Zondo-aanstelling wyd verwelkomAdjunkhoofregter Raymond Zondo. (Foto: Karen Sandison/ANA) Pres. Cyril Ramaphosa se besluit om adjunkhoofregter, en voorsitter van die kommissie van ondersoek na staatskaping, Raymond Zondo as Suid-Afrika se nuwe hoofregter aan te stel, is wyd deur partye verwelkom. Die konsensus is dat dit ŉ goeie besluit deur Ramaphosa was. Die EFF het egter Zondo se aanstelling veroordeel en gesê dat dit ŉ beloning is vir die sagkense behandeling wat Ramaphosa glo tydens die ondersoek na staatskaping ontvang het. Dié sterk reaksie volg nadat die presidensie Donderdag Zondo se aanstelling bekendgemaak het. Zondo sal na verwagting op 1 April sy posisie as hoofregter inneem, waarna hy die leisels van adjunkhoofregter sal moet oorgee. Die Regterlike Dienskommissie (RDK) het intussen Zondo se aanstelling verwelkom en sy gelukwense aan hom oorgedra. Dr. Pieter Groenewald, leier van die VF Plus, het Zondo as die VF Plus se voorkeurkandidaat beskryf en is van mening dat hy “die beste kandidaat vir die pos was”. “Regter Zondo het hom tydens die Zondo-kommissie bewys. Hy het diegene wat by korrupsie – ongeag van hul status – betrokke was, ontmasker en selfs gevra dat van hulle verder ondersoek moet word,” sê hy. “Dit dui daarop dat hy polities onafhanklik dink, en dit is wat van ŉ hoofregter verwag word – dat hy sonder vrees of vooroordele beslissings en bevindings moet kan maak.” John Steenhuisen, leier van die DA, het aan eNCA gesê dat Ramaphosa “ŉ veilige paar hande” gekies het met sy besluit om Zondo as die nuwe hoofregter aan te stel. “Ek dink Zondo het ŉ goeie rekord dat hy geen vrees of guns toon in die stryd teen korrupsie en wanadministrasie nie,” sê Steenhuisen. “Sy aanstelling sal daartoe bydra om vertroue in die regbank te herstel.” Die ACDP meen dat Zondo hom goed van sy taak gekwyt het in die hantering van die Zondo-kommissie. “Die posisie van hoofregter moet deur ŉ persoon beklee word wat uitgebreide kennis en begrip van die Grondwet het en wat ook komplekse sake by die Konstitusionele Hof hanteer het.” Volgens dié party is dit egter nie alles net maanskyn en rose nie en Zondo sal in sy nuwe pos verskeie uitdagings die hoof moet bied. “Die hoofregter sal talle uitdagings wat die regbank in die gesig staar moet hanteer om te verseker dat die oppergesag van die reg, asook die onafhanklikheid van die regbank, beskerm word.” Die EFF is egter ontevrede met Zondo se nuwe rol en skryf dié aanstelling toe aan Zondo se verhouding met Ramaphosa. “Zondo se strewe om ŉ hoofregter te wees, is vervul net as gevolg van sy lojale diens aan Ramaphosa en sy bondgenote,” sê die EFF. “Die ergste van als is dat sy aanstelling ten koste van ŉ gekwalifiseerde, polities onafhanklike en geloofwaardige vrouekandidaat – Mandisa Maya, regter-president van die appèlhof – kom.” Ramaphosa het vroeër gesê dat hy beplan om Maya vir die pos as adjunkhoofregter te benoem.