12 JANUARIE 2003 12 Januarie 2003 eerste sondag na epifanie
Fokusteks: Handelinge 19:1-7 Ander tekste: Genesis 1:1-5; Psalm 29; Markus 1:4-11 Agtergrond
Intreelied "Dit is my troos dat ek gedoop is" (Lied 290:1,2,3)
kry alle dinge lewe, en sonder U sterf elke lewende wese en keer terug tot niks. Respons: Kom Heilige Gees, kom en vul ons.
Liturg: Heilige Gees, deur U het die maagd Maria die moeder geword van Jesus Christus, die Seun van God. U het vir Hom `n ideale woonplek voorberei.
Deur U het Christus, ons Hoëpriester, Homself as `n onskuldige slagoffer oorgegee,
voor konings en nasies getuig het. Respons: Kom Heilige Gees, kom en vul ons.
Liturg:	Heilige Gees, Trooster, deur U word ons weer gebore as kinders van God,
En nou, aan die God wat in staat is om ons van wanhoop te weerhou;
Genade en vrede vir u elkeen in Jesus Christus, die Lig van God
Genesis 1:1-5 Na die belydenis van afhanklikheid kan die gemeente deur die doop of `n doopherinnering die verlossing in Christus deur die Gees, toeëien. Die is ook die plek om die kinders eksplisiet in die liturgie te betrek. Die liturg sou `n verband kon lê tussen die skepping deur die Gees (Gen 1) en die doop as teken van die herskeppingswerk van die Gees. Vertel vir die kinders hoe die aarde in die begin woes en leeg was en hoe God se Gees orde gebring het deur te skei en saam te voeg. Vertel hulle hoe die slang vir Eva in die paradys, verlei het en hoe die mens aan God ongehoorsaam geraak het. Deur Adam en Eva het sonde in die wêreld gekom en is die mens uit die paradys gesmyt. Maar gelukkig laat vaar God nooit die werke van sy hande nie. In Jesus Christus het God die mens uit die paradys in die woestyn in gevolg en besluit om alles wat stukkend is weer heel te maak. Die Gees van God is in die skepping, maar ook binne-in ons besig om heel te maak en harmonie te skep soos deur God bedoel. Die doop is die teken van God se vergifnis en die nuwe pad wat God met ons elkeen stap.
Kom ons bely dat ons nie altyd die lewe wat ons doop simboliseer en die nuwe pad wat God ons wys wil stap nie. Sang
Laat dit nou wees soos dit in die begin was, en sal wees,
Gemeente:	In sy paleis roep almal uit: "Hoe geweldig!" Liturg:	Die Here heers oor die watermassas, Gemeente:	Hy heers vir altyd as koning.
of Here God, Hemelvader
U in wie die volheid van lig en wysheid woon, Verlig ons denke deur u Heilige Gees,
Sing Sittend na die bediening van die nagmaal
"Ons Vader" (Lied 266) Voorbidding
verbind ons ons, o Heer uit liefde vir U en ons naaste: Gemeente:	Dat ons U sal dien en niemand anders nie.
dat ons u beeld en gelykenis sal erken in die gestalte van Jesus Christus,
dat ons ons ouers sal eerbiedig - dat ons die lewe sal vier - dat ons aan mekaar trou sal wees - dat ons niks van mekaar sal begeer nie -
dat ons mekaar met waarheid sal ontmoet - dat ons mekaar die goeie van die lewe sal gun -
Seën Gaan uit, die hele wêreld in en verkondig die evangelie aan die hele mensdom (Mark 16).
die liefde van ons Here Jesus Christus en die gemeenskap van die Heilige Gees sal met julle wees.
Handelinge 19:1-7 is deel van die verhaal oor Paulus se besoek aan Efese (Hand 18:19-19:40) gedurende sy derde sendingreis (Johnson) vanaf Antiogië deur Klein-Asië na Europa (Hand 18:23-21:14). Hy ontmoet daar ‘n groep gelowiges (Hand 19:1) en uit dié gesprek kom sentrale teologiese kwessies aan die orde. Met twee vrae trek Paulus die raamwerk vir die gesprek en word die fokus onmiddellik op drie sentrale kwessies geplaas, naamlik: die Heilige Gees, geloof en die doop. In die eerste vraag: "Het julle die Heilige Gees ontvang toe julle gelowig geword het?" (v 2), bring Paulus die ontvangs van die Heilige Gees in verband met die gebeure toe dié groepie mense gelowig geword het. Die tweede vraag: "Watter soort doop het julle dan ontvang?" (v 3), suggereer ‘n verband tussen die ontvang van die Gees en die doop (Bruce). Paulus open die weg vir ‘n verdere gesprek waarin twee verskillende soorte doop vergelyk word; die doop van Johannes (v 3 en 4) en die doop in die Naam van die Here Jesus (v 5). In dié ontmoeting gebeur nog vier dinge: (i) Paulus verduidelik die verskil tussen die doop van Johannes en die doop van die Een wat na Johannes kom; (ii) Die groepie gelowiges laat hulle in die Naam van die Here Jesus doop; (iii) Paulus lê hulle die hande op, en; (iv) Nadat die Heilige Gees op hulle kom, gebruik hulle ongewone tale en klanke, en verkondig (Gr eprophéteuon) hulle God se boodskap. Soos in Handelinge 8:15 en volgende verse kom die Heilige Gees ook hier op die gelowiges nadat hulle gedoop is. Die koms van die Gees gaan gepaard met glossolalie (Ook Hand 11:4; 10:44vv) en profesie (Bruce).
Die verwysing na die Heilige Gees (pneuma hagion) in vers 2, het hier waarskynlik ‘n spesiale betekenis. Dit dui moontlik op die Heilige Gees, soos dit op Pinksterdag in sigbare manifestasie uitgestort is. In vers 4 werp die grammatikale konstruksie ("hina" plus die werkwoord – hina pisteusósin) die klem op die voorbereidende aard van Johannes die Doper se bediening. Hy het sy hoorders aangespoor om in die Een wat moet kom te glo (Bruce). Daarom beklemtoon Paulus in sy gesprek met die groepie gelowiges dat daar méér is as wat hulle reeds weet en glo. Konteks
Die groepie wat die doop van Johannes ontvang het, was bewus van die Goddelike oordeel, maar nie van die genade in Christus en die vervulling met die Gees nie. Daarvan wou Paulus hulle bewus maak. Die een woord wat in die kerklike seisoen van Kersfees en Epifanie uitstaan, is die woord "genade". Die koms van Christus na die wêreld, die hoofkenmerk van sy boodskap, die wese van sy lewe, is Goddelike genade. God se genade is groter as die mens se sonde en onreg! Kon die groepie in Efese dié oorvloedige genade verstaan, vanuit hul onvolledige kennis van die evangelie van Christus? Wyle dr. Manie Malan, in lewe predikant van die NG gemeente Kameeldrif in Pretoria, het in die Julie 1986-uitgawe van die tydskrif Swart op wit, die verhaal vertel van 'n tannie by wie hy betrokke was ten tye van haar afsterwe. Prof Flip Theron het dié verhaal by dr Malan se roudiens oorvertel.
Ter wille van volledigheid word nog ‘n Skrifgedeelte aangehaal om die oordeel in Johannes se boodskappe te bevestig. Matteus 3:7-12: "Toe hy merk dat baie van die Fariseërs en die Sadduseërs kom om deur hom gedoop te word, sê hy vir hulle: Julle slange, wie het julle wysgemaak dat julle die dreigende toorn kan ontvlug? … Die byl lê klaar teen die wortel van die bome. Elke boom wat nie goeie vrugte dra nie, word uitgekap en in die vuur gegooi…" Preekvoorstel