Staat eis minimum vonnis vir Eskom-bedrogArgieffoto: GCIS Dawid Johannes Malherbe, voormalige uitvoerende direkteur van Eskom, twee minimum vonnisse van 15 jaar opgelê word nadat hy die staatsbeheerde instansie met R10,2 miljoen bedrieg het, het ŉ hof in Kaapstad Woensdag gehoor. Malherbe (63) sal op 2 Desember gevonnis word op aanklag van bedrog en geldwassery. Hy het Woensdag in die gespesialiseerde handelsmisdaadhof in Bellville, Kaapstad, voor landdros Sabrina Sonnenberg verskyn. Die hof het twee dae lank na getuienis geluister deur staatsaanklaer Derik Vogel en die verdedigingspan, adv. Reuben Liddell en prok. Keith Gess. In teenstelling met die staat se voorstel vir ŉ dubbel minimum vonnis van 15 jaar (altesaam 30 jaar), het die verdediging die hof gemaan om Malherbe eerder te vonnis tot huisarres. Liddell het gesê Malherbe is nie “tronkmateriaal” nie en tronkstraf sal wees om hom met ŉ voorhamer te straf. Die verdediging moet die hof oorreed dat daar wesenlike en dwingende redes bestaan waarom ŉ ligter vonnis geregverdig word, indien Malherbe die voorgeskrewe minimum vonnis vir ŉ eerste oortreder wat skuldig bevind word op aanklag van bedrog of geldwassery van meer as R500 00, wil vryspring. Die verdediging het gesê daar bestaan sulke redes, maar die staatsaanklaer het dit ontken. Liddell het gesê dit is “ŉ man wat eintlik op pensioen moet wees” en om hom tronkstraf op te lê, sal onmenslik wees. Die staatsaanklaer voer egter aan Malherbe het “die hele scenario” tot sy eie voordeel beplan en dat die vonnis ŉ boodskap moet stuur dat bedrog nie geduld sal word nie. Die staatsaanklaer het gesê Malherbe het versuim om die hof in sy vertroue te neem en te verduidelik waarom hy Eskom bedrieg het. Volgens die staat toon hy boonop ook geen berou nie. Hy het gesê die gevangenis is nie net vir gewelddadige misdade nie, en diegene wat witboordjiemisdade pleeg moet besef dat die tronkdeure ook vir hulle wag, selfs vir eerste oortreders. Eskom het ongeveer 23 jaar gelede ŉ vennootskap aangegaan met die maatskappye Electricite de France Internationale SA en East Midlands Electricity om Khayelitsha in Kaapstad van elektrisiteit te bedien. ŉ Derde maatskappy, Phambili Nombane Energy Services (PNES), gebaseer in Bellville, is op die been gebring as ŉ Eskom-filiaal. PNES se raad van direkteure het bestaan uit personeel van Eskom, wat in diens gebly het van Eskom, en onderworpe was aan Eskom se beleide en prosedures. Malherbe was die besturende direkteur. Eskom het vroeg in 2008 besluit om PNES in ŉ afsonderlike maatskappy te omskep, en nie meer as ŉ Eskom-filiaal nie. Malherbe was verplig om seker te maak dat sy persoonlike en sakebelange nie teenstrydig is met PNES of Eskom nie. Hy was bewus daarvan dat, sodra PNES ŉ privaat maatskappy sou word, hy nie meer die besturende direkteur van PNES sou wees nie. Hy het ŉ geleentheid gesoek wat hom in staat sou stel om steeds ŉ inkomste te verdien uit die PNES-dienste, en sy persoonlike belange het dus gebots met Eskom en PNES. Malherbe was bewus daarvan dat sekere PNES-dienste uitgekontrakteer moet word, en hy het dit as ŉ geleentheid beskou om ŉ kontrak aan te gaan met Eskom. Hy het die maatskappy Energy Utility Services (EUS) geregistreer, waarvan hy die enigste direkteur was. Malherbe het doelbewus die PNES-raad mislei oor die BEE-status van EUS, aangesien dit in sy geheel deur hom besit en bestuur is. Hy het dus die PNES-raad bedrieg om dienste aan EUS uit te kontrakteer.