You are here: Home » Content » Natuurwetenskappe Graad 8 » Energie om te begin
NATUURWETENSKAPPE Gr aad 8
ENERGIE OM TE BEGINOns energie kom hoofsaaklik vanaf die son en word dan in allerhande vorme aan ons beskikbaar gestel.‘n Paar EnergiefeiteEnergie is die vermoë om werk te doen. Ons meet energie in joule (J).Ons kry twee hooftipes energie:Ons noem die energie van aksie en beweging KINETIESE energie.Ons noem die energie van posisie POTENSIëLE energie.Energie kom ook in verskillende vorms voor, byvoorbeeldchemiese energie wat vanaf chemiese stowwe soos petrol, olie, gas, batterye en kos kom;elektriese energie wat vanaf elektrisiteit kom;klank-energie wat vanaf luidsprekers kom; enstralingsenergie wat vanaf lig en hitte kom. Die son is ons grootste bron hiervan;kernenergie word weer gestoor in die kern van ‘n atoom.Energie kan nie geskep of vernietig word nie, maar slegs van een vorm na ‘n ander omgeskakel word.Aktiwiteit:
Om die verskillende vorms van energie te kan identifiseer
[LO 2.1, 2.2, 2.4] Opdrag 1:Dui op die volgende lys aan watter energievorm elke keer verteenwoordig word.Motorbattery Paraffienstofie Opwenkarretjie Haardroër Skietrekkie Radio Kos ‘n Plantjie wat groei Brandende kers Kernkragsentrale Assessering van EnergievormeKon jy die korrekte energievorm aanwys?[LO 2.2]
MemorandumMINIMUM INHOUDMODULE 1Energie is die vermoë om werk te doen. Ons meet energie in joule (J).Die mens gebruik energie om: homself aan te dryf vir al sy bewegings en aktiwiteite vir hitte en gerief om sy uitvindsels en masjiene aan te dryf sodat sy werktake makliker is.Ons kry twee hooftipes energie:Ons noem die energie van aksie en beweging KINETIESE energie Ons noem die energie van posisie POTENSIëLE energieEnergie kom ook in verskillende vorms voor, byvoorbeeld:Chemiese energie kom vanaf chemiese stowwe soos petrol, olie, gas, batterye en kos. Elektriese energie kom vanaf elektristeit. Klankenergie kom vanaf luidsprekers. Stralingsenergie kom vanaf lig en hitte. Die son is ons grootste bron hiervan. Kernenergie word weer in die kern van ‘n atoom gestoor.Energie kan ook van een vorm na ‘n ander omskep word soos wat julle in Gr. 9 sal leer in die eenheid oor ENERGIE, KRAGTE EN MASJIENE.Omskakelings vind gewoonlik plaas van een vorm na ‘n ander volgens die wet op die BEHOUD VAN ENERGIE. Herman Helmholtz (1821-1894) was die persoon wat die wet oor die BEHOUD VAN ENERGIE ontwikkel het. Dit bepaal dat ENERGIE NIE GESKEP OF VERNIETIG KAN WORD NIE. Dit kan slegs van een vorm na ‘n ander oorgeskakel word.In die leerders se voorbeeld sal dit dus soos volg verduidelik moet word AKTIWITEITOPDRAG 1:1. Motorbattery – CHEMIESE NA ELEKTRIESE2. Parafienstofie- CHEMIESE NA HITTE3. Opwenkarretjie – POTENSIËLE NA KINETIESE4. Haardroër – ELEKTRIESE NA HITTE5. Skietrekkie - POTENSIËLE NA KINETIESE6. Radio – ELEKTRIESE NA KLANK7. Kos – CHEMIESE NA KINETIESE8. ‘n Plantjie wat groei – STRALING NA KINETIESE9. Brandende kers – CHEMIESE NA LIG EN HITTE10. Kernkragsentrale – KINETIESE NA ELEKTRIESEVir die gr. 8 leerders behoort dit egter aan die hand van ‘n eenvoudige voorbeeld verduidelik te word. Ons almal weet die gewone gloeilamp gee vir ons lig, maar ‘n rukkie nadat dit aangeskakel is, kan ‘n mens skaars aan die gloeilamp raak, so warm word dit. In een sekonde word sowat 100J elektriese energie omgeskakel na ligenergie EN hitte-energie. Die ligenergie is sowat 5J se waarde terwyl die hitte sowat 95J. Die energie-omskakeling is dus:ELEKTRIESE ENERGIE NA LIGENERGIE EN HITTE-ENERGIE Die gloeilamp is dus totaal onekonomies!!!As jy verder dink, sal jy agterkom dat kos die mens se belangrikste ENERGIEBRON is. Hy benodig egter ook ander bronne, bv. elektrisiteit en brandstowwe.Dit bring ons by die volgende leereenheid.
This work is licensed by Siyavula Uploaders under a Creative Commons Attribution License (CC-BY 3.0), and is an Open Educational Resource. Last edited by Siyavula Uploaders on Mar 17, 2009 3:16 am -0500. Add to a lens