Die feit dat NB Uitgewers bereid is om nog ’n gesondheidsgids in Afrikaans uit te gee nadat die uitgewers die alombekende Dr Jan van Elfen se Dokter in die Huis in 1993 uitgegee het, en weer in 2001 volledig bygewerk het, beteken dat daar ’n behoefte is aan bygewerkte mediese inligting in Afrikaans. Omvattende Gids vir Gesinsgesondheid deur dr Linda Friedland wat onlangs verskyn het, is die Afrikaanse vertaling van haar suksesvolle boek Ultimate Guide to Family Health.
Dr Friedland as ’n gesaghebbende en gerespekteerde medikus, gelukkig getroud met ’n geneesheer, en ma van vyf kinders, is baie geskik om so ’n gesondheidsgids saam te stel in verstaanbare taal. Haar boek was eers net in Engels beskikbaar, en die Afrikaanse weergawe is ’n waardevolle toevoeging tot ’n gebruikersvriendelike gids vir Suid-Afrikaners wat kan dien as ’n naslaanbron wat deskundige kennis kombineer met ’n warm, praktiese aanslag soos wat net ’n vrou en moeder kan doen. Dit is jammer dat sy en haar man Suid-Afrika vir Australië verruil het.
Soos dikwels die geval is met vertalings van wetenskaplike publikasies, is daar dikwels woorde en beskrywings wat hinder, soos byvoorbeeld “sittende lewenstyl” in plaas van ’n beter vertaling van “sedentary lifestyle” as “onaktiewe leefstyl”. Alhoewel dit nie ’n wetenskaplike handleiding is nie, is dit jammer dat een van die diagnostiese kriteria vir die metaboliese sindroom, naamlik die buikomtrek, telkens verkeerdelik aangedui word.
Wat treffend is, is dat die boek merkwaardig op datum is, met redelik onlangse verwysings na erkende en gesaghebbende mediese tydskrifte wat vir die gesofistikeerde leser toegang bied tot die vakliteratuur waarop sy haar gids baseer. Inligting wat op die internet beskikbaar is, is nie altyd geloofwaardig nie, en dit is nodig dat literatuurverwysings getoets word aan streng kriteria voordat dit aanvaar kan word as betroubare inligting wat toepaslik is op Suid-Afrikaanse toestande.
Dr Friedland het moeite gedoen om die verwysings so toepaslik as moontlik te maak deur sorg te dra dat die inhoud so na as moontlik aan korrek bly. Die mediese wetenskap is nou eenmaal nie staties nie, en ontwikkel inkrementeel namate navorsing nuwe feite aan die lig bring. Sy vermy versigtig om te dogmaties te wees, en verwys dikwels na onkonvensionele behandeling wat dalk ook ’n rol mag speel in die hantering van verskeie siektes waarvoor daar nog nie klinkklare behandeling bestaan nie. Daar is nie baie medici wat beskik oor so ’n wye algemene kennis van mediese sake wat ook die joernalistieke vaardighede het om dit in verstaanbare taal te boekstaaf nie.
Met die klem op gesinsgesondheid word hoofstukke aangebied oor:
Die grootste gesondheidsgevare van die 20ste eeu
Algemeenste siektes wat die gesin kan tref
Mans en vroue se gesondheidsprobleme
Noodgeneeskunde in die huis.
Hierdie boek is ’n waardevolle toevoeging tot die armamentarium van ouers, wat dikwels moet optree as surrogaat-huisartse wanneer siekte of beserings die gesin tref. Alhoewel dit ’n waardevolle naslaanwerk is, is dit nie ’n plaasvervanger vir ’n geneesheer nie.