Die Heldedagkomitee van Kroonstad het van 1945 af hom vir ’n standbeeld van Sarel Cilliers beywer. In hulle opdrag aan die beeldhouer, Coert Steynberg, het hulle gevra dat die beeld van Cilliers die Afrikaner se geloofsvertroue moet verpersoonlik. Steynberg het die twee-maal-lewensgrootte-bronsbeeld – dikwels “Geloof in Brons” genoem – gemaak. Dit stel Sarel Cilliers voor op ’n kanon met die Bybel in die linkerhand en die regterhand omhoog gerig.
Verskeie Nederduitse Gereformeerde gemeentes, Geloftefeeskommissies en kultuurliggame dwarsdeur Suid-Afrika het oor ’n vyfjaartydperk fondse vir die monument ingesamel.
Die beeld stel Sarel Cilliers voor wat op ’n kanon die Gelofte aflê. Dit versinnebeeld nie alleen Sarel se vertroue in God nie, maar is inderdaad ’n gebed sonder einde vir almal wat daarna kyk: die regterhand strek uit na God en die linkerhand omklem die Woord- die enigste rigsnoer in die lewe.
Vanweë sy geestelike leiding en rol by die aflê van die Gelofte, staan Sarel Cilliers in ons volksgeskiede-nis as profeet van die Groot Trek en vader van die Gelofte bekend. In alle regverdigheid teenoor die ander Voortrekkers, moet die daarstelling van die Gelofte noukeurig bekyk word. Sarel Cilliers se preke uit die Ou Testament by die Wenkommando het Andries Pretorius op die gedagte van ’n gelofte gebring. Jakob en Gideon se geloftes, veral, het hom diep getref. Pretorius het toe aan Cilliers te kenne gegee dat hy soos die Ou Testamentiese karakters aan God ’n Gelofte wou aflê. Cilliers het oor die aflê van ’n gelofte geen beswaar gehad nie, maar oor die nakoming daarvan, as die Here aan hulle die oorwinning sou skenk, was hy “diep bezwaar”. Onder druk van Pretorius het Cilliers toegegee, maar alleen as die hele kommando in die saak geken is. Pretorius was die argitek van die Gelofte , terwyl Cilliers op 9 Desember 1838 by Wasbankrivier daaraan uitvoering gegee het. Eers het hy uit Rigters 6:1-24 gespreek en onder beklemtoon dat as hulle die Gelofte aflê, hulle en hulle gesinne dit sou moet nakom. Die bewering dat Cilliers op ’n kanon gestaan het, is aanvegbaar. Waarskynlik het Cilliers op een van die waens waarop die kanons vervoer is, gestaan toe hy die Gelofte in ’n gebed afgelê het.
Die Gelofte het op elke Afrikaner wat hom daarmee vereenselwig, ’n dure verpligting van dakbaarheid teenoor die Almagtige gelê waaraan hy hom nie sonder meer kan onttrek nie; dit wortel hom vaster en dieper in eie bodem en bring terselfdertyd hulde aan ’n voorgeslag wat geloof en vertroue in die Here gehad het.
Jan Hendrik (Onze Jan) Hofmeyr is op 4 Julie 1845 in Kaapstad gebore. Hy werk ’n ruk lank as joernalis by De Volksvriend en in 1861 word hy aangestel as redakteur van die koerant. In 1870 koop hy die koerant en ’n jaar later word dit met De Zuid-Afrikaan verenig.
In 1879 word hy verkies tot lid van die Kaapse Parlement en in 1881 verkoop hy die koerant. Hofmeyr het Stellenbosch tot in 1893 in die Parlement verteenwoordig, toe hy om gesondheidsredes uit die politiek getree het. Na sy toetrede tot die Parlement beywer hy hom vir die gelyke regte van Nederlands en Engels in die Kaapkolonie, en vanaf 1 Mei 1882 word die gebruik van Nederlands in die Kaapse Parlement dan ook toegelaat.
Die liefde en respek wat Hofmeyr by sy tydgenote afgedwing het, blyk duidelik uit die naam “Onze Jan”, wat spontaan in die volksmond ontstaan en gevestig geraak het.
Hoewel hy verkies het om sy invloed onregstreeks in die Parlement te laat geld, was Hofmeyr in 1881 ’n paar maande lank minister van die kabinet van TC Scanlen. Hy het hom daarvoor beywer om ’n hegter ekonomiese eenheid in Suid-Afrika te bewerkstellig. In 1899, kort voor die uitbreek van die Tweede Vryheidsoorlog, het hy hard gewerk om die Britse regering en die Boererepublieke te probeer versoen en ’n vreedsame oplossing te vind. Dit was egter ’n vergeefse poging.
Hoewel hy ook op politieke gebied ’n belangrike rol gespeel het, was Onze Jan Hofmeyr allereers taalstryder. Dwarsdeur sy hele politieke loopbaan pleit hy daarvoor dat Engels en Nederlands op gelyke voet geplaas moet word. In 1890 help hy met die stigting van die Taalbond, en in 1904 beywer hy hom vir die erkenning van die Vereenvoudigde Nederlandse Spelling deur die onderwysdepartemente en die Raad van die Kaapse Universiteit.
Hofmeyr het gehelp met die totstandkoming van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Taal, Lettere en Kuns in 1909, en was lid van die eerste Akademie. Sy lesing oor die Nederlandse taal onder die opskrif “Is’t ons Ernst?”, wat hy op 6 Maart 1905 op Stellenbosch gelewer het, het ontsterflik geword. In sy lesing bepleit hy die handhawing van Nederlands as skryf- en moedertaal van die volk, al is dit in ’n vereenvoudigde vorm.
Na sy dood het daar ’n begeerte by die volk ontstaan om vir “Onze Jan” ’n monument op te rig. In 1915 is aan die bekende beeldhouer Anton van Wouw opdrag gegee om ’n standbeeld van Hofmeyr vir Kaapstad te maak. Hy het twee sketsmodelle voorgelê vir hierdie monument. Die een wat afgekeur is, toon “Onze Jan” met ’n sambreel in sy hand, en dit kan vandag in die Anton van Wouw-huis in Pretoria besigtig word.
Die beeld, met sy voetstuk van klip, is ongeveer 4 m hoog. Die beeld is ’n baie goeie beeltenis van JH Hofmeyr. Hy staan fier en regop, met sy voete wyd uitmekaar en sy hande agter sy rug. In sy hand hou hy ’n hoed vas. Die beeld wek ’n indruk van forsheid en standvastigheid. Die bewoording op die voetstuk lui: