Hy het haar nog die oggend vertel hy’s lief vir haar. Vyf uur later het sy saam met die res van die wêreld uitgevind haar verhouding van twee jaar is op ’n einde: Toe die man in háár lewe (dink sy nog ewe) ’n foto van sy nuwe meisie op Instagram plaas.
En jy het gereken om iemand met ’n teksboodskap af te sê is die toppunt van slegte maniere. Of, soos in ’n episode van Sex and the City, toe een van Carrie Bradshaw se minnaars ’n boodskap op ’n geel Post-it-nota agterlaat: Dis verby. Niks nuuts nie, dus. Solank as wat mense romantiese verhoudings aanknoop, sal hulle maniere vind om dit te beëindig. Maar met die nuwe tegnologie wat nou ’n reuse-rol in opsitkers-rituele speel, het baie van die hofmaakproses se ou reëls verander. En het ’n glibberige manier verskyn om ’n verhouding te beëindig: Jy verdwyn, word ’n skim.
Thuli*, in haar twintigs, erken dit was ’n bietjie gemeen: “Ek woon in Kaapstad, hy in Johannesburg. Die langafstand-verhouding het nie vir my gewerk nie. En hy was so verlief, hy’t my versmoor. Ná sowat ’n jaar en ’n half het ek net verdwyn. Drie weke later het hy al die pad Kaap toe gekom om met my te praat. Ek het geweier om hom te sien. Ja, ek het sy hart gebreek. Dit sal hom leer om mense nie so maklik te vertrou nie . . .”
Vir sy boek Modern Romance het die Amerikaanse akteur en komediant Aziz Ansari 150 000 mense in sy gehoor gevra hoe hulle die nuus aan iemand oordra dat hulle nie belangstel nie. Die gewildste was om te sê jy is besig, en dan volg die ghosting-tegniek. Net ’n fraksie van die skare het gereken eerlikheid is die beste uitweg.
Julle kon dus uitgegaan het, of dit was ’n goeie vriendin wat jy vertrou het. Maar hy/sy wil jou nie meer sien nie – en maak homself skaars. Hy hoop jy kry die boodskap sonder ’n lastige konfrontasie. Daar is nie ’n beslissende einde met een of ander (dikwels deursigtige) verskoning nie: “Dis nie jy nie, dis ek.” Nee, hy laat jou wonder, lê die fout by my?
Sonder enige drama vir onse “skim”. Hy verskoon homself dat hy jou nie wil seermaak nie. Nè? Daar is soveel maniere hoe jy kan sien hoe hy “skouer skuur” met die wêreld en sy maat. Net jy word geïgnoreer.
Die emosionele uitwerking kan verpletterend wees. Soos ’n blogger op XOJane.com dit stel: “As jy sonder enige verduideliking padgee, gaan ek met ’n miljoen en ’n half redes vorendag kom waarom jy nie meer belangstel nie. Totdat jy daardie deur finaal toemaak, gaan ek vashou aan daardie klein, onrealistiese stukkie hoop dat jy my nog steeds wil sien. Dat jy dalk gaan bel (’n teksboodskap stuur, wie bel nou nog?) en alles wel sal wees.”
Ghosting, reken ’n blogger op PsychologyToday.com, is inderdaad die uiterste vorm van stilstuipe (silent treatment), ’n taktiek wat dikwels gesien word as ’n vorm van emosionele wreedheid. Jy is magteloos en kry nie kans om vrae te vra en inligting te bekom wat jou help om die ervaring emosioneel te verwerk nie. Dit keer dat jy jou emosies verwoord en gehoor word, belangrik vir jou selfrespek. Dit laat jou nie net die geldigheid van die verhouding waarin jy was, bevraagteken nie. Jy bevraagteken ook jouself. “Hoe kon ek my so misgis het met sy karakter? Hoe kan ek myself in die toekoms daarteen beskerm?
PsychologyToday.com haal mense in lang- en korttermyn-verhoudings aan met wie dit gebeur het. “Dit was soos ’n hou op my maag.” “Ek het soos ’n idioot gevoel.” En ghosters: “Ek beskou myself as ’n eerlike en reguit mens. En tog het ek al ge-ghost . . . Ek vertel myself oor en oor dis die skuld van die giftige dating-kultuur wat ons geskep het,” vertel een.
Wel, sedert die koms van afspraak-webtuistes en die feit dat so baie mense met wie jy uitgaan geen bande met jou het nie, is dit maklik om uit iemand se lewe pad te gee, aldus HuffingtonPost.com. Dus: Die kanse is skraal dat julle baie sosiale kontakte deel – en daar is minder gevolge vir jou optrede. As dit jou ’n paar keer oorgekom het, aanvaar jy dit boonop as normaal en doen jy dit dalk óók.
Afspraak-webtuistes en apps neem ook ’n bietjie van die menslikheid uit die proses, volgens ’n seksuoloog op HuffPost. Dit kan mense meer geneig maak om te ghost. “Want al wat dit verg, is ’n veeg. Só maklik is dit en dit vereis min menslike betrokkenheid.” Chelsea, wat al aan albei kante van die spektrum was, word aangehaal in die artikel: “Selfs ná twee afsprake is hulle steeds net ’n profiel vir jou, nie ’n mens nie. Ek voel nie die normale empatie wat ek andersins vir iemand sou gehad het nie.”
As jy ge-ghost word, kan jy dit ignoreer. Dit beteken egter nie dit het geen effek op jou nie. Jy moet doelbewus afsluiting probeer vind, want dit kan beïnvloed hoe jy verhoudings vorentoe benader, reken Christo. Jy kan sukkel om mense te vertrou, vrees iets soortgelyks gebeur in die toekoms en angstig wees as iemand nie onmiddellik op ’n oproep of teksboodskap reageer nie. Skryf ’n brief aan daardie een, stort al jou gevoelens daarin uit. Sê jou sê en skeur dit dan op.
Gebeur dit dikwels met jou, kan dit dalk ’n groeigeleentheid wees, sê hy. Vra jouself af wat jy doen wat mense afsit? Is jy dalk so aggressief dat hulle bang is om vir jou te sê dis verby? Dring jy dalk hul persoonlike ruimte binne? Hoekom wil hulle niks meer met jou te doen hê nie?
Onthou een ding: Hy het duidelik gewys hy is nie ’n goeie kommunikeerder nie, nie in staat om ’n gesonde verhouding met jou te hê nie, aldus HuffPost. ’n Gesonde verhouding tussen twee mense verg oop en eerlike kommunikasie. En dís waarna jy in ’n verhouding moet streef. * Skuilname is gebruik.
Hy praat dan soos feitlik al ons men-se praat. Kerkmense. Mense wat die By-bel op hul bedkassie het en dit Sondae kerk toe dra. Wat grootgeword het met die heiligheid van die Heilige Skrif op hul hart geskryf.
Bloot ’n vinnige ondersoek na die ge-deelte wat so vinnig-vinnig aangehaal word, wys dikwels die opsigtelike fout uit.
Die maklike verwysing is soms dood-gewoon foutief; die Bybel “sê” dit beslis nié. En merendeels verskil die konteks waarin die Bybel dit dan sou “sê” he-melsbreed en dikwels hél-wyd van dit waarna die allesweter (en die slagoffer) verwys.
Ek skud hierdie donker gedagtes van my af en konsentreer weer op wat my gespreksgenoot alles kwytraak. Ek hoor sy ongelukkigheid. Sy woede omdat hy te na gekom voel. Al die wraakgedagtes oor die onregplegers.
Ek is bitter jammer vir hom, sit my arm om sy skouers, waag nie troos-woorde nie. Wat kan ek nou eintlik sê? Maar ek probeer tog, woordeloos, aan hom wys dat sy seerkry ook myne is.
Later, toe hy weg is, wonder ek opnuut hoe ek hom kan help. Die dok-ter sal seker ’n pilletjie hê vir sy de-pressiewe gevoelens, sy vrou dalk raad vir sy aggressie. Maar hoe kan die do-minee, die sogenaamde Bybel-ekspert, hom help?
Miskien moet ek en hy saam by ’n oop Bybel gaan sit. Dalk kan ons eers ’n kruis uit karton sny en dit tussen Ma-leagi en Matteus plak. Sodat ons som-mer met die oopmaakslag kan weet waar lê die skeiding tussen die Ou en Nuwe Testament. Voor en ná Christus. Ons kan seker ook gou praat oor die verskillende genres in die biblioteek wat ons “Bybel” noem.