Die sappige druif is reeds lankal vir die mens ’n gunsteling-vrug, selfs van voorwêreldlike tye af. En vandag word dit die wydste verbou van alle vrugte van die gematigde klimaatstreke...
N een van die fabels van Aesopus sien ’n vos ’n tros ryp, uitgeswelde druiwe wat aan ’n wingerdloot hang. Hy spring boontoe om die druiwe te gryp, maar vind dat hy nie kan bykom nie. Hy probeer weer en weer, maar hy kry dit nie reg nie. Uiteindelik—moeg en gefrustreerd—oortuig hy homself dat die druiwe klein en nog groen is, en waarskynlik suur smaak. Ons praat hoeka van ''suur druiwe'' wanneer iemand iets verkleineer wat hy graag wil hê, maar nie kan kry nie!
Volgens ’n raming ’n tyd gelede word sowat 65 miljoen metrieke ton druiwe in die warm, gematigde lande regoor die wêreld gekweek. Toonaangewende druiwelande is Frankryk, Italië, Spanje, Duitsland, Portugal, Amerika, Argentinië en die lande van die voormalige Sowjet-Unie. Suid-Afrika is ook goed bekend vir sy tafeldruiwe en wyne van ’n hoë gehalte.
DRUIWE kan as tafeldruiwe, wyndruiwe of rosyndruiwe geklassifiseer word, afhangende van die doel waarvoor hulle gekweek is. ’n Druiwekorrel is in der waarheid ’n bessie wat saam met ander bessies in ’n tros aan ’n wingerloot groei. Wingerdlote rank teen en oor ander plante of voorwerpe deur van styf opgekrulde rankies gebruik te maak.
REGS: ’n Wingerd waar die druiwestokke in rye geplant en die lote wisselend links en regs daarvan opgelei is.
Die tydsberekening vir die oes is baie belangrik, omdat dit die suikerinhoud van die druiwe affekteer. Word hulle te vroeg gepluk, sal die druiwe nie genoeg suiker hê om ’n goeie wyn te kan maak nie. Pluk ’n mens hulle te laat, verloor hulle hul smaak. Die oes kan met masjiene ingesamel word, maar weens die gevaar dat die druiwe beskadig kan raak, verkies baie boere steeds dat werkers hul druiwe met die hand pluk.
Tafeldruiwe word na pakskure gebring, wat óf op die plaas self óf daarnaby kan wees. Minderwaardige korrels word verwyder en die trosse gegradeer en vir die mark verpak. Tafeldruiwe van die hoogste gehalte word vir uitvoer gereserveer. Die res is bestem vir die tuismark, waar hulle vars of as rosyntjies of korente verkoop word; hulle kan ook tot druiwesap verwerk word. Wyndruiwe word gewoonlik regstreeks na ’n wynmakery gestuur.
Die antieke Grieke en Romeine was baie lief vir wyn en het selfs aan ’n wyngod geglo (Dionysus in die Griekse mitologie, Bacchus in die Romeinse).
Die Romeine het trouens soveel druiwe gekweek dat ’n tekort aan graan die keiser genoodsaak het om ’n dekreet uit te vaardig wat mense gedwing het om hul wingerde deur ander gewasse te vervang.
Die produksie van wyn het regdeur die Middeleeue voortdurend afgeneem, hoewel ’n klein hoeveelheid altyd in aanvraag was vir Christelike sakramente. In die loop van die 1500’s het Europese ontdekkingsreisigers en setlaars die praktyk van wynmakery na die Nuwe Wêreld gebring.
Volgens ’n raming ’n tyd gelede word ’n verstommende 53 miljoen metrieke ton druiwe tans elke jaar regoor die wêreld geoes net om wyn te maak. (Net 20 persent van die totale druiwe-oes word geëet.)
WYNMAKERY behels ’n aantal stappe. Maar elke stap verg belangrike besluite wat die gehalte van die wyn sal beïnvloed. Selfs ’n kennelik eenvoudige besluit soos oor watter druiwe om te gebruik of wanneer om hulle te oes, kan ’n groot verskil aan die finale produk maak.
(1) By ’n wynmakery word die druiwe per masjien van die stingels geskei en die sap uit die druiwe gepars. Die geparste druiwe en hul sap staan bekend as mos. Wit wyn kan van óf ligte óf donker druiwe gemaak word. Die kritieke stap is dat die sap van die doppe en pitte geskei word voordat dit in ’n gistingsvat of -tenk gegiet word. Rooi wyn en pienk wyn (rosé) word van donker druiwe gemaak. Maar, anders as met wit wyn, word die doppe en pitte tydens gisting in die sap gelaat.
(4) Sodra wyn verhelder is, moet dit gelaat word om te verouder. Dit kan in ’n tradisionele houtvat geskied of in ’n moderne tenk van vlekvrye staal. Houtvate gee ’n spesiale, heel eie geur aan die wyn.
(5) Wyn wat ’n geskikte tyd lank verouder het, word dan gebottel en toegekurk. Die verouderingsproses duur egter stadig voort binne-in die bottel.
(1) Tafelwyn, ook bekend as natuurlike wyn. Dit word gewoonlik saam met die hoofkos by ’n maaltyd bedien. Tafelwyn word verder geklassifiseer volgens kleur (wit, rooi of rosé) en karakter (soet, semi-soet of droog).
(2) Vonkelwyn is gewoonlik tafelwyn wat met gisstof aan ’n tweede gistingsproses onderwerp is. Daardeur word borrels van koolstofdioksied by die wyn gevoeg. Vonkelwyn word gewoonlik by spesiale geleenthede gedrink. Sjampanje, wat eksklusief in die Champagne-streek in Frankryk vervaardig word, is byvoorbeeld ’n vonkelwyn.