go kopa thuso ya gago le gore o nne le seabe le gore ofisi ya gago e e kwa godimo e tlhaeletsane ka nonofo melaetsa e megolo ya Mokgotlhwane wa A (H1N1) 2009 mo kgwebong ya gago le mo setšhabeng se o se direlang.
Leina la semmuso la saense la bolwetse jo ke leroborobo la mokgotlhwane wa A (H1N1). Bo simolotse kwa Mexico le Dinaga tse di Kopaneng tsa Amerika ka Moranang ngwaga o. Bo ne bo itsege pele e le mokgotlhwane wa dikolobe, ka gonne go ne go akanngwa gore bo simolotse mo dikolobeng. Ga jaana go dumelwa gore ke motswako wa dielemente tsa batho le dinonyane. Ka jalo bolwetse ga bo ikamaganye ka gope le go ja nama ya kolobe kgotsa dikumo tsa kolobe. Jaanong bo kaiwa fela e le leroborobo la mokgotlhwane kgotsa go ka itlhophelwa leina la lone la semmuso, A (H1N1) 2009.
Go tloga ka Moranang monongwaga, mogare o ne wa anama ka bonako mo dinageng di le 166 lefatshe ka bophara. Mo Aforika, bo aname fela mo dinageng di le 16 go fitlha ga jaana. Ka nako e ke neng ke kwala lekwalo le ka yona, mogare o ne o amile batho ba le 177 457 (tlhomamiso ya laboratori) lefatshe ka bophara ka maso a le 1 457 a a tlhomamisitsweng.
Mo Aforika Borwa re na le dikgetsi di le 2 844 tse di tlhomamisitsweng le maso a le marataro ga jaana.
Morago ga kopano ya bone ya Komiti ya Tshoganyetso e e neng e tshwerwe ka 11 Seetebosigo 2009, Mokgatlho wa Lefatshe wa Boitekanelo (WHO) o ne wa fetsa ka gore maemo a leroborobo a lefatshe ka bophara a fitlheletswe mme Mokaedi-Kakaretso, Ngk Margaret Chan, o ne a goeletsa leroborobo (kgato ya 6). Seno se kaya gore bolwetse bo anametse kwa dinageng mo dikgaolong tsotlhe tsa WHO e bile bo ne bo anama ka bonako. Fela, ke rata go gatelela gore go itsise leroborobo ga go kae gore bolwetse jo bo kotsi thata. Go kaya fela gore bo anama gotlhe.
Ka di 6 tsa Phukwi, WHO e ne ya tlhalosa go anama ga leroborobo mo dinageng tse di amegileng le kwa dinageng tse dintšhwa go sa tilwe gape go sa thibelege. Ka lesego, le fa go ka nna jalo, ba etse tlhoko gore batho ba le bantsi ba ba nnang le tshwaetso ya mogare ba tla nna mathwao a a botsatsa. Fela jaaka batlhankedi ba boitekanelo, ba fa gae le ba lefatshe ka bophara, re ntse re tshwenyegile ka maso a a tlhagileng go fitlha ga jaana (lefatshe ka bophara ke 0,8% mme mo Aforika Borwa ke 0,2% ya batho ba ba amegileng). Mogare o ama thata batho ba dingwaga di le 10 go fitlha go di le 29 - bontsi jwa batho ba ba kwa dikolong kgotsa kwa ditheo tsa thuto e e kgolwane.
WHO e gakolotse gore dinaga di tshwanetse go lebisa mogopolo mo go tlhofofatseng kutlwalo ya bolwetse mo baaging. Ka go dira seno, go tlhokega tlhaeletsano e e nonofileng.
Bolwetse bo anama ka lerothodi la tshwaetso (ke gore fa motho yo o nang le tshwaetso a gotlhola kgotsa a ethimola mme o bo o hema mowa o a ethimoletseng mo go ona kgotsa a gotlholetseng mo go ona, le fa a ka gotlholela fa fatshe mme o bo o hema mowa o o fao o ka tshwaetsega).
Palo e e kwa godimo ya batho e na le matshwao a a botsatsa mme ga ba na go tlhoka tlhokomelo ya kalafo e e kgethegileng.
batho ba ba nang le bolwetse jwa sukiri.
letshololo le matshwao a go latlhegelwa ke metsi mo mmeleng.
go otsela go go feteletseng le go idibala.
Mongwe le mongwe yo o nang le matshwao a a bogareng le a a feteletseng o tshwanetse go batla le go amogela thuso ya bonako ya kalafo.
Kalafo e e tlhophilweng ke Tamiflu.
matshwao a a feteletseng.
Kalafo ya mogoso ka Tamiflu e tla lere gore go nne le kemokgatlhanong ya mogoso go molemo mme go dire gore o se nne mosola le mo bathong ba o ka bolokang matshelo a bona.
Maitemogelo a lefatshe lotlhe a supile gore go tswalwa ga dikolo le ditheo tsa thuto e kgolwane, marekelo a magolo le mafelotiro ga go a thusa sepe go fedisa go anama ga bolwetse. Mme go tlhodile dikgoreletso tse dikgolo tsa loago.
Re gakolola gore morutwana mongwe le mongwe, morutabana kgotsa modiri yo o nang le matshwao a a botsatsa a nne kwa gae. Fa go na le barutwana ba le bantsi le/kgotsa barutabana ba ba ntseng kwa gae, setheo se se amegileng se tshwanetse go ikgolaganya le Lefapha la Thuto, mme lona mmogo le bothati jwa boitekanelo le tla gakolola gore go tlhokwa gore go tsewe dikgato dife.
o se ke wa gotlholela mo diatleng tsa gago, o ka mpe wa gotlholela mo sejabaneng.
fa o pateletsega go gotlholela mo diatleng, o se tshware sepe sa dilo tse di jaaka ditshwaro sa setswalo, matlhabaphefo, bogodimo jwa ditafole kgotsa didirisiwa go fitlha o tlhapa diatla ka sesepa.
Fa o itemogela matshwao a a botsatsa, itunne gae, mme o se kopane le batho.
Ke rata go go netefaletsa gore borasaense ba dira sengwe le sengwe lefatshe lotlhe, ba dira le WHO go leka go tlhagisa moento. Fa dilo di ka tsamaya sentle, moento wa go nna jalo o tla nna teng mo dikgweding tse di mmalwa tse di tlang. Fela, go ka nna le topo e e kwa godimo ya moento le fa go se na bokgoni jo bo lekaneng jwa go o dira - bokgoni joo ga bo teng mo Aforika.
Ke rata go go leboga go tsaya nako go buisa lekwalo le, e bile gape ke rata go go leboga ka tsholofelo ya gago ya kamego ya matlhagatlhaga mabapi le go tlhaeletsana le go tlhofofatsa maatla a bolwetse.