Eskom tree ‘proaktief’ teen korrupsie op(Argieffoto) Eskom is in die proses om bedrog en korrupsie binne sy geledere en by sy verskaffers uit die weg te ruim deur die aanbevelings wat die Zondo-kommissie na staatskaping gemaak het, in te stel. Benewens die regstappe wat reeds teen voormalige Eskom-hoës gedoen is, tree die kragvoorsiener ook nou proaktief op om enige verdere korrupsie hok te slaan. In ooreenstemming met die Zondo-kommissie se aanbevelings oor interne beleide oor omkopery en korrupsie in Eskom, is die kragvoorsiener reeds besig om verskeie inisiatiewe van stapel te stuur om daarop te verbeter. Mpho Makwana, voorsitter van Eskom se raad, sê ŉ outomatiese verkrygingstelsel word nou gebruik om bestedings beter te bestuur en teen integriteitskendings te beskerm. Verder word instrumente soos PriceCheck tydens verkrygingsprosesse gebruik, die beheer van voorraad is gedigitaliseer en ŉ uitgebreide verkrygingsmodel word in sekere gebiede van Eskom se bedrywighede gebruik. “Eskom sal voortgaan om nuwe tegnologie te gebruik om hierdie prosesse te verbeter en te beveilig,” sê hy. “Eskom gaan ook sy dissiplinêre proses teen diensverskaffers hersien in ŉ poging om vinniger teen korrupte verskaffers op te tree.” Die kragvoorsiener ontvang voortdurend verslae van sy versekering en forensiese departement en eksterne ouditeure oor die stand van sake by Eskom. “Daar is boonop verskeie fluitjieblaaskanale vir Eskom se werknemers en die breër publiek beskikbaar wat ons help om bedrog en korrupsie op te spoor. “Ons is besig om ŉ raamwerk op te stel wat sal verseker dat bedrog en korrupsie nie in Eskom geduld sal word nie en deur ernstige ingrypings sal hierdie kultuur by Eskom omgekeer word,” sê Makwana. Wat is reeds gedoen? Foto bloot ter illustrasie. (Foto: SAPD/Facebook) Eskom het in Julie verlede jaar ŉ Staatskapingtaakspan (SCTT) op die been gebring wat sedertdien saam met die Spesiale Ondersoekeenheid (SOE) en Nasionale Vervolgingsgesag (NVG) werk om die skuldiges by die kragvoorsiener tot verantwoording te roep. Makwana sê hierdie samewerking het reeds vrugte afgewerp aangesien miljarde rande teruggekry is van maatskappye wat onwettige betalings van nagenoeg R1,6 miljard van voormalige Eskom-hoës ontvang het. McKinsey Consulting, Trillian Capital en Regiments is van die maatskappye wat onwettige betalings ontvang het. Eskom het reeds R1,1 miljard van McKinsey ontvang en het ŉ hofuitspraak teen Trillian bekom om die geld terug te betaal. Trillian is gelikwideer nadat hy versuim het om gehoor te gee aan die hofuitspraak en is sedertdien gesekwestreer. “Samewerking met die SOE het ook daartoe gelei dat Eskom meer as R2 miljard van diensverskaffers wat onwettige betalings ontvang het, kon terugkry. Die proses is reeds aan die gang om ŉ verdere R1 miljard in te win,” sê hy. Volgens Makwana het die kragvoorsiener ook stappe gedoen teen 12 beskuldigdes wat ŉ sentrale rol in staatskaping gespeel het. Sewe van die 12 beskuldigdes is voormalige uitvoerende beamptes en direkteure van Eskom. Verdere stappe is ook gedoen om te verseker dat Eskom voorts nie met korrupte werknemers of diensverskaffers sake hoef te doen nie. “Dissiplinêre stappe is reeds teen werknemers gedoen wat misdrywe gepleeg het en hul optrede is by professionele entiteite aangemeld. Dissiplinêre stappe is teen diensverskaffers gedoen wat misdrywe gepleeg het, hulle is gederegistreer van Eskom se verskaffingsdatabasis en op die Nasionale Tesourie se swartlys geplaas,” sê hy. “Danksy hierdie ingrypings is daar tans niemand by Eskom werksaam wat by die destydse staatskaping betrek was nie.” Die kragvoorsiener het ŉ korrupte voormalige direkteur van Eskom by die Suid-Afrikaanse instituut vir geoktrooieerde rekenmeesters aangegee en dié is sedertdien van die instituut geskors. Dít terwyl die strafregtelike sake teen die voormalige tussentydse uitvoerende hoof van Eskom en 25 beskuldigdes nog voortgaan. Diegene staan tereg op aanklagte van bedrog en korrupsie wat verband hou met die Kusile-kontrak. Eskom het verlede jaar altesaam 144 strafregtelike klagte by die Suid-Afrikaanse Polisiediens (SAPD) aanhangig gemaak, waarvan 41 sake reeds afgehandel is. Gedurende hierdie tyd is 183 werknemers by Eskom weg deur middel van bedanking (157) en aftrede (26) tydens dissiplinêre prosesse. Altesame 42 werknemers is afgedank weens bedrog en korrupsie. Die kragvoorsiener het onderneem om verder saam met die nodige wetstoepassingsagentskappe te werk om te verseker dat die skuldiges, wat verantwoordelik is vir die stand van sake by Eskom, aan die pen sal ry. “Eskom is daartoe verbind om diegene tot verantwoording te roep wat hulself verryk het ten koste van die kragvoorsiener en die res van Suid-Afrika,” sê Makwana.