Ons aandelemark: Dis 'n goeie begin vir die jaar | Netwerk24
Deur Maarten Mittner 15 Maart 2019 05:01
Die eerste kwartaal van vanjaar staan nou einde se kant toe, en dit lyk asof ons plaaslike aandelemark redelik goed begin het.
Met die JSE se indeks van alle aandele wat nader aan die einde van die eerste kwartaal beweeg, lyk dit asof die plaaslike aandelemark 'n redelike goeie begin van die jaar ervaar het, en nou sowat 5% stewiger is as die eerste handelsdag van Januarie.
Dit is ietwat swakker as die prestasies van ander internasionale aandelemarkte, maar waarskynlik die beste wat redelikerwys onder die omstandighede verwag kan word, want daar is nog talle uitdagings ná verlede jaar se terugslae. Die Dow Jones en S&P500 het elk met 9% geklim.
Die FTSE 100 en die Nikkei was albei 5% hoër. Maar die toppresteerder was die Sjanghai se saamgestelde indeks; vanjaar reeds 20% hoër en duidelik geprys vir 'n positiewe resultaat van die huidige handelsgesprekke tussen China en Amerika. Verdere aansporingsmaatreëls deur die Chinese owerhede was ook 'n bydraende faktor. Die uitblinkers op die JSE was mynbou-aandele, met die Resi 10-indeks wat met 9% gestyg het.
Die markreus Naspers* het met 9% herstel ná die ontknoping van MultiChoice. Die Resi 10 is aangedryf deur aandele soos Anglo American en BHP, wat onderskeidelik 15% en 11% hoër is.
Die Dow Jones en S&P 500 het elk 9% geklim. Die FTSE 100 en die Nikkei het albei 5% bygevoeg. Die toppresteerder was die Sjanghai se saamgestelde indeks, 20% hoër tot dusver vanjaar.
Aandele wat verlede jaar gehamer is, het hul herstelroete geleidelik voortgesit, met British American Tobacco 23% en Richemont 10% hoër tot dusver vanjaar. Die mark moes ook skerp terugslae verdiskonteer, insluitende die voormalige prima aandeel Aspen, wat met 25% gedaal het, en die suikerprodusent Tongaat Hulett tot 'n 25-jaarlaagtepunt.
Kleinhandelaars ervaar steeds 'n moeilike tyd, met Mr Price 14% laer, Woolworths 13% en Shoprite 6%. Verbruikersaandele bly swak. Vodacom het 13% verloor, en dit lyk of die verwoeste MTN uiteindelik op die herstelpad is.
Terselfdertyd was daar belowende herstel by MMI Holdings, en by Nedbank, waar Ecobank verlede jaar se verliese ongedaan gemaak het. Hoewel Capitec nog 10% vir die jaar gespring het, is die Fin 15-indeks egter grootliks onveranderd.
Met risiko's wat hoog bly, het die indeks van alle aandele 'n geloofwaardige prestasie gelewer, tussen die populistiese retoriek van die ANC, voortgesette probleme by Eskom en aanduidings dat internasionale groei in die afsienbare toekoms in 'n mate kan verlangsaam. Internasionale beurse het oor die algemeen beter gevaar, maar die gety het die JSE tydens die tydperk gelig.
Hoe lank die "Goue Lokkies-oomblik" – nie te warm en nie te koud nie – gaan voortduur, is onduidelik, aangesien daar baie tersaaklike faktore is. Laer internasionale groei gooi 'n wolk oor verdere winste. Terselfdertyd het sentrale banke sinvol gereageer en 'n toegeefliker houding aangeneem oor verdere koersverhogings.
Baie sal afhang van werklike maatskappyverdienste wat vir die res van die jaar aangemeld word, wat kan aandui of markte op die huidige vlakke te duur is. Die Amerikaanse Federale Reserweraad (Fed) het vir eers verdere koersverhogings gestaak. Die huidige uitleenkoerse is op 'n maksimum van 2,5% en by, of naby die neutrale koers van ongeveer 2,8%. Jerome Powell, voorsitter van die Fed, het gesê president Donald Trump kan hom nie ontslaan nie – "daaroor is die wet duidelik".
Dit het die markte 'n kort tydjie verwar, toe hulle oorweeg het of dit 'n goeie of slegte ding is, maar het uiteindelik besluit om ontwykend te reageer. Powell probeer steeds om geloofwaardigheid terug te kry nadat hy die einde van verlede jaar 'n terugslag gehad het toe die Fed aangedui het hy gaan koerse verder verhoog, ondanks 'n verwagte verlangsaming in ekonomiese groei. Markte het voorlopig geen verdere rentekoersverhogings vir vanjaar in Amerika ingeprys nie.
Teen die agtergrond van die swak groei in Duitsland het die Europese Sentrale Bank (ESB) ook rentekoersverhogings vir die jaar op die agtergrond geskuif, wat die euro tot die laagste vlak teen die dollar vir die jaar afgedruk het. Plaaslik het die rand 50 sent teen die dollar verloor nadat president Cyril Ramaphosa ANC-beleid bevestig het om die Suid-Afrikaanse Reserwebank (SARB) se private aandeelhouding af te skaf.
Hoewel die SARB slegs een van ses wêreldwye sentrale banke met private aandeelhouers is, is die tydsberekening van die beleidsverandering twyfelagtig weens volgehoue druk deur populistiese politieke partye, sowel as van Cosatu, om die sentrale bank te "nasionaliseer".
Maarten Mittner is 'n vryskut- finansiële joernalis en 'n markkenner.
Hoewel Ramaphosa se standpunt duidelik nie "nasionalisering" is nie, maak dit die deur oop vir groter staatsdruk op die SARB. Dit verminder ook die teoretiese onafhanklikheid van die bank, wat 'n merkbare aggressiewe houding oor rentekoerse het. Lesetja Kganyago, president van die SARB, het dit duidelik gestel dat die koers voorlopig op die verhoogde vlakke sal bly en slegs verminder sal word indien inflasie verder daal. Dit is nie wat politici in 'n verkiesingsjaar wil hoor nie.
Wat ook al die geval, internasionale faktore sal na verwagting steeds die vernaamste aandrywer op die JSE bly. Die effektemark gaan voort met 'n wag-en-sien-houding te midde van die algemene skeptisisme dat sentrale banke suksesvol sal wees om enige soort oorreaksie in die koersnormaliseringsproses te voorkom.
Amerika se 10-jaareffekte bly vassit by 'n opbrengs van tussen 2,6% en 2,7%. Die grootste beweging sedert Januarie was in die Duitse Bund-opbrengste. Die toonaangewende 10-jaaropbrengs is 0,10% laer en soms selfs laer as dit, soos wat beleggers hulle na die Duitse mark gehaas het as 'n toevlugsoord weens die ESB se toegeefliker houding. Opbrengs op die plaaslike toonaangewende R186, het saam met die swakker rand gestyg, maar het gou teruggeval van die 9%-vlak tot sowat 8,6% tans.
Buitelandse kopers het weer die plaaslike mark betree, maar handel bly onbestendig. Vooruitsigte vir internasionale markte bly onverbiddelik gekoppel aan die beleid van sentrale banke. Dit word selfs belangriker namate laer internasionale BBP-groei al hoe waarskynliker word.