Bybel in Kaaps: Genesis 4, Kain en Abel | LitNet
Bybel in Kaaps: Genesis 4, Kain en Abel
Olivia M Coetzee Bybel in Kaaps 2018-09-17
4 Adam het met sy vrou Eva liefde gemaak, en sy het swange gewôd en geboote gegie an Kain. Sy’t gesê, “Mettie hulp vanie Jirre het ek ŉ man voogebring.” 2 Sy’t toe wee daana ŉ kind gekry, ŉ broe vi Kain, sy naam was Abel. Nou Abel het agterie skape gekyk en Kain hettie grond bewêk. 3 Na ŉ tyd veby gegan het, het Kain vannie vrugte wat uitie grond wat hy bewêk het gekommit, as ŉ offering annie Jirre gegie. 4 En Abel hettie selle gedoen en oek ŉ offering gebring en vet stukke vannie eestelinge van sy skape annie Jirre gegie. Die Jirre het vi Abel en sy offering angeniem, maa nie vi Kain en sy offering nie. Soe het Kain toe baie kwaad gewôd en hy was mismoedig.
6 Toe sê die Jirre vi Kain, “Hoekô is djy kwaad? Hoekô is djy soe mismoedig? 7 As djy doen wat reg is, sal djy dannie oek geanvaar wôtie? Maa as djy nie doen wat reg issie, die sonde wag vi jou by jou voodeu en dit wil jou hê, maa djy moet oor dit heers.”
8 Toe sê Kain vi sy broe, “Kô ôs gat veld toe.” Tewyl hulle daa innie veld was, het Kain sy broe Abel angeval en hom doodgemaak.
9 Toe vra die Jirre vi Kain, “Waa is jou broe, Abel?”
“Ek wietie,” het hy geantwoord. “Is ek my broe se oppasser?”
10 Toe sê die Jirre, “Wat het djy gedoen? Luiste! Jou broe se bloed roep vi my uitie grond uit. 11 Nou is djy vevloek en gebên vannie grond af wat soe lekke jou broe se bloed uit jou hand uit op gedrinket. 12 Wanne djy die grond gat bewêk, sallitie mee vi jou ŉ opbrengs gie nie. Djy sal ŉ doellose swerwer wies op die aare.”
13 Kain sê toe virrie Jirre, “My straf is êger as wat ek kan dra. 14 Vedag djaag U my vannie land af, en ek sal oekie mee toegang tot U hettie. Ek sal soes ŉ doellose swerwer wies, en wie oek al my sal kry sal my doodmaak.”
15 Maa die Jirre sê toe vi hom, “Dissie soe nie. Ienige iemand wat vi Kain doodmaak sal siewe kee oo gestraf wôd.” Toe sittie Jirre ŉ tieken op Kain soedat dié wat hom raakloep, hommie sou doodmaakie. 16 Kain het toe weg vannie Jirre af gegan en hy’t innie land van Nod, oos van Eden, gat bly.
17 Kain het liefde gemaak met sy vrou, en sy’t swange gewôd en geboorte gegie an Henog. Kain het toe daana ŉ stad beginte bou en hy’t die stad die naam van sy seun Henog gegie. 18 Vi Henog is ŉ seun, Irad, gebore, en Irad wassie pa van Megujael, en Megujael wassie pa van Metusael, en Metusael wassie pa van Lameg.
19 Lameg het met twie vrouens getrou; die een se naam was Ada ennie anner een Silla. 20 Ada het geboorte gegie an Jabal. Hy wassie stamvader van dié wat innie was tente en wat vee groot gemaakit. 21 Sy broe se naam was Jubal en hy wassie stamvader van dié wat snaarinstrumente en oppie fluit gespeelit. 22 Silla het oek ŉ seun gehad; sy naam was Tubal-Kain, en hy’t alle soorte gereedskap uit brons en yster gemaak. Tubal-Kain se suste se naam was Naäma.
23 Lameg het vi sy vrouens gesê, “Ada en Silla, luiste vi my.
Vrouens van Lameg hoo my woorde.
Ek het ŉ man doodgemak ommat hy my gewond het.
ŉ Jong man ommat hy my see gemaakit.
24 Op Kain se liewe sal daa siewe kee wraak geniem wôd,
en op Lameg sinne siewe-en-siewentig kee.”
25 Adam het liefde gemaak met sy vrou, en sy’t geboorte gegie an ŉ seun en sy’t hom Set genoem; sy’t gesê, “Wan God het vi my nogge kint gegie innie plek van Abel, ommat Kain hom vemoorit.” 26 Oek an Set was daa ŉ seun gegie, en Set het hom Enos genoem.
In daai tyd toe hettie mense die Naam vannie Jirre beginte roep.
Willem H. Oosthuizen
2018-10-02 at 10:46
Sover my kennis strek, is daar nog nie ’n standaard-ortografie vir Kaaps nie. Indien daar wel een is, wil ek net weet hoe ’n mens tussen die kort en lang ie-klanke onderskei (bv Hy het sy liewe verloo, teenoor: Liewe Kate, sal djy daa is?). Myns insiens is dit voordelig vir die vorming van Standaardkaaps indien daar op lettervlak beter onderskeid tussen klanke/klankgrepe geskep word. Nie waar nie? Indien ons jongmense dit op skool gaan gebruik, is dit tog seker beter as dit meer foneties as die huidige Standaardafrikaans (oftewel Ou Standaardafrikaans) is. Kyk net na die chaotiese tj-grafeem (bv die eerste en laaste tj in die woord tjokkertjie.)
Verder voel ek ook dat iemand dringend ’n gesaghebbende grammatikagids moet opstel sodat ’n leerplan ontwikkel kan word. Ek meen ook dat Kaaps as ’n aparte taal aangebied moet word sodat dit, in terme van amptelike gebruik, momentum kan kry. Hoekom is almal so bang om dit ’n taal in eie reg te noem? Dit is soos die hele kwessie oor Standaardspaans teenoor Katalaans. Nee, herstel die bruin gemeenskap se menswaardigheid deur die leisels in húl hande te plaas. Die feit dat dié pragtige gemeenskap se taal bes moontlik ’n nuwe rigting gaan inslaan, is per slot van rekening nie slegte nuus nie. Dit beteken ook nie dat Ou Standaardafrikaans en Standaardkaaps nie voortaan ’n lewendige en dinamiese vriendskap kan hê nie. ’n Laaste voorstel: Ek dink Kaaps moet in Khoisan en ander Afrikatale begin delwe, ten einde die taal uit te brei (en dus minder op Amerikaanse Engels steun). Of is ek 'n bietjies te voor op die wa? Is maar net voorstelle.