Psigiatriese sterftes: ‘Nie genoeg dat LUR bedank’David Makhura, premier van Gauteng, en Aaron Motsoaledi, minister van gesondheid, by die mediakonferensie (1 Februarie 2017). Foto: ANA Die Suid-Afrikaanse Mediese Vereniging (Sama) het Woensdag gesê die voormalige LUR vir gesondheid in Gauteng, Qedani Mahlangu, kan nie “net wegstap” nadat 94 psigiatriese pasiënte onder haar toesig gesterf het nie. “Die skandelike, onprofessionele en onmenslike manier waarop die LUR hierdie situasie hanteer het regverdig niks minder as haar bedanking nie. Ons glo egter noudat die gesondheidsombudsman se verslag bekend is, moet verdere ondersoek gedoen word om nie net die optrede van die voormalige LUR te ondersoek nie, maar ook dié van die beamptes wat betrokke was by die oorplasing [van die pasiënte],” het Mzukisi Grootboom, voorsitter van Sama, in ŉ verklaring gesê. “Mahlangu kan nie net uit haar pos as LUR bedank en hiervan wegstap nie. Sy en die ander beamptes in die departement moet verantwoordbaar gehou word.” Malegapuru Makgoba, die gesondheidsombudsman, het Woensdag onthul die 36 pasiënte-sterftes wat verlede jaar deur Mahlangu in die provinsiale wetgewer voorgehou is, weerspieël nie eens naastenby die werklike stand van sake nie. Volgens Makgoba het minstens 94 psigiatriese pasiënte tussen Maart en Desember 2016 gesterf nadat hulle uit die Life Esidimeni-sentrum na verskillende nie-regeringsorganisasies (NRO’s) in die provinsie geskuif is. Qedani Mahlangu, LUR van gesondheid in Gauteng, het bedank. Volgens die verslag het die betrokke NRO’s nie die nodige bevoegdheid, ervaring of leierskapskapasiteit gehad om na geestelik versteurde pasiënte om te sien nie en is al die organisasies onder ongeldige lisensies bedryf. Kort nadat die skokbevindinge aan die lig gekom het, het David Makhura, die Gautengse premier, aangekondig dat Mahlangu haar bedanking ingedien het. Sama het Makhura se besluit verwelkom om al die pasiënte wat tans in die sorg van die NRO’s is terug te skuif na staatsgesondheidsinstansies. Die parlement se portefeuljekomitee oor gesondheid het Makhura se onderneming om op te tree en Makgoba se aanbevelings te implementeer, verwelkom. Fish Mahlalela, waarnemende voorsitter van die komitee, het gesê die komiteelede is geskok deur die verslag en doen ŉ beroep op die minister van gesondheid [Aaron Motsoaledi] om te verseker dat die nodige stappe gedoen word en dat die aanbevelings ten volle geïmplementeer word. Jack Bloom, die DA se woordvoerder van gesondheid, het gesê Makhura moet ook aanspreeklik gehou word vir die tragedie. “Hy moes vroeër opgetree het deur Mahlangu af te dank en die nodige stappe te doen om die pasiënte te beskerm, waarvan baie steeds ly in NRO’s wat nie geskik is om hulle te versorg nie,” het Bloom gesê. “Dit het 141 dae geneem vir Mahlangu om te bedank nadat die eerste sterftes op 13 September vanjaar, in antwoord op my vrae in die wetgewer, aan die lig gekom het.”