Twee mense, een ’n president en die ander ’n presidentskandidaat in die VSA, is al dikwels as narre uitgebeeld. Albei het hulle nou byna gelyktydig ernstige teenspoed op die lyf geloop. Donald Trump se voortgesette vrysêery het hom nou moontlik noodlottig gewond, terwyl pres. Jacob Zuma nou in ’n oorlewingstryd gedompel is met die aanslae teen hom wat al meer bedreigend word.
Dit is daarom interessant dat albei byna gelyktydig ernstige teenspoed opgedoen het, en in albei gevalle kan dit aan hul eie optrede toegeskryf word. Zuma het ’n juridiese skrobbering by al 11 regters van die konstitusionele hof gekry, en Trump het ’n groot terugslag beleef toe hy in die Amerikaanse deelstaat Wisconsin nie net in die Republikeine se nominasieverkiesing teen sen. Ted Cruz verloor het nie, maar ’n onverwagse groot loesing gekry het.
Die tweede stap is om te sorg dat die ANC in die gedagte van die bevolking as die allesomvattende moederowerste beskou word. In die VSA is nog betreklik min kommer dat Trump dalk in die Wit Huis kan beland, want baie Republikeine sal gewoon vir die Demokrate se kandidaat in die presidentsverkiesing stem, sou Trump se naam op die kieslys wees. Al het hulle ook geen ooghare vir Hillary Clinton wat waarskynlik die Demokrate se kandidaat sal wees nie.
Selfs al sou daar ’n wesenlike moontlikheid wees dat die ANC vanjaar in ’n verkiesing die onderspit delf, hou dit nog geen regstreekse gevaar vir Zuma in nie omdat dit munisipale verkiesings is wat op 3 Augustus plaasvind.
Maar ten spyte van pogings om die illusie by kiesers te skep dat daar geen lewe buite die ANC is nie, soos nou weer deur Gwede Mantashe in die Noord-Kaap, blyk die weerstandigheid teen Zuma dié keer van so ’n aard te wees dat die speel van die ANC-kaart nie meer genoeg is nie. Terwyl Mantashe se kampvegtery ter wille van die ANC (lees Zuma) eintlik Zuma se woorde eggo dat lojaliteit aan die ANC belangriker is as lojaliteit aan die land, ontwikkel daar ’n tipe “volksopstand” buite-om die politieke arena. Gister het ’n indrukwekkende groep burgerlike organisasies, kerke, vakbonde en individue (van wie baie ten nouste met die ANC verbind word), op die trappe van die konstitusionele hof byeengekom. ’n Veldtog om Zuma uit sy pos te dwing is van stapel gestuur.
Dis nou afgesien van ’n keelvolheid vir Zuma in die media, en ’n groot deel van die publiek. ’n Gautengse tak van die ANC het ook nek uitgesteek en gevra Zuma moet bedank. En dan loop die Guptaspook ook nog.
Trouens, mense soos Thabo Mbeki en Winnie Madikizela-Mandela het al ’n jaar of wat gelede met afkeer oor die groeiende “tribalism” in die ANC gepraat – en toe was die omvang nog net ’n vulletjie teen die dimensies wat Zuma dit nou laat aanneem.
Iewers is daar ook vir die ANC ’n kantelpunt waar dit vir selfs die mees slaafse Zuma-aanhanger duidelik word dat Zuma se volgehoue presidentskap vir die ANC self meer skade as goed inhou – en dit maak saak omdat dit die ANC se aandeel al korter knip. Hoewel daar in die ANC mense is wat duidelik ’n hoë premie op landsbelang stel, word hulle duidelik nog deur die ANC über alles-groep oorheers. Die enigste manier om hul magsgreep te verswak, is om die stroom van afvallige kiesers groter te maak, en dit wat op die trappe van die konstitusionele hof gebeur het, is ’n belangrike deel hiervan.
Boonop lyk dit of die ANC ook ’n meer beperkte reaksie op sy grondbeleid en beleid oor transformasie en SEB kan kry deurdat ’n peiling van die Instituut vir Rasseverhoudinge bevind het die meeste kiesers is daarteen. En Zuma het juis gereeld hierop gehamer en in die proses dikwels sy naam met verkeerde feite net verder bollie gemaak. Selfs adjunkpresident Cyril Ramaphosa het hiermee baie steun wat hy buite die ANC geniet het, kwaai skade toegedien.
Tog, teoreties kan die veldtog teen Zuma slaag as dit genoeg steun kry. Iewers gaan die kool nie meer die sous werd wees vir diegene wat Zuma om welke rede ook al in gesag wil hou nie. Of die ANC kan sy eie pyn uitrek en met die volgende algemene verkiesing ’n baie duur prys betaal.
’n VVV met ruimtewesens land op aarde digby drie seuns van Kwaggafontein. Die ruimtewesens vra die seuns om hulle na hul leier te neem. En toe neem hulle die besoekers reguit na Trompie … Hulle kon dit net nie oor die hart kry om hulle na Zuma te neem nie.