Gedurende sy eie leeftyd was hy egter prominent as 'n vooruitskouende, selfs byna profetiese maatskaplike kritikus, wat sy aansienlike literêre talente gewy het aan die ontwikkeling van 'n progressiewe visie op 'n globale skaal. Hy het as 'n futuris 'n aantal utopiese werke geskryf en het die koms van vliegtuie, tenks, ruimtevaart, kernwapens, satelliettelevisie, en iets soortgelyks aan die Wêreldwye web (WWW) voorsien. Wells se wetenskapsfiksie het die verbeeldings gaande gehad met tydspronge, invalle deur buite ruimtelike wesens, onsigbaarheid en biologiese ingenieurswese. Brian Aldiss het na Wells verwys as die "Shakespeare van wetenskapsfiksie". Wells het sy werk oortuigend oorgebring deur die situering van gemeenplaaslike detail langsaan 'n enkele buitengewone aanname- wat weldra bekend sou word as “Wells’s law” – wat daartoe gelei het dat Joseph Conrad hom in 1898 geprys het met die volgende uitroeping: "O Realist of the Fantastic!". Sy mees noemenswaardige wetenskapsfiksie werke sluit The Time Machine (1895), The Island of Doctor Moreau (1896), The Invisible Man (1897), The War of the Worlds (1898) en die militêre wetenskapsfiksie boek The War in the Air (1907), in. Wells was vier kere genomineer vir die Nobelprys vir Literatuur.
Wells se vroegste gespesialiseerde opleiding was in biologie, en sy gedagtes betreffende etiese kwessies het plaasgevind binne 'n spesifieke en fundamentele Darwiniaanse raamwerk. Wells was ook vanaf sy vroegste dae 'n uitgesproke sosialis, en het dikwels gesimpatiseer (maar nie altyd nie, soos tydens die beginstadium van die Eerste Wêreldoorlog met pasifistiese oogpunte en oortuigings. Sy latere werke het in meerderwordende mate polities en didakties geword, en hy het min wetenskapsfiksie geskryf, terwyl hy soms op amptelike dokumente aangedui het dat sy professie die van 'n joernalis was. Romans soos Kipps en The History of Mr Polly, wat laer middelklas lewe uitbeeld, het gelei tot die voorstel dat Wells 'n waardige opvolger tot Charles Dickens was, maar Wells het 'n uitgebreide reeks maatskaplike strata beskryf en het selfs gepoog om in Tono-Bungay (1909) 'n diagnose van die Engelse samelewing as geheel te gee. Wells was 'n diabeet, en was in 1934 mede-stigter van die welsynsorganisasie Die Diabetiese Genootskap (vandag bekend as Diabetes UK).