PressReader - Kuier: 2015-07-29 - skryf uit die hart
skryf uit die hart
Dank­sy haar sus­ter wat aan­ge­hou het dat sy moet in­skryf, het sy van­jaar met een van haar harts­ver­ha­le Kui­er, La­pa Uit­ge­wers en PEN A­fri­kaans se kort­ver­haal­kom­pe­ti­sie ge­wen. Mees­ter is een­pa­rig as die wen­sto­rie ge­kies.
Kuier - 2015-07-29 - Kortverhaal - DEUR AMY JOHN­SON
Toe Jo­an­na A­lex­an­der (48) in 2012 Kui­er se kort­ver­haal­kom­pe­ti­sie ge­wen het, het sy ge­dink dis net ’n ge­luk­skoot. Maar na­dat dié eer haar nou vir ’n twee­de keer te beurt ge­val het, dink Jo­an­na sy kan dalk die ge­skry­we­ry ver­der vat.
Jo­an­na, ’n ge­bo­re U­ping­ton­ner wat dees­dae in Bays­wa­ter in Bloem­fon­tein woon, is glad nie ie­mand vir die kol­lig nie en ver­kies eint­lik om ag­ter die skerms te werk.
“Ons het in ’n huis groot­ge­word waar ons ons sê ge­sê het, maar soos ek ou­er ge­word het, het ek ge­sien nie al­mal is ge­mak­lik om hul e­mo­sies te wys nie. Ek het in my­self te­rug­ge­trek en skryf het la­ter my uit­laat­klep ge­word.
“Ek is ’n in­tro­vert en daar­om is ek so bly vir die kom­pe­ti­sie,” ver­tel sy.
Mees­ter, haar wen­sto­rie, is een van haar eer­ste sto­ries wat sy tien jaar ge­le­de ge­skryf het. En nooit het sy ge­dink dié sto­rie wat sy weg­ge­bê­re het so­dat sy dit self een­dag weer kan lees, sal haar help om weer ’n kom­pe­ti­sie te wen nie.
“Ek kry in­spi­ra­sie vir al my sto­ries uit din­ge­tjies wat daag­liks om my ge­beur, dan prik­kel dit iets in my hart. Ek skryf uit die hart en ek dink dit is wat die ver­skil maak. Ek weet nie wat die in­spi­ra­sie vir Mees­ter was nie, maar ek wou die stil­te wat oor daar­die on­der­werp heers, ver­breek.
“Men­se is baie sen­si­tief oor ne­ga­tie­we e­mo­sies en ek het ge­kies om daar­oor te skryf. My skryf­werk het my die kans ge­gun
My skryf­werk het my die kans ge­gun om ui­ting te gee aan daai e­mo­sies wat ek nie kon wys nie. Jo­an­na A­lex­an­der
om ui­ting te gee aan daai e­mo­sies wat ek nie kon wys nie.”
Vir van­jaar se kom­pe­ti­sie is din­ge bie­tjie an­ders ge­doen. Na­dat LA­PA die top30 sto­ries ge­kies het, is die skry­wers se na­me ver­wy­der en die be­oor­de­laars, wat die be­ken­de dig­ter Di­a­na Fer­rus in­ge­sluit het, het nie ge­weet wie die sto­ries ge­skryf het nie. Dit was dus ’n blin­de be­oor­de­ling om se­ker te maak nie­mand word be­voor­deel óf be­na­deel nie.
Jo­an­na se sto­rie is een­pa­rig as die wen­ner ge­kies en sy het die prys­geld van R5 000 ge­wen. Sy het ’n slyp­skool by­ge­woon én haar wen­ver­haal ver­skyn in dié uit­ga­we van Kui­er. Van die an­der fi­na­lis­te se sto­ries sal ook in op­ko­men­de uit­ga­wes van Kui­er ge­pu­bli­seer word.
“Die prys­geld is al am­per op!,”skerts Jo­an­na. “Al­les is reg­tig vir my nog on­werk­lik, want ek het nooit ge­dink ek het skryf­ta­lent nie. Die sto­ries dink ek snags uit wan­neer ek nie kan slaap nie. Ek het al­tyd net vir my­self ge­skryf wan­neer ek ont­slae wou raak van my e­mo­sies, daar­om het ek nooit ge­dink ek kan iets doen met my skryf­werk nie. Ek was al­tyd die e­nig­ste een wat my sto­ries ge­lees het. Toe ek die eer­ste keer die kom­pe­ti­sie wen, het ek ge­dink dis ’n vloek, maar toe ek die twee­de keer wen, het dit vir my so baie be­te­ken dat an­der men­se ge­dink het ek het skryf­ta­lent.”
Maar die per­soon vir wie sy eint­lik moet be­dank, is haar sus­ter wat haar tot die dag van die slui­tings­da­tum aan­ge­moe­dig het om tog net ’n sto­rie in te skryf.
“Ek het heel­te­mal ver­geet van die kom­pe­ti­sie en my sus­ter het my her­in­ner dat die kom­pe­ti­sie gaan sluit. In daar­die s­ta­di­um het ek niks ge­had om in te skryf nie en het deur al my ou sto­ries ge­gaan. “Mees­ter was op die ou end die reg­te leng­te en dis hoe­kom ek dit in­ge­skryf het.
“Ek het nie eens vir ’n oom­blik ge­dink ek skryf in om te wen nie. Dit be­te­ken ver­skrik­lik baie dat an­der men­se ook dink dis ’n mooi sto­rie. Ek skryf uit my hart; dis nie iets wat ek be­plan nie en ek be­sef nou ek kan dalk iets doen met my skry­we­ry.”
Jo­an­na is ’n ma van drie kin­ders en sy sê hul­le en haar man, Neil, bars be­hoor­lik van trots. Haar oud­ste dog­ter, C­ha­nel, is ’n dok­ter, haar seun, Le­o­lyn, stu­deer che­mie­se in­ge­ni­eurs­we­se aan die U­ni­ver­si­teit van Kaapstad, en haar jong­ste dog­ter, Gaynor, stu­deer quan­ti­ty sur­veying aan die U­ni­ver­si­teit van Kaapstad.
“Die ge­meen­skap is ook ver­skrik­lik trots op dié U­ping­ton-kind. My fa­mi­lie, ver­al my ma is ver­skrik­lik trots. My lief­de vir A­fri­kaans het ek by haar ge­ërf. Daar was al­tyd boe­ke en tyd­skrif­te in die huis en as my ma ’n vrye tyd­jie ge­had het, het sy vir ons ge­lees. Ons het as’t wa­re in die bi­bli­o­teek groot­ge­word en jy moes te­rug­kom om die sto­rie te ver­tel. Jy kon nie kroek en sê jy het die boek ge­lees nie. Tot van­dag is dit vir my moei­lik om van ’n tyd­skrif ont­slae te raak.”
Jo­an­na, wat al die af­ge­lo­pe 26 jaar ’n taal­on­der­wy­se­res is, se leer­ders by die Ho­ër­skool He­at­her­da­le, was na­tuur­lik ook al­mal op­ge­won­de.“Met die vo­ri­ge kom­pe­ti­sie het die fo­to­graaf skool toe ge­kom en toe ek nou weer hier­die keer wen, het hul­le ge­vra‘Juf­frou, gaan ons nou weer in die Kui­er wees?’My kol­le­gas het glad nie eens ge­weet ek skryf nie en toe ek wen, was dit vir al­mal na­tuur­lik ook ’n groot ver­ras­sing en al­mal is gen­ui­ne­ly bly vir my.”
Haar raad aan skry­wers wat hul werk wil laat pu­bli­seer, is om hul skryf­werk by die reg­te men­se uit te kry. Jo­an­na sê as men­se nie weet wat­ter ka­na­le om te volg nie, ver­dwyn die sto­ries soms in ’n laai of in ’n kas­sie.
“Soms skryf mens en jy weet nie al­tyd waar­heen om jou skryf­werk te vat nie. Baie men­se skryf en dan word dit weg­ge­bê­re. Die e­nig­ste ma­nier hoe jy gaan weet of jy ta­lent het, is wan­neer jy an­der men­se jou werk laat sien en die be­lang­rik­ste van al­les is om in jou­self te glo.
“E­nig­een wat skryf, sal vir jou sê hul­le droom daar­van om ’n boek te skryf. Of ek so­veel ta­lent het, weet ek reg­tig nie. Ek het Blaai’n he­le om paar om kort­ver­ha­le­die wen­ver­haal­en ge­luk­kig­te lees. weet ek nou waar­heen om dit te stuur. En wie weet, dalk kry LA­PA nog bin­ne die vol­gen­de jaar ’n ma­nu­skrip van my af.”
Blaai om om die wen­ver­haal te lees.
HOOFFOTO: Jo­an­na A­lex­an­der (48) kon dit skaars glo toe sy
as die kort­ver­haal­wen­ner aan­ge­wys is. LINKS BO: By haar is Ja­pie Gouws, be­stu­ren­de
di­rek­teur van die ATKV.