Vir die spring-spinnekopgenus, sien Bagheera (genus).
Bagheera is 'n swartluiperd.
Bagheera, die swartluiperd, is `n denkbeeldige, manlike dierekarakter wat oorspronklik in Rudyard Kipling se Engelse Mowgli-verhale, The Jungle Book ("Die Oerwoudboek", 1894) en The Second Jungle Book ("Die Tweede Oerwoudboek", 1895) verskyn het. Hy is nie slegs die mees gevreesde roofdier in die Indiese reënwoud nie, maar tree ook op as beskermheer, metgesel en vriend van Mowgli. Sy naam staan in Duits en Portugees onderskeidelik as Baghira en Baguera bekend.
Almal het Bagheera geken, en het hom nie sommer probeer raakloop nie; hy was so slu soos Tabaqui, so onverskrokke soos die verwilderde buffel en so onverskillig soos die gekweste olifant. Tog het hy `n stem so sag gehad soos wilde heuning wat van `n boom afdrup, sowel as pels wat sagter as dons is.
-Rudyard Kipling, Die Oerwoudboek
1 Karakteruiteensetting in Die Oerwoudboek
1.1 Mowgli se Broers (Mowgli’s Brothers)
1.2 Kaa se Jagtog (Kaa’s Hunting)
1.3 Tier! Tier! (Tiger! Tiger!)
2 Karakteruiteensetting in Die Tweede Oerwoudboek
2.1 Hoe Vrees Ontstaan Het (How Fear Came)
2.2 Binnelaat van die Oerwoud (Letting in the Jungle)
2.3 Die Koning se Ankhus (The King’s Ankhus)
2.4 Rooihond (Red Dog)
2.5 Die Lenteloop (The Spring Running)
2.6 Media Voorstellings
Karakteruiteensetting in Die Oerwoudboek[wysig]
Mowgli se Broers (Mowgli’s Brothers)[wysig]
Die leser ontmoet Bagheera op die tydstip wanneer daar van Vader Wolf en Raksha, wat die menswelp, Mowgli, wil aanneem, deur die Seeonee(Seoni)-wolftrop geëis word dat `n tweede buitestander ten gunste van die nuwe lid moet pleit, net ná Baloo sy insette gelewer het. Hy betree die Raadsrots en, deur net soos Shere Khan, die tier, die Oerwoudswet se skuiwergate, sowel as die twintig wolwe se teerheid vir kos, uit te buit, koop hy Mowgli se lewe met `n pasdoodgemaakte bul, en help om die kind as deel van die wolftrop groot te maak.
Bagheera het vir Mowgli touwys gemaak hoe om boom te klim en hom ook attent gemaak omtrent die mens se dierstrikke wat orals in die oerwoud gestel is. Soos bloedbroers het hul saam gerus, voetgeslaan en gejag. By laasgenoemde is Mowgli deur die luiperd verbied om enige bees, oud of jonk, te nuttig, omrede sy lewe deur dié van `n bul gekoop is (toevallig stem hierdie vegetariese gebruik ook ooreen met die nabygeleë Hindoe-statbewoners s’n). Bagheera, wat daarvan bewus is dat Shere Khan die jonger wolwe teen Mowgli opsweep, het die menswelp met soveel woorde probeer meedeel wat `n gevaarlike kalant die Tier werklik is.
`n Dekade later, op `n warm dag, waarsku Bagheera weereens vir die seunskind dat, sodra die bejaarde Akela uit die weg geruim is, sy aartsvyand, tesame met die ander jongwolwe, hom sal vermoor, voordat hy wasdom sal bereik. Mowgli verstaan steeds nie waarom sy eie broers teen hom sal draai nie. Bagheera strek hom ten volle lengte uit, en met halftoe oë vra hy Mowgli om onder sy kaak te voel – `n verborge litteken word so ontdek.
Die melanistiese luiperd lig hom dan oor sy eie hartsgeheime in: Bagheera is in gevangenskap in die Radja van Oodeypore, Britsbesette Indië, se dieretuin gebore. Toe sy ma-luiperd sterf, het `n smag na vryheid binne hom begin vlamvat. Sodra hy opgewasse en sterk genoeg is, het hy die grendel van sy hok oopgebreek en diep die bosse in ontsnap. Sy woestheid en behendigheid het groot ontsag onder al die oerwoudbewoners gewek; behalwe natuurlik die verwaande Shere Khan. Bagheera se mensekennis het hom deur die jare heen nooit ontgaan nie. Niemand anders, behalwe Mowgli, het ooit uitgevind dat Bagheera eens aan `n ketting en halsband, vir die mens se vermaak, vasgekluister was nie.
Hy vra vir die seun om hom stip in die oë te kyk, waarna Bagheera binne `n halfminuut sy kop wegdraai. Hierdeur verduidelik hy die eintlike rede hoekom die wolwe so `n afsku in Mowgli het: die mens het mag oor die diereryk. Hul kan hom nie in die oë kyk nie, selfs al het hy fisies tussen hulle grootgeword. Mowgli bly nou eenmaal mens deur en deur. Wat Mowgli se toekoms betref, is dit reeds `n uitgemaakte saak: soos hy, Bagheera, teruggekeer het na die oerwoud, waar hy hoort, sal Mowgli ook later moet terugkeer na die mensdom toe. Instede daarvan om hom, as `n mens, vir sy verlede te verwyt, het Bagheera vir Mowgli eerder as sy geesverwant vereenselwig, waar altwee van hul werklike tuiste verwyderd is. Dit verduidelik waarom hy veral so `n hegte vriendskapsband met Mowgli het.
Bagheera stel voor dat Mowgli vuur (beter bekend as die Rooi Blom) as verdedigingswapen byderhand moet hou, vir dit wat die nabye toekoms moontlik mag oplewer. Ná Mowgli se vuurvonds, sê sy vriend vir hom dat Akela die vorige aand die prooi misgevang en dus van die gras afgemaak sou word, was dit nie dat hy, wat Mowgli is, soek was nie. By die vergadering op die Raadsrots spoor Bagheera fluisterend vir Mowgli aan hoe om teen Shere Khan op te tree; staan letterlik agter die seun tydens die onvermydelike teenoormekaarstelling en speel ook die rol van sy vertrooster tydens die uiteindelike tranedal wat volg.
Kaa se Jagtog (Kaa’s Hunting)[wysig]
Hierdie tydgleuf speel sowat drie jaar voor Mowgli se Broers af.
Gedurende Mowgli se lesse sou Bagheera deur die Oerwoud aangedrentel kom om te kyk hoe sy troetelkind vorder, en met sy kop teen `n boomstam lê en spin terwyl Mowgli die dag se les aan Baloo, sy leermeester, weergee. Bagheera, wie sou verkies het om eerder vir Mowgli te bederf, het medelye met die knaap gehad, omrede die seun, inaggeneem sy jong ouderdom, vragte inligting moes aanhoor en leer, en veral omrede Baloo hom telkens `n veeg of twee toegedien het sodra die kind iets vergeet het. Terwyl hy sy eie staalblou kloue bewonder, vra Bagheera Baloo omtrent die ‘Meesterwoorde’ uit, wie dit weer vir die ergerlike Mowgli vra om aan die luiperd voor te dra. Mowgli pronk, en spring op Bagheera se rug, vanwaar hy vir sy onderwyser tong uitsteek. Bagheera verskil met Baloo ten opsigte van die manier hoe hy Mowgli opvoed – Mowgli is teen alle diere deur die kodetaal gevrywaar – maar nie teen sy eie soort, die mens, nie.
Toe die swartluiperd later uitvind dat Mowgli met die Bandar-log (aapvolk) bevriend geraak het, is hy teleurgesteld en woedend – sy oë was so hard soos nefriete. Hy weet dat hulle geen wet en leier het nie en nog altyd leuenagtige aandagvrate was; uiteindelik sal daar van Mowgli ontslae geraak word sodra hulle verveeld begin raak. Hy bedink dat Baloo sy plig versuim het om die seun eerder teen hierdie skepsels te waarsku.
Daardie selfde middag, toe Mowgli tussen sy vriende gedurende hul middagslaap weggeraap is, het Bagheera, woedend deur gramskap en kommer, soos nooit tevore agterna geklim, maar die dun takkies het gedurig onder sy gewig meegegee, met kloue vol boombas soos hy herhaaldelik afgegly het. Verontwaardig brul hy weereens vir Baloo waarom hy die Menswelp nie teen die Bandar-log gewaarsku het nie. Hy besef dit is tervergeefs om die ape in te haal en vra die beer om `n plan te beraam. Baloo is uit wanhopigheid tot r