Lesufi sê dit gaan nie oor taal nie…Panyaza Lesufi, Gauteng se LUR vir onderwys, tydens die bekendstelling van die provinsie se matriekuitslae aan die begin van 2019. Foto: Mariska Nanni Deur Paul Maritz Enige Afrikaanse ouer of skoolkind in Gauteng moes al die naam van die berugte LUR vir Onderwys gehoor het – Panyaza Lesufi. Dit is die einste man wat ŉ elektroniese stelsel wil probeer implementeer wat vir die regering die finale woord sal gee oor by watter skool ŉ graad 1- of graad 8-leerder geplaas moet word. Dit is die einste man wat vir sy departement die mag toeëien om te besluit wanneer ŉ skool nou eintlik vol is, en dit is die einste man wat vir homself die mag toeëien om enige skool wat volgens hom nie vol is nie, te vul – met enige kinders binne 30 kilometer van daardie spesifieke skool. Hierdie drie reëls gee vir Lesufi ŉ monargiese hoeveelheid mag oor waar presies kindertjies sal skoolgaan. Tydens ŉ gesprek oor die toekoms van onderwys, wat op 3 Julie 2019 aangebied is, het Lesufi gesê dat dit nie oor taal gaan nie, maar eerder oor ŉ magdom ander dinge, soos toegang en gehalte. Hierdie tipe opmerking staan direk in teenstand met vorige opmerkings deur hom gemaak, soos dat hy nie kan verstaan waarom mense in Afrikaans wil skoolgaan nie, siende dat dit nie eens meer by universiteite aangebied word nie. Hoe kan hy maak asof dit nie oor Afrikaans gaan nie? Hy wou dan aanvanklik nie hê taal behoort ŉ kernoorweging te wees wanneer daar bepaal word waar ŉ kind geplaas word nie. Dit spreek van óf vergeetagtigheid óf moedswilligheid. Vir Afrikaanse ouers en jongmense wat van plan is om binnekort ouers van Afrikaanse kinders te wees, is die boodskap duidelik soos daglig – en die helderheid kom juis deur in dít wat nie bekendgemaak word nie… Deur op alles behalwe taal te probeer fokus, as die kameras aan is en op hom skyn, wys Lesufi presies vir ons wat hy nie wil hê ons moet sien nie – en dit is juis taal. Eie oplossings sal gemaak word, en hoe meer planne nou gemaak word, hoe kleiner sal die krisis wees as daar prontuit gestel word dat Afrikaans nou weg is. In Namibië was dit so eenvoudig soos ŉ jaarwisseling wat die einde van Afrikaans in verskeie staatskole beteken het. Lesufi mag dalk meer slinks wees as dit, maar dat hy ons moedertaal stelselmatig uit staatskole wil stoot, behoort vir niemand meer onseker te wees nie. Die ouers en voornemende ouers behoort nie vir te lank in sak en as hieroor te sit nie – daar is werk om te doen, die tyd om moue op te rol en skouer aan die wiel te sit, is nou. Eie skole, skole wat aan die gemeenskap behoort, skole waar wêreldgehalteonderrig sonder jaloesie of onder politiek gebuk moet gaan, is wat ons soek. En dit is wat ons vir onsself moet bou.