‘Minimum loon kniehalter arbeidsmag’Die minimum loon het ‘n omgekeerde uitwerking op die welstand van die arbeidmag. (Foto: Maroela Media) Die regering het die minimum loon vir plaaswerkers en huishulpe vir 2022 aangekondig. Dié loonskaal tree op 1 Maart in werking. Vir huishulpe is die minimum loon van R19,09 per uur tot R23,19 per uur verhoog en vir plaaswerkers van R21,69 tot R23,19 per uur. Maroela Media het by die Landbouwerkgewersorganisasie (LWO) gaan uitvind hoe dié verandering die arbeidslandskap gaan verander. “Hoewel boere minder as ander ondernemings en huishoudings tydens die Covid-19-inperkings geraak is, gaan hierdie steeds ŉ uitdaging wees om dit by te bring,” sê Alwyn Annandale, senior regsadviseur by die LWO. “Vir huishoudings gaan dit egter baie moeilik wees, want huishulpe se minimumloon was eers onder die nasionale minimumloon en het nou gespring om in lyn met die nasionale minimum loon te wees. “Mense wat huishulpe het, sal afskaal en hoewel ons dit nie nou gaan sien nie, sal dit weldra plaasvind namate huishoudings se geld minder word.” Hy sê boere kan wel aansoek vir kwytskelding doen deur ŉ proses te volg. Die vakbonde moet in kennis gestel word en hul insette moet verkry word. Die aansoeker moet ook sy finansiële verslae aan die departement van arbeid voorlê. “Ons het boere in die verlede gehelp en daar was suksesse. Kwytskelding is vir ŉ jaar geldig en ŉ vergoeding van 5% minder as die minimum loon word toegestaan.” Dubbel standaarde TLU SA sê dit is vir hulle baie jammer dat die minimumloonverhoging ingestel is, gegewe die vlak van werkloosheid en die toestand en agteruitgang van die land se ekonomie. “Die regering is eintlik nou veronderstel om elkeen van die wysigings wat geïmplementeer word, te toets, om te kyk of dit ekonomiese groei en werkskepping teweeg gaan bring,” het Bennie van Zyl, hoofbestuurder van TLU SA, vir Maroela Media gesê. “Ons is vasgevang in ŉ omgewing wat nie ŉ minimum loon kan bekostig nie en daar gaan heel moontlik nog verdere afleggings in die landbousektor wees. Ons is bekommerd dat ons toenemende werkloosheid gaan hê en dit is hartseer om te sien dat die regering se oplossing daarvoor is om nog meer maatskaplike toelae uit te reik. “Boere moet nou toenemend keuses maak en tegnologie en meganisasie gaan al hoe meer na vore kom. Masjiene stel nie eise nie en staak nie. Jy sit dan sonder hierdie opeisende kultuur wat jy in die arbeidsomgewing beleef, waarmee jy nie deurlopend gebombardeer word nie.” Van Zyl noem dat die regering werkers wat in projekte en programme aangestel word, slegs R12,75 per uur betaal. “Nou is die vraag, as die regering R23,19 nie eers as ŉ behoorlike minimum loon beskou nie, wat sê hulle dan van R12,75, wat amper die helfte is van wat landbou moet betaal. Die staat verwag van die privaatsektor, wat onder druk is, om sekere mikpunte en doelwitte te bereik, maar hulle kom nie self daarby uit nie. “Die mark moet toegelaat word om homself te reguleer, sodat ŉ werkgewer ongeskoolde mense teen ŉ onderhandelde bedrag in diens kan neem, wat die mense ten minste sal toelaat om op die eerste sport te klim en dan die geleentheid gegun word om te presteer.” Hy sê dit lyk nie of die regering besef watter skade hulle doen nie “en sodra die kantelpunt in ’n verkeerde rigting wys, is dit ŉ kwade dag”.