PressReader - Weg! Platteland: 2017-06-01 - Vol­hou­ba­re vuurmaakhout Ons toets die 9 bes­te op­sies... en laat liefs die ka­meel­do­ring staan
Vol­hou­ba­re vuurmaakhout Ons toets die 9 bes­te op­sies... en laat liefs die ka­meel­do­ring staan
Ons sit met mas­sas in­drin­ger­bo­me, en dui­sen­de werk­ge­leent­he­de word ge­skep om dit uit te roei. Daar­om maak ’n hout­vuur­tjie sin in Suid-a­fri­ka. Die bo­ta­nis Do­no­van Kirk­wood toets 9 soor­te hout om vas te stel wat die om­ge­wings­vrien­de­lik­ste keu­se is wat ook d
Weg! Platteland - 2017-06-01 - Inhoud - FO­TO’S DO­NO­VAN KIRK­WOOD
Ek het nog net een keer in my le­we op die in­ter­net gaan vlerk­sleep, en al wat ek eintlik wys ge­word het, is dat al­mal mal is oor ’n gla­sie rooi­wyn voor ’n kag­gel­vuur. Ek het groot­ge­word met ’n hout­vuur – van ’n ou­tyd­se kag­gel in my kin­der­ja­re tot die mo­der­ne giet­ys­ter­sto­fie met die glas­deur wat tans in die sit­ka­mer staan en in die win­ter­maan­de die y­si­ge trek deur ons huis tem. Om­dat ek ’n bo­ta­nis is, is die dan­sen­de vlam­me vir my nóg meer be­to­we­rend, want waar­na jy eintlik kyk, is son­lig wat vry­ge­laat word na­dat dit oor baie ja­re deur bo­me vas­ge­vang is.
In Suid­a­fri­ka dra baie fak­to­re daar­ toe by dat ver­hit­ting met hout die meer vol­hou­ba­re keu­se is. Meer as 100 000 km2 van ons land is deur in­drin­ger­bo­me in­ge­neem. Selfs ver­an­de­rin­ge in in­heem­se e­ko­stel­sels is pro­ble­ma­ties, want Sui­der­a­fri­ka se i­ko­nie­se oop gras­vlak­tes word deur be­bos­ting be­dreig en ve­ran­der in on­deur­dring­ba­re ruig­tes. Boon­op help die in­sa­me­ling van brand­hout in­drin­gers uit­roei én skep dit dui­sen­de werk­ge­leent­he­de. Hout is fun­da­men­teel ’n her­nu­ba­re hulp­bron wat deur plan­te ver­vaar­dig word en om­trent uit­sluit­lik be­staan uit kool­stof­di­ok­sied en son­lig. Daar­om is die al­ge­me­ne sie­ning dat die kool­stof­di­ok­sied wat vry­ge­stel word wan­neer jy vol­hou­baar >
ver­sa­mel­de of in­drin­ger­hout brand, nie by­dra tot ver­hoog­de kool­stof­di­ok­sied­vlak­ke of aard­ver­war­ming nie.
Die al­ter­na­tie­we hit­te­bron­ne in SuidA­fri­ka laat veel te wen­se oor. Ons het nie soos die B­rit­te ’n gas­stel­sel nie, en ons e­lek­tri­si­teit – die toe­gank­lik­ste en ge­rief­lik­ste al­ter­na­tief vir hout – is af­koms­tig van ’n na­si­o­na­le krag­net­werk wat nog nie eintlik her­nu­ba­re bron­ne ge­bruik nie. On­danks ons be­skeie le­wen­stan­daard dra Suid­a­fri­ka­ners vol­gens die WNNR reeds dub­bel die ge­mid­del­de wê­reld­wye kool­stof vry­stel­ling per per­ soon by. By­na al ons e­lek­tri­si­teit – 90% – is van fos­siel­brand­stof af­koms­tig; ’n skrik­wek­ken­de 90 mil­joen ton vuil, la­e­ge­hal­te­steen­kool word el­ke jaar in krag­sta­sies ver­brand son­der vol­doen­de be­heer oor vry­stel­lings.
Hout­ver­hit­ting word ge­reeld as die heel bes­te la­e­teg­no­lo­gie­groen op­los­sing uit­ge­beeld, maar na­tuur­lik is niks heel­te­mal só een­vou­dig nie. Daar is ’n paar werk­lik­he­de wat ’n uit­da­ging bly: Min men­se hou daar­van om hout­as skoon te maak; ’n on­doel­tref­fen­de vuur is glad nie ro­man­ties nie en dit hou ge­sond­heids­ri­si­ko’s in; en om­ge­wings­kwes­sies kan ver­war­rend wees om­dat die mees­te aan­lyn­in­lig­ting uit an­der lan­de kom. Wat moet jy dus al­les weet oor hout­vu­re en vuurmaakhout?
Eer­stens hou hout­vu­re we­sen­li­ke ge­sond­heids­ri­si­ko’s in wat deur tien­tal­le stu­dies be­ves­tig is, en ’n mens moet ’n paar ba­sie­se din­ge ver­staan om dit te ver­my. ’n Bie­tjie hout­rook ruik heer­lik en is na­tuur­lik, maar dit be­vat ver­skeie gif­ti­ge che­mi­ka­lieë met skrik­wek­ken­de na­me en selfs skrik­wek­ken­der ge­vol­ge vir jou ge­sond­heid: ben­seen, a­kro­le­ïen >
’n Ri­vier wat deur swart­wat­tels oor­ge­neem is, word skoon­ge­maak.
In die Wes-kaap sien ’n mens al hoe meer hoe on­ge­rep­te fyn­bos deur wat­tel in­ge­neem word.
Port­jack­sons word uit­ge­haal in die Wes­kus.
Den­ne­bo­me mar­sjeer oor die fyn­bos.