Kgetlengrivier se water weer daarmee heenDie Koster-rioolverwerkingsaanleg. (Foto: Willie Jones) Die krane in Koster en Swartruggens in Noordwes het reeds begin opdroog en inwoners vrees boonop dat rioolvuil – soos in die verlede – teen die naweek ook weer in die strate kan begin afstroom. Inwoners van dié dorpe in Noordwes sit sedert Donderdag weer eens aan en af sonder water, skaars ŉ dag nadat die water- en rioolwerke van die Kgetlengrivier-munisipaliteit ingevolge ŉ hofbevel weer aan die beleërde munisipaliteit oorhandig is. Maande lank het die aanlegte klopdisselboom geloop en het skoon drinkwater uit inwoners se krane gevloei nadat die Kgetlengrivier Besorgde Inwoners-aksiegroep (KBI) beheer daarvan oorgeneem het. Die KBI bestuur die aanleg sedert Desember verlede jaar ingevolge ŉ hofbevel. In Maart vanjaar het die LUR vir samewerkende regering en tradisionele sake (Cogta) en die Kgetlengrivier- plaaslike munisipaliteit ŉ dringende aansoek gebring om die bestuur van die water- en rioolwerke in die dorpe van die KBI terug te neem. Die Mahikeng-hooggeregshof het verlede week egter beslis dat die KBI dié aanlegte teen Woensdag om 12:00 aan die munisipaliteit moet teruggee. Teen Donderdag het die eerste probleme begin kop uitsteek. Magalies Water het die bedryf van die aanlegte namens die munisipaliteit oorgeneem en sedertdien sit inwoners van Koster en Swartruggens oudergewoonte met gebrekkige waterverskaffing. Carel van Heerden, ŉ verteenwoordiger van KBI, sê inwoners sal hulle eindelik na die Konstitusionele Hof wend indien nodig. Van Heerden sê die KBI wou uit die staanspoor saam met die munisipale owerheid werk om die aanlegte aan die gang te hou. “Dit is in belang van die inwoners. Ons het gevra vir ŉ geleentheid om sáám te bestuur. Ons wil nie enige bates oorneem nie, ons wil net kuratorskap neem,” sê hy. Van Heerden sê die Grondwet stel dit duidelik dat ŉ munisipaliteit water- en riooldienste aan inwoners moet voorsien, asook dat burgers op dié dienste geregtig is. “As ŉ munisipaliteit dit nie doen nie, of as die staat of munisipaliteit nie sy grondwetlike plig kan of wil nakom nie, moet inwoners mos ingryp.” Van Heerden sê uiteindelik word inwoners as gyselaars aangehou omdat ŉ grondwetlike plig nie nagekom word nie en die “hof het die munisipaliteit nou in sy kwaad gesterk”. Hy sê die KBI het die bestuursvernuf om die munisipaliteit, wat dit oënskynlik nié het nie, te help om die aanlegte doeltreffend te bedryf. Boonop het die KBI deurlopend volgehou dat hy sáám met die regering wil werk om ŉ langtermynoplossing vir probleme te vind. Van Heerden sê dit is steeds die geval. “Ons het ŉ behoorlike bestuurspan nodig en diegene in beheer het nie die nodige kundigheid om die werke aan die gang te hou nie. Daar is absolute onkundigheid en totale chaos.” Van Heerden sê die KBI wag nou op die redes vir verlede week se hooggeregshofbeslissing voordat daar met stappe begin gaan word om daarteen te appelleer.