Antibiotika in diereproduksie: Oorregulering kan armoede verergerArgieffoto Deur dr. Peter Oberem Die Departement van Landbou, Bosbou en Visserye (DLBV) het onlangs gewysigde regulasies op Wet 36 van 1947 vir kommentaar gepubliseer. Indien hierdie wysigings aangebring gaan word, sal voedselsekerheid en die volhoubaarheid van die hele lewendehawe-waardeketting, veral kleinskaalse veeboere, ernstig geraak word – alles in die naam van burokrasie. Met die wêreldbevolking wat na verwagting teen 2050 nege miljard mense sal bereik, is daar al heelwat oor voedselsekerheid geskryf. Voedselproduksie, veral dié van proteïen, sal in die volgende 31 jaar moet verdubbel. Navorsing het getoon dat wanneer ondergevoede kinders se kos met proteïene aangevul word, hul kognitiewe verbetering by verre dié oorskry teenoor die waar aanvullings slegs met koolhidrate en/of vette aangevul is. Gegewe die toenemende behoefte aan ’n intellektueel sterk arbeidsmag vir ’n land om as ’n ekonomie van die toekoms te oorleef, is voldoende proteïen ’n fundamentele behoefte. Hierdie verdubbeling van voedselproduksie kan slegs in Afrika suid van die Sahara plaasvind waar ruimte en die fundamentele hulpbronne van goeie grond, voldoende en gereelde reënval en lae verdamping voorkom. Wat die streek terughou, is dat regerings versuim om beleidsbepalinge op te stel wat landbou ondersteun. In Suid-Afrika het hierdie beleidsmislukking bygedra tot ’n situasie waar 40% van kinders meetbare simptome van swak voeding toon. Daarbenewens het bykans 30 miljoen Suid-Afrikaners nie voedselsekerheid nie en word gereeld deur die risiko van hongersnood in die gesig gestaar. Hoe hou hierdie syfers verband met die voorgestelde wysigings op Wet 36 van 1947? Kom ons verduidelik. Die voorgestelde wysigings word gemotiveer deur die dringende behoefte om die onverskillige gebruik van antibiotika in diereproduksie en dieregesondheid te bekamp, ​​aangesien toenemende weerstand teen bakterieë wat siektes veroorsaak, getoon word. Hierdie weerstand word gedryf deur die intensiteit en frekwensie van die gebruik van die middels. DLBV se motivering is dus goed; maar dit is by die uitvoering daarvan waar hulle faal. Die wysigings aan die Wet stel voor dat veemiddels in drie groepe verdeel word: ’n Paar baie ou en veilige antimikrobiese middels word tans as oor-die-toonbank-middels toegelaat. Dit sluit oksitetrasiklien (produkte soos Ultratet en Terramycin) vir die behandeling van hartwater en galsiekte; ’n paar sulfas (produkte soos Disulfox) vir diarree; en diminasien (produkte soos Berenil) vir die behandeling van rooiwater in. Die nuwer en meer gesofistikeerde antibiotikums is reeds voorskrifmedisyne en word beheer ooreenkomstig Wet 101 van 1965. Voorskrifmedisyne kan slegs deur veeartse gebruik of voorgeskryf word. Daar is drie probleme met die voorgestelde wysigings. Eerstens is die beperkings tot toegang wat geskep word. Van die oor-die-toonbank-middels wat hierbo genoem word, word voorgestel vir klassifikasie as beskikbaar slegs deur veeartse. Aangesien bosluisoordraagbare siektes soos hartwater dikwels akuut is, is vroeë opsporing en behandeling noodsaaklik vir die diere om te oorleef. Tans is hierdie “noodhulpmiddels” beskikbaar by meer as 600 koöperasies, talle landbouwinkels en 300 veeartse wat met plaasdiere werk – ’n totaal van minstens 1 000 kooppunte hoofsaaklik in landelike gebiede. As die voorgestelde wysigings aangebring word, sal hierdie vinnige toegang verdwyn, want dit is onmoontlik vir Suid-Afrika se 300 grootdierveeartse om onmiddellik by vee-eienaars uit te kom. Die gevolge sal veral verwoestend wees in die groot gemeenskaplike gebiede waar die helfte van ons vee voorkom. Prys sal waarskynlik na vore kom as ’n verdere beperking tot toegang. Koöperasies werk in die algemeen op ’n 21%-winsgrens op veemiddels, wat druk op veeartse plaas om hul pryse in toom te hou. Met koöperasies uit die aanbodprentjie is daar min twyfel dat boere – insluitend die miljoen kleinskaalveeboere in die landelike gebiede – meer sal betaal vir dieselfde medisyne. Die gevolg sal ’n dubbele slag wees vir voedselsekuriteit, naamlik verhoogde insetkoste en verhoogde voorraadverliese. Die tweede probleem het betrekking op die voorgestelde verbod op advertensies. Vervaardigers en verspreiders van produkte wat geklassifiseer word vir gebruik deur veeartse en/of para-veterinêre beroepe, sal nie toegelaat word om hul produkte aan boere en vee-eienaars te adverteer nie. Advertering is ’n belangrike bron van befondsing van, en ’n manier om goeie tegniese raad te verskaf oor die opsporing en behandeling van siektes en parasiete. Die beperking op advertensies sal die verskaffingsmaatskappye se vaardigheidsoordragaktiwiteite ernstig beperk. Die derde probleem gaan oor kapasiteit. Voor ’n veemiddel bemark en versprei kan word, moet dit geregistreer word ooreenkomstig die vereistes van Wet 36 van 1947. Weens ’n agterstand by die Registrateur Wet 39/1947 asook die Suid-Afrikaanse Gesondheidsprodukte-reguleringsowerheid (Saphra), kan registrasie maklik vyf jaar duur – ondanks ’n onlangse hofbevel teen die minister van die DLBV en die registrateur om hul uitkoms te verbeter. Dit is vyf jaar van verlore produksie en inkomste vir die vervaardiger, verspreider en vee-eienaar, sowel as verhoogde voedselpryse vir verbruikers wat veroorsaak word deur die gebrek aan produksiehulpmiddels en markmededinging. Hoewel pres. Ramaphosa in ’n aantal toesprake verwys het na die rol wat landbou kan speel om voedselsekerheid te verseker en werk te skep, lyk dit nie of die boodskap burokrate bereik wat wetgewing moontlik gebruik as teenwig vir die onvermoë om bestaande wette te implementeer nie. Afrivet, ’n lid van die Suid-Afrikaanse Dieregesondheidsvereniging (SAAHA) en ’n korporatiewe lid van Agri SA, doen ’n beroep op Senzeni Zokwana, minister van die DLBV, om in die belang van voedselsekerheid en die volhoubaarheid van Suid-Afrikaanse vee-eienaars op te tree: