Plant presies met Xfarm se skyfplanter - ProAgri
Plant presies met Xfarm se skyfplanter
by Annemarie Bremner 5th September 2016, 1:12 pm 590 Views Comments Off on Plant presies met Xfarm se skyfplanter
Xfarm het in 1998 die verbouing van kleingraangewasse in die Suid- en Wes-Kaap totaal verander met die bekendstelling van 'n doelgemaakte planter vir die bewaringsbewerkingsboer. Hierdie plantkonsep, om met een bewerking saad akkuraat te plaas, is steeds, na 18 jaar, die enigste wyse waarop die Kaapse graanboere suksesvol kan oorleef; deur die lae groeikoers in graanpryse met hoër opbrengste die hoof te bied.
Die DBX (DB staan vir deep blade) van 1998 het die struktuurlose gronde van intensiewe bewerking omvorm deur die natuur kans te gee om die struktuur te herskep. Beperkte bewerking, net genoeg om vertikale wortelontwikkeling te stimuleer, tesame met die behoud van die organiese deklaag/oesreste, asook die bestuur van 'n wisselboupraktyk deur stikstofbindende gewasse, het die grond sodanig verbeter dat die waterhouvermoë en voedingselemente meer as verdubbel het. Opbrengste het gevolglik verdubbel en die boer weer kans gegun om uit die kosteknyptang te ontsnap.
Boere wat al vir meer as 'n dekade deurlopend minimumbewerking toegepas het, is nou gereed om na die volgende vlak van bewaringsboerdery te beweeg vir nog beter resultate, naamlik geenbewerking (no-till). Die nuwe NTX (NT staan vir no-till) van Xfarm is ontwerp en ontwikkel om in hierdie behoefte te voldoen. In 2015 is uitgebreide praktiese prototipe-toetse gedoen en vanjaar is die eerste drie volwaardige No-Till– (of Zero-Till-, soos dit ook bekend staan) -planters geloods.
Die reeds beproefde manier om draaiende snyskywe te gebruik om die plantvoor te skep, is ingespan, maar die planters moes aan die volgende vereistes voldoen:
– Saad moet akkuraat geplaas word wat diepte en spasiëring betref
– Die planter moet gemaklik deur die grondbedekking kan sny en die grond doeltreffend binnedring (penetreer)
– Absolute minimum grondversteuring was 'n prioriteit
– Dit moet robuust genoeg wees om 'n plantseisoen sonder onderhoud deur te maak
– Die masjien moet oor strukturele integriteit beskik om 'n lang leeftyd te verseker
– Dit moet maklik en smal genoeg opvou om sonder begeleiding op nasionale paaie vervoer te kan word
Ten einde akkurate saadplasing te verseker, het die keuse op 'n dubbelskyf-oopmaker geval. Die snydiepte van die skywe word met behulp van 'n verstelbare drukwiel beheer. Die drukwiel het 'n V-vormige profiel van 50 mm wydte. Die V-vormige profiel het die vermoë om outomaties te kompenseer vir verskillende grondtipes, hetsy ligter sandgrond of swaarder gronde met 'n hoër klei-inhoud.
Dit is van die uiterste belang om deur die deklaag te sny sonder om stoppels te vou (hairpinning). Die deklaag, wat oesreste sowel as doodgespuite materiaal op die lande insluit, is belangrik om vog te bewaar en onkruidontkieming te beperk. Om die deklaag doeltreffend te penetreer sodat die saad in die grond geplaas word en nie in die materiaal beland nie, vereis spesifieke tegnieke.
Behalwe vir die gewig en drukking op die planteenheid, gee die hoek waarteen die skywe met betrekking tot mekaar geposisioneer is, die deurslag; dit moet presies reg wees. 'n Klein hoek veroorsaak die minste grondversteuring, maar bemoeilik saadplasing terwyl 'n groter hoek meer drukking vereis om deur die deklaag te dring.
Om die nodige gewig op die planteenhede te bewerkstellig, moet die raam swaar wees. Die hoofbalk is van dik staal vervaardig en met beton gevul. Hidrouliese tegnologie word ook gebruik om die gewig van die kommoditeitseenheid waarin die saad en kunsmis vervoer word, na die vlerke te verplaas, terwyl dit die kontoere van die lande volg.
Hoe meer grondversteuring plaasvind, hoe meer onkruidsaad ontkiem. Dit is tans een van die grootste struikelblokke in geenbewerkingspraktyke, want inkorporerende vooropkoms-onkruiddoders kan nie meer suksesvol gebruik word nie.
Om hellings te akkommodeer sonder om versteurings te vererger, is dubbelskyf-oopmakers gebruik en in een ry geplaas. Deur ryspasiërings van 200 mm te gebruik, kon die plantdigtheid in die ry self verlig word. In die toetse is bewys dat die minder mededinging in die rye plantontwikkeling gestimuleer het, terwyl die nouer rye gehelp het dat daar gouer 'n sambreel (canopy) gevorm word, wat onkruid-ontkieming beperk het.
Breë wiele met hoë flottasie was nodig om die gewig te hanteer. Die ontwerp is sodanig dat daar nooit gewig op die hidrouliese silinders rus tydens die plantproses of wanneer die planter padlangs beweeg nie. Slegs wanneer die planter by draaie gelig word en terwyl dit toegevou word, is daar drukking op die olie-inhoud. Dit beskerm seëls en verleng die lewensduur van die silinders.
Die planter vou toe om nie veel wyer te wees as die wiele van 'n dubbelwieltrekker nie. 'n Massasaadtenk, twee kunsmistenks en tenk vir bykomende produkte soos fynsaad, slakpille of chemikalieë word op die onderstel gemonteer om die plantproses vir minstens drie uur te bedien alvorens hervulling nodig is. Dit verhoog produktiwiteit om die kritieke tyd van plantseisoen deeglik te benut.
Alhoewel plantspoed marginaal hoër kan wees as in die geval van tandplanters, word versteuring beperk met 'n laer werkspoed. Nie meer as 8 tot 9 km/u word aanbeveel nie. Dis reeds 'n verhoging van 30% in hektare geplant teenoor die 6 tot 7 km/u waarteen tandplanters bedryf word.
Die werklike voordeel van hoër produktiwiteit word gevind in die laer kragvereiste van 4 kW per ry-eenheid. In die toetse het die trekkers se rekenaars verklap dat daar nie 'n groot verskil is in kragvereiste wanneer die planter in die grond loop as wanneer dit net gesleep word nie. Dit beteken dat die planter se gewig die grootste oorweging is by kragbehoeftes. Dit het tot gevolg dat die plantspoed relatief konstant bly en nie beïnvloed word deur grondtoestande nie. Dit op sigself is dan die wesentlike bydrae tot drasties verhoogde produktiwiteit.
Dit moet net beklemtoon word dat hierdie plantmetode geheel afhanklik is van plantwortels se rol in grondbewerking. Streng oorweging moet geskenk word aan spoorverkeer, dekgewasse en geen vee, ten einde suksesvolle opbrengste te verseker. Grond moet aan minimum struktuurvereistes voldoen alvorens die geenbewerkingperd opgesaal word. Die grondtoestand moet gunstig bly vir vertikale wortelontwikkeling om die groter voordeel van vogbewaring te benut.
Bestel nou jou NTX van Xfarm vir die komende koringseisoen by Rinus Willemse by 082-441-7255, 028-735-2425 of rinus@xfarm.co.za.
Padvervoer is geen probleem vir die NTX nie. Hy vou op tot min of meer 'n trekker se aswydte. Skakel Rinus Willemse by 082-441-72555 of e-pos hom by rinus@xfarm.co.za.