By Rian Truter on October, Monday 28 2013 in 2013, Life 8
Cornel sê gister op sy 60 ste verjaarsdag dat hulle die paartie vir ons hou. Vir al hul vriende, want dit is hoe hulle wil dankie sê vir dit wat hulle vriende tot hulle lewenspad bygedra het.
Hulle wil hul vriende se bydra tot hul lewe vier en daarom ruk hy en sy vrou al die stoppe uit. Hulle gee vandag graag met oorgawe weg, want hulle het dan so baie ontvang.
Sy woorde het my aan Stephen Covey se oorvloedmentaliteit herinner. Volgens Covey is daar mense (soos Cornel en Suzél) wat met hierdie mentaliteit, dat daar vir almal oorgenoeg in die wêreld is, leef. Maar ongelukkig is daar ook mense wat met die skaarsheidmentaliteit lewe en glo daar sal net nooit genoeg wees nie en daarom moet hul bymekaarmaak en versamel om te oorleef.
Hierdie mense kán of wíl die oorvloedmentaliteit net nie begryp nie. Vir hulle is die Scrooge-mentaliteit net baie makliker om te verstaan. Hou alles baie dig teen jou bors. Opgaar en vasklou is baie makliker as weggee en deel.
Wees gewaarsku! Die Scrooge-mentaliteit is verslawend en selfs dodelik. Voor jy jou kom kry, neem jy na 'n bring-en-braai die minimum. Hou jy jou bring in die mandjie en kyk jy eers of die ander sin nie genoeg is om mee te kuier nie, want dan kan jy jou kosbare proviand weer huis toe neem. En jy kamoefleer hierdie inhalige daad onder die vaandel van spaarsamigheid (of wat jy ook al wil glo).
Covey se abundance mentality sê daar is genoeg vir almal. Moenie worrie nie. Jy sal jou deel kry. Jy hoef nie ander uit die pad te storm om eerste die winskopie te gryp of jou bydrae laaste uit die mandjie te haal nie. Wees daarom vrygewig, deel uit en verbly jou in ander se sukses en goeie geluk.
Die Bybel sê ook dat jy jou brood op die water moet werp en dit nie in jou mandjie moet los nie.
Truter sê as iemand van jou twee uie vra, neem drie. Want slegs deur meer te gee as wat daar van jou gevra word, sal jy die vreugde van oorvloed ondervind. En kan jy daardeur dankie sê dat jy so baie ontvang het.
Wakker loop, want voor jy jou kom kry, verander spaarsamigheid in suinigheid en suinigheid in ingatheid.
En ingatheid is 'n lelike ding; dit wys op jou gesig!
It is preoccupation with possessions, more than anything else, that prevents us from living freely and nobly. – Thoreau
Three great forces rule the world: stupidity, fear and greed. – Albert Einstein
By Rian Truter on September, Tuesday 17 2013 in 2013, Leadership, Life 5
Gewonder waarom hou jy skool, of waarom bak jy cupcakes? Of bloot die wonder of daar nie 'n beter manier is om te doen wat jy nou besig is om te doen nie?
Baie keer ken jy die antwoord, maar jy soek net weer so 'n geutjie ekstra inspirasie. Daardie skop onder die jis, daardie inspuiting van 'n nuwe kyk na wat jy doen.
Presies so 'n boek is die The Fortune Cookie Principle deur Bernadette Jiwa.
Of jy nou 'n skoolhoof of 'n graad 1—juffrou is, hierdie boek gaan jou nuut na jou besigheid laat kyk. En daaroor laat wonder.
Laat ek dadelik sê dat The Fortune Cookie Principle nie 'n onderwysboek is nie. Dit is eintlik 'n besigheidsboek, maar of jy nou skoolhou, wynmaak, preek of 'n ma van Mom's Taxi is, jy bedryf eintlik ook 'n besigheid!
Tina Roth Eisenberg (stigter van Tattly) som dit knap op: If you're someone who cares about why you do what you do and how you do it, this book is for you.
Die Fortune Cookie Principle lees maklik en is glad nie in hoogdrawende M.B.A-taal geskryf nie. Jiwa illustreer haar stellings met inspirerende stories oor besighede soos Lego, Airbnb, Kimpton Hotel en vele ander.
Hier volg 'n paar aanhalings wat jou sommer dadelik aan die dink (en lees) sal sit:
People don't want to buy a quarter-inch drill. They want a quarter-inch hole. – Theodore Levitt, Harvard Business Professor
We are defined not by what we do but by why we do it. …We need to understand our purpose, and without that we're just going to set up a company to make money to sell it. In a way, businesses need soul, too, and the why is the soul. – David Hieatt, co-founder, Hiut Denim
Consumers don't want to understand the story. Increasingly, they want to be part of it … – Robert Fabricant
Lees gerus The Fortune Cookie Principle. Jy sal nie spyt wees nie!
Boomklim in die Onderwys
By Rian Truter on September, Tuesday 10 2013 in 2013, Education, Presentations 16
Vra enige ma of haar kinders dieselfde geaardheid het en sy sal sonder om te huiwer sê dat hulle verskil. Nogal baie! Soms so baie dat sy nie kan glo hulle is almal háár kinders nie!
Wakker ouers probeer dan ook om hierdie verskille te akkommodeer. Jannie word toegelaat om die branders te tem terwyl Daan weer sy talente op die saksofoon kan uitkerm. Elkeen soos hy geveer is.
Maar dit is as hulle skool toe gaan, dat die spreekwoordelike kam te voorskyn kom. Dit is dan wanneer die surfer en die saksofoonspeler oor presies dieselfde kam geskeer word. Veral wat die akademie betref.
As ek die spotprentjie, die ene waar die onderwyser vir die diere sê om die boom te klim, wys dan lok dit gewoonlik 'n gegiggel en self 'n hardop gelag by onderwysers uit. Want wie is dan nou so simpel om net een toets vir die verskillende diere te gee?
Hoe gaan goudvis in die eerste plek uit sy bak kom? Wat nog te sê van boomklim! Om dan nog nie eens van Wagter te praat nie. Al wat hy met die boom gaan doen, is om sy been daarteen te lig!
Die ironie van dié toets is dat Bobbejaan dit gaan geniet! En boonop gaan hy baie goed vaar. Besonder goed. So goed dat hy selfs as begaaf bestempel gaan word.
Elke dag kom ons kinders met totaal verskillende vermoëns, agtergronde, talente, belangstellings, swak en sterk punte skool toe. Maar ons verwag dan van almal om dieselfde te wees? Almal kry dieselfde taak: Klim die boom!
Maar dit is wat die sillabus van ons verwag, hoor ek jou sê. Ek verstaan, want ek was self ook daar, maar probeer verdomp net 'n slag iets anders! Of gee 'n verskeidenheid toetse dat Goudvis en Rakkertjie Rob ook soms soos wenners kan voel. En kyk 'n slag hoe Bobbejaan spartel om kop bo water te hou as hy moet swem.
Ek weet dit is nie altyd maklik of selfs moontlik nie, maar hierdie een resep vir almal is nie besig om ons kinders vir die regte lewe voor te berei nie.
Nog beter (of vir party dalk erger) kom ons beloon 'n slag almal wat net probeer om die boom te klim.
Want in die regte lewe is dit eintlik hierdie aanhou-probeer-ten-spyte-van-wat-eienskap wat base by hulle werknemers soek.
Seth Godin verwys onlangs na die uitmergelende Iditarod honde-sleeresies in Alaska en die toekenning van die Rooi Lantern.
Een van die pragtige gebruike van dié resies is dat die persoon wat laaste die wedren voltooi, die gesogte Rooi Lantern as toekenning vir sy vasbyt en deursettingsvermoë ontvang. Al steek hy letterlik, soos in 1973, die eindstreep twaalf dae na die wenner oor.
Seth skryf verder: Failing to finish earns you nothing, of course. But for the one who sticks it out, who arrives hours late, there's the respect that comes from finding the strength to make it, even when all seems helpless.
Most parents (and most bosses) agree that this sort of dedication is a huge asset in life. And yet, as we head back for another year of school, I can't help but notice that school do nothing at all to encourage it.
The director of the school play puts the same kids in leading roles year after year. After all, the reasoning goes, we need to have to reward the best performers, just like they do in real life.
Hierdie boomklimtoetsery laat my deesdae, as ek na skole se prestasieborde in die saal of hul gange kyk, diep dink. Wie was die Dux-leerder? Bobbejaan of Kraai?
En as ek vra wat het van Goudvis geword, dan sug hulle…
Jy sal nou nie glo nie, maar ons het alles probeer om hom in die boom te kry.
Ekstra klasse, remedieering, maar niks wou help nie!
Goudvis het tot ons spyt skool vroeg verlaat.
Hy wou die heeltyd net swem…
I think kids should have a mentor and a role model, but they shouldn't take one person's opinion to be what we call final assessment or judgment about how life is supposed to be. – Sean Paul
'n Hond soos Kerneels
By Rian Truter on August, Thursday 29 2013 in 2013, Life 14
Hy was nie net 'n hond nie. Hy was soos Koos Kombuis oor Kytie sing, 'n vriend vir my.
Dit is nou amper vyf maande dat Kerneels se hart sommer net een skielike dag besluit het om op te hou om bloed te pomp. En ek waag nou eers om daaroor te skryf. Miskien is dit selfs nog te gou, want my trane maak dat en nie die letters op die rekenaar se skerm kan sien nie.
Nie te min. Kerneels was groter as die goue Spaniel wat hy was. Hy was ons leeu, die braaikaptein, Spanjaard en die oortreffende trap van die Energizer Bunny.
Ek moes geweet het dat Kerneels nie normaalweg sou dood nie, want hy het alles met oorgawe en op volspoed gedoen. Selfs op 80 km per uur uit die bakkie geklim. Op sy kop geval. Hom 'n keer of wat geskud en begin aanstap in die teerpad waar hy te lande gekom het. Tipies, Kerneels. 'n Lewende getuienis van pick yourself up, dust yourself off, and start all over again. (Dorothy Fields)
Maar dat hy só skielik dood is, dit kan ek vandag nog nie my kop om kry nie. Of laat ek eerder sê, my hart om kry nie. Oor die gat in my hart wil daar nét nie 'n roof groei nie. Miskien is dit omdat ek nie daar was om afskeid te neem nie. Om regtig die ou leeu te kon groet nie, want sien hy is dood toe ek besig was om die Taj Mahal te bewonder.
Of is dit omdat ek in die hele besigheid my eie verganklikheid sien? Kerneels en ek sou saam oud word. En nou is hy weg. Skielik. Alleen. Sonder om te groet…
En oud word …
By Rian Truter on August, Thursday 1 2013 in 2013, Education 2
Skoolhoofde en onderwysers bid dié dag verby en sommige dink selfs dat as hulle maak of die dag nie bestaan nie, dit eenvoudig net sal verbygaan.
Helaas. Hierdie volstruistaktiek is net so fataal soos Dewald Potgieter se weiering om pale toe te skop. Op die ou einde verloor jy net.
In enige matrikulant se lewe is 40 Days 'n gegewe. Net soos Kersvader 'n gegewe in kleuters se lewe is. Al sê jy nou wat; Kersvader bring die persente. Net so met 40 Days. Saak gesluit en basta verder.
Nou van waar dan gehasie met hierdie 40 Days-gier? Is dit tradisie of 'n gril wat net geïgnoreer moet word?
Jy kan enige matrikulant oor 40 Days vra, hulle sal met 'n onwrikbare sekerheid sê dat dit 'n tradisie is. Vra jy hoekom; is die antwoord: omdat verlede jaar se matrieks dit gedoen het!
Miskien is dit die rede waarom menige skool nie eens wil hoor van 40 Days nie. Presies oor dít wat verlede jaar se matrieks gedoen het. Of liewer; nie moes gedoen het nie!
Die meeste matrikulante assosieer 40 Days met pret en plesier. Soms te veel daarvan en nie altyd in die regte volgorde nie. Dit is die simbolies amper klaar met skool wees. En met reg, want twaalf jaar is nogal 'n lang tydperk in enige mens se lewe.
Min weet egter van waar die sogenaamde 40 Days-tradisie kom of waar dit ontstaan het. Miskien selfs ook nie die onderwysers nie?
Die mansonderwysers wat diensplig gedoen het, sal die Weermagtradisie van 40 Days verstaan. Min dae! Salueer met 'n paar vingers en die eretitel van ou manne. Klaar met army en terug na die lewe van civiestraat.
Wat egter baie interessant is, is dat daar in die Bybel baie verwysings na 40 dae is. Dit het vir 40 dae en nagte gereën toe God die wêreld wou reinig (Eks 7:12) en die Israeliete het 40 jaar in die woestyn deurgebring; een jaar vir elke dag wat dit hulle geneem het om die beloofde land verken (Eks 16:35) en Goliat het die soldate vir 40 dae getart voor Dawid hom op sy plek kom sit het (1 Sam 17:16). Miskien het 40 Days dan lank voor ons eintlik daarvan geweet het, reeds sy bestaansreg gekry?
Of was dit Cliff Richard met sy liedjie oor 40 Days wat die tradisie kom vestig het?
Hoe dit ook al sy. 40 Days is hier om te bly.
Matrieks se veertigste dag hoef nie 'n nagmerrie te wees nie. Gesprekvoering en beplanning kan van 40 Days 'n geleentheid maak wat almal kan geniet en wat op die ou einde 'n waardige tradisie op die jaarprogram word.
Ruim 'n gedeelte van die skooldag in waar matrieks die dag op gepaste wyse kan vier. En dit is oor dié gepaste wyse wat daar gesprekvoering en beplanning moet wees. Ek het al gesien dat 'n skool in België op die dag suksesvol 'n matriekkonsert vir die res van die skool aanbied. Elke matriekregisterklas kry 'n beurt en die klasonderwyser koördineer die betrokke klas se kreatiewe poging. 'n Uitstekende uitlaatklep vir almal wat na amper 12 jaar iets wil sê of gesien wil wees.
Of kry 'n interessante spreker van hul keuse om met hulle te kom praat en laat hulle daarna êrens op die skoolterrein braai. En gee hulle 'n bietjie vroeër af… al sê die Departement dit is teen die reëls. 40 Days maak mos 'n bietjie van die rebel in ons almal los. Ook in die skoolhoof!
En as al die voorstelle nog té radikaal is, onthou net oor 'n bietjie meer as 40 dae vier hulle voluit karnaval by die een of ander universiteit. Nie my probleem nie, hoor ek jou sê.
Verkeerde antwoord, Dewald. Verkeerd!
Speel dan ten minste net die liedjie vir hulle…
I'm gonna give you, forty days to geta back … Yea, in forty days(forty days) forty days (forty days).
Tradition is the illusion of permanence. – Woody Allen
It takes an endless amount of history to make even a little tradition. – Henry James.
By Rian Truter on July, Tuesday 2 2013 in 2013, Leadership, Spiritual 10
Die eenvoudigste speelgoed lyk my bly nog maar die interessantste. Veral as dit nog lewendig is!
Nou die middag speel ek en Luca met 'n mot. Ek vang die mot en laat hom dan weer uit die tronk van my bakhand ontvlug. Luca gril en gil van senuweeagtigheid en plesier. As ek dink dis nou genoeg, want die mot is besig om in stof te verander, dan skree hy: Nog, Oupa! Nog!
Uiteindelik ontsnap die mot en gaan kruip êrens tussen die struike, waar ons hom nie weer kan kry nie, weg. Ek verwonder my aan Luca se rooi wangetjies en besef net weer hoe kosbaar die lewe is. En êrens in my onderbewussyn klink Annesu de Vos se woorde uit haar gedig Pilatus op:
kan my nie hoor nie
want motte het nie ore nie
nie ore nie
'n mot het nie
'n oor nie
En skielik besef ek daar is nog so baie wat ek vir my kleinkinders moet leer…
Leer dat hulle vir alles wat asem haal, respek moet hê. Selfs vir 'n mot, want alles wat asem het, is 'n skepping van God.
En saam met die respek moet hulle ook liefhê.
Seth Godin skryf dat liefde vir iets eers na die respek kom: Respect is insufficient by itself, though. Respect doesn't get the heart to race, respect doesn't often lead to waiting in line or gushing about an idea to someone else. No, those things come from falling in love, from the ineffable and magic switch that gets flipped when we are touched by something on an emotional level.
Maar my kleinkinders het ore. Ore om te hoor wat Oupa oor die lewe vir hulle wil sê.
Oupa moet dit nét sê …
Ek wil hê jy moet saam sing as die musiek begin speel. En dans in die somer se reën. En soek vir die reënboog langs die pad, my skat. – Karin Zoid
The truest form of love is how you behave toward someone, not how you feel about them. – Steve Hall
The man who sat on the ground in his tipi, thinking of life and its meaning, accepting the kinship of all creatures and knowing unity with all things, was drawing into his being the true heart of civilization. – Chief Luther Standing Bear