Saai lê strafregtelike klag ná verdagte GEPF-grondtransaksieFrancois Rossouw, uitvoerende hoof van Saai, en Jaco Engelbrecht, lid van Saai by die polisiekantoor. Saai, ’n organisasie wat die belange van familieboere beskerm, het vandag namens een van sy lede strafregtelike klagte by die Brooklyn-polisiestasie in Pretoria ingedien nadat die pensioenfonds vir staatsamptenare (GEPF) R586,5 miljoen betaal het vir ’n 60%-aandeel in ’n stuk landbougrond van 1 028 ha. Saai het ook die saaknommer aan die Valke se eenheid vir ernstige misdaad deurgegee. Die lid is Jaco Engelbrecht,’n deeltydse boer en onderwyser van Koffiefontein wat maandeliks tot die GEPF bydra. Dié transaksie het onder Saai se aandag gekom nadat daar ’n advertensie in Landbouweekblad se uitgawe van 31 Januarie 2020 gepubliseer is. Dit is aanvanklik geadverteer dat plase IP (564) van 481 ha en Palmietfontein (403) van 547 ha albei deur die GEPF gekoop is. Die titelakte dui egter aan dat die GEPF slegs 60% van erfdeel 97 van Palmietfontein (403) en IP (564) teen ’n waarde van R586,5 miljoen gekoop het. Die twee plase is buite Klerksdorp in Noordwes. Dit kom daarop neer dat ’n buitensporige bedrag van sowat R570 000 per hektaar betaal is terwyl die algemene prys vir soortgelyke grond in die omgewing minder as R20 000 is. Die stad Motswala het erfdeel 97, wat 547 ha beslaan, in 2007 vir ongeveer R10 miljoen aan [email protected] Development Pty. Ltd. verkoop. Die stad se 2016/2017-waardasierol toon die eiendom was in dié stadium vir R16,55 miljoen gewaardeer. IP (564) is in 2007 vir R8,75 miljoen in dieselfde transaksie gekoop en die stad se 2018/2019-waardasie vir die grond was R8,97 miljoen. Volgens die titelakte is 60% van albei plase op 27 Junie 2019 as landbougrond aan die GEPF verkoop teen ongeveer R586,5 miljoen. Connie Mulder, hoof van die SNI. (Foto: Reint Dykema) “Daar is ’n 2 198%-prysverskil tussen die waardasieprys en die prys waarteen die pensioenfonds dié grond aangekoop het. Dit is leë landbougrond wat gekoop is met die oog op verdere ontwikkeling. Die GEPF is ’n entiteit wat veronderstel is om regeringsamptenare se pensioenfondse eerlik en verantwoordelik te bestuur. Om so ’n reuse-eskalasie vir die transaksie te betaal, kan beslis nie as eerlik óf verantwoordelik beskou word nie,” meen Francois Rossouw, uitvoerende hoof van Saai. “Isago Holdings Pty. Ltd. het ’n 40%-aandeel van die erfdeel 97-ontwikkeling ontvang, teen nul rand. Met die staatspensioenfondstransaksie is die waarde van hul aandele nou R340 miljoen,” voeg Rossouw by. Luidens mediaberigte het die mededingingstribunaal die verkoop van die grond reeds in 2018 goedgekeur. Volgens die tribunaal wil die GEPF die grond vir eiendomsontwikkeling gebruik. Dit grens aan die N12. Intussen het Solidariteit ŉ aansoek ingevolge die Wet op die Toegang tot Inligting (Paia) aan die Openbare Beleggingskorporasie (OBK) gestuur vir meer inligting oor die transaksie. “Dit is eintlik verbysterend dat, terwyl die Zondo-kommissie se werksaamhede voortgaan en Zuma se hofsaak aan die gang is, staatsamptenare totaal ongestoord voortgaan om gewone werkers se pensioene te steel. Korrupte amptenare het duidelik geen vrees vir gevolge nie,” sê Connie Mulder, hoof van die Solidariteit Navorsingsinstituut.In sy aansoek vra Solidariteit spesifiek vir die name van die persone wat die transaksie goedgekeur het en ook dié van die mense wat die eiendomswaardasie gedoen het. “Die tyd van skuil agter organisasies is verby – hier moet persoonlike aanspreeklikheid kom. Die verkryging van inligting is wel slegs die eerste stap in die weerstand wat Solidariteit teen die plundering van pensioenfondse gaan bied,” voer Mulder aan.