PressReader - Beeld: 2017-08-05 - Wê­reld be­stee te min aan psi­gi­a­trie
Wê­reld be­stee te min aan psi­gi­a­trie
Beeld - 2017-08-05 - NUUS - El­sa­bé B­rits
Om aan ’n psi­gi­a­trie­se siek­te te ly, be­te­ken “jy ver­loor jou in­di­vi­du­a­li­teit. Jy word stil en men­se sien jou nie meer raak nie”.
So het prof. Ga­briel I­vbi­ja­ro, pre­si­dent van die Wê­reld­fe­de­ra­sie van Gees­tes­ge­sond­heid, on­langs op ’n me­di­aslyp­skool van die Suid-A­fri­kaan­se De­pres­si­een Angs-groep (Sa­dag) ge­sê.
Hy sê el­ke 40 se­kon­des neem ie­mand wê­reld­wyd sy of haar le­we om­dat hul­le aan die een of an­der psi­gi­a­trie­se siek­te ly.
“Daar is iets ver­keerd met die stel­sel wê­reld­wyd, want ons weet tot 30% van men­se oor die wê­reld heen ly aan die een of an­der psi­gi­a­trie­se siek­te of sal in hul leef­tyd daar­aan ly. Maar dit stem nie oor­een met die min geld wat daar­aan be­stee word nie.”
I­vbi­ja­ro sê daar sal nooit ge­noeg psi­gi­a­ters, siel­kun­di­ges en psi­gi­a­trie­se ver­pleeg­sters wees nie. “Nê­rens nie. Wan­neer ’n dok­ter ’n bors­kan­ker­di­ag­no­se mis of nie op­let dat ie­mand suk­kel om a­sem te haal nie, is hy in die moei­lik­heid. Maar as die­self­de dok­ter nie ag­ter­kom dat ie­mand psi­gi­a­trie­se hulp no­dig het nie, kom daar niks van nie. Hoe­kom is dit so?
“So­dra daar ’n nu­we mid­del vir kan­ker is, dring men­se daar­op aan. Maar nie­mand veg vir psi­gi­a­trie­se pa­si­ën­te en die nu­we mid­dels wat hul­le no­dig het nie,” sê hy.
Dr. M­vuyi­so Ta­la­ta­la, ’n psi­gi­a­ter en voor­ma­li­ge pre­si­dent van die Suid-A­fri­kaan­se Ver­e­ni­ging van Psi­gi­a­ters, sê voor 2013 was daar geen be­leid in SuidA­fri­ka oor psi­gi­a­trie­se sorg nie. “En dit was ná meer as 20 jaar van de­mo­kra­sie.”
Hy sê psi­gi­a­trie­se ge­sond­heid­sorg in Suid-A­fri­ka is in ’n kri­sis. Nóg die be­leid nóg die Wet op Gees­tes­ge­sond­heid van 2002 word be­hoor­lik toe­ge­pas. Toe­gang tot diens­te in so­wel die pri­va­te as die o­pen­ba­re sek­tor is glad nie na wens nie.
Hy sê daar is ’n ge­brek aan po­li­tie­ke wil om die be­leid en wet toe te pas en pa­si­ën­te ly daar­on­der. “Boon­op het die he­le
Toe­gang tot diens­te in so­wel die pri­va­te as die o­pen­ba­re sek­tor is glad nie na wens nie.
be­gro­ting na pri­mê­re ge­sond­heid­sorg ge­skuif. Min­der as 4% van die staats­be­gro­ting gaan na psi­gi­a­trie­se ge­sond­heid­sorg.”
Boon­op dis­kri­mi­neer me­die­se fond­se se voor­ge­skre­we mi­ni­mum voor­de­le teen men­se met angs en de­pres­sie.
Die me­die­se fonds Dis­co­ve­ry He­alth se uit­be­ta­lings in 2016 aan psi­gi­a­trie en siel­kun­de was 4,4% van sy to­taal, nie veel meer as die staat se 4% nie.
■ Sa­dag hou op 16 Au­gus­tus ’n slyp­skool vir werk­ge­wers en die­ge­ne be­trok­ke by men­se­hulp­bron­ne oor psi­gi­a­trie­se ge­sond­heid in die werk­plek. Ken­ners sal praat oor die reg­te van die werk­ge­wer en die werk­ne­mer en hoe om stres, angs en de­pres­sie in die werk­plek te han­teer. Hul­le sal ook meer in­lig­ting oor me­die­se fond­se ver­skaf.
Dit word van 09:00 tot 13:00 by die A­ke­so C­res­cent-kli­niek in Rand­burg ge­hou en kos R795. Kon­tak Jus­ti­ne by 011 234 4837 of stuur ’n e-pos­bood­skap na press@anx­ie­ty.org.za.
Fo­to: NATIONAL INSTITUTE OF MENTAL HE­ALTH; NATIONAL INSTITUTES OF HE­ALTH
’n K­leur­beeld van die he­le brein wat vir na­vor­sing ge­skep is.