"The ascension does not mean that Jesus leaves us; on the contrary, it means that He comes terribly near to us. The boundary between this world and the Beyond which has been passed on Christmas night, is just being crossed once again, and in a new way. Before, when He walked the earth, He was close to only a few – only the little group of disciples; his presence was limited by space and time. Only a few heard his word in those days; today it spans the world. Then only a handful of his friends could plead, 'Stay with us, for it is towards evening', today millions of hands fold in prayer and where two or three are gathered He will be amongst them. He passes through the door of our homes and through the walls of prisons . . ."
Om beide van die preekstudie se riglyne te ondervang, fokus hierdie liturgie op God se regering deur Christus in die hemel, maar veral op die aarde. Sien gerus ook die voorstelle wat in die preekstudie by die twee verskillende invalshoeke gemaak word. Die psalmteks roep alle volke op om die Here te loof en prys, daarom is hierdie 'n meer sanggerigte liturgie. Enige preek oor Psalm 47 kan nie anders as om oor te loop in lof en aanbidding nie, daarom dat die grootste lofprysing ná die preek gebeur eerder as aan die begin van die diens.
Psalm 46-48 is drie lofliedere wat God se beskerming en hulp uit Sion besing. Dit word daarom Sionspsalms genoem en is heel gepas deur die Koragiete geskrywe en waarskynlik uitgevoer.
BybelMedia se Woord en Fees 2015-2016 stel voor: "Die hele diens [kan] so ingerig word dat iets van 'n gebeurtenis beleef sal word. Liedere, samesang en solo's, voorlesings en kort dramatiserings of fotobeelde waar moontlik, kan gebruik word om die atmosfeer te skep wat lei tot die voorlesing van Psalm 47 op 'n wyse wat reg laat geskied aan die karakter daarvan. In gebed kan die Heilige Gees gevra word om aanraking van oog en hart om iets van die Groot Koning te sien."
Votum: (Lied 427)
Lofsang: Lied 547 of Flam 383
Geloofsbelydenis: Lied 426
Slotsang: VONKK 96 of Flam 1 of Lied 429
Respons: Lied 425 vers 2 of Lied 189
Alle volke, loof die Koning!
Oorwinnend gaan hy na sy woning, in goddelike majesteit.
Op 'n wolk voor mense oë, onpeilbaar deur die hemelboë vaar hy ohoog in heerlikheid.
Aan God se regterhand hou hy sy werk in stand.
Buig voor hom neer, bring aan hom die eer:
Oorwinnaar, Redder, Christus, Héér!
(Uittreksel uit "Blydenuus van Geloof" deur Wilhelm Jordaan, aangehaal in "Gebedeboek met liturgiese Voorstelle")
Lied 426 "Ons sing nou bly 'n vreugdelied"
(RUBRIEK: Flam – Lof) Teks: TT Cloete © NG Kerk Uitgewers (Psalm 47) Musiek: Louis Brittz © Urial Ps 47)
(RUBRIEK: Flam – Lof / Verwondering) Oorspronklike titel: All heaven declares
Teks en musiek: Noel en Tricia Richards Afrikaanse vertaling: 2005 Faani Engelbrecht en Jacques Louw
Hier kan jy oulike boekies van Jesus se hemelvaart gratis kry – volkleur en swart en wit. Druk Ctrl + F en soek "ascension". Vertel die verhaal van Jesus se hemelvaart mbv die prente. Gee dan vir elke kind in die erediens die swart en wit weergawe, sodat hulle hul eie boekies kan maak tydens die preek.
Ouer kinders mag die "connect the numbers" aktiwiteit geniet. Hier is nog 'n voorbeeld.
Vandag vier ons Jesus se hemelvaart. Vir die Nuwe Testament is Jesus se hemelvaart sy troonsbestyging. Die gekruisigde en opgestane Jesus Christus regeer nou as Koning oor die ganse wêreld.
In ons Gereformeerde geloofstradisie is Jesus se hemelvaart en sy koningskap die ankerpunt in ons geloof. Vanuit Jesus se koningskap kyk ons terug na sy kruis en opstanding, en vooruit na sy wederkoms en die nuwe hemel en aarde wat ons pad is. Vanuit Jesus se koningskap dink ons na oor die wêreld, oor die politiek, oor ons werk, ons ontspanning, ja, elke terrein van ons lewe.
'n Paar weke gelede, toe die eerste groep kerkleiers gevra het president Zuma moet bedank, is daar 'n radio-onderhoud met ds Moss Ntlha van die Evangeliese Alliansie gevoer. Die joernalis wou weet of die kerk nie nou by politiek betrokke raak nie. Nee, het ds. Ntlha gesê: Christus is Koning oor die ganse wêreld, en dit sluit ook die konstitusionele krisis in. Op grond van Christus se koningskap, het die kerk 'n getuienis om te lewer. Op grond van wat Christus die Koning se eis tot reg en geregtigheid, moet die kerk teen valsheid en bedrog getuig.
Dit is tipies Gereformeerde taal. Gelowiges se mandaat om oor elke terrein van die lewe Christus se koningskap na te volg, kom van die Een wat nou op die wêreldtroon sit.
Gereformeerde mense is diep bewus daarvan dat Christus se koningskap in die teenwoordige tyd afspeel. Lewenswye gehoorsaamheid in die hede is daarom belangrik.
Baie van ons geloofsinhoud speel in die verlede tyd af. Jesus is gebore, het 'n kragtige bediening en lering op aarde gehad, is kruisig en het opgestaan uit die dood. 'n Groot deel van ons geloofsinhoud moet nog gebeur, dit is toekomstig: Jesus sal weer kom, oor alles en almal oordeel, en die nuwe hemel en aarde bring.
Intussen is Jesus se koningskap teenwoordige tyd. Dit vul die tyd waarin ons leef. Hy sit nou op die troon, aan die regterhand van die Vader. Hy regeer deur sy Woord en Gees. Nou, hier, hede, teenwoordige tyd. Terwyl verlede en toekoms belangrike oriënteringspunte in ons geloof is, is Gereformeerde mense diep onder die indruk van ons roeping in die hede, in diens van Christus se koningskap.
Psalm 47 is 'n loflied aan God, die groot koning wat oor alles verhewe is, en wat nou regeer. Hierdie Psalm word tradisioneel met Hemelvaart verbind, omdat Hemelvaart die viering van Christus se Koningskap is.
Die konteks van Psalm 47 is die Ou Testamentiese erediens, soos bly uit vers 6:
God gaan op na sy tempel toe onder gejubel,
die Here gaan op terwyl die ramshoring blaas.
In die erediens beleef die volk van God die Here se koningskap. Hiervoor loof hulle God. Die lof het verskeie gronde:
Die Here is die Groot Koning oor die hele aarde (3) – alles en almal staan onder sy heerskappy;
Die Here het vir sy volk ruimte geskep tussen al die volk en vir hulle die pragtige land van Jakob gegee (4-5) – die Here hou sy volk vas;
God sit op sy heilige troon, die Koning wat heers oor al die nasies, en verenig hulle met die nageslag van Abraham (8-10).
Die erediens is die ruimte waarin God se koningskap vir die volk helder beleefbaar word. Aangesien Hy regeer, is daar vir die volk vreugde en sekuriteit moontlik. Daarom die oproep dat God geprys moet word met psalms.
Die perspektief op God as Een wat op die wêreldtroon sit, speel 'n groot rol in die beskrywing van God in die Nuwe Testament. Dink maar aan die Openbaring van Johannes waar Johannes 'n hemelse erediens sien afspeel, met God op die troon as die sentrale figuur. Wat ook al gebeur, en hoe sleg omstandighede ook al mag lyk, die finale werklikheid is dat God op die troon sit. Die ganse wêreldgeskiedenis eindig voor sy troon.
Die Nuwe Testament maak hierdie perspektief ook op Jesus van toepassing, veral na Jesus se opstanding en hemelvaart. Van Hom word bely dat Hy aan die regterhand van God op die troon gaan sit het. Hy regeer oor alles.
Jesus se koningskap beteken veral dat Hy oorwin oor al die magte en kragte wat ons lewens kan bedreig. Soos Efesiërs 1:19 vv dit stel:
Dit is dieselfde kragtige werking van sy mag wat Hy uitgeoefen het toe Hy Christus uit die dood opgewek en Hom in die hemel aan sy regterhand laat sit het: hoog bo elke mag en gesag, elke krag en heerskappy, en wat daar ook al sprake van mag wees, nie net in hierdie bedeling nie, maar ook in die bedeling wat kom.
God regeer in Christus oor alles, wat beteken dat ons nie uitgelewer is aan die magte en kragte nie.
Dit beteken dat Christus nie ver is nie, al voel dit dikwels so. Hoewel ons Jesus nie kan sien nie, is die Nuwe Testament vol daarvan dat Jesus aktief betrokke is by die wêreld, en spesifiek aktief regeer. Dink maar aan Jesus se teenwoordigheid in Handelinge, met die sterwende Stefanus wat Jesus aan die regterhand van die Vader sien staan, en Paulus aan wie Jesus verskyn. Dieselfde geld Openbaring, wat lig op Jesus se teenwoordigheid laat val.
Helmut Thielicke skryf:
Die hemelvaart beteken nie dat Jesus ons verlaat nie. Inteendeel, dit beteken dat Hy geweldig naby aan ons kom. Die grens tussen hierdie wêreld en die wêreld daarbo, wat op Kersaand oorgesteek is, word nog 'n keer oorgesteek, en spesifiek op 'n nuwe manier. Toe Jesus vroeër op aarde geleef het, was Hy naby aan 'n klein groepie, slegs maar die klein klompie dissipels. Sy teenwoordigheid was beperk deur tyd en ruimte. Destyds het net 'n paar mense sy woorde gehoor. Vandag omspan sy woorde die hele wêreld. Toentertyd kon net 'n paar van sy vriende pleit: "Bly by ons oor, want dit is amper aand." Vandag vou miljoene hande in gebed, en waar twee of drie in sy Naam bymekaar is, is Hy teenwoordig. Hy word nie teruggehou deur die deure van ons huise en deur die mure van gevangenisse nie.
Die vrug van Hemelvaart is dat Jesus naby aan ons is en ons vashou. Ons word vandag opnuut bewus hiervan en leer uit hierdie werklikheid leef.
Kan ons dit altyd sien?
Ja, Psalm 47 roep alle volke en maghebbers, tiranne en terreurorganisasies, internasionale konglomerate en raadsale op om die werklikheid te erken: die God wat ons in Jesus ken ís die Koning, aan Hóm behoort al die mag in die hemel én op die aarde.
Maar kan ons dit altyd sien? Nee, natuurlik nie. Partykeer lyk dit of korrupsie die oorhand kry. In die Midde-Ooste en in Noord-Afrika word Christene gewelddadig vervolg. In ons eie plaaslike wêrelde lyk dit dikwels of diewe, boelies en skynheiliges die oorhand het.
Soos Psalm 47, open Hemelvaart egter ons oë vir die werklikheid van God. Ons word genooi om ons lewens aan die Koning toe te vertrou, en vanuit geloof te lewe. Jesus het nie verniet sy dissipels by sy hemelvaart opdrag gegee om terug te gaan Jerusalem toe en te wag op die Heilige Gees nie. Die krag van die Gees, en die vernuwing van die Gees, is die krag waaruit ons lewe onder Christus se koningskap, selfs al kan ons min daarvan sien (Handelinge 1:8).
Ons ontvang die Heilige Gees om ons te bemagtig as getuies van Christus. Die getuienis waartoe ons geroep is, is nie net dat Jesus gesterf het en opgestaan het om ons te red en dat Hy weer kom om te oordeel nie. Ons getuienis is die getuienis van hemelvaart: Hy is koning, Hy heers en ons is gestuur om gestalte te gee aan hierdie heerskappy. Ons het die Gees ontvang om hierdie ander, vreemde, teendeel-werklikheid te gaan proklameer met woord en daad. Ons is bekragtig om daar waar Christus se heerskappy, die nuwe werklikheid van sy koningskap nie sigbaar is nie, instrumente te wees dat iets daarvan kan deurbreek.
Dis die primêre funksie van elke gelowige in alle verbande waar ons lewe. Dis ook die taak van die gemeente en die kerk in al haar strukture. Dis wat dit beteken om missionêre kerk te wees. As Gereformeerdes bely ons mos juis dat elke stukkie van hierdie aarde inderdaad aan God in Christus behoort.
Hemelvaart, Jesus se koningskap, wil ons sig op die werklikheid herstel: dat die daaglikse werklikheid, of dit nou glansryke voorspoed of uiterste ellende is, nie die finale werklikheid is nie. Ons belydenis laat ons nie hierdie voor die handliggende werklikheid mis kyk nie; dit plaas dit in perspektief, die perspektief van Christus wat juis deur die dood heen iets anders kom bewerk het. Dit motiveer en mobiliseer ons om die vals werklikheid aan die kaak te stel vir wat dit is; daarteen te protesteer met woord en daad.
Hemelvaart tel ons koppe op, en draai dit in die rigting van die troon van God. Sodra ons God se koningskap 'n slag weer in die erediens beleef het, kan ons vir Christus gaan lewe.