Vertroue wêreldwyd al meer daarmee heenFoto: Pixabay.com Suid-Afrikaners het die afgelope jaar die derde meeste vertroue in die sogenaamde stelsel verloor, aldus die jaarlikse vertrouensbarometer van die Edelmangroep. Volgens die groep het die mense in die helfte van die lande wat gemeet is, vertroue in die stelsel verloor – met Frankryk waar die meeste verloor is, en Suid-Afrikaners (onder wie 67% vertroue verloor het) in die derde plek. Dit sal waarskynlik niemand verbaas nie dat Suid-Afrikaners se vertroue in die stelsel, bestaande uit die sakesektor, die regering, die media en nie-regeringsorganisasies, so getuimel het. Dit sou seker nog laer gewees het as die parlementêre sirkus al agter die blad was waar die ANC se koukus teen ’n EFF-voorstel vir grondonteiening sonder vergoeding gestem het, en pres. Jacob Zuma kort daarna self weer ten gunste daarvan gepraat het. Trouens, byna geen regeringsoptrede boesem meer vertroue in nie, met waarskynlik die pandemonium in semi-staatsinstellings voorop. Wêreldwyd is daar ook ’n skerp afname in die vertroue in die tradisionele media, met die sosiale media wat ook ’n geloofwaardigheidshou vat, maar aanlyn nuus weer ’n toename in vertroue behaal het. Suid-Afrika, as heterogene land, sal baie moeilik eenparige menings kan vorm. Gemeenskapradiostasies soos Pretoria FM ervaar nie die wêreldwye verlies aan lesers of luisteraars vir tradisionele media nie. Met die vertroue in die regering wat onder Afrikaners oënskynlik ’n liederlike knou weg het, beleef ’n nie-regeringsorganisasie soos die Solidariteit Beweging soveel steun dat die rubriekskrywer, Max du Preez, al geskryf het dat Solidariteit ’n staatskaping op die Afrikaner uitgevoer het. Ook die belastingwaghond, Outa, kry enorm baie steun, al is dit grootliks morele steun. Freedom Under Law en ander gee saam met Solidariteit en AfriForum die regering so ’n rowwe tyd in die howe dat pres. Zuma hom dikwels al bitter teen die howe uitgespreek het wat meerderheidswil frustreer. In die proses trap hy net dieper daarin, want dit beteken hy streef ’n meerderheidstirannie na. Bitter min Afrikaners het waarskynlik ooit oor ’n breë front veel vertroue in Zuma se kabinet gehad, maar onlangse gebeure het vertroue in veral ’n paar ministers behoorlik onder druk geplaas. En sou daar op 1 April probleme kom met die betaal van welsynstoelaes, gaan die poppe dans. Die debat vandag in die parlement oor plaasmoorde gee aan partye ’n goeie geleentheid om weer vertroue by veral die Afrikanergemeenskap ’n hupstoot te gee. Dit is bekend dat van die LP’s wat kennis gekry het dat hulle in die debat moet praat, dit baie ernstig opneem en hul navorsing agtermekaar kry. ’n Kommer is hoe om die kwessie te ontras, want sake gaan baie bemoeilik word as dit in ’n rassedebat ontaard, terwyl sekere partye ook intern rassespanning kan opbou. Ongelukkig is daar reeds soveel sake waarom spanning opbou en vertroue onder druk geplaas word. Dit help ook nie dat Zuma in sy pogings om die mag deur radikalisme te behou en terselfdertyd in die proses in die algemeen in ’n Malema-naprater ontaard het nie. Bitter harde en volgehoue werk lê voor om genoegsame vertroue te kweek dat die motiewe van groepe onder mekaar bewegingsruimte toelaat.