Maatskappye moet hul sokkies optrek oor dié 5 dinge | Netwerk24
Maatskappye moet hul sokkies optrek oor dié 5 dinge
Deur Nellie Brand-Jonker 07 November 2018 05:00
Talle wysigings word aan die Maatskappywet beplan om groter openbaarmaking te bewerkstellig, onder meer om maatskappye te dwing om hul aandeelhouers bekend te maak.
Vivien Chaplin, ’n vennoot van Hogan Lovells, sê die veranderinge is daarop gemik om beter korporatiewe beheer en deursigtigheid te bewerkstellig.
Darryl Jago, ’n assosiaat van Hogan Lovells, sê van die beoogde wysigings is in die pas met internasionale tendense.
Vyf voorgestelde wysigings ten opsigte van groter openbaarmaking is:
Vivien Chaplin, ’n vennoot van Hogan Lovells.
Die grootste verandering ten opsigte van korporatiewe beheer is die voorgestelde wysiging aan art. 33, waarkragtens maatskappye ’n kopie van hul aandeleregister, tesame met hul jaarstate, by die Kommissie vir Maatskappye en Intellektuele Eiendom (CIPC) sal moet indien.
“Die definisie is uitgebrei om ook ander instrumente as aandele in te sluit,” sê Chaplin. Die houers van skuldbriewe, voorkeuraandele en opsies moet byvoorbeeld ook openbaar gemaak word.
Die wetswysigings geld ook vir ongenoteerde maatskappye.
Dit is egter nie duidelik uit die wetsontwerp of dié inligting openbaar beskikbaar gaan wees nie, sê sy.
Ons glo dit is meer bedoel vir reguleerders soos die Suid-Afrikaanse Inkomstediens, die kommissaris van swart ekonomiese bemagtiging en die Finansiële Gedragsowerheid.
Vivien Chaplin van Hogan Lovells
“Dit gaan nie noodwendig beskikbaar wees nie. Ons glo dit is meer bedoel vir reguleerders soos die Suid-Afrikaanse Inkomstediens, die kommissaris van swart ekonomiese bemagtiging en die Finansiële Gedragsowerheid.”
Die inligting is tans net beskikbaar aan die publiek as ’n versoek aan die maatskappy gerig word en selfs dan is hierdie reg gekwalifiseer.
“Dit sal verwelkom word deur joernaliste en diegene wat korrupsie en geldwassery ondersoek en waarde aan deursigtigheid heg,” sê Jago.
Hy meen nie alle ondernemings gaan ingenome wees met die voorstel nie. “Dit gaan ’n balanseertoertjie tussen die behoefte aan deursigtigheid en die reg tot privaatheid wees. Ons verwag sekere maatskappye gaan daarop reageer deur nog meer komplekse strukture op te rig om privaatheid aan die uiteindelike aandeelhouers te bied.”
Nog ’n wysiging ten opsigte van korporatiewe beheer is dat alle openbare maatskappye hul vergoedingsbeleid aan aandeelhouers sal moet bekend maak.
Genoteerde maatskappye doen dit reeds en aandeelhouers kan daaroor stem, maar dit is nie ’n stem wat afgedwing kan word nie.
Darryl Jago, ’n assosiaat van Hogan Lovells.
Nie alle openbare maatskappye is genoteer nie.
Dit is blykbaar in reaksie op versoeke om groter deursigtigheid oor direkteure se vergoeding. Luidens die wysigings sal die vergoedingsverslag deur openbare maatskappye se direksies goedgekeur en op die jaarvergadering aan aandeelhouers voorgelê moet word.
“Dit vereis egter nie dat dit voorgelê word vir stemming soos in ander lande die geval is nie,” sê Jago.
3. Name en besonderhede van vergoeding moet bekend gemaak word
’n Wysiging word beoog om maatskappye wat hul jaarstate moet laat oudit te verplig om die name en besonderhede van die vergoeding en voordele wat elke direkteur asook statutêr voorgeskrewe bestuurslid ontvang, openbaar te maak.
Die grootste verandering is dat statutêr voorgeskrewe bestuurslede se identiteit bekend gemaak sal moet word. Die inligting moet reeds ingevolge bestaande wetgewing bekend gemaak word, maar net postitels hoef tans verskaf te word.
Die omskrywing van voorgeskrewe bestuurslede is wyd en verwys na iemand wat ’n wesenlike mate van beheer uitoefen oor die bestuur van ’n beduidende deel van die maatskappy.
4. Persoonlike aanspreeklikheid
Nog ’n beoogde wysiging is dat ’n direkteur of amptenaar van ’n maatskappy persoonlik aanspreeklik gehou kan word vir ’n oortreding indien geweier word om inligting oor die aandeleregister op versoek van ’n lid van die publiek te verskaf. Dit is tans net ’n oortreding waaraan die maatskappy skuldig kan wees.
5. Ligging van maatskappy-opgawes
Ook in belang van deursigtigheid word ’n wysiging voorgestel dat ’n maatskappy ’n kennisgewing by die CIPC moet indien waarin die ligging van sy maatskappy-opgawes bekend gemaak word. “Dit gaan verseker dat ’n maatskappy nie ’n versoek om toegang tot die maatskappy-opgawes te kry kan ontwyk deur te sê dit is nie op die spesifieke perseel beskikbaar nie,” sê Jago.
Agtergrond oor wetsontwerp
Dr. Rob Davies, minister van handel en nywerheid, het in September die Wysigingswetsontwerp op Maatskappye vir kommentaar uitgereik.
Dit is die eerste voorgestelde groot verandering aan die Maatskappywet wat in Mei 2011 in werking getree het en is in reaksie op kommentaar van die sakesektor, tendense in maatskappywetgewing oorsee en om sekere skuiwergate toe te stop.
Daar is meer as 20 voorgestelde veranderinge.
Kommentaar moet voor 21 November ingedien word.
Meer oor: Maatskappye | Korporatiewe Beheer
SA grootbase verdien tot R215 756 per dag!