Suikerbelasting ŉ bitter pil vir die bedryfArgieffoto (Foto: 955169/Pixabay) ŉ Nuwe verslag oor die sosio-ekonomiese impak van die gesondheidsbevorderingsheffing (HPL of suikerbelasting) wat in 2018 ingestel is, wys die verwoestende impak wat dit op die suikerbedryf, breër ekonomie en werkskepping het. Rex Talmage, voorsitter van die suikerrietprodusenteorganisasie SA Canegrowers, sê die verslag, wat saamgestel is in opdrag van die Nasionale Ekonomiese, Ontwikkelings- en Arbeidsraad (Nedlac) op versoek van die portefeuljekomitee oor handel en nywerheid, onthul dat die suikerbelasting teen 2019 reeds die volgende tot gevolg gehad het: “As gevolg van dié verliese, het die suikerbelasting se algehele bydrae tot Suid-Afrika se BBP vir daardie jaar met R2,05 miljard gedaal,” het Talmage bygevoeg. Die verslag het ook onthul dat suikerrietprodusente voor die instelling van die suikerbelasting altesaam 94 621 direkte, indirekte en afgeleide poste ondersteun het – dit verteenwoordig 11,2% van al Suid-Afrika se landbouwerkers. Teen 2019 het die suikerbelasting die bedryf egter 9 154 poste gekos – byna 10% van sy arbeidsmag. Suikerrietboere het in 2017 ook R10,5 miljard bygedra tot die nasionale BBP, maar dié getal het tot sowat R214,7 miljoen per jaar gedaal ná die suikerbelasting ingestel is en ŉ kumulatiewe R414,2 miljoen ná die tweede jaar, het hy gesê. “Dit is belangrik om daarop te wys dat dié bevindings slegs die eerste jaar dek ná die suikerbelasting ingestel is en die syfers is ongetwyfeld baie hoër omdat die suikerbelasting drie jaar later steeds van krag is.” Die suikerbelasting is ingestel in ŉ tyd toe die suikerbedryf reeds geteister is deur droogte, verhoogde produksiekoste en goedkoper suiker-invoere. “Dit is duidelik uit die verslag dat die belasting die laaste spyker in die doodskis was vir duisende plattelandse suikerrietboere en plaaswerkers.” Talmage sê ondanks hierdie katastrofiese gevolge is daar geen bewys dat die belasting bereik het wat die aanvanklike doelwit was nie: om nasionale vetsugvlakke te verminder. “Dit het die ergste moontlike scenario tot gevolg gehad met die suikerbedryf wat die grootste las dra van ŉ gesondheidsingryping wat nie deur enige bewyse ondersteun word nie.” Nedlac het die verslag na die portefeuljekomitee verwys en Talmage sê SA Canegrowers sien uit na gesprekke met die komitee oor die bevindings.