Werknemers mag self besluit oor inentings – SolidariteitWerkers sal mediese of grondwetlike redes moet verskaf indien hulle weier om die entstof te ontvang. (Argieffoto: Elmond Jiyane/GCIS) Werknemers het die reg om te kies of hulle ingeënt wil word teen Covid-19 en Solidariteit sal werkgewers wat werknemers ontslaan omdat hulle nie ingeënt wil word nie, hof toe vat. Só het Solidariteit gesê na afloop van die departement van arbeid en indiensneming se aankondiging in die Staatskoerant dat werkgewers nou ’n beleid mag instel wat vir verpligtende inentings teen Covid-19 voorsiening maak. Maroela Media het vroeër berig werkers het egter die reg om inentings op mediese en grondwetlike gronde te weier, mits dié redes gestaaf kan word. Solidariteit het na aanleiding van die departement se bepalings oor beroepsgesondheid en veiligheid ’n omvattende eksterne regsopinie gekry wat bevestig dat werknemers ’n reg het om te kies om nie ingeënt te word nie en werkgewers mag hulle nie van hierdie keuse ontneem nie. Dirk Hermann, bestuurshoof van Solidariteit, sê hulle is van mening dat daar sekerheid in die direktief van die departement gegee word dat werknemers die reg het om die entstof op grond van grondwetlike en liggaamlike integriteitsredes te weier, en dat werkgewers alles in hulle vermoë moet doen om sodanige werknemers te akkommodeer. “Dit sal ook onwettig van ’n werkgewer wees om inentings verpligtend te maak, sonder om individue se grondwetlike regte soos liggaamlike integriteit in ag te neem,” sê Hermann. Volgens Hermann is die nuwe direktief van die departement se uitgangspunt dat inentings nie eensydig verpligtend gemaak mag word nie. Hy sê egter die aanwysings bepaal ook dat in hoogs uitsonderlike omstandighede en ná behoorlike analises en konsultering kan werkgewers verwag dat werknemers in sekere werksareas ingeënt moet word. “Die aanwysings bepaal egter – selfs in hoogs uitsonderlike omstandighede – dat werknemers steeds ’n keuse het om die entstof nie te neem nie. Motiverings kan mediese toestande, godsdienstige redes en die grondwetlike reg tot liggaamlike integriteit insluit. Dit is die werkgewers se verantwoordelikheid om alternatiewe vir werknemers te vind wat hulle keuse uitoefen.” Hermann meen dit is eenvoudig onwettig vir ŉ werkgewer om eensydig ŉ werknemer te verplig om ingeënt te word, en daar kan selfs geargumenteer word dat dit strafregtelik en grondwetlik inbraak maak op elke individu se persoonlike reg tot liggaamlike integriteit. “Ons sal nie huiwer om ons lede met die volle mag van die reg te beskerm, indien werkgewers sulke drastiese besluite neem nie.”