PressReader - Beeld: 2017-08-12 - Ont­hou ook hier­die uit­ga­wes
Ont­hou ook hier­die uit­ga­wes
Beeld - 2017-08-12 - Huisgids - Li­net­te Re­tief iSTOCK
In die ver­le­de was vroue se rol dik­wels be­perk tot tuis­te­skep­ping, en die rol van die fi­nan­sies in die huis­hou­ding het op die man se skou­ers ge­val. In Vrou­e­maand is dit ge­pas om hul­de te bring aan die baan­bre­kers van die vrou­e­be­we­ging wat die eer­ste hoek­ste­ne ge­lê het vir ’n toe­koms waar­in vroue vol­ko­me in be­heer van hul fi­nan­sies is as dit by die aan­koop en in­stand­hou­ding van ’n ei­en­dom kom, sê Bar­ba­ra Mun­dell, ’n ge­ser­ti­fi­seer­de fi­nan­si­ë­le be­plan­ner en teg­nie­se des­kun­di­ge by die Fi­nan­ci­al Plan­ning In­s­ti­tu­te in Sui­der-A­fri­ka (FPI).
Mun­dell wys op ses fak­to­re wat in ag ge­neem moet word voor­dat die fi­na­le koop­kon­trak on­der­te­ken word:
Eien­doms­ en ver­band­kos­te
Daar is baie ver­bor­ge kos­te be­trok­ke by die aan­koop van ’n ei­en­dom, sê Mun­dell. Daar­om is dit be­lang­rik dat vir hier­die on­voor­sie­ne uit­ga­wes voor­sie­ning ge­maak word. Van die meer voor die hand lig­gen­de uit­ga­wes wat dik­wels oor die hoof ge­sien word, is die oor­drag­kos­te, he­re­reg­te vir ei­en­dom­me bo R900 000, ver­band­re­gis­tra­sie en die moont­lik­heid van ok­ku­pa­sie­huur.
Daar is nou ’n ten­dens dat ban­ke net ’n deel van die huis­prys as ver­band toe­staan. Min fi­nan­si­ë­le in­stel­lings gee 100%-le­nings, en die ko­per moet die oor­bly­wen­de ge­deel­te as ’n de­po­si­to be­taal.
Ver­hui­sings­kos­te en de­po­si­to’s
Nog uit­ga­wes waar­van nu­we huis­ei­e­naars dik­wels ver­geet, is die kos­te van ver­hui­sing en ver­pak­king, as­ook de­po­si­to’s vir wa­ter, e­lek­tri­si­teit en te­le­foon.
Vra die ei­en­doms­a­gent vir ’n lys van die ge­mid­del­de maan­de­lik­se kos­te van e­lek­tri­si­teit en wa­ter, en doen na­vor­sing oor die foon­lyn-pak­ket­te wat in jou a­rea be­skik­baar is en wat jou be­gro­ting pas.
Verf en her­ver­sie­ring
Om ’n pas ge­koop­te huis soos ’n tuis­te te laat voel, wil jy dalk ’n bie­tjie her­ver­sier. Doen na­vor­sing oor verf, as­ook vas­te toe­be­hoor­sels voor­dat jy die fi­na­le koop­kon­trak on­der­te­ken en maak se­ker jy kan die ver­an­de­rings be­kos­tig.
Ge­sels met die ver­ko­per en vind uit of oor­verf by die koop­prys in­ge­sluit kan word en of hul­le jou in­set oor die kleur­ske­ma sal aan­vaar om kos­te te be­spaar.
Ver­koop om te koop
As jy jou be­staan­de ei­en­dom ver­koop om ’n nu­we een aan te skaf, ont­hou dat jy ’n mu­ni­si­pa­le kla­ring­ser­ti­fi­kaat moet kry. Par­ty stads­ra­de ver­eis ’n de­po­si­to van tot ses maan­de se ge­reel­de wa­ter- en e­lek­tri­si­teits­ver­bruik voor­dat hul­le die ser­ti­fi­kaat uit­reik, wat op ’n aan­sien­li­ke be­drag te staan kan kom. Nog ’n uit­ga­we is ’n e­lek­tri­si­ën wat ’n vol­doe­ning­ser­ti­fi­kaat moet uit­reik. En hou in ge­dag­te dat die ei­en­doms­a­gent se kom­mis­sie tot 7% van jou ei­en­dom se ver­koop­waar­de kan be­loop.
In­stand­hou­ding be­hoort on­mid­del­lik af te skop om te ver­se­ker dat jou ei­en­dom se waar­de be­hou word. Stel ’n oor­sig­lys op en be­plan om dit ge­reeld na te gaan, in­slui­tend din­ge soos verf, moont­li­ke dak­lek­ke, nu­we mat­te en tuinuit­ga­wes.
As jou nu­we ei­en­dom ’n swem­bad het, moet jy ook vir die in­stand­hou­ding daar­van en by­kom­stig­he­de be­groot.
Die bes­te ma­nier om vir hier­die ge­reel­de in­stand­hou­ding voor­sie­ning te maak, is om ’n nood­fonds op die been te bring vir nood­ge­val­le soos ’n ge­bars­te gei­ser of dak­lek­ke in die re­ën­sei­soen.
Ver­se­ke­ring en vei­lig­heid
Om jou ei­en­dom te ver­se­ker is ui­ters be­lang­rik, en as jy ’n ver­band het, sal dit ver­plig­tend wees.
P­re­mies is dik­wels goed­ko­per in­dien jy, by­voor­beeld, jou mo­tor met jou huis­hou­de­li­ke in­houd en ge­bou­e­ver­se­ke­ring kom­bi­neer.
Doen na­vor­sing oor die ver­skil­len­de se­ker­heids­maat­skap­pye in die a­rea en die steun wat hul­le verskaf.
Kontak FPI by 086 1000 FPI (374) of 011 470 6000 of be­soek www.fpi.co.za vir meer in­lig­ting.
Die bes­te ma­nier om vir hier­die ge­reel­de in­stand­hou­ding voor­sie­ning te maak, is om ’n nood­fonds op die been te bring.