Rookverbod: ‘Dit gaan oor vryheid’(Foto: Jackson Mthembu/Twitter) Die burgerregtegroep AfriForum het ŉ prokureursbrief op die minister van samewerkende regering en tradisionele sake, dr. Nkosazana Dlamini-Zuma, laat beteken waarin sy in kennis gestel word dat die organisasie regstappe gaan doen indien die rookverbod nie opgehef word nie. Die brief is ook op die minister van gesondheid, dr. Zweli Mkhize, beteken. Die verbod op die verkoop van tabakprodukte word nou ook op vlak 3 van die afsonderingsregulasies voortgesit nadat pres. Cyril Ramaphosa aanvanklik gesê het dit gaan al op vlak 4 van die regulasies opgehef word. Die Fair Trade Independent Tobacco Association (Fita SA) het die minister reeds hof toe gesleep oor die verbod. Fita SA voer in hofstukke aan die verbod was nooit regmatig om mee te begin nie en vra nou vir ŉ dringende bevel dat die besluit daaroor omgekeer word. Hy het ook gevra dat die regering die redes verskaf vir waarom die verbod voortduur. Lees die redes wat Dlamini-Zuma Woensdag bekendgemaak het hier. Dit gaan oor ‘vryheid, persoonlike keuse’ Ernst Roets, hoof van beleid en aksie by AfriForum, sê daar is geen rasionele grondslag vir die rookverbod nie en dat die geheimsinnigheid van die regering in dié opsig op ’n skending van die publiek se burgerregte neerkom. Roets sê hy is ook bekommerd oor gerugte dat Dlamini-Zuma vriende in die onderwêreld het wat onwettig met sigarette smokkel. “AfriForum veg nie vir rook nie; ons veg vir vryheid: Vryheid vir die gemeenskap om nie aan verregaande voorskrifte onderwerp te word nie,” sê Roets. In die prokureursbrief vra AfriForum dat die rookverbod opgehef word en sê as die minister nie teen Maandag voldoende op AfriForum se prokureursbrief antwoord nie, sal verdere regstappe oorweeg word. “Ons vertrou egter dat regstappe vermy kan word en dat die irrasionele, ongrondwetliklike en onregmatige verbod op tabakprodukte betyds opgehef word.” Suid-Afrika skakel Maandag na vlak 3 van die afsonderingsregulasies oor. Meer besonderhede oor die regulasies sal na verwagting later vandag bekend gemaak word, nadat ŉ mediakonferensie daaroor reeds twee keer tevore uitgestel is. Die VF Plus het intussen gesê Mkhize stel oënskynlik nie belang in die kwessie van persoonlike keuse of wetenskaplike bewyse rakende rook en Covid-19 nie. Armand Coetzee, ŉ VF Plus-LP in die Nasionale Raad van Provinsies (NRP), sê die party het tydens ŉ aanlyn sitting van die NRP aan die minister gevra om die wetenskaplike feite te verskaf wat as grondslag dien vir die regering se besluit om nie die verbod op die verkoop van tabakprodukte te lig nie. Mkhize het geantwoord dat kundige beoordeling vir die besluit nie nodig is nie aangesien die gevare verbonde aan tabakverbruik bekend is. “Die minister se minagting vir die aanvanklike navorsing oor die verband tussen Covid-19 en rook is kommerwekkend. Om te rook hou wel gesondheidsgevare in. Die minister kon egter nie sê of die huidige regulasies en die gevolglike verbod op sigarette wel op wetenskaplike beginsels gegrond is of nie,” sê Coetzee. Hy sê insette deur verskeie kundiges stel wetenskaplikes juis in staat om navorsing noukeurig na te gaan om die bevindinge van sodanige navorsing geldig te verklaar al dan nie. Solank as wat die kundigheid nie ter harte geneem word nie, sal die regering se besluit in dié verband agterdog bly wek. “Elke mens se reg om vir hom- of haarself te besluit, word geskend deur hierdie onwetenskaplike benadering van die regering wat inderwaarheid as ideologies gedrewe gesien kan word.” Die VF Plus sê hy gaan ook voort met sy dringende aansoek in die hooggeregshof om die geldigheid van die Nasionale Rampbestuurswet te betwis en om die hof te vra om te bevind dat die regering die wet misbruik.