Glioblastoom: oorsake, simptome, lewensverwagting
Glioblastoom (glioblastoma multiforme) is 'n kwaadaardige breintumor. Dit ontwikkel gewoonlik binne 'n kort tydjie by middeljarige mense. Risikofaktore is grootliks onbekend. Ondanks intensiewe behandeling van chirurgie, bestraling en chemoterapie, is die gemiddelde lewensverwagting van glioblastoom net meer as 'n jaar. Hier lees u alles wat belangrik is oor die glioblastoom.
Glioblastoom behoort aan die brein as 'n breintumor. Die Wêreldgesondheidsorganisasie (WGO) ken graad 4 glioblastoom toe aan breingewasse. Dit is die grootste erns wat 'n breintumor kan bereik.
Die gewas vorm meestal in die een serebrale halfrond en groei vinnig oor die balk in die ander serebrale halfrond. Die vorm daarvan lyk soos 'n vlinder, daarom word daar soms ook verwys na "vlinder glioma".
As 'n mens die tumorweefsel onder die mikroskoop ondersoek, kan 'n mens klein holtes (siste), dooie weefsel (nekrose) en bloeding herken. Hierdie kleurvolle en dikwels veranderlike voorkoms het aan die gewas die naam glioblastoma multiforme of ook kleurvolle glioma gegee.
Primêre en sekondêre glioblastoom
Aangesien die tumorselle afkomstig is van die astrocyten in die brein ('n spesiale seltipe), word daar ook na die glioblastoom verwys as astrocytoma (graad IV). Afhangend van die presiese oorsprong, onderskei 'n mens tussen 'n primêre en 'n sekondêre tumorvorm:
'N Primêre glioblastoom ontstaan ​​direk uit gesonde astrocyte en kom baie meer gereeld voor as 'n sekondêre gewas. Dit kan binne enkele weke ontwikkel en raak veral ouer persone in die sesde tot sewentiende dekade.
'N Sekondêre glioblastoom ontwikkel uit 'n astrocytoom van laer WGO-graad, dit wil sê 'n reeds bestaande tumor uit astrocyte. In hierdie geval is die glioblastoom die eindfase van 'n langdurige tumorsiekte. Die ouderdomspiek van die pasiënte is tussen die 50ste en 60ste lewensjaar.
Mans is meer geneig om deur glioblastoom geraak te word as vroue. Elke jaar ontwikkel ongeveer drie mense in 'n klein stad met 100,000 inwoners, soos Trier of Cottbus, so 'n breintumor. Nie net is dit die algemeenste glioom nie, dit is ook die algemeenste primêre kwaadaardige breingewas by volwassenes.
Spesiale variant: gliosarkoom
Gliosarcoma is 'n variant van klassieke glioblastoom, wat in sekere weefsel-eienskappe daarvan verskil. Diagnose, terapie en prognose is dieselfde vir beide.
Soos by byna alle siektes van die brein, hang die simptome van glioblastoom hoofsaaklik af van die presiese ligging van die verspreidende weefsel. Afhangend van die breinstreek, kan verskillende simptome voorkom. Glioblastoom veroorsaak simptome, wat gewoonlik baie skielik verskyn en vinniger toeneem as ander breingewasse. Dit is omdat hierdie gewas binne 'n paar weke kan ontwikkel en baie vinnig groei. Die brein het geen manier om so vinnig aan te pas by ander druktoestande nie.
Algemene simptome van glioblastoom is hoofpyn. Dit kom gewoonlik gedurende die nag of in die vroeë oggendure voor en verbeter gedurende die dag. Anders as gewone hoofpyn, keer hulle gereeld terug en word hulle meer gewelddadig. Medikasie is dikwels ondoeltreffend.
Ander moontlike simptome sluit in aanvalle en persoonlikheidsveranderinge. As die glioblastoom in die spraaksentrum of in beheersentrums van individuele spiere groei, sukkel lyers met praat of beweeg. Aangesien hierdie simptome skielik kan voorkom, is dit nie ongewoon vir 'n foutdiagnose-beroerte nie.
In die eindfase van die glioblastoom is die gewas gewoonlik so groot dat dit verhoogde intrakraniale druk veroorsaak. Pasiënte is dikwels soggens siek. Sommige moet braak. As die druk aanhou toeneem, voel die pasiënte dikwels moeg of slaperig. In uiterste gevalle kan 'n glioblastoom selfs kamptose veroorsaak.
Glioblastoom – simptome
Vir meer inligting oor individuele simptome in breingewasse soos glioblastoom, sien die artikel Breintumorsimptome.
Glioblastoom: oorsake en risikofaktore
'N Glioblastoom kom van sogenaamde astrocyten. Hierdie selle vorm die grootste deel van die ondersteunende selle (gliale selle) in die sentrale senuweestelsel. Hulle skei die senuweeweefsel van die breinoppervlak en die bloedvate. Soos ander selle in die liggaam, word astrocyte gereeld hernu. Dit kan lei tot foute wat lei tot onbeheerde selgroei en uiteindelik tot 'n gewas.
Daarbenewens kan 'n glioblastoom ook ontstaan ​​uit 'n reeds bestaande gewas: in 'n tweede of derde graad wat deur die WGO se astrocytoma geklassifiseer word, kan die tumorselle kwaadaardig verander, wat dit in 'n graad 4 glioblastoom maak. Hierdie glioblastoomkursus is skaars. In die meeste gevalle vorm die gewas direk (primêr), dit wil sê uit gesonde selle.
Risikofaktore vir 'n glioblastoom
Waarom 'n glioblastoom ontwikkel, is tot dusver onvoldoende uitgeklaar. Die enigste versekerde risikofaktor is ioniserende bestraling. Mense word gewoonlik net blootgestel aan skadelike bestralingsdosisse binne die bestek van 'n bestraling, sodat die bestraling van 'n ander gewas so 'n breintumor kan veroorsaak.
Daarbenewens is dit bekend dat mense met sekere onderliggende siektes meer gereeld glioblastoom ontwikkel as dié sonder hierdie siektes. Dit sluit aan die een kant die Turcot-sindroom en andersyds afwykings wat gewoonlik geassosieer word met die neiging tot die vorming van gliomas (soos glioblastoom): neurofibromatose tipe I (Recklinghausen se siekte) en II, tuberous sklerose (Bournville-Pringle-siekte) en die Li-Fraumeni-sindroom. Hierdie baie seldsame siektes word gewoonlik geassosieer met tipiese velveranderings.
Glioblastoom: ondersoeke en diagnose
Die algemeenste simptome van hierdie breingewas, soos hoofpyn, spraakprobleme of epileptiese aanvalle, veroorsaak dat die meeste pasiënte 'n neuroloog besoek. Om die mediese geskiedenis (anamnese) te versamel, word daar eers deeglik ondersoek ingestel na die simptome, hul tydsverloop, asook enige onderliggende of vorige siektes. Om 'n beter oorsig te kry, doen die dokter dan 'n neurologiese ondersoek. As daar 'n vermoede van 'n breintumor is, begin hy verdere ondersoeke.
Magnetiese resonansie en rekenaartomografie
Die belangrikste diagnostiese prosedure vir 'n glioblastoom is die magnetiese resonansbeelding (MRI) van die skedel. As dit om sekere redes nie moontlik is nie (byvoorbeeld by 'n pasaangeër), word rekenaartomografie (CT) as alternatief as beeldvorming gebruik. In die meeste gevalle word die pasiënt voor die ondersoek met 'n kontrasmiddel ingespuit wat deur die gewas opgeneem word. As gevolg hiervan verskyn dit by beeldvorming tipies as 'n helder, ringvormige struktuur. Alhoewel hierdie voorkoms reeds baie kenmerkend van 'n glioblastoom is, word gewoonlik 'n weefselmonster (biopsie) geneem.
Die verwydering en ondersoek van 'n weefselmonster van die gewas dien enersyds om die diagnose te verseker en andersyds om presiese weefsel-eienskappe te bepaal. Dit kan die daaropvolgende glioblastoomterapie beïnvloed. As die tumorselle van die genetiese materiaal (1p / 19q) verloor het of in 'n spesifieke geenstreek chemies verander is (MGMT), kan dit beter behandel word met chemoterapeutiese middels. Tumore met hierdie veranderinge kan dus geteiken word.
By 'n glioblastoom is die behandeling van 'n keuse so radikaal moontlik. Daarna word die gewasstreek bestraal om enige oorblywende selle van die gewas dood te maak. Terselfdertyd ontvang die meeste pasiënte chemoterapie met temozolomide. Dit duur nog ses maande na die bestraling. Bejaarde pasiënte wie se gewasse aan sekere MGMT-eienskappe voldoen, kan ook alleen deur bestraling of chemoterapie behandel word.
As die gewas terugkeer na 'n suksesvolle terapie, word 'n individuele besluit geneem oor 'n ander operasie, radioterapie of chemoterapie. Benewens temozolomide, is medisyne soos CCNU of die teenliggaam bevacizumab as medisyne beskikbaar.
Verligting van die simptome van die siekte
Benewens bogenoemde terapieë wat die gewas direk bestry, word maatreëls dikwels gebruik om die simptome van die siekte te verlig. Aangesien die glioblastoom 'n baie swak voorspelling het, is die siekte moeilik om te verwerk vir baie lyers en familielede. Sommige kan bygestaan ​​word deur psigoterapie of pastorale sorg.
Raadpleeg die artikel Breintumor vir meer inligting oor ondersoek en behandeling van breingumore.
Glioblastoom: siekteverloop en prognose
Selfs met 'n maksimum terapie, kan glioblastoomgenesing gewoonlik nie bereik word nie. Pasiënte wat chirurgie, bestraling en chemoterapie ondergaan, het 'n mediane oorlewing van ongeveer 15 maande. Byna tien persent van die pasiënte oorleef vyf jaar. Sonder terapie is die gemiddelde oorlewingstyd ongeveer twee maande. Dit is ongeveer vyf maande vir chirurgie alleen, ongeveer 12 maande vir chirurgie plus radioterapie.
Lewensverwagting en kwaliteit is ook onderhewig aan individuele faktore. Die tumorselle het nie dieselfde eienskappe by elke individu nie. Sommige behandel beter as ander. As die gewas vinnig krimp onder behandeling, is die prognose van glioblastoom gewoonlik beter as in ander gevalle.
Daarbenewens word chemoterapeutika en radioterapie deur pasiënte anders geduld. As die newe-effekte te sterk is, benadeel die behandeling van glioblastoom die lyer meer as wat dit help. Dan moet dit afsonderlik geweeg word of die behandeling minder intensief sal voortgaan. As gevolg hiervan beïnvloed persone die glioblastoomproses self tot 'n sekere mate: hulle aanvaar 'n korter leeftyd, waardeur hul lewensgehalte met die glioblastomen verbeter.