‘Tom Moyane was SAID se ondergang’Tom Moyane (Foto: ANA) Tom Moyane, voormalige hoof van die Suid-Afrikaanse Inkomstediens (SAID), moet krimineel aangekla word van meineed, vir die valse inligting wat hy aan die parlement weergegee het met betrekking tot die werksaamhede van SAID. Dit is ook duidelik dat die huidige stand van sake by SAID die toedoen van roekelose wanbestuur deur Monyane is. So lui die sterk bewoorde bevindings en aanbevelings wat die Zondo-kommissie van ondersoek maak in die eerste deel van sy verslag oor staatskaping in Suid-Afrika. Die eerste deel van die verslag is pas bekend gemaak. “Daar was ŉ massiewe mislukking van integriteit en goeie regering by SAID. Dit word weerspieël deur die grootskaalse verval by dié regeringsentiteit. Wat by SAID gebeur het, was onafwendbaar die oomblik toe Tom Moyane sy voete daar gesit het,” lui deel een van die verslag. Die verslag beveel ook aan dat die Wet op Inkomstedienste van 1997 verder gewysig word om voorsiening te maak vir ŉ deursigtige proses wanneer die SAID-kommissaris aangestel word. Moyane is in September 2014 as SAID-kommissaris aangestel en in 2018 deur die president afgedank, na aanleiding van die verdoemende Nugent-verslag, wat verskeie ongerymdhede in SAID se bestuur uitgewys het. SAID se boeke het in April 2019 ŉ tekort van R14 miljard getoon. “Hy het beheer van SAID oorgeneem asof dit syne is om te neem en bekwame senior bestuur is eenvoudig uit hul poste gedryf. Eerder as om ŉ gesonde kultuur van andersdenkendheid te vestig het Moyane ŉ kultuur van vrees en intimidasie geskep,” lui die verslag. Die Zondo-kommissie se bevindings strook met dié van die Nugent-verslag. Die Nugent-kommissie het ondersoek ingestel na bestuursprobleme by die inkomstediens en is gelei deur afgetrede regter Robert Nugent. Sy verslag het reeds tot verskeie skorsings gelei.