Kgarebe ya go bopega, Mmagauta o nyaka go ipona a nyetswe ke monna wa mohumi. Ka manyami a tsewa ke lesaedi la go ila meetse, Puledi e lego motswala wa gagwe. A patlwa ke lefetla a tshaba le Theledi. A utolla go re Theledi o na le mosadi le bana ba babedi DITLHOPHISO | Local Government Action
HO UTLWISISA SEBOPEHO
Mmuso wa lehae ke o mong wa makala a mararo a mmuso Aforika Borwa. Mmuso wa lehae (hape o bitswa mmuso wa masepala) o entswe ka makhanselara a kgethilweng, botsamaisi ba khansele le batho ba dulang masepaleng, ba kenyeletsang baahi, diCBO le borakgwebo.
Ho bohlokwa ho tseba hore bankakarolo ke bomang masepaleng wa heno wa lehae. Foromo e ka kopollwang inthaneteng e kenyeleditswe hore o rekote dintlha tsa batho ba nang le thuso masepaleng wa heno. Bomasepala ba bang ba phatlalatsa lenane la mabitso le dinomoro tsa mehala tsa mmuso wa masepala, ha mmoho le mesebetsi ya bona eo ba lokelang ho e etsa le melao e o bolellang hore masepala o tsamaiswa jwang. Netefatsa hore o na le khopi ya ditokomane tsena.
SEBOPEHO SA MMUSO
Mmuso wa lehae ke o mong wa makala a mararo a mmuso Aforika Borwa. Makala a mang a mabedi ke mmuso wa porovense le wa naha.
Mmuso wa lehae, kapa mmuso wa masepala, jwalo ka ha o boetse o tsejwa jwalo, o entswe ka dihlopha tse tharo:
makhanselara a kgethilweng a etsang lekgotla la masepala
botsamaisi bo entsweng ka diofisiri tse hirilweng ke lekgotla la masepala
batho ba dulang masepaleng, ba kenyeletsang baahi, dihlopha, mekgatlo e theilweng setjhabeng (diCBO) le dikgwebo (karolo ya 2(b) ya the Municipal System Act (Molao wa Mekgwatshebetso ya Masepala).
Masepala o feta sebaka kapa diofisiri tsa mmuso tse sebetsang moo: hape o kenyeletsa batho bao hantlentle ba dulang moo!
Aforika Borwa e arotswe ka bomasepala ba arohaneng ba fetang 280. Kae kapa kae moo o phelang, o karolo ya mmuso wa lehae. Ho na le mefuta e mmedi ya mmuso wa lehae:
Bomasepala ba Metropholithene – dibaka tsa toropong tse kgolo tse robedi tse teteaneng haholo tse bitswang Buffalo City (East London), Toropo ya Motse Kapa, Ekurhuleni Metropolitan Municipality Masepala wa Metropholithene wa Ekurhuleni (Ranteng Botjhabela), Toropo ya eThekwini (Durban), Toropo ya Johannesburg, Masepala wa Mangaung (Bloemfontein), Masepala wa Metropholithene wa Nelson Mandela (Port Elizabeth), le Toropo ya Tshwane (Pretoria).
Eo e seng Metropholithene – e entswe ka bomasepala ba setereke le lehae e jwalo ka Masepala wa Lehae wa Govan Mbeki (Masepala wa Setereke sa Gert Sibande) le Masepala wa Lehae wa Sol Plaatjie (Masepala wa Setereke sa Frances Baard).