Die Vreugde van Gee
Dink weer voordat u u kind met ’n mondigwordingsgeskenk soos ’n splinternuwe Mercedes verras! Die Ontvanger kan miskien vra of u vrygewig is omdat u dit kan bekostig, of dalk “verdag” optree om krediteure te ontwyk en skenkingsbelasting te vermy. Die twee moontlikhede is ewe sterk, na gelang van u inkomste en kredietstatus.
Aan die ander kant, as iemand so gaaf is om aan u ’n huis te skenk, sal u miskien doodseker wil maak dat hulle die skenkingsbelasting van 20% betaal het wat hulle aan die SA Inkomstediens verskuldig is – anders sal dit uit u sak moet kom as u weldoener dit nie binne ses maande betaal nie.
Geskenke is ’n mooi gebaar, maar kan soos ’n goed toegedraaide present baie lae hê. En dan is daar nog verskuilde koste. David Thomson, Senior Regsadviseur by Sanlam Trust, “onthul” wat skenkings uit ’n regsoogpunt beteken.
Die Verskil tussen Geskenke en Skenkings
“Hierdie twee terme is grotendeels uitruilbaar, maar die konteks verskil. Geskenke is iets wat aan iemand gegee word wat inpas by hul vermoëns en leefstyl, en gewoonlik met ’n viering gepaardgaan. As u u krediteure geld skuld of agterstallige belasting aan die SA Inkomstediens verskuldig is, sal die ‘geskenk’ natuurlik ondersoek word – veral as dit ’n duur motor, huis of Rolex is. ’n Skenking is effens anders omdat dit belasbaar is en nie aan ’n geleentheid gekoppel is nie. U kan ’n skenking(s) ter waarde van tot R100 000 per jaar belastingvry doen. Groter skenkings is aan skenkingsbelasting van 20% onderworpe.”
Thomson sê as ’n ouer byvoorbeeld ’n woonstel aan ’n kind skenk, is die vraag of dit normale onderhoud is in ooreenstemming met die ouer se welvaart en wense om sy of haar kind ’n woonplek te gee terwyl die kind op universiteit is, of dalk ’n luukse kopie wat nie met die ouer se finansiële profiel strook nie.
“Mense moet seker maak dat geskenke geskik en gepas is vir die geleentheid. Skenkings word oor die algemeen as ’n bydrae tot ’n verdienstelike saak beskou, of as ’n element van boedelbeplanning om lewenslank in begunstigdes se behoeftes te voorsien. U kan byvoorbeeld ’n uitkeerpolis vir u kind uitneem en die premies belastingvry ‘skenk’, mits die premies binne die toegelate R100 000 p.j. is.”
Sommige Skenkings is Belastingaftrekbaar
Liefdadigheidskenkings is belastingaftrekbaar tot ’n voorgeskrewe perk, mits die ontvangers geklassifiseer word as artikel 18A- openbare weldaadsorganisasies (OWO’s) wat deur die SA Inkomstediens goedgekeur is. Indien u ’n skenking doen aan so ’n entiteit, moet ’n artikel 18A-sertifikaat aan u uitgereik word, wat saam met u jaarlikse belastingopgawe by die SA Inkomstediens ingedien moet word.
Trusts kan Help met Boedelbeplanning
Baie mense stig trusts as deel van hul boedelbeplanning. As u geld aan ’n diskresionêre trust leen waarmee u as trustee ’n “verbintenis” het of waarby u of u familie baat vind, sal u die trustees markverwante rente op die lening moet vra. As u nie rente vra nie, sal die Ontvanger skenkingsbelasting van u eis. As u geld aan ’n liefdadigheidstrust – of enige trust waarmee u nie ’n “verbintenis” het nie – leen, is dit ’n ander saak. U sal nie dan rente hierop hoef te vra nie. (Die konsep van ’n “verbintenis” en die tipes trusts wat geraak word, word in die Inkomstebelastingwet gedek en dit sou raadsaam wees om belastingadvies in te win en uit te vind of u binne daardie omskrywing val.)
Net ’n waarskuwing: As u binne gemeenskap van goedere getroud is, wees behoedsaam as u maat sonder om u te raadpleeg, skenkings begin doen aan ’n trust waarvan u nie ’n begunstigde (of bloot ’n diskresionêre begunstigde) is nie. Win onafhanklike advies in as u onseker is.
Ongelukkig het Suid-Afrika ’n hoë egskeidingsyfer en Thomson sê hy het al gevalle gesien waar een gade die ander op dié manier van bates beroof het. Die probleem is dat wanneer ’n skenking gedoen is, dit nie omgekeer kan word nie. Daar is nie ’n manier waarop ’n gegriefde gade die geld van die trust kan terugeis nie, tensy ’n prokureur ’n manier kan kry om dit op grond van ’n tegniese punt in die hof te betwis, soos of die transaksies wettig was en met bewyse dat die trust ’n skyn-entiteit of bloot die “alter ego” van die gade of lewensmaat is.
Geen Verhaal nie
Hierdie reël geld vir skenkings en geskenke – wanneer die geskenk/skenking gegee word, is daar nie ’n geleentheid om dit “terug te neem” nie, tensy dit ’n mortis causa-skenking is: As u ’n skenking doen in afwagting van u dood, kan u dit herroep.
Geskenke is nie Altyd Gratis nie
Thomson sê eiendomsoordragkoste, transportkoste, akteskantoorgelde (vir eiendom), sekuriteite-oordragfooie (vir aandele), ens. is nog steeds op geskenke en skenkings van toepassing, en is gewoonlik vir die ontvanger se rekening. Dit hang af van wat gegee word en hoe dit gegee word. Daar is byvoorbeeld geen koste verbonde aan die oordrag van ’n uitkeerpolis van een persoon na ’n ander nie. Wanneer eiendom gegee word, al het dit ’n koopprys van R0, word hereregte en transportfooie gegrond op die markwaarde van die eiendom, volgens ’n professionele waardasie.
“As u ’n skenking ontvang wat meer as R100 000 werd is, moet u versigtig wees. Maak seker die gewer het die skenkingsbelasting van 20% binne die voorgeskrewe ses maande betaal, anders sal die SA Inkomstediens van u as die ontvanger verwag om dit te betaal.” Die SA Inkomstediens verwag dat u in u jaarlikse belastingopgawe alle skenkings wat gegee en ontvang is, moet verklaar.
Laaste Advies vir die Skenker?
“Maak net seker die geskenk pas by u leefstyl en vermoëns en is op een of ander manier ’n erkenning van ’n spesiale geleentheid – dit help alles om te bewys dat dit eg is, ingeval die SA Inkomstediens besluit om u te oudit. As u ’n skenking van meer as R100 000 doen, oorweeg altyd die belastingimplikasies en kry advies by ’n finansiële deskundige,” sê Thomson.