Dr MJ du Plessis Gereformeerde Kerk Bellville Datum: 11 Februarie 2007 (oggend)
Sing vooraf: Psalm 62:4
Na die wet bely ons voor God ons sondeskuld en bid om vergewing van ons sondes/nuwe lewe/versoening met Psalm 121:1.
Skriflesing: Esra 2
Teks: Esra 2:59-63
En dit is hulle wat uit Tel-Melag, Tel-Harsa, Kerub, Addan, Immer opgetrek het, maar wat nie hulle familie en hulle afkoms kon aanwys of hulle van Israel afkomstig was nie – die kinders van Delája, die kinders van Tobía, die kinders van Nekóda, ses-honderd twee en vyftig. En van die kinders van die priesters: die kinders van Habája, die kinders van Hakkos, die kinders van Barsíllai, wat uit die dogters van Barsíllai, die Gileadiet, ’n vrou geneem het en na hulle naam genoem is. Hulle het hul stamboom gesoek onder die wat in die register opgeneem is, maar dit was nie te vinde nie; daarom is hulle onbevoeg verklaar vir die priesterskap. En die goewerneur het aan hulle gesê dat hulle nie mag eet van die hoogheilige gawes nie, totdat ’n priester sou optree met Urim en Tummim. (Esra 2:59-63 AFR1953)
Het die Here genade vir iemand wat baie onverskillig gelewe het – maar wat tog iewers langs die pad tot besinning kom en weer deel wil wees van die koninkryk van God?
Die antwoord is duidelik: Ja, Hy het!
Die Here maak sy genade oor sondaars wat duidelik al nie meer deel is van sy ewige koninkryk nie, op verskillende maniere bekend.
Dit kom veral baie mooi daarin uit dat die Here openbaar dat Hy uit hierdie groepe mense wat verlore gegaan het, tog enkeles uitkies en hulle red – met ander woorde, hulle fisies deel maak van sy uitverkore kerkvolk.
Dit doen die Here ook nie eers in die hiernamaals nie – Hy doen dit al tydens hierdie lewe.
Daar is enkele dinge in hierdie stuk van die Here se openbaring waaraan ons moet aandag gee. Ons gee aan die volgende sake aandag:
1. Wie is koning Kores?
2. Die reddende liefde van die Here
Hy is die stigter van die Persiese ryk en hy het van 559 tot 529 v.C. geregeer. Kores noem spesifiek in Hoofstuk 1:2 dat die Here, die God van die hemel, hom (Kores) opgedra het om vir Hom ’n huis te bou in Jerusalem wat in Juda is. Hoe die Here dit gedoen het weet ons nie, maar Kores het gou gemaak om die bevel van God op te volg.
Hy is lank tevore al in ’n profesie aangewys en by name genoem as die herder van die Here wat vir die Here vreugde sou gee deur Jerusalem en die tempel in Jerusalem te laat herbou.
. . . wat van Kores sê: Hy is my herder, en hy sal alles volbring wat My behaag deurdat hy van Jerusalem sê: Dit moet gebou word, en die tempel moet gegrond word. (Jesaja 44:28 AFR1953)
Kores word ook in hierdie profesie aangekondig as die gesalfde van die Here wat ’n hele klomp nasies sou onderwerp ter wille van Israel.
Dit het inderdaad so gebeur, want hy het Babel in die jaar 539 v.C. verower en in die jaar 538 het hy ’n wet (bevelskrif) uitgevaardig waarin hy die Joodse ballinge verlof gee om na Palestina toe terug te gaan en die tempel te gaan herbou. Jesaja het dit só geprofeteer:
So sê die Here aan sy gesalfde, aan Kores, wie se regterhand Ek gevat het om nasies voor hom neer te werp, terwyl Ek die lendene van konings losgord; om voor hom deure oop te maak, en poorte sal nie gesluit bly nie: Ek self sal voor jou uit gaan en hoogtes gelykmaak; koperdeure sal Ek verbreek en ystergrendels stukkend slaan. En Ek sal jou die skatte gee wat in die donkerheid is en die verborge rykdomme, sodat jy kan weet dat Ek die Here is wat jou by jou naam roep, die God van Israel; ter wille van Jakob, my kneg, en Israel, my uitverkorene, het Ek jou by jou naam geroep; Ek het jou ’n erenaam gegee, hoewel jy My nie geken het nie. Ek is die Here, en daar is geen ander nie; buiten My is daar geen God nie; Ek omgord jou, hoewel jy My nie geken het nie, sodat hulle kan weet van die opgang van die son en van sy ondergang af dat daar buiten My geeneen is nie; Ek is die Here, en daar is geen ander nie; wat die lig formeer en die duisternis skep, die heil bewerk en die onheil skep: Ek, die Here, is dit wat al hierdie dinge doen. Laat dit drup, o hemele, van bo af, en laat die wolke vloei van geregtigheid; laat die aarde oopgaan, en laat heil voortkom en geregtigheid; laat hulle saam uitspruit. Ek, die Here, het dit geskape. (Jesaja 45:1-8 AFR1953)
Koning Kores het gelewe in ’n tyd toe daar ’n veelgodedom aanbid is.
Hy het geglo dat elke volk sy eie god het.
Hy het byvoorbeeld ook eer betoon aan Marduk, die afgod van die Babiloniërs.
Nogtans is hierdie man iemand wat deur die Here gebruik is om die wil van God tot redding van sy uitverkorenes uit te voer.
En in die eerste jaar van Kores, die koning van Persië, het die Here – sodat die woord van die Here deur die mond van Jeremía in vervulling sou gaan – die gees van Kores, die koning van Persië, opgewek, dat hy ’n oproep deur sy hele koninkryk laat gaan het, selfs ook skriftelik, om te sê: So sê Kores, die koning van Persië: Al die koninkryke van die aarde het die Here, die God van die hemel, aan my gegee, en Hy het my opgedra om vir Hom ’n huis te bou in Jerusalem wat in Juda is. Enigeen onder julle wat aan sy volk behoort – mag die Here sy God met hom wees, en laat hom optrek! (2 Kronieke 36:22-23 AFR1953)
Koning Kores het ’n wet uitgereik dat hyself (dus: die Babiloniese regering!) betaal vir al die onkostes wat die Jode wat teruggegaan het, sou hê om die tempel op te rig.
Maar hulle het geld gegee aan die klipkappers en die skrynwerkers, en aan die Sidoniërs en Tiriërs voedsel en drank en olie om sederhout van die Líbanon te bring na die see, na Jafo, volgens die verlof van Kores, die koning van Persië, aan hulle. (Esra 3:7 AFR1953)
Maar hierdie heiden word ook deur die Here gebruik as ’n simbool van die redding wat God self deur sy Seun, die Messias (NT: die Here Jesus Christus) tot stand sou bring.
Let op na die parallelle:
Die Here Jesus beskik ’n uitkoms uit hierdie gebroke wrede wêreld (Babel) uit terug in die koninkryk van God in (die terugkeer na Palestina, die Beloofde Land).
Jesus beskik die koms van die Nuwe Jerusalem.
Die Here Jesus gee aan sy volk hulle vryheid en herskepping van hulle woonplek totaal op sy koste:
Die prys is die vergieting van sy bloed en die aflegging van sy lewe.
Daarmee bring Hy die straf van God oor ons tot ’n einde.
Daarmee herstel Hy die ewige en volmaakte vrede tussen ons en God.
Toe die fondamente klaar was, het die omringende heidene die verdere bou verhinder. Ons lees in die Here se openbaring in Esra 6 dat koning Darius later die opvolger was en dat hy beveel het dat die Jode die huis van die Here moes voltooi (vers 10).
Selfs hy het die bevel van die Here aan Kores eerbiedig. Sy motivering dat hulle die tempel moes bou en klaarkry was:
. . . dat hulle welgevallige offers kan bring aan die God van die hemel en kan bid vir die lewe van die koning en van sy seuns. (Esra 6:10 AFR1953)
Die Here beskik oor ons hele lewe – ons toekoms en ook dit wat elke dag met ons gebeur. Vir ons wat in Hom glo en Hom bely, beskik Hy veral reddende genade.
In sy goedertierenheid oor sy volk wat Hy in ballingskap laat wegvoer het, het Hy hulle nie geheel en al uitgewis nie maar hulle verstrooi onder die nasies van destyds.
Nou gebeur dieselfde met die heersers van Persië.
In Sy almag en wysheid het die Here die gees van Kores opgewek om die volk te laat terugtrek, want die 70 jaar straftyd was verby (vergelyk Daniël 9:2).
. . . in die eerste jaar van sy regering het ek, Daniël, in die boeke gemerk dat die getal jare waaroor die woord van die Here tot die profeet Jeremia gekom het met betrekking tot die puinhope van Jerusalem, sewentig volle jare was.” (Daniël 9:2 AFR1953)
Voorbeelde van hierdie reddende liefde van die Here kry ons meer kere in die Bybel, byvoorbeeld in die volgende gevalle:
Ragab die hoer en haar familie tydens die val van Jerigo;
Rut die Moabitiese wat deur God opgeneem word – nie net in die verbondsvolk nie, maar selfs in die lyn van voorouers van die Here Jesus!
Dan is daar hierdie openbaring van God oor die klompie in Babel wat ook opgeneem word – maar eers nadat die antwoorde oor hulle toekoms in die diepste geheimenisse van God se Raadsplan gesoek en gekry is!
Die Koning kondig aan dat die volk wat kan bewys dat hulle aan die Here behoort, kan teruggaan – dit is dus nie net sommer ’n kwessie van enigeen wat oppak en trek nie!
Enigeen onder julle wat aan sy volk behoort – mag sy God met hom wees, en laat hom optrek na Jerusalem wat in Juda is, en die huis van die Here, die God van Israel, bou! Hy is die God wat in Jerusalem is. (Esra 1:3 AFR1953)
Let op die woorde
Enigeen onder julle wat aan sy volk behoort
Die mens wat wou trek, moet dus sy Joodse afkoms kon bewys.
Die volke het destyds reeds baie goed register gehou van geboortes en dood van alle mense wat onder ’n bepaalde ryk ingedeel was.
Die probleem vererger vir sekeres. Hulle voorvader was ’n priester en hulle wil nou weer priesters wees – waarop hulle volle aanspraak kan maak, as hulle net hulle bloedlyn kan bewys!
Eers probeer hulle met die normale menslike middele om priesters van die Here te wees. Hulle gaan soek hulle geslagsregister.
Hulle het hul stamboom gesoek onder die wat in die register opgeneem is, maar dit was nie te vinde nie;
Hartseer! Hoe dikwels doen ouers nie verkeerde dinge en raak geloofsnalatig nie? En dan wreek die besluit hom op die kinders!
Meestal is mense op die oomblik wanneer hulle sondig baie dapper (soms selfs dapper in hulle menslike verbittering!), maar hulle dink nie aan die ellendes wat hulle vir hulle kinders veroorsaak nie!
Wat het skeefgeloop dat hierdie klompie Jode se name nie meer in die Joodse geslagsregisters was nie?
En dit is hulle wat uit Tel-Melag, Tel-Harsa, Kerub, Addan, Immer opgetrek het, maar wat nie hulle familie en hulle afkoms kon aanwys of hulle van Israel afkomstig was nie – die kinders van Delája, die kinders van Tobía, die kinders van Nekóda, ses-honderd twee en vyftig. En van die kinders van die priesters: die kinders van Habája, die kinders van Hakkos, die kinders van Barsíllai, wat uit die dogters van Barsíllai, die Gileadiet, ’n vrou geneem het en na hulle naam genoem is. Hulle het hul stamboom gesoek onder die wat in die register opgeneem is, maar dit was nie te vinde nie; daarom is hulle onbevoeg verklaar vir die priesterskap.
Wat hier gebeur het, is dat Barsíllai se dogter met ’n Babiloniese man gan trou het.
Die man was blykbaar nie iemand wat van hoë aansien of status was nie.
Die nasate het hulle toe beroem op die oupa Barsíllai se status.
Hy was ’n hoëpriester en was ’n voorsaat van hulle ma se kant af.
Maar in die praktiese lewe het die Babiloniërs die mense se name geregistreer onder hulle heidense pa se naam.
Toe hulle hulle op hulle Joodse afkoms en op die priesterskap beroep, was hulle name nie in die Joodse geslagsregisters opgeskryf nie.
Die amptenaar wat met die dinge gewerk het, het die mense nie geglo nie.
Hy het waarskynlik gedink dat hulle met die een of ander skelmstreek probeer emigreer!
Hy het hulle toe verbied om priesters te wees en om van die gewyde kos van die priesters te eet.
So gebeur dit dat hierdie groepie mense wat die Here wil aanbid en dien en deel van sy volk wil wees ongeloofwaardig in die oë van die wêreld geraak het. Daarom verklaar die wêreld dat hulle deel is van hulle (die wêreld)!
daarom is hulle onbevoeg verklaar vir die priesterskap. En die goewerneur het aan hulle gesê dat hulle nie mag eet van die hoogheilige gawes nie, totdat ’n priester sou optree met Urim en Tummim. (Esra 2:63 AFR1953)
Daarna openbaar die Here sy groot genade.
Hy sal sy gesag deur die heidenkoning openbaar.
Die heidenkoning gee bevel dat die Here self moet sê of hierdie mense sy volk is of nie! So gee Kores gesag aan die woord en uitspraak van God.
Die hoëpriester moet met die Urim en Timmum vasstel of die Here die mense as sy eiendom beskou of nie.
Die Urim en Timmum was twee dobbelstene waarmee hulle vasgestel het wat die Here wil hê as hulle self nie duidelikheid gehad het nie.
Daar is altyd eers gebid en dan is die twee dobbelstene gegooi.
So het die Here baie kere dinge duidelik gemaak wat vir mense totaal ondeurgrondelik was.
Die feit dat die Bybel verder swyg oor die aangeleentheid bevestig dat hulle aanspraak deur God se openbaring bevestig is.
Die toepassing van hierdie gedeelte is baie duidelik: Jou afkoms en status sê niks van jou saligheid nie. Jou attestaat sê eintlik ook niks!
Dit is in ons tyd nogal baie keer ’n uiters vals dokument, want hoeveel attestate ontvang ons waarin daar goeie getuienis van mense gegee word.
Maar soos die tyd aanstap is daar probleme want hulle het nie ’n band met die Here nie.
Hulle sukkel met hulle kerkbesoek.
Hulle geld is hulle s’n en van dank aan God bewys daarmee vir al die seën wat hulle ontvang, verstaan hulle totaal niks!
Dis daardie mense se kinders wat meestal wegraak uit die kerk en wie se bande met die Here dikwels heeltemal wegroes.
In die gedeelte wat ons gelees het, openbaar die Here die teenoorgestelde toestand. Hier is kinders wat “buite die kerk” geraak het, maar hulle wil terug. Hulle wil die Here dien. Maar praktiese reëlings keer hulle.
Wat nou? Moet hulle nou as gevolg van hulle ouers se dwaashede en as gevolg van die sisteem hel toe gaan?
Daarom skryf die Here hierdie gedeelte in sy openbaring neer.
Jy sal die Here net wil dien as jy Hom ken en deel van sy volk wil wees.
Hy ken jou.
Daarom sal Hy dit duidelik maak aan almal – gelowig en ongelowig – dat jy syne is.
Hoe sal ek weet? Luister wat sê die Here hiervan:
. . . soos Hy ons in Hom uitverkies het voor die grondlegging van die wêreld om heilig en sonder gebrek voor Hom in liefde te wees,” (Efesiërs 1:4 AFR1953)
Ons saak is egter anders as die saak van die mense wat onder hulle se ma se naam moes lewe vir oorlewing en toe deur die lot gered moes word. God het sy raad oor ons reguit openbaar gemaak in die lewe en sterwe van die Here Jesus.
Hy het vooruit beskik dat Hy ons as sy kinders vir Homself gaan aanneem deur Jesus Christus.
Hy het dit nie gedoen omdat ons enigsins iets beteken nie – daar is geen wonderlike geslagsregisters of prestasies van ons kant af wat ons aan God kan verbind nie.
Hy doen dit na die welbehae van sy wil – daarom sterf Hy openlik vir ons.
Hy doen dit om daarmee die heerlikheid van sy genade waarmee Hy ons begenadig het in sy geliefde Seun te openbaar.
Ons is hopeloos as gevolg van baie dinge wat ons doen, maar ons gaan nie verlore nie.
In die Here Jesus Christus het ons die verlossing deur sy bloed – die vergifnis van al ons misdade na die rykdom van sy genade.
Ons het nie ’n Urim en Tummim nodig nie, want die Here het aan ons die verborgenheid van sy wil bekend gemaak na sy welbehae wat Hy in Homself voorgeneem het (Efesiërs 1:4-9)
Ons is vir ewig kinders van God. Al wat Hy vra is dat ons dit glo en bely.
Slotpsalm 107:8, 9
Datum: 11 Februarie 2007 (oggend)