Hierdie week se Skrifgedeeltes uit die Ou Testament en die Efesiërbrief handel almal oor Wysheid. Tóg is daar ook oorvleuelings. Jesus is in Johannes 6 die beliggaming van Wysheid sowél as God se barmhartigheid terwyl Psalm 111 die barmhartigheid van die Here besing, sowél as die wysheid van die mens wat begin by die dien van die Here.
Richard Foster verwoord iets hiervan wanneer hy in sy Celebration of Discipline skryf: "Vandag is daar 'n groot behoefte, nie aan meer intelligente mense of begaafde mense nie, maar aan meer diep mense."
1 Konings 2:10-12; 3:3-14
Skuldbelydenis: Lied 532 "O Vader neem ons hande vs 1,2,3"
Vryspraak: (uit Psalm 111)
Toewyding: (Uit 1 Samuel 2)
Epiklese: Uit Psalm 119
Seënbede: uit Psalm 20
Hy wat berge vorm en die wind skep,
Hy wat sy gedagtes
aan die mens bekend maak,
Hy wat die dagbreek donker maak,
Hy wat oor die hoogtes van die aarde gaan,
sy Naam is Here, almagtige God!
Vryspraak: uit Psalm 111
2Die werke van die Here is groot…
5Hy voed dié wat Hom dien…
ek is sterk in die Here,
ek is bly oor die uitkoms
wat U gegee het.
Daar is geen heilige
soos die Here nie,
daar is geen rots soos
ons God nie.
Die Here is 'n God
van diepe kennis,
Die Here maak arm en Hy maak ryk,
Die Here spreek reg tot by
die eindes van die aarde…
Voorganger: Ons glo in die lewende Vader wat sy Enigste Seun gestuur het as die lewende Brood uit die hemel.
Gemeente: Ons glo dat God Jesus gestuur het sodat die wêreld kan lewe.
Voorganger: Ons glo in Jesus Christus wie se liggaam die ware voedsel en wie se bloed die ware drank is.
Gemeente: Ons glo dat wie Jesus se liggaam eet en sy bloed drink op die laaste dag uit die dood sal opstaan.
Voorganger: Ons glo in die Heilige Gees.
Gemeente: Ons glo dat dit die Heilige Gees is wat iemand lewend maak; die mens kan dit nie doen nie.
Voorganger: Ons glo dat die kerk Jesus se liggaam is wat sy lewe op aarde voortsit deur die werking van die Gees wat lewend maak.
Gemeente: Daarom glo ons dat ons ook onsself aan die wêreld moet gee as brood waarmee die Gees lewe kan gee (uit Joh 6).
F174. "Here, Dis Al Weer Ek
William Barclay gebruik 'n mooi metafoor om die moeilike teks myns insiens vir kinders hoegenaamd verstaanbaar te maak. Hier is 'n uittreksel van sy kommentaar oor Johannes 6.
Jesus said we must drink his blood. In Jewish thought the blood stands for the life. It is easy to understand why. As the blood flows from a wound, life ebbs away; and to the Jew, the blood belonged to God. That is why to this day a true Jew will never eat any meat which has not been completely drained of blood. "Only you shall not eat flesh with its life, that is, its blood" (Gen.9:4). "Only you shall not eat its blood" (Deut.15:23). Now see what Jesus is saying–"You must drink my blood–you must take my life into the very centre of your being–and that life of mine is the life which belongs to God." When Jesus said we must drink his blood he meant that we must take his life into the very core of our hearts.
It is so with Jesus. So long as he remains a figure in a book he is external to us; but when he enters into our hearts we can feed upon the life and the strength and the dynamic vitality that he gives to us. Jesus said that we must drink his blood. He is saying: "You must stop thinking of me as a subject for theological debate; you must take me into you, and you must come into me; and then you will have real life." That is what Jesus meant when he spoke about us abiding in him and himself abiding in us.
When he told us to eat his flesh and drink his blood, he was telling us to feed our hearts and souls and minds on his humanity, and to revitalize our lives with his life until we are rifled with the life of God.
Die merkwaardige woorde van Jesus in ons teks is die hoogtepunt van hierdie hoofstuk.
Die skare word afgestoot deur Jesus se leer. Hoewel die brood wat Hy vroeër vermeerder het, goed afgegaan het, is hierdie woorde egter vir hulle onverteerbaar. Volgende week sal ons sien hoe selfs die dissipels hierdie woorde moeilik sluk: "Wat Hy nou sê, is darem te erg. Wie kan daaraan gehoor gee?" (60).
Natuurlik is die skare se afgryse maklik te verstane. Die gedagte om 'n mens se vleis te eet, is afstootlik. Asof dit nie erg genoeg is nie, praat Jesus van die drink van bloed. Dit is verbode sedert die verbond wat God met Noag gemaak het (Gen 9:1-6). Geen wonder die Jode stry onder mekaar nie (52). Jesus praat soos 'n onbeskaafde mens.
As moderne mense verstaan ons hierdie teks natuurlik simbolies. Jesus moedig egter nie 'n simboliese verstaan van sy woorde aan nie. Selfs die woord wat Hy vir "eet" gebruik, herinner aan die manier waarop diere vreet, meer as aan die manier waarop mense eet.
Baie Skrifverklaardes interpreteer Jesus se woorde as 'n heenwysing na die nagmaal. "Dit is my liggaam …. Dit is my bloed …"
Ander betwis weer hierdie interpretasie. Argumente na hierdie of daardie kant gaan ons nie help nie.
Nabyheid van die Here
Die troos van hierdie teks is die nabyheid van Jesus wat sy woorde veronderstel.
Jesus het een van ons geword, God by ons. God het verskyn in die gestalte van 'n mens. Ons kan selfs – deur die genade van God – die werklikheid van God in ons hande neem en dit eet. Met ons verstand kan ons dit nie deurgrond nie – ons hoef ook nie. God het tot by ons gekom, en ons kan deel kry aan die werklikheid van God.
Hierdie nabyheid is deel van die wonderlike beweging van die teks van Johannes 6. Die gesprek begin met 'n skare, gevoed deur gewone brood, wat na Jesus kom soek vir meer van dieselfde. Dit eindig met die skare wat aanstoot neem en weggaan. Hulle word verdryf deur Jesus se getuienis oor die waarheid. Die Lewende Waarheid is te veel om te verteer.
Vir gelowiges is die beweging die teenoorgestelde. Die gesprek begin oor dinge daarbuite, en word al hoe meer intiem. Van brood tot Jesus as die brood van die lewe, Jesus as die Een wat sy lewe gee en sy bloed laat vloei sodat ons die lewe kan hê.
Vir die wêreld is dit 'n verskriklike vreemde en selfs aanstootlike gedagte. Die taal van die nagmaal, vir die wêreld die vreemdste taal denkbaar, is vir die dissipels van Jesus die naaste aan die hart van die evangelie.
Ons moet hierdie vreemde taal bly vier. Dit is die bron van ons geloof en ons redding.
Lig in die duisternis
In die proloog (uit die eerste hoofstuk) van Johannes word vertel dat Jesus na die volk van God gekom het, maar dat sy eie mense Hom nie aanvaar het nie. Die ware lig het in die duisternis kom skyn, en tog het die wêreld Hom nie erken nie.
In ons teks vlug die mense van die lig, na die duisternis.
Wat die skare van die lig wegdryf, is nie 'n onmenslike lys vereistes, of onuitvoerbare opdragte nie. Jesus se beloftes dryf hulle weg.
Die skare kan nie glo dat God so naby kon kom dat God beliggaam word in die persoon Jesus nie. Terwyl die voedsel wat tot die ewige lewe lei reg voor hulle aangebied word, kan hulle nie daarvan eet nie. Hulle kan nie sluk wat die ewige lewe waarborg nie.
The problem is not that Jesus is unclear and confusing. It is that people do not have an appetite for what Jesus offers; they do not have the eyes to see and the ears to hear.
Die insig in die ware brood is iets wat God moet gee.
Die bedoeling sou egter later met Jesus se kruisiging en opstanding vir die dissipels duidelik word. Aanvanklik het hulle Hom versaak en weggehardloop, maar later het hulle vir die wêreld gaan vertel Hy is die Seun van die Lewende God.
Die oorgawe wat hier op die spel is, is radikaal. Jesus ontledig Homself. Hy gee sy liggaam oor om geëet te word soos brood. Konkreet. Want, "Hy het sy mense liefgehad, Hy het hulle tot die uiterste toe liefgehad" (Joh. 13:1). Ons kry die lewe op geen ander manier nie. Dit kom deur die vlees van Christus. Dit is so konkreet soos brood wat tussen die tande fyngekou word.
Dirkie Smit verduidelik dit helder:
Jesus soek nie Homself of sy eie lewe op nie, Hy offer Homself op. Hy is nie maar net nog 'n mens nie; Hy is die 'menslikste onder mense'. Hy word vleeslik, soos ons. Hy word broos en verwondbaar. Hy neem ons wonde op Hom, die merke en die littekens wat die lewe op ons gelaat het. Sy wonde aan die kruis is ons wonde. Hy dra dit tot in die hart van die Vader. Nou weet die Vader van ons wonde.
Hy het deel geword van ons en ons word deel van Hom, soos in die eet van "brood".
Vandag in Suid-Afrika kan jy natuurlik nie die woord "brood" sê sonder om te dink aan miljoene wat sonder brood is nie. Jy kan ook nie die woord "vlees" sê sonder om te dink aan die wonde van mense wat ontvoer en aangerand, verkrag en vermink word nie.
As Jesus sê ons moet sy liggaam eet en sy bloed drink, is dit nie mak woorde nie. Sy eie liggaam is gemartel en verbrysel. Die Heilige Gees verbind ons nie aan 'n Jesus wat so gemaklik as moontlik deur die lewe gaan nie; Hy verbind ons aan die Jesus van die kruis met bloed en wonde. As jy hierdie Jesus ontvang, of aan Hom deel kry, kyk jy met ander oë na mense. Dan sien jy hulle wonde.
Johannes lê baie klem hierop dwarsdeur die evangelie wat hy vertel. Jesus het Homself oorgegee . . . en Hy spoor ons aan om ons "aan mekaar" oor te gee.
Ons mag dus nie toelaat dat die bedrieglik vriendelike boodskappe van die "verbruikersmark" ons aandag aflei van die begeertes van mense wat honger is en smag na regte brood nie. Ons mag ook nie wegskram van die lewensbelangrike vrae van geregtigheid in ons samelewing nie. Die groot gaping en die gapende wond tussen ryk en arm in ons land is onaanvaarbaar. Liefdadigheid is nie genoeg nie.
Die versoeking sal daar wees om by Johannes 6 se Jode in te val en te vra "Hoe kan Hy sy liggaam vir ons gee om te eet?", om liewer 'n tree weg te staan van 'n God wat Hom ontferm oor die swakkes en noodlydendes, en jou maar voluit toe te spits op die bevestiging en bevordering van jou eie lewe.
Maar dan mis jy die brood van die "lewe". Dan eet jy maar net die "manna" in die woestyn . . . en jy "sterwe".
Jesus nooi ons uit om deel te kry aan Hom: "Ek is die lewende brood wat uit die hemel gekom het."
As jy Hom soek, en honger bly omdat jy sukkel om te vind, onthou: Hy is die Brood wat lewe gee.
As jy iemand sien wat honger is en wat kos soek vir die kinders, onthou: Hy is die Brood wat lewe gee.