June | 2016 | Loer Toer
LAVARENNE EN PLENSA: kuns in die openbaar
Côte d’Azur, Frankryk June 29, 2016 Leave a comment
Die somerskare wat Antibes se oudorp binneval, sien vir die volgende paar maande die beeldhouwerk van Nicolas Lavarenne, treffende vorme van mense wat bokant die strand staan, wat oor ‘n Middeleeuse straat “vlieg”, wat luilekker teen ‘n muur uitstal. En vir elke werk soos dit opdoem, moet jy opkyk.
“Brons is swaar …”
” … tog vlieg dit.” – Lavarenne
Hy is in 1953, te Nice, gebore en het vanaf 1987 in die Verenigde State sy werk uitgestal. “My navorsing voer my na brons beeldhouwerk,” sê hy, “vorme wat ‘verby vlieg’, wat op driepote staan, op stelte, pale wat die lug in skiet, kraglyne van hoë spanning, weerlig, lewenskragtig, streng. Hulle verkeer in hoë kontras met die kompleksiteit van die menslike liggaam, amper barok, met elke anatomiese deel oneindig veranderbaar weens liggaamstaal.”
” … kraglyne …”
Die ander kunstenaar wat die mensvorm ook sterk gebruik, is Jaume Plensa (geb. 1955), die Katalaanse beeldhouer wat die figure op Place Massena in Nice geskep het. Meer treffend nog is sy “Nomade” wat permanent op die vesting van St Jaume te Antibes te siene is.
Peinsers op Place Massena, Nice
“Wanneer die woord beliggam word” – Plensa
“Die gelate van my figure,” sê hy, “het altyd geslote oë. Soos in ‘n droom, gebeur dinge intern. Die kop is ‘n spieël waar die toeskouer op homself kan reflekteer . Vir my, moet die kunswerk ‘n plek wees waar jy dit kan geniet. Soos ‘n film wat jy weer sien. ‘n Poëtiese afdak waar jy kan herstel, jouself weer vind … voordat jy weer terug wêreld toe gaan.”
Die Nomade bepeins die see
Vir my is baie kontemporêre kuns kil en koud. Dit is nie dat ek slegs lekkervoel of sentimentele kuns goedpraat nie, nee. Maar dit is tog vir my ‘n groot inspirasie om kunstenaars soos Plensa en Lavarenne se werk te ervaar. Hulle is ‘n koel bries op ‘n warm dag; ‘n glas koue water in die woestyn. En wat hulle daaroor te sê, neem my weg van die doodsheid van baie kontemporêre kuns wat ook ‘n vorm van masochisme kan word.
Juniemaand, 2016, Antibes
Infoville Antibes-Juan-Les-Pins / Magazine Municipal d’information , mai /juin 2016, N° 47
Connaissance des Arts, Mars 2016. Jaume Plensa, “Quand le Mot prends corps »
Beeld van Lavarenne – Wipo.com
Beeld van Plensa – officiel galerie
Pompeii – die skimme
Italié June 25, 2016 1 Comment
Pompeii is nie soos ander ruïnes nie. Dié plek, voel ek, is eerder ‘n spookdorp, ‘n plek van skimme, eerder as die karige oorblyfsels van ‘n oertydse vesting. Die strate en die geboue was toegegooi onder die vulkaniese as, in party plekke, blykbaar, vyf meter diep, weggesteek van plunderende hande in die eeue wat gevolg het.
Hoor die wawiele
Dis ‘n soort tydskapsule wat ons 18 eeue ná 79 a.d. weer opdiep. En dit is ook anders want die mense is nog daar, wel, die gipsvorme van hulle.
Die laaste stryd
Jaar na jaar, vanaf die 18de eeu, vind hulle nog lyke – enkeles, groepe, pare, volwassenes, kinders. As ‘n besoek aan ‘n ruïne fassinerend kan wees, was my besoek aan Pompeii hartverskeurend. Ja, die gids kry ‘n ekstra ietsie by die toeriste as hy vir jou die eietydse “pornografie”, skilderye aan die mure van spesifieke villas, dalk Villa Vettii, laat sien waar dit verbasend goed behoue gebly het. Mense giggel. Dit is ‘n ligte oomblik.
Maar die strate is min of meer soos hulle was. Hier is dit makliker om die straatklanke van destyds in jou verbeelding te hoor as in, byvoorbeeld, die Forum in Rome – die gemurmer van stemme, wiele op die klipstrate. Ver in die agtergrond is die blou buitelyn van Vesuvius.
Rustig en onskuldig
Maar dit was in die museum waar ek die diepste ontroering beleef het. Die mense, ja, die pare wat sterwend aan mekaar geklou het, …
Maar die uitstalling wat altyd ikonies by my sal spook, is die Hond van Pompeii. Daar is geen beeldhouwerk wat dié vlak van pyn so sterk uitbeeld as die oorblyfsels van hierdie hond nie. Om sy nek sien jy die kraag wat hom verdoem het. Die verwronge liggaam, sy bene soos die arms van mense, en die kaak … oop teen die aarde, skree hy die heelal in. Die mense van Pompeii het gesterf soos ‘n hond. Soos dié Hond het hulle aan die einde gekom.
Soos ‘n Hond
Gypsy Nester.com Pinterest.com
S I P R E S
Côte d’Azur, Frankryk June 16, 2016 Comments: 2
Dié bome smokkel met my kop. Ander bome se takke gryp hot en haar die lug vol, doen hulle eie ding, maar jy sien nie eers die sipresboom se takke nie. En as hulle kon praat, sou hulle sê, Wat verwag jy? Ons was eenmaal stukkies van gode en toe word ons bome. Ons gedra ons.
Sipres en Skadu
Dié gode … die ou-Grieke het sipresbome, wat ‘n gewyde geskiedenis lank voor hulle gehad het, met Kronos assosiëer. Die Romeine het verkies om die bome met Saturnus te koppel, die stoere ou leermeester op die uithoek van die sterrestelsel, wat eenmaal in 29 jaar die omloop voltooi. Maar, ligter en meer toeganklik, is dat die bome ook met godinne assosiëer was – Afrodiet, Atena, om net twee te noem. Elke sipresboom in die suide van Frankryk is ook die nalating van die Grieke. Dié wat die bome in Suid-Afrikaanse kerkhowe plant dink nie noodwendig aan hierdie dinge nie. Vir ons gaan dit seker net oor die behoue formaliteit van die bome.
Oor die eeue het skilders ryklik gebruik gemaak van sipresbome om hulle beelde plegtig te raam. Vir my is die mees somber gebruik van die sipresboom in die skilderye van Arnold Böcklin (1827-1901) wat die reeks “Die Eiland van die Dood” geskilder het.
Eiland van die Dood
Die teëpool hiervan moet wees “Fonkelnag” van Vincent van Gogh (1853-1890) waar die sipresbome opreik na ‘n gewelf mal met ligsplinters, seker die gelukkigste skildery van die 19de eeu. Hy en Böcklin was tydgenote.
Fonkelnag – Van Gogh
As jy deur Tuskane reis, is dit seker die klompies diepgroen sipresbome wat daardie landskap sy karakter gee, en, soos elders op die kusgebiede van die Middellandse See, nie noodwendig met kerkhowe en kerke assosiëer word nie.
Sipresbome en sambreeldenne, Grasse, suide van Frankryk
Vir my is hulle soos ‘n samekoms van mense wat in stille abstraksies ontaard het, wesens wat in voulose, kreukellose gewaad met gedempte ekstase op die ewigheid wag.
Nou die dag het ek ‘n meganiese dinosouris langs twee sipresse gesien waar ‘n man besig was om die fluweel ronding van die bome te snoei. Ek neem ‘n foto en toe ek kyk daarna, besef ek dat ek en Claudie in dié twee bome gemorfeer het. Ek sê mos, van daai smokkel …
Les Semboules, Junie 2016
Wikipedia beelde: « Flonkernag » « Eiland van die Dood »
Dié inset word opgedra aan Gert Wentzel (1948 – 2016).