Gae Sekgoa go ya go Setswana regular
Thanolo ya regular ka Setswana Bo-ramakoloi ba ema thabeng 2
Motlotlehi o re ‘o koalletsoe’1
Matsatsing a morao tjena tlhokahalo ea mesebetsi e bonahala e le bothata bo jeleng setsi haholo ka hare ho sechaba sa Basotho.
Hangata re bona baithuti ba tsoang likolong tse phahameng joalo ka lijunifesithing ba itsamaela literateng ba tšoere mekhoepha ea mangolohali a thuto feela ba se na mesebetsi.
Bothata bona ke bona bo ileng ba qholotsa Monghali Thabo Lepheane le bo-mphato oa hae ho theha mokhatlo o ka thusang ho inola bacha tsietsing ea tlhokahalo ea mesebetsi.
Mokhatlo ona o bitsoa Lesotho Youth Empowerment Forum, ’me kajeno re phura leshoetla le mothehi ebile e le moeta-pele oa mokhatlo ona Monghali Thabo Lepheane.
TL: Mokhatlo ona o ne o thehoe ka la 26 Hlakola 2012. E ne e le ka sepheo sa ho loantša tlhokahalo ea mesebetsi le bofuma, haholo ka hare ho batho ba bacha. Re boetse hape re mokhatlo o reretsoeng ho sheba liqholotso tsohle tseo bacha ka hare ho naha ea Lesotho ba lebaneng le tsona. Mona re bua ka litaba tse kang HIV le AIDS esita le tšebeliso empe ea lithethefatsi.
Mosotho: Ke hobaneng ha mokhatlo oa heno o sekametse tabeng ea bacha le tlhokahalo ea mesebetsi?
Bacha ba bang bona ke ba ileng ba atleha ho kena likolo hofihlela ba fumana mangolo a thuto e phahameng feela joale ba thulana le bothata ba ho hloka mesebetsi. Ntho eo re e hlokomelang ke hore likolo tsa thuto e phahameng li hlahisa baithuti ba bangata haholo selemo le selemo, empa tsietsi ke hore ha se baithuti bao kaofela ba atlehang ho fumana mesebetsi. Ke tsona litaba tsena tseo re shebaneng le tsona ka ho otloloha.
Tsietsi ena ea tlhokahalo ea mesebetsi e kholo haholo, ’me e etsa hore re ipotse hore na mocha enoa oa Mosotho ea ntseng a nyolosa a theosa ka mangolo a thuto feela a sa thole mosebtsi na o tla fella kae ka bophelo.
Mosotho: Mokhatlo oo o na le litho tse kae ka palo, ’me ke bacha ba mofuta ofeng? Na ke ba Maseru feela kapa le na le litho literekeng tse ling?
TL: Re na le bacha bao e leng litho ba 15 000. Ke bacha bohle ba oelang lilemong tsa molao tsa bocha e leng batho ba lilemo li katlaase ho 35. Ke bacha ka ho fapana ha bona ekaba ke ba kenang sekolo kapa ba sa kenang sekolo.
Bacha ba bang bao e leng litho tsa mokhatlo oa heso ke bao e leng baithuti ba seng ba phethetse lithuto tsa bona likolong tsa thuto e phahameng feela ba ntse ba lutse mahae ba e-s’o fumane mesebetsi.
TL: Re fumana tšehetso e matla ho tsoa makaleng a `muso, haholo la lichelete le lekala la bacha, lipapali le boithapollo. Lekala lena la bacha ke lona leo re ikarabellang ho lona hobane joale re batho ba bacha. Re boetse hape re hokahane le lekala la lichelete, ’me lona le re thusa haholo ka ho fa bacha ba mokhatlo lithupelo holim’a mekhoa ea ho tsamaisa khoebo.
TL: Re na le morero oa temo o moholo haholo Quthing motseng oa Mokanametsong. Re na le mosebetsi o joalo hape Ha Maama. Hape re na le khoebo e ntseng e hola ea leruo la likolobe seterekeng sa Thaba-Tseka. Re sekametse temong haholo hobane re hlokometse hore litho tsa mokhatlo li rata eona haholo.
Mosotho: Takatso ea lona ke hore mokhatlo oo o tle o fihlele lintho lifeng tse kholo?