Volgens baie geskiedkundiges was die berugte konsentrasiekampe destyds die Britte se manier om ’n einde aan die voortslepende oorlog teen die Boere-guerrillas te probeer maak, al sou hulle ook ander redes aanvoer waarom dit nodig sou wees om die kampe op te rig.
Die plan sou wees om die Boere se moreel te breek deur hul vroue en kinders, bejaardes en ander afhanklikes soos plaaswerkers na kampe in die veld weg te voer—waar hulle in die haglikste omstandighede gewoon het.
Die kampbewoners, veral die kindertjies, het binne maande tot lewende geraamtes weggeteer. Die swak sanitêre geriewe in die nagenoeg vyftig kampe het tot die uitbreek van epidemies gelei, waarvan ’n masels-epidemie die dodelikste was.
Die woord penkop vir hierdie melktand-tieners op kommando is heel waarskynlik ontleen aan dieselfde naam vir ’n bulkalf wat pas horings gekry het.
Nie dat hulle in hul kinderlike voortvarendheid altyd die gevare besef waaraan hulle hulle blootgestel het nie. Só word vertel van ’n dertienjarige seun wat op ’n donkie aangetref is met ’n Martini-Henry-geweer by hom. Toe aan hom gevra is wie hy is en waarheen hy op pad is, het hy lakoniek geantwoord: "Ek is Jooste. Ek gaan Engelse skiet.''
Weliswaar het hulle baiemaal net as agterryers die perde opgepas, maar ander kere sou hulle weer die grootste durf openbaar. Daar word byvoorbeeld vertel van ’n agterryertjie met die bynaam Gesiggie wat eenkeer met vier Engelse soldate by sy Boerelaer aangekom het. Hy het hulle gevang waar hulle weggekruip het. Toe aan hom gevra is hoe hy dit reggekry het, het hy geantwoord: "Ek het hulle omsingel!''
En dan was daar byvoorbeeld ook die jong Kosie Briedenhahn wat kommandant J.H. Visser se lewe gered het, maar in die proses self deur ’n Britse koeël gedood is.
REGS: “Die Laaste Patroon.” ’n Skuifplaatjie vir ’n sogenaamde towerlatern toon ’n Boerseun wat vir sy oupa die laaste patroon aangee terwyl hulle die vyand op vaderslandsgrond beveg. Die towerlatern was die voorloper van die moderne skyfieprojektor.
’n Hele klomp van die seuns het eindelik saam met volwasse Boere-krygers in krygsgevangenekampe beland. Hulle is selfs na kampe soos dié op Bermuda, St. Helena en in Indië gestuur. Dikwels het hulle nog met waentjies gespeel het terwyl die ou manne die tyd op meer volwasse maniere verwyl het.