JY LEES NOU O, Parys
Dis altyd ’n besonderse lekkerte as jy iets wat jy goed ken, of gedink het jy goed ken, weer met ’n kritiese oog bekyk en skielik iets nuuts en blinks ontdek. So was dit nou met my en Parys.
Op só ’n besoek begin ’n mens eers agterkom hoe die Engelse ons verfomfaai het deur ons te laat glo dat hul kultuur die oorheersende een is. Wanneer ’n mens in daardie oord van Parys by die standbeelde van digters en skrywers verbyloop, besef jy dat ons - die meeste met Hugenote-voorsate - ’n stuk kultuur iewers langs die pad verloor het. Het Shakespeare byvoorbeeld beter sonnette geskryf as Ronsard? Is daar ’n Engelse essayis te vergelyk met Montaigne? En wat van Victor Hugo (van Les Misérables-faam), wat in die Panthéon begrawe is?
In die Champs-Elysées (nou wel nie op die linkeroewer nie) - die inkopiestraat waar die euro’s asof in ’n koor vir jou tot siens sing - het ek die lekkerste kaasburger geëet wat ek nóg geproe het: die broodjie van die sagste lae pasteikors en die vleis asof dit so in die broodjie smelt. Natuurlik moet ’n mens ook daar iets koop om saam te neem: In my geval ’n ligte magenta trui wat nou in die kas sy kans vir die herfs afwag.
Dis of alles - kos, rivier, straatjies, bouwerk, Sorbonne, Notre Dame - ’n soort eenheid word, van die aardse tot die ewige. Ja, ek sou graag hier wou leef, in die stad waar die roosvenster in die Notre Dame (vir my waarskynlik een van die mooiste kunswerke diékant van die ewigheid) jou daaraan herinner dat die wêreld wat kom ’n sekere onvervangbare kwaliteit moet hê.