Nuuskommentaar: Al loop die leuen hoe snel, agterhaal moet die waarheid hom welPres. Cyril Ramaphosa het hom maklik bewysbaar pas weer aan ’n kluitjie behelp wat die Afrikaner in ’n slegte lig stel, en terwyl wetenskapontkenners al hoe meer word, word die VSA se wetenskaplike toekoms vir die volgende 75 vyf jaar beplan. Die les is: dit is onontbeerlik dat die waarheid ononderhandelbaar is. Wat het modewoorde en uitdrukkings soos narratief, politiek-korrektheid, fopnuus, meningsvryheid en die sosiale media met mekaar gemeen? Daar word kluitjies gebak. Terselfdertyd word nuuslesers en -kykers gemaan om eers seker te maak van feite voor dit verder versprei word – juis noudat Covid 19 (veroorsaak deur die koronavirus) al die tekens van ’n naderende pandemie begin toon, maar die stryd teen dié nuwe virus word byna oortref deur die nodigheid om die gevolge van wolhaarstories oor die siekte die nek in te slaan. Trouens, wenke word nou gereeld aan die hand gedoen oor hoe mense hulself kan toerus om sover moontlik fopnuus van werklike nuus te onderskei. The Conversation het so ver gegaan om ’n medeprofessor in kommunikasiekunde, Elizabeth Stoycheff, se artikel, “4 ways to protect yourself from disinformation”, te plaas. Wat sy heel eerste plaas, is sekere elektroniese “nuusbronne” wat hul inkomste uit advertensies maak, en dan die nuus so “aanpas” dat dit lesers so lank moontlik vasvang. Een van die metodes hiervoor is om die nuus so te dokter dat dit weergee wat die lesers wil hoor, eerder as om by die waarheid te hou. Daar is groepe teenstanders van pres. Donald Trump wat toesprake en ander mededelings van die president met ’n fyn kammetjie deurgaan om vas te stel hoeveel onwaarhede of verwronge feite dit bevat, en, soos nou onlangs weer met sy staatsrede, gereeld meld dat dit dubbelsyfers beloop. Hoe lank nog voor dieselfde met pres. Cyril Ramaphosa gebeur? Op die oog af lyk dit of hy veral die Afrikaners uitsonder vir geskiedenisweergawes waarin die waarheid meer as net ’n bietjie gebuig word. Sy weergawe van die Bloedrivier-geskiedenis met twee agtereenvolgende Versoeningsdag-toesprake het gemoedere erg versteur. Terwyl daar nog gewonder word of hy doelbewus kluitjies gebak het hiermee, en indien wel, hoekom, en of sy raadgewers daaragter sit, skryf hy in sy weeklikse nuusbrief dat die koloniste aan die Kaap hulself van die pokke-epidemies kon vrywaar deur die teenmiddel van Batavia af in te voer en die Khoi daaraan te laat sterf. In werklikheid was die pokke-epidemie waarna Ramaphosa verwys in 1713 en die teenmiddel is eers in 1796 – amper ’n eeu later, deur Edward Jenner ontwikkel. Oortree Ramaphosa, of moet dit Ramanoccio wees, nie die Grondwet deur, soos sy voorganger, nie in belang van ál die land se mense te regeer nie? Maar, o ja, onlangse hofuitsprake dui daarop dat die Grondwet uiteindelik nie die papier werd is waarop dit geskryf is nie. Die VSA het die leidende wetenskaplike land ter wêreld geword danksy ’n visioenêre dokument wat 75 jaar gelede deur Vannevar Bush, die eerste presidensiële wetenskapraadgewer, opgestel is. Die dokument, “Science: The Endless Frontier”, het ’n padkaart vir die VSA se wetenskaplike ontwikkeling voorgestel, en die nodigheid van ’n groter begroting daarvoor gemotiveer. Pas is ’n groot konferensie gehou om ’n padkaart vir die volgende 75 jaar op te stel, omdat Bush se werk verouderd geraak het, en die regering bowendien die begroting hiervoor gesny het. Van die jaar 2000 tot 2017 het die VSA se begroting hiervoor van 40% tot 20% afgeneem. Oor dieselfde tyd het China se gegroting hiervoor van minder as 5% tot meer as 25% toegeneem. Maar reeds in 2017 het die Union of Concerned Scientists soos volg geskryf: “The Trump administration and 115th Congress have been actively dismantling science-based health and safety protections, sidelining scientific evidence, and undoing recent progress on scientific integrity. We’ve seen this movie before. And we know how to fight back. We’re standing up for science. We’re inviting scientists to securely share information on scientific integrity abuses. And we’re encouraging our supporters to watchdog this administration and Congress, as we did during the George W Bush administration and the Barack Obama administration.” In Mei 2019 skryf Scientific American dat dit nie iemand se verbeelding is dat die Trump-administrasie gereeld aanvalle op die wetenskap van stapel stuur nie. Teen Mei verlede jaar was daar reeds meer as 100 sulke aanvalle. Die ander kant van die munt is dat Trump instrumenteel was in die aansienlike uitbreiding van Nasa se begroting, veral met die oog op die ontwikkeling van ’n ruimtestasie wat om die maan sal wentel, en onder meer logisties die terugkeer van die mens na die maan sal ondersteun, asook planne vir bemande sendings na Mars. Voorts word begin met ’n ruimteverdedigingsmag, die geesteskind van Trump self. Wetenskaplikes voel al etlike jare onder druk van wetenskapontkenners, en het selfs al wêreldwye voorligtingsoptredes gehou. Die verskynsel dat mense glo die aarde is plat, dat daar nog nooit iemand op die maan was nie, en dat maselsinentings outisme veroorsaak, word al hoe meer en is goed bekend sodat ’n bespreking onnodig is. Die waarheid is dat die waarheid moet seëvier om die toekoms beter toegerus te kan aanpak.