Tequila en 'n lied: Deel 3 - Diverse
Tequila en 'n lied: Deel 3
Die Oaxacan-digter, Eufrasio Reyes, skryf in 'n refrein wat bekend is aan almal wat 'n nag in die kantina gedompel het,
In die kantina reis 'n man na ondenkbare plekke, maar die volgende dag is die werklikheid wreedder as sy kater.
Werklikheid, legende, legende, werklikheid: die kantelde swaaiende deure van die kantina hang tussen die twee.
Die kantina is in die tweede helfte van die negentiende eeu gebore toe Amerikaanse en Franse soldate imperialistiese verkenning na Mexiko probeer het. Destyds was ondernemings wat alkoholiese drankies bedien, beperk tot wynkroeë, vir die Spanjaarde van die hoër klas, en pulquerias (wat die gefermenteerde koringdrankpul bedien het), vir die laer klas meester en Indiërs. Die twee het saamgevoeg in die kantina, wat gewild geword het tydens die diktatuur van Porfirio Diaz.
Destyds is kantines meestal gereeld deur hoërklasmense besoek. Toe die Diaz-diktatuur egter verkrummel, het die streng klasgrense verbonde aan kantines ook gedoen. In die geradikaliseerde, revolusionêre Mexiko van die 1920's en '30's, is kantines gereeld besoek deur boheemse, intellektuele, kunstenaars en rewolusionêres. En natuurlik soek mans, soos José Alfredo Jiménez dit klassiek gestel het, na tequila en 'n lied.
Hulle is egter nie gereeld deur vroue besoek nie; nie eers na 1982 nie, toe die wet wat die verbod op vrouens in die kantine verbied word, opgehef is.
Die Mexikaanse intellektuele Carlos Monsiváis skryf:
Die kantina wentel om machismo, om 'n manlike heerskappy van ellende, om die ambisie om jouself in die werklikheid te dompel om die frustrasies te vergeet.
Hierdie 'manlike heerskappy van ellende' is uiters Mexikaans van aard - dit kan 'n dowwe copa insluit na copa alleen, met sombrero ondertoe getrek, of dit kan behels dat u 'n boerdery aan die bopunt van u longe uitslaan, trane van u oë afvee, of kan hart-tot-hart-mens-tot-mens-gesprekke oor — sug, kreun —mujeres.
Ek vind dit dikwels dat dit 'manlik' is net omdat dit tussen mans voorkom - anders is die kantina 'n plek om 'vroulike' emosies vry te stel en te demonstreer. Dit is 'n plek waar mans tegelyk op hul mees macho en vroulikste is.
Dit is ook 'n plek waar mans van die laer klas kan gaan om vernedering of frustrasie met betrekking tot hul plek in die samelewing vry te laat, en waar hulle tydelik van hul verantwoordelikhede teenoor familie, vrouens en werk kan wegkom. Die kantines wat 'n beroep op sulke mans doen, is ook geneig om boheemse kunstenaars, intellektuele kunstenaars en diegene wat daarvan hou om in die donkerder rande van die samelewing te dans.
Kantinas is nie altyd mooi nie, en dikwels loop dit die mes tussen lewendige vreugde en vrylating en diep wanhoop. Miskien is dit wat skrywers lok. En wat my aangetrek het.
Eufrasio Reyes het die kantina die beste vasgevang in sy gelyknamige gedig:
'N Man verloor die gevoel van tyd wat verbygaan
Sy hart vertroos deur sy klop
Sy gedagtes rus in sy bewusteloosheid
In die uiteindelike toevlug van die mensdom
Die kantina is die legendes. En soos soveel legendes en mites in Mexiko, meng dit ononderskeibaar - soms slordig, soms romanties - met die daaglikse lewe. In die kantina versmelt poësie bier, manlikheid, dood, liefde, verlies, melancholie, ellende en eensaamheid om 'n man diep in die siel van die lewe in te sink of hom daaruit te trek.
Die kantina is 'n sosio-ekonomiese verskynsel, 'n illustrasie van Mexiko se politieke en kulturele geskiedenis en realiteite, maar dit is ook iets meer eteries, sielsagtig of spookagtig. Bly lank genoeg by die kantina, en die kenmerkende Mexikaanse gevoel van gedoemde verlange, om plek te maak vir die grinnikende skeletonttrekking van die wêreld, kruip in jouself. En dan, die volgende oggend wakker geword met 'n brulling crudaAs u caldo of chilaquiles eet, word u weer opgeneem in die stof van die daaglikse lewe.