Alles wat u moet weet oor die osoonlaag | Netwerk meteorologie
In die verskillende lae van die atmosfeer daar is 'n laag waarvan die osoonkonsentrasie die hoogste op die hele planeet is. Dit is die sogenaamde osoonlaag. Hierdie gebied is in die stratosfeer ongeveer 60 km bo seevlak geleë dit het die nodige gevolge vir die lewe op die planeet.
Met die vrystelling van sekere skadelike gasse deur die mens in die atmosfeer, hierdie laag het 'n uitdunning ondergaan wat sy funksie vir die lewe op die planeet in gevaar gestel het. Dit lyk egter vandag asof dit herstel. Wil u weet watter funksie die osoonlaag het en hoe belangrik dit vir mense is?
2 Rol van die osoonlaag
3 Chemiese eienskappe van osoon
4 Hoe word osoon in die stratosfeer opgewek?
5 Die osoonlaag
Om te begin weet watter funksie die osoonlaag het, moet ons eers die eienskappe van die gas wat dit saamstel ken: osoongas. Die chemiese formule daarvan is O3, en dit is die allotropiese vorm van suurstof, dit wil sê een van die modaliteite waarin dit in die natuur voorkom.
Osoon is 'n gas wat by gewone temperature en druk in gewone suurstof ontbind. Dit gee ook 'n deurdringende swaelagtige reuk af en die kleur is sag blouerig. As osoon op die aardoppervlak was dit sou giftig wees vir plante en diere. Dit bestaan ​​egter natuurlik in die osoonlaag en sonder daardie hoë konsentrasie van hierdie gas in die stratosfeer sou ons nie na buite kon gaan nie.
Osoon is 'n belangrike beskermer van die lewe op die aardoppervlak. Dit is te danke aan die funksie daarvan as 'n beskermende filter teen ultravioletstraling van die son. Osoon is verantwoordelik vir die opname van hoofsaaklik die sonstrale wat in die golflengte tussen 280 en 320 nm.
Chemiese eienskappe van osoon
Osoon is 'n gas wat in elektriese storms en naby hoë spanning of vonktoerusting opgespoor kan word. As vonke byvoorbeeld deur die kontak van die borsels geproduseer word, word osoon geproduseer. Dit kan maklik aan die reuk herken word.
Hierdie gas kan kondenseer en verskyn as 'n baie onstabiele blou vloeistof. As dit egter vries, het dit 'n swart-pers kleur. In hierdie twee toestande is dit 'n baie plofbare stof, gegewe sy groot oksiderende krag.
Wanneer osoon in chloor ontbind, is dit in staat om die meeste metale te oksideer, en alhoewel die konsentrasie baie klein op die aardoppervlak is (slegs 20 ppb), kan dit metale oksideer.
Dit is swaarder en aktiewer as suurstof. Dit is ook meer oksiderend, daarom word dit gebruik as ontsmettingsmiddel en kiemdoder, as gevolg van die oksidasie van die bakterieë wat hierdie effek het. Dit is gebruik om water te suiwer, organiese materiaal te vernietig, of die lug in hospitale, duikbote, ens.
Hoe word osoon in die stratosfeer opgewek?
Osoon word hoofsaaklik geproduseer wanneer suurstofmolekules aan groot hoeveelhede energie blootgestel word. As dit gebeur, word hierdie molekules atoom-suurstofvrye radikale. Hierdie gas is uiters onstabiel, dus wanneer dit 'n ander algemene suurstofmolekule teëkom, bind dit tot osoon. Hierdie reaksie vind elke twee sekondes plaas.
In hierdie geval is die energiebron wat die gewone suurstof onderwerp ultravioletstraling van die son. Ultravioletbestraling is wat dissiplineer molekulêre suurstof in atoom suurstof. Wanneer die atoom- en molekulêre suurstofmolekules ontmoet en osoon vorm, word dit weer vernietig deur die werking van ultravioletstraling self.
Die term "osoonlaag" self word oor die algemeen verkeerd verstaan. Dit wil sê, die konsep is dat dit op 'n sekere hoogte in die stratosfeer is daar is 'n hoë konsentrasie osoon wat die aarde bedek en beskerm. Min of meer word dit voorgestel asof die lug deur 'n bewolkte laag bedek is.
Dit is egter nie so nie. Die waarheid is dat osoon nie in 'n stratum gekonsentreer is nie en ook nie op 'n spesifieke hoogte geleë is nie, maar dat dit eerder 'n skaars gas is wat sterk verdun word in die lug en wat boonop van die grond af tot buite die stratosfeer verskyn. . Wat ons die "osoonlaag" noem, is 'n gebied van die stratosfeer waar die konsentrasie van osoonmolekules bestaan relatief hoog is ('n paar deeltjies per miljoen) en baie hoër as die ander konsentrasies van osoon op die oppervlak. Maar die konsentrasie van osoon in vergelyking met die van ander gasse in die atmosfeer soos stikstof, is min.
As die osoonlaag verdwyn, sal die son se ultravioletstrale direk sonder enige filter die aarde se oppervlak tref en die oppervlak steriliseer. die vernietiging van alle aardse lewe.
Die konsentrasie van osoongas in die osoonlaag is van ongeveer 10 dele per miljoen. Die konsentrasie van stratosferiese osoon wissel met die hoogte, maar dit is nooit meer as honderdduisendste van die atmosfeer waarin dit voorkom nie. Osoon is so 'n skaars gas dat dit net 3 mm dik sou wees as ons dit van die res van die lug sou skei en na die grond sou trek.
Die osoonlaag het in die 70's begin agteruitgaan toe die skadelike werking wat stikstofoksiedgasse daarop het, gesien word. Hierdie gasse is deur supersoniese vliegtuie verdryf.
Stikstofoksied reageer met osoon wat stikstofoksied en gewone suurstof tot gevolg het. Alhoewel dit gebeur, is die werking op die osoonlaag minimaal. Die gasse wat die osoonlaag regtig beskadig, is CFK's (chloor-fluor-koolstowwe). Hierdie gasse is die gevolg van die gebruik van sintetiese chemikalieë.
Die eerste keer wat die uitputting van die osoonlaag bekend was, was in 1977 in Antarktika. In 1985 was dit moontlik om te meet dat die skadelike ultravioletstraling van die son tien keer toegeneem het en dat die osoonlaag oor Antarktika het met 40% afgeneem. Van daar is dit toe dit begin praat het oor die osoongat.
Die uitdunning van die osoonlaag was lank 'n raaisel. Verduidelikings wat verband hou met die sonsiklusse of dinamiese eienskappe van die atmosfeer lyk ongegrond en dit blyk vandag bewys dat dit te wyte is aan die toename in freon-uitstoot (Chlorofluorocarbon of CFC) 'n gas wat in die aërosolbedryf gebruik wordplastiek-, verkoeling- en lugversorgingskringe.
CFK's is baie stabiele gasse in die atmosfeer, aangesien dit nie giftig of vlambaar is nie. Dit gee hulle 'n lang leeftyd, sodat u osoonmolekules wat lank in u pad is, kan vernietig.
As die osoonlaag vernietig word, sal die toename in UV-straling 'n katastrofiese reeks biologiese reaksies veroorsaak die toename in die frekwensie van aansteeklike siektes en velkanker.
Aan die ander kant is die produksie van kweekhuisgasse (wat uit die aardoppervlak uitgestoot word deur hoofsaaklik die mens se werking) wat die sg. "Kweekhuis effek", dit sal lei tot aardverwarming met streeksveranderinge in temperatuur, wat sal lei tot 'n styging in seevlak as gevolg van onder meer die geleidelike smelt van groot massas poolys.
Dit is soos die vis wat sy stert byt. Hoe groter die hoeveelheid sonstraling wat die aardoppervlak beïnvloed, hoe groter is die impak op temperature. As ons die gevolge van aardverwarming byvoeg wat veroorsaak word deur die verhoogde kweekhuiseffek en die hoër voorkoms van UV-strale vanaf die son op ysmassas soos Antarktika, kan ons sien dat die Aarde in 'n toestand van oorverhitting aangevuur deur dit alles.
Soos u kan sien, is die osoonlaag van lewensbelang vir die lewe op die planeet, sowel vir mense as vir plantegroei en diere. Om die osoonlaag in 'n goeie toestand te hou, is 'n prioriteit en hiervoor moet regerings voortgaan om te werk aan die verbod op die vrystelling van gasse wat osoon vernietig.