Die geskiedenis van Colesberg.
Moontlik doen jy 'n bespreking vir 'n paar ekstra nagte se akkommodasie met die doel om meer van ons Colesberg se ryk geskiedenis te ervaar.
Colesberg is vernoem na Sir Lowry Cole - goewerneur van die Kaap van Goede Hoop 1828-1833.
Die eerste mense die Colesberg distrik was uit die Kliptydperk jagters en versamelaars. Hulle is in die vroeë 19de eeu gevolg deur trekboere, boere en sendelinge.
Teen 1814 het 'n sendingstasie gevestig in die hoop om vrede in 'n uiters oproerige grensgebied van die Kaapkolonie te bewerk.
Vinnig daarna het 'n tweede sendingstasie Hepzibah daar naby gestig en kort voor lank het die twee stasies meer as 1 700 / Xam San (Boesmans) gehad. Dit het 'n groot sekuriteit gevaar onder grens setlaars veroorsaak wat ervaar het dat hul veiligheid bedreig was. Hulle het 'n beroep op die goewerneur gedoen om hul veiligheid te verseker, maar daar was min verbetering en in 1818 die Kaapse koloniale se regering ingetree en 'n einde aan die sendingwerk gemaak.
Teen 1820 het verskeie groot plase in die distrik gevestig en in 1822 die boere 'n versoekskrif vir die vestiging van 'n dorp gerug. Die Regering het 18 138 morg grond aan die Nederlandse Gereformeerde Kerk toegestaan op 27 Januarie 1830 en so is Colesberg, vernoem na Sir Lowry Cole, (Goewerneur 1828-1833) gestig.
Vir baie jare was dit steeds een van die mees afgeleë buiteposte van Europese nedersetting aan die Kaap en as gevolg daarvan, het dit 'n groot basis gevorm vir kommersiële jagters, ontdekkers en koloniste in die Suider-Afrikaanse binneland.
Die distrik van Colesberg is op 8 Februarie 1837 geproklameer. Dit het 'n munisipaliteit in 1840 geword en oor die volgende 52 jaar het verskeie gedeeltes van sy grondgebied verdeel met nuwe afdelings by Albert en Richmond in 1848, Middelburg in 1858, Hannover in 1876 en Philipstown en Steynsburg in 1889.
Die nedersetting is deur 'n sentrale oorheersende Nederduitse Gereformeerde Kerk gelei. Wonings was gekenmerk deur hul vierkantige vorm en plat dak konstruksies. Hierdie vorm van residensiële argitektuur het later die sentrale, droë gebiede van die Kaapse alomteenwoordige styl geword. Inwoners is bedien deur die Die Colesberg tweetalige weekblad wat plaaslik in 1861 gestig was.
Die gedeelte is op 'n verhoogde plato geleë met plat koppies wat in pre-koloniale tye, deur groot troppe bokke bewoon was. Die streek het 'n tekort aan natuurlike hout gehad, maar sy uitgestrekte vlaktes was geskik vir skaapboerdery.
Colesberg se rol in die Anglo-Boere-oorlog
Op 14 November 1899 het Boeremagte van 700 mense onder die gesamentlike leiding van die Hoof kommandant ER Grobler en Generaal HJ Schoeman Colesberg ongehinderd ingekom.
Op 1 Januarie 1900 het Britse troepe onder leiding van majoor generaal John French Boeremagte in en om Colesberg aangeval.
Op 11 Januarie het hulle daarin geslaag om 'n 15 - pond Armstrong geweer te sleep na die top van Coleskop, wat oor die dorp uitkyk, en die volgende dag het hulle op die dorp begin skied.
Op 14 Februarie het die Britte onttrek uit hul posisies rondom Colesberg en by Arundel spoor hergroepeer.
Op 20 Februarie het die Boere begin om uit Colesberg te onttrek en op 28 Februarie het die Britse magte onder majoor generaal RAP Clements die dorp ongehinderd binne geloop.
Die spoorlyn na Colesberg verlegging is op 2 Maart 1900 heropen.
Maar Boeremagte het voortgegaan om die Oranje-Vrystaat oewer van die Gariep te beheer en op 2 Maart 1900 het hul die Colesberg pad se brug opgeblaas.
Hulle het uiteindelik onttrek uit die gebied op 7 Maart 1900.
Die Towerberg. (Magic Mountain.)
Die dorp lê in 'n tipiese Karoo veld en word omring deur koppies. Die bekende Coleskop kan gesien word op 'n afstand van meer as 40 km. Vroeë reisigers het dit "Towerberg" ("Magic Mountain") genoem. Die snaakse ding oor hierdie koppie is dat as jy nader kom het dit nooit nader gelyk nie. Aan die voet van die berg was 'n vlei waar reisigers hulle diere laat suip het en daar het wild ook gereeld die plek besoek.
Colesberg het 'n ryk geskiedenis ook naby verbind met die legendariese karakters van Suid-Afrika se diamantbedryf.
John O'Reiley wat die eerste diamant wat in Suid Afrika gevind was van sy eienaar Schalk van Niekerk gekoop het, het dit na Colesberg gebring om getoets te word. Dit is gebruik om die voorletters "DP" van Draper en Plewman, 'n winkel wat nog bestaan, op die winkelvenster te krap. Nadat die klip getoets was, was dit na Dr Guybourne Atherstone 'n bekende geoloog gestuur. Hy het bevestig dat dit 'n diamant was en so het die "Die Diamond Rush " begin.
Die volgende sensus syfers beskikbaar is vir die indeling:
1841 sensus: 9,026 inwoners
1865 sensus: 8,115 inwoners, waarvan 2,127 geletterd was
1875 sensus: 10,368 inwoners, waarvan 2,798 geletterd was
1891 sensus: 8,288 inwoners, waarvan 2,574 geletterd was
1904 sensus: 11,716 inwoners, waarvan 4,496 geletterd was
Krediet - Baie dankie aan Belinda Gordon vir inligting wat sy verskaf het vir hierdie tuisblad.
Die Van Rensburg van "Rensburg Siding", Colesberg, Kaap.
Tydens die Anglo Boereoorlog 1899 - 1902 het 16.000 Australiërs gedien met amptelike kommissies en 'n verdere 8000 by onreëlmatige Suid-Afrikaanse eenhede. Die eerste Australiese slagoffers het naby die dorp Colesberg en op 'n verlate stilhou plek vir treine, genoem Rensburg Siding gesneuwel. Die spoor is natuurlik vernoem na lede van 'n Van Rensburg gesin wat tot nou toe nie geïdentifiseer is deur die geskiedkundiges nie. 'n Poging sal nou aangewend word om hul agtergrond te verken en 'n feitelike weergawe van die verskillende skermutselings wat by Renburg Siding, Arundel, Australiese Hill, Nieu-Seeland Hill, Slingerfontein en plekke rondom Colesberg plaasgevind het te gee.
Om mee te begin moet ons 'n generasie terug gaan. Nicolaas Albertus Jansen van Rensburg is in Mosselbaai getroud in 1850 met Margaretha Isabella Rautenbach (dogter van Georg Frederik Rautenbach en Elsje Catharina Roelofse). Hy was van die plaas Rietfontein in die distrik Colesberg en sy was van die plaas Brakfontein, naby Mosselbaai. Nicloaas en Catharina se lidmaatskap van die Nederduitse Hervormde Kerk is op 10 Augustus 1878 van Mosselbaai oorgeplaas na Colesberg, waarskynlik om by die kinders wat vroeër sontoe geskuif het aan te sluit.
g1 Nicolaas Albertus gedoop op 21 Desember 1851 by Mosselbaai, getroud Catharina Adriana van Schalkwyk
g2 Elsje Catharina gebore 2 Apr 1853, gedoop 15 May 1853, getroud 10 Jan 1870 Petrus Jacobus Venter (In 1883 het hy op die plaas Vaalkop gebly)
g3 George Frederik (Frikkie) gedoop 9 Dec 1855, word 'n lid by Colesberg 9 Aug 1875. Hy trou toe op 21 Apr 1890 met Amerentia Margaretha du Preez, toe weer getroud met Magdalena Johanna Swanepoel
g4 Hester Catharina Susanna gedoop 10 Jan 1858. Sy het 'n lidmaat in Colesberg geword op 4 Aug 1873. Sy is in Colesberg getroud met, Izak Jacobus de Villiers, weer getroud in Oct 1886 met Johan Frederik Botha (volgens hul kinders se doop inskrywings het hulle op die plaas Vaalkop gewoon in 1887 en 1889)
g5 Louisa Jacobus gedoop 12 Feb 1860
g5 Louisa Jacobus gedoop 12 Feb 1860 g6 Johannes Andries, getroud met Catharine Ann (Katie) Goedhals g7 Margaretha Isabella (Grieta) gedoop 15 May 1864, getroud in 16 Feb 1891 met Jacobus Philippus Bezuidenhout
g9 Louis Josephus gebore 16 Sept 1867, gedoop 24 Nov 1867, getroud met Adriana Josine Meyer (getuies by sy doop sluit in: Louis Jacobus Janse van Rensburg, Susanna Lamberta Zaayman, Josefus Rudolphus Janse van Rensburg, Susanna Fourie)
g 10 Cornelis Johannes (John) gebore 31 May 1870, gedoop Colesberg 18 Sept 1870, getroud met Hester Cornelia de Plessis (getuies by sy doop sluit in: Petrus Venter, Eljse Catharina Janse van Rensburg, Cornelis Johannes Janse van Rensburg, Louisa Janse van Rensburg)
Drie van hierdie seuns en hul plase staan uit in die Anglo-Boereoorlog. Wonderbaarlik twee van die plase was die hoofkwartier van die Engelse en Boere-magte, en een van die plase was die hoofkwartier vir beide kante op verskillende tye.
Die oudste seun is op 5 Augustus 1851 gebore en hulle het hom ook Nicolaas Albertus Jansen van Rensburg (b1 c1 d6 e1 f2 g1) genoem. Hierdie kind is op 21 Desember 1851 gedoop in Mosselbaai. Die gesin het n geruime tyd ná 1855 getrek en hul gevestig op die plaas Taaiboslaagte, Colesberg. Dit word ook verder bevestig in persoonlike korrespondensie met Jean G le Roux, wat genoem het dat geen Van Rensburgs enige plase in die Colesberg omgewing besit het voor 1855 nie. Die pa is oorlede op 24 Julie 1897 en die ma is dood op15 Augustus 1915.
Die seun Nicolaas Albertus Jansen van Rensburg (b1 c1 d6 e1 f2 g1) is aanvaar in Nederduitse Gereformeerde kerk op Colesberg toe hy 17 jaar oud was en op 8 Februarie 1869 het sy suster Elsje Catharina saam met hom op dieselfde dag 'n lid geword. Hy is getroud in Philippolis op 7 April 1875 met Anna Catharina Adriana van Schalkwyk. Hierdie egpaar het op die plaas Rietfontein, Arundel, 'n paar kilometer suid van Colesberg gewoon.
h1 Anna Adriana Margaretha (Attie) gebore 8 April 1877, gedoop 21 Jan 1878 Colesberg, getoud Colesberg 22 Jan 1901 Johannes Christian Rabie
h2 Margaretha Isabella gebore 20 Aug 1878, gedoop Colesberg 1 Dec 1878, getroud 16 April 1902 James Charles Norval
h3 Esther Maria Violette gebore 30 May 1880 gedoop Colesberg 1 Aug 1880 (getuies: George Frederik J v Rensburg), getroud 8 July 1903 Nicolaas Albertus Venter
h4 Nicholina Albertina gebore 14 Jan 1882, gedoop Colesberg 5 March 1882, getroud Colesberg 22 Apr 1912 Charl Jacob du Plessis, weer getrou Colesberg 4 Feb 1925 Ockert Jacobus Venter
h5 Nicolaas Albertus gebore 10 Oct 1884 gedoop Colesberg 25 Jan 1884 (Dit word gestel dat sy ouers van Taaiboschlaagte was), getroud Rachel Susanna Elizabeth Henning
Tydens die ABW was hierdie seun in die tronk toe hy 16 jaar oud was. Die Engelse het hom gevang by die plaaslike tennisbaan by Colesberg. Hy was gevang as gevolg van 'n brief wat hy aan sy vader geskryf het, wat 'n Boere-agent in die tronk in Tokai, Cape was. Die jong Nicolaas was na Port Alfred gestuur as 'n 'ongewenste'.
h6 Maria Monica born 20 Apr 1892, gedoop Colesberg 5 Jun 1892 (Parents van Rietfontein) getuies sluit in: George Fredrik Janse van Rensburg, Emarensia Janse van Rensburg, Johan Janse van Rensburg, Gertruida Maria de Villiers.
Die seun Johannes Andries van Rensburg (b1 c1 d6 e1 f2 g6) is getroud met Catharine Ann Goedhals. Die plaas Vaalkop het aan hom behoort.
Van hulle kinders was:
Jessie Cameron gebore 15 Aug 1908, gedoop Colesberg 25 Sept 1908 (getuies sluit in: Cornelis Janse van Rensburg en Hester Cornelia Janse van Rensburg). Ten tye van die doop het die familie op die plaas Vaalkop gewoon.
Margaretha Isabella Rautenbach gebore 8 Feb 1910, gedoop Colesberg 1 May 1910 (getuies sluit in Anna Catherina Goedhals, Nicolaas Albertus Janse van Rensburg, Violet van Rensburg
Die ander seun Cornelis Johannes (John) van Rensburg (b1 c1 d6 e1 f2 g10) gebore 31 May 1870 en gedoop in Colesberg 19 September 1870. Hy trou toe met Hester Cornelia du Plessis en het op die plaas Taaiboslaagte(vandag bekend as Hugoslaagte) gebly. Rensburg Siding was op sy plaas. Die treinspoor tussen Colesberg en Rosmead was op 17th December 1890 geopen. John van Rensburg was 'n sogenaamde "Rebel" volgens die Cape Times.
Van hulle kinders:
Anna Catharina gebore 7 Aug 1903, gedoop 20 Sept 1903 (getuies sluit in: Esther Maria Violetta Janse van Rensburg, Nicolaas Albertus Venter)
Johanna Albertus gebore 28 Sept 1906, gedoop 2 Dec 1906 (getuies sluit in: Johan Andries Janse van Rensburg)
Petrus du Plessis gebore 31 Dec 1907, gedoop 17 Feb 1908.
Aan die begin van die Anglo-Boereoorlog, het Boere-magte van die twee Republieke die noordelike dele van die Kaap binnegeval en die gebied beset. Colesberg was vasgevang in 13 November 1899 onder die leierskap van generaal Hendrik Jacobus Schoeman (11 Julie 1840 - 26 Mei 1901) en kommandant Esias Reinier Grobler (3 Januarie 1861 - 31 Aug 1937). Die aankoms van die Boere het baie ondersteuning van die plaaslikes en 'n aantal van die burgers by die kommando's gevind. Op 14 November 1899 het 'n komitee ses plaaslike lede verkies om die Boere kommando's te help met benodighede en enige iets anders wat hulle ook mag nodig kry. Een van die lede was Nicolaas Albertus Janse van Rensburg, wat op Rietfontein, Arundel gewoon het. Hy was 'n baie bekende en baie invloedryke burger in die gebied gewees.
Generaal French gebruik die taktiek om die indruk te skep dat sy magte veel groter was as wat hulle werklik was. Die Boere het dus nie die inisiatief geneem om aan te val nie.
Gedurende die Anglo-Boere-oorlog wou die Britte beheer van Naauwpoort neem. Dit was 'n strategiese posisie, aangesien die spoorweg verlegging van Kaapstad, Port Elizabeth en Bloemfontein hier geleë was. 'n Paar kilometer noord was Arundel. Tien kilometer noord van Arundel was Rensburg spoor. Tien kilometer noord van Rensburg Siding is die dorp Colesberg, sien kaart. Tydens die Anglo-Boereoorlog het Australiërs en Nieu-Seelanders hier diens gedoen en 'n aantal van hulle is gedood in gevegte in hierdie gebied. Daar was dus nie 'n groot slag nie, maar eerder baie kleiner gevegte, die opteken van die Anglo-Boere-oorlog rondom Colesberg het nie soveel fokus gekry nie.
Die Britse magte het gevorder onder die bevel van generaal John DP Frans Naauwpoort. Op 21 November het French en sy soldate Arundel binee gekom en gevind dat dit leeg was. French het daarna na die plaas Rietfontein, wat aan Nicolaas Albertus Janse van Rensburg behoort het gegaan en Nicolaas Albertus Janse van Rensburg by die water kanaal vasgevang. Hy is baie min tyd gegee om totsiens te sê aan sy familie. Die Britte het hom geneem en het sy vrou en twee dogters alleen agter gelaat. Van Rensburg het te perd, vergesel deur vier Britse soldate te perde, een aan die voorkant en een agter, en een aan elke kant gery. Hulle ry toe suid totdat hulle by Tweedale uitgekom het waar hy verder met die trein vervoer is. Blykbaar was Van Rensburg een van die heel eerste Boere in die Colesberg omgewing wat in hegtenis geneem was.
Generaal French het sy hoofkwartier by Arundel gemaak en op 17 Desember 1899 het hy ingetrek by die Rietfontein plaashuis wat aan Nicolaas Albertus van Rensburg behoort het. Dit is nie bekend wat met die opstal se meubels gebeur het in die tyd van die besetting nie.
Die huis van Nicolaas Albertus Jansen van Rensburg en Catharina Adriana van Schalkwyk op hul plaas Rietfontein, Arundel generaal John DP Franse het hierdie plek sy hoofkwartier gemaak.
Tydens al hierdie gebeure was die Boere steeds op Rensburg Siding gestasioneer dit is op die ander broer John van Rensburg se plaas, Taaiboslaagte.
29 Desember 1899 het Generaal Schoeman Rensburg Siding verlaat en teruggeval na Colesberg.
Die volgende dag 30 Desember 1899 het Generaal French die huis van Cornelis Johannes (John) van Rensburg en Hester Cornelia du Plessis by Rensburg Siding in besit geneem en dit sy hoofkwartier gemaak. Tot die ontsteltenis van die eienaars het hy daar vir 'n geruime tyd gebly. Ons moet nie vergeet dat Rensburg Siding op die plaas Taaiboslaagte was nie(vandag word dit Hugoslaagte genoem).
Toe die Boere die Engelse op 12 Februarie 1900 suksesvol aangeval het, is die Engelse soldate terug na Rensburg Siding gedwing. Vroeg op 13 Februarie het Generaal De la Rey die hoofkwartier aangeval by Rensburg Siding, terwyl hy op die 14 Februarie R.A.P Clements teruggeval het na die nabygeleë Arundel. Die Boere het toe Rensburg Siding gekry.
E J Murray skryf in sy verslag getiteld; "By die front - en hoe ons Nuwe Jaar spandeer het" (Geskryf aan die bokant van Coleskop): "Min of meer vanaf die 8ste Desember is ons voortdurend in skermutselings met die vyand betrokke. Generaal French, ('n baie strategiese Generaal), het hulle intimiderend van alle kante met artillerie aangeval. Vir onbekende redes aan ons het die vyand hul posisie ontruim by Arundel, en kolonel Porter, van die CARABINIERS het gaan verken. Hy bevind dat hulle op die koppies buite Plewman spoor was. Ek is geplaas met 'n telegraaf instrument en het gebly op Rensburg plaashuis. Alleen het hierdie Rensburg boer 'n rebel en "having cleared with the Dutch", het ek my aandag aan sy pluimvee werf gedraai, waar ek vier ganse, twee henne en twee dosyn eiers opgekommandeer het. Ons het die twee henne in die nag toe die res van ons maats aangekom het vir aandete gehad. Ek het twee ganse weggegee en het aan die ontvangers gese om geen vrae te vra nie."
Uit 'n dagboek geskryf in Colesberg in Desember 1899 (Gehou by Colesberg Museum en inligting verskaf deur Belinda Gordon): "Die woede kant van die oorlog kan gesien word deur die Kerksaal as Tydelike Hospitaal te besoek van waar mans met verbinde koppe in verpleging gesien word, waar dit gesê te word dat hulle aan masels gely het. Na die skermutseling op Woensdag het mev Tuiskop? [die vrou van Cornelis Johannes van Rensburg] van Taaiboschlaagte so baie gewonde Boere in haar huis ontvang dat sy nie genoeg beddens vir almal gehad het nie en gestuur het na die Regering Skool koshuis departement vir 'n dos beddens. Die heuwels E & W van Colesberg is gesaai met die Boere en 'n spesiale mag van 600 is op die kruising gereed om voort te gaan op 'n oomblikke wanneer 'n teken van bedreigin aan enige punt ervaar sou word. Die artillerie geskied kon rondom Arundel duidelik in Colesberg gehoor word ".
Generaal French en sy personeel 30 Desember 1900
Nadat die Boere teruggeval het van Rensburg Siding.
'n Foto van Generaal French
Nicolaas Albertus Janse van Rensburg was die hele 1900 in die polisie tronk op Colesberg gewees. Gelukkig vir hom, is hy toegelaat om 'n besoeke van sy vrou en kinders te ontvang. Gedurende Maart 1900 is 'n aantal van die ander mense in hegtenis geneem en hulle is in dieselfde tronksel saam met hom, Ds GA Scholtz en sy seun Dicke, Herman Sluiter (nie die prokureur), Tobias de Villiers, P Badenhorst, Jacobus Pienaar, F Jooste Isak van Zyl, Arnoldus Meiring, Jacobus Norval, Charl Norval. In die koue wintermaande het die ysige toestande die lewe in die selle baie ondraaglik gemaak. In die tronk het hulle skaars enige oefening ontvang en die kos was nie voldoende nie.
Op 10 Desember 1899 het Van Rensburg 'n besoek van Generaal Fouché ontvang wat hom meegedeel het dat die Engelse in besit was van Arundel. Hy het toe van Rensburg gevra of hy 'n paar van sy kamers by die plaashuis kon gebruik. Van Rensburg het geen besware teen hierdie versoek gehad nie en het sy toestemming dienooreenkomstig gegee.
Die volgende dag is Van Rensburg ook deur Kaptein Kenna ingelig dat sy plaas in geval is en dat al die meubels vernietig was. Van Rensburg het ook £ 300 in die huis gehad en het gevind dat die geld ewe geheimsinnig verdwyn het. Die volgende dag wou die Engelse skape koop en Van Rensburg het ingestem om dit te verkoop teen 25 sjielings elk. Die Engelse het gesê dat die prys te hoog was en het dit verminder met die helfte. Hulle het die skape gevat met die belofte om later te betaal, maar hy het nooit die geld van hulle ontvang nie. Kort daarna is 65 van sy beeste deur die Engelse troepe uit die nabygeleë Naauwpoort gesteel.
Wie was Kenna?
"Paul Aloysius Kenna (Oakfield Lanc 1862/08/16 -. Suvia, Gallipoli 1915/08/30). Hy het in die 2de Wes-Indiese Regt gedien. In 1889 hy is na die 21ste Hussars (later Lancers) geskuif. Gedurende die Anglo-Boere-oorlog het hy as Asst. Provost Maarschalk op Generaal French se personeel gedien. Hy het daarna gedien as 'n brigade majoor en in 1901 in bevel van 'n beveel ruiter troepe. Kenna het tydens die Somaliland veldtog bevel oor die ruiter troepe gehad en is na luitenant-kolonel bevorder. Kenna was 'n uitstaande polo-speler. In 1905 het hy 'n kolonel geword en ADC van die Koning. In Augustus 1914 is Kenna tot brigadier-generaal in die Notts en Derby Regiment bevorder. Op Gallipoli terwyl hulle 'n toer in die voorste linies, is hy geskiet deur 'n skerpskitter en is dodelik gewond. Brigadier-generaal Kenna VC DSO is begrawe by Suvia Bay ". Ian Uys, South African Military Who's who 1452 1992, p. 119.
Op 5 Desember 1900 is 'n spesiale hof in Colesberg gehou (die regter was Solomon). Sewe dae later, op 12 Desember, is Nicolaas Albertus Janse van Rensburg (dienend reeds 'n jaar) gevonnis om drie en 'n half jaar te dien, en is 'n boete van £ 500 opgelê. Op 17 Desember is hy om 08:00 in die oggend meegedeel om gereed te wees om daardie dag 02:00 te vertrek. Daar was nie tyd om sy familie te groet nie. Van die ou Colesberg Stasie is hulle in 'n oop trein trokke vervoer na die verlegging. Van daar is hulle gesit in toe beeste vragmotors. Op Naauwpoort is hulle op 'n passasierstrein geplaas en na Kaapstad geneem. Hy het Desember 1900op 22 aangekom by Tokai gevangenis, nou 'n man onder 628 ander gevangenes lede. Tokai was ook 'n deurgangsplek en 'n paar gevangenes is na Bermuda of elders gestuur. Die broer Andries van Rensburg van die plaas Vaalkop (die plaas is geleë wes van Rensburg Siding en Arundel), was ook in die tronk by Tokai (Hy was - G6 Johannes Andries).
Aan die einde van die Anglo-Boere-oorlog, onderteken op Vereeniging 31 Mei 1902 was John en Andries van Rensburg met baie ander POW's in Bermuda en India. Terwyl Nicolaas Albertus Janse van Rensburg nog in die gevangenis by Tokai was. Nicolaas Albertus is eers vrygelaat ses maande nadat vrede verklaar is - net om terug te keer na sy plaas wat vernietigwas deur die Engelse.
Na die oorlog het NAJ van Rensburg £ 3000 oorlog skade ontvang, maar hy beweer dat sy verliese £ 12.000 was.
Special thanks to Mrs Belinda Gordon from the Colesberg Museum for her assistance.
DIE GESKIEDENIS VAN ORTLEP HUIS
Ortlepp House wat in 2004 sy 160ste verjaardag gevier is, is een van die dorp se paar historiese geboue wat sedertdien noukeurig na sy destydse Victoriaanse prag herstel is.
Tipies van die ruwe en baanbrekerswerk dae is dit ook die geskiedenis van hoe die kleindogter van 'n rondreisende plaaslike immigrant smouse opgeeindig het as die vrou van 'n Randlord - deur middel van die diamantvelde van Kimberley.
Vir die mees bekende Adolf Ortlepp se afstammelinge was ongetwyfeld Dorothea Sarah Florence Alexandra (Florrie) Ortlepp wat later aangegaan in die geskiedenis as Lady Florence Philips, die vrou van die diamant en Rand pionier Sir Lionel Philips en as een van die oorspronklike skenkers van die Johannesburg Art Gallery. Alhoewel sy in Kaapstad op 14 Junie 1863 gebore is.
Sy is in Colesberg gedoop deur ds Richard Giddy en het ook hier grootgeword voor haar pa, Albert Frederick (tweede seun van Adolf Ortlepp) en sy vrou Sarah Walker en het verskuif na Kimberley tydens die diamantstormloop van 1869.
Haar oupa, Adolf Ortlepp, wat in Silesië (Duitsland / Pole) in 1807 gebore is, is in Colesberg in 1836 as 'n sendeling van die Berlynse Sendinggenootskap gevestig.
Hy koop 'n dubbel-stoor Victoriaanse winkel en woonhuis op 30 Kerkstraat, later bekend geword as Ortlepp Huis van handelaars PJ Hugh en W Fleming in Desember 1849, en van waar Ortelepp later ook handel gedruif het in die verruil van dierevelle, horings , perde en wapens.
Hy is hier dood in 1879 en is begrawe in die ou begraafplaas oorkant die ou Colesberg Hotel (nou die Towerberg Hotel).
Die oorspronklike eienaars het op 1 September 1844 die huis gebou en geregistreer op 'n terrein, verkry van die Nederduitse Gereformeerde Kerk, net 14 jaar nadat Colesberg geproklameer was as 'n munisipaliteit.
Die gesin se historiese opstal en winkel met sy tipiese Victoriaanse "broekies '~ kant yster stoep is onlangs herstel tot 'n gesogte sakeperseel.
Adolf getroud Dorothea Wilhelmine Florentienti Waldeck, die dogter van 'n plaaslike skrynwerker, by Colesberg in 1838.
Sy tweede seun, Albert Frederick (gebore 1840) het Kimberley toe vertrek toe Florrie byna sewe jaar oud was en haar broer, Albert James,net vyf.
Florrie het Miss Wilmot0s Skool vir die dames in Wynberg Gape Town bygewoon, voordat sy terugkeer het na Kiuiberley waar sy later haar toekomstige man Lionel Philipe by 'n piekniek in 1883 ontmoet het.
Hulle is twee jaar later getroud en daarna het hulle hoofsaaklik in Johannesburg, Londen en Somerset Wes gewoon waar Lady Philips die farshoum by Vergelegen Somerset West liefdevol herstel het. Dit was oorspronklik in besit van Willem Adriaan van der Stel, seun van Gape Goewerneur Simon van der Stel was.
Op 22 Augustus 1940 het sy het gesterf, maar is saam met haar man en oudste seun Harold in Brixton Johannesburg begrawe.
'n Gebore Scot, Alex Robertson was 'n afrigter, eienaar en teler wat in 'n ou Kaapse familie ingetrou het. Vyf vroeë Suid-Afrikaanse Derby-wenners - Irene, Lammas, Diana, Blanche en Colesberg - is deur Robertson, wie se stoet, Stormfontein naby Colesberg geleë is geteel. Hy het ook 'n top Suid-Afrikaanse naelloper, Abelard en mede-eienaar van die 1895 Suid-Afrikaanse Derby wenner Rosekrans geteel. Hy het die invoer van die hings Uniform, van Nieu-Seeland, wat die Derby wenner Diana verwek het, en dan, in 1911, die ongeryde St. Simonson, Simontault, wat beseer is as 'n jaaroud, in 1911, maar die hings sterf vroeg in 1916, nie voor, hy Blanche en 'n paar ander goeie naelopers vir Stormfontein verwek het nie. Colesberg (1917), wat deur die ingevoerde Britse perd Wilfred en uit 'n eenvormige dogter, deur Robertson verkoop is 'n jaaroud vir 150 ghienies; wat bygedrae het tot die wen van die Derby, het hy die Guineas en die St Leger op Benoni gewen om Suid-Afrika se eerste "driedubbele kroon" wenner te word.
Robertson se seun, Allan het voortgegaan na' sy pa en het 'n outoriteit in renperd teling en administrasie geword. Tydens die Anglo-Boereoorlog (1899-1902),het die destydse tienjarige Allan en sy ma die stoet opgepas, terwyl Alex weg was op diensplig en is gedwing om na 'n Boere-kommando-eenheid se vier hingste en dertig merries om te sien. Almal was die volgende dag deur 'n Boere-generaal wat ingelig is dat sommige van die perde behoort het aan 'n ryk Randlord Abe Bailey terug gebring. Stormfontein-geteelde perde gehardloop suksesvol in die 20ste eeu. Stormfontein se hoof hings was in die laat 20s en vroeë 30s, Kerasos (deur Kennymore, aJohn o 'Gaunt seun), die kampioen in 1935.
Na die Tweede Wêreldoorlog het Robertson die goed geteelde Mehrali (Mahmoud - Una, en 'n half-broer na Palestina ingevoer), dit was die oupa van Hawaii. Hy het ook die hoogs suksesvolle Abadan invoer, wat vir een seisoen in Ierland gestaan het voordat hy na Suid-Afrika toe gekom het. Sy oorwinning daar sluit in die Ierse 2000 Guineas wenner Jack Ketch (later 'n wenner in Australië) en My Pal, later 'n goeie wenner in Nieu-Seeland. In Suid-Afrika, was Abadan voorste wenner in 1960; Hy is later gerepatrieer te Engla
Ons vra verskoning vir die volginde teks wat nog nie in Afrikaans vertaal is nie.
Indien daar iemand is wat met die vertaling wil help sal ons dit waardeer.
In plaas daarvan om skape by jou akkommodasie eenheid se bed te tel, dink aan hoe baie mense soos jy tussen hierdie selfde heuwels geslaap het met hul eie uitdagings, planne en idees. Ja, hulle het nie die meeste van die luukshede gehad nie, tog het mense oor die weg gekom met wat hulle gehad het.
Hierdie geskiedenis is saamgestel deur talle mense en as jy bygedra het tot al hierdie harde werk sonder om jou naam genoem te sien vra ons om verskoning en nooi jou uit om ons tin kennis te stel sodat ons dit kan byvoeg. Ons bedank almal wat so hard op hierdie teks gewerk en as jy iets by hierdie geskiedenis bladsy wil byvoeg, kontak ons gerus.