Hy is so beïndruk daarmee dat hy meen dis wat die wêreld nodig het. Hy is blind daarvoor dat ubuntu in Suid-Afrika onder enorme druk verkeer.
Trouens, hy is ingenome met die staanplek wat Afrikaans (as taal van die onderdrukker) weens Mandela se vergewensgesindheid kon kry, wat Afrikaans in die tronk by ’n bewaarder geleer het. Hy meen om iemand se taal te leer is ’n vorm van inlewing.
Uit die artikel in Trouw is daar geen aanduiding dat die twee skrywers bewus is van die feit dat Mandela saam met die res van die ANC-leierskorps ’n keuse ten gunste van die gebruik van geweld gemaak het nie. Die gevolglike terreurdade word dus ook nie belig of enigsins gepoog om dit in konteks te plaas nie. Dit word bloot gekoppel aan Mandela se gelykstelling van die Anglo-Boere-oorlog en die ANC se stryd – beide het gegaan oor die verwerwing van regte.
Op eie bodem het verskeie kommentators, veral uit die dampkring van die Seunse Weenkoor, juis sterk elemente van ubuntu getoon deur by herhaling te pleit vir die aanhoor en begrip vir die ander se griewe. Die historikus en kommentaarskrywer, dr. Leopold Scholtz, het naderhand in ’n artikel op Maroela Media daarop gewys dat begrip vir die griewe van die ander nie daarop neerkom dat die gevolglike gewelddadige optrede geregverdig is nie. Uit verskeie gemelde uitsprake van leiers van die molesmakers was dit egter presies wat verwag is – begrip vir die griewe moet noodwendig die goedkeuring van die metodiek behels.
’n Tweede probleem met die toepassing van ubuntu in hierdie situasie is dat die oproermakers ’n totaal eensydige houding ingeneem het. Daar is geen sprake van wedersydse begrip, soos ubuntu vereis nie. Die boodskap van wedersydsheid het ook nie altyd sterk uit die skrywes van die Seunse Weenkoor geblyk nie (en dan juis weer tot ’n verharding aan die ander kant gelei).
Ubuntu-aanhangers moet in gedagte hou dat ubuntu net kan werk as albei (of meer) kante van ’n konflik daardie filosofie aanhang. Volgens eie aansprake uit die geledere van die molesmakers (maar sonder ’n besliste aanduiding oor die verteenwoordigendheid daarvan) speel die foutief-vertaalde werke van Franz Fanon ’n sleutelrol in die vertrekpunte van die molesmakers. En dan, uiteraard, speel ras ’n groot rol asook die aanwending van geweld. Dit staan bitter ver van ubuntu.
Dit beteken egter nie dat die tikkie ironie nie raakgesien moet word dat die gees van ubuntu in Suid-Afrika ten minste plek-plek onder druk kom, terwyl twee Nederlandse skrywers dit as model vir die wêreld voorhou nie. Dat die twee skrywers skynbaar die brak kolle in hul beskouing van Suid-Afrika miskyk, is ’n heel ander kwessie en deel van die problematiek van instansies soos AfriForum wat onder meer die kwessie van plaasaanvalle probeer internasionaliseer.
Tot alle partye (nie net politieke partye nie) hulle ernstig tot ubuntu verbind, of dan die Christelike beginsels wat hiermee ooreenstem, sal die land sy weg moeisaam tot vrede vind. Dit word verder gekompliseer as van die instansies hulle afvee aan die Grondwet, wat juis die produk van ’n ubuntu-tipe proses was. Nie dat die Grondwet volmaak is nie.
En terwyl almal so aangemoedig word om mekaar te hoor en te verstaan, verstaan ’n mens ook die Afrikaner en Afrikaanssprekende se vrese en kommer oor die wyse waarop transformasie dikwels as transformania konflikwekkend toegepas word.
Ek wil net byvoeg dat die Hollanders wat daardie tyd in ons land gewoon het, gekant was teen die optrede van hul landgenote.
Mandela het ook maar die vyand gespeel. Hy moes die hoë grond behou en het dinge gedoen soos die rugby trui aangetrek, Afrikaans geleer (wou ook hoor wat die wagte praat), en die Afrikaanse kerkdienste bygewoon. In die buiteland is hy as die vriendelike omie bekendgestel. Weinig word daar oor sy kommunistiese verbintenisse berig. Tipe van ‘n oëverblindery sou ek sê
Dankie vir daardie uiteensetting Flippie. Presies soos ek dit nog altyd in die praktyk sien gebeur het.
Eskom het Donderdag aangekondig die datum vir die bekendmaking van sy interim resultate is na volgende jaar uitgestel om voorsiening te maak vir die bepaling van die impak wat die laer as verwagte tariefverhoging, wat deur die Nasionale Energiereguleerder van Suid-Afrika (Nersa) toegestaan is, gehad het.
Uitspraak is Vrydag voorbehou in die saak van die vakbond Solidariteit teen die SAUK oor die afdanking van vier veteraanjoernaliste in die arbeidshof in Braamfontein.
Dié agt joernaliste het onderskeidelik Maandag en Dinsdag afdankingsbriewe van die uitsaaier ontvang. In die briewe word gemeld die joernaliste word in die pad gesteek omdat hulle “voortgaan om die SAUK-bestuur se gesag te ondermyn” en dat hul wangedrag “onhoudbaar” geword het.
Regter Rob Lagrange het die hofverrigtinge begin deur kwessies te noem in die onderskeie regspanne se hofstukke waaroor hy graag meer duidelikheid wou hê. Hierdie kwessies het onder meer ingesluit die werklike rede vir die joernaliste se afdanking, of die SAUK se verbod op die uitsaai van gewelddadige betogings werklik op die joernaliste van toepassing was en of die hof regsbevoegdheid het om uitspraak te lewer in hierdie betrokke saak.
Lagrange het dit ook bevraagteken hoekom die SAUK gekies het om die joernaliste af te dank as die bestuur wel bewus was van die feit dat die joernaliste ŉ dringende hofaansoek ingedien het om dissiplinêre prosesse teen hulle te laat opskort. “Aangesien die SAUK geweet het die joernaliste neem verdere regstappe, moet ons kyk na watter uitwerking dit op die uitspraak en die kostebevel in hierdie saak sal hê,” het hy gesê.
Themba Skosana SC, vir die SAUK, het gevra dat die aansoek van die hand gewys word aangesien die arbeidshof nie regsbevoegdheid ten opsigte van die saak het nie. Hy het aangevoer dat die afdankings wettig is en die joernaliste eers moet kan bewys dat dit onbillik is, alvorens dié hof genader word.