PressReader - Beeld: 2016-05-03 - Mall of A­fri­ca wys ons het ver ge­kom
Mall of A­fri­ca wys ons het ver ge­kom
Beeld - 2016-05-03 - Sake - Mi­ke S­chüs­sler Mi­ke S­chüs­sler is e­ko­noom van E­co­no­mis­ts.co.za en vo­ri­ge wen­ner van Sa­ke se E­ko­noom van die Jaar­wed­stryd.
Ver­le­de week het ’n nu­we win­kel­sen­trum oop­ge­maak en die re­ën­boog­na­sie het gaan in­ko­pies doen.
Dié wat aan­hou­dend ’n op­hef maak oor wit mo­no­po­lie­ka­pi­taal, is uit­ge­vang vir die leu­en wat hul­le ver­kon­dig.
S­ta­tis­tie­ke Suid-A­fri­ka (SSA) se web­werf gee die kor­rek­te sy­fers wat die mi­te van wit mo­no­po­lie uit die weg ruim. Min men­se weet eg­ter hoe om hier­die in­lig­ting in die han­de te kry en an­der sê dit gaan tot na­deel van men­se se loop­ba­ne wees.
Ver­der lyk dit of SSA self nie al­tyd ge­wil­lig is om die pres­ta­sies van swart A­fri­ka­ne be­kend te maak nie. Sy s­ta­tis­tie­ke wys dat 67% van werk­ne­mers wat ver­le­de jaar pen­si­oen ont­vang het, is swart en net 17% is wit.
Dit is ’n bie­tjie be­ter as die pen­si­oen­by­drae wat uit 26% wit teen­oor 56,6% swart men­se be­staan, ge­ba­seer op 2001-ge­tal­le.
So, wan­neer dit by wer­ken­de men­se kom, het swart men­se die af­ge­lo­pe de­ka­de en ’n half meer by­ge­dra tot af­tree­fond­se as wat wit men­se het.
In dié sta­di­um kry meer swart men­se ’n sa­la­ris van R360 000 en ho­ër per jaar as wat wit men­se doen.
Ek het on­langs ty­dens ’n ge­sprek oor die e­ko­no­mie tus­sen die pri­va­te en die o­pen­ba­re sek­tor ver­dui­de­lik dat ei­e­naar­skap van die land se e­ko­no­mie baie breed ge­ba­seer is, en dat Suid-A­fri­ka­ners van die hoog­ste ka­pi­taal­ei­e­naars in die wê­reld is.
Ons het die ses­de hoog­ste pen­si­oen­fonds­ba­tes teen­oor bru­to bin­ne­land­se pro­duk in die wê­reld.
Ons het die de­mu­tu­a­li­se­ring van so­wel Old Mu­tu­al as San­lam ge­had wat aan­deel­hou­ers van baie men­se ge­maak het. Ons het baie aan­deel­hou­ding­ske­mas vir werk­ne­mers wat dik­wels deel vorm van swart­be­mag­ti­gings­oor­een­koms­te.
Aan­de­le word ver­han­del na­mens min­der be­voor­reg­te Suid-A­fri­ka­ners op die aan­de­le­mark. Dié tran­sak­sies ver­teen­woor­dig dik­wels hon­derd­dui­sen­de kli­ën­te en aan­deel­hou­ers.
Amp­te­li­ke s­ta­tis­tie­ke toon wit pen­si­oen­fond­s­le­de ver­teen­woor­dig min­der as 20% van die men­se wat by­dra tot hier­die fond­se.
Bui­ten vir bui­te­land­se fond­se, is af­tree­fond­se die groot­ste ei­e­naars (lees ka­pi­taal) in Suid-A­fri­ka. Dit sal dus meer ge­pas wees om dit “swart” ka­pi­taal te noem as wit ka­pi­taal wan­neer die ge­tal men­se ge­tel word.
Baie kom­men­ta­tors sien net die ar­moe­de en on­ge­lyk­he­de. Hul­le sien hoë kon­sen­tra­sies van wel­vaart en her­haal dit oor en oor.
Dan maak ’n win­kel­sen­trum oop en meer as 100 000 men­se stroom daar­heen op die eer­ste dag.
Suid-A­fri­ka het die ses­de mees­te win­kel­sen­trums en die vier­kan­te me­ter win­kel­spa­sie in ver­hou­ding tot die be­vol­king is der­de hoog­ste ter wê­reld. Vol­gens my be­re­ke­nin­ge is net A­me­ri­ka se ver­hou­ding ho­ër as Suid-A­fri­ka s’n wan­neer dit by wer­ken­de men­se kom.
Hier­die sen­trums maak geld. Ons maak al hoe meer sen­trums oop en men­se stroom daar­heen om te gaan koop.
Die Suid-A­fri­kaan­se In­kom­ste­diens sê men­se gee hul in­kom­ste as baie la­er aan as wat dit werk­lik is, ver­al wan­neer dit teen ar­beids­mag­sy­fers ver­ge­lyk word.
Die pro­bleem is dat nie­mand reg­tig ver­staan hoe dit werk nie. Tog bou ons al hoe meer win­kels en ho­ër le­wen­styl­waar­des dui aan dat hoe­wel die mees­te Suid-A­fri­ka­ners arm is, hul­le nie brand­arm is nie.
Die win­kel­sen­trums maak geld en be­loon pen­si­oen­fond­se, wat nou ’n groot deel van ons be­vol­king ver­teen­woor­dig, ge­du­rig met wins.
Ons het baie goed, maar tog maak ons aan­spraak op ar­moe­de. Ons hou aan om een groep te her­in­ner hoe ryk hul­le is in ver­ge­ly­king met die oor­gro­te meer­der­heid.
SSA ver­dui­de­lik die ver­skyn­sel nooit aan hand van die ho­ër on­der­wys­vlak­ke, aan­sien­lik ou­er be­vol­king, die gro­ter ge­tal men­se wat ak­tief is in die e­ko­no­mie of die by­kans 600 000 wit men­se wat die land die af­ge­lo­pe paar de­ka­des ver­laat het nie.
Die hoof van SSA weet dit, maar ver­dui­de­lik dit nooit vir die be­vol­king nie. Dit be­te­ken dat die sta­tis­tiek­diens heel­wat mis­ver­stan­de ver­oor­saak.
Dit is nie sy funk­sie nie en steun net po­li­ti­ci se bla­meer­spel.
Dit laat ’n min­der­heid wat erg bui­te kon­teks bloot­ge­stel word weens ’n ge­brek aan die no­di­ge ag­ter­grond.
Hier­die min­der­heid is hoogs op­ge­lei en baie van hul­le be­gin hul eie on­der­ne­mings en kyk uit vir nu­we ge­leent­he­de.
Ons na­sie is dus niks wy­ser nie en so ook nie die kom­men­ta­tors en pseu­do-in­tel­lek­tu­e­les nie om­dat hul­le slegs aan­hou om mi­tes te her­haal.
Ver­le­de week het die to­ne­le wat by Mall of A­fri­ca in Mid­rand af­ge­speel het, ’n heel an­der sto­rie ver­tel. ’n Sto­rie wat hom daag­liks by die meer as 1 000 win­kel­sen­trums in die land her­haal. Dit was dalk net dui­de­li­ker in hier­die ge­val. )