Nóg strenger rookwette in vooruitsigMet strenger wetgewing op takakprodukte en e-sigarette in die vooruitsig, is dit dalk nou die tyd om op te hou rook? (Foto: Freepik) Die departement van gesondheid wil poog om nóg strenger wette teen rook in Suid-Afrika in te stel. Lynn Moeng, ŉ hoofdirekteur in dié departement, het onlangs aan EWN gesê ŉ konsepwetsontwerp op die beheer van tabakprodukte en e-sigarette (Control of Tobacco Products and Electronic Delivery Systems Bill) is tans in die vooruitsig en dat die regering so vinnig as moontlik saamwerk om dit te prosesseer. Die aanvanklike wetsontwerp wat pres. Cyril Ramaphosa reeds in 2018 goedgekeur het, het ten doel om rook in openbare plekke heeltemal te verbied. Dit sluit in werkplekke, enige geslote ruimtes waar kinders teenwoordig is en private wonings wat vir sekere kommersiële aktiwiteite gebruik word as ook sommige oop openbare ruimtes. Die wetsontwerp wil verder die gebruik, bemarking en verkope van e-sigarette of vaping-toestelle in Suid-Afrika reguleer. Die produkte funksioneer tans in ŉ wetgewende vakuum, het Moeng bygevoeg. Tabakmaatskappye het reeds die voorgestelde wysigings teengestaan met verwysing na swak die openbare konsultasieproses en die skade wat die wetsontwerp die bedryf sal berokken. Volgens Ntando Shadrack Sibisi, voorsitter van die Suid-Afrikaanse Tabaktransformasie-alliansie (SATTA) is daar meer as 21 000 kommentare op die wetsontwerp ontvang toe dit voorgelê is vir openbare kommentaar, maar die jongste weergawe van die wetsontwerp is onveranderd. Die hele wettige tabakbedryf verkeer tans onder hewige druk met verliese aan inkomste en werkgeleenthede. Dit volg na die verbod op die verkope van tabakprodukte te midde van die Covid-19-pandemie verlede jaar in Suid-Afrika. Die kleinhandelgroep Spar het gesê die verbod op sigarette het ŉ steeds ŉ negatiewe impak op die verkope. Volgens BusinessTech toon Spar se tussentydse resultate vir ses maande wat op 31 Maart 2021 geëindig het dat alkoholverkope, wat ook nasionale verbied is, weer grotendeels herstel het toe die verbod verslap is. Sigarette se verkope het egter gedemp gebly, selfs nadat die verbod op verkope opgehef. Kliek op die infografika om dit te vergroot. (Grafika: Kansa) Die Kankervereniging van Suid-Afrika (Kansa) het ŉ aanlyn program eKick Butt ontwikkel om mense wat wil ophou rook met inligting te ondersteun. Intekenaars kry ’n reeks e-posse, meningsopnames en aflaaibare materiaal wat hulle toerus om hul rookverslawing hok te slaan. Volgens Lorraine Govender, Kansa se nasionale bestuurder vir gesondheidsbevordering, het rokers ondersteuning nodig om hulle verslawing stop te sit. “Hierdie platform bied ondersteuning aanlyn en is gerieflik, aangesien mense vanaf enige plek en op enige tydstip toegang tot die program het. Verder bied dit jou ook die opsie om anoniem te bly. “Die reis na gesondheid en vryheid van verslawing kan beslis makliker wees met die hulp van ŉ paar aanlyn vriende,” sê Govender. Volgens Kansa se aanlyn meningsopname wil sommige mense ophou rook oor gesondheidsredes, ander is bekommerd oor die impak van tweedehandse rook op hulle kinders, families en ander nie-rokers, terwyl ander weens die prys van sigarette wil ophou rook. Kliek op die infografika om dit te vergroot. (Grafika: Kansa) Om op te hou rook hou talle gesondheidsvoordele in, waarvan baie onmiddellik is en ander oor ŉ langtermyn voordelig is: Daar word gereken dat tabakprodukte jaarliks vir agt miljoen sterftes verantwoordelik is en ook ’n groot risikofaktor vir nie-oordraagbare siektes soos kanker, kardiovaskulêre siekte, asemhalingsiekte en diabetes is. Mense met hierdie kondisies is ook meer vatbaar vir erge Covid-19.