1 Desember 2019 dr Tinus van Zyl
Posted by Administrator (dbvgadmin) on Dec 09 2019
Gesamentlike diens: Doop
Skriflesing: Markus 1:1-15
Markus is 'n kort en 'n haastige evangelie. Markus is eintlik die eerste evangelie, wat voor die ander drie evangelies geskryf. En hy begin nie soos Matteus en Lukas met lang geslagsregisters of geboorteverhale en geen filosofiese gedigte soos Johannes nie. Markus is gefokus en dringend. Hy wil so vinnig as moontlik uitkom by die hart van die saak, naamlik, die evangelie – die goeie nuus – van Jesus Christus, die Seun van God.
En waar begin hierdie goeie nuus-verhaal? Dit begin in die woestyn – party vertalings noem dit die "wildernis". Dit is 'n verlate, onbewoonbare plek. Dit klink amper soos die Noord-Kaap op die oomblik, wat André Agenbag vir ons later sal van vertel – waar die wêreld so droog is dat nie mens of dier meer daar kan leef nie.
Dit sê dalk iets vir ons dat die "goeie nuus" van Jesus Christus, dáár begin. In die woestyn. In die plek van verlatenheid. In die plek van desperaatheid.
Nie winkels nie
As ons die goeie nuus van Jesus soek, gaan ons dit waarskynlikheid nie vind as ons in die gange van winkelsentrums rondloop waar oorvloed en oormaat ons omring nie. Die "goeie nuus" van Jesus Christus is nie te vinde op Black Friday uitverkopings nie, maar op die Black Friday van Paasfees – die kruisiging op Golgota.
En ek dink dit geld ook van ons eie lewens. As ek soek na die "goeie nuus" van Jesus in my lewe, moet ek nie begin soek in die goeie tye van my lewe, in die tye van voorspoed en vreugde nie, maar ons moet begin soek in die woestyntye – die tye van verlatenheid en verwerping, die tye waarin ons gestroop was van alles.
Dis dáár wat die "goeie nuus" begin. In die woestyn. As al die uiterlike versierings van ons lewe weggevat is en ons in eenvoud en broosheid, net soos ons is, voor God en mense staan. Dit is in daardie tye wat ons ontdek wie ons waarlik is, en ook Wie God waarlik is.
En wanneer ons gestroop word van alles, van al die uiterlike versierings waarmee onsself probeer mooimaak, al die prestasies, besittings en titels waarmee ons 'n naam vir onsself probeer maak het, en wanneer ons dan gekonfronteer word met wie ons waarlik is, en Wie God waarlik is, dan bring dit ons noodwendig tot sondebelydenis.
Daarom roep Johannes die Doper mense op om hulle sondes te bely. So berei Johannes die weg voor vir Jesus se koms. Want hoe gaan die mense kan hoor wat Jesus vir hulle wil sê, hoe gaan mense vir Jesus kan volg, as hulle nog vashou aan al hierdie valsheid, hierdie maskers, hierdie kamstige verdienste, roem en eer, wat hulle voorhou as hulle identiteit.
Hoe gaan ek alles kan los en vir Jesus kan volg, as ek nog dink dat ek spesiaal is, want ek het hierdie prestasie behaal, of ek het soveel geld in my bankrekening, ek het hierdie eretitel of aansien onder mense? As ek nog vashou aan daardie dinge, as ek nog dink dat dít die dinge is wat van my maak maak wie ek is, sal ek nog nie vir Jesus kan volg met alles wat ek is nie.
Sondebelydenis as offer
Die enigste offer wat ek vir Jesus kan bring, is my sondebelydenis. My erkenning van wie ek waarlik is. Dit stroop my van alle roem, eer of verdienste. As ek vir Jesus net my sondebelydenis kan bring, dan is ek gereed om Hom te volg, want dan staan ek voor Jesus net soos wat ek is.
Ons kom na Jesus toe, soos 'n alkoholis kom na 'n Alkoholiste Anoniem byeenkoms: Hallo, my naam is Tinus, ek is alkoholis. As jy nie begin met daardie belydenis nie, kan jy nie vorder op die twaalf stappe van die AA nie.
Ek kan regkom
As jy gaan, sê: Hallo my naam is Tinus, maar ek hoef nie eintlik hier te wees nie, want ek is nie regtig 'n alkoholis nie. Ek het die AA nie eintlik nodig nie; ek kan eintlik self regkom. Ek is maar net hier op 'n paar self-help tips te kry, want soms drink ek bietjie baie. Maar ek het eintlik nie 'n probleem nie. Ek het eintlik nie hulp nodig nie. Ek kan self regkom. – Dan kan jy dit maar los.
Ek het nie Jesus nodig nie
Nou, net so, as ons by Jesus kom en ons sê: Ag, Jesus, ek is nou nie eintlik 'n sondaar nie. Ek is eintlik 'n goeie mens. Ek kom eintlik self reg. Ek het U nie eintlik nodig nie en ek het nie eintlik u kerk nodig nie. Ek kom maar net vir 'n paar self-help tips. Maar ek sal self regkom. Ek het nie eintlik 'n probleem nie. Ek kom eintlik reg op my eie. – Dan kan jy dit maar los.
Kan nie sonder U nie
Om Jesus te volg begin met 'n absolute gestroopdheid, waarin jy sê: Ek bely dat ek 'n sondaar is, wat nie sonder U kan leef nie. Ek het U nodig. En ek het u kerk nodig. Ek kan dit nie op my eie doen nie. Help my asseblief. Ek is verlore sonder U!
En ons moet telkens weer terugkom na hierdie nulpunt van dissipelskap. Veral wanneer ons nou al vir 'n lang tyd 'n pad van geloof en dissipelskap stap en ons beleef dat daar groei en vordering in ons lewe is.
Dan kan dit so maklik gebeur dat ons geestelik hoogmoedig begin raak en dan kyk ons na ander mense wat foute maak en sonde doen, en dan kyk ons af na hulle en ons veroordeel hulle, asof ons beter as hulle is.
Die doop bring ons elke keer weer terug na hierdie nulpunt waarin ek onthou: Ek is net so sondig so daardie persoon. Ek verdien God se genade net so min soos daardie persoon.
Ek is nie werd nie
Ek moet weer en weer kan begin by die punt waar ek my sonde bely en erken: "Hallo, my naam is Tinus, ek is sondaar, ek is totaal verlore sonder Jesus," as ek ook ander mense wil ondersteun op hulle pad van dissipelskap. Selfs Johannes die Doper het bely: Ek is nie eers werd om te buk en sy skoene los te maak nie.
Nie vals nederigheid of swak selfbeeld nie
En dit gaan nie oor 'n swak selfbeeld nie of 'n vals nederigheid nie – allermins. Dit gaan daaroor om gestroop te word van al die wêreldse erkennings, prestasies en besittings waarop ek my identiteit bou en om te erken dat voor God staan ek gestroop en weerloos.
Jesus doop ook!
Maar dan maak Markus se goeie nuus verhaal 'n verbasende, skokkende kinkel: Jesus laat doop ook Homself.
Hoekom sou Jesus dit doen? Die mense het hulle sondes bely en is gedoop, juis om hulleself voor te berei vir Jesus se koms. Hoekom laat doop Jesus nou Homself? Hy is tog nie sondig soos ons nie? Hy is die Seun van God!
Wonder van Kersfees
Maar die wonder van Kersfees is dat Jesus 'n mens word. Jesus identifiseer volledig met ons menswees. Jesus is 'n gewone mens, 'n skrynwerker uit die dorpie Nasaret.
Rede om te roem
As enige iemand rede gehad het om te roem, as enige iemand rede gehad het om te dink dat hy beter is as ander mense, dan was dit Jesus. Maar Jesus doen dit nie. Jesus laat Homself doop saam met die ander sondige mense.
Hemel skeur oop
En dan skeur die hemel oop en God sê: "Dit is my geliefde Seun. Oor Hom verheug Ek my!" Hierdie gewone mens, hierdie skrynwerker uit Nasaret, hierdie een wat Homself laat doop saam met ander sondaars – dít is my geliefde Seun! Oor Hóm verheug Ek my!
Vir elke mens
En daarmee kom sê God dit nie net vir Jesus nie, maar vir elke sondige, nietige mens op hierdie aarde: "Jy is my geliefde kind! Oor jou verheug Ek my!"
Dít is die goeie nuus waarmee ons as gedooptes leef en waarvan ons getuig: Dat God ook vir my en vir jou kom sê het: "Jy is my geliefde kind! Ek verheug Myself oor jou!"
Dit is waarin ons diespte identiteit lê. As ons ooit wonder wie ons is, dan keer ons altyd terug na hierdie belofte van God wat ons by ons doop ontvang het: "Jy is my geliefde kind. Ek verheug Myself oor jou!"
En die Gees kom herinner ons altyd hieraan, want ons vergeet dit so vinnig en so maklik. Ons vind so maklik ons waarde in ander dinge. Ons bou so gereeld ons identiteit op ander dinge. Ons hoor soveel ander stemme wat vir ons wil sê wie ons is.
Gees bring terug
Maar die Gees bring ons telkens terug na die stem van God wat vir ons kom sê het wie ons waarlik is, wie ons ten diepste is. 'n Geliefde kind van God. Iemand oor wie God bly is.
Terug na woestyn
Direk na Jesus se doop gaan Jesus in die woestyn in. Die verhaal het begin in die woestyn en keer nou weer terug na die woestyn. En in die woestyn word Jesus versoek deur Satan.
Nou die woord Satan beteken "aanklaer". Jesus se versoekings in die woestyn bestaan daarin dat Hy aangekla word. Ons weet nie waarvan nie, Markus sê nie, maar ons kan dalk ons verbeelding gebruik.
Jy is nie regtig ...
Miskien word Jesus aangekla: "Jy is nie regtig 'n kind van God nie!" Miskien word Jesus aangekla: "God is nie regtig lief vir jou en bly oor jou nie!" Of dalk: "Jy is nie goed genoeg vir God se koninkryk nie!" Of: "Jou lewe is nie regtig goeie nuus nie!"
Ons word aangekla
Ons word ook elke dag aangekla in die wêreld daarbuite – in ons eie woestyne. Die wêreld plak op etikette op ons, etikette soos: Mislukking. Nikswerd. Swakkeling.
Byna elke advertensie wat jy nog ooit in jou lewe gesien het, het vir jou gesê, Of: Jy hét nie genoeg nie, of: Jy dóén nie genoeg nie, of: Jy ís nie genoeg nie. As jy hierdie ding besit, of as jy hierdie ding doen, of as jy so is, dán sal iemand van waarde wees.
Nie genoeg nie
Maar soos wat jy nou is, is jy nie genoeg nie – nie mooi genoeg nie, nie goed genoeg nie, nie slim genoeg nie, nie sterk genoeg nie, nie ryk genoeg nie, nie belangrik genoeg nie, nie geliefd genoeg nie.
Trek 'n streep
Elke versoeking in die woestyn, elke aanklag deur die Satan, probeer 'n streep trek deur dit wat God vir Jesus by sy doop gesê het: naamlik dat Hy God se geliefde kind is en dat God vol vreugde oor Hom is.
Henri Nouwen het gesê dat ons grootste versoekings in die lewe, nie sukses, roem of mag is nie, maar dat ons onsself sal verwerp.
Self-rejection is the greatest enemy of the spiritual life because it contradicts the sacred voice that calls us the "Beloved." Being the Beloved constitutes the core truth of our existence."
Nie sit in sonde nie
Om nie die stemme van die wêreld te glo wat sê dat ons nikswerd is nie, en om die stem van God te glo dat ons geliefde kinders van God is, beteken egter nie dat ons net gaan sit in ons sondigheid en ellende nie. Nee, dit het die teenoorgestelde effek. Dit veroorsaak 'n radikale omwenteling in ons lewe.
As Jesus uit die woestyn uitkom, dan roep Jesus mense tot 'n radikale bekering: "Die tyd het aangebreek, en die koninkryk van God het naby gekom. Bekeer julle en glo die evangelie."
Jesus roep mense om om te draai – dit is wat "bekeer" beteken.
Hulle moet omdraai en nie meer hulle ore uitleen vir stemme daarbuite wat allerande name vir hulle gee nie. Hulle moet omdraai en die goeie nuus glo. Hulle moet omdraai en luister na dit wat God oor hulle sê en dit wat God oor die wêreld sê.
In die kerkgeskiedenis was dit die gebruik by elke doop dat die hele gemeente sal opstaan en draai na die Weste, waar die son sak, en wat die simbool was van die bose, en dan sê die gemeente: Ons verwerp die duiwel en al sy bose werke. Ons draai ons rug op die bose! Ons bely ons sonde met berou.
En dan draai die hele gemeente na die Ooste, waar die son opkom, wat die simbool was van Christus se opstanding, en dan gesê: Ons draai na Christus toe! Ons het saam met Christus gesterf! Ons het saam met Christus opgestaan!
Elke dag bekering
Elke dag in die lewe van 'n gedoopte, is 'n dag van bekering. Elke dag draai ons as gedooptes ons rug op al die stemme wat vir ons wil sê wie ons is: en draai ons na Christus toe, wat vir ons sê dat ons God se geliefde kinders is.
Hoop vir wêreld
Gedooptes draai elke dag ons rug op die stemme wat sê dat daar geen hoop vir die wêreld is nie, dat mense verlore en sonder hoop is. En ons draai na God se koninkryk, God se nuwe wêreld, wat naby gekom het, wat op hande is, wat binne ons bereik is as ons net ons hande soontoe uitsteek. Amen.