35 000 NRO's van register af - 14 Jan 2013 - Beeld
Click here to read the article on Beeld's website
Byna die helfte van die land se nie-regeringsorganisasies (NRO's) is die afgelope vyf maande gederegistreer, sê 'n konsultant vir die regering en NRO-sektor.
Volgens Ann Bown van Charisma Consulting is meer as 35 000 van die sowat 80 000 organisasies gederegistreer, hoofsaaklik omdat hulle nie voldoen het aan die bepalings van die wet op nie-winsgewende organisasies nie.
Die statistieke kom van die NRO-databasis, wat onlangs geoutomatiseer is. Die organisasies wat gederegistreer is, het langer as drie jaar nie hul jaarverslae ingedien nie. Daar is verskillende redes daarvoor, sê Bown. "Sommige van hulle respekteer doodeenvoudig nie (die) wet nie. Ander verstaan nie al die bepalings nie. Soms gebeur dit dat die personeel wie se taak dit is om die jaarverslae in te stuur, die organisasie verlaat en niemand anders neem die verantwoordelikheid oor nie."
NRO's kan wel appèl aanteken teen die besluit, maar Bown het self op die appèlkomitee gedien en sê die verskonings wat gegee word, klink dikwels soos "die hond het my huiswerk geëet".
'n Voorgestelde wysiging op die wet wat NRO's op hol het, stel sterker regulering in die sektor voor, sowel as 'n tribunaal om klagtes teen NRO's te hanteer. Volgens Bown sal die wysiging "nie so 'n groot verskil maak nie", maar die regering in staat stel om steekproewe en hul eie oudits te doen.
"Sommige geregistreerde NRO's wat nie geld van die staat ontvang nie, is bekommerd dat die regering by hulle sal inmeng. Die bewoording is nie baie duidelik oor watter magte dit aan die regering sal gee nie en werkgroepe wat deel van 'n ministeriële taakspan is, het reeds begin om hul bekommernis daaroor te lug."
Shelagh Gastrow, uitvoerende direkteur van Inyathelo: The South African Institute for Advancement, sê daar is onduidelikheid in die NRO-sektor oor die noodsaaklikheid van die voorgestelde wysiging.
"Hoewel die departement sê hulle het NRO's geraadpleeg, was dit net dié aan wie hulle self geld gee. Dit is net sowat 800 organisasies uit die hele sektor. Wantroue in die regering is 'n groot probleem. Die dokument lyk skadeloos, maar daar is 'n onderliggende gebrek aan vertroue tussen die burgerlike gemeenskap en die regering."