Kerke in die bokskrytFoto: Bogdan Yukhymchuk/Unsplash Deur David Muller Ek hou nie daarvan om met mense te stry of baklei nie. Ek hou van vrede. Wanneer dit egter noodsaaklik is om my stem so bietjie dik te maak, wil ek dit in Afrikaans doen. Ek kan nie in Engels kwaad wees nie. Die waarheid is, my taal laat my veilig voel. Dit maak my mens. As ek buite die gemak van my eie taal móét beweeg, gebeur dit buite wie ek regtig is. Of kan wees. Of wíl wees. Behalwe dat ek myself in Afrikaans uitdruk, doen ek dit ook op ŉ spesifieke manier – die Afrikaner manier. Dit is my kultuur. In ons land beleef ons ŉ skatkis vol kulturele diversiteit. Hierdie diversiteit is iets wat Suid-Afrika, op ŉ positiewe wyse, van baie ander lande onderskei. Dit is ook waar dat hierdie diversiteit ŉ paar uitdagings aan die burgers van Suid-Afrika bied. Die interessante is dat ons op ŉ natuurlike, amper onwetende manier, weerstand bied teen hierdie soort uitdagings. Ons doen dit deur ŉ proses wat ek noem “versoortiging” – die groepering van, en uitsluiting deur ons dam se eie ganse. Ons trek laer. ŉ Afrikaanse laer vir wit Afrikaners. ŉ Afrikaanse laer vir bruin Afrikaners. ŉ Xhosa-laer van Xhosas. So kan ons aangaan. Hierdie laers word gekonstitueer deur twee bepalers: taal en kultuur. Maar daar is ŉ derde bepaler, naamlik godsdiens. Hierdie bepaler skep ongelukkig, selfs tussen die ganse van dieselfde dam, baie probleme, seer en frustrasie. Die hartseer realiteit is dat godsdiens oor die algemeen op hierdie stadium begin modder trap – wêreldwyd. Vir baie lank was die gonswoord “postkerklikheid”, maar ek vermoed ons trek nou al by “post-Christelikheid”. Daar is soveel polemiek in die kerk, dat duisende mense in Suid-Afrika in die afgelope paar jaar die kerk verlaat het. Sosiale media en boekwinkels is vol skrywes van mense wat hul seer, frustrasie en agterdog oor die kerk deel. Dit is ontstellend om die minste te sê. Tog sit ek nie op die kantlyn nie. Ook ék het my frustrasies en bekommernisse oor die kerk. Hierdie bekommernis dryf mens tot kritiese vrae en denke oor geloof, godsdiens en die kerk. Een van my grootste vrae is: Hoekom het die kerk ŉ bokskryt geword? Hoekom is dit so dat diegene in die bokskryt dieselfde taal praat en dieselfde kultuur het? Is hulle nie juis veronderstel om saam te staan en ook hier laer te trek nie? Ek herinner myself aan geloofservarings wat ek al gehad het tussen mense wat nie soos ek is nie… ganse van ŉ ander dam. Dit was ervarings van eensgesindheid ten spyte van diversiteit. Ek het al in Bangladesj ŉ lof- en aanbiddingsgeleentheid bygewoon waar ek nie kop of stert kon uitmaak van wat gesing word nie, maar dit het nie saak gemaak nie – ons het almal saamgestem. In Worcester het ek ŉ soortgelyke byeenkoms by YWAM (Youth With A Mission) bygewoon. Daar was vreemde mense van vreemde lande, wat op vreemde maniere gepraat het, maar die eenheid was onmisbaar. Om die waarheid te sê, dit was goddelik. David Muller. Foto: Verskaf. Hoekom ervaar ŉ mens juis die gevoel van eenheid in diversiteit? Is dit nie dalk noemenswaardig dat die kerk se wortels, met die uitstorting van die Gees, in diversiteit lê nie? Hoe sou ons land, gesinne, kerke en ons anders gewees het as godsdiens en geloof nie as ŉ meganisme van laertrek soos taal en kultuur ingespan word nie? My vermoede is dat kerke aanhoudend sal verklein en al hoe meer oorlewend sal begin funksioneer indien kerke nie uit die laer van eenderse ganse klim, diversiteit soek en dit omarm nie. Geloof of godsdiens kan nie langer soos taal en kultuur gebruik word om laer te trek nie, tensy dit aanvaarbaar is dat die kerk (as gevolg daarvan) in die bokskryt boer.