Wat is dan nou lekkerder as wors?
Die Stellenbosse Woordfees het sedert sy ontstaan enkele jare gelede vervorm. Aanvanklik was dit 'n po�sienag waar skrywers tantaliserend uit hul werk voorgelees het. Vandag is dit 'n kunstefees in die kleine. Presies waarheen dit op pad is, sal n� vanjaar se fees sekerlik 'n kernvraag word.
Die flieks van Al Debbo en Frederik Burgers, die Suid-Afrikaanse Laurel and Hardy (net snaakser), het 'n ruk lank toe ek klein was, Sondagmiddae op die TV verskyn. Dalk is h�lle vir my Stengeweer-skater verantwoordelik. Dis immers hulle wat my die eerste keer laat stik-stik het van die lag. Daarom was Al Debbo se verskyning op die Donderdagmiddag van die fees vir my 'n m��t. Dis met groot pi�teit deur die Afrikaanse Taalmuseum aangebied, maar tog was dit moeilik om na 'n afgetakelde maar manmoedige Debbo te kyk.
Hy't enkele van sy ou komiese liedjies gesing, voor die prent Dis lekker om te lewe vertoon is. Die groot gehoor het hom luidkeels toegejuig. Daar was gryses, jonges en piepjonges. Op 'n vreemde, seer manier was dit sekerlik 'n hoogtepunt.
Verleiding, Reza de Wet se nuwe toneelteks en haar eerste een vir lank in Afrikaans, is interessant. Die veelsinnige titel suggereer reeds dat dit nie maklik vir uitleg vatbaar is nie.
'n Vegknoper (Antoinette Kellerman) gee 'n lesing gebaseer op haar verdwene student (Heike Gehring) se navorsing oor Eug�ne Marais. Die dramaturg Reza de Wet is een van haar hoofbronne - di� is immers 'n nasaat van Marais se broer en dra allerlei grepies familie-oorlewering met haar saam.
Kellerman staan-en-sit voor in die onderste saal in die Willcocks-saal op die Matie-kampus (o, die onwegdoenbare reuk! Kennis, is dit jy?) en bekyk soos 'n meisieskoolhoof die vergaderdes.
Slim, di� truuk. Jy wonder of jy jou stoel maar kan laat kraak. Dis tog 'n lesingsaal en di� 'n akademiese lesing. En jy 'n balhorige student. Dan besluit jy om tog nie jou alie te versit nie. Dis teater di�, en vra beleefde stilte.
Oudiovisuele insetsels - kwansuis deur vegknoper-en-student opgeneem - word tussendeur vertoon. Veral die karakter De Wet-die-dramaturg is vreemd onderhoudend.
Vir my is Verleiding allereers 'n slim uiteenryging van die akademiese w�reld - van die verhouding tussen promotor, student en onderwerp-van-ondersoek. Marais is maar terloops laasgenoemde. En as sodanig werk die stuk slim. Sy onafgewerktheid, haltende tempo en stukke aanstellerigheid satiriseer die akademiese diskoers op indringende wyse.
As ons uitloop, s� my toneelgenoot: "Oe, Kellerman was darem maar weer wonderlik." "Mmm," wil ek beaam. Ek kap terug: "Mmm, ek weet nie. Kon sy die karakter nie effe meer lewensgetrou gemaak het nie? Akademici het tog nie meer so 'n domineeagtige, Hollandse diksie nie. Was sy nie te veel van 'n karikatuur nie?"
Woordfeesmense, twee samehangende klagte. Een: Vooraf di� aand was die loket by die deur effe deurmekaar. Twee: Vriendin Dom (maar slim) het midde-in die verleiding 'n fluitjie benodig en die agterdeure in die saal was bot-toe. Ingekerker, had sy groot pyn.
Vrydagoggend is ek Lae Lande toe. Die eerste deel van die Neerlandistiekdag, wat eintlik op nagraadse studente gemik was, maar vir die algemene publiek oop was, was groot pret.
David van Reybrouck, 'n jong Vlaamse historikus en outeur van Die Plaag oor Eug�ne Marais en die stoute Maurice Maeterlinck, is deur Wium van Zyl en Abraham H de Vries ondervra.
Van Reybrouck is slim en noukeurig en gevat. Dit was uiters genietlik om te hoor hoe sy reisboek/speurboek/dagboek ontstaan het. Sy voorlesinkie uit Die Plaag oor sy besoek aan Naboomspruit het die gehoor aan't basuin gehad.
Ook het mens besef dat so iets dit die moeite werd maak om bietjie werk in te sit en in Nederlands met Laelanders te praat. Die gesprek is deur 'n sagte humor gekenmerk wat nie vertaal kon word nie.
Daarna kom die sjarmante sangeres Julia Bronkhorst - asof uit 'n musiekdosie - te voorskyn. Elke dan en wan spring sy orent met die verskoning "Ek is kort!" Haar praatjie oor Afrikaanse en Laelandse komponiste wat Afrikaanse tekste toonset was uit die vuis �n die boonste rakke.
Etenstyd, wat in die lieflike Klein Libertas-teatertjie opgevoer is, is 'n vertaling deur Adriaan Meyer van Berkoff se Lunch, onder Gaerin Hauptfleisch se regie. Floyed de Vaal en St�phanie Hough speel die twee hongeres wat �rens naby n�rens mekaar te�kom.
Dis een van daardie stukke wat sommiges van sal hou, ander nie. Soos Godot, Die les en Albee se The zoo story bekyk dit die absurde alledaagse interaksie tussen (twee of drie) mense. Meyer se vertaling is knap en Hauptfleisch se regie waarskynlik fisies genoeg om selfs Berkoff tevrede te stel. 'n Po�tiese snit.
Vriendin Griebenow het twee maal voorheen Water pockets gesien en ges� sy wil w��r. In die Klein Libertas-teater tussen 'n skaflike gehoor vir 10-uur op 'n Saterdagoggend vly ons spannetjie (met ouderdomme wat tussen tien en 90 strek) ons neer.
Die drie spelers is energiek en vol bone. Griebenow is weer meesal gaande. Die 10-jarige ook. Ek effe minder so. Dit kon veel meer afwisseling van tempo en vaart gehad het. By tye het dit effe rigtingloos gewandel. Die regisseur se skuld.
Maar wie is ek om van Griebenow en 'n 10-jarige te verskil?
Die veeltaligheidslagsessie (In hoeveel tale kan jy lag?) wat die Saterdagmiddag in die Ou Conserve aan was, was ongelukkig onsnaaks. So 'n boeiende onderwerp en d�s die simpel ou grappies wat julle te berde bring? Mmm.
Deurgaans het die son heerlik gebraai.
LitNet: 24 Maart 2005 Wil jy reageer op hierdie resensie? Stuur kommentaar na webvoet@litnet.co.za om die gesprek verder te voer op S�Net, ons interaktiewe meningsruimte. boontoe / to the top