Winter jet lag: waarom ons in die winter korter moet wees - Nuus - 2022
Ly ons aan permanente jetlag in die winter?
Vir baie van ons lei die winter tot 'n algemene gevoel van ongemak. Sommige ly selfs aan winterdepressie. 'N Navorsingspan het nou getoon dat winterbloues bevorder word deur in die winter voortdurend teen ons natuurlike biologiese ritme te veg.
Navorsers van die Universiteit van Basel en die Swinburne-universiteit in Australië het getoon dat die winterseisoen geassosieer word met lae produktiwiteit in die werkplek. Terselfdertyd ly mense toenemend aan moegheid, slegte bui en lae bui. Selfmoordsyfer neem ook toe in die donker maande. Die span stel korter winterwerktye voor om hierdie simptome te verlig. Die resultate is onlangs in die 'Journal of Biological Rhythms' gepubliseer.
Die alledaagse winterlewe kan jou depressief maak
Die meeste mense is vertroud met hierdie proses in die winter: jy skil jouself uit die bed in die donker, ry werk in die halfdonkerte en let op die middag van die kantoorvenster af dat die son al besig is om te verdwyn. As jy huis toe ry, is dit weer donker. Volgens 'n onlangse studie kan hierdie proses 'n sogenaamde seisoenale gemoedsversteuring bevorder - beter bekend as winterdepressie.
Werk teen die interne klok
Die navorsers het gevind dat ons binne-horlosies nie in ooreenstemming is met realistiese wakker en werksure in die winter nie. "As ons liggaamshorlosie sê dat ons om 09:00 moet wakker word, want dit is 'n donker winterdag, maar ons staan ​​op om 7:00, mis ons 'n volledige slaapfase," verduidelik die sielkunde-professor Greg Murray. Hy doen navorsing in die chronobiologie-afdeling. Hierdie gebied handel onder meer oor hoe ons liggaam slaap en waaksaamheid reguleer.
Pas ons werkkonsep nie in die winter nie?
Die jongste bevindings in hierdie omgewing dui aan dat ons slaapbehoeftes en -voorkeure in die winter verander, maar die pligte en beperkinge van die alledaagse lewe verhoed dat die liggaam daarby aanpas.
Die Nobelprys-bekroonde ontdekking van die sirkadiese ritme ondersteun hierdie teorie. Dit het geblyk dat elke liggaamsel 'n soort interne horlosie het wat aanpas by die tyd van die dag en nag. Volgens die navorsers is dit 'n 24-uur timer wat bepaal wanneer dit die beste is om verskillende dinge te doen. Die belangrikste is as ons aan die slaap raak en as ons opstaan. "Die liggaam doen dit graag in ooreenstemming met die liggaamsklok," berig Murray. Die interne klok bepaal hoe ons liggaam optree in verhouding tot die son.
Die interne klok reguleer ons metabolisme
Volgens die navorsers is daar 'n groot aantal hormone en ander liggaamsstowwe wat betrokke is by die regulering van ons liggaamshorlosies, asook 'n aantal eksterne faktore. Die belangrikste eksterne faktor is die son en sy posisie in die lug. Die oë het spesiale fotoreseptore wat veral sensitief is vir blou lig en dus help met die kalibrering van die interne klok.
Die navorsers verduidelik dat hierdie biologiese meganismes mense en diere help om hul gedrag aan te pas volgens die verskillende tye van die dag en die seisoene. "Dit is die voorspellende funksie van 'n sirkadiese horlosie - en dit is ingesluit in alle lewende dinge," voeg Anna Wirz-Justice, professor aan die Sentrum vir Chronobiologie aan die Universiteit van Basel in Switserland, by. Met daglig-verskuiwings gedurende die jaar, berei die organisme hom ook voor vir seisoenale gedragsveranderinge soos voortplanting of oorwintering.
Mense in die wintermodus
Volgens die studie is die hormoon melatonien ten minste gedeeltelik verantwoordelik vir die 'wintermodus'. Hierdie hormoon word beheer deur die sirkadiese ritme en beïnvloed dit terselfdertyd. Melatonien werk op soos 'n soort slaapmiddel. Die navorsers het getoon dat hierdie hormoon meer gereeld in die winter vrygestel word. "Dit is die biochemiese agtergrond van hoe die sirkadiese horlosies op verskillende seisoene kan reageer," voeg chronobioloog Till Roenneberg by.
"Ons noem sosiale jet lag die verskil tussen wat die biologiese klok wil hê en wat die samelewing eis," sê Roenneberg. Hierdie sosiale jetlag is sterker in die winter as in die somer. Dit is soortgelyk aan jetlag wat ons van vlieg af weet, slegs dat met sosiale jetlag die innerlike horlosie uit ritme gebring word deur daaglikse take en nie deur die tydsverskil nie.
'N Land in jet lag
Volgens die navorsers is hierdie sosiale jet lag 'n goed gedokumenteerde verskynsel wat soms ernstige gevolge vir die gesondheid, welstand en prestasie in die alledaagse lewe kan hê. Die span noem die sterk sosiale jetlag in Spanje as voorbeeld. Die land hou by die Sentraal-Europese tyd, hoewel dit geografies die tydsone van Engeland behoort te hê. Navorsing toon dat Spanjaarde gemiddeld 'n uur minder slaap as die res van Europa. Dit hou verband met 'n verhoogde risiko van afwesigheid, spanning, ongelukke by die werk en swak prestasie op skool en werk.
Beter skoolprestasie deur latere lesse
Die navorsers is ten gunste van die idee om die werkkonsepte beter aan te pas by die sirkadiese ritme, byvoorbeeld deur die werksure in die winter te verminder. Dit kan die gesondheid en produktiwiteit verhoog. Hierdie konsep is egter nog nie op groter skaal getoets nie. Die span noem egter 'n voorbeeld van 'n skool in Engeland wat tussen 08:50 en 10:00 uur begin het. As gevolg hiervan het afwesigheid weens siektes gedaal en die gemiddelde prestasie van die studente verbeter. (Vb)
Till Roenneberg, Anna Wirz-Justice, Debra J. Skene, en ander: Waarom moet ons daglig bespaar? Journal of Biological Rhythms, 2019, journals.sagepub.com