Noord-Kaap: Raak ontslae van stinkende toiletprobleem | Netwerk24
Deur Alet van der Walt 14 November 2019 16:42
Die probleme wat betref die vervanging van die emmerstelsel met droë- of spoeltoilette in die Noord-Kaap is steeds nie opgelos nie en bedrog het daartoe gelei dat duisende emmer-toilette steeds nie vervang is nie.
Gizella Opperman, DA-LP, het 'n beroep op Bentley Vass, die LUR van Cogta in die Noord-Kaap, gedoen om die probleme met die "morsige emmerstelsel" op te los.
Duisende huishoudings in die Noord-Kaap moet nog van die emmerstelsel gebruik maak.Foto: Verskaf
Opperman sê die korrupte manier waarop 'n kontrak toegeken is om die stinkende stelsel te vervang, het daartoe gelei dat derduisende emmers steeds in die provinsie gebruik word.
Die emmerstelsel kon teen dié tyd tot niet gemaak gewees het, sê Opperman.
Sy sê die omstrede toiletkwessie, wat al voorheen hoofnuus was, was weer verlede week in die kollig op 'n portefeuljekomiteevergadering vir samewerkende regering en tradisionele sake.
Die komitee het vergader oor 'n forensiese ondersoek in verband met die verskaffing van waterlose toilette in die Oos- en Noord-Kaap.
Die waterlose toilette staan bekend as VIP-toilette (ventilated improved pit toilets).
Opperman sê die departement vir menslike nedersettings het in 2013 met 'n veldtog begin om die emmerstelsel in die Noord-Kaap uit te wis.
Die departement het die ondersteuningsagent vir munisipale infrastruktuur (Misa) aangestel om dit te doen.
Die tender, ter waarde van R119 miljoen, is aan die Siyenza-groep, ook bekend as Blue Nightingale, toegeken om die stelsels in twee Noord-Kaapse munisipaliteite te vervang.
'n Soortgelyke kontrak is in die Oos-Kaap aan dieselfde maatskappy toegeken.
In Mei 2015 het Misa betaling vir die Oos-Kaapse kontrak weerhou omdat Siyanza se belastingklaringsertifikaat verval het.
Die Noord-Kaapse kontrak was reeds betaal.
Misa het reeds R185 miljoen bestee toe dit aan die lig gekom het dat die belastingsertifikaat van Siyenza vervals is.
'n Klag van bedrog is teen die maatskappy ingedien en die Oos-Kaapse kontrak is opgeskort.
Opperman sê die VIP-toilette is teen R6 000 stuk deur Siyenza geïnstalleer, maar dat dié toilette eintlik niks anders is as 'n verbeterde emmertoilet nie.
Sy sê pleks van om die emmerstelsel uit te wis het Siyenza eintlik daartoe bygedra dat daar nou meer emmertoilette in die Noord-Kaap is.
Dit is werklik tragies as 'n mens in ag neem dat die Noord-Kaap 47 219 waterdoeltreffende spoeltoilette met dié geld kon installeer, sê Opperman.
Sy sê die ANC-regering is al elf jaar verby sy sperdatum om van die emmerstelsel ontslae te raak.
Nog 2 212 emmertoilette moet in nedersettings in die Noord-Kaap vervang word, maar dit sluit nie in die 5 310 huishoudings op formele standplase en 5 658 op informele standplase nie, sê sy.