Krieket Suid-Afrika: Gestrande skip weer vlot gemaakGraeme Smith. Foto: Twitter. Graeme Smith, die uiters suksesvolle gewese Protea-kaptein, en die baie ervare dr. Jacques Faul is nader getrek om die strandende skip, Krieket Suid-Afrika (KSA), van die rotse te red. Veral Smith is ŉ baie sterk leier en stel dit baie duidelik dat hy hom nie gaan uitlewer aan ŉ voorsêery nie; hy wil dinge op die regte manier doen. Dit skep ook nuwe vertroue by krieketondersteuners wat wil sien dat die mense in beheer se krieketkennis verder strek as om dit met ŉ bal, ŉ plank en ŉ tamatiekissie in die straat te gespeel het. Waar het dit verkeerd geloop? KSA se pogings tot totale oorname met sy kaders het begin blyk met die redelose afdanking van Corrie van Zyl en Clive Eksteen uit die bestuurspan en die oorname deur Thabang Moroe van nêrens af as hoofbeampte. Moroe se politieke verbintenisse en beroepsondervinding is onbekend en op sy Google-profiel is daar geen boekstawing van sy opvoeding nie. Die Proteas was reeds teen die toue ná die reeksnederlaag teen die laaggeplaaste Sri Lanka en hul powere sewende plek in die kompetisie om die Wêreldbeker. Thabang Moroe. Foto: KSA/Twitter Moroe het sedert Augustus KSA se verhouding met die spelers en die borge vernietig en toegesien hoe die Mzansi Superliga (witbalkrieket) misluk. Daar is probeer om die geprojekteerde verlies van R650 miljoen tot R350 miljoen te sny deur die spanne met onverstaanbare logika van ses tot twaalf te vermeerder. Borge het begin onttrek en daarbenewens het Moroe KSA se verhouding met die spelers vernietig en die krieketondersteuners vervreem. Moroe is begin Desember geskors. Maar ŉ mens moet eintlik tot 2012 teruggaan vir die redes vir KSA se agteruitgang. Dit is toe regter Nicholson ŉ kommissie van ondersoek gelei het nadat Gerald Majola homself verryk het. Nicholson se aanbeveling was ŉ kleiner raad wat deur onafhanklike direkteure oorheers word. KSA het dit geïgnoreer, die raad vergroot en sewe nie-onafhanklike en vyf onafhanklike direkteure aangewys. So anders as rugby ŉ Mens kan jou nouliks ŉ groter kontras voorstel as tussen Protea-krieket en Springbok-rugby: Een op die ashoop en die ander een wêreldkampioen; die een is heeltemal gekant teen meriete en die ander een streef dit met groot sukses na. Rassie Erasmus. Foto: (Kyodo News via AP) Rassie Erasmus het as breier oorgeneem toe Springbok-rugby op ŉ laagtepunt was. Een van die redes vir sy sukses was sy meesterskuif om Siya Kolisi as die eerste swart kaptein aan te wys en die manier waarop hy die politici tevrede gehou het met sy transformasie van die spel op die hoogste vlak en die massiewe swart ondersteuning wat die Bokke verwerf het. Daar is steeds ondersteuners wat dit nie raaksien nie en redeneer dat Kolisi nie op speelverdienste in die span is nie. Hy is nie die eerste Springbok-kaptein van wie dit gesê word nie. Francois Pienaar, kaptein van die Wêreldbeker-wenners in 1995, is nie eenparig gesien as die land se beste nommer ses nie. John Smit, kaptein van 2007 se wenspan, was ook nie ’n beter haker as Bismarck du Plessis nie, maar kapteins word om meer redes as net speler-meriete gekies. Wat doen rugby anders? Krieket begin met ŉ beleid van onbeskaamde diskriminasie: elke span móét ses spelers van kleur bevat van wie minstens drie etnies swart moet wees. Dit beteken wit spelers veg om vyf van die elf plekke in ŉ span, terwyl spelers van kleur al elf plekke mag vul. Natuurlik moedig dit baie wit spelers aan om elders ŉ heenkome te kry, soos die baie wat internasionaal baie geld met Kolpak-kontrakte verdien. Van hulle – spelers soos Kyle Abbott, Rilee Rossouw en Stiaan van Zyl – sou met die regte afrigting, geleenthede en ondersteuning die Proteas kon versterk. Die gewese Springbok-snelbouler en afrigter Mike Procter het ŉ jaar gelede aan die gesaghebbende Wisden Cricket Monthly gesê daar is geen rede waarom die land steeds ŉ kwotastelsel moet toepas nie. “Ek het baie gemengde gevoelens. Ek kan verstaan dat die onregverdighede van die verlede herstel moet word, maar ek dink ons is verby daardie stadium.”