4 faktore wat die rand afdruk | Netwerk24
4 faktore wat die rand afdruk
Deur Hanlie Stadler 11 Januarie 2016 11:55
Halloween in Januarie. “Manic Monday”.
Dís van die frases waarna ontleders gryp nadat aandelebeurse in Asië, hulpbronpryse en ontluikende geldeenhede soos die rand Maandagoggend vroeg skerp verswak het.
Dieselfde faktore weeg al hoe swaarder op die rand, en ontleders het nie ’n besonder goeie verklaring vir waarom die val vanoggend so skerp was nie. Die rand het volgens Bloomberg tot R17,93 per dollar verswak voordat dit weer met meer as ’n rand versterk het.
Die Zuma-effek is ook nog ’n faktor in die rand se swaarmoedigheid.
1. Risiko ‘af’
Goudbulle glimlag dalk van oor tot oor nadat die edelmetaal 2016 goed begin het.
Beleggers wêreldwyd het op die oomblik geen aptyt vir risiko nie. Hulle is op soek na “veilige toevlugsoorde” om hulle teen die wisselvalligheid van wêreldmarkte te beskerm.
Die risiko-“af”-benadering word onder meer aangevuur deur vrees oor China, die daling in aandeelpryse, spanning in die Midde-Ooste en Noord-Korea se beweerde waterstofbom.
Die voorkeur vir ander laerisiko-bates is baie slegte nuus vir ontluikende lande, wat as hoërisiko-bestemmings beskou word.
Beleggers voel op die oomblik veiliger met beleggings in goud en geldeenhede soos die dollar en jen.
Goud het verlede week sy beste week in vyf maande gehad. Sedert Oujaarsdag se sluitingsprys van $1 061,10 per fynons het dit met $45 oftewel 4,25% versterk.
Dít nadat goud drie opeenvolgende jaar gedaal het, altesame met sowat ’n derde. Goud sal nog aansienlik moet versterk voordat dit weer sy vyfjaarhoogtepunt, die $1 882,96 wat op 2 September 2011 bereik is, haal.
2. Dit gaan ‘sleg’ in China
Suid-Afrika het die dubbele nadeel dat dit ’n hulpbronuitvoerland én ’n ontluikende land is.
China is die grootste mark vir Suid-Afrikaanse hulpbronne, en een van ons grootste handelsvennote in die algemeen. In November 2015 (die nuutste beskikbare syfers van die Suid-Afrikaanse Inkomstediens) is 6,3% van Suid-Afrika se uitvoer na China, met net die VSA wat meer produkte ontvang het (8,9%). China is ook die land waaruit die meeste produkte ingevoer word (24,5%).
Dit beteken die bespiegeling oor swak Chinese groei maak Suid-Afrika baie seer. China groei volgens die staat teen 7%, maar daar is ontleders wat nie veel vertroue het in Chinese syfers nie en reken dis nader aan 4%.
Hoewel dit steeds nie te versmaai is in die wêreldwye konteks nie, is China se groei net nie genoeg om die wêreldekonomie aan die brand te skop nie.
Chinese inflasiesyfers wat oor die naweek uitgereik is, is hoogstens bevredigend en vir sommige ontleders selfs teleurstellend. Verbruikerspryse het in Desember met 1,6% gestyg en fabriekspryse het met 5,9% gedaal.
3. Dit gaan beter in die VSA
Die dollar se wins is ander geldeenhede se verlies... Foto: Reuters
Die mark verwerk nog die nuus dat die VSA in Desember 2015 nagenoeg 292 000 nuwe poste geskep het. Dit beteken werkloosheid in dié land bly op 5%. Vir die volle 2015 het 2,65 miljoen werklose Amerikaners werk gekry.
Dié goeie syfers sal teen swakkerige ekonomiese groei en trae inflasie opgeweeg word wanneer die Federale Reserweraad (Fed) einde Januarie besin of hy rentekoerse net ’n maand ná sy eerste verhoging sedert 2006 in Desember verhoog.
Hoër rentekoerse – selfs indien dit geleidelik gedoen word, soos die Fed al herhaaldelik belowe het – sal kapitaal uit Suid-Afrika laat “vlug”, wat die rand sal laat verswak.
4. Die Zuma-faktor
Brian Kantor, hoofekonoom en strateeg van Investec Wealth, sê pres. Jacob Zuma se inmenging in die tesourie – bekend as Nenegate – “word nie deur die mark as ’n tydelike afwyking beskou nie, maar as ’n meer permanente gevaar,” berig Fin24.
Kantor sê die koste van staatskuld het duurder geword en die JSE het in Desember saam met die rand verswak toe Zuma binne vier dae eers vir Nhlanhla Nene as minister van finansies afgedank het en toe sy nuut aangestelde kandidaat, Des van Rooyen.
“Tensy die regering die mark baie gou kan oortuig dat Suid-Afrika se fiskale doelwitte nie permanent ten kwade verander het nie, sal die Zuma-skok baie duur vir belastingbetalers wees.”
Bykomende bronne: Bloomberg, Reuters, CNBC, Fin24
Meer oor: Ekonomiese Groei | Rand | Dollar | Wisselkoers
Rand verswak tot byna R18 per dollar
Rand dalk vinnig op pad na R19 per dollar
Só lyk swakste ontluikende geldeenhede van 2015