Hy was die tweede keiser van die Frigiese Dinastie en het sy leërs persoonlik aangevoer in sy lewenslange oorlog teen die Moslemse Arabiere, wat in 831 begin het.
Theophilus is op 20 Januarie 842 dood nadat sy gesondheid ’n ruk lank agteruitgegaan het. Sommige historici beskou hom as een van die bekwaamste Bisantynse keisers en ander as ’n doodgewone man wat nie baie doeltreffend regeer het nie. Daar is egter geen twyfel dat hy dapper was nie. Hy het ook korrupsie en onderdrukking deur sy amptenare gestuit.
Ondanks die koste van sy oorloë en groot bedrae wat bestee is aan geboue, die handel en nywerheid, was die ryk se finansies uitstekend, waarskynlik vanweë die doeltreffende administrasie van die departement.