VOLKSLIEDE en die brand in die neus | Loer Toer
VOLKSLIEDE en die brand in die neus
Frankryk, Suid-Afrika December 5, 2016 Leave a comment
Die nuwe bestel in Suid-Afrika in 1994 het 'n kombinasie van die volksliede daargestel, 'n ongewone en bedagsame reëling. Vir die meeste mense was dit voldoende, sover ek weet.
"Die Stem van Suid-Afrika" / "The Voice" is deur C.J. Langenhoven (liriek) en M. de Villiers (musiek) tussen 1919 en 1921 geskryf. Die liriek is 'n poëtiese beskrywing van die grootse skoonheid van die land en word, in die opvolgende vers, 'n gesang van toewyding. Die pyn van die Anglo-Boere-oorlog, minder as 20 jaar tevore, was nog vars by hulle.
"Nkosi Sikelel' Afrika" is in 1897 geskryf deur Enoch Sontonga en is 'n gebed-gesang wat die ganse vasteland omhels en vra dat die "oorlog en lyding" van Afrika se mense eindig. Dit kom na 'n bloedige 19de eeu en 500 jaar van slawerny.
"La Marseillaise" is in 1792 tydens die Franse Revolusie deur Rouget de Lisle geskryf. Dit is 'n marslied vir soldate. Die liriek is kragtig, om dit sagkuns te stel: "Die bloedige vlag is gehys … Hulle (die vyand) sny ons seuns en kamerade keelaf … Laat hulle onreine bloed ons landerye natlei." En dit teen 'n naamlose "tirannie".
As die liriese toonaard van die drie volkslied uiteenloop, maak die musiek my bewoë, ja, brand in my neus. Ek het "Die Stem" vir baie jare eenmaal per week gehoor en gesing in die skool waar ek klasgegee het en dit is verweef in die some van my brein. "Nkosi" het ek eers as skoolseun gehoor toe die hoof die werksvolk bied om dit vir die skool op te voer. Die drie-tot-vierdeligeharmonie het my nog nooit verlaat nie.
Deesdae word die "Marseillaise" meer spontaan, meer dikwels, in die openbaar gesing. Dit was 'n ontroerend ervaring toe die hele Franse parlement spontaan op die been kom en dit sing. Dit het glo laas tydens die Eerste Wêreldoorlog gebeur. En dit was Januarie, 2015, na die terreuraanvalle in Parys.
Indruk van die Franse vlag
'n Vreemde lot om deur drie volksliede geraak te word. Dalk moet ek maar klaarkry en my tot "La Internationale" begewe, en ek sal dit maar op Afrikaans sing, behalwe hulle sê my dat die naam vanaf die 1920s het verander na "O Boereplaas" en die liriek is bietjie anders.