Nuuskommentaar: AardskuddendArgieffoto: Pixabay Suid-Afrikaners moet koelkop bly wanneer hulle iewers die trilling van ’n ligte aardbewing voel. Die kanse is veel beter dat die land “aardskuddende” gebeurtenisse sal beleef soos die bedanking van ’n president as ’n aardbewing. Die begrotingsrede wat vandag gelewer word, kan ook verskeie aspekte van “aardskuddend” oplewer. Gister is Johannesburg en omstreke deur twee aardtrillings getref. Na wat berig word het dit heelwat paniek tot gevolg gehad. Dié skuddings het nie eens die USGS (United States Geological Survey) se interaktiewe kaart gehaal nie. Buite die VSA word aardbewings van minder as ŉ magnitude van 4,5 nie maklik aangedui nie. Tog, wat vir een land ’n kwalik merkbare skudding of trilling was, kan vir ’n ander iets van groot erns wees. Die Nederlanders is kort-kort op hol oor die aardbewings (eerder trillings) in Groningen, wat hoofsaaklik met die boorwerk vir gasontginning saamhang. Kort-kort is daar ligte skade aan ’n woonhuis, terwyl ander nie ’n oog hieroor knip nie. Om oor aardbewings te berig vereis ’n mate van kundigheid. SAUK-TV berig byvoorbeeld gereeld oor aardbewings van soveel en soveel op die Richterskaal iewers ter wêreld. Die USGS meet dit egter al lank met die momentmagnitudeskaal, en dit is bykans onmoontlik om Richterskaal-lesings te kry. Omdat verskillende aspekte gemeet word, kan dit ook nie van die een na die ander omgereken word nie. Japan en Taiwan gebruik weer hul eie meetinstrumente, wat baie van die M-skaal en die Richterskaal verskil. Tog, die Nederlandse en Vlaamse pers is lief om die sterkte aan te dui as sou dit in “de schaal van de Richter” opgeneem gewees het. Onlangs het die media berig oor ŉ “reuse”-aardbewing wat tussen Irak en Iran voorgekom het. Dit was nie baie lank nie nadat ’n baie sterk aardbewing van M7,3 wel op 12 November verlede jaar daar voorgekom het. Die “reuseaardbewing” was egter onder die M6, en daar is geen lewensverlies of skade aangemeld nie. Dit beteken nie dat ligter aardbewings nie lewensverlies en skade kan veroorsaak nie. Dit word grootliks bepaal deur die diepte van die episentrum, die digtheid van bewoning en die kwaliteit van bouwerk. Trouens, in stede soos San Francisco en Los Angeles is bepaalde spesifikasies in die bouplanne ingeskryf om lewensverlies en skade te beperk as die werklike grote kom. In Italië, Spanje, Griekeland en Turkye rig betreklike ligte aardbewings soms groot skade aan, en is daar ook lewensverlies. Gewoonlik word aardbewings van M7 of sterker, as “sterk” aardbewings beskou, omdat dit gewoonlik ook die sterkte is wat tsoenami’s kan opwek. Die aardbewing van 7,5 op 10 Januarie vanjaar digby Honduras sou hiervolgens ’n tsoenami moes oplewer, ook omdat die episentrum net tien kilometer onder die aardoppervlak was. So ’n tsoenami sou enorme skade aan die kus van die Golf van Mexiko moes aanrig, maar daar was geen tsoenami nie. Verlede jaar het die aarde net sewe aardbewings van M7 of meer beleef, sowat die helfte van ’n stillerige aardbewingjaar. Vanjaar was daar reeds vier. ’n Groepie wetenskaplikes het juis voorspel dat die aarde vanjaar meer sterk aardbewings as gewoonlik sou kry, omdat die aarde se rotasiespoed effens minder is as gewoonlik, en dat dit weer veroorsaak is deurdat die aarde nou effens kleiner as voorheen is. Volgens die jongste beskikbare syfers het 31 mense vanjaar in aardbewings omgekom. Hulle was van Mexiko en Taiwan. Groot aardbewings word gewoonlik geassosieer met die groot verskuiwingsvlakke, en dan veral waar die kontinentale plate teen mekaar druk. Die Ring van Vuur dien as ’n goeie voorbeeld hiervan, hoewel daar ook plekke is waar die plate van mekaar wegbeweeg, of soos in die geval van San Andreas, parallel langs mekaar verbybeweeg. Suid-Afrika is aan sy kus “omring” deur verskuiwingsvlakke wat weg van mekaar beweeg, en gelukkig ook baie ver is. Een van dié aardbewings wat op 28 Januarie suidwes van die land voorgekom het, een van M6,6, is wel deur die USGS op sy kaart van beduidende aardbewings aangetoon. Op land is ook enkele verskuiwingsvlakke, maar nie groot genoeg om sommer beduidende aardbewings te genereer nie. Inderdaad, Suid-Afrika se potensiaal vir aardskuddende gebeure lê veel eerder op die politieke terrein as die geologiese. Die skielike vertrek van Jacob Zuma uit die presidentsamp was veel meer aardskuddend as enige aardbewing of trilling.