Die Grondwet van die Republiek van Suid-Afrika: Bylae 6. Oorgangsreëlings
My Constitution Die Grondwet van die Republiek van Suid-Afrika Bylae 6. Oorgangsreëlings
Bylae 6: Oorgangsreëlings
[Bylae 6 gewysig by a. 3 van die Eerste Wysigingswet op die Grondwet van 1997, by a. 5(a) van die Tweede Wysigingswet op die Grondwet van 1998 en by a. 20 van die Sesde Wysigingswet op die Grondwet van 2001.]
In hierdie Bylae, tensy uit die samehang anders blyk, beteken–
“nuwe Grondwet” die Grondwet van die Republiek van Suid-Afrika, 1996;
“oubedeling-wetgewing” wetgewing verorden voordat die vorige Grondwet in werking getree het;
“tuisland” ŉ deel van die Republiek waarmee, voordat die vorige Grondwet in werking getree het, in Suid-Afrikaanse wetgewing gehandel is as ŉ onafhanklike of selfregerende gebied;
“vorige Grondwet” die Grondwet van die Republiek van Suid-Afrika, 1993 (Wet 200 van 1993).
2. Voortbestaan van bestaande regsvoorskrifte
Alle regsvoorskrifte wat van krag was toe die nuwe Grondwet in werking getree het, bly van krag behoudens–
enige wysiging of herroeping; en
bestaanbaarheid met die nuwe Grondwet.
Oubedeling-wetgewing wat ingevolge subitem (1) van krag bly–
het nie ŉ wyer toepassing, hetsy gebiedsgewys of andersins, as wat dit gehad het voordat die vorige Grondwet in werking getree het nie, tensy dit daarna gewysig is om ŉ wyer toepassing te hê; en
word, behoudens die nuwe Grondwet, steeds geadministreer deur die gesag wat dit geadministreer het toe die nuwe Grondwet in werking getree het.
3. Uitleg van bestaande wetgewing
Tensy dit onbestaanbaar met die konteks of duidelik onvanpas is, word ŉ verwysing in enige wetgewing wat bestaan het toe die nuwe Grondwet in werking getree het–
na die Republiek van Suid-Afrika of ŉ tuisland (behalwe wanneer dit na ŉ grondgebied verwys), uitgelê as ŉ verwysing na die Republiek van Suid-Afrika kragtens die nuwe Grondwet;
na die Parlement, die Nasionale Vergadering of die Senaat, uitgelê as ŉ verwysing na die Parlement, die Nasionale Vergadering of die Nasionale Raad van Provinsies kragtens die nuwe Grondwet;
na die President, ŉ Uitvoerende Adjunkpresident, ŉ Minister, ŉ Adjunkminister of die Kabinet, behoudens item 9 van hierdie Bylae uitgelê as ŉ verwysing na die President, die Adjunkpresident, ŉ Minister, ŉ Adjunkminister of die Kabinet kragtens die nuwe Grondwet;
na die President van die Senaat, uitgelê as ŉ verwysing na die voorsitter van die Nasionale Raad van Provinsies;
na ŉ provinsiale wetgewer, Premier, Uitvoerende Raad of lid van ŉ Uitvoerende Raad van ŉ provinsie, behoudens item 12 van hierdie Bylae uitgelê as ŉ verwysing na ŉ provinsiale wetgewer, Premier, Uitvoerende Raad of lid van ŉ Uitvoerende Raad kragtens die nuwe Grondwet; of
na ŉ amptelike taal of tale, uitgelê as ŉ verwysing na enige van die amptelike tale kragtens die nuwe Grondwet.
Tensy dit onbestaanbaar met die konteks of duidelik onvanpas is, word ŉ verwysing in enige oorblywende oubedeling-wetgewing–
na ŉ Parlement, ŉ Huis van ŉ Parlement of ŉ wetgewende vergadering of liggaam van die Republiek of van ŉ tuisland, uitgelê as ŉ verwysing na–
die Parlement kragtens die nuwe Grondwet, indien die administrasie van daardie wetgewing ingevolge die vorige Grondwet of hierdie Bylae aan die nasionale uitvoerende gesag toegewys of opgedra is; of
die provinsiale wetgewer van ŉ provinsie, indien die administrasie van daardie wetgewing ingevolge die vorige Grondwet of hierdie Bylae aan ŉ provinsiale uitvoerende gesag toegewys of opgedra is; of
na ŉ Staatspresident, Hoofminister, Administrateur of ander hoof-uitvoerende beampte, Kabinet, Ministersraad of uitvoerende raad van die Republiek of van ŉ tuisland, uitgelê as ŉ verwysing na–
die President kragtens die nuwe Grondwet, indien die administrasie van daardie wetgewing ingevolge die vorige Grondwet of hierdie Bylae aan die nasionale uitvoerende gesag toegewys of opgedra is; of
die Premier van ŉ provinsie kragtens die nuwe Grondwet, indien die administrasie van daardie wetgewing ingevolge die vorige Grondwet of hierdie Bylae aan ŉ provinsiale uitvoerende gesag toegewys of opgedra is.
4. Nasionale Vergadering
Enigiemand wat ŉ lid of ampsdraer van die Nasionale Vergadering was toe die nuwe Grondwet in werking getree het, word ŉ lid of ampsdraer van die Nasionale Vergadering kragtens die nuwe Grondwet, en beklee die amp as lid of ampsdraer ingevolge die nuwe Grondwet.
Die Nasionale Vergadering soos ingevolge subitem (1) saamgestel, word beskou as verkies te wees kragtens die nuwe Grondwet vir ŉ termyn wat op 30 April 1999 verstryk.
Vir die duur van die Nasionale Vergadering se termyn wat behoudens artikel 49(4) van die nuwe Grondwet op 30 April 1999 verstryk, bestaan die Vergadering uit 400 lede.
Die reëls en orders van die Nasionale Vergadering wat van krag was toe die nuwe Grondwet in werking getree het, bly van krag behoudens enige wysiging of herroeping.
5. Onafgehandelde werk voor Parlement
Daar word met enige onafgehandelde werk voor die Nasionale Vergadering wanneer die nuwe Grondwet in werking tree, ingevolge die nuwe Grondwet voortgegaan.
Enige onafgehandelde werk voor die Senaat wanneer die nuwe Grondwet in werking tree, moet na die Nasionale Raad van Provinsies verwys word, en die Raad moet ingevolge die nuwe Grondwet met daardie werk voortgaan.
6. Verkiesing van Nasionale Vergadering
Geen verkiesing van die Nasionale Vergadering mag voor 30 April 1999 gehou word nie tensy die Vergadering ontbind word ingevolge artikel 50(2) na ŉ voorstel van wantroue in die President ingevolge artikel 102(2) van die nuwe Grondwet.
Artikel 50(1) van die nuwe Grondwet word opgeskort tot 30 April 1999.
Ondanks die herroeping van die vorige Grondwet, is Bylae 2 by daardie Grondwet, soos gewysig deur Aanhangsel A by hierdie Bylae, van toepassing–
op die eerste verkiesing van die Nasionale Vergadering kragtens die nuwe Grondwet;
op die verlies van lidmaatskap van die Vergadering in ander omstandighede as dié waarvoor in artikel 47(3) van die nuwe Grondwet voorsiening gemaak word; en
op die vul van vakatures in die Vergadering, en die aanvulling, hersiening en aanwending van partylyste vir die vul van vakatures, tot die tweede verkiesing van die Vergadering kragtens die nuwe Grondwet.
Artikel 47(4) van die nuwe Grondwet word opgeskort tot die tweede verkiesing van die Nasionale Vergadering kragtens die nuwe Grondwet.
7. Nasionale Raad van Provinsies
Vir die tydperk wat eindig onmiddellik voor die eerste sitting van ŉ provinsiale wetgewer gehou na sy eerste verkiesing kragtens die nuwe Grondwet–
moet die verhouding van partyverteenwoordiging in die provinsie se afvaardiging na die Nasionale Raad van Provinsies dieselfde wees as die verhouding waarin die provinsie se tien senatore ingevolge artikel 48 van die vorige Grondwet benoem is; en
is die toekenning van vaste afgevaardigdes en spesiale afgevaardigdes aan die partye wat in die provinsiale wetgewer verteenwoordig is, soos volg:
1. Oos-Kaap ANC 5, NP 1 ANC 4
2. Vrystaat ANC 4, FF 1, NP 1 ANC 4
6. Noord-Kaap ANC 3, FF 1, NP 2 ANC 2, NP 2
8. Noordwes ANC 4, FF 1, NP 1 ANC 4
9. Wes-Kaap ANC 2, DP 1, NP 3 ANC 1, NP 3
‘n Party wat in ŉ provinsiale wetgewer verteenwoordig is–
moet sy vaste afgevaardigdes benoem uit die persone wat senatore was toe die nuwe Grondwet in werking getree het en wat beskikbaar is om as vaste afgevaardigdes te dien; en
kan ander persone as vaste afgevaardigdes benoem slegs indien daar geen of ŉ onvoldoende getal van sy voormalige senatore beskikbaar is.
‘n Provinsiale wetgewer moet sy vaste afgevaardigdes ooreenkomstig die benoemings van die partye aanstel.
Subitems (2) en (3) is van toepassing slegs op die eerste aanstelling van vaste afgevaardigdes na die Nasionale Raad van Provinsies.
Artikel 62(1) van die nuwe Grondwet is nie van toepassing op die benoeming en aanstelling van voormalige senatore as vaste afgevaardigdes ingevolge hierdie item nie.
Die reëls en orders van die Senaat wat van krag was toe die nuwe Grondwet in werking getree het, moet ten opsigte van die werk van die Nasionale Raad toegepas word in die mate waarin dit toegepas kan word, behoudens enige wysiging of herroeping.
8. Voormalige senatore
‘n Voormalige senator wat nie as ŉ vaste afgevaardigde na die Nasionale Raad van Provinsies aangestel word nie, is geregtig om ŉ ten volle stemgeregtigde lid te word van die wetgewer van die provinsie waaruit daardie persoon ingevolge artikel 48 van die vorige Grondwet as ŉ senator benoem is.
Indien ŉ voormalige senator kies om nie ŉ lid van ŉ provinsiale wetgewer te word nie, word daar beskou dat daardie persoon as senator bedank het op die dag voordat die nuwe Grondwet in werking getree het.
Die salaris, toelaes en voordele van ŉ voormalige senator wat as ŉ vaste afgevaardigde of as ŉ lid van ŉ provinsiale wetgewer aangestel is, mag nie slegs vanweë daardie aanstelling verminder word nie.
9. Nasionale uitvoerende gesag
Enigiemand wat kragtens die vorige Grondwet die President, ŉ Uitvoerende Adjunkpresident, ŉ Minister of ŉ Adjunkminister was toe die nuwe Grondwet in werking getree het, bly aan in en beklee daardie amp ingevolge die nuwe Grondwet, maar behoudens subitem (2).
Tot 30 April 1999 word artikels 84, 89, 90, 91, 93 en 96 van die nuwe Grondwet geag te lui soos in Aanhangsel B by hierdie Bylae uiteengesit.
Subitem (2) belet nie ŉ Minister wat ŉ senator was toe die nuwe Grondwet in werking getree het, om aan te bly nie as ŉ Minister genoem in artikel 91(1)(a) van die nuwe Grondwet, soos dié artikel in Aanhangsel B lui.
10. Provinsiale wetgewers
Enigiemand wat ŉ lid of ampsdraer van ŉ provinsie se wetgewer was toe die nuwe Grondwet in werking getree het, word ŉ lid of ampsdraer van die wetgewer vir daardie provinsie kragtens die nuwe Grondwet, en beklee die amp van lid of ampsdraer ingevolge die nuwe Grondwet en ŉ provinsiale grondwet wat verorden mag word.
ŉ Provinsiale wetgewer soos ingevolge subitem (1) saamgestel, word beskou as kragtens die nuwe Grondwet verkies te wees vir ŉ termyn wat op 30 April 1999 verstryk.
Vir die duur van sy termyn wat op 30 April 1999 verstryk, en behoudens artikel 108(4), bestaan ŉ provinsiale wetgewer uit die getal lede kragtens die vorige Grondwet vir daardie wetgewer bepaal sowel as die getal voormalige senatore wat ingevolge item 8 van hierdie Bylae lede van die wetgewer geword het.
Die reëls en orders van ŉ provinsiale wetgewer wat van krag was toe die nuwe Grondwet in werking getree het, bly van krag behoudens enige wysiging of herroeping.
11. Verkiesing van provinsiale wetgewers
op die eerste verkiesing van ŉ provinsiale wetgewer kragtens die nuwe Grondwet;
op die verlies van lidmaatskap van ŉ wetgewer in ander omstandighede as dié waarvoor in artikel 106(3) van die nuwe Grondwet voorsiening gemaak word; en
op die vul van vakatures in ŉ wetgewer, en die aanvulling, hersiening en aanwending van partylyste vir die vul van vakatures, tot die tweede verkiesing van die wetgewer kragtens die nuwe Grondwet.
Artikel 106(4) van die nuwe Grondwet word ten opsigte van ŉ provinsiale wetgewer opgeskort tot die tweede verkiesing van die wetgewer kragtens die nuwe Grondwet.
12. Provinsiale uitvoerende gesagte
Enigiemand wat die Premier of ŉ lid van die Uitvoerende Raad van ŉ provinsie was toe die nuwe Grondwet in werking getree het, bly aan in en beklee daardie amp ingevolge die nuwe Grondwet en ŉ provinsiale grondwet wat verorden mag word, maar behoudens subitem (2).
Totdat die Premier wat na die eerste verkiesing van ŉ provinsie se wetgewer kragtens die nuwe Grondwet verkies word, die amp aanvaar, of die provinsie sy grondwet verorden, wat ook al eerste plaasvind, word artikels 132 en 136 van die nuwe Grondwet geag te lui soos in Aanhangsel C by hierdie Bylae uiteengesit.
13. Provinsiale grondwette
‘n Provinsiale grondwet wat aangeneem is voordat die nuwe Grondwet in werking getree het, moet aan artikel 143 van die nuwe Grondwet voldoen.
14. Opdra van wetgewing aan provinsies
Wetgewing met betrekking tot ŉ aangeleentheid binne ŉ funksionele gebied in Bylae 4 of 5 by die nuwe Grondwet vermeld en wat, toe die nuwe Grondwet in werking getree het, deur ŉ gesag binne die nasionale uitvoerende gesag geadministreer is, kan deur die President by proklamasie opgedra word aan ŉ gesag binne ŉ provinsiale uitvoerende gesag wat deur die Uitvoerende Raad van die provinsie aangewys word.
In die mate waarin dit vir die doeltreffende uitvoering van ŉ opdrag van wetgewing kragtens subitem (1) nodig is, kan die President by proklamasie–
die wetgewing wysig of aanpas om die uitleg of toepassing daarvan te reël;
waar die opdrag nie op ŉ stuk wetgewing as geheel van toepassing is nie, dié bepalings daarvan waarop die opdrag van toepassing is of in die mate waarin die opdrag daarop van toepassing is, met of sonder enige wysigings of aanpassings in paragraaf (a) bedoel, herroep en herverorden; of
enige ander aangeleentheid reël wat as gevolg van die opdrag nodig is, met inbegrip van die oorplasing of afstaan van personeel, of die oordrag van bates, laste, regte en verpligtinge na of van die nasionale of ŉ provinsiale uitvoerende gesag of ŉ staatsdepartement, administrasie, veiligheidsdiens of ander instelling.
ŉ Afskrif van elke proklamasie wat ingevolge subitem (1) of (2) uitgereik is, moet binne tien dae na die publisering van die proklamasie aan die Nasionale Vergadering en die Nasionale Raad van Provinsies voorgelê word.
Indien sowel die Nasionale Vergadering as die Nasionale Raad die proklamasie of ŉ bepaling daarvan by besluit afkeur, verval die proklamasie of bepaling, maar dit raak nie–
die geldigheid van enigiets wat ingevolge die proklamasie of bepaling gedoen is voordat dit verval het nie; of
ŉ reg of voorreg verkry of ŉ verpligting of aanspreeklikheid opgeloop voordat dit verval het nie.
Wanneer wetgewing kragtens subitem (1) opgedra word, word ŉ verwysing in die wetgewing na ŉ gesag wat dit administreer, uitgelê as ŉ verwysing na die gesag aan wie dit opgedra is.
ŉ Opdrag van wetgewing kragtens artikel 235(8) van die vorige Grondwet, met inbegrip van ŉ wysiging, aanpassing of herroeping en herverordening van enige wetgewing en enige ander stappe wat kragtens daardie artikel gedoen is, word beskou as kragtens hierdie item gedoen te wees.
15. Bestaande wetgewing buite die Parlement se wetgewende bevoegdheid
‘n Gesag binne die nasionale uitvoerende gesag wat, wanneer die nuwe Grondwet in werking tree, enige wetgewing administreer wat buite die Parlement se wetgewende bevoegdheid val, bly bevoeg om daardie wetgewing te administreer totdat dit ingevolge item 14 van hierdie Bylae aan ŉ gesag binne ŉ provinsiale uitvoerende gesag opgedra word.
Subitem (1) verval twee jaar nadat die nuwe Grondwet in werking getree het.
Elke hof, met inbegrip van howe van tradisionele leiers, wat bestaan het toe die nuwe Grondwet in werking getree het, gaan voort om te funksioneer en om jurisdiksie uit te oefen ingevolge die wetgewing wat daarop van toepassing is, en enigiemand wat die amp van regterlike beampte beklee, gaan voort om die amp te beklee ingevolge die wetgewing wat op daardie amp van toepassing is, behoudens–
enige wysiging of herroeping van daardie wetgewing; en
Die Konstitusionele Hof wat deur die vorige Grondwet ingestel is, word die Konstitusionele Hof kragtens die nuwe Grondwet.
[Par. (b) geskrap by a. 20(a) van die Sesde Wysigingswet op die Grondwet van 2001.]
Die Appèlafdeling van die Hooggeregshof van Suid-Afrika word die Hoogste Hof van Appèl kragtens die nuwe Grondwet.
‘n Provinsiale of plaaslike afdeling van die Hooggeregshof van Suid-Afrika of ŉ hooggeregshof van ŉ tuisland of ŉ algemene afdeling van so ŉ hof, word ŉ Hoë Hof kragtens die nuwe Grondwet sonder verandering van sy regsgebied, behoudens enige rasionalisering in subitem (6) beoog.
Enigiemand wat die amp van Regter-president, Adjunk-regter-president of regter van ŉ hof in paragraaf (a) genoem, beklee of geag word dit te beklee wanneer die nuwe Grondwet in werking tree, word die Regter-president, die Adjunk-regter-president of ŉ regter van so ŉ hof kragtens die nuwe Grondwet, behoudens enige rasionalisering in subitem (6) beoog.
Tensy dit onbestaanbaar met die konteks of duidelik onvanpas is, word ŉ verwysing in enige wetgewing of proses na–
die Konstitusionele Hof kragtens die vorige Grondwet, uitgelê as ŉ verwysing na die Konstitusionele Hof kragtens die nuwe Grondwet;
die Appèlafdeling van die Hooggeregshof van Suid-Afrika, uitgelê as ŉ verwysing na die Hoogste Hof van Appèl; en
ŉ provinsiale of plaaslike afdeling van die Hooggeregshof van Suid-Afrika of ŉ hooggeregshof van ŉ tuisland of algemene afdeling van so ŉ hof, uitgelê as ŉ verwysing na ŉ Hoë Hof.
Sodra dit doenlik is nadat die nuwe Grondwet in werking getree het, moet alle howe, ook hulle struktuur, samestelling, funksionering en jurisdiksie, en alle tersaaklike wetgewing, gerasionaliseer word met die oog daarop om ŉ regstelsel in te stel wat aan die voorskrifte van die nuwe Grondwet voldoen.
Die Kabinetslid wat vir die regspleging verantwoordelik is, handelende na oorleg met die Regterlike Dienskommissie, moet die rasionalisering beoog in paragraaf (a), bestuur.
Enige persoon wat, wanneer die Sesde Wysigingswet op die Grondwet van 2001 in werking tree, die amp beklee van–
die President van die Konstitusionele Hof, word die Hoofregter soos beoog in artikel 167(1) van die nuwe Grondwet;
die Adjunkpresident van die Konstitusionele Hof, word die Adjunkhoofregter soos beoog in artikel 167(1) van die nuwe Grondwet;
die Hoofregter, word die President van die Hoogste Hof van Appèl soos beoog in artikel 168(1) van die nuwe Grondwet; en
die Adjunkhoofregter, word die Adjunkpresident van die Hoogste Hof van Appèl soos beoog in artikel 168(1) van die nuwe Grondwet.
Alle reëls, regulasies of voorskrifte deur die President van die Konstitusionele Hof of die Hoofregter uitgevaardig wat onmiddellik voor die inwerkingtreding van die Sesde Wysigingswet op die Grondwet van 2001 van krag was, bly van krag totdat dit herroep of gewysig word.
Tensy dit onbestaanbaar met die konteks of duidelik onvanpas is, word ŉ verwysing in enige wet of prosesstuk na die Hoofregter of die President van die Konstitusionele Hof uitgelê as ŉ verwysing na die Hoofregter soos in artikel 167(1) van die nuwe Grondwet beoog.
[Subitem (7) bygevoeg by a. 20(b) van die Sesde Wysigingswet op die Grondwet van 2001.]
17. Sake hangende voor howe
Alle verrigtinge wat voor ŉ hof hangende is wanneer die nuwe Grondwet in werking tree, moet afgehandel word asof die nuwe Grondwet nie verorden is nie, tensy die belang van geregtigheid anders vereis.
Artikel 108 van die vorige Grondwet bly van krag totdat die Parlementswet beoog in artikel 179 van die nuwe Grondwet in werking tree. Hierdie subitem raak nie die aanstelling van die Nasionale Direkteur van Openbare Vervolgings ingevolge artikel 179 nie.
‘n Prokureur-generaal wat die amp beklee wanneer die nuwe Grondwet in werking tree, bly funksioneer ingevolge die wetgewing wat op daardie amp van toepassing is, behoudens subitem (1).
19. Ede en plegtige verklarings
‘n Persoon wat ingevolge hierdie Bylae in ŉ amp aanbly en wat kragtens die vorige Grondwet ŉ ampseed of ŉ plegtige verklaring afgelê het, is nie verplig om die ampseed of plegtige verklaring kragtens die nuwe Grondwet te herhaal nie.
20. Ander grondwetlike instellings
In hierdie item beteken “grondwetlike instelling”–
die Openbare Beskermer;
[Par. (b) gewysig by a. 4 van die Tweede Wysigingswet op die Grondwet van 1998.]
die Kommissie op Geslagsgelykheid;
die Suid-Afrikaanse Reserwebank;
die Finansiële en Fiskale Kommissie;
die Regterlike Dienskommissie; of
die Pan-Suid-Afrikaanse Taalraad.
‘n Grondwetlike instelling wat ingevolge die vorige Grondwet ingestel is, gaan voort om te funksioneer ingevolge die wetgewing wat daarop van toepassing is, en enigiemand wat die amp van kommissielid, lid van die raad van die Reserwebank of die Pan-Suid-Afrikaanse Taalraad, Openbare Beskermer of Ouditeur-generaal beklee wanneer die nuwe Grondwet in werking tree, gaan voort om die amp te beklee ingevolge die wetgewing wat op daardie amp van toepassing is, behoudens–
Artikels 199(1), 200(1), (3) en (5) tot (11) en 201 tot 206 van die vorige Grondwet bly van krag totdat dit herroep word deur ŉ Parlementswet wat ingevolge artikel 75 van die nuwe Grondwet aangeneem word.
Die lede van die Regterlike Dienskommissie genoem in artikel 105(1)(h) van die vorige Grondwet hou op om lede van die Kommissie te wees wanneer die lede genoem in artikel 178(1)(i) van die nuwe Grondwet aangestel word.
Die Volkstaatraad ingestel ingevolge die vorige Grondwet gaan voort om te funksioneer ingevolge die wetgewing wat daarop van toepassing is, en enigiemand wat die amp van lid van die Raad beklee wanneer die nuwe Grondwet in werking tree, gaan voort om die amp te beklee ingevolge die wetgewing wat op daardie amp van toepassing is, behoudens–
Artikels 184A en 184B(1)(a), (b) en (d) van die vorige Grondwet bly van krag totdat dit herroep word deur ŉ Parlementswet wat ingevolge artikel 75 van die nuwe Grondwet aangeneem word.
21. Verordening van wetgewing deur nuwe Grondwet vereis
Waar die nuwe Grondwet die verordening van nasionale of provinsiale wetgewing vereis, moet daardie wetgewing binne ŉ redelike tydperk vanaf die datum waarop die nuwe Grondwet in werking getree het deur die tersaaklike gesag verorden word.
Artikel 198(b) van die nuwe Grondwet mag nie toegepas word voordat die wetgewing beoog in daardie artikel verorden is nie.
Artikel 199(3)(a) van die nuwe Grondwet mag nie toegepas word voor die verstryking van drie maande nadat die wetgewing beoog in daardie artikel verorden is nie.
Nasionale wetgewing beoog in artikel 217(3) van die nuwe Grondwet moet verorden word binne drie jaar vanaf die datum waarop die nuwe Grondwet in werking getree het, maar die afwesigheid van hierdie wetgewing gedurende hierdie tydperk belet nie die inwerkingstelling van die beleid in artikel 217(2) bedoel nie.
Totdat die Parlementswet genoem in artikel 65(2) van die nuwe Grondwet verorden word, kan elke provinsiale wetgewer sy eie prosedure bepaal waarvolgens magtiging aan sy afvaardiging verleen word om namens hom stemme in die Nasionale Raad van Provinsies uit te bring.
Totdat die wetgewing beoog in artikel 229(1)(b) van die nuwe Grondwet verorden word, bly ŉ munisipaliteit bevoeg om enige belasting, heffing of reg op te lê wat hy gemagtig was om op te lê toe die Grondwet in werking getree het.
22. Nasionale eenheid en versoening
Ondanks die ander bepalings van die nuwe Grondwet en ondanks die herroeping van die vorige Grondwet, word al die bepalings met betrekking tot amnestie wat in die vorige Grondwet onder die opskrif “Nasionale Eenheid en Versoening” vervat is, geag deel van die nuwe Grondwet uit te maak vir die doeleindes van die Wet op die Bevordering van Nasionale Eenheid en Versoening, 1995 (Wet 34 van 1995), soos gewysig, asook vir die doeleindes van die geldigheid daarvan.
Vir die doeleindes van subitem (1) word die datum “6 Desember 1993” waar dit in die bepalings van die vorige Grondwet onder die opskrif van “Nasionale Eenheid en Versoening” verskyn, geag “11 Mei 1994” te lui.
[Subitem (2) bygevoeg by a. 3 van die Eerste Wysigingswet op die Grondwet van 1997.]
23. Handves van Regte
Nasionale wetgewing beoog in artikels 9(4), 32(2) en 33(3) van die nuwe Grondwet moet binne drie jaar vanaf die datum waarop die nuwe Grondwet in werking getree het, verorden word.
Totdat die wetgewing beoog in artikels 32(2) en 33(3) van die nuwe Grondwet verorden word–
word artikel 32(1) geag soos volg te lui:
“(1) Elke persoon het die reg op toegang tot alle inligting wat deur die staat of enige van sy organe in enige regeringsfeer gehou word vir sover daardie inligting benodig word vir die uitoefening of beskerming van enige van hul regte.”; en
word artikel 33(1) en (2) geag soos volg te lui:
“Elke persoon het die reg–
(a) op regsgeldige administratiewe optrede waar enige van hul regte of belange geraak of bedreig word;
(b) op prosedureel billike administratiewe optrede waar enige van hul regte of regmatige verwagtings geraak of bedreig word;
(c) om skriftelik voorsien te word van redes vir administratiewe optrede wat enige van hul regte of belange raak, tensy die redes vir daardie optrede openbaar gemaak is; en
(d) op administratiewe optrede wat regverdigbaar is met betrekking tot die redes wat daarvoor gegee word, waar enige van hul regte geraak of bedreig word.”.
Artikels 32(2) en 33(3) van die nuwe Grondwet verval indien die wetgewing wat in daardie artikels onderskeidelik beoog word, nie binne drie jaar vanaf die datum waarop die nuwe Grondwet in werking getree het, verorden word nie.
24. Staatsadministrasie en veiligheidsdienste
Artikels 82(4)(b), 215, 218(1), 219(1), 224 tot 228, 236(1), (2), (3), (6), (7)(b) en (8), 237(1) en (2)(a) en 239(4) en (5) van die vorige Grondwet bly van krag asof die vorige Grondwet nie herroep is nie, behoudens–
die wysigings aan daardie artikels soos in Aanhangsel D uiteengesit;
enige verdere wysiging of enige herroeping van daardie artikels deur ŉ Parlementswet wat ingevolge artikel 75 van die nuwe Grondwet aangeneem is; en
Die Staatsdienskommissie en die provinsiale dienskommissies bedoel in Hoofstuk 13 van die vorige Grondwet gaan voort om te funksioneer ingevolge daardie Hoofstuk en die wetgewing wat daarop van toepassing is asof daardie Hoofstuk nie herroep is nie, totdat die Kommissie en die provinsiale dienskommissies by Parlementswet ingevolge artikel 75 van die nuwe Grondwet aangeneem, afgeskaf word.
Die herroeping van die vorige Grondwet raak nie enige proklamasie wat kragtens artikel 237(3) van die vorige Grondwet uitgereik is nie, en so ŉ proklamasie bly van krag, behoudens –
25. Bykomende onbevoegdheid vir wetgewers
Enigiemand wat, toe die nuwe Grondwet in werking getree het, besig was om ŉ vonnis van meer as 12 maande gevangenisstraf sonder die keuse van ŉ boete in die Republiek uit te dien, is onbevoeg om ŉ lid van die Nasionale Vergadering of ŉ provinsiale wetgewer te word.
Die onbevoegdheid van ŉ persoon ingevolge subitem (1)–
verval indien die skuldigbevinding op appèl tersyde gestel word, of die vonnis op appèl verminder word tot ŉ vonnis wat daardie persoon nie onbevoeg maak nie; en
eindig vyf jaar nadat die vonnis voltooi is.
26. Plaaslike regering
Ondanks die bepalings van artikels 151, 155, 156 en 157 van die nuwe Grondwet–
bly die bepalings van die Oorgangswet op Plaaslike Regering, 1993 (Wet 209 van 1993), soos dit van tyd tot tyd gewysig kan word deur nasionale wetgewing wat met die nuwe Grondwet bestaanbaar is, van krag ten opsigte van ŉ Munisipale Raad totdat ŉ Munisipale Raad wat daardie Raad vervang, verkose verklaar is as gevolg van die eerste algemene verkiesing van Munisipale Rade na die inwerkingtrede van die nuwe Grondwet; en
[Par. (a) vervang by a. 5(a) van die Tweede Wysigingswet op die Grondwet van 1999.]
is ŉ tradisionele leier van ŉ gemeenskap wat ŉ stelsel van inheemse reg naleef en woon op grond binne die gebied van ŉ plaaslike oorgangsraad, landelike oorgangsraad of verteenwoordigende oorgangsraad in die Oorgangswet op Plaaslike Regering, 1993, genoem en wat geïdentifiseer is soos in artikel 182 van die vorige Grondwet uiteengesit, ampshalwe daarop geregtig om ŉ lid van daardie raad te wees totdat ŉ Munisipale Raad wat daardie Raad vervang, verkose verklaar is as gevolg van die eerste algemene verkiesing van Munisipale Rade na die inwerkingtrede van die nuwe Grondwet.
[Par. (b) vervang by a. 5(a) van die Tweede Wysigingswet op die Grondwet van 1998.]
Artikel 245(4) van die vorige Grondwet bly van krag totdat die toepassing van daardie artikel verval. Artikel 16(5) en (6) van die Oorgangswet op Plaaslike Regering, 1993, mag nie voor 30 April 2000 herroep word nie.
[Subitem (2) gewysig by a. 5(b) van die Tweede Wysigingswet op die Grondwet van 1998.]
27. Veilige bewaring van Parlementswette en Provinsiale Wette
Artikels 82 en 124 van die nuwe Grondwet raak nie die veilige bewaring van Parlementswette of provinsiale Wette wat aangeneem is voordat die nuwe Grondwet in werking getree het nie.
28. Registrasie van onroerende eiendom van die staat
By die voorlegging van ŉ sertifikaat deur ŉ bevoegde gesag dat onroerende eiendom van die staat ingevolge artikel 239 van die vorige Grondwet in ŉ bepaalde regering setel, moet ŉ registrateur van aktes die aantekeninge of endossemente in of op enige betrokke register, transportakte of ander dokument aanbring ten einde daardie onroerende eiendom in die naam van daardie regering te registreer.
Geen belasting, gelde of ander vordering is ten opsigte van ŉ registrasie ingevolge subitem (1) betaalbaar nie.
Home Die Grondwet van die Republiek van Suid-Afrika Bylae 6. Oorgangsreëlings