Dr MJ du Plessis Gereformeerde Kerk Bellville Datum: 28 November 2004 (oggend)
Vooraf: Skrifberyming 5-3:4, 5
Psalm 40:3, 5
Teks: Johannes 5:2
En daar is in Jerusalem by die Skaapspoort ’n bad met vyf pilaargange wat in Hebreeus Betesda genoem word.
Gebeur dit nie in ons lewens ook soms dat ons die almagtige genadewerk van die Here glad nie raaksien nie, omdat ons ons blindstaar teen klein dingetjies wat nie eers die kern van ’n saak raak nie?
1. Die atmosfeer van daardie dag
2. Die gesindheid van die sieke
3. Verkeerde waardes
Kom ons gaan kyk saam na alles wat die dag daar by Betesda gebeur het. Ons begin deur na die plek self te gaan kyk.
Daar by die Skaapspoort was’n bad met die naam Betesda.
Die Skaapspoort was ’n plek wat al baie jare bekend was.
Miga het voor die Ballingskap gelewe en geprofeteer. Eendag het hy gesê:
En jy, Skaapstoring, Heuwel van die dogter van Sion, na jou sal dit kom, ja, die vroeëre heerskappy sal kom, die koningskap vir die dogter van Jerusalem. (Miga 4:8 AFR53)
Hierdie profesie het duidelik voorspel dat die werklike Messias eendag by hierdie Skaapspoort iets gaan doen om sy ware koningskap oor Jerusalem te bewys.
Enige skerp Bybelleser (in die ou tyd en vandag) is ietwat in ’n spanning oor hierdie profesie, want toe die Babiloniërs Jerusalem uiteindelik ingeneem het, is hierdie skaapspoort totaal verwoes en vernietig.
Hoe kon die profesie dat die Messias eendag op hierdie plek sy koningskap bewys, dan waar word?
·Die Here se raad regeer egter die geskiedenis tot in die fynste besonderhede. Daarom voorsien die Here dat hierdie plek weer herstel word toe Hy die volk laat terugkeer na hulle land toe.
Dit het gebeur in die tyd van Nehemia. In Nehemia 3:1 word dit beskryf hoe die hoëpriester Eljasib die Skaapspoort herbou het en die poort daar ingesit het.
Hulle het mos die mure van Jerusalem weer oorgebou, en die Skaapspoort was een van die poorte wat in die muur ingebou was.
By hierdie poort was daar ’n fontein wat toegebou was. Daar was vyf pilare wat met boë aan mekaar vasgebou was met ’n dak bo-oor.
Hierdie fontein het besondere genesende krag besit.
Die mense het geglo dat daar van tyd tot tyd ’n engel gekom het wat die water geroer het.
Die eerste persoon wat in die water ingegaan het nadat die water geroer is, het dan gesond geword.
Daarom is die plek se naam Betesda. Dit beteken huis van genade.
Daarby was die geleentheid toe die sieke gesond gemaak is, Paasfees.
Presies ’n jaar vantevore het Jesus sy openbare werksaamhede begin, en toe was Hy ook in die tempel. Intussen het daar presies ’n jaar verloop waarvan die Here agt maande in Judea en Samaria was. Daarna was Hy vier maande in Galilea.
Oraloor het groot skares sy preke gehoor en sy wonderwerke gesien.
In Jerusalem het die godsdienstige leiers toe al reeds teen die Here begin agterdogtig raak.
Die punt is net dat Jesus teen daardie tyd al landwyd bekend was, want almal het al van Hom geweet en gepraat.
Al hierdie dinge saam skep ’n bepaalde klimaat waarbinne die genesing van die lamme gesien woet word.
Die genesing gebeur in die huis van genade.
Dit gebeur in die tyd van genade: Paasfees – die verlossingsfees.
Dit gebeur wanneer die beloofde Messias op die plek waar dit voorspel is, sy genadeheerskappy openbaar.
Al hierdie dinge skep die klimaat of verwagting dat die Here sy genade en heerskappy gaan openbaar!
Dit skep ook die verwagting dat die mense wat daar was die genade van God eerste moes raaksien.
Dit moes die grootste indruk op die mense gemaak het, want die feit dat Johannes vertel dat Jesus al baie bekend was vir sy prediking en wonderwerke, onderstreep hierdie feit.
Die gebeurtenis vind toe plaas. Een van die siekes wat daar lê, is al agt en dertig jaar lank verlam.
Uit vers 14 is dit duidelik dat sy verlamming nie aan natuurlike oorsake te wyte was nie.
Dit het iets te doen gehad met sonde van die een of ander aard wat hy gedoen het.
Hoe sal die verhouding van iemand wat al so lank siek is met die Here wees? Kyk na die openbaring van die Here se genade.
Hierdie man ken Jesus nie. Mens vra jouself die vraag af of hy dan nie gehoor wat al die mense praat wat daar verbygeloop het nie?
Hy het nie in afsondering gelê waar hy niks gehoor of gesien het nie. Die Bybel vertel juis dat hy by die Skaapspoort gelê het waar daar ’n lewendige verkeer van mense op pad tempel toe was.
Hulle het byvoorbeeld die skape wat geoffer moes word almal deur hierdie poort gejaag – dit is waarom die plek die Skaapspoort genoem word.
Die Bybel maak egter ’n ander punt wat baie belangrik is:
Die Here Jesus het hierdie man geken (v. 6).
Die Here konfronteer toe hierdie man met ’n vraag wat sy geloof toets: Wil jy gesond word?
Die man antwoord nie op die vraag nie. Hy vra ook nie wie die Here Jesus is nie.
In die 1933-vertaling van ons Bybel lyk dit asof die man Jesus aanspreek as Here.
Dit is egter maar net die gebruiklike beleefdheidsvorm waarin hy die Here aanspreek. Ons sal vandag sê: Meneer.
Vers 13 sê uitdruklik dat die man nie geweet het wie hom gesond gemaak het nie.
Die man se antwoord openbaar sy gesindheid.
Hy sien ’n geleentheid om baie te kla oor hoe onregverdig die lewe met hom is.
Hy het nie iemand om hom in die bad te gooi nie, en daarom is daar elke keer iemand anders voor hom in die water.
Hy kan net nie self genoeg presteer om sy gesondheid te verwerf nie, en niemand wil hom ook help nie.
Is dit nie tipies dat ’n mens soms elke geleentheid aangryp om jouself te bejammer en daarmee die genade van God in die lewe misloop nie?
Die Here Jesus sê net vir die man: Staan op, vat jou bed en loop. In hierdie woorde lê daar twee dinge opgesluit:
Die eerste is die priesterlike ontferming van die Here. Hierdie priesterlike ontferming sluit aan by die gees van die dag en by die plek waar alles gebeur: Betesda.
Die tweede is sy Goddelike magsopenbaring. Om dit te verstaan, moet ons altyd onthou dat Johannes hierdie boek van hom begin het met die woorde:
In die begin was die Woord, en die Woord was by God, en die Woord was God. (Johannes 1:1 AFR53)
Alle dinge het deur Hom ontstaan, en sonder Hom het nie een ding ontstaan wat ontstaan het nie. (Johannes 1:3 AFR53)
Die bevel van Jesus aan hierdie sieke kom met dieselfde dringendheid en gesag as wat elke bevel tydens die skepping gegee is.
Die krag wat God se Woord gehad het by die skepping, is nog steeds van krag. Dit het nie intussen verbygegaan nie.
Dit is waarom die sieke dadelik gehoorsaam – al besef hy nie wie met hom praat nie.
Die woord van die Here bring sy verswakte liggaam in beweging en hy staan werklik op.
Hy redeneer nie eers of hy na agt en dertig jaar nog sal kan loop nie.
Hy rol die mat op waarop hy gelê het en begin huis toe loop.
Hy sê nie dankie nie, en hy vra ook nie wie die Here is nie.
Die man het nog nie ver geloop nie toe keer die Jode hom voor en bestraf hom: Dit is Sabbat. Jy mag nie vandag jou bed dra nie!
Die wonder van God se genade oor hierdie man sien hulle glad nie raak nie.
Almal van hulle het hierdie man baie goed geken, want hulle het hom al die afgelope agt en dertig jaar elke keer as hulle by Betesda verbyloop, daar gesien lê.
Niemand wonder hoe hy gesond geword het nie. Dit wys net hoe min bewoënheid hulle vir hulle medemense gehad het!
Almal is net kwaad omdat hy op die Sabbat sy bed dra.
Klein reëltjies word meteens bo-oor die groot wonder van God se herskeppende genade geskryf.
Dit het in die wet daaroor gegaan dat die Here die voortgang van daaglikse werk op die Sabbat verbied het, maar in hierdie geval was die saak heeltemal anders. Hulle kon dit nie verstaan nie, want hulle lewensingesteldheid was verkeerd.
Die man se eie lewenswaardes kom ook weer onder skoot, want in die eerste plek probeer hy sy verantwoordelikheid ontduik deur die skuld na iemand anders te verplaas: Dis nie sy skuld nie, want die man wat hom gesond gemaak het, het gesê dat hy sy bed moet vat en loop.
Niemand hoor dat hy sê dat hy gesond gemaak is nie.
Hulle vervolgsugtigheid neem net toe, want dadelik wil hulle weet wie die persoon is wat dit gewaag het om op die Sabbat iemand gesond te maak.
Daar is nog ’n oortreder wat gestraf moet word.
Die man weet nie wie die man is wat hom gesond gemaak het en beveel het om sy bed te vat en te loop nie. En hy kry ook nie die Here in die hande om ten minste te wys wie die man is nie. Kan ’n mens op so ’n manier met God se genade werk?
Die Here soek die man weer op. Dié keer in die tempel.
Simbolies is dit asof die man nader aan die troon van God is, want die eerste keer was dit daar buite by die huis van genade. Nou is dit in die tempel van die Here.
Die Here wys hom daarop dat sy siekte ’n gevolg van sy sonde was. Hy wys hom ook op die genade dat hy nou genees is.
Daarna waarsku die Here hom dat hy tot bekering moet kom, dat hy nie weer met die Here in konflik kom nie, want die volgende keer kan iets ergers hom tref.
Hoe reageer die man? Dank hy die Here en aanbid hy Jesus? Nee, hy gaan dadelik na die mense toe wat hom aangekla het en vestig hulle aandag op Jesus sodat daar teen Hom opgetree kan word.
Hierdie gedeelte bevat ’n paar baie ernstige vermanings tot bekering aan elkeen wat dit lees.
Ons moet ons priesterlike taak teenoor ander mense nakom – soos wat Jesus dit gedoen het.
Dit beteken dat ons nie erkenning moet vra, of roem moet insamel vir dit wat ons aan ander mense doen nie.
Hy het hierdie man gesond gemaak sonder om betaling of eer of enige vorm van erkenning terug te kry.
Doen ons dit reg as ons so dikwels hoor dat iemand sê dat hy iemand anders gehelp het, maar dat hy nie eers iets daarvoor wil terughê nie?
As dit waar was, sou hy nie hierdie opmerking gemaak het nie.
Soms word hierdie soort van aanmerking gemaak om op ’n goedkoop manier te spog oor wat iemand gedoen het.
Dit is baie belangrik dat ons sal let op die wonderlike genade van God wat elkeen van ons ontvang.
Ons moet uit die versoening deur Jesus Christus lewe.
Ons behoort die genade van ons herstel en bekering te beleef en te verkondig. Dit teenoor die feit dat ons dikwels oor dinge rusie maak wat die wese van ons saligheid mis.
Die Here Jesus het juis gesterf sodat ons uit alle namaaksels in ons godsdiens kan uitbreek – ons het dit nie nodig nie.
Hy het juis gesterf sodat ons in nuwe opgestane liggame en in ware en suiwer geloof en aanbidding ingegiet word deur die werking van God die Heilige Gees.
Ons het deur die versoening van Jesus Christus die inwoning en leiding van God die Heilige Gees ontvang.
Hy soek ons elke oomblik op – net soos wat die Here hierdie man ook telkens opgesoek het.
Kom ons lewe elke dag in gemeenskap met die lewende God van genade en in die insig wat Hy ons gee, sodat ons die God van genade ken, en nie in selfverheerliking verval nie.
Slotpsalm 63:2, 3
Datum: 28 November 2004 (oggend)