Sakeman sê hy wis nie buffels behoort aan RamaphosaPresident Cyril Ramaphosa buite NASREC op 5 Desember 2022 (Foto: Marco Longari / AFP) Die Soedannese sakeman wat 20 buffels op pres. Cyril Ramaphosa se Phala Phala-wildsplaas in Limpopo in 2019 gekoop het, sê hy het aanvanklik nie geweet aan wie die diere behoort nie. ŉ Kwitansie hiervoor is glo aan Hazim Mustafa uitgereik en dit was dié geld wat uit die president se private woning op die wildplaas gesteel is. Mustafa het aan Sky News vertel hy het met ŉ makelaar gehandel om die aankoop van die diere te reël, maar die Covid-19-pandemie het veroorsaak dat dit nooit afgelewer is nie. Maroela Media het vroeër berig in sy antwoorde aan die onafhanklike paneel van ondersoek, wat ingevolge artikel 89 van die Grondwet aangewys is om die omstandighede van die voorval te ondersoek, werp Ramaphosa meer lig op die diefstal wat die afgelope paar maande soos ŉ swaard oor sy kop hang. Ramaphosa sê in sy antwoord hy en die plaasbestuurder van sy plaas Ntaba Nyoni, Hendrik von Wielligh, het in 2019 die verkoop van ŉ trop buffels op die plaas bespreek. Die president het aangedui daar is kopers uit die Midde-Ooste en Afrika wat in die diere belangstel. Die plaasbestuurder van Phala Phala, Sylvester Ndlovu, het Ramaphosa met sy besoek aan die plaas op 26 Desember ingelig van Mustafa se besoek aan die plaas op Kersdag. Hazim Mustafa (Foto: Hazim Mustafa, Facebook) Volgens Mustafa was hy in Desember 2019 in Limpopo om sy vrou se verjaardag en Kersfees te vier toe hy die buffels gekoop het. Hy sê hy het egter nie geweet aan wie die buffels of die plaas behoort nie. “Ek was nie bewus daarvan dat dit aan die president behoort nie. Ek het met ŉ makelaar gehandel – die een wat op die Phala Phala-plaas werk,” het Mustafa gesê. Mustafa het egter nog nie die buffels gesien nie en in die ondersoek ontstaan die vraag hoekom die buffels drie jaar ná die ontvangs van die geld nog op die plaas was. “Toe ons die transaksie gedoen het, was hulle veronderstel om die diere vir uitvoer voor te berei. Toe gebeur die Covid-19-inperking en die uitvoer van die buffels is vertraag,” sê Mustafa. Toe Sky News Mustafa vra hoe hy meer as ŉ halfmiljoen dollar in kontant in Suid-Afrika ingebring het, het hy gesê: “Deur die lughawe. “Ek het dit by die OR Tambo-lughawe in Johannesburg verklaar,” het hy gesê, maar sal nie instem om die verklaringsvorms as bewys voor te lê nie, met verwysing na die parlementêre proses wat aan die gang is. Die Suid-Afrikaanse Reserwebank wat buitelandse valuta-regulering en -wisseling beheer, sê hy werk tans saam met wetstoepassingsagentskappe aan die ondersoek van die Phala Phala-inbraak. “[Soveel as] $580 000 is niks vir ŉ sakeman soos ek nie. Ek weet nie wat die groot kwessie is nie,” het Mustafa gesê. Die diefstal en voorraad kontant het eers in Junie vanjaar aan die lig gekom toe Arthur Fraser, ŉ noue bondgenoot van oudpres. Jacob Zuma en omstrede voormalige intelligensiehoof, ŉ strafregtelike klag teen Ramaphosa aanhangig gemaak. Die klag het verband gehou met die diefstal van “meer as $4 miljoen” op Phala Phala. Die voorval het volgens hom op 9 Februarie 2020 plaasgevind. Die ANC het Maandag gesê hy sal teen pogings stem om Ramaphosa te vervolg. Ramaphosa het ook regstappe begin om die parlementêre verslag te betwis wat daarop dui dat baie teenkorrupsiewette oortree is, met regsdokumente wat die saak “ernstig gebrekkig” en “irrasioneel” noem. Verlede week het die verslag tot die gevolgtrekking gekom dat Ramaphosa moontlik sy ampseed oortree het deur private sake te doen en verantwoording moet doen oor die bron van die geld. In ŉ voorlegging aan die ondersoekpaneel het die president enige oortreding ontken en verklaar dat $580 000 gesteel is – nie $4 miljoen nie. ŉ Senior minister het aan Sky News gesê Ramaphosa sou bedank, maar is deur bondgenote oortuig om vir eers aan te bly. Die ANC gaan op 16 Desember vir sy nuwe leierskap en nasionale uitvoerende komitee stem. Ramaphosa loop tans voor in die benoemingstryd. Die benoemings is ingedien voordat die paneelbevindings gepubliseer is. Die party het ŉ reeks geslote vergaderings gehou in die nasleep van die voorlopige bevindings in die onafhanklike verslag. Ná ŉ ANC-vergadering Sondag het Ramaphosa aan joernaliste gesê dat dit van die nasionale uitvoerende komitee, aan wie hy aanspreeklik is, afhang om oor sy lot te besluit. Die Nasionale Vergadering het laat Maandagaand besluit om die parlementêre stemming wat Ramaphosa se lot sal beslis, met ŉ week uit te stel. Die parlement se voorsittende beamptes sou Dinsdag oor die verdoemende Phala Phala-verslag van die artikel 89-paneel debatteer en stem of Ramaphosa wel in ŉ staat van beskuldiging geplaas moet word.