Toesighoudende bevel oor ivermektien tersyde gestelDeur Tania Broughton Foto bloot ter illustrasie. (Foto: Luis Robayo/AFP) Die Hoogste Hof van Appèl het die toesighoudende gedeelte van ‘n bevel oor ivermektien tersyde gestel. Dit beteken die Suid-Afrikaanse Reguleringsowerheid vir Gesondheidsprodukte (Sahpra) hoef nou nie meer elke drie maande aan die hof verslag te doen oor die stand van sake wat betref enige verwikkelings met ivermektien in die behandeling van Covid-19 nie. Die tersydestelling van die gedeelte van die bevel het egter geen impak op die res van die bevel nie, wat beteken dat toegang ingevolge art. 14(4) van die wet steeds moontlik is en dat dokters ivermektien aan pasiënte kan voorskryf op eie oordeel en dat pasiënte dié voorskrif kan gebruik om ivermektien aan te koop by enige apteek waar saamgestelde ivermektien beskikbaar is. Die hofbevel is in April verlede jaar toegestaan. Die Hoogste Hof van Appèl het wel nou beslis daar was geen bewyse om regter Cassim Sardiwalla se toesighoudende bevel te regverdig nie, dat die geraakte partye nie vir die bevel gevra het nie én dat hierdie partye nie aangehoor is voordat die bevel gemaak is nie. Die regter het ook versuim om redes vir sy besluit te verskaf. Die saak spruit uit vier aansoeke wat om toegang tot ivermektien gevra het om Covid-19-pasiënte te behandel – onder andere deur die ACDP en AfriForum wat in 2021 ŉ aansoek teen Sahpra gebring het. Sahpra, wat in daardie stadium versigtig vir die gebruik van ivermektien was, het gesê daar is nie genoeg betroubare navorsing om die doeltreffendheid van die medikasie in die behandeling van Covid-19 te bewys nie. Sahpra het toe ook reeds sy beheerde toegangsprogram om menslikheidsredes vir ivermektien ingestel ná sprake van onwettige ivermektienprodukte op die Suid-Afrikaanse mark. Die program is in Mei vanjaar gestaak. Ingevolge dié program is toestemming verleen aan vyf invoerders van ongeregistreerde orale, vasgestelde doserings van ivermektien, om dit in te voer. Gesondheidsfasiliteite is toegelaat om grootmaatvoorraad aan te hou, maar individuele aansoeke was steeds nodig. Sahpra het gesê hy sal die gebruik van die medikasie monitor. Die ACDP en ander partye het die hof genader om Sahpra te beveel om beperkings te verwyder en “alles nodig te doen om die vervaardiging van ivermektien te reguleer en te verseker” totdat daar kliniese bewyse is dat dit nie doeltreffend in die behandeling van Covid-19 is nie. ŉ Skikkingsooreenkoms is tussen die partye bereik. Regter Sardiwalla het die skikking ŉ bevel van die hof gemaak en ook ŉ bykomende toesighoudende bevel toegestaan wat Sahpra onder die hof se geregtelike gesag ten opsigte van ivermektien geplaas het. Sahpra en die minister van gesondheid het aansoek om verlof tot appèl teen die toesighoudende gedeelte van die bevel gedoen, wat deur die appèlhof toegestaan is. Sahpra het in betooghoofde voor die appèlhof gesê sy appèl het betrekking op die behoorlikheid van die bevel wat ’n staatsorgaan beveel om aan die hof verslag te doen, en onderworpe te wees aan geregtelike toesig waar die dispuut besleg is, en daar hoegenaamd geen bewyse is dat Sahpra en die minister nie die skikkingsooreenkoms sou nakom nie. “Dit is eenvoudig sonder regverdiging opgelê. Die bevel is ’n ernstige skending van die Grondwet. Dit skend die oppergesag van die reg, die reg op ’n regverdige verhoor en die beginsel van skeiding van magte,” het Sahpra gesê. Volgens Saphpra het die regter onbehoorlike bevindings gemaak oor aangeleenthede wat nie in die dispuut is nie, terwyl sy skriftelike redes vir die die toesighoudende bevel glad nie as redes beskou kan word nie. Die regter het aangedui dat hy die geraakte partye op 6 April sou aanhoor, maar hul regsverteenwoordiger dieselfde oggend ingelig dat hy reeds ŉ besluit geneem het, en dat die bevel binnekort aan hulle gestuur sal word. Geen redes het die bevel vergesel nie. Sahpra en die minister het vir redes gevra, maar toe dit verstrek is, het die hof geen melding gemaak van die toesighoudende bevel of hoekom hy dit toegestaan ​​het nie. Regter Plaskett het gesê die feit dat die bevel nie deur enige party aangevra is nie, vereis dat dit tersyde gestel word. Hy het verder gesê daar was ’n algehele afwesigheid van bewyse om dit te regverdig. Lees die volledige uitspraak hier.