Die eeufees-mylpaal is vir my spesiaal aangesien ek vanjaar gaan aftree en geseënd is om deel daarvan te wees. Ek was gelukkig genoeg om te sien hoe Sanlam deur die jare getransformeer het om ’n hoogs suksesvolle maatskappy en baken van hoop in finansiële dienste te word, ondanks al die verskillende uitdagings in die makro-omgewing. Ek’s uiters trots dat ek deel van dié reis kon wees. Sanlam gee werklik om vir sy kliënte en personeel deur hulle eerste te plaas. Die maatskappy het oor die 100 jaar getrou gebly aan sy waardes en ek is dankbaar dat ek my korporatiewe loopbaan by ’n maatskappy soos Sanlam kan afsluit. Ek sal altyd ’n Welvaartmeester™ wees.
Die eeufees-mylpaal is ’n groot prestasie, net soos dit ’n prestasie vir enige mens is om 100 jaar oud te word. Weinig organisasies kon dit al bereik in Suid-Afrika, waar ons by voortdurende
Sanlam het oor 100 jaar getrou gebly aan sy kultuur en sy beloftes nagekom, wat baie seldsaam is en iets om op trots te wees. Sy mense is wat die maatskappy uniek
Min besighede bereik 100 jaar, en selfs minder bereik dié mylpaal sonder om gedurende daardie tydperk oorgeneem te word of ’n nuwe naam te kry. Sanlam het die afgelope 100 jaar
Die eeufees is werklik ’n spesiale mylpaal vir Sanlam. Die land in die algemeen en veral die versekeringsbedryf het die afgelope 100 jaar enorme veranderings ondergaan en moes talle en wisselende
Sanlam is ’n integrale deel van Suid-Afrika se geskiedenis en het sedert sy ontstaan ontsaglik tot die land se ontwikkeling bygedra. Dis ’n enorme prestasie vir ’n maatskappy om 100 jaar te oorleef en
Die eeufees-mylpaal is ’n groot prestasie – dit wys Sanlam kon baie uitdagings deur die jare heen trotseer en sterker as ’n top‑finansiëledienstemaatskappy anderkant uitkom.
maak. Om ’n Welvaartmeester™ te wees en elke dag die waardes van die maatskappy uit te leef, skep ’n besigheid wat waarlik kliëntgerig is en deur sy doelwit gedryf word om volhoubare waarde vir ons aandeelhouers te skep.
’n positiewe rol in die ontwikkeling en transformasie van Suid-Afrika gespeel. Dit het ’n internasionale besigheid geword terwyl hy steeds sy plaaslike wortels behou het. Dis ’n besigheid waarmee rekening gehou moet word danksy die gehalte van sy personeel, besigheidspraktyke en bydrae tot die samelewing.
uitdagings trotseer. Tog het Sanlam standvastig gebly as ’n waarlik eg Suid‑Afrikaanse maatskappy wat relevant bly en vir sy kliënte en alle Suid‑Afrikaners omgee. Sanlam is uniek omdat sy mark­ teenwoordigheid gedryf word deur sy doelwit om waarde vir sy belang­ hebbendes te bou, deur hul unieke aspirasies te verbind met die maatskappy se ingeligte insigte oor die betekenis van huidige en toekomstige waarde. Vir my is dit die wese van wat ons as Welvaartmeesters™ is.
vir die grootste deel van daardie tydperk onder die topdrie versekeraars te bly. Die organisasie het ’n fenomenaal stabiele nalatenskap gebou, sowel as die unieke vermoë om sy besigheidsmodel te innoveer en aan te pas sodat hy nog 200 jaar kan oorleef sonder om sy nalatenskap te diskrediteer. Sanlam kon aanpas by die verskillende fases van Suid-Afrika se politieke reis terwyl hy individue en maatskappye in die land help ontwikkel het. Die maatskappy het hom stewig geanker as ’n Afrikagefokusde maatskappy wat in Suid-Afrika gesetel is – ’n kragtige mosie van vertroue in die vasteland se toekoms.
Gebore om te dien Mense is en was nog altyd die kern van Sanlam se bestaan. Een van ons eerste slagspreuke is ’n kragtige herinnering: ‘Uit die volk gebore om die volk te dien’.
Die tussen­ tydse ­direksie aanvaar die naam ­Nasionale Trusten Assuransie­ maatskappij (S.A.N.T.A.M.)
4 Voorsitter, dié profetiese stelling teen die einde van 1919 gemaak: ‘Ons eerste jaarverslag is in alle opsigte baie bevredigend. Dit bewys dat ons, ná ons ’n tyd van inspanning met sukses deurgemaak het, ons fondamente op vaste grond en gesonde beginsels gebou het, en dat daar alle rede is om vooruit te sien na die tyd wanneer hierdie jongste Suid-Afrikaanse inrigting een van die sterkste en suiwerste van die aard in Suid-Afrika sal wees en nie alleen tred sal hou met die ontwikkeling en vooruitgang van ons vaderland nie, maar daartoe aanmerklik sal bydra.’
Ons bemagtig mense S Gemeenskapsopheffing was die afgelope 10 dekades ’n uitsonderlike kenmerk van Sanlam – eers deur sy bemagtiging van Afrikaners en later sy baanbreker-transaksies vir swart ekonomiese bemagtiging (BEE).
Ons gee om vir kliënte Sanlam gee om vir mense – kliënte is die spil waarom alles draai en die rede vir Sanlam se bestaan.
liënte was nog altyd Sanlam se belangrikste belanghebbendes. Regdeur ons geskiedenis is hul belange vooropgestel. Op die jaarvergadering in 1926 het die Voorsitter, Willie Hofmeyr, ’n beleids­ verklaring gedoen dat Sanlam homself nie beskou as ’n maatskappy wie se eerste strewe was om ryk te word nie, maar as ’n instelling wat die volk moet dien: ‘Dat die belange van polishouers die eerste konsiderasie behoort te wees in ’n besigheid van hierdie aard, is iets wat ten volle deur ons onderskryf word. Daarom is dit dat ons altyd probeer om regverdig liewer as tegnies teenoor polis­ houers te wees.’ Hierdie benadering het meegebring dat ’n aansienlike getal doods- en on­ geskiktheidseise in die geskiedenis van die maatskappy toegestaan is net omdat die besluit van die raad op empatie en menslikheid berus het eerder as op tegniese korrektheid of wetlike regte.
Kaapstad – Sanlam se eerste tuiste. 2 Sanlam se Hoofkantoor verskuif in 1919 na Adderleystraat omdat sy eerste kantoorgebou te klein geraak het. 3 In 1932 betrek Sanlam sy eerste eie Hoofkantoor­ gebou op die hoek van Adderley- en Waalstraat – ’n sieraad in die Kaapse middestad.
1 Die nuwe Hoofkantoor het bekend gestaan as Sanlamhof – ’n samevoeging van die name Sanlam en Hofmeyr – WA Hofmeyr, stigterslid en Voorsitter van Sanlam. Nico Bonthuys, die maatskappy se Sekretaris, het met dié wenvoorstel ’n prys van £5.5.0 ontvang in ’n kompetisie om ’n naam vir die Hoofkantoor te kies. Die gebou is daarna sewe keer vergroot en uitgebrei totdat Sanlam in 1988 besluit het om dit tot ’n nuwe, moderne struktuur te herbou. Die bouwerk is in 1993 voltooi en op 8 Junie deur Staatspresident FW de Klerk ingewy – op Sanlam se 75ste verjaardag.
Kompanjiestuin wat in etenstye groot aftrek gekry het, die Suidooster wat jou hoed straataf waai én weer terugbring – ook die pragtige sang wat opgeklink het as die koor in die kerk aan die Groentemarkplein oefen.
Die groot trek na Bellville ‘’n Sanlam-dorp in ’n modelomgewing met die Hoofkantoorgebou as die kern.’ Só is die nuwe Sanlam-hoofkantoorkompleks destyds beskryf wat 65 jaar gelede, in Oktober 1953, in gebruik geneem is. Oud-Sanlammers kyk in 2004 terug op die ‘groot trek’ na Bellville.
’n perseel op die ‘klein dorpie’ Bellville te verskuif, het gesiene mense onkant betrap. ‘Sanlam moet sy kop laat lees,’ was hul reaksie. Vir die personeel het egter ’n ander wêreld oopgegaan, want die nuwe opset en geriewe wat later bygevoeg is, het Sanlam as werkgewer aansienlik op die gewildheidsleer laat klim. Dié trek na Bellville was volgens alle aanduidings die eerste korporatiewe skuif van dié aard in Suid-Afrika en is kort daarna nagevolg deur Old Mutual en ook Southern Lewens wat onderskeidelik na Pinelands en Nuweland uitgewyk het. Heelparty oud-Sanlammers onthou nog die ‘groot trek’ uit die Kaapstadse midde­ stad na die buitewyke van Bellville, wat toe nog maar klein was. Hulle het lof vir die netjiese beplanning wat die oefening voorafgegaan het, die gesindheid van die personeel en die ietwat avontuurlustige spanpoging waarmee hulle die oefening voltrek het. Toe die trekplanne bekend word, het gesiene mense glo laat blyk dat Sanlam die kluts kwyt is – blykbaar omdat hulle
op die pad wees nie – ‘Ons wil nie Bellville se mense teen ons hê nie!’ Maar op die pad het die meubelwaens teen mekaar begin kompeteer, en siedaar: Die laaste vrag is in die vroeë Saterdag­ oggendure afgelaai. Geen Sanlamtrekwaens was die Sondag op die pad nie. Saam met die laaste vrag lêers is die laaste persoon in die klein dakspasie bo‑op die lêers ingeskuif. In die brandkamer was egter ’n deur­ mekaar­spul met die kartonne polis­lêers. Dit het krisisafmetings begin aanneem toe ontdek word dat die volgorde van die 1 500 bokse versteur is. Sondagoggend blyk dit toe dat al die lêers nie voor werk­ tyd Maandag in nommer­orde op die rakke sou wees nie, en man­skappe is as ’t ware uit hul pajamas en kerkklere gaan haal om die kalf uit die put te kry.
Vlieëplakke gereed! In die nuwe kantore was die lewe aan­ vanklik nie altyd ewe aangenaam nie. Rondom Sanlam was die wêreld nog woes. Daar was ’n skut vir rondloperdiere waar die burgersentrum nou staan en vee­ veilings is ook daar gehou. Snags is vee daarlangs na die Maitlandse slagpale gejaag. Oorkant die pad was ’n vissmeerfabriek, ’n hoender­ boerdery in Ionastraat en Pocock se melkery meer Stikland se kant toe. Agt uit 10 klerke het glo elk ’n plak gehad om die vlieëplaag in bedwang te hou! Algaande is die omgewing getem. Sanlamhof self het ook met rasse skrede ontwikkel en uit die Port Jackson-bosse is ’n tuinlandskap en sportvelde omskep. Buiten verskeie aanbouings aan die kantoorgebou, is onder meer voorsiening gemaak vir uitgebreide geriewe vir feitlik enige van die gewilde binne- en buite­ muurse sportsoorte, die Charl Malangebou wat die Sanlamhof-poskantoor, ’n haarsalon, handelshuis en oorspronklike Belgravia-apteek gehuisves het, Piet Grobler-hostel vir skoolverlaters wat van die platteland af by Sanlam aangesluit het en Antoon Benning-woonstelle vir diegene wat die koshuis ‘ontgroei’ het. Volgens die ou garde kon die latere ingrypende veranderings aan Sanlamhof en sy gemeenskap aan rekenarisering, bekostigbare motors en die koms van televisie toegeskryf word. Só het die koshuis uitgedien geraak en moes die sportvelde en swembad onder die teer van parkeerplekke verdwyn om vir die behoeftes van die nuwe geslag plek te maak.
Die bouery het in 1951 begin en is be­ moeilik omdat die terrein grootliks ’n onge­ repte vleigebied met diep onderliggende kleibanke was. Die water het voortdurend na die uitgrawings teruggevloei. Die voorste deel van die Hoof­kantoor­ gebou (2) is amptelik op 16 Oktober 1953 ingewy. Die omgewing was aanvanklik ’n woesteny vir die Sanlammers uit die stad, met sand en bosse rondom die Hoofkantoor. Woonhuise in die omgewing het d ­ es­tyds nog buitetoilette gehad. ’n Kenmerk van die Hoofkantoor­gebou was die uitbeelding van die woord ‘Sanlam’ deur 10m lange letters met blom­plante (3). Dié gebou is later verskeie kere uitgebrei (4). Sanlam het ook voor­siening gemaak vir die ontspanning van sy amptenare deur
Die betaalry-stelsel by die kafeteria in 1966 – ’n nuwigheid in Suid-Afrika wat van die VSA af hierheen gebring is.
Mnr. en mev. C de W Viviers, die eerste ‘huis­ ouers’, by ’n vrugtefees in 1969 waar verskeie soorte vrugte aan personeel bedien is.
akkantore het in die eerste kwart­ eeu van Sanlam se bestaan ’n deurslaggewende rol gespeel in die bekendstelling van sy dienste en produkte in Suider-Afrika. Faktore soos die Spaanse Griepepidemie van 1918, onvoldoende kantore en natuurrampe het daartoe gelei dat per­ soneel in die takkantore in die beginjare dikwels in uiters moeilike omstandighede gewerk het. Hulle het egter ’n deeglike
Die Natalse takkantoor wat op 1 Januarie 1926 in Durban geopen is, is lank deur ’n gebrek aan kantoorruimte geknie­ halter. Ná die verdeling van die destydse Kaapprovinsie in twee in die 1930’s, het die Oos-Kaapland-tak sy sake vanuit die ‘treurige kantoortjie in die Permanentgebou’ in Port Elizabeth gedoen, terwyl die Wes-Kaapland-tak in ‘die pragtige nuwe Hoofkantoorgebou in Kaapstad’ gevestig was.
Daarna het takke in 1938 in Suid-Rhodesië (die huidige Zimbabwe) en in 1943 in Suidwes-Afrika (Namibië) tot stand gekom. Teen die vyftigerjare het Sanlam wyd en syd in Suider-Afrika oor kantore beskik. Die maatskappy se mees noordelike kantoor was in die Sanlam-gebou op Kitwe in die destydse Noord-Rhodesië (Zambië). In Suid-Rhodesië was daar ’n kantoor op bykans elke groot dorp. Die maat­ skappy het sy streekhoofkantore aan die begin van die 1990’s geopen. Verskeie takkantoorpersoneellede het baanbrekerswerk in Sanlam verrig. Onder hulle was Harry van Dam, ’n boorling
van Nederland, wat op 29 Julie 1918 in die eerste genotuleerde verwysing na ’n takkantoor-aanstelling as Bestuurder van die Transvaal in Johannesburg aan­ gewys is. Van Dam het einde 1932 die eerste Redakteur van die personeelblad, Die Sanlam-Fakkel, geword. Nog ’n voorbeeld is WJ (Bill) Bezuidenhout, die eerste personeellid van die Bloemfontein-tak. Bezuidenhout het later bekendheid verwerf as navorser van die Sanlam-geskiedenis, asook as Burgemeester van Bellville. Die Johannesburg-takkantoor het op 13 September 1918 nog ’n deurbraak gemaak met die eerste genotuleerde aanstelling in die maatskappy van ’n personeellid, ‘die heer Dreyer’, met die postitel ‘klerk’. Die Sanlam-Fakkel het op 1 Junie 1933 ’n beskrywing gegee van die nuwe takkantoor wat twee maande vroeër aan Kerkplein, Pretoria, geopen is – die kantoor het bestaan uit ‘een groot vertrek, wat met glasafskortings in drie kamers verdeel is’. Dié kamers was die agentekamer, die algemene kantoor en die ‘sterkkamer’ wat blykbaar mettertyd ‘handig’ sou wees.
Geen vulstasies Erasmus het bitterlik gekla oor die hoë produksiekoste – die prys van hawer het weens die droogte die hoogte ingeskiet. Vulstasies was nog nie dié agente beskore wat hul werk per motor gedoen het nie. Hulle moes hul eie brandstofvoorraad in 20 liter-blikke karwei. Die Sanlammer Jack Tredoux het vertel dat hy einde 1931 uit die Oos-Kaap vir vakansie na Kaapstad op pad was. Dit was in die tyd van die groot reën en byna al die brûe in die Suid-Kaap het weggespoel. Hy was 10 dae op George vasgekeer voordat hy kon terugkeer Port Elizabeth toe. Daar was darem ook tyd vir die tak­ kantoorpersoneel om saam te ontspan. Die Sanlammers van die Durban-tak het byvoorbeeld gereeld hul jaarlikse uit­ stappie na die Karridene-strandoord aan die Natalse Suidkus onderneem.
Vroeë jare vol beproewings vir reisende agente Adviseurs kan vandag in die gerief van moderne voertuie vir kliënteafsprake opdaag – maar dit was nie maklik vir die Sanlam-baanbrekers nie. Ná die Eerste Wêreld­ oorlog was motors nog onbetroubaar en adviseurs moes dikwels improviseer.
Agent EE Keyzer van Potchefstroom het in 1919 aansoek gedoen om ’n treppie en twee perde aan te koop. Van die stedelinge, soos die agente in Pretoria, moes voetslaan om hul kliënte te bearbei. Andy Struthers, wat in 1918 aange­ stel is, het sy herinneringe in Die SanlamFakkel van September 1948 gedeel: ‘Ons manier van reis (ek praat van die enkele Transvaalse agente) was óf met ’n trapfiets óf op twee goeie bene (Dapper en Stapper); of, as jy by ’n ander dorp moes uitkom, per trein – tweede klas, want daar was geen derde klas nie!’ In Sep­tember 1918 het die dagbestuur egter vir hom ’n Briscoe-motor gekoop, waaroor hy gesê het: ‘Aan die begin van ’n reis sou ek die tenk met petrol volmaak, nog ’n 4 gelling-kan in die kar sit, ’n kanne­ tjie water en ’n stuk dik tou en ’n stuk draad vir moontlike herstelwerk langs die pad ... ‘Maar op die platteland het ’n mens die pragtige landskap gemis ... aangesien jy, gewoonlik haastig om by ’n moontlike ­kliënt uit te kom, die geweldige snelheid van 25 myl per uur bereik, wat beteken jy moet jou oë op die sogenaamde pad hou, en die stuurwiel styf vashou.’ Vroeg in 1919 is ’n Regal-motor aan AR Smit van Potchefstroom verskaf teen ’n aan­ koopprys van £110 vir Sanlam. Van die ander motors wat die agente gebruik het, is die Métallurgique, Hupmobile en Ford Model T. Die voorsiening van motorvervoer, wat ook die bestuur van agente se motorskuld behels het, het in die 1920’s baie van die dagbestuur se tyd geverg. So vermeld ’n verslag op 31 Maart 1927 dat daar 36 aktie­ we huurkoopkontrakte vir agente se motors was. ’n Paar maande later is verslag gedoen oor sewe kontrakte waar die uitstaande be­ drae as slegte skuld afgeskryf moes word. Wanneer finansiële adviseurs vandag in ’n lugversorgde motor op die snelweg na ’n kliënt op pad is, kan hulle gerus dink aan die Sanlam-baanbrekers wat teen ’n derde van die snelheid op tweespoorpaaie oor die weg moes kom. Die motors was nie water- of stofdig nie en die bande was van so ’n aard dat drie of vier pap bande per rit nie buiten­ gewoon was nie – hoewel hulle natuurlik nie met spitsverkeer te kampe gehad het nie!
Sanlam het in ’n eeu van beskeie lewensversekeraar tot vooraanstaande finansiëledienste-groep met ’n pan-Afrika-voetspoor gegroei. Die Groep het sy stewige tuisbasis in Suid-Afrika behou terwyl hy sy besigheidsbelange na die res van Afrika, Europa, Indië en Maleisië uitgebrei het. Hier’s ’n paar van ons groot mylpale.
Die Goewerneur-generaal onderteken die Sanlam-wet en Sanlam word ’n onafhanklike, onderlinge lewensversekeraar en die grootste enkele aandeelhouer in Santam, die moedermaatskappy.
Sanlam transformeer Ná die oorgang in 1994 in Suid-Afrika na ’n swart meerderheidsregering herstruktureer en transformeer Sanlam tot ’n multikulturele gediversifiseerde finansiëledienste-maatskappy.
Herstrukturering 1998: Grootskaalse herstrukturering met die oog op wins word aangekondig. Volgens dié nuwe struktuur sal Sanlam as ’n beheermaatskappy met vier outonome besighede bedryf word.
anlam se leiers het nog altyd verstaan hoe om die maat­skappy se hulp­bronne ten beste te benut wat betref geld en geleenthede – maar ook wat betref sy waardevolste bate – sy mense. Dit geld sedert Sanlam se ontstaan, soos blyk uit WA ‘Willie’ Hofmeyr se stelling op die maatskappy se eerste algemene jaar­ vergadering op 23 Desember 1919: ‘Dit is my ’n genoeë om te getuig van die bekwame en getroue wyse waarop die Algemene Bestuurder en personeel gedurende die verlede jaar die werk van die maatskappy verrig het onder seer moeilike omstandig­ hede. Namens die direkteure wens ek die bestuur geluk te wens met die suksesvolle beheer van die sake van die maatskappy. Die direkteure erken dat die hartlike koöperasie en soliede ondersteuning van ’n lojale staf grootliks tot ons sukses bygedra het.’
Die briljante Tinie Louw was nie net die eerste Afrikaanssprekende aktuaris nie, maar hy het ook ’n groot volume besigheid vir Sanlam in 1922 help bekom met die revolusionêre Ideale Polis, wat in daardie jaar die eerste ongeskiktheidsvoordele vir polishouers sowel as pen­sioen- en groepskemas vir munisipaliteite toegevoeg het. Federale Volksbeleggings het hoofsaaklik danksy sy bydrae in 1940 tot stand gekom, en Bonuskor in 1946. Dié maatskappye het die Afrikaner ’n vastrapplek in vervaardiging en mynbou gegee.
Die ontydige dood van Fred du Plessis in ’n motorongeluk in 1989 het Sanlam hard getref, en terwyl Pierre Steyn die maatskappy help herstel het van hierdie slag, is hy ook skielik in 1993 oorlede.
Johan van Zyl is op 31 Maart 2003 as Uitvoerende Hoof aangestel. Hy het Sanlam in ’n nuwe baan geplaas deur ’n strategie in te stel wat langtermyn­ groei sou verseker. Hy het onmiddellike markwaarde vir Sanlam geskep. In die 13 jaar dat hy aan die stuur was, het Sanlam se mark­ waarde met sowat R10 miljard per jaar
te wees. Die ‘Leef die handelsmerk’veldtog is van stapel gestuur, saam met ’n nuwe slagspreuk, ‘Ons dink vooruit’, wat ‘U toekoms in goeie hande’ vervang het.
gestyg – van R14 miljard in 2004 tot R170 miljard in 2015. Die Ubuntu-Botho swart ekono­ miese bemagtigingstransaksie wat onder sy vaandel beklink is, het van Sanlam ’n mededingende maatskappy in ’n ver­anderende Suid-Afrika gemaak. Hy het ook die African Life-transaksie gesluit – die eerste stap in Sanlam se uitbreiding na opkomende markte buite Suid-Afrika en Afrika in die besonder. Die nuwe strategiese rigting wat hy aangewys het, was ’n noodsaaklike stap vir Sanlam om te ­oorleef en groei.
In April 2003 sê Johan van Zyl, pas aange­ stelde Groep Uitvoerende Hoof: ‘Sanlam het uitstekende mense. Dit maak my die meeste opgewonde – ons mense en die potensiaal wat hier is. Ons moet mense se potensiaal tot uiting laat kom, want die kundigheid is in die maatskappy.’ In April 2011 sê Desmond Smith, Voorsitter, Sanlam se mense is die rug­ graat van die maatskappy. ‘Die Groep skenk baie aandag aan die lok, ontwikke­ ling en behoud van die talle vaardighede wat dit vereis om ’n toonaangewende finansiëledienste-organisasie te bly. ‘Sanlam plaas groot klem op die gehalte van sy mense, nie net wat betref hul kundigheid nie, maar ook hul waardes, etiek en benadering. Die maatskappy moedig ’n prestasiegedrewe omgewing aan met ’n sterk fokus daarop om dinge gedoen te kry. Daarom word mense die aanspreeklikheid en verantwoordelik­ heid gegee wat deur ’n duidelike etiese raamwerk en sterk ondersteuningstrukture gestut word.’ In Mei 2015 sê die nuwe Groep Uitvoerende Hoof, Ian Kirk: ‘Die gehalte van die organisasie hang in die eerste plek af van die gehalte van ons mense. Ja, ons het die handelsmerk, die kapitaal en die posisionering, maar sonder die mense is dit niks. Dit is ’n mense-besigheid hierdie.’
Ons visie en waardes deur die jare Die Sanlam-handelsmerk het met die tyd sy waarde bewys, want dis diep geanker in ons erfenis, tradisionele waardes en ’n unieke Sanlam-kultuur wat deur die jare ontwikkel het.
• en om daardeur gesond en lewenskragtig te groei.’ 1996 – die maatskappy aanvaar ’n Etiese Gedragskode wat Sanlam en sy werknemers onderskryf. Dit dien om die beginsels te versterk wat ’n groot rol gespeel het om talle van die maatskappy se suksesse te behaal. ‘Ons onderskryf die beginsels wat in ons kernwaardes weerspieël word: • om aandeelhouerswaarde deur innovasie en voortreflike prestasie te laat groei • om met moed te lei • om om te gee omdat ons ander respekteer • om met integriteit op te tree. Hierdie waardes is onderliggend aan elke aspek van ons besigheids­ werksaamhede.’ 1999 – Sanlam stel ’n visie bekend wat sy ou besigheidsfilosofie vervang: om die maatstaf van voortreflikheid te wees vir finansiële dienste waar ons ook al sake doen. 2001 – ’n nuwe visie word bekend gestel: om die leier in welvaartskepping en -beskerming in Suid-Afrika te wees. 2014 – die visie ontwikkel weer: om die leier in welvaartskepping en -beskerming te wees. 2018 – die Groep se huidige visie is om: • in kliëntgerigte welvaartskepping, -bestuur en -beskerming in SuidAfrika te lei • ’n leidende pan-Afrikafinansiëledienste­-groep met ’n betekenisvolle teen­woordigheid in Indië en Maleisië te wees • ’n nisrol te speel in welvaart- en beleggingsbestuur in spesifieke ontwikkelde markte.
Sanlam Finansiële Adviseurs erken sy topadviseurs en -bestuurders deur die gesogte Arend-toekennings. Sanlam het die Arend-klub in 1962 begin om adviseurs vir vol­ gehoue goeie produksie oor ’n bepaalde tydperk te erken. Die Orde van die Sanlam-Arend het in 1970 met Yster-, Brons-, Silwer- en Goue klasse tot stand gekom. ’n Hoër eer – die Adelaar-toekenning – het later gevolg, en die eerste Adelaar het in Desember 1978 gekwalifiseer. In 2000 is ’n graderingstelsel van een, twee, drie, vier en vyf sterre by die Adelaar-klas gevoeg om adviseurs te erken wat uitsonderlik presteer.
Die Adelaar-toekennings is die mees gesogte erkenning vir topadviseurs en -bestuurders. Hier’s wat ons toppresteerders sê.
‘Ek skryf my prestasies aan toewyding en genade van Bo toe. Ek is besonder toegewyd en handhaaf ’n streng dissipline.’
‘Die eer kom my Hemelse Vader toe. Al die seëninge laat my eintlik verleë voel. Sanlam het vir my ’n “graad” gegee wat ek nêrens elders sou kon verwerf nie. Ek het ook geleer om op alle aspekte van die lewe te fokus – die sirkel van die lewe.’
‘Ek het gekies om in die finansiële sektor te werk omdat ek in ’n posisie wou wees waar ek onafhanklik sukses kon behaal en my eie baas kon wees. As ek weer moes kies, sou ek dieselfde keuse maak.’
‘Ek geniet my werk. Ek hou van mense en dis vir my lekker om vir iemand ’n oplossing te bied. As oplossings opreg gedoen word, is die besigheid wat daaraan gekoppel word, kerngesond.’
‘Die Here het vir ons elkeen ’n talent gegee en my grootste voordeel is dat ek die talent ontvang het om te bemark. Jy moet altyd ’n positiewe houding uitstraal, veral wanneer jy met kliënte omgaan.’
‘My bloed is blou. Sanlam is die enigste maatskappy waarmee ek my vereenselwig. Ek vertrou die produkte en Sanlam doen ekstra moeite vir sy werknemers.’
‘Dit was nog altyd vir my belangrik om te alle tye beskikbaar te wees vir my kliënte en ’n lewenslange verhouding met hulle te bou.’
‘Dissipline is noodsaaklik as jy jou doel­wit wil bereik. Ek is in so ’n mate gekondisioneer om gedissiplineerd te werk dat dit ’n lewenswyse geword het.’
‘My werk is my plesier – ek is passievol oor hierdie bedryf. Ek glo in die produk wat ons aanbied en die diens wat ons lewer. En ek glo in die maatskappy.’
‘Van my kliënte het 35 jaar gelede in ’n R6‑polis by my belê en vandag kan ek hulle help om ’n beleggingspakket vir hul af­trede saam te stel. Baie min loopbane laat jou toe om so na aan jou kliënte te wees en elke fase van hul lewe te ervaar en geniet.’
‘Mense kyk baie meer op na jou as wat jy dink. Jy kan ongelooflik positiewe verskille in ander mense se lewe maak, daarom moet jy altyd ’n voorbeeld wees vir ander mense. Om verskille in die lewe te ervaar beteken jy moet daardie verskille maak.’
‘Ek glo ek is nog ’n groentjie en wil een bly. Hulle sê wanneer jy groen is, groei jy; wanneer jy ryp is, raak jy vrot.’
‘Die eerste stap om te slaag is om in die kliënt se skoene te staan. Luister doelbewus. Voeg dan toepaslike waarde op so ’n manier by dat die kliënt altyd ’n waardetoegevoegde ervaring het.’
‘Ek glo as jy geniet wat jy doen, hoef jy nie ’n dag in jou lewe te werk nie. Hindernisse en uitdagings sal daar altyd wees, maar waar twee deure toemaak, gaan vyf nuwes dikwels oop.’
Jaar ná jaar die beste André Blignaut en Fanie du Preez het elk jare lank as Sanlam se topadviseur uitgeblink – ’n ongelooflike prestasie.
ndré Blignaut van Blignaut BlouSter het die rekordboeke herskryf deur in 2017 vir die 13de jaar in ’n ry as Sanlam se top­adviseur aangewys te word! Om waarde tot sy kliënte se lewens toe te voeg is André se grootste dryfkrag. ‘Ek streef daarna om ’n verskil in mense se lewens te maak en hulle te help om finansieel onafhanklik te word,’ sê hy. ‘As iets met een van ons kliënte gebeur, bel hulle eerste vir my. Ek’s dankbaar vir die versekering dat indien ’n doods- of
Adviseursforum (SAF) het deur die jare sinoniem met mekaar geword. Hy het 14 jaar as Nasionale Voorsitter van SAF gedien en sy doktorsgraad verwerf met ’n tesis oor die geskiedenis van Sanlam.
ack van Wyk was eers ‘Minister van Finansies’ (Hoofaktuaris) en later Bemarkingshoof en Senior Hoofbestuurder. Hy het Bemarking met ’n ysterhand regeer en streng dissipline gehandhaaf, maar agter sy rug is gesê sy blaf is erger as sy byt. Onder sy leiding het Sanlam vir die eerste keer die ouer, sterk SA Mutual in premieinkomstegroei en markaandeel geklop. Hy het ná sy aftrede vertel van die pryse wat in sy tyd ingestel is, en dat hy besef het die Arend-toekenning sal uitgebrei moet word – en daar is toe drie Arende van verskillende metale ingestel. Een van die groot polisskrywers van Johannesburg sê toe eendag vir hom: ‘Baas Jack, ek het nou ’n Goue Arend. Waarvoor moet ek nog werk?’ Dr. Douglas Hey, ’n vooraanstaande natuurkenner, is toe gevra wat is hoër in die diereryk as ’n arend. Hy sê toe nee, daar is niks nie – selfs ’n leeu of ’n olifant is ondergeskik aan die arend. ‘Ons noem toe maar die volgende prys ’n Adelaar, wat eintlik net ’n ander naam is vir dieselfde ding, maar dit klink verhewe,’ het hy vertel, ‘ … Toe ons moes besluit watter vorm dit moet aanneem, sê ek ons maak vir hulle ’n beeld van hulself as die kroon van die skepping ter streling van die eie ek.’
Danksy Jack van Wyk (bo) se vernuf het die oorspronklike Adelaar ’n af­ beelding van die ontvanger vertoon, soos dié van Philippe Ghyoot en Nicol Hanekom. Dit is later deur die Adelaartrofee vervang.
Oom Dan sê toe ‘nee’ vir Dr. Fred … Vyf-en-dertig jaar diens en nie ’n enkele dag afwesig nie. Dis die unieke rekord van oom Dan de Villiers op 1 Junie 1973. Oom Dan het laat blyk dat hy sy siekte­vrye dienstyd grootliks aan die genade van Bo toeskryf. Hy het darem ook altyd ’n matige lewe gelei. Sy verbintenis met Sanlam het by die destydse Hoofkantoor in Waalstraat, Kaapstad, begin toe hy as Hyserbediener aangestel is. Oom Dan het later Opsigter geword en ná die verskuiwing na Bellville 20 jaar later was hy een van twee opsig­ters wat hier diens gedoen het. Hy het die sekuriteitsaspek van sy werk baie ernstig opgeneem – só ernstig dat hy op ’n keer geweier het dat die voormalige maatskappyvoorsitter dr. Fred du Plessis by die gebou inkom omdat hy nie sy toegangskaart by hom gehad het nie. Dr. Fred sê toe vir hom: ‘Jy weet tog sekerlik wie ek is?’ Oom Dan se antwoord was: ‘Ja, natuurlik weet ek, maar wat as hierdie ’n toets is?’ Ná 50 jaar en sewe maande het hy finaal die tuig neergelê.
Kid tem die Wilde Weste Nadat hy 15 jaar lank in ’n wettelose, wilde land vir geregtigheid geveg het, het Kid Colt sy rewolwers weggepak en sy getroue perd se halter afgehaal. Toe stap hy die sonsondergang in – en na sukses by Sanlam. Etienne van der Westhuizen, bemarker by FA Durban (links en bo), het voltyds van 1969 tot 1984 gewerk in sy rol as Kid Colt, die held van ’n gewilde fotoverhaal. Só gewild was die fotoverhale dat hulle selfs oorsee ge­publiseer is en Etienne eenkeer op die voorblad van ’n Italiaanse tydskrif verskyn het.
D Skrik nie vir Plato of krokodille Karretjies Viljoen, joviale gasheer van Hoofkantoor se kafeteria en restaurant, was in die laat 1980’s ’n fynproewer van kos en ’n wêreldwyse man. Nie net kon hy vir Plato, die Griekse wysgeer, aanhaal nie, maar hy het selfs reïnkarnasie bestudeer en in sy jonger dae saam met sy broer vir ontspanning krokodille en renosters in die destydse Rhodesië gejag.
Kanniedoodadviseur ’n Mens is net so oud as wat jy voel, word gesê. In 2005 het Charles van der Watt, toe Sanlam se oudste voltydse adviseur, gesê dit beteken hy is dan nog ’n piepkuiken – met ’n ekstra huppel in sy stap. Hy het toe pas 80 jaar oud geword en ná 27 jaar by Sanlam het hy steeds van sy eerste kliënte gehad. In 2012, as 86-jarige, het hy die voorbereidende aanlyn toets geslaag vir die taai RE-eksamen, al was hy toe al amptelik 21 jaar lank op pensioen.
ie vindingrykheid van die manne in die veld – in die ou dae is hulle nog assuransie-agente genoem – moet nooit vergeet word nie. Een van die heel vindingrykste was NJ Basson (Klaas Majakkie) van Moorreesburg. Van hom word vertel dat hy op ’n dag by ’n boer gekom het wie se vrou baie oorgewig was. Toe Klaas vertel van die ‘nasionale versekeringsmaatskappy’ wat gestig is, sê die oom: ‘Maar ons is mos Nasionaal. Ek dink jy moet vir my so ’n polis gee.’ Die oudste seun besluit om hom ook te laat verseker, en die twee aansoekvorms word ingevul. Maar toe kom die tante tussenbeide: ‘En wat van my? Ek is mos ook Nasionaal!’ Die tante was egter veels te swaar om versekerbaar te wees, en Klaas moes vinnig dink en gou antwoord: ‘Ja tante, ek is nou jammer, maar die vrouens het mos nie stemreg nie.’ Daarmee was die tante tevrede. Nog ’n Klaas Majakkie-storie is die een toe hy op ’n dag besigheid gaan gesels het met ’n baie ryk mnr. X wat by ’n mededinger-maatskappy verseker was en van wie dit bekend geword het dat hy sy lewe vir nog R40 000 wou verseker. Aanvanklik wil mnr. X niks van Sanlam weet nie, maar Klaas bepleit die voordele van sy polis so oortuigend dat mnr. X besluit om ’n polis van R20 000 by Sanlam te neem en nog een vir dieselfde bedrag by sy ou maatskappy. ‘Dan is dit ook goed,’ sê Klaas, ‘want ons sou tog die helfte van die polis by daardie maatskappy herverseker het as jy alles by ons neem.’ ‘Wat bedoel jy?’ wil mnr. X weet. Klaas verduidelik toe dat dit gebruiklik is om ’n gedeelte van ’n groot polis te herverseker om die risiko kleiner te maak. ‘Ag nou ja,’ sê mnr. X, ‘waarom sal ek dan die moeite doen as julle tog die helfte vir hulle gee. Ek neem dan maar die hele polis by jou.’ Klaas het diep spore getrap in die geskiedenis van die Wes-Kaap, nie net omdat hy een van die grootste polisskrywers was nie, maar ook omdat hy in murg en been ’n Sanlammer was. Een van sy bekendste sêgoed was: ‘Ons moet saamstaan en saambars, anders sal ons éérs bars!’
Sanlamgebou in Pretoria veilig onder beheer van die opsigter, LF Vorster. Personeel wat lank genoeg en in murg en been Sanlammers was, het die voorreg gehad om hom op sy erenaam te noem: oom Vossie. Hy het aan die Boerekant in die AngloBoereoorlog geveg, waarna hy geboer het en toe by die polisiediens aangesluit het. In 1941 het hy die eerste opsigter van die pas voltooide gebou geword.
Kuns was Piet Grobler se werk en sy stokperdjie toe hy in die 1990’s as Grafiese Redakteur by Reklame en Publikasies gewerk het. Sy sketse is nie net in personeel­ publikasies gebruik nie, maar ook in verskeie tydskrifte en kinderboeke.
’n Maatskappy soos Sanlam kan nie vir 100 jaar sy deure oophou sonder ’n goeie kwota staaltjies en snaaksighede nie.
Groot vrees vir klein naald Hennie Barnard, afgetrede finansiële beplanner van Tygerberg, het in 2009 geskryf: ’n Paar jaar gelede kry ek ’n verwysing van ’n kliënt. Iemand wat hy goed ken, sou ’n vennootskap met sy swaer aangaan en die ooreenkoms het bepaal dat hulle vir ’n sekere bedrag polisse op mekaar se lewens moes uitneem. Ek skryf toe die twee polisse en die swaer gaan doen al die nodige mediese toetse. Die polis word uitgereik, maar die vennoot na wie ek oorspronklik verwys is, wil weens ’n vrees vir naalde nie bloed laat trek vir die MIV-toets nie.
Hy het al die ander mediese ondersoeke laat doen, maar ek kan hom net nie by ’n patoloog kry nie. Vervaltrek-week breek toe aan en my maand lyk nie te goed nie. Al uitweg is om ons vriend so ver te kry om sy bloed te laat trek. Ná ’n lang gesoebat en verduidelikings van hoe noodsaaklik die polis is, stem hy in. By die patoloog aangekom, trek hy weer kleinkoppie, maar ek druk hom by
die deur in – daar’s immers R9 000 se kommissie op die spel. Ek vra vir die suster om die kleinste naaldjie te gebruik wat sy het. Elke keer wanneer die suster egter met die naald naderkom, keer hy, raak histeries en kerm en kla. Voor ek myself kon keer, gaan sit ek wydsbeen oor die kliënt bo-op die bed en hou hom in ’n dodelike greep. Ek sê vir hom: ‘As jy nie nóú stil lê nie, [email protected]*&# ek jou!’ Eers sê hy: ‘Hennie, ek is bang.’ En later: ‘Oom Hennie, moenie my seermaak nie,’ waarna die suster beduie ek moet hom los. Toe hy vra of die naald al in is en sy vir hom die buis bloed wys, raak hy flou. Vier maande later is die vennootskap beëindig en albei polisse het verval.
In 1984 was dit die ‘in-ding’ vir mans om hul hare by ’n damesalon te laat sny. Marius Strydom, Streekbestuurder van Stellenbosch, besluit toe om ook dié nuutjie te beproef. By die haarsalon gekom, is die stoel waarop hy moes sit aan hom gewys, en die knip het begin. Met die betaalslag sê die haar­ kapster dat hy vir sy min hare net halfprys hoef te betaal.
Vonke spat oor rokery in die kantoor Stem uit die doderyk Eksteen de Waal, Onafhanklike Senior Finansiële Beplanner: Noord-Kaap (Keimoes), het dié staaltjie gedeel: Ek besoek een aand ’n boer en sy vrou. Die man oorheers alles in die huis. Ek wil die egpaar se eerlike, onpartydige insette kry oor wat by die dood van die eerssterwende moet gebeur. Ek begin by die man en sê: ‘Meneer, jou vrou is ’n paar dae gelede oorlede en vanoggend begrawe. Nou wil ek by jou weet hoe jy hierna te werk wil gaan wat betref dinge soos die kinders wat nog op skool is, jou skoonma wat hier by julle woon, ensovoorts.’ Die man stort sy hart uit en ek maak aantekeninge van al sy wense terwyl sy vrou doodstil bly.
Daarna is dit haar beurt. Ek verwys toe ook na ’n hipotetiese situasie waarin die man reeds dood en begrawe is. Maar die vrou begin skaars praat, toe val haar man haar in die rede, vermoedelik omdat sy goed sal sê waarmee hy nie saamstem nie. Maar met sy tweede woord maak ek hom baie gou stil met: ‘Bly stil, jy’s dood, jy kan nie nou saampraat nie.’ Hy bly toe wel vir ’n paar minute stil, maar skuif al hoe nader aan die punt van sy sitplek. En in ’n stadium, toe die vrou byna klaar is, sê hy baie versigtig met ’n sagte stemtoon: ‘Asseblief julle, ek weet ek is dood, maar mag ek net gou iets sê?’ Niemand het gelag toe hy pleit om te mag praat nie, maar toe ek daar wegry, het ek behoorlik my lag ingekry!
Sanlamhof as ’n rolprent-ateljee Sanlamhof was al vir twee weke lank ’n rolprent-ateljee. ’n Eenheid van Jamie UysFilm­produksies het in Maart 1963 opnames hier gedoen vir die rolprent Loopbane in Lewensversekering, wat deur Sanlam geborg is. Sanlampersoneel het die verskillende rolle vertolk.
Mike Myburgh was in die middel sestigs ’n man wat nie nee gesê het vir enige besigheid nie. So was hy in ’n staatsdepartement se badkamer waar hy ’n lysie met agt name opgetel het. Hy het met al die persone telefonies in verbinding getree en van ses van hulle besigheid gekry.
Beroemde viertal op ons boeke In ons geskiedenis word ’n ereplek afgestaan aan die eerste vierling wat as polishouers hul verskyning in ons boeke gemaak het. Die seldsame aankoms van so ’n geseënde viertal is nie ’n saak net vir die familie nie – dit is asof Suid-Afrikaners van oor die land heen hulle as hul eie beskou. Dit was ’n voorreg om die Lombard-vierling – Klaas, De Waal, De Villiers en Jan, wat in 1951 op Calvinia gebore is – onder ons polishouers te kon tel.
’n Sanlammer wat in 1979 aan een van sy vriende, wat toe militêre diensplig gedoen het, ’n paar uitgawes van Die Fakkel gestuur het, het die volgende briefie van die diens­ pligtige ontvang: ‘Dankie vir die leesstof, dis baie welkom. Ek moes wel vir straf, omdat die koevert so groot was, 10 opstote doen. Maar vir die lekker lees kan ’n mens maar sweet.’
Die blou boekie Op ’n dag seker so 75 jaar gelede loop F Schickerling, ’n assuransieverteenwoordiger van Durban, ’n skoonmaker by die Spoorweë by Dalton in Natal raak. ‘Het jy assuransie?’ vra hy die jong man trompop. ‘Wat is dit?’ wil die man weet. Hy verduidelik, maar die jong man wil geen polis hê nie. Dis toe dat Schickerling besluit die jong man weet nie wat vir hom goed is nie. Hy lei hom na ’n bankie en haal ’n aansoekvorm uit. ‘Wat is jou naam?’ Die jong man sê. ‘Jou geboortedatum?’ Weer kom die antwoord. ‘Waar is jy gebore?’ Maar dit wil die man nie sê nie, om die dood nie. ‘Nou wag, dan kry ek net gou my blou boekie uit die motor,’ sê Schickerling. ‘Daarin staan waar almal gebore is.’ ‘Ag nee, meneer,’ keer die jong man, ‘dis nie nodig nie. Ek is op Clocolan gebore.’ En net daar koop hy ’n polis vir R600 en teken die aansoekvorm en aftrekorder.
Op ’n Woensdagaand in 1953 ontmoet AD Wassenaar vir Anton Rupert, Besturende Direkteur van die Rembrandttabakkorporasie, in die ou Hotel Carlton in Johannesburg. Daar vra Rupert of Sanlam hom nie kan help met ’n lening nie. Hy het ’n groot bedrag dringend nodig. Die behoefte aan die aansienlike lening het soos volg ontstaan: Die maatskappy Rothmans van Engeland, vervaardigers van sigarette, het ná die Tweede Wêreldoorlog noustrop begin trek toe mededinging met groter maatskappye vry geword het nadat die oorblywende kwotas vir die invoer van tabak afgeskaf is. Rothmans het dus met ’n ander sigaretmaatskappy onderhandelinge aangeknoop. Toe Rupert van die onderhandelinge verneem, kry hy die plan om Rothmans self oor te neem. Hy stuur Dirk Hertzog na Londen om nadere ondersoek in te stel en ’n opsie te probeer verkry vir R1,5 miljoen, terwyl hy solank geld begin soek. Hertzog se onderhandelinge slaag, maar Maandag 23 November is betaaldag. Toe Rupert dus met Wassenaar praat, is daar nog net vier dae oor om die geld te vind. Wassenaar het nie gras onder sy voete laat groei nie. Die volgende dag is hy terug in die Kaap en reël onmiddellik vir ’n buitengewone vergadering van Sanlam se dagbestuur vir Vrydag. Die gevolg van die onderhandelinge was dat Sanlam, sy filiaal African Homes Trust en FVB en Bonuskor besluit het om R1 miljoen aan Rembrandt voor te skiet deur die opneem van skuldbriewe; Sanlam self het vir die helfte gesorg. So het Sanlam ’n Suid-Afrikaanse maatskappy gehelp op sy eerste tree om ’n wêreldmaatskappy te word.
Voor dooiemansdeur ’n Agent het in 1937 ’n huis besoek met die doel om ’n polis te verkoop. Die man was uit en die vrou wou niks van versekering weet nie, want ’n waarsêer het haar glo vertel dat haar man nog lank sal lewe.
Toilethumor ’n Kliënt het die inbelsentrum gebel en gesê: ‘Ek is só verleë. Ek het ’n vreeslike probleem en het jou hulp nodig. Dit is my toilet, sien jy. Dit wil nie reg spoel nie en loop oor wanneer ek die ketting trek. Ek weet nie wat om te doen nie. Ek het gehoop Sanlam sal vir die herstelwerk betaal. My polis dek mos dié soort van ding, nie waar nie?’
In Kimberley, een van die plekke waar Sanlam teen die einde van die 1940’s ’n eiendom gekoop het, is die ou sinkgebou op die perseel in 1950 gesloop om plek te maak vir Sanlam se gebou. Ton van Tonder, wat toe daar Distriks­ inspekteur was, word toe deur ’n gelisen­ sieerde delwer, ene CE Miller, gevra of hy die grond – oorspronklik uit die Groot Gat afkomstig – kan laat was vir diamante voordat die bouery begin. Op versoek van Van Tonder gee Sanlam se direksie sy toestemming, op voorwaarde dat die wins gelykop verdeel word tussen die maatskappy en die delwer nadat die staat sy 10% gevat het. Elke middag van 16:00 af is daar toe in die een hoek van die perseel gewas – ­nadat die delwer vasgestel het dat die grootste gedeelte reeds skoongemaak was – in die teenwoordigheid van Van Tonder en ’n speurder met ’n skare toe­ skouers buite. Saans moes die dag se vonds in die speurder se teenwoordigheid geweeg word en dan in Van Tonder se brandkluis toegesluit word, en in die oggend is die wegery herhaal om te verseker dat al die diamante nog daar is. Die uiteinde van die saak: ’n oes van vier diamante van driekwart karaat elk en ’n klomp kleintjies, altesaam 46,5 karaat, gewaardeer teen R240 maar teen ’n beter prys verkoop sodat Sanlam, nadat die be­ lasting en koste van waardasie en kontrak met Miller afgetrek was, benewens die reklame ’n wins kon toon van R137,80.
’n Kliënt het gebel om te sê die huis waarin hulle gewoon het, is nou verkoop en sy moes ander akkommodasie vind. Sy wou toe weet of Sanlam ’n ander huis vir haar sou kon koop.
Sanlam-safari Nog ’n kliënt wou weet of sy ’n bespreking kon doen vir ’n kuiernaweek vir haar en haar gesin. Die kliëntediensverteenwoordiger sê toe dat sy nou by die inbelsentrum is, maar die kliënt het volgehou dat Sanlam mos ’n natuurreservaat het en dat sy ’n bespreking wou doen vir haar gesin om ’n naweek daar deur te bring.
Betaamlike dames Kleredrag was nog altyd ’n besprekings­punt. In November 1960 is vroue die volgende aangeraai: ‘’n Rok moet altyd styf genoeg sit sodat die draer soos ’n vrou lyk, maar los genoeg, sodat sy soos ’n dame lyk.’
Drie Sanlammers van Hoofkantoor wou in Oktober 1960 klere gaan koop en stap toe by ’n bekende kleremaker in Bellville in. Later moes die eienaar hul name vir die rekenings neerskryf. Die eerste een antwoord ‘Leeuw’. Mnr. Eienaar kyk so half twyfelagtig op, maar skryf dit darem neer. Die tweede een is mnr. Behr. ‘Nee kyk mense, ek is darem nie ’n swaap om so mee gek te skeer nie, hoor!’ Maar Mnr. Eienaar word verseker dis nie ’n Aprilgek-grap nie. Met ’n sug wend hy hom na die derde. ‘Kriek’ is die antwoord. Dit het toe baie moeiliker gegaan om hom te oortuig van die egtheid van dié Sanlammers se vanne.
Die redakteur van Die Fakkel het gereeld Sanlammers aangemoedig om van hulle te laat hoor. In 1972 is weer ’n pleidooi gelewer: ‘Dit is een van die lekkerste dinge in die wêreld om pos te kry. Sommer so ’n briefie om te sê hoe dit gaan. Maar ai, so ’n possie is skaars hier op hoofkantoor. Daardie manne in die veld kan skryf. Maar net nie briewe nie. ‘Al skryf mense net: Waarde heer, ek dink julle mors julle tyd met die kalenders en ek hou niks van Die Fakkel nie, want hy is op wit papier gedruk en eintlik is ek ’n ou vir pienk papier. Sulke briewe. Tot julle eie beswil.’
Die pad byster geraak Coen Basson van Oudtshoorn skryf: Hoorsê en oorlewering vertel van oom Gertjie Stone en Baas Jack van Wyk. Legendes. Oom Gertjie, streek-, provinsiale en watse wenner als. Jack van Wyk, Hoofbestuurder, vuurvreter, ‘Vrees’ vanself, vergestalting van die onverbiddelike 70’s-beheersindroom aan die orde in Sanlam, toe ’n halfeeu oud. Oom Gertjie Stone, Sanlam-man van Springbok. Dis Kalahari, vaal, wyd, ongerep, selfs hier en daar ’n mens. Driehonderd myl na ’n kliënt en dalk twee of drie keer ry vir die handtekening. Haglike paaie, drie spaarwiele, twee viergelling-kanne petrol. Bid voor en ná die rit. Net Duitse karre hou. Daar word ook die volgende staaltjie oor hom vertel: Jack van Wyk hou jaarkongres by Hoofkantoor. Die hel haal jou as jy nie daar is nie, summier ontslaan. Jy vra niks, hy sê, jy hóór. En doen. Maar oom Gertjie was ook ’n onortodokse tipe. ‘Meneer.’ ‘Wat’s dit, Gertjie! Ons het nie tyd nie.’ ‘Meneer, dis onregverdig. Ons daar in die verlatenhede ry ons bankrot, onse karre in hulle maai op die slegte paaie, duisende myle, vir hier en daar ’n polis. Hier in Bellville stap ’n agent van straathoek tot straathoek, skryf vyf polisse in een oggend. Hy start nie eens sy kar nie.’ ‘En, Gertjie?’ ‘Meneer, bewillig vir ons doer in die uiterste haglike omstandighede ’n reis- en voertuigtoelaag vir regverdigheid.’ ‘Goed, Gertjie. Ek sal dadelik reëlings tref dat die Springbok-agente met gratis meubelvervoer Bellville toe verplaas word. Is dit goed so?’ ‘Nee. Los liewer, Meneer.’ ‘Kongres verdaag.’
Die storie word vertel van die desperate verteenwoordiger wat in 1977 genood­ saak was om op die geel strepe te par­ keer. Toe laat hy die volgende nota onder sy motor se ruitveër: ‘Ek het ’n dringende afspraak. Ek moet dit nakom of my werk verloor. Vergewe ons ons oortreding.’ Toe hy terugkom, kry hy ’n ander nota wat lui: ‘Ek ry al 20 jaar lank om die blok. As ek jou nie ’n kaartjie gee nie, verloor ek my werk. Lei ons nie in die versoeking nie.’
Ja vir ’n soen Die Sanlammers in Bloemfontein was in rep en roer oor die vroue daar wat nee sê vir soengroet. Die vroue het toe gevoel dat hulle darem ook hul mening sélf wil lug. Volgens die beriggewer wat in 1979 ’n ter plaatse ondersoek gaan doen het, was daar ses vroue wat nie omgegee het of hulle gesoen word of nie, vier het gesê dit hang af wie dit is, drie het gesê dis tog net groet, een het omgegee, twee het dit geniet, en een was te besig om aan die opname deel te neem, ‘want die wêreld rus op haar skouers’.
Belegging in flieks Toe Jamie Uys Filmproduksies vir Sanlam in 1961 nader met ’n versoek om ’n belegging in die maatskappy te doen, was daar onsekerheid oor ’n belegging in so ’n onbekende veld. ’n Volledige verslag oor die maat­ skappy was egter bemoedigend – en buitendien, het ’n verslag voor die direksie gelui, kan aanvaar word ‘dat daar wel behoefte is aan die opbou van ’n Suid-Afrikaanse rolprentbedryf’. Die geld wat wel belê is, is dus in ’n mate as ’n bydrae tot ’n kultuur­ saak beskou. Die naam van die maatskappy is in 1966, nadat mnr. Uys hom aan die onderneming onttrek het, na Kavalier Films Beperk verander.
Polisse terwyl voorraad hou ’n Slinkse plan – al sou dit nie vandag meer deug nie – was dié van verteenwoordiger Petrus Giliomee om ’n onderwyseres oor te haal om ’n polis uit te neem. Die juffrou het nie belang gestel in versekering nie, totdat hy vir haar sê dit maak vir hom ook nie veel saak nie, want hy het nog net twee van die onderwyserespolisse oor: die een is ’n £300-polis en die ander ’n £1 000-polis. Nee, sê die juffrou toe, as hy dan nog net twee oor het, sal sy maar die £300-polis neem.
In die prentjie Sanlammers is deur die jare afgeneem waar hulle talle spesiale geleenthede en mylpale geniet. Hier is ’n paar daarvan.
distribusie en Makelaardivisie by Sanlam Sky het in 2012 op ’n luukse vaart na die Portugese Eiland aan die Mosambiese kus gegaan. 7 Sentrumspanne sit huis op. Die Kliëntekontaksentrum het ’n Bou die Kultuurhuis-projek in April 2004 begin om ’n hoëprestasie­kultuur te bevorder. Die verskillende spanne het elkeen ’n erf op ’n modeldorp gekry, en daar moes aan sekere ‘bouregulasies’ voldoen word om boumateriaal vir die oprig van ’n huis te bekom. Voor staan Andries Fourie, Operasionale Bestuurder: Instapkantore en Kliëntehulpkantore, en Hanneke Loots, Opleidingsbestuurder.
Ek ervaar steeds hoe die maatskappy bereid is om geleent­ hede vir selfgroei te skep en sy werknemers te ondersteun om hul doelwitte te bereik. Sanlam doen baie om hulle intellektueel en emosioneel te bemagtig. Sanlam belê in sy werknemers, wat weer lojaliteit teenoor die maatskappy kweek, en liefde vir die werk wat ons doen.
Ek sal Sanlam as ’n voorkeurwerkgewer aanbeveel, want dis ’n ­maatskappy wat in sy werknemers belê – nie net finan­sieel nie, maar ook in hul groei en ont­wikkeling. Sanlam erken en beloon werk­nemers se bydrae tot sy algehele sukses.
Sanlam is ’n suksesvolle, etiese maat­ skappy met ’n diverse werkmag, wat geleenthede vir mense van enige ras, geloof of agtergrond bied om ’n loopbaan te bou. Dis ’n plek vir mense met ’n verskeidenheid van talente wat bevordering tot die mees senior rolle kan verdien as hulle daarna streef. Ondanks die huidige onstabiliteit van die Suid-Afrikaanse ekonomie en politiek, behaal die maatskappy sukses en groei. Daar’s ook geleenthede vir personeel in ander Afrika-lande en oorsee.
Die goeie werkkultuur beïndruk my steeds. My span voel soos ’n familie, want ons vier mekaar se spesiale persoonlike oomblikke, soos verjaardae. Ons het ’n gerieflike reeks winkels op ons perseel en hoef dus nie die werkarea te verlaat om na ons behoeftes om te sien nie. Ek hoop Sanlam hou aan om in ons gemeen­ skappe, en veral op­ voeding, te belê.
Sanlam is beslis ’n voorkeurwerkgewer. Die maatskappy het ’n sterk handelsmerk wat plaaslik én internasionaal bekend is. Dit skep gemoedsrus oor sy volhoubaarheid en volgehoue voortbestaan, wat dikwels vir personeel werkstabiliteit beteken. Ek ervaar dat Sanlam ’n volwasse, prestasiegedrewe werkomgewing bied. Dit gee vir sy werknemers ’n puik platform om te leer en groei.
Sanlam gee regtig om vir sy werknemers en skep ’n omgewing waarin ’n mens kan groei en leer. Hy belê deur verskillende werknemerprogramme voortdurend in sy mense – dis ’n wonderlike maat­ skappy met ’n lang geskiedenis. Sy stewige finansiële resultate elke jaar skep ’n gevoel van sekuriteit.
Sanlam het ’n lang nalatenskap van sterk waardes en ’n kultuur wat ons almal na aan die hart lê en wat ons daagliks uitleef. Die maatskappy gee om vir sy werknemers en koester hul persoonlike,
om te sien – beslis getuienis van sy 100-jarige bestaan. Sanlam is suksesvol as ’n leier in die bedryf, maar ek glo dis die maatskappy se kultuur wat hom gebring het waar hy vandag is.
Ek het in 1999 by Sanlam begin, toe die maatskappy gedemutualiseer en op die JSE genoteer het. Ek het al in baie areas en spanne gewerk, maar die langste was in Sanlam Kollektiewe Beleggings van 2002 tot 2012 – die plek waar ek die meeste gegroei het, persoonlik en professioneel. Ek het Sanlam in 2012 vir ’n ruk verlaat, maar in 2014 teruggekeer as ’n Eise-ondersteunings­ bestuurder by Glacier. Ek het in 2015 na Glacier International oorgeskuif. Sanlam het ’n diverse kultuur en help werknemers groei, en om hul horisonne deur interne en eksterne onderrig en opleiding uit te brei. Ek bewonder Sanlam se ‘mensekultuur’.
Ek kan vir seker sê dié maatskappy is nie net ’n werkgewer nie – dis ’n familie, ’n leefwyse. My vrou, Ursula, het in 1986 aangesluit en ’n wonderlike loopbaan gebou. Ek kan regtig sê Sanlam was nog altyd goed vir ons as gesin. Ons is baie trots om die maatskappy te verteenwoordig, waar ons ook al gaan. Jy kan net meer as 100% gee as jy glo in die maatskappy en dit waarvoor hy staan. Ek bring soveel tyd deur om die Sanlam-kultuur uit te leef. My liefde vir my kliënte, tussengangers en almal by Glacier beteken ek het my droomwerk! Kliëntgerigtheid is in ons DNS – dis wie ons is. Dit sou onmoontlik gewees het om die 100-jaar-kerf te bereik sonder om vir ons kliënte en ons mense om te gee.
Sedert ek by Sanlam aangesluit het, het die maat­ skappy my regtig gehelp om myself in die korporatiewe wêreld te vind. Dit het ook geleenthede vir my oopge­ maak waarvan ek nooit kon droom toe ek hier begin het nie. Sanlam het ’n kultuur om sy werknemers te koester en hulle te help groei, asook om na hul kliënte om te sien en altyd hul belange op die hart te dra.
Dis vir my gerusstellend om in ’n maatskappy soos Sanlam te werk wat so deursigtig en getrou aan sy woord is. Dis ’n maatskappy met ’n entrepreneursgees wat ook goeie etiese waardes weerspieël.
Die maatskappy sien werklik na sy kliënte om en doen ekstra moeite om hulle gelukkig te hou. Sanlam het die beste naam in die bedryf en is ’n billike maatskappy om mee besigheid te doen.
Ek ervaar Sanlam as ’n hoogs professionele instelling. Die personeel is baie toeganklik en altyd daar om te luister. Diensvlakke is vir hulle uiters belangrik en hulle doen beslis moeite om puik diens te lewer. Ek glo die maatskappy is daar om na die kliënt om te sien en vir hom of haar die beste waarde-aanbod te gee, hetsy dit diens, opbrengs op belegging of risikodekking is. Sanlam is ook uiters innoverend en bring voortdurend nuwe produkte na die mark.
Sanlam gee die toon aan met tegnologie en het maklike stelsels om besigheid op te doen. Die diens wat ons by die Sanlam Makelaar Distribusiekantoor in Bloemfontein kry, is baie goed. Ons word soos individue behandel, nie net ’n nommer nie. Sanlam is ’n sterk maatskappy met ’n goeie reputasie, knap ondersteuning en ’n baie goeie eis-ervaring. Ek het nog nooit by Sanlam gesien dat ’n eis afgekeur word nie.
Sanlam is ’n topversekeringsen beleggingsmaatskappy. Die maatskappy is trots daarop dat hy innoverende produkte en dienste ontwikkel en as ’n markleier in die finansiëledienste-sektor beskou word. Dis ’n progressiewe maatskappy met hoogs vaardige personeel. Die bestuurders, tegniese en administratiewe personeel is baie aangenaam en sakegerig wanneer hulle na ons kliënte-aangeleenthede omsien.
Deur die jare het ek al baie nasionale en streek-Komkampe bygewoon. Ek het in daardie tyd wonderlike mense by Sanlam én onder die kliënte ontmoet vir wie ek besigheid geskryf het. Ek het blywende verhoudinge gebou en dis wonderlik om te weet ek maak finansieel ’n verskil in
My ervaring met Sanlam was lonend oor die jare, wat my gemotiveer het om steeds ’n ambassadeur vir die Sanlamhandelsmerk te wees. Sanlam is altyd op die hoogte van mark- en wetgewende
mense se lewe. Sanlam bied produkte wat vir alle soorte kliënte geskik is en gee om vir sy werknemers én kliënte. Sanlam is welbekend en dit maak dit maklik om besigheid in die veld te doen.
veranderings, en die maatskappy se deursigtigheid maak dit makliker om met Sanlam besigheid te doen. Ek het gemoedsrus wanneer ek Sanlam-oplossings aan my kliënte bied, want die maatskappy het ’n soliede geskiedenis van eisuitbetaling. Sanlam bied ook ’n wye reeks produkte wat geskik is vir die mark en aanpasbaar is om by die kliënt se leefstyl te pas.
Ek doen sedert 1996 besigheid met Sanlam en is baie tevrede. Dis maklik om met Sanlam sake te doen, veral as jy ’n adviseur soos Amos het. Hy’s altyd beskikbaar om probleme op te los en my oor my finansiële sake te adviseer. Ek’s nou ’n pensioenaris en weet ek is finansieel goed versorg, want my adviseur hou my ingelig.
My jare lange verhouding met Sanlam was nog altyd sterk – ek het van ’n enkele tot vier of vyf produkte by die maatskappy gevorder. Dis ’n professionele verhouding wat na my persoonlike behoeftes omsien. Ek sal Sanlam en my finansiële adviseur, Anne-Marie Vorster, aanbeveel omdat hulle hoë standaarde het. Sanlam is ook sensitief vir sy kliënte se belange.
Ek was tot dusver nie die grootste ondersteuner van die aftreefondsbedryf nie weens sy oorspronklike gebrek aan deursigtigheid aan kliënte, die oorbeklemtoning van produkvoordele en verwagte opbrengste, asook koste- en penalisasie­ strukture wat die oordrag van produkte, byvoorbeeld uittree-annuïteite, aan mededingender rolspelers ontmoedig. Ek moet egter erken in onlangse maande het ek gemakliker begin voel met die buigsaamheid van Sanlam se nuwergenerasie-produkte. Ek moes gelukkig nog nooit ’n eis op ’n Sanlam-produk indien nie. Ek het onlangs die aangename geleent­ heid gehad om met ’n Sanlam-produk­ spesialis te skakel en haar kennis van die besonderhede en begrip vir my navraag was indrukwekkend. Met Sanlam voel dit vir my asof ek met ‘my soort mense’ werk.
Dorothy, my Sanlam-adviseur, het my versekeringsportefeulje aangepas, wat vir my as ’n kliënt uitstekende waarde gebring het. In Augustus 2017 is ’n gevreesde siekte by my gediagnoseer. ’n Eis is ingedien en die dekking daarvoor is binne ’n paar weke 100% uitbetaal. Die gehalte van die Sanlam-handels­ merk is uitstekend en die diens wat ek nog altyd ontvang het, beteken vir my baie. Ek sal altyd dankbaar wees dat my adviseur al daardie wysigings aangebring het. Dis bewys dat sy my welvaart en welstand uitstekend bestuur. Sanlam is ’n maatskappy wat sy persoonlike beloftes nakom.
anlam se eeufeesviering is ’n eenmalige mylpaal en ’n geleentheid om ons presta­ sies te vier. ‘Ons moet egter fokus op wat ons kan doen om seker te maak ons deurstaan en floreer vir die volgende 100 jaar,’ sê Ian Kirk, Groep Uitvoerende Hoof. Die standaard is hoog gestel en sal steeds hoër gelig word, sê hy. ‘Dis die werklikheid vir Sanlam, soos dit vir elke suksesvolle maatskappy is. Dit stop nie en dit moet ook nie. ‘Ons het die bal in ons hande – nou moet ons daarmee hardloop en elkeen van ons moet die maatskappy wesenlik beter maak as die een wat ons geërf het. ‘Ons moet aanhou doen wat ons goed doen en die maatskappy verder voer. Gister se spel is verby. Ons speel nou in môre se wedstryd. Dis ’n spanspel – en ’n uitdagende een. Ons moet uithaal en
‘Gister se spel is verby. Ons speel nou in môre se wedstryd. Dis ’n spanspel – en ’n uitdagende een. Ons moet uithaal en wys, want baie ander organisasies probeer Sanlam se sukses ewenaar.’ IAN KIRK • ’n Leidende pan-Afrika-finansiëledienste­ maatskappy met ’n teenwoordigheid in Indië en Suidoos-Asië te wees • ’n Nisrol te speel in aspekte van wel­ vaart- en beleggingsbestuur in spesifieke