets dit wil benadeel of sink dan is dit beter om dit te laat gaan.
Dit help nie jy gaan blindelings in ‘n nuwe ding in nie. Stel riglyne op. Sit merkers op jou nuwe pad. Doen nuwe dinge, maar probeer dit in ‘n groep te doen. Gaan uit maar wees versigtig waarheen jy gaan. Slegs deur te waag sal jy uitvind wat werk vir jou. Indien jy nie gemaklik is nie en liewer by die huis wil bly, doen dit. Solank jy net nie afgestomp word nie. Kry Stokperdjies wat jou nie net besig hou nie maar ook stimuleer. Facebook is nie ‘n stokperdjie nie.
Jou benadering tot die lewe bepaal jou pad vorentoe. Slimgeid gaan jou net in die moeilikheid bring. Kry ‘n vertroueling en vra vrae. Wees bereid om te leer. Dit help veel jy het hierdie nuwe vryheid en jy is nie bereid om te leer nie. Probeer om nie weer die foute van die verlede te herhaal nie, jy het nou ‘n geleentheid om oor te begin. Maak die beste van hierdie tyd.
Of jy dit nou wil hoor of nie, moenie net ‘n nuwe man soek om die leemte te vul of jou te help in jou geldelike verknorsings nie. Mans is nie die antwoord op als nie. Die meeste mans, in my ouderdoms klas gaan deur hul eie probleme en het net eenvoudig nie die geldelike vermoë om jou te ondersteun nie of hulle is so voos geslaan dat hulle nie kans sien vir ‘n ander vrou se probleme nie. Om sulke verwagtings te he sal jou net verder aflei van hierdie nuwe pad waarop jy is.
Dit is natuurlik oog goed om te kyk wat Vader sê van enkelskap juis omdat dit vir baie vrouens dan belangrik is. ‘n Vrou vind gewoonlik skuiling by die Opperwese en besef dat God haar beskermheer is. En natuurlik, dat hy haar nie verwerp nie. Baie van ons sukkel met die vraag wanneer ons voor god kom en wil sommer vroegtydig wegkruip maar ek wil jou verseker dat god jou nie verwerp nie. Nooit nie. Hieroor kan lank gedebatteer word en elkeen sal self by die Here moet gaan hoor wat is die beste pad vorentoe. Daar is geen reël of wet oor dit nie. Maar God weet wat hy vir jou beplan en wie jy nodig het op jou pad vorentoe. Indien hy wil he dat jy alleen moet bly sal hy dit ook uitwys.
Aan die ander kant doen sommige mense beter as ‘n span - hulle dien God as ‘n familie of as ‘n egpaar. Beide van hierdie groepe mense is ewe belangrik. Dit is nie sonde om enkel te bly nie, al is dit lewenslank. Die belangrikste ding in die lewe is nie om ‘n maat te vind of kinders te hê nie, maar om vir God te dien. Ons moet onsself opvoed in die Woord van God deur ons Bybel te lees en te bid. Indien ons God vra om Homself aan ons te openbaar, sal Hy dit doen (Matt 7:7) en as ons Hom vra om ons te gebruik om Sy goeie werk te voltooi, sal Hy dit ook doen, Rom 12:2, “Julle moenie aan hierdie sondige wêreld gelyk word nie, maar laat God julle verander deur julle denke te vernuwe. Dan sal julle ook kan onderskei wat die wil van God is, wat vir Hom goed en aanneemlik en volmaak is.”
Skitter net waar jy is.
Labels: Afrikaans, Diamant Divas, egskeiding, Elan Global Radio, enkel vroue, Enkellopende persone, enkelmense, Internet radio, Lynelle Clark, Motivering, My stand in die samelewing, Waar pas ek in as enkelling?
Aangesien dit nou kerstyd is en mense bietjie rustiger verkeer stuur gerus jul versoeke in sodat ek dit volgende week kan speel. Dit is ‘...
Blood Mines by Lynelle Clark is on sale. Get your copy today.
Vandag se program oor Depressie gedurende die fees...