Organisasies bekommerd oor ‘magsvergrype’ tydens afsonderingArgieffoto Die voortsleping van die stand van algehele afsondering hou ŉ bedreiging vir Suid-Afrikaners se vryheid in. Só waarsku die Suid-Afrikaanse Instituut vir Rasseverhoudinge (SAIRV). Verskeie ander organisasies en politieke partye het die afgelope week ook hul kommer uitgespreek oor die grondwetlikheid van die afsonderingsregulasies en die regering se skynbare magsvergrype tydens afsondering. Dr. Anthea Jeffery, hoof van beleidsnavorsing by die SAIRV, het Donderdag tydens ŉ voorlegging gesê die afsonderingstydperk het nie net ŉ geweldige impak op die ekonomie nie, maar ook op Suid-Afrikaners se grondwetlike vryheid. Jeffery het verwys na hardhandige polisieoptrede teen lede van die publiek, toenemende staatsbeheer oor ondernemings en verskeie pogings van die regering die afgelope paar weke om die media te muilband. “Die regering wil selfs aan Suid-Afrikaners voorskryf watter soort T-hemde hulle mag koop,” het Jeffery gesê, met verwysing na die lys kledingstukke wat die afgelope week gepubliseer is wat Suid-Afrikaners tydens die inperking mag aankoop. Sy het ook melding gemaak van die regering se onvermoë om die data te verskaf waarop die besluite om die afsonderingstydperk te verleng, gebaseer is. “Die regering versuim om te voldoen aan die grondwet se waardes van rekeningskap, meelewendheid en oopheid,” het Jeffery gesê. Die nasionale tesourie waarsku tussen drie en sewe miljoen werksgeleenthede is in die gedrag weens die uitgerekte afsonderingstydperk. (Foto: Henk Kruger/ANA) Jeffery sê hierdie buitensporige beperkings op ekonomiese en politieke vryheid kan ook nie eens regverdig word deur ewewigtige winste vir die gesondheidsektor nie. “Selfs op vlak 5 van die inperking kon die verspreiding van die virus in townships en informele nedersettings nie voorkom word nie. Een persoon met Covid-19 steek steeds meer as een persoon aan.” Jeffery wys verder daarop dat baie van die regulasies wat ingestel is, nie billik of regverdigbaar is nie. “Indien Suid-Afrikaners ons vryheid wil behou, is dit belangrik dat elkeen van hierdie besluite en selfs die grondwetlikheid van die afsondering in geheel beveg moet word.” Die Nelson Mandela-stigting het ook Donderdag sy kommer uitgespreek oor regulasies wat hy as “willekeurig, opdringerig, kleinlik en onmenslik,” beskou. Die stigting is bekommerd oor die paternalistiese aard van baie van die regulasies en die skynbare gebrek van regverdiging, deursigtigheid en aanspreeklikheid,” lui ŉ verklaring van die stigting. “Dit is nodig vir die publiek om ŉ gesondheidsveldtog soos dié te steun. Hoe meer mense gedruk word om dit te verwerp, hoe gouer sal Suid-Afrikaners die algehele afsondering verwerp.” Kenners sê dit is baie moeilik om tussen noodsaaklike dienste en nie-noodsaaklike dienste te onderskei. Nie-noodsaaklike ondernemings mag in die stadium nog nie heropen nie. (Foto: Doctor Ngcobo/ANA) Pandemic Data and Analysis, die groep wat bekendstaan as Panda, het ook ŉ beroep op pres. Cyril Ramaphosa gedoen om gouer eerder as later die afsonderingsregulasies te verslap. “Die huidige regulasies bedreig die lewensvatbaarheid van Suid-Afrika en sy uiters kwesbare ekonomie. Die voorstel dat sommige metro’s boonop steeds onder vlak 4-afsondering gehou sal word, is uiters kommerwekkend,” sê die groep in ŉ verklaring. “Groot metro’s is waar die meeste van die ekonomiese aktiwiteite plaasvind.” Panda voorspel dat die verlies in werk en ekonomiese groei weens inperking kan aanleiding gee tot 14 miljoen lewensjare wat oor die hele Suid-Afrikaanse bevolking verlore gaan. Die DA en die VF Plus het die afgelope week hofstukke by die hooggeregshof ingedien waarin albei partye onder meer die grondwetlikheid van die afsonderingsregulasies bevraagteken. Die partye voer aan dat die president reeds erken het dat die landwye afsondering sy doel bereik het deurdat die infeksiekurwe genoegsaam afgeplat het om gesondheidsdienste tyd te gun om gereed te maak vir ŉ groter uitbreking van Covid-19.