So vroeg as Januarie, wanneer David Bowie het die toneel vertrek, het sommige reeds twyfelagtig op 2016 gekyk. Bowie was 'n ikoon van die 1970s, die era waarin dit nou die oorheersende gedeelte van die bevolking in die meeste Westerse samelewings ten opsigte van bestedingsmag - die naoorlogse baba boomers - tot volwassenheid gekom het. Soos meer kulturele legendes van daardie ouderdom ook gesterf het - baie sonder die laaste uitbarsting van kreatiwiteit wat Bowie se dood so aangrypend gemaak het - 2016 het begin voel soos die einde van 'n era.
En wanneer Brexit het in die somer gekom, dit was duidelik dat dit op sommige maniere was. Artikels het begin verskyn met die gruwels van 2016, van Zika-virus tot die Turkse staatsgreep. By die tyd Donald Trump is in November verkies, op dieselfde golf van verwerping van gevestigde politiek as Brexit, was die gevoel dat 2016 'n eienaardige gehalte gehad het, verskans.
dit vin de siècle atmosfeer is vasgelê in wat die woord van die jaar geword het: na-waarheid. Beide Brexit en Trump het voorgestel dat dit oopseisoen was vir die blootstelling aan leuens en demagogeë. Maar vir die sosiale konserwatiewes wat vir Trump gestem het, het hy gepraat hulle waarhede - en getrek in hul vrees vir 'n ontstellende toekoms van vinnige kulturele en ekonomiese verandering.
Soos die referendum kiesers in Italië, waar Alfio Caruso's 1960: Il Migliore anno della nostra vita (1960: die beste jaar van ons lewens) was 'n 2016-bestseller. Hulle het nostalgies teruggekyk na 'n verbeelde verlede, eerder as om na 'n onseker toekoms te gaan. Soortgelyke vrese van vinnige verandering in hul gemeenskappe was die sleutelbestuurders van die stemgedrag van 2016 se maatskaplike konserwatiewes, wat nog meer na-vertroue was as post-waarheid.
Hulle was ook na-ironie, soos die idee dat Trump die anti-vestigingskandidaat was. In 'n ander ironie, die gety van vlugtelinge wat sommige van hierdie sosiale konserwatiewe bekommernisse tot gevolg gehad het begin om te herstel. Sirië bly 'n moordveld. Ten spyte van vrese dat die Islamitiese Staat (IS) hul teatermerk van terrorisme na die Weste probeer deur middel van gebeurtenisse soos Nice of Berlyn, het die belangrikste slagoffers van terrorisme in dieselfde vyf lande van Irak, Afghanistan, Nigerië, Pakistan en Sirië gebly. Dat 2016 'n besonder slegte jaar was, is baie 'n Westerse vertelling.
Soms is sleg sleg
Hoe meet jy slegte jare? Die maklikste manier is waarskynlik deur menslike sterftes. In daardie geval kan die slegste jaar proporsioneel die onbekende een sowat 75,000 jaar gelede gewees het Mount Toba uitgebars met verwoestende krag, wat 'n "vulkaniese winter" veroorsaak en byna mense doodmaak. Die Swart Dood pandemie van die 1340s is die naaste wat ons as 'n spesie sedert 'n soortgelyke rampspoed het.
In die afgelope 100-jaar kan die ergste jaar in terme van sterftesyfers 1918 wees, toe die sluitingstye van die Eerste Wêreldoorlog saamgeval het met die dodelike uitbraak van die sogenaamde Spaanse griep wat vermoor tussen 20m en 50m mense. Sulke pandemies is natuurlik natuurrampe. Menslike aktiwiteit kan hulle egter vinniger en verder versprei, soos ons sien deur die globale impak van die grieppandemie van 1918-20 te vergelyk met die veel meer gelokaliseerde effekte van die 541 Pest van Justinianus.
So globalisering kan lyk as riskant soos 2016 se sosiale konserwatiewe vrees - maar dit kan natuurlik ook die mensdom help om pandemies in te gryp.
Ander menslike aktiwiteite, veral oorloë, het die teenoorgestelde uitwerking. Oorloë is slegs die mees voor die hand liggend van die verskillende menslike maniere waarop die mensdom die doodsindeks in 'n gegewe jaar kan opskryf, veral omdat hulle gewoonlik die ander ruiters van die apokalips in die kaak stel. Op so 'n mate registreer 2016 skaars op die slegste jaarindeks.
Vorm van die toekomstige dinge
Die mens se pogings om gesamentlik die Darwin-toekennings te wen deur selfvernietigende oorlogvoering, was veel meer opvallend in 1939-1945, die Mongoolse verowering of die Europese aanval op die Amerikas. Hongersnode, die ander rampe wat dikwels deur antropogene wanbestuur verhaas word, was ook in die verlede veel meer opvallend, met die beraamde 11m-sterftes van die Groot Bengale hongersnood van 1769-1773 beide absoluut en proporsioneel 'n noemenswaardige voorbeeld.
So het die mensdom nie gewen nie Darwin-toekennings, dankie, in 2016. Die jaar se eienaardige gehalte - ten minste vir die Weste - lê meer in die manier waarop dit soos die einde van 'n era gevoel het. Indien wel, dan is dit ook die begin van 'n nuwe een. Soos dit met Brexit duidelik word, is dit hoogs onwaarskynlik dat hierdie nuwe era die vertroostende sekerhede sal bring wat sosiale konserwatiewe verlang. In plaas daarvan is dit die moeite werd om in gedagte te hou dat die soort ekonomiese nasionalisme wat baie van hulle soek, in die verlede 'n toegangspoort tot Darwin-toekenningskonflikte bewys het.
Intussen het onvoorspelbare figure soos Trump nou hul vingers op die kern sneller - wanneer hulle nie is nie huilend China. As 2016 soos die einde van 'n era gevoel het, is daar beslis risiko's wat die een aan die gang is, heelwat erger kan wees.
Peter Paul Catterall, Professor in Geskiedenis en Beleid, Universiteit van Westminster
Jy is hier: Tuis > Persoonlike > Houdingsaanpassings > Vrees en bekommernis > Hoekom 2016 was nie so sleg 'n jaar soos jy kan dink nie