Busstaking: ‘Werkgewers wys die middelvinger vir pendelaars’Puseletso Molise, die provinsiale sameroeper van Saftu in Noordwes, praat met stakende busbestuurders by ŉ busstasie in Rustenburg. Foto: ANA Die vyf vakbonde in die bussektor, naamlik die South African Transport and Allied Workers Union (Satawu), die National Union of Metalworkers of South Africa (Numsa), Tirisano Transport and Services Workers Union, die Transport and Allied Workers Union of South Africa (Tawusa) en Transport and Omnibus Workers Union (Towu), het op massa-optrede besluit om die staking in die bussektor te verskerp. Hulle het ŉ beroep gedoen op die gemeenskap en alle progressiewe organisasies om hulle aan te sluit by hul staking teen die busmaatskappye. Woordvoerders van die onderskeie vakbonde het ŉ verklaring uitgereik en gesê werkgewers in die bussektor het oorlog verklaar teen pendelaars en nie die bemiddeling wat ten doel gehad het om die staking tot ŉ einde te bring, bygewoon nie. “Hulle het ons tyd gemors, die enigste aanbod waaroor hulle wil praat, is dieselfde aanbod wat hulle in die laaste ronde van bemiddeling aangebied het! Hulle het vir pendelaars die middelvinger gewys.” Die vakbonde meen ook die werkgewers het vir die media en die breër publiek gelieg oor hul rol in die bemiddelingspraatjies. “Hulle beweer hulle het nooit gepraat oor ŉ aanbod van 9% vir die eerste jaar en 9,5% vir die tweede jaar nie. Dit is vals! Hulle het daardie aanbod verlede week tydens die bemiddelingsessie gemaak, maar teen die einde van die praatjies het hulle die aanbod teruggetrek. Die enigste aanbod tans ter sprake is ŉ aanbod wat voorgestel is deur die bemiddelaars, naamlik vir 8% die eerste jaar en 8,5% die tweede jaar – dit sluit in dat al ons ander eise moet wegval. Ons verwerp hierdie aanbod met die minagting wat dit verdien!” Hulle het verder gesê daar is ander belangrike kwessies wat ook bygedra het tot dié dooiepunt. “Die base wil aanhou om werkers te mishandel deur die alternatiewe bestuurder nie sy volle lone te betaal nie – die tweede bestuurder op langafstandreise word slegs betaal vir die tyd wat hy aktief die bus bestuur en nie vir al die ure wat hy op die bus deurbring om die eerste bestuurder af te los nie. Die base wil ook aanhou om die wet te ondermyn deur te weier om die nagskoftoelaag volgens die basiese voorwaardes van die Wet op Indiensneming te betaal.” Die vakbonde voer ook aan die “base” is arrogant, want hulle het gewaarborgde ondersteuning van die staat in die vorm van subsidies. Die staat subsidieer hulle glo terwyl die staking voortduur. “Ons eis dat die minister van vervoer dié subsidies moet onttrek.” Die vakbonde het ook aangedui hulle is dankbaar vir die ondersteuning wat hulle van die Mpumalanga-pendelaarsorganisasie (MCO) ontvang. “Ons lede vra nie baie nie, hulle eis bloot ŉ lewensloon en ordentlike werksomstandighede. Ons salueer hulle vir hul moed en dissipline tydens dié uitgerekte staking. Hulle het gekies om die grootste opoffering denkbaar te maak om die base in die sektor te dwing om die regte ding te doen.” Die vakbonde vergader Vrydag om reëlings van die massa-optrede en optogte in verskeie dele van die land te bespreek. Maroela Media het vroeër berig die voortslepende busstaking, wat duisende pendelaars gestrand hou, het Maandag sy derde week betree met onderhandelings wat steeds voortduur.