PressReader - Beeld: 2017-05-19 - Dié raads­le­de kry R260 m.­hand­druk
Dié raads­le­de kry R260 m.­hand­druk
Beeld - 2017-05-19 - Nuus - L­le­wel­lyn P­rin­ce
Dui­sen­de mu­ni­si­pa­le raads­le­de wat ná ver­le­de jaar se mu­ni­si­pa­le ver­kie­sing nie hul se­tels be­hou het nie, het ’n ge­sa­ment­li­ke goue hand­druk van R260 mil­joen ge­kry.
Só het Des van Rooy­en, mi­nis­ter van sa­me­wer­ken­de re­ge­ring en tra­di­si­o­ne­le sa­ke, gis­ter op ’n me­di­a­kon­fe­ren­sie ge­sê voor­dat hy sy de­par­te­ment se be­gro­ting in die par­le­ment ter ta­fel ge­lê het.
Vol­gens Van Rooy­en is die so­wat 5 000 raads­le­de wat vir die mee­val­ler ge­kwa­li­fi­seer het ná die mu­ni­si­pa­le ver­kie­sing van 3 Au­gus­tus 2016 deur an­der men­se ver­vang.
“Die mees­te van die raads­le­de wat daar­voor kwa­li­fi­seer, het reeds hul een­ma­li­ge gra­ti­fi­ka­sie-uit­be­ta­ling van ge­sa­ment­lik R260 mil­joen ont­vang.”
Op ’n vraag oor hoe die re­ge­ring die mee­val­lers te mid­de van die skrei­en­de ar­moe­de in die land kan reg­ver­dig, sê Van Rooy­en dié soort uit­be­ta­ling ge­beur nie net in die o­pen­ba­re sek­tor nie, maar ook in die pri­va­te sek­tor.
“In ons ge­val moet ons saam­stem met on­lang­se stu­dies wat toon dat mu­ni­si­pa­le raads­le­de baie min­der be­taal word in ver­ge­ly­king met an­der staats­amp­te­na­re. Staats­amp­te­na­re op na­si­o­na­le en pro­vin­si­a­le vlak­ke ont­vang ook sul­ke gra­ti­fi­ka­sie­uit­be­ta­lings ná hul uit­tre­de.”
Van Rooy­en sê die Ver­goe­dings­kom­mis­sie het tot hier­die be­ta­lings aan raads­le­de in­ge­stem.
Be­spre­kings duur vol­gens hom voort om te be­paal hoe die bre­ër kwes­sie van ver­goe­ding in die o­pen­ba­re sek­tor ge­han­teer moet word.
“Ons sal dit in hier­die boek­jaar her­sien en daar­die her­sie­nings­pro­ses moet ant­woor­de ver­skaf vir som­mi­ge van die uit­da­gings wat ge­ï­den­ti­fi­seer is. Dit sluit die kwes­sie van uit­tre­den­de mu­ni­si­pa­le raads­le­de in.
“Ons hoop hier­die her­sie­nings­pro­ses bied ’n ge­leent­heid vir al­mal om be­staan­de uit­da­gings aan te pak, ver­al ook ten op­sig­te van raads­le­de wat hul se­tels in mu­ni­si­pa­li­tei­te ver­loor het.”
Van Rooy­en sê in ’n po­ging om plaas­li­ke re­ge­ring te ver­sterk, maak sy de­par­te­ment ook vor­de­ring om kor­rup­sie op mu­ni­si­pa­le vlak te pak en uit te roei.
“In die nu­we boek­jaar sal ons aan­hou om saam met ons sleu­tel­ven­no­te teen­kor­rup­sie­maat­re­ëls en -veld­tog­te te ver­sterk om e­tie­se op­tre­de te ver­be­ter.”
An­dries Nel, Van Rooy­en se ad­junk­mi­nis­ter, sê die be­stry­ding van mis­daad en kor­rup­sie in mu­ni­si­pa­li­tei­te is een van die de­par­te­ment se sleu­tel­pri­o­ri­tei­te vir sy Back to Ba­si­cs-pro­gram.
Vol­gens Nel word fi­nan­si­ë­le be­stuur en oor­sig op plaas­li­ke re­ge­rings­vlak ver­sterk deur po­gings deur die de­par­te­ment, in sa­me­wer­king met die ou­di­teur-ge­ne­raal, die pro­vin­sies en die pri­va­te sek­tor.
“Die groot ver­be­te­ring in ou­dituit­slae die af­ge­lo­pe vyf jaar wys dat dit ’n uit­wer­king het.”
Die aan­tal sta­tu­tê­re maat­re­ëls en re­gu­la­sies wat ge­pro­mul­geer is, soos dié wat mu­ni­si­pa­le amp­te­na­re ver­bied om sa­ke met die staat te doen, werp ook vrug­te af, sê Nel.
“Voor­sie­ning word ook nou ge­maak om die­ge­ne wat hul­le aan be­drog en kor­rup­sie skul­dig maak vir tot tien jaar te ver­bied om e­ni­ge pos in die re­ge­ring te be­klee.
“Re­gis­ters met die na­me van sul­ke men­se word be­plan en mu­ni­si­pa­li­tei­te sal ge­dwing word om die re­gis­ter na te gaan voor­dat hul­le men­se in diens neem,” sê Nel.