Vorige antwoord(e) op... SEKS VOOR DIE HUWELIK (2) - Forum 2.0 - jimileroux.com
Vorige antwoord(e) op... SEKS VOOR DIE HUWELIK (2)
Posted by Jimi le Roux on July 14, 2008 at 9:52am in Geestelike vrae forum
Seks voor die huwelik/saamwoon
Ek glo 90% van ongetroude mense in vaste verhoudings het 'n seksuele verhouding, of ten minste uiteindelik het hulle. Vandag se kultuur beskou seks as 'n deel van enige eksklusiewe verhouding, en as die verhouding vorder is die volgende stap dan om saam te woon. Dis so anders as die Bybelse kultuur! In Bybelse tye was daar letterlik nie (of skaars) iets soos "seks voor die huwelik", want 'n meisie se maagdelikheid was haar grootste bate en as sy dit verloor het, was haar kanse op 'n huwelik skraal. Haar maagdelikheid is dus soos goud opgepas. Daarmee moet ons byvoeg dat 'n huwelik 'n meisie se enigste toekoms was, want vroue het geen ander heenkome of inkomste gehad nie. Die reëling het vroue dus beskerm.
Hoe moet ons oor vandag se kultuur oordeel vanuit die Bybelse norme en voorskrifte? Nie so maklik as wat jy dink nie! Hier is 'n paar van die dinge waarmee ek worstel...
1) seks en huwelik hoort m.i. saam want dit is volgens die Bybel twee kante van dieselfde munt. Die fisieke en die geregtelike. Die een moet nie sonder die ander nie. Geen seks sonder huwelik en geen huwelik sonder seks, min of meer. Beide kante het Bybelse gronde. Dis ons vertrekpunt.
2) ten spyte daarvan kan mens glad nie die hele antieke model (in Bybelse tye) vir huwelike net so oorneem nie, omdat die kulture so drasties verskil, bv.:
• kinders het dikwels nie hul maats gekies nie, en het ook nie vir liefde getrou nie (pa en ma het van beter geweet en dit vir hulle gereel)
• kinders is vroeg al aan iemand beloof/verloof, bv. 12 of 13
• verlowing is net so bindend geag as huwelik en verbreking daarvan (deur daaruit te onttrek of owerspel) is ook beskou as egbreuk
• jongmense het getrou op 15 tot 17, 18 (NIKS later nie)
• 'n huwelik is nie noodwendig in die sinagoge voltrek nie, of deur 'n priester of rabbi nie - soms het 'n man eenvoudig (maar darem publiek) 'n vrou "gevat". Hy kon ook in die oorlog vir hom 'n vrou "wen", of sy slavin neem as 'n vrou.
• daarby was dit ook in orde dat 'n man meer as een vrou vat, as hy net vir hulle kon sorg. In al die bg. reëlings het sy bestaande vrou(e) geen sê gehad nie
• 'n vrou se status was totaal onderhewig aan die man s'n en hy kon letterlik oor haar beskik soos hy wou. Hy kon ook van haar skei (maar sy nie van hom nie). Vroue het nie eie inkomste gehad nie, en was altyd van 'n man afhanklik vir voortbestaan.
3) Ons kan uit die Skrif aflei dat daar wesenlike dinge is wat in die huwelik hoort – dit gaan nie daaroor dat ons die kulturele praktyke van Bybelse tye hoef te aanvaar nie – ons doen dit nie op ander terreine nie. Nee, ons moet probeer om die Here se beginsels wat Hy IN hulle kultuur voorskryf te onderskei en IN ons kultuur toe te pas. M.a.w. onder ons (en hulle) praktyke moet goddelike beginsels lê. Wat sou dit wees? Persoonlik dink ek aan die volgende:
• in beginsel is seks vir die huwelik en die huwelik vir seks (o.a.)
• in beginsel bedoel God een man vir een vrou in 'n liefdevolle en permanente, getroue en vervullende verhouding
Alles daarteen is nie God se ideale wil nie. Dit is bv. dinge soos seks buite die huwelik en egskeiding maar dit aanvaar OOK dat 'n liefdelose huwelik, en afbrekende en vernederende verhoudings EWE buite God se wil en droom vir 'n huwelik is.
4) Ons eie praktyk het so verander, net die laaste 50 jaar, dat dit nou baie moeilik vir pare is, seksueel en andersins. Onthou, die Here het die mens gemaak met 'n seksuele piek op 15-18 of so iets – dis wanneer mense in Bybelse tye ook, heel tereg, getrou het. Dit was die bedoeling. Vroeër het ons pare ook getrou rondom 20, of vroeg in die 20s. Hulle kon hulleself dus makliker spaar tot dan. Maar dit het nou verander. Deesdae is dit eers studeer, dan werk, dan dikwels eers verhoudings aanknoop, dan geld opspaar, al sulke dinge... die gevolg is dat baie pare eers tot trou kom in hulle 30's. (In Bybelse tye was die gemiddelde lewensverwagting maar omtrent 40!) Dit is dus baie moeiliker (en die wêreld om hulle maak dit ook baie moeilik) om hulle seksueel te spaar, vir bv. 15 jaar of meer. Mens kan ook baie geld spaar as jy jou kostes deel (in een huishouding). Hoe leef mens nou volgens goddelike beginsels in so 'n samelewing? Meeste vind dit eenvoudig onmoontlik en onnatuurlik om hulle drange te keer en gaan dus in 'n seksuele verhouding - en dikwels is dit die mooiste Christene. So leef hulle of met 'n skuldgevoel, of hulle draai hulle rug op die kerk, wat die "onmoontlike" van hulle verwag.
5) Hoe hanteer ons dus nou die praktyk? Ek dink aan die volgende:
• selfs in die Bybel sien ons meestal nie die Here se ideale wil in werking nie, maar 'n praktyk wat in meerdere of mindere mate daarvan afwyk, en dit geld nou sy wil op alle terreine
• die mooi is dat die Here steeds mense liefhet en met hulle bly werk op pad na sy wil toe, en ek dink ons moet dieselfde doen
• dit beteken nie dat ons nou sommer alles toelaat en vergeet van die duidelik morele kompas wat die Here uitwys nie. Dit beteken dat ons mense in liefde help om daarby uit te kom
• casual seks is bv. doodgewoon afbrekend, en ons hoef glad nie te glo dat Hollywood-styl verhoudings die norm hoef te wees nie
• eerstens is dit van belang om mense te sien as meer as hulle gedrag: ons almal ken sonde in ons lewe maar ons bly in God se oë kosbaar en waardevol
• ons moet ook ophou om te dink dat seksuele sonde erger is as ander sonde, soos bv. ongehoorsaamheid, twisgierigheid, hebsug, skinder, ens. Sonde bly sonde en dit maak ons almal nederig
• dan sou ek sê pare moet aanvaar word waar hulle is, en op hulle versoek moet die Bybelse prentjie oopgevou word. Persoonlik wil ek dan met hulle hulle reis bespreek, bv. hoe lyk die pad na 'n huwelik toe. Ek het ook al couples gehelp om tot trou te kom. Indien ons nie na 'n huwelik op pad is nie, wat is die aard van ons verhouding? Waarheen gaan ons? Ek vind dit soms moeilik om te verstaan waarom mense nie tot trou kom nie - ek dink die commitment issues in so 'n verhouding moet bespreek word
• ek is persoonlik vir vroeër trou, maar daarmee nie vir ligtelik trou nie! Dis vir my beter dat 'n paar wat nog wil trou tot trou kom met 'n kleiner maar mooi seremonie, as om dit onbepaald uit te stel om op te spaar vir iets wat dalk glad nie gou gaan gebeur nie
As ons op 'n genaakbare manier die bg. toestand bespreek, beteken dit nie dat ek mense wat saamwoon sal toelaat om ampte of bedieninge in my kerk te vervul nie. Ek sou wou hê hulle moet eers hulle eie verhoudings uitsorteer of vasmaak. Hulle kan nie bly waar hulle is nie. Op 'n begrypende en realistiese manier moet ons mense help om by 'n verantwoordelike en Bybelse moraliteit uit te kom.