Klimaat en Landboutoestande Julie 2021 - ProAgri
by Specialist Writer 23rd July 2021, 11:17 am 135 Views Comments Off on Klimaat en Landboutoestande Julie 2021
deur: Johan van den Berg, Onafhanklike Landbouweerkundige (M.Sc Agric, Landbouweerkunde, UFS)
Gunstige reënvaltoestande word steeds verwag vir die Winterreënvalgebied gedurende Augustus maar moontlikheid van minder reën vanaf September.
Die ontwikkeling van 'n volgende La Nina-verskynsel begin 'n groter waarskynlikheid word as wat aanvanklike voorspellings aangedui het. Gunstige Indiese Oseaan toestande tesame met die La Nina-ontwikkeling is baie positief vir somerreënval.
Bogemiddelde reënval het in Junie en Julie 2021 oor baie dele van die Winterreënvalgebied voorgekom. Dit is veral die suidwestelike dele van die Kaap in distrikte soos Ceres en Malmesbury asook meer na die Wynlande en Kaapse Metropool soos Franschoek en Kirstenbos waar bogemiddelde reënval vorgekom het. Daar het ook reën voorgekom oor gedeeltes van die Weskus en aangrensende binneland so ver noord as Springbok en Garies maar dit was oor die algemeen minder as 40mm en heelwat minder as in 2020 die ooreenstemmende tydperk.
Verder was daar ook reën oor die droë kusgebiede van die Ooskaap maar dit was te min om die varswaterbronne aan te vul en bly damme leeg. Baie min of geen reën het verder oor die Somerreënvalgebied voorgekom nie alhoewel ligte sneeuneerslae oor die suidelike binneland tot so ver as die suidelike Drakensberge by Barkly Oos en die Vrystaat by Trompsburg voorgekom het.
Baie lae minimumtemperature is in die eerste deel van Julie gemeet oor die sentrale binneland en oostelike Hoëveld. Standerton het 'n minimumtemperatuur van -11.3°C gemeet op 14 Julie, Koppies -10.9°C, Bothaville -10.3°C en Prieska in die Noordkaap -8.1°C. Ekstreme lae temperature gaan ook voorkom vanaf 22 tot 25 Julie.
Produksietoestande vir wintergrane is tot op hede baie gunstig in die Weskaap met gereelde reën asook betekenisvolle hoeveelhede.
Weidingstoestande is gunstig in die grootste deel van die land met genoegsame droë materiaal maar met 'n redelike lae kwaliteit met die uitsondering van die baie droë suidwestelike dele van die Noordkaap. Veldbrande het alreeds groot skades veroorsaak so vroeg in die brandseisoen as gevolg van sterk winde saam met koue fronte in Junie en Julie asook die baie brandbare materiaal. Met die brandseisoen wat nog ten minste tot September/Oktober kan heers, is die verwagting dat die veldbrandrisiko ook gaan verhoog.
Opgaardamme het oor die algemeen baie goeie vlakke met die Vrystaat se damme gemiddeld 94.8% vol. Die damme in die Vrystaat is die belangrikste watervoorsieners vir besproeiingskemas in die land en met die huidige vlakke is daar alreeds genoeg water vir die volgende somerseisoen. Daar is egter 'n vloedrisiko indien bogemiddelde reënval gaan voorkom in 2021/22. Damme in die Ooskaap bly egter op baie lae vlakke met die Kougadam op 4.0%, Impofudam op 14.3% en Bridle Driftdam op 23.6%.
Die Clanwilliamdam in die Weskaap, wat aan die begin van Junie op baie lae vlakke was, het teen die middel van Julie alreeds vol kapasiteit bereik na die goeie reënneerslae wat voorgekom het in veral Junie. Die vlak van ander damme in die Weskaap het met gemiddeld 20% gestyg sedert die middel van Junie en is tans op byna 75% van vol kapasiteit. Die belangrikste en grootste damme soos Theewaterskloof-, Clanwilliam- en Bergrivierdamme is alreeds vol of loop oor.
Die watervlak van die Karibadam in Zambië is op 50.6% teenoor 40.8% laasjaar die ooreenstemmende tydperk. Die Katsedam in Lesotho is op 69.9% en die Mohaledam op 33% terwyl die Hardapdam in die suidelike dele van Namibië op 63.6% was teen die middel van Julie 2021.
ENSO en Indiese Oseaan
ENSO (El Nino Suidelike Ossilasie)
ENSO is reeds sedert April 2021 in 'n neutrale fase. Die waarskynlikheid vir 'n La Nina-ontwikkeling vanaf die lente van 2021 het gestyg tot byna 70% en dit behoort te heers tot die herfs van 2022. Die waarskynlikheid vir 'n El Nino-verskynsel is byna zero met 'n 30% tot 40% kans vir verdere neutrale toestande. Die groter wordende kans vir 'n La Nina verskynsel in die volgende paar maande is 'n baie betekenisvolle ontwikkeling wat reënval positief kan beïnvloed. Dit is egter nog onseker oor die intensiteit van die La Nina maar dit sal heel waarskynlik rondom matig wees.
Die Suidelike Ossilasie Indeks (SOI) as indikator van die effek van oppervlaktoestande in die Nino-gebiede op die oorliggende atmosfeer, het ook in die afgelope paar weke skerp begin reageer en het vanaf 'n neutrale fase wat reeds vanaf April voorgekom het, beweeg na positief (La Nina). Hierdie positiewe fase kan dalk net tydelik wees maar is nogtans betekenisvol terwyl ander indikators soos sterker pasaatwinde ook 'n aanduiding is van 'n La Nina wat besig is om te ontwikkel.
Indiese en Atlantiese Oseaan
'n Strook koeler as normale water van tussen 2,000km en 3,000km breed teen die westelike Indiese Oseaan (aangrensend aan die Afrikakuslyn) wat strek suidoos van Kaapstad in die suide tot by die Horing van Afrika by Somalië, was teenwoordig teen middel Julie 2021. Verder ooswaarts nader aan Australië is water warmer as normaal. Hierdie opstelling verteenwoordig 'n negatiewe fase van die Indiese Oseaan Dipool (IOD) indeks wat alreeds die afgelope twee maande duur en voorspellings dui op 'n verdere versterking van die negatiewe IOD in komende maande. 'n Sterk negatiewe IOD is gunstig vir verhoogde waarskynlikhede vir reënval vir Suidelike Afrika vir die lente en somer.
Korttermynvooruitskouings vir die res van die winter is negatief vir reën maar dit is te verwagte omdat daar nie normaalweg reën in die winter voorkom nie. Dit is egter moontlik dat reën vroeër kan begin voorkom oor gedeeltes van die Ooskaap en noordwaarts langs die Natalse kus gedurende Augustus soos wat reënvalpatrone begin migreer van die winterreënvalgebiede na die somerreënvalgebiede.
Die see-oppervlaktoestande in die Indiese Oseaan gaan vanjaar 'n baie belangrike rol speel in terme van reënvalpatrone oor Suidelike Afrika maar indien die verwagte La Nina-verskynsel gaan versterk, kan die gekombineerde effek verantwoordelik wees vir bogemiddelde reënval.
Tans lyk die kanse vir reën bogemiddeld oor die sentrale tot oostelike dele van die land vanaf ongeveer Oktober wat dan weswaarts kan uitbrei vanaf Desember. Droër toestande is egter weer moontlik vanaf Februarie 2022 oor die oostelike somergraanproduksiegebiede soos wat reën weswaarts migreer later in die somer.
Die baie koue toestande in die middel tot tweede deel van Julie verteenwoordig die piek van die winter met warmer toestande wat kan begin ontwikkel hierna. Daar is egter steeds sterk aanduidings van ondergemiddelde temperature in veral die eerste deel van Augustus asook die laaste week van Augustus. Die risiko vir koue en ryp laat in die seisoen is weereens baie hoog, veral wanneer temperature begin styg en plante begin bot en ontwikkel. Korter periodes met skerp temperatuur dalings in hierdie periodes kan groot skade veroorsaak.
Gunstige reënvaltoestande behoort voort te duur tot ten minste die einde van Augustus maar droër toestande is moontlik vanaf September. Temperature gaan ondergemiddeld bly vir die res van Julie en die grootste deel van Augustus.
Baie min reën word verwag vir die winter en lente maar vooruitskouings is positief vir die somer vanaf ongeveer November 2021. Temperature gaan ook ondergemiddeld bly tot ten minste die laaste deel van Augustus en ryp kan voorkom tot die einde van Augustus.
Opsomming en samevatting
Die waarskynlikheid vir die ontwikkeling van 'n volgende La Nina-verskynsel het vergroot tot omtrent 60-70% om te heers vanaf September/Oktober 2021. Dit is baie positief vir somerreënval.
Gunstige Indiese Oseaan seetemperature in kombinasie met die verwagte La Nina-verskynsel, kan die kanse vir reën verder verhoog en kan dalk sorg dat somerreënval vroeër gaan begin.
Reënvalverwagtings is positief vir die Winterreënvalgebied tot ten minste die einde van Augustus maar droër toestande kan veral in die tweede deel van September voorkom.
Baie koue toestande het waarskynlik 'n piek bereik in die laaste 10 dae van Julie maar ryp is steeds moontlik tot ten minste die einde van Augustus en selfs heelwat later in die sentrale tot suidelike dele van die land.
Die outeur of Santam of enige ander partye in die dokument genoem of aangehaal, waarborg geensins die akkuraatheid, volledigheid of betroubaarheid van die inligting in die dokument nie. Enige aksies of besluite wat geneem word op grond van die inligting in hierdie dokument word op eie risiko geneem en sal die outeur, Santam of enige ander partye genoem in die dokument geensins verantwoordelik wees vir enige verliese of skades in verband met die gebruik van die inligting soos wat dit voorkom in hierdie dokument nie.