‘Dapper’ De Ruyter geloofAndé de Ruyter, voormalige hoof van Eskom. (Grafika: Maroela Media) André de Ruyter, voormalige hoof van Eskom, is Donderdag uit verskeie oorde geloof vir sy stryd om die situasie by die sukkelende kragvoorsiener om te keer – maar daar was ook kritiek. De Ruyter het in Desember bedank en sou nog tot einde Maart by Eskom aanbly. Die staatsbeheerde instelling het Woensdagaand in ŉ verrassende wending egter aangekondig dat De Ruyter se kennistydperk tot einde Februarie verkort is en dat hy dit ook nie enduit hoef uit te dien nie. Hy het die onderneming met onmiddellike inwerkingtreding verlaat. Die stap kom kort ná ŉ opspraakwekkende onderhoud waarin De Ruyter verskeie skokonthullings gemaak het. Hy sê in die onderhoud onder meer die beskikbare getuienis daarop dui dat die ANC Eskom as ŉ “trog” sien om uit te vreet. Hy onthul ook dat hy sy kommer teenoor ŉ senior minister te kenne gegee het rakende die bestuur van die $8,5 miljard wat deur Eskom-ingryping by COP26 gekry is. “Die reaksie was in wese, ‘jy weet, jy moet pragmaties wees – tot beswil van almal moet jy sommige mense in staat stel om ŉ bietjie te eet’.” De Ruyter het ook bekend gemaak dat ŉ minister ingelig is oor ŉ spesifieke hoëvlak-politikus wat by korrupsie in Eskom betrokke is, en dat die betrokke minister toe na ŉ senior amptenaar gekyk en glo gesê het: ‘Ek dink dit was onvermydelik dat dit in elk geval sou uitkom’. Eskom CEO Andre de Ruyter did this interview with me at great personal cost – soon after his poisoning. He is brutally frank and his testimony is astonishing. R1 billion “lost” to the utility every month. Watch on @etv on Tuesday at 10 pm . #MyGuestTonightWithAnnikaLarsen pic.twitter.com/tLSnj7VA16 — Annika Larsen (@AnnikaLarsen1) February 18, 2023 John Steenhuisen, DA-leier, sê De Ruyter het die fluitjie geblaas op ŉ Eskom-krisis waarvoor die ANC verantwoordelik is. “Hy is dadelik afgedank omdat hy bevestig het wat Suid-Afrikaners reeds weet: Luthuli-huis is die toneel van die Eskom-misdaad en [pres. Cyril] Ramaphosa en sy kabinet is die oortreders.” Die DA het De Ruyter bedank vir sy drie jaar lange diens by Eskom en sê hy het in dié tyd instandhoudingsvlakke verhoog, skuld verminder en hom beywer vir ŉ oorskakeling na hernubare energiebronne, terwyl hy die instelling met ŉ ferm hand bestuur het. “Hy het steenkooldiefstal-sindikate dapper gepak en dit het gelei tot ŉ aanslag op sy lewe,” sê Ghaleb Cachalia, die DA se woordvoerder oor openbare ondernemings. “Ons loof sy dapperheid, veral in die TV-onderhoud waarin hy die afgelope week die sluier oor die grootskaalse korrupsie by Eskom gelig het. “Mnr. De Ruyter is ŉ ware patriot en ons wens hom sukses in die toekoms toe.” Cachalia sê ook dit is veelseggend dat nog niemand in die regering De Ruyter vir sy bydrae bedank het nie. Pravin Gordhan keeps on disappointing. His comments that De Ruyter should have stayed away from “politics” when he disclosed massive corruption at Eskom, is revealing. Since when has corruption become part of politics Pravin?And I used to think he was one of the good guys. — Magnus Heystek (@MagnusHeystek) February 23, 2023 Wayne Duvenage, hoof van die drukgroep Outa, sê hoewel hy nie verras is deur De Ruyter se bewerings nie, is hy “gewalg deur die presidensie wat basies niks gedoen het om die sabotasie, korrupsie en verval van Eskom te keer nie”. “Die ANC is ŉ uiters korrupte organisasie,” sê Duvenage. Hy sê die ANC-regering kan nie die bewerings ignoreer nie en moet beslissend optree. Die politieke kommentator Justice Malala skryf op Twitter dit is verkeerd om te dink dat die regering onkapabel is om iemand af te dank. “Net 24 uur nadat hy ŉ minister en die ANC by korrupsie betrek het, is André de Ruyter die deur gewys. Wanneer ŉ onbevoegde persoon dus ŉ pos beklee, moet jy weet dat dit presies is waar ons leiers daardie mens wil hê.” Salute to Andre De Ruyter, you are a man of integrity. — Ian Cameron (@IanCameron23) February 23, 2023 Herman Mashaba, president van ActionSA, sê die onthulling van die “ANC se korrupsie en wanbestuur by Eskom is duidelik ŉ stap wat jou loopbaan beeindig”. “Gŉ wonder ons is op die rand van fase 8-beurtkrag nie. “Minstens het De Ruyter probeer. Politici het hom en Suid-Afrika in die steek gelaat. Laat die plundering voortduur…” Nie almal is egter hartseer om die einde van De Ruyter se termyn by Eskom te sien nie. De Ruyter resigns immediately: Good riddance! pic.twitter.com/h64Nc2YR51 — Floyd Shivambu (@FloydShivambu) February 22, 2023 Daar is boonop vrae oor of De Ruyter die regte proses gevolg het om die beweerde korrupsie behoorlik aan te meld. Die vakbondfederasie Saftu beoog om ŉ klag teen De Ruyter in te dien en eis dat hy die naam van die betrokke minister bekend maak. Zwelinzima Vavi, algemene sekretaris van Saftu, sê hulle wil stappe teen hom doen omdat hy [glo] nie die bewerings in ooreenstemming met die Wet op die Voorkoming en Bekamping van Korrupte Bedrywighede (Precca) by die polisie aangemeld het nie. He must tell us who the nameless guys he is talking about so that we know who to go after https://t.co/Uf1hpX9OTz — Zwelinzima Vavi (@Zwelinzima1) February 23, 2023 Pravin Gordhan, minister van openbare ondernemings, het Woensdag gesê die Eskom-raad moet De Ruyter se uitlatings ondersoek en dat hulle daarna aan hom moet terugrapporteer. Geen plaasvervanger is nog vir De Ruyter aangewys nie.