PressReader - Finweek Afrikaanse Uitgawe: 2018-09-27 - DIE S­TEIN­HOFF-STO­RIE WAT MAR
DIE S­TEIN­HOFF-STO­RIE WAT MAR
S­tein­hoff se voor­ma­li­ge uit­voe­ren­de hoof, Mar­kus Joos­te, het ty­dens sy ver­sky­ning in die par­le­ment aan­ge­voer dat hy self R3 mil­ja
Finweek Afrikaanse Uitgawe - 2018-09-27 - Fynkam -
de in­ter­na­si­o­na­le S­tein­hoff-groep en sy ver­wan­te en­ti­tei­te het oor die af­ge­lo­pe ne­ge maan­de ru­weg R300 mil­jard in mark­waar­de ver­loor. En dit sal nie ver­haal kan word nie. Die ver­wan­te en­ti­tei­te – en­ti­tei­te soos S­hop­ri­te wat noue ban­de ge­had het met die S­tein­hof­f­groep – se waar­des sal her­stel, maar die oor­gro­te meer­der­heid van die be­drag, die waarde van die S­tein­hoff-groep self, is weg.
Ter­loops, die mi­nis­ter van o­pen­ba­re on­der­ne­mings, Pra­vin Gord­han het on­langs aan­ge­dui hy skat die ska­de van staat­skaping het Suid-a­fri­ka min­stens R100 mil­jard ge­kos. Die S­tein­hoff-groep het dus drie keer so­veel ver­loor.
In die twee­de week van De­sem­ber 2017 het die groep se uit­voe­ren­de hoof, Mar­kus Joos­te, ver­dwyn. Joos­te het op 4 De­sem­ber be­dank. Die S­tein­hoff-groep het die be­dan­king die vol­gen­de dag aan­vaar, en Joos­te is nooit weer in die o­pen­ba­re oog ge­sien nie.
Tot 5 Sep­tem­ber 2018 toe Joos­te en ’n span pro­ku­reurs by die par­le­ment op­ge­daag het om te ge­tuig voor ’n spe­si­a­le staan­de ko­mi­tee wat vroe­ër van­jaar by­een ge­bring is om die S­tein­hoff-saak te on­der­soek.
Die hoof­re­de wat die par­le­ments­le­de vir die on­der­soek gee, is dat so­veel staats­amp­te­na­re se pen­si­oen­geld ook in S­tein­hoff be­lê was deur mid­del van die S­taats­pen­si­oen­fonds. Die par­le­ment se ver­ga­de­ring met Joos­te, in ka­mer V454 op die vier­de ver­die­ping van die ou na­si­o­na­le ver­ga­de­ring­ge­bou, was die vier­de sit­ting van dié ko­mi­tee van­jaar.
Sy ge­tui­e­nis was ’n kort op­som­ming van hoe hy die ge­beu­re by S­tein­hoff sien ont­vou het. Hy het groot­liks twee sa­ke die skuld vir die he­le in­een­stor­ting ge­gee. Die eer­ste was die rol van ’n stra­te­gie­se ven­noot – ’n Oos­ten­ryk­se sa­ke­man met die naam dr. And­re­as Sei­fert.
Joos­te voer aan dat dié ven­noot die groot­ste by­drae tot die S­tein­hoff-treur­ma­re ge­le­wer het. Dit was se­ker maar toe­val­lig dat Joos­te die skuld plaas op die een per­soon wat in al­le waar­skyn­lik­heid nooit in Suid-a­fri­ka sal ver­skyn nie en ge­volg­lik nie on­der­vra kan word nie.
Die twee­de saak was die feit dat die groep nie be­tyds sy 2017- fi­nan­si­ë­le jaar­sta­te uit­ge­reik het nie. Voor­ma­li­ge uit­voe­ren­de hoof van S­tein­hoff
Sei­fert se rol is al tot ’n groot ma­te be­kend maar is nog nooit te­vo­re, nóg deur die voor­ma­li­ge voor­sit­ter dr. Chris­to Wie­se, nóg deur die voor­ma­li­ge fi­nan­si­ë­le hoof Ben la Gran­ge, voor­ge­hou as ’n we­sen­li­ke deel van die in­een­stor­ting nie.
In­teen­deel, La Gran­ge het ein­de Au­gus­tus (toe hy voor die par­le­ment ge­tuig het) eer­der die skuld op Joos­te ge­pak en on­der meer ge­sê daar was ’n be­per­king op die in­lig­ting wat deur Joos­te met hom ge­deel is.
“Daar was se­ke­re ver­hou­din­ge tus­sen hom (Joos­te) en der­de par­tye waar daar­die ver­hou­ding nie aan die maat­skap­py of aan my ge­o­pen­baar is nie. As ek ge­weet het daar­die ver­hou­ding was een waar hy (Joos­te) die der­de par­ty be­heer het, sou ek die tran­sak­sies an­ders han­teer het,” het La Gran­ge on­der meer ge­sê.
Joos­te het on­der meer ook voor die ko­mi­tee ge­sê dat dat hy per­soon­lik so­wat R3 mil­jard ver­loor het met die S­tein­hoff-in­een­stor­ting. Hy het ver­der ge­sê – en die ge­tui­e­nis is on­der eed af­ge­lê – dat hy (voor die in­een­stor­ting) nog nooit e­ni­ge S­tein­hoff-aan­de­le ver­koop het nie en nog nooit ’n kort po­si­sie ge­neem het op S­tein­hoff nie.
Maar het Joos­te die vol­le waar­heid ver­tel?
Die in­lig­ting spreek van­self.
Kyk jy na die S­tein­hof­faan­deel­hou­ers­re­gis­ter soos op 30 Sep­tem­ber 2016, het Joos­te
68 947 287 aan­de­le be­sit. Dit was wel nie in sy eie naam nie, maar deur sy per­de­saak - May­fair S­pe­cu­la­tors. May­fair S­pe­cu­la­tors is weer deel van ’n be­heer­maat­skap­py ge­naamd May­fair Hol­dings. So­wel May­fair S­pe­cu­la­tors as May­fair Hol­dings het elk­een twee di­rek­teu­re ge­had: Joos­te en sy skoon­seun, S­te­fan Pot­gie­ter.
May­fair Hol­dings word weer be­sit deur Joos­te se per­soon­li­ke fa­mi­lie­trust die Sil­ver Oak Trust. Al Joos­te se aan­de­le was in ’n en­ti­teit waar­uit sy per­soon­li­ke sa­ke be­dryf word. Die waarde van daar­die aan­de­le was – voor­dat die S­tein­hoff-bom ge­bars het – so­wat R3 mil­jard.
May­fair S­pe­cu­la­tors het op daar­die tyd­stip le­nings met ’n ge­sa­ment­li­ke waarde van meer as R1 mil­jard by drie ver­skil­len­de fi­nan­si­ë­le in­stel­lings ge­had: In­ves­tec (so­wat R250 mil­joen), Ab­sa (so­wat R226 mil­joen) en San­lam Ca­pi­tal Mar­kets (so­wat R800 mil­joen).
Dis merk­waar­dig dat die gro­ter groep steeds han­del dryf met meer as 12 000 winkels wê­reld­wyd, ten spy­te van die e­nor­me waar­de­ver­nie­ti­ging.