Ek moet die vraag ’n bietjie aanpas omdat ek, soos ek reeds gemeld het, die departement self opgerig het. My betrokkenheid by Afrikaans het in 1992 begin toe ek vir die eerste keer as neerlandikus ’n kongres van Suid-Afrika bygewoon het. Ek het ondersoek begin instel oor die Afrikaanse letterkunde en in die verloop van tyd drie boeke in Pools en een in Nederlands daaroor gepubliseer. Vir my was dit ’n natuurlike uitbreiding van my belangstellings. Die sfeer aan de Adam Mickiewicz-universiteit rondom nuwe inisiatiewe was en is nog steeds baie gunstig. Dis hoekom ek daar ook die tydskrif Werkwinkel opgerig het wie se ondertitel bykans soos die naam van die departement lui: “Tydskrif vir Nederlandse en Suid-Afrikaanse Studies”.
Ek het Afrikaans veral tuis geleer. Ek het na die bandjies begin luister uit die blindes se biblioteek, opnames met Afrikaanse literêre werke, en dit veral terwyl ek die klere vir die hele gesin gestryk het ... Dat ek sedert 2000 elke jaar na Suid-Afrika kom (2017 was daar ongelukkig ’n uitsondering op hierdie reël) het my ook baie gehelp. Dit was gewoonlik ’n kuier van 3–4 weke (tot een maand is daar geen visum nodig vir die EU-burgers nie). Ek het baie na my vriende geluister, met hulle gepraat en by hulle geleer. En lees ... dit veral!
Wat is die interessantste kultuurverskil(le) tov studentekultuur, akademiese omgewing, ens, as jy die omgewing waar jy is met die Suid-Afrikaanse omgewing sou vergelyk?
KK: Ooreenstemmend met ’n Suid-Afrikaanse omgewing is ons departement ook multikultureel. Ek vind Poolse studente meer gereserveerd (nie as ’n negatiewe stereotipe nie) en weens heelwat kleiner getalle en 90-minuut-klasse is daar ook ruimte vir aktiwiteite buite lesingslokale, soos om uitstallings by te woon.
KK: ’n Taalgids vir Engelssprekendes is in die verlede gebruik. Alle multimedia word vanaf die internet verkry. VivA (Virtuele Instituut vir Afrikaans) is ideaal vir veral kort kursusse wat nou in die weegskaal is.
Wat is sommige van die redes wat jy al by studente gehoor het hul motiveer het om in te skryf vir ’n Afrikaans-kursus by jou departement?
JK: Die redes verskil baie. Maar dis veral die nuuskierigheid na die eksotiese en belangstelling in die vreemde wat die studente motiveer. Partykeer wil hulle ook anders wees as die hoofstroomstudente, want as dit op jou diploma staan dat jy ook Suid-Afrikaanse Studies gedoen het, maak dit ’n verskil.
KK: Studente vind die kursus eksoties en stel belang in Afrikaans en/of Suid-Afrika, hetsy die belangstelling gekweek is deur ouers, reis, ’n liefde vir natuur en avontuur of soms ook Die Antwoord.
Waarom word Afrikaans by die universiteit waarby jy betrokke is aangebied en word die vak Afrikaans aangebied as ’n Europese, Afrika- of ander soort (definieer, asb) taal?
JK: Die reëls aan die universiteit het die afgelope tyd skerper geword en ons mag nie meer die kleiner groepe van sewe, agt mense aanneem nie; daar moet minimum 15 aanmeldings wees wat aan kwalitatiewe eise (matriekresultate) voldoen. Saam met die demografiese ontwikkeling en daling van die algehele aantalle studente is daar die laaste tyd probleme om ’n groep te vorm. Die Suid-Afrikaanse inhoude word op die oomblik dus binne die proseminaries vir angliste en neerlandici verwerk.
Word Afrikaans beskou as ’n algemeen-Suid-Afrikaanse (kulturele) uitvoerproduk, of in hoe ’n mate is die apartheidsbagasie wat dit aankleef, ’n versperring vir aanbieding van die vak by ’n buitelandse universiteit?
Word nog ander Suid-Afrikaanse tale by die universiteit waar jy betrokke is aangebied? Tale soos Zoeloe of Xhosa of Sotho, byvoorbeeld?
JK: Nie meer nie, maar vroeër toe daar Suid-Afrikaanse dosente was wat soos Karien Brits die swart tale magtig was, is daardie elemente in die klasse verwerk.
JK: Baie ongewis, altans in die huidige vorm. Uit ervaring weet ons dat die belangstellings kom en gaan en aan baie faktore onderhewig is. As die demografiese situasie verbeter, is daar kennis en kompetensies om verder aan te gaan met die aanbied van die klasse. Die baie ambisieuse aanpak (Suid-Afrikaanse Studies as ’n aparte kurrikulum binne studie Engels) moet daar dalk aangepas word. Die Suid-Afrikaanse inhoude word tans ook op ander wyse verwerk, soos in die proseminaries vir studente-Engels of in die klasse vir neerlandici.
KK: Geleenthede binne die beroepswêreld in Afrikaans is veral vir hierdie studente beperk. Daar word wel nog deur die jaar Afrikaanse werkswinkels aangebied en Afrikaans sal ook vir die volgende akademiese jaar, 2018/2019, as kortkursus vir deeltydse studente by ons Open University beskikbaar gestel word.