Beeld, Die Burger en Volksblad sê: Britse oë op Boris-uitspraak | Netwerk24
Die saak is aangespan nadat Boris Johnson, Britse premier, die parlement vyf weke lank geprorogeer het. Die vraag waaroor die 11 regters moet besluit, is of Johnson die grondwet oortree het en of hy die reg gehad het om dit te doen.
Die advokate wat namens Johnson opgetree het, het aangevoer dat die premier die Britse koningin 'n nuwe troonrede wou laat hou. In sulke omstandighede is dit normaal dat die parlement 'n sekere tyd geprorogeer word.
Bowendien, sê hulle, is die prorogering van die parlement 'n politieke saak. En in die Britse staatsreg het die howe geen rol of sê in sulke sake nie.
Daarteenoor het die ander kant betoog dat Johnson se doel in der waarheid is om die parlement te keer om sy oorsigrol oor die uitvoerende mag uit te oefen.
Dit gaan veral daarom dat die parlement mag oor die voortslepende Brexit-proses verkry.
Hulle het aangevoer kragtens die grondwet is die parlement soewerein en is sy taak om die uitvoerende gesag voortdurend te kontroleer. Die vyf weke lange prorogering maak inbreuk op dié liggaam se regte en pligte.
Waaroor die regters dus moet besluit, is of Johnson die waarheid praat as hy sê die prorogering het met die voorbereiding vir die troonrede te make en of dit in der waarheid oor Brexit gaan, soos die ander kant aanvoer.
Dieper bekyk, gaan dit hier eerder oor die vraag wie die kitaar in Brittanje slaan – die premier of die parlement.
Dis heeltemal onmoontlik om te weet wat die regters gaan besluit. Wat 'n mens wel sonder twyfel kan sê, is dat die uitspraak rigtinggewend in die Britse staatsreg gaan wees.
Indien hulle téén Johnson beslis, sal hulle 'n nuwe element tot die Britse grondwet voeg.
Dié ongeskrewe grondwet berus naamlik op gewoontereg, en 'n uitspraak van die hooggeregshof kan dus wel vir dekades deeglik beslissend wees, dalk vir die volgende eeue.