.: Die Tweede Brief van Petrus - 03 (Eienskappe vir Geestelike Groei)
Die Tweede Brief van Petrus - 03 (Eienskappe vir Geestelike Groei)
Ons het die afgelope twee weke in Petrus se tweede brief gesien hoe Adam (en daarmee saam die ganse mensdom) sy geregtigheidsaard, asook sy juridiese geregtigheidstand voor God verloor het - hy en sy nageslag (wat ons insluit) was verdoem. Ons het egter ook gesien dat diegene wie hul geloof in Christus Jesus stel, by wyse van spreke uit Adam uitgehaal word en oorgeplant word in Christus Jesus in - Adam se sonde wat aan ons toegreken was, of teen ons geestelike rekening gedebiteer was, was op Golgota teen Jesus se rekening gedebiteer en is ons rekening in "God se Boeke", gekrediteer.
Ons het ook gesien, dat daar nie net straf was om te ontkom nie, maar daar was ook nog nog loon wat ons moes verwerf ten einde die ewige lewe te kan beërwe, maar hierdie dilemma was ook deur Christus aangespreek, omdat Hy namens ons volkome gehoorsaam aan Sy Vader was.
Wanneer ons Jakobus se brief lees, het ons egter met nog 'n probleem te doen ~ Jou dwaas, wil jy 'n bewys hê dat geloof sonder dade nutteloos is (Jak.2:20). Hier is sprake van dade en as ons geloof, volgens Jakobus, nie gerugsteun word deur dade nie, is ons geloof dood. Petrus het hierdie selfde saak in vv.1-4 aangespreek en ons het gesien dat ons krag ontvang om wel heilige lewens te leef en ons het verlede week heelwat tyd aan hierdie aspek spandeer.
Petrus is baie besorgd daaroor dat sy lesers nie net sal verstaan dat hule gered is nie, maar dat hul lewens ook moet verander, daarom gaan hy voort in vv.5-7 en praat hy verder oor hierdie aspek van ons geestelike lewe en spel hy bepaalde eienskappe uit wat noodsaaklik is vir geestelike groei.
2 Pet.1:5-7~ En juis om hierdie rede moet julle alles in die stryd werp om julle geloof te verryk met deugsaamheid, die deugsaamheid met kennis, die kennis met selfbeheersing, die selfbeheersing met volharding, die volharding met godsvrug, die godsvrug met liefde onder mekaar en die liefde onder mekaar met liefde vir alle mense.
Petrus begin v.3 met die woorde ~ …en juis om hierdie rede moet julle alles in die stryd werp… Ons kan sekerlik vir onsself afvra, om watter rede moet ons, wát in die stryd werp? In die voorafgaande vier verse het hy gepraat van die resultaat van Chirstus se geregtigheid wat ons deelagtig geword het, nl. dat ons die ewige lewe beërwe het, maar ook dat ons die krag ontvang het, om afgeskei van hierdie wêreld te kan leef en juis om hierdie twee redes moet ons alles in die stryd werp om ons geloof te versterk - en hoe moet ons dit doen? Hy gaan dan voort in vv.5-7 en sê vir ons hoe ons dit moet doen.
Net voor ons egter daarna kyk, moet ons ook net kyk na die woordjie "verryk" ~ …julle (moet) alles in die stryd werp om julle geloof te verryk. Hierdie woord "verryk" het 'n baie interessante oorsprong. Oorspronklik was dit 'n woord wat in die teaterwêreld gebruik was. Daar was gepraat van 'n "teater-engel", of te wel in die Grieks, 'n χορηγέω (chorēgeō) en hierdie "teater-engel" was 'n welgestelde persoon wat saam met die skrywer en produksiespan van so 'n teaterstuk gewerk het, deur geld te voorsien, sodat die teaterproduksie net die beste kon wees (in ons dae sou ons dit 'n borg noem). Hierdie kon egter 'n baie duur welwillendheidsgebaar geraak het, want ander "chorēgi" het dikwels met so 'n "teater-engel" meegeding om te kyk wie die meeste kon skenk vir hulle bepaalde produksies en het die produksies al hoe meer uitspattig geraak - so 'n donateur het dan uiteindelik 'n oorvloedige gewer geword. Later het hierdie Griekse woord vir "teater-engel" verander na ἐπιχορηγέω (epichorēgeō), wat steeds die gedagte van oorvloedige voorsiening impliseer.
Petrus voel ook baie ernstig daaroor dat ons alles in die stryd sal werp om hierdie deugde tot ons geloof te voeg - ons kan nie maar net agteroor sit en vertrou en glo dat dit so met die tyd saam toegeveg sal word nie. Iemand het eenkeer gesê: "We are not called to 'Let Go and Let God do everything'; But: 'Trust God and get going'".
Petrus gaan nou voort en hy noem ses eieskappe of deugde wat ons "oorvloedig moet toevoeg" tot ons geloof, ten einde geestelik te groei. Let op dat Petrus nié met hierdie lys wil sê dat ons hierdie deugde in hierdie volgorde moet toevoeg tot ons geloof nie, m.a.w. die een lei nie noodwendig tot die volgende nie, of dat alvorens ons eers die een volkome onder die knie het, die ander nie gaan volg nie.
Eerstens sê hy dat ons, ons geloof met deugsaamheid moet versterk. Wat is deugsaamheid? Die ADV (Afrikaanse Direkte Vertaling) vertaal dit met "uitnemendheid" en die ESV met "virtue". Die Griekse woord wat hier gebruik word, is ἀρέτη (aretē) en gee die idee van sterk en energieke en gespierde manlikheid deur. Dit het egter ook morele voortreflikheid of -uitmuntendheid in gedagte. Ons moet derhalwe sterk wees in ons geloof, sodat ons kan uitstyg bo die versoekings van hierdie wêreld en ons eie vlees. Die wêreld dink dat dit net swakkelinge is wat heiligmaking najaag, maar Petrus sê in werklikheid, dat dit "'n man op 'n perd vat" om 'n heilige lewe te lei.
Paulus help ons in Fil.4:8 deur vir ons te sê watter deugde ons moet toevoeg ~ Verder, broers, alles wat waar is, alles wat edel is, alles wat reg is, alles wat rein is, alles wat mooi is, alles wat prysenswaardig is- watter deug of lofwaardige saak daar ook mag wees- daarop moet julle julle gedagtes rig. Dit is derhalwe baie duidelik, dat geloof wat God-verheerlikend is, oor 'n inhoud van deugsaamheid moet beskik.
Indien geloof, aktiewe gehoorsaamheid aan God beteken, impliseer dit, dat ons ook oor kennis moet beskik. Toe Paulus tot bekering gekom het, het Jesus in Hand.22:14 vir hom gesê ~ Die God van ons voorvaders het jou uitgekies om sy wil te ken, die Regverdige te sien en sy stem te hoor. Ons is geroep om God te ken en Sy wil te doen en as ons geestelik wil groei, móét ons groei in Sy Woord.
Petrus gaan egter verder en sê vir ons dat hierdie kennis nie net kennis van ons redding en kennis van die Woord behels nie [ἐπίγνωσις (epignōsis)], maar kennis [γνῶσις (gnōsis)] wat daarin bestaan dat ons sal weet wat van ons as gelowiges verwag word en wat aanvaarbare en welbehaaglike optrede en gedrag vir gelowiges behels - daardie optrede wat Jesus m.a.w. sal verheerlik. Hebr.5:14 omskryf dit ook pragtig ~ Vaste kos is vir grootmense, vir mense wat oor insig beskik en wat deur ervaring geoefen is om tussen goed en kwaad te onderskei.
Toe Petrus oor hierdie deug geskryf het, het hy waarskynlik aan sy eie tekortkoming gedink toe hy nog 'n jong gelowige was - ons lees in Matt.26:69-70 ~ Petrus het buite in die binnehof gesit toe 'n diensmeisie na hom toe kom en sê:"Jy was ook saam met Jesus die Galileër." Maar hy het dit voor almal ontken:"Ek weet nie waarvan jy praat nie. In plaas daarvan dat Petrus saam met Jesus gegaan het om Hom te ondersteun en solidariteit met Hom te betoon, kruip hy weg en lieg hy oor sy verbintenis met Jesus.
Om te weet is van kardinale belang, maar om net te weet en niks te doen nie, is futiel en daarom moet ons, ons kennis in aksie stel, maar daardie aksie moet gekenmerk word deur selfbeheersing. Dit is waarom Jakobus in Jak.4:17 geskryf het ~ As iemand weet wat die regte ding is om te doen en hy doen dit nie, is dit sonde.
Hierdie selfbeheersing geld nie net vir dinge soos bv. kos en drank nie, maar dit geld vir elke aspek van die lewe, so ook losbandigheid, m.a.w. om nie gebind te wees deur sedelike wette nie - immoraliteit maak dus ook deel uit van dit wat Petrus hier in gedagte het.
Vanuit die Griekse agtergrond, beteken selfbeheersing dat jy jou vleeslike passies en begeertes sal beheer en dat jy nie deur jou passies en begeertes beheer sal word nie.
Omdat die volgende deug, nl. "volharding" waarvan Petrus in v.6 praat, met soveel ander woorde vertaal word, moet ons net eers na die woord self kyk. "Volharding" kan ook vertaal word met "lydsaamheid" (OAV). Die NASB vertaal dit met "perserverance" en die ESV met "steadfastness". Die Griekse woord is ὑπομονή (hypomonē) en dit beteken om te alle tye en onder alle omstandighede aan te hou; om te verduur dus en hierdie uithouvermoë word geïnspreer en gemotiveer deur die gelowige se hoop wat daar in Christus Jesus gesetel is.
Paulus praat van hierdie hoop en volharding in Rom.8:25 wanneer hy sê ~ Maar as ons hoop op wat ons nie sien nie, wag ons
daarop met volharding. Hierdie is ook 'n baie mooi omskrywing van die uitdrukking wat ek so gereeld gebruik, nl. om 'n ewigheidsperspektief te hê. Wanneer Paulus praat van die gelowige se "hoop" verwys hy na ons verwagting van die wederkoms van Christus en 'n ewige lewe wat ons deur Hom deelagtig geword het en ongeag van wat met ons in hierdie lewe gebeur, ons klou naarstigtelik vas aan hierdie hoop - hierdie wete dat hierdie lewe met al sy bekommernisse en swaarky en seerkry, van korte duur is en dat daar 'n ewigheid op ons wag - 'n ewigheid van verheerliking - dít is ons hoop.
Die NAV se gebruik van volharding beskryf dus presies dit wat Petrus vir ons sê, nl. om te volhard tot die einde toe, ten spyte van wat ookal. Hierdie "ookal" word deur die satan geïnisieer deur op twee vlakke sy aanslae teen ons te loods, nl. vanuit die wêreld in die vorm van o.a teenstand en tweedens vanuit ons eie vlees. Die volhardende gelowige swig egter nooit voor enige van hierdie aanslae nie, omdat hy 'n vaste hoop in Christus Jesus het.
Die tweede laaste eienskap of deug wat Petrus noem ten einde geestelik te groei, is dieselfde woord wat hy reeds in v.3 gebruik het ~ Sy Goddelike krag het ons alles geskenk wat ons nodig het om te lewe en Hom te dien. Die meerderheid Engelse vertalings, vertaal hierdie vers as volg ~ His divine power has granted to us all things that pertain to life and godliness. Petrus verwys met sy vyfde deug na hierdie "godliness", of dan "godsvrug".
Die Griekse woord is εὐσέβεια (eusebeia). Die woord beteken om die regte eerbied te hê, of godvresend of godsalig te wees. Die woord word gewoonlik gebruik om die lewenshouding van gelowiges teenoor God en teenoor hul medemens te beskryf. 'n Ander vertaling vir hierdie woord kan "vroom" wees.
Daar word van ons as gelowiges verwag om "godvrugtige" lewens te leef en dit impliseer dat ons op 'n baie praktiese wyse, pynlik bewus sal wees van God se teenwoordigheid in elke faset van ons lewe. As ons meer gereeld daaraan dink dat God Alomteenwoordig en Alwys is, behoort dit ons te laat sidder, omdat ons dan behoort te besef dat God alles weet wat ons dink en doen en sê - elke oomblik!
Daar word heel party keer in die Woord gepraat van godsvrug. In Hand.22:12 lees ons van Ananias wat 'n godvrugtige of vroom lewe geleef het en dan sien ons dat hy vroom genoem was, omdat hy volgens die Wet geleef het. Hy het dus altyddeur geleef volgens die verwagtinge wat God aan ons as mense stel.
In Titus 2:12 sien ons hoe dat Titus opdrag kry om sy gemeente te leer om weg te draai van goddeloosheid en wêreldse begeerlikhede en ingetoë en regverdig en vroom te lewe, maar wat meer is, dit word van ons verwag dat ons godsvrug ook deurentyd sigbaar vir die wêreld sal wees.
In 1 Tim.4:7 gee Paulus opdrag aan Timoteus om op te hou om hom aan ouvroustories te steur en dan gaan hy voort en sê ~ Oefen jou liewer om in toewyding aan God te lewe. Ons moet Godsvrug inoefen.
In 2 Tim.3:2-5 word mense beskryf in wie se lewe godsvrug kortskiet - luister bietjie hierna ~ Die mense sal selfsugtig wees, geldgierig, grootpraterig en verwaand, beledigend teenoor hulle medemense en ongehoorsaam aan hulle ouers, ondankbaar en ongodsdienstig; hulle sal liefdeloos en onversoenlik wees, kwaadpraters, bandeloos en wreed, sonder liefde vir die goeie; hulle sal verraaiers wees, roekeloos en hooghartig. Hulle sal eerder liefde vir genot hê as liefde vir God. Hulle sal nog die uiterlike skyn van die godsdiens hê, maar die krag van die godsdiens sal hulle nie ken nie. Bly weg van sulke mense af.
Hierdie mense wat hier beskryf word is mense in wie se lewe godsvrug of vroomheid, of "godliness" ontbreek. Benewens ons Skrifgedeelte waarna ons vandag kyk, kan ons, nee móét ons hierdie gedeelte uit 2 Timoteus ook neem en ons eie godvrugtigheid, al dan nie, hieraan meet.
Soos ons kan sien en weereens kan ons ook sê dat ons godsvrug, net soos die ander deugde, leer ken en verstaan deur die Woord van God te bestudeer en tesame met dit moet ons die Heilige Gees vra om ons daarmee te help.
Godsvrug is geen opsionele luukse in ons lewenswandel as gelowiges nie en dit is ook nie 'n eienskap wat net gereseveer word vir die apostels en sekere ander superieure gelowiges van ons dag nie; dit is die plig en voorreg van elke gelowige om godsvrug na te streef en homself te beklee met godsvrug deur dit te bestudeer in die Woord en hard te oefen daarin en dit uit te leef in die praktyk.
In Gen.5:21-24 het Moses die volgende gesê ~ Toe Henog vyf en sestig was, het hy die vader geword van Metusalag. Henog het na die geboorte van Metusalag nog drie honderd jaar naby God geleef en het seuns en dogters gehad. Henog se ouderdom was dus drie honderd vyf en sestig jaar. Hy het naby God geleef en toe was hy nie meer daar nie, want God het hom na Hom toe weggeneem. Henog het naby God geleef - dít is om godvrugtig te wees.
Die Nuwe Testamentiese gebruik van hierdie woord, dui op toewyding aan God en toewyding is nie in die eerste plek, 'n aktiwiteit nie, maar 'n gesindheid en hierdie gesindheid bestaan uit vier elemente, nl. die vrese van die Here; 'n liefde vir God; 'n begeerte om Hom beter te ken en vierdens om Hom te behaag.
Onthou ook, dat ons nie buitengewoon talentvol, of super-geestelik hief te wees ('n Henog m.a.w.) om dit na te jaag nie - Petrus het enkele verse vantevore reeds gesê ~ Sy Goddelike krag het ons alles geskenk wat ons nodig het om te lewe en Hom te dien. Dit kom deurdat ons Hom ken wat ons geroep het deur sy heerlikheid en mag (2 Pet.1:3).
Johannes sê in 1 Joh.4:20 ~ As iemand sê:"Ek het God lief," en hy haat sy broer, is hy 'n leuenaar; want wie sy broer, wat hy kan sien, nie liefhet nie, kan onmoontlik vir God liefhê, wat hy nie kan sien nie. Liefde is die laaste eienskap wat Petrus aanspreek en ons sien dat hy dit verdeel in twee soorte liefde, nl. liefde vir mekaar en liefde vir ander mense.
- …vir Mekaar:
Wat e.g. betref, nl. liefde vir mekaar, of soos die OAV daarna verwys as broederliefde, verwys dit na ons liefde vir medegelowiges - die sg. "φιλαδελφία" (philadelphia)- liefde.
Liefde vir medegelowiges is 'n uitstaande kenmerk vir 'n ware dissipel. Moenie hierdie eienskap sommer so "woerts warts" aftiek van jou lysie van eienskappe tot 'n Godvrugtige lewe, of -heiligmaking nie. Gaan dink eers baie mooi daaroor. Gaan bid eers daaroor en ondersoek jouself. Is jy waarlik lief, só lief vir jou broers en susters in hierdie gemeente, dat jy hulle aanvaar met hul bindekolle en al? Is jy só lief vir hulle dat jy nie sal skroom om in te spreek in sy of haar lewe ten einde hom of haar op die regte pad te help hou nie? Is jy waarlik só lief vir elkeen dat wanneer jy inspreek in iemand se lewe dat jy dit met 'n hart vol opregte liefde en genade doen?
Kom ons neem dit 'n stappie verder. Is jy só lief vir hulle dat jy sal toelaat dat hulle met hulle blindekolle en al ook in jóú lewe mag inspreek en dat jy in liefde na hulle sal luister en bereid sal wees om jou te bekeer?
Nog verder… Wat is jou gesindheid t.o.v. gelowiges wat uit ander kulture kom? Glo jy werklik dat 'n Sotho en 'n Kleurling en 'n Zimbabwiër en 'n Indiër, of 'n Rus 'n gelowige kan wees? As jy ja sê, dan moet jy ook mooi nadink oor jou diepste, ja, jou heel diepste gesindheid jeens anderskleuriges, want wie sê daardie onbekende anderskleurige waaroor jy 'n negatiewe opinie wil utspreek of wat jy "name" wil noem, is nie dalk 'n broer in Christus nie? As iemand sê:"Ek het God lief," en hy haat sy broer, is hy 'n leuenaar; want wie sy broer, wat hy kan sien, nie liefhet nie, kan onmoontlik vir God liefhê, wat hy nie kan sien nie (1 Joh.4:20).
Michael Green het op 'n keer gesê: "Those who have been born again, must show their royal birth in royalty of behaviour towards other children of the King".
Wanneer dit kom by broederliefde, laat ons Paulus se woorde in Rom.12:10 in gedagte hou ~ Betoon hartlike broederliefde teenoor mekaar; bewys eerbied teenoor mekaar en wees mekaar daarin tot voorbeeld, asook 1 Joh.5:1 ~ Elkeen wat glo dat Jesus die Christus is, is 'n kind van God; en elkeen wat vir die Vader liefhet, het ook die ander lief wat kinders van die Vader is.
- …vir Alle Mense:
Petrus spreek ten slotte 'n tweede tipe liefde aan en dit is die sg. "ἀγάπη" (agapē)- liefde, ons kan ook daarna verwys soos die OAV wel doen, nl. naasteliefde.
In broederliefde is beide partye lief vir mekaar, net soos wat daar in die seksuele liefde, 'n wedersydse vervulling is, maar wanneer dit kom by "ἀγάπη" (agapē)- liefde, of te wel naasteliefde, is dit meestal 'n eenrigting situasie - ons wat die ander persone lief het, ongeag… Dit is nie omdat ons so liefdevol is dat ons "ἀγάπη" (agapē)- liefde uitleef nie, want dan sal ons nie maklik vreemdelinge lief hê nie, maar ons weerspieël bloot die liefde wat God teenoor ons geopenbaar het toe Hy Sy lewe vir ons opgeoffer het - ons wat eens vreemdelinge en vyande van God was. Dít is wat God vir ons gedoen het (Joh.3:16) en dít is wat Hy wil hê ons moet doen (1 Joh.3:16).
Geliefdes, geen gelowige kan ooit op 'n punt kom waar hy of sy "gearriveer" het as gelowige nie. Een van die kenmerke van geestelike volwassenheid, is juis om te besef hoe ver ons tekort skiet - dit moet ons egter nie moedeloos laat nie, maar eerder motiveer om nog harder aan ons heiligmaking te werk.
(Boodskap gelewer deur Kobus van der Walt te Vaaldriehoek Gereformeerde Baptistegemeente op 07 Februarie 2015)