Met die intrapslag (Toetrede) hoor ons dat ons in die tempeltradisie staan. Die aanvangswoorde en -liedere beaam dit. Ons weet wat vandag sal gebeur: Ons sal weer met verwondering saam met Jesus verkeer – Hy wat as Kind God se huis besoek het en wysheid gebring het.
Ons hoor van Samuel, God se kneg, wat ook as kind in die heiligdom gedien het. Hy was God se geskenk aan die heel eerste tempel. Deur Hom het God sy huis begin reinig deur die ongehoorsames met iemand beter te verplaas. (Hy het ons ook gewas in die doop toe Hy ons in God se huis plek gegee het.) Ons besef en bely ons is nog baie soos Eli en sy seuns – ongehoorsaam. Soveel leed word vandag nog verduur vanweë ons sonde. Soos deur Samuel, reinig God genadiglik.
Voorganger: Eer aan God in die hoogste hemel
Voorganger: Deur u groot liefde (mag ons) in u huis ingaan en in u heilige tempel buig met die
Lied 153:3 "God is in sy tempel"
Lied 340:1-3 "Kom ons loof die Jesuskind"
(of `n ander lied waarin gesing word dat Jesus kom woning maak onder mense)
Met inagneming van bogenoemde verhaallyn, verloop die orde soos volg:
Lied 362 "Vol vreugde sing die eng'leskaar"
Lied 449:1-3 "Halleluja! Ons loof U, Heer"
Volg die orde soos gedurende Adventstyd.
Die volgende elemente is belangrik:
Gebed vir lidmate in nood (verkieslik met die noem van name),
Voorlesing van die name van lidmate wat gedurende die jaar gesterf het ( met voorbidding vir familie)
Dié gedeelte word tot eenheid saamgevoeg deur verskillende voegwoorde en `n voorwaardesin. Die voorwaardesin (Kol. 3:1) word in die Nuwe Afrikaanse Vertaling vertaal met: "Aangesien julle saam met Christus uit die dood opgewek is" (die een deel van die voorwaarde – apodosis) en die uitloop/verloop: "moet julle strewe na die dinge daarbo waar Christus is." Die laaste deel van die voorwaardesin (protasis) word in die volgende verse verder omskryf. Die uiteensetting van die voorwaardesin behels die gedeelte tot by vers 4. Vers 5-11 wat met "dus/daarom/gevolglik" begin, beskryf watter reaksie van mense verwag word van wie dié stelling waar is. Dit word eers negatief gestel, deurdat hulle opgeroep word om die ou mens af te sterf. Van vers 12 tot 17, beginnende ook met "dus/daarom/gevolglik", word `n positiewe oproep gemaak om hiervolgens te lewe.
Dieselfde omskrywing van die volk van God in die Ou Testament word hier op die gemeente van Kolosse (3:12) toegepas (vgl. Deut. 7:6-8). Saam met die inhoudelike van hierdie omskrywing vind ons ook `n sterk klem op die rol wat die voorwaardesin (3:1v.) speel. Daar word ons lewe in Christus beskryf (die indikatief). Die oproep om hiervolgens te lewe, word verder uitgelig (die imperatief, 3:5-11 en 3:12-17). Wanneer die indikatief en imperatief egter van mekaar geskei word, word laasgenoemde bloot `n humanitêre oproep.
`n Ander term wat net een keer in die Bybel voorkom (15), wil ook dié objektiewe, eksterne invloed van God (die inisiatiefneming van God) beklemtoon. `n Mens sou letterlik kon vertaal: "dat die vrede van God … skeidsregter sal/moet wees in julle harte …"
Nog `n sinskonstruksie wat dalk verwarring kan veroorsaak, is die opmerking dat die liefde die band is wat tot volmaakte eenheid (van gawes?) saambind. Dit wil lyk asof Paulus hier `n hiërargie van gawes voorhou waarvan liefde die hoogste posisie beklee. `n Mens vind egter nêrens in die Bybel enige gronde vir dié argument nie. Die genitief (van volmaaktheid) wat saam met die liefde gelees word, moet eerder as `n genetief van voltooiing/perfeksie verstaan word, met die vertaling: "die liefde wat die band is wat tot volmaaktheid saambind". Die saambindende funksie van die liefde is dus nie om die gawes saam te bind nie, maar wel om die gemeente as eenheid te verenig.
Die deugde-katalogus beskryf die kenmerke van die Christen se lewe. Van dié lewenshouding is Christus die uitnemende eksponent. In die konstruksie van dié gedeelte word die vrede van Christus en die liefde egter uitgelig en groter prominensie daaraan gegee.
Hierdie teks is uiters toepaslik aan die begin van die nuwe jaar. Nie soseer die begin van `n nuwe kerklike jaar nie. Vir baie mense is die afsluiting van die ou jaar en die begin van die nuwe jaar die geleentheid om `n nuwe (`n veranderde – vgl. Smit) begin te maak.
Die omgewing waarin ons tans leef, is een waarin mense veral geïnteresseerd is in privaatheid en persoonlike loopbane, asook eie familie en vriende. Dit gaan vir mense om persoonlike geluk en lewe, om sekuriteit en menseregte. Hiermee saam plaas ons samelewing `n sterk aksent op die waarde van individuele vryheid. Elke mens kan self besluit oor wat en hoe hy/sy wil glo. Outoritêre gesag wat eensydig bepaal wat reg en aanvaarbaar is, word nie meer in ons gemeenskap aanvaar nie. Modernisme, met die klem op rasionele denke en die vinnige ontwikkeling van wetenskap en tegnologie, ondersteun ook die sterk gevoel vir die waarde van die individu. (Vir meer inligting oor die modernisme, sien Durand – vgl. bronnelys.)
Dit is verstaanbaar dat daar `n oplewing in `n baie ou dwaling onder gelowiges is, naamlik dié van die Arminianisme. Dié dwaling kom daarop neer dat die redding van die mens nie volkome van Christus se soenverdienste alleen afhang nie. Die mens moet ook `n deel doen, al is dit maar net om te glo. In dié opsig word `n waarde aan geloof toegeken wat gereformeerdes juis ontken. Geloof as iets wat ek moet doen, kan nie `n bydrae maak tot ons redding nie. Geloof in Christus as Here is net die manier waarop ons die redding ontvang. Die dwaling waarteen Paulus egter die Kolossense waarsku, leer `n soort medewerksaamheid tussen die mens en God. God doen wel `n deel, maar die mens moet ook `n bydrae maak. Binne die konteks van die modernistiese samelewing word dié siening met vreugde aangehang, want ons word voorgehou as individue wat ons eie vryheid het, ons eie ding behoort en kan doen! (Vir inligting oor die Arminianisme: W.D. Jonker: Uit vrye guns alleen, p. 32-35; Agenda vir die elfde sitting van die Algemene Sinode 2002, p. 187-190.) Dié dwaling en die neiging tot verabsolutering van die individu in ons tyd, korrespondeer in baie opsigte met die dwalinge wat Paulus in Kolosse wou bestry (vgl. die verwysing in die eerste paragraaf onder hierdie opskrif).
"As niemand jou bemin nie;
as niemand jou ooit raak nie,
Ons vereng ons vergifnis deur mekaar aan die struikeling van die verlede vas te pen. Ons gun mekaar nie die ruimte van weer probeer en voor af begin nie. Ons vergewe mekaar, volgens die beeld van Daniël Louw, op `n paroolgrondslag; jy word vergewe (en dit is vergete), maar as jy weer oortree, kom jou vorige oortredings weer in effek en word jy teruggeplaas in die tronk van die verlede.
Die bedoeling is sekerlik duidelik. Die deugde vra dat ons uit ons liefde ruimte aan mekaar sal skenk om te wees wat die ander in Christus kan en moet wees – meelewend, goedgesind, nederig, sagmoedig, verdraagsaam (vgl. 12b).