PressReader - Beeld: 2017-08-10 - So be­paal a­gent­skap ’n land se gra­de­ring
So be­paal a­gent­skap ’n land se gra­de­ring
Ont­le­ders kyk ver­al na dié 5 pun­te
Beeld - 2017-08-10 - Sake - El­vi­ra Wood
Kyk ’n mens na die kern­e­le­men­te wat ’n land se kre­diet­gra­de­ring raak, lyk din­ge vir Suid-A­fri­ka nie goed nie, sê Gard­ner Ru­si­ke, ’n ont­le­der van soe­we­rei­ne kre­diet van S­tan­dard & Poor’s (S&P).
Dit laat ’n mens won­der hoe ’n land se ke­diet­sta­tus dan nou be­paal word.
Ru­si­ke, wat deel­ge­neem het aan ’n ge­sprek oor Suid-A­fri­ka se kre­diet­gra­de­ring wat aan­ge­bied is deur die de­par­te­ment van han­del en ny­wer­heid in Mid­rand, het ver­dui­de­lik hoe dit werk.
“Wan­neer ’n land be­sluit om van ons diens­te ge­bruik te maak, sluit ons vir eers ’n kon­trak wat pre­sies uit­een­sit wat­ter diens­te ons le­wer.
“’n Span ont­le­ders word aan­ge­stel wat na vyf e­le­men­te kyk.”
Drie van die vyf e­le­men­te is sta­tis­tie­ke wat vol­gens ’n stan­daard­lys van kri­te­ria ge­gra­deer word.
“Dit ver­se­ker al die lan­de word op die­self­de ma­nier ge­ë­va­lu­eer.”
Die an­der t­wee e­le­men­te be­staan deels uit sta­tis­tie­ke, maar ver­eis ook van ont­le­ders om sub­jek­tie­we be­slui­te te neem.
Die e­le­men­te is:
■ In­s­ti­tu­si­o­ne­le en be­stuurs­doel­tref­fend­heid
Die kre­diet­gra­deer­der vorm ’n sie­ning van hoe ’n land se in­stel­lings en be­leid­vor­ming sy kre­diet kan be­ïn­vloed.
Daar word by­voor­beeld ge­kyk of be­leid help om o­pen­ba­re geld vol­hou­baar te le­wer, of dit ge­ba­lan­seer­de e­ko­no­mie­se groei aan­moe­dig en hoe be­leid op e­ko­no­mie­se of po­li­tie­ke skok­ke re­a­geer.
Daar word ook ge­kyk na die land se skuld­te­rug­be­ta­ling en wat die moont­li­ke in­ter­ne en ek­ster­ne vei­lig­heids­fak­to­re is.
Ru­si­ke sê dit is een van die t­wee e­le­men­te waar daar wel ’n ma­te van sub­jek­tie­we be­sluit­ne­ming be­trok­ke is.
Daar word ge­kyk na ’n land se in­kom­ste­vlak­ke, groei­voor­uit­sig­te, e­ko­no­mie­se di­ver­si­teit en wis­sel­val­lig­heid.
■ Ek­ster­ne fak­to­re
Die sta­tus van die geld­een­heid in in­ter­na­si­o­na­le tran­sak­sies en die ek­ster­ne li­ki­di­teit en skuld word in ag ge­neem.
■ Fis­ka­le si­tu­a­sie
Die fis­ka­le tel­ling weer­spie­ël S&P se sie­ning van die vol­hou­baar­heid van ’n land se te­kor­te en sy skuld­las.
Suid-A­fri­ka se staat­skuld as per­sen­ta­sie van die bru­to bin­ne­land­se pro­duk het by­voor­beeld van net meer as 24% in 2008 tot so­wat 50% tans toe­ge­neem.
■. Mo­ne­tê­re be­leid
Die hoof­dryf­ve­re vir die mo­ne­tê­re tel­ling is die gra­deer­der se sie­ning van die
mo­ne­tê­re o­wer­heid se ver­moë om sy man­daat uit te voer ter­wyl hy ’n ge­ba­lan­seer­de e­ko­no­mie in stand hou wat die im­pak van ’n groot e­ko­no­mie­se of fi­nan­si­ë­le skok kan weer­staan.
Dit is die twee­de e­le­ment waar­by ’n ma­te van sub­jek­tie­we be­sluit­ne­ming be­trok­ke is.
Wan­neer al die in­lig­ting in­ge­sa­mel en her­sien is, word daar met die kli­ënt ver­ga­der om dit te be­spreek.
’n Groep ont­le­ders her­sien die in­lig­ting en doen ’n gra­de­rings­aan­be­ve­ling en gee die voor­uit­sig­te.
’n Gra­de­rings­ko­mi­tee wat on­af­hank­lik van die ont­le­ders funk­si­o­neer, her­sien die in­lig­ting en be­ves­tig die gra­de­ring.
“Die kli­ënt word ge­woon­lik 24 uur voor­dat ons die gra­de­ring pu­bli­seer, in ken­nis ge­stel van ons be­sluit en die mo­ti­ve­ring daar­voor.
“Daar­na reik ons ’n ver­kla­ring uit en maak die gra­de­ring ook op ons web­werf be­kend.
“Die feit dat ons so ’n om­vat­ten­de pro­ses ge­bruik waar so­veel e­le­men­te in ag ge­neem word, ver­dui­de­lik hoe­kom ’n en­ke­le ge­beur­te­nis ge­woon­lik nie ’n im­pak op ’n land se gra­de­ring het nie – al er­vaar men­se dit as be­dui­dend,” sê Ru­si­ke.
K­re­diet­gra­de­rings is bloot ’n pro­fes­si­o­ne­le mening oor ’n land se ver­moë om sy skuld te kan be­taal.
“Dit is nooit ’n aan­be­ve­ling om te be­lê of nie. Dit hang heel­te­mal van moont­li­ke be­leg­gers af hoe hul­le so ’n gra­de­ring wil ge­bruik,” sê hy.
Gard­ner Ru­si­ke, ’n ont­le­der van S­tan­dard & Poor’s.