PressReader - Beeld: 2017-07-01 - Ek en ’n ou, ou lied­jie, van le­wer, swel en vee
Ek en ’n ou, ou lied­jie, van le­wer, swel en vee
Beeld - 2017-07-01 - Nuus - Vars­ge­bek.org
As Ger­hard S­teyn sy “Ba­by tjok­lits” uit­ge­blêr het, het ons al­tyd lek­ker saam ge­sings­kree: “Ba­by, ek li­ke jou soos si­nus / My hart klop tjok­lits as jy na­by is / Ba­by / Ba­by tjok­lits.”
V­reemd dat jy van ie­mand hou “soos si­nus”, dag ek al­tyd, maar dalk is dit maar een van daai ra­re goed van A­fri­kaan­se li­rie­ke.
As hy in die­self­de lied­jie “Jy weet ek doen, jy weet ek doen” kan sing, dan kan ’n mens se­ker maar ie­mand “li­ke soos si­nus” ook.
Eers veel la­ter moes ek leer dat hy eint­lik sing: “Ba­by, ek li­ke jou soos jy is . . . ”
Dié ver­skyn­sel – waar jy woor­de in lied­jies ver­keerd in­ter­pre­teer as ge­volg van ho­mo­fo­nie – staan be­kend as ’n mon­de­green.
Dié term is in 1954 deur Syl­via W­rig­ht ge­skep; sy het as mei­sie­tjie al­tyd “T­hey hae slain the Earl o’ Mo­ray / And La­dy Mon­de­green” ge­sing, ter­wyl dit eint­lik “T­hey hae slain the Earl o’ Mo­ray / And laid him on the green” moet wees.
Wat sal ons ’n mon­de­green in A­fri­kaans noem?
Ons soek ’n lek­ker ge­pas­te A­fri­kaan­se term. Gaan skryf in by en hê ’n kans om groot pry­se te wen.
’n Klomp men­se deel op Fa­ce­book hul er­va­rings met my: ) Ver­re­weg die al­ge­meen­ste ene wat tot ver­war­ring ge­lei het, is die ou psalm “Op ber­ge en in da­le”.
Die nuus­le­ser Da­ni­ël­la van Heer­den het “Oom Ber­nard dra san­da­le” ge­sing (met an­der men­se se va­ri­a­sies “Oom Ber­tus se san­da­le”), ter­wyl me­nig ’n kind ook “Op ber­ge met san­da­le” ge­sing het. ) Die mu­sieken­si­klo­pe­die Daan­tjie Ba­den­horst het “Loof Hom met die trom­me, loof Hom met die hark, loof Hom met die stuk­ken­de san­da­le” ge­sing. ) F­rik­kie Lom­bard van WAT­faam se oor­le­de vriend Ran­dall Wi­comb het ver­tel van ’n man­ne­tjie wat hom op die lug­ha­we ge­sien het, sy ma aan haar roks­pant ge­gryp het en ge­seg het: “Kyk, daar is die ou wat sing van die hoer op die kaai!” Die li­rie­ke was “daar is ’n roe­ring op die kaai”. ) Die skry­wer en joer­na­lis Il­za Rog­ge­band het lank ge­dink A­bel Kraam­saal sing “son­de in die bie­sies” in die lied­jie “Kaal­gat in die re­ën”, maar dit is “son­der in­hi­bi­sies”. ) Dit laat ’n mens ook dink aan die meem van Ko­bus Gal­lo­way (I­dees vol vrees) oor waar­om Fran­cois van Co­ke en Ka­ren Zoid die bak­kie ge­rol het. Want “geen sus­pen­sie, geen be­heer”. ) Die rei­sen­de joer­na­lis Gil­da S­wa­ne­poel se oor­le­de, baie kamp vriend het op skool al­tyd ge­sing: “En hoor jy die mag­ti­ge dreu­ning, oor die veld kom ’n bruid ge­sweef.” ) Haar rei­sen­de kol­le­ga Fa­nie van der Mer­we het op trou­es al­tyd ge­sing: “Lank sal hul le­we, lank sal hul le­we, lank sal hul le­we in P­re­to­ria, in P­re­tooooo-rieee-jaaaa, in P­re­tooooo-rieee-jaaaa”! ) Ook An­na Da­vel het as kind by trou­es die kat aan die stert beet­ge­had met “Kin­ders by ro­sy­neeeee”. Ek won­der hoe­veel men­se het al van An­na se li­rie­ke op die­self­de ma­nier ver­fom­faai . . .
Ek dink my guns­te­ling is die TV-aan­bie­der en siel­kun­di­ge El­ma­rie (ook be­kend as A­ma­lanka C­har­don­nay), wat as mei­sie­tjie Nick Tay­lor se “Lief­de is ’n stil­le ri­vier­stroom” soos volg ge­ïn­ter­pre­teer het: “Lief­de, lief­de ge­stê­lê­lê wees­knoof, hat nooit ein­de­la, lief­de ge­stê­lê­lê­lê!”
Sy sing dit steeds graag so . . .