"Groter 'geregtigheid': radikaal, selfs wêreldvreemd! Mat 5:13-48 (Mat.-reeks) – Geloofsentrum Universitas
"Groter 'geregtigheid': radikaal, selfs wêreldvreemd! Mat 5:13-48 (Mat.-reeks)
So met die rugsak-staptoere daar uit studente-dae uit, en saam met Sinaï-Stappers, is daar 'n groot sport. Dit is om saggies in die oggend voor vertrektyd na die ander ou se rugsak te sluip en dan 'n klip of twee vir die ander een in te laai. Die prooi kom dan niksvermoedend terug, gespe sy rugsak toe, sit dit op sy rug en stap heeldag met daardie rugsak wat verbasend swaar voel – om die klippe vanaand eers ontsteld te ontdek!
Afskuwelik! Grusaam liefdeloos! Sadisties!
As mens nou die verdere verloop van Jesus se bergprediking hier in Matteus volg, dan sou jy hierdie selfde gevoel kom kry.
Jesus kom bv ses maal in die teksgedeelte en sê:
"Julle het gehoor dat daar gesê is …… Maar Ek sê vir julle ….." En dan voeg Jesus 'n stertjie by.
Dit sou kon voel of Jesus inderdaad nog 'n klip (of 6!) in die rugsak pak wat vir jou alreeds swaar is.
Moet nou nie te gou skrik nie.
Maar jy sal mettertyd verstaan dat Jesus nie vir jou net 'n klompie nuwe wette by die 10 van die Dekaloog kom byvoeg nie.
Hy kom gee vir jou en my as "kinders van die Vader" (vs 45) 'n totaal nuwe lewensstyl.
Dit is 'n lewensstyl wat radikaal meer is as die 10 gebooie. Dit is eintlik wêreldvreemd.
So iets het nog nooit voorheen in die etiek van die geskiedenis van volke en godsdienste bestaan nie.
Ons het in Matteus 'n besondere pad gestap om te sien hoe Jesus verrassend op die tydslyn van die wêreld verskyn.
Hy vereenselwig Hom in sy doop met ons sonde en swaarkry.
Sy bediening bestaan uit verkondig, leer en genees (terapeutiese ingrepe).
Want ons het gesien hoe baie belangrik mense vir Jesus is.
Hy kom preek (net soos Johannes): "Bekeer julle, want die Koninkryk van die hemel het naby gekom." Begin anders leef!
Hy het kom praat oor sout vir die aarde en lig vir die wêreld te wees.
Hy het ons leer dan op die maat van die saligsprekinge – ons dansmaats is juis die mense wat bemoediging en regstellende aksies nodig het.
Nou kom voer Jesus hierdie nuwe lewensstyl 'n bietjie verder.
Dit is asof Jesus ons wil help om al verder fyner ingestem te raak op die golflengte van Radio Koninkryk van die Hemel.
Nou wil ons dadelik weet: Nou waarom moet ons nou met 'n nuwe, wêreldvreemde, hemelbekende leefstyl begin leef?
Om van hierdie wêreld 'n mooier en vriendeliker plek te maak.
En God se mense, die mense vir wie Hy so lief is, kry swaar in hierdie onvriendelike en ongenaakbare wêreld.
Met die beelde van sout en lig het ons gesê die samelewing het 'n geneigdheid om baie donker en vrot te raak – as daar nie sout en lig bykom nie.
En dit is waar ons inkom.
Nou het die eerste lesers van die klein Christelike gemeentetjie (van Joodse afkoms) daar in Sirië self swaar gekry onder diskriminasie en vervolging.
Maar hulle sou ook wonder: Watter verskil kan ons nou aan hierdie hele wêreld maak?
Ons is te klein en ons word nie gereken nie?
Die Romeinse en Grieks-heidense oormag is net te groot!
En daarom moes hulle hoor van sout en lig. Dit maak 'n verskil.
Net soos ek en jy kan wonder of ons in hierdie vloedgolf van sekularisasie en groeiende kerkloosheid 'n verskil kan maak.
Jesus sê in die preek: "Gaan leef radikaal en wêreldvreemd – met 'n nuwe styl, 'n hemelse styl ….. en jy sal verbaas wees!
Nou vir die detail:
Jesus begin by die Wet, die tien gebooie.
En Hy sê:
Ek vee nie die 10 gebooie van die tafel af nie. Verstaan my mooi!
Die 10 gebooie is die eerste 10 basiese riglyne wat God vir die mensdom kom gee het.
Maar dit is maar net die begin van die nuwe hemelse leefstyl.
Ek droom oor 'n beter plek as 'n plek waar mense net weet van wat hulle nie mag doen nie.
Ek droom oor 'n leefstyl waar mense ondek wat hulle wel kan doen – juis om vir mense te help om te kan oorleef in hierdie onvriendelike wêreld.
Kyk mooi na hierdie vers (:20):
"As julle getrouheid aan die wet nie meer inhou as dié van die skrifgeleerdes en die Fariseërs nie, sal julle nooit in die Koninkryk van die hemel ingaan nie."
Letterlik: "As julle geregtigheid nie oorvloediger is…."
Maw, as julle nie "meer laat reg geskied aan ander mense as wat die Fariseërs doen nie…"
Die Fariseërs en trouens ook die Wet vra en eis net die basiese.
Hierdie basiese is net wat jy NIE mag doen om ander seer te maak en tená te kom nie.
Jesus vra van die kinders van die Vader nie net om hulle te weerhou van sekere handelinge nie, Hy vra van hulle om die goeie te doen.
Selfs ons goeie grondwet is net daar om mense se regte te beskerm.
Die Grondwet is nie daar om ander se regte te bevorder en vir ander mense te sorg nie.
Jesus se "groter geregtigheid" of "meer getrouheid aan die wet" het juis dit op die oog.
Help ander mense. Sorg vir ander mense.
Maar Ek sê vir julle: Julle moet julle vyande liefhê , en julle moet bid vir dié wat vir julle vervolg…sodat julle kinders kan wees van julle Vader in die hemel. Hy laat immers sy son opkom oor slegtes en goeies, en Hy laat reën oor dié wat reg doen en oor dié wat verkeerd doen.
Sien, dit is 'n nuwe wet waar selfs die vyande liefde moet kry.
Selfs vir die wat jou vervolg moet jy bid. En ons bid tog vir mense dat hulle leefruimte sorg en genade sal ontvang.
Dit is radikaal nuut en wêreldvreemd.
Dit is hemels.
En die kinders van die Vader tree op met die Vader se omgee-sorg.
"En as julle net julle broers groet, wat doen julle meer as ander? Maak die heidene nie ook maar net so nie? Wees julle dan volmaak soos julle hemelse Vader volmaak is."
Die Vader se volmaaktheid is die liefde wat oor grense heen spoel en vir almal lewe wil gee.
Ons styl word dus nie gemodelleer na die Fariseërs nie. Hulle het selfs geleer jy moet jou naaste haat.
Ons styl word ook nie gemodelleer alleen na die Wet van God nie. Dit is nog te min. Dit aard nog te veel na die SA Grondwet wat sê wat jy NIE moet doen nie.
Nee, ons modelleer ons optrede na die Vader in die hemel.
En Hy gee sy son oor goeies en slegte.
En Hy gee sy reën oor die regdoeners en die verkeerd-doeners.
Dit korrelleer met Jesus se bediening wat Hy doelbewus begin in Galilea "waar die heidene woon". (Mat 4:15)
God die Vader glo nie aan diskriminasie nie.
En Jesus teiken juis die heidene as die eerstes vir wie hy die goeie boodskap en die terapie van heling bring.
In die ses teenstellings tussen wat "julle gehoor het" en wat Jesus sê (waarby ons graag een-een sou wou stilstaan) konsentreer Jesus dan doelbewus op die tweede tafel van die wet.
Kom ek vereenvoudig dit oorsigtelik:
Sesde gebod (:21-25): Jy mag nie doodslaan nie.
"Maar Ek sê vir julle: Elkeen wat vir sy broer kwaad is, is al strafbaar voor die regbank. Verder, elkeen wat sy broer uitskel vir 'n gek, is strafbaar voor die Joodse Raad; en wie hom uitskel vir 'n idioot (letterlik: Μωρέ, moroon in Grieks), is strafbaar met die helse vuur."
Wat sê Jesus? Jou hart is nie broeiplek vir woede, uitskellery en vernedering van ander nie. Dit is die plek waar vrede en veilige ruimtes vir ander gebore moet word.
Sewende gebod (:27-32):
Jou oog is nie gemaak om prooi te soek vir jou seksuele drifte nie.
Nee, gebruik liewer jou oog om te waardeer en te bewonder.
Gebruik jou oog om 'n veilige blyplekkie te soek waar jou vrou gekoester kan word.
Negende gebod (:33-37):
"Verder het julle gehoor dat daar van die ou tyd af aan die mense gesê is: 'Jy mag nie jou eed verbreek nie, en 'n eed in die Naam van die Here moet jy nakom.'
Maar Ek sê vir julle: …. Laat julle 'ja' eenvoudig 'ja' wees en julle 'nee', 'nee'. Wat meer gesê word as dit, kom van die Bose."
Waarvoor is jou lippe gemaak? Nie vir valsheid en vroom eedswering nie. Dit is gemaak vir praat van die eenvoudige waarheid.
Agtste gebod (:38-42):
"Julle het gehoor dat daar gesê is: ''n Oog vir 'n oog en 'n tand vir 'n tand.'
Maar Ek sê vir julle: …. As iemand jou hof toe wil vat om jou onderklere te eis, gee hom ook jou boklere. As iemand jou dwing om sy goed een kilometer ver te dra, dra dit vir hom twee kilometer. Gee aan hom wat iets van jou vra, en moet hom wat van jou wil leen, nie afwys nie
Waarvoor het God vir jou hande gegee?
Beslis nie vir gryp of steel nie.
Eerder vir te gee, meer as wat ander van jou sou vra of verwag.
Sien, Jesus laai die klippe uit die rugsak en Hy maak die rugsak vol liefde.
Dit is die groter geregtigheid.
Dit is die fyner instelling op die hemelse uitsaaistasie.
Dit is die volmaaktheid van die hemelse Vader. En daardie volmaaktheid het sigbaar geword in die gestalte van die Immanuel wat sigbaar by ons kom woon het.
Die skilder Van Gogh het mos met sulke growwe kwasstrepe geverf. Dit lyk vir my soms al te veel na kinderkuns van graad 1.
Rembrandt van Rhijl het weer in die fynste detail geskilder – amper soos met 'n 20-mega-pixel kamera/'n 20 mega-pixel verfkwas.
Die Here Jesus is besig om ons te leer om ons verftegniek te verfyn.
Dit gaan vir ons in die gemeenskap 'n vriendeliker en mooier skildery gee!
Begin droom daaroor.
Miskien voel jy nou moedeloos.
Sal ek dit kan regkry om hierdie fyner tegniek te bemeester.
Het ek genoeg liefde in my rugsak vir hierdie wêreldvreemde reis?
Dit is waarom Jesus vir ons in Mat 5:3 geleer het: "Geseënd is dié wat weet hoe afhanklik hulle van God is, want aan hulle behoort die koninkryk van die hemel."