Oorskot op lopende rekening 1ste in 17 jaar, maar... | Netwerk24
Deur William Horne 03 Julie 2020 13:23
Agter dié oënskynlike goeie nuus sit daar eintlik 'n meer negatiewe invloed.
Dis die resessie wat die oënskynlike vooruitgang van die lopende rekening eintlik dryf. Foto: Getty Images
Die lopende rekening het van 'n tekort van R68,1 miljard met R137,8 miljard tot 'n oorskot van R69,7 miljard gestyg in die eerste drie maande van 2020.
Dié syfers, wat die Reserwebank Donderdag uitgereik het, wys dat die balans op die lopende rekening van 'n tekort van 1,3% van die bruto binnelandse produk (BBP) in die vierde kwartaal van 2019 tot 'n oorskot van 1,3% van BBP gestyg het.
Hoekom is dit oënskynlik goeie nuus?
Vir die eerste keer in 17 jaar is daar dus 'n netto positiewe balans op die betalingsbalans, wat beteken die land vorder meer geld in deur sy handelsaktiwiteite as wat hy bestee.
Dis ook goeie nuus vir die rand, wat weens die dienooreenkomstige hoër aanvraag na dié geldeenheid kan versterk – of minstens nie soveel verswak nie – in 'n tyd waar daar baie druk op ontluikende markte se geldeenhede is.
Suid-Afrika se oorskot op die lopende rekening word nie gedryf deur 'n verbetering in uitvoer van dienste en goedere soos dit normaalweg die geval sou wees nie.
Daar is ook nie 'n enorme toename in plaaslike vervaardiging wat die land minder afhanklik maak van invoer nie.
Die werklike aandrywer van die skielike oorskot is die resessie waarin die land hom al sedert verlede jaar bevind. Die land beleef nou al drie kwartale van negatiewe groei nog voordat die invloed van die inperking in die tweede kwartaal van 2020 gemeet is.
Kamilla Kaplan, ekonoom van Investec, sê die voortslepende resessie versteek die werklike meganika van die oorskot.
Gewoonlik gaan 'n verbetering in die lopende rekening gepaard met 'n verbetering in die handelsbalans – die land voer meer uit as wat hy invoer.
In Suid-Afrika se geval was dit op die oog af wel die geval, sê die Reserwebank.
Die handelsbalans het verbeter tot 'n oorskot van R208 miljard in die eerste kwartaal – meer as dubbeld wat dit was in die vierde kwartaal 2019.
Maar die Reserwebank se data wys dat dit nie danksy méér uitvoer is nie.
Die waarde van uitvoer het gestyg weens prysstygings en veral weens die verswakking van die rand, en nie weens 'n groter volume nie.
Die prysstygings was die hoogste vir goud, wat met bykans 50% in waarde toegeneem het op die rug van die hoër goudprys, in 'n tyd waar mynbou erg agteruit geboer het en beduidend minder as gewoonlik geproduseer het.
Die hoër goudprys kan daaraan toegeskryf word dat beleggers uit vrees vir die Covid-19-pandemie na sogenaamde veiligehawe-beleggings soos goud gegryp het.
Terselfdertyd het Suid-Afrika nie meer plaaslik gekoop eerder as om in te voer nie – hy het bloot minder ingevoer. Dis 'n kenmerk van 'n land in resessie dat die vraag na goedere en dienste noemenswaardig daal soos inkomstes tuimel.
Ontwikkelende lande soos Suid-Afrika maak staat op invoer om hul ekonomie aan die gang te hou.
Minder invoer van masjinerie en toerusting beteken maatskappye sien nie kans om te belê in uitbreiding nie. Dit word ook gesien in die skerp afname, van 20,5%, in vastekapitaalbesteding.