BOERE EENHEID FORUM - Waar ons kennis deel • View topic - Pappa Pretorius dalk nie so vroom?
It is currently 09 Dec 2013, 15:47
Pappa Pretorius dalk nie so vroom?
Post subject: Pappa Pretorius dalk nie so vroom?Post Number:#1 Posted: 07 Aug 2011, 23:30 ADMIN
Joined: 16 Oct 2010, 10:10Posts: 3499Location: Oralste
Quote:Pappa Pretorius dalk nie so vroom?2011-08-06 15:44J.C. van der WaltDie waterryke plaas Elandspoort, wes van die destydse Apiesrivier, is in 1855 as die nuwe regeringsetel van Transvaal aangewys.Die plaas het behoort aan veldkornet Andries P. van der Walt. Marthinus Pretorius, die eerste president van Transvaal, het die nuwe dorpsgebied Pretoria Philadelphia (“Pretoria van broederliefde”) gedoop, ter ere aan sy pa, die vermaarde Voortrekkerleier Andries Pretorius, en sy broers.Die ouer Pretorius was destyds skaars twee jaar dood en het hoë aansien onder die Boere geniet, veral vanweë sy rol as bevelvoerder tydens die Slag van Bloedrivier in 1838 toe ’n klein groepie Voortrekkers hulself suksesvol teen ’n Zoeloe-oormag verdedig het.Andries Pretorius het egter ’n donker geheim gehad waarvan min mense vandag weet en wat baie historici deur die afgelope dekades óf aktief verswyg óf probeer wegverduidelik het.Die groot Voortrekkerleier en die man na wie Pretoria genoem is, het in 1844, skaars ses jaar ná Bloedrivier, onder baie verdagte omstandighede ’n kind verwek by ’n minderjarige meisie wat in sy sorg was.Pretorius en sy sieklike vrou, Christina Petronella (sy is in 1848 oorlede), het destyds op die plaas Welverdiend naby Pietermaritzburg geboer.Pretorius was in dié stadium ’n vermoënde man. Saam met hulle op die plaas het ook ’n bywonersfamilie, Johan Hendrik de Beer, sy vrou, Martha Louisa, en hul jong dogter, Anna Christina Arnoldina, gewoon.Uit die historiese rekords is dit duidelik dat Pretorius in ’n stadium die egpaar De Beer gevra het om sy plaas te verlaat, maar dat die jong Anna in Pretorius en sy vrou se sorg geplaas is sodat Anna met haar skoolopleiding kon voortgaan. Dié reëling het egter later verskriklik skeefgeloop. In regs- en hofdokumente in die Pietermaritzburgse argief word beweer dat Andries Pretorius in die maande ná haar ouers die plaas verlaat het, verskeie kere probeer het om Anna de Beer seksueel aan te rand. Sy het egter blykbaar telkens daarin geslaag om haar teen die ouer man (Pretorius was toe in sy veertigs) te verweer.Gedurende Augustus 1844 beveel Pretorius vir Anna om na sy ander plaas, wat in die omgewing van die Umgenirivier geleë is, te gaan. Dié plaas is deur sy seun, Marthinus Wessel, later president van die Zuid-Afrikaansche Republiek, bewoon.Anna verklaar later dat Andries Pretorius in September op die plaas opgedaag het en dat hy daar, ná dreigemente en geweld, oor ’n tydperk van ’n paar dae herhaaldelik met haar seks gehad het.Anna het daarna swanger geraak, maar voordat die kind gebore is, is sy getroud met Theunis Botha, ’n ongeletterde houtkapper van die omgewing. Hulle is in Maart 1845 in die Geloftekerk op Pietermaritzburg in die huwelik bevestig, twee en ’n half maande voordat Anna Christina Arnoldina (sy het dieselfde name as haar ma gekry) op 15 Junie gebore is. Ná die kind se geboorte het Anna vir Andries Pretorius genader om geldelike bystand met die onderhoud van die baba. Sy het aangedring op die bedrag van een pond sterling per maand totdat die kind mondig sou wees. Dokumente in die Pietermaritzburgse argief toon dat Pretorius dié versoek geweier het, maar pleks daarvan dat hy ontken het dat dit sý kind was, haar die bedrag van 45 pond sterling (die waarde van 200 skape) aangebied het, mits sy hom kwytskeld van “alle en verdere eise”. Anna was nie hiervoor te vinde nie en het gehou by haar aanvanklike versoek van een pond per maand vir 21 jaar, dus ’n bedrag van 252 pond (of die waarde van 1117 skape).Op 21 Februarie 1846, toe haar babatjie ongeveer agt maande oud was, gee Anna aan haar prokureur, John George de Villiers, opdrag om ’n eis vir onderhoud teen Andries Pretorius in te stel. Toe Pretorius weier om te betaal, beteken die balju in Junie 1846 ’n dagvaarding aan Pretorius waarin hy gelas word om in die hof te verskyn “om rede te gee, indien enige” waarom hy nie vir die onderhoud van die kind aanspreeklik gehou moet word nie.“Die genoemde Klaagster is die Moeder en die genoemde Verweerder is die Vader van die kind, wat voortspruit uit verskeie kere se vleeslike konneksie (carnal connection) tussen die Klaagster en die Verweerder, binne hierdie distrik, voor 15de Junie in die jaar van Onzes Heeren 1845.” Op 4 Augustus 1846 dien sy prokureur, Walter Harding (wat later sir Walter Harding, die hoofregter van Natal, sou word), ’n dokument by die aanklaer in waarin hy vra dat Anna de Beer se aansoek om onderhoud met koste van die hand gewys moet word. As redes voer hy aan dat Anna se verklaring nie met die dagvaarding ooreenstem nie. Ter stawing van die aansoek verklaar Pretorius plegtig: “Lank voor die 15de Junie 1845 was die Klaagster getroud en het met haar eggenoot, die gemelde Theunis Botha, saamgeleef, en die gemelde vroulike kind vir wie daar nou om onderhoud in hierdie saak gevra word, is dus binne die wettige eg gebore.”In dieselfde verklaring maak Pretorius egter ook melding daarvan dat hy aan Anna 45 pond aangebied het vir onderhoud op voorwaarde dat sy alle eise teen hom laat vaar. Dit is ’n aanbod wat sy van die hand gewys het.Die hofsaak is aanvanklik vir 8 September 1846 geskeduleer, maar op Pretorius se aandrang word dit uitgestel tot 22 September 1846 en later weer tot 29 September 1846.Anna en haar getuienis woon egter nie die saak op 29 September by nie en in haar afwesigheid word geen getuienis geroep nie. Die Distrikshof van Natal het gevolglik vir Andries Pretorius kwytgeskeld en Anna moes sy koste van 25 pond, ses sjielings en drie-en-’n-half pennies betaal (die waarde van 112 skape). Dit moes ’n reuse-bedrag vir sulke arm mense soos Anna en haar man gewees het.Die argiefrekords laat egter talle onbeantwoorde vrae. Kwessies soos: Is Anna reg en was Pretorius werklik die kind se pa? As die houtkapper Botha wel die pa was, soos Pretorius voorgegee het, waarom het Anna voortgegaan om Pretorius te dagvaar selfs nadat Botha met haar getrou het? As Pretorius die pa was, het hy Anna verkrag of het sy ingestem tot seks? Hoe oud was sy tydens die voorval? Hoewel haar ouderdom nie bo alle twyfel vasgestel kan word nie, dui omstandigheidsgetuienis daarop dat sy beslis jonger as 18 was. Het Anna dalk vir Pretorius ’n seksstrik gestel in ’n poging om aan haar eie haglike omstandighede te ontsnap? Was hy dalk die slagoffer van ’n politieke komplot teen hom? Of dui die feit dat hy haar na ’n ander plaas, weg van sy sieklike vrou, geneem het daarop dat hy voorbedagte rade met haar gehad het?Andries Pretorius se biograaf, prof. B.J. Liebenberg, beweeg taamlik ligvoets oor dié bewe-ringe sonder om ooit ernstig die moontlikheid te oorweeg dat Pretorius wél skuldig kon wees aan verkragting of kindermolestering.In sy boek oor Pretorius wat in 1977 verskyn het, kritiseer hy Harding se vertoë tot die hof as “beuselagtig” en “verspot” en verklaar dan dat Pretorius volgens hom duidelik onskuldig is.Die hele klag was, volgens Liebenberg, ’n komplot.Die enigste ander rede wat hy hiervoor aangee, is dat die vrou van Martin West, die luitenant-goewerneur van Natal, tydens ’n private dans en soirée op 23 September – ses dae vóór die hofsaak – met Pretorius sou gedans het. In Liebenberg se oë is dit ondenkbaar dat die vrou van ’n hoë amptenaar sou dans met ’n man oor wie se kop ’n verkragtingswaard gehang het.Dit mag só wees, maar die beskikbare argiefgetuienis suggereer dat die “vader van Pretoria” effens meer het om te verduidelik.* Dr. J.C. van der Walt is ’n historikus en navorser van Richardsbaai. Die plaashuis op Welverdiend net buite Pietermaritzburg waar Andries Pretorius en sy vrou in die tyd van die voorval gewoon het. Dié foto is in 1932 geneem.http://www.rapport.co.za/Weekliks/Nuus/ ... 0110805J.C.
Post subject: Re: Pappa Pretorius dalk nie so vroom?Post Number:#2 Posted: 08 Aug 2011, 10:59 Rooibok
Joined: 19 Jul 2011, 21:13Posts: 211
Ek verpes die tipe van artikels. Al wat 'n voorvader van ons geskiedenis, word sleggemaak. Is hy hier om homself te verdedig?