Dan Sleigh, wat eersdaags 79 word, is een van Afrikaans se onbetwiste meesters. En dis nie net ons wat so baie dink van sy boeke nie. Die Engelse vertaling van sy boek Eilande is ingesluit in ŉ Britse publikasie getiteld 1001 books you must read before you die. Sy werk is al bekroon met van die grootste letterkundige pryse in Afrikaans, maar presies hóé goed hy is, spreek uit die feit dat hy selfs nie-literêre lesers baie ure se leesgenot verskaf. Ilse Salzwedel het met hom gesels.
Die veelbekroonde Kaapse skrywer en geskiedkundige se liefde vir lees kom uit sy kinderdae. “Ons gesin was lesers van alles wat daar te kry was: koerante, tydskrifte, boeke van alle soorte. Die wêreld was destyds mos maar in boeke,” vertel die gebore en getoë Weskusser. Hy kan nou wel nie die boek onthou wat van hom ŉ lewenslange leser gemaak het nie, maar mymer dat dit dalk iets soos E.R. Burroughs se Tarzan of Stephenson se Treasure Island kon wees. “Avontuur is vir ŉ kind belangrik. Dit was juis ŉ boek, P.C.Wren se Beau Geste wat, saam met die lewe in ŉ skoolkoshuis, veroorsaak het dat ek besluit het om weg te loop Marseilles toe en by die Vreemdelingelegioen aan te sluit. Ek het natuurlik nie verder as die voordeur gekom nie,” skerts hy.
Sy skryfwerk vir skole het gesorg vir ŉ lekker aanvullende inkomste, maar sedert sy aftrede in 1996 as Provinsiale Koördineerder van Bewaringsopvoeding in die Kaapse Onderwysdepartement, het verkope en resensies vir hom van minder belang geword. “Ek was toe vry om boeke van groter omvang te skryf. Ek moes eenvoudig skryf - dis iets waarmee jy gebore word. Die skrywer kies self sy rigting en peil, maar moet weet op watter vlak sy werk aanvaarbaar is. Daarvoor is beoordeling deur kundiges nodig. Ek het manuskripte vir kompetisies voorgelê. Ek glo dat as jy niks verwag nie, jy nie teleurgestel word nie. Daar was dus elke keer die plesier van verrassing.”
Wat beskou hy as ŉ skrywer se belangrikste taak? “Dis vir my persoonlik belangrik om populêre smaak te vermy. Totale oorspronklikheid van onderwerp en uitdrukkingsvermoë t.o.v. die ondersoek na en oordra van kennis oor die menslike lewe is vir my net so belangrik. Dit is een rede waarom Shakespeare so briljant is, want hy het daardie drie dinge met kort tekste (gedigte en dialoog) reggekry. Vir die groot plesier van skryf - om met woorde, frases, sinne en paragrawe ’n verhaal uit eie kennis en verbeelding te bou - betaal jy met toewyding en dissipline, maar vir dié voorreg, met hoop of verwagting op sukses, sal jy seker enigiets betaal.”
*Dan Sleigh is die wenner van vanjaar se ATKV-Prosaprys ter waarde van R25 000 met sy roman 1795. Lees meer oor die Woordveertjies 2017 hier.