PressReader - Beeld: 2017-08-02 - Af­ge­dank­tes veg in hof ‘Ons kom din­ge ag­ter waar­van die mi­nis­ter nie hou’
Af­ge­dank­tes veg in hof ‘Ons kom din­ge ag­ter waar­van die mi­nis­ter nie hou’
OUD­PANSAT­RAADS­LE­DE STAAN ONTBINDING TEË
Die voor­ma­li­ge raad van die Pan-Suid-A­fri­kaan­se Taal­raad (Pansat) veg se­dert Maan­dag weer in die hoog­ge­regs­hof in P­re­to­ria om sy ontbinding ter­sy­de te stel.
Na­thi Mt­hethwa, mi­nis­ter van kuns en kul­tuur, het die raad in Ja­nu­a­rie 2016 ont­bind wees be­we­rings van wan­be­ste­ding. Die raad is ty­de­lik on­der die be­stuur van die Suid-A­fri­kaan­se Er­fe­nis­raad ge­plaas.
’n On­der­soek deur die te­sou­rie het be­weer­de on­re­ël­ma­ti­ge be­ste­ding van so­wat R18 mil­joen uit­ge­wys ter­wyl Mxo­li­si Z­wa­ne die waarnemende uit­voe­ren­de hoof van Pansat was.
Pansat is die staats­lig­gaam ver­ant­woor­de­lik vir die hand­ha­wing van die reg op veel­ta­lig­heid. Prof. M­bu­lun­ge­ni Ma­di­ba, des­tyds voor­sit­ter van die ont­bin­de raad, sê hul­le voer aan die ontbinding is on­ge­grond en on­wet­tig.
“Die raad doen nie ver­slag aan die mi­nis­ter nie, maar aan die par­le­ment. Ons hoop die hof gee ons ge­lyk dat die ontbinding ir­ra­si­o­neel is en dat die mi­nis­ter nie die mag ge­had het om dit te doen nie.”
Mt­hethwa en sy de­par­te­ment staan die aan­soek teen.
Vol­gens prof. Wan­nie Car­stens, des­tyds on­der­voor­sit­ter van die raad, is die ontbinding stry­dig met die Pansat-wet, wat be­paal dat die raad ’n on­af­hank­li­ke staats­lig­gaam is en net on­der­he­wig is aan die Grond­wet en sy stig­tings­wet­ge­wing.
Car­stens sê die raads­le­de meen hul­le is on­reg­ma­tig af­ge­dank om­dat hul­le “be­gin krap het en din­ge ag­ter­ge­kom het waar­van die mi­nis­ter nie ge­hou het nie”.
“Die te­sou­rie se fo­ren­sie­se ver­slag het by­voor­beeld aan­be­ve­lings oor ver­vol­ging weens kor­rup­sie en wan­be­stuur ge­doen.”
Car­stens sê Pansat se werk is on­der­myn weens be­stuurs­pro­ble­me, po­li­tie­ke in­men­ging, s­wak aan­stel­lings en hof­sa­ke van per­so­neel­le­de on­der­ling.
“Pansat het ’n hul­pe­lo­se in­stel­ling ge­word wat van kri­sis na kri­sis ge­strui­kel het. Teen 2014 was dit in ’n al­ge­he­le cha­os met ’n op­ge­bla­se per­so­neel, min geld en geen wer­ke­tiek en -trots on­der die per­so­neel.”
Car­stens sê die raad het stap­pe ge­doen om or­de te her­stel, maar dit is ge­kort­wiek weens ’n ge­brek aan sa­me­wer­king van die de­par­te­ment van kuns en kul­tuur. Dit het in­ge­sluit plan­ne om ’n ad­mi­nis­tra­teur en ’n kun­di­ge fi­nan­si­ë­le hoof aan te stel.
“Ons moes (in­tus­sen) spring om op­drag­te van die de­par­te­ment van kuns en kul­tuur uit te voer. Die raad is daar­na ont­bind. Was dit om die o­pen­baar­ma­king van die fo­ren­sie­se ver­slag te keer? Om po­li­tie­ke re­des? Of het ons te na daar­aan ge­kom om van Pansat se struk­tu­re­le pro­ble­me te i­den­ti­fi­seer?”
Car­stens sê hy het hom in “’n by­na on­moont­li­ke si­tu­a­sie be­ge­we” toe hy by Pansat be­trok­ke ge­raak het.