Nuuskommentaar: 2015 in oënskou: Deel 4 – Was dit ŉ annus horribilis of doodgewone jaar?Een van die tonele tydens die aanvalle op Parys. Foto: AP/Thibault Camus In hierdie slotaflewering van ŉ terugskouing op 2015 kom die buiteland en die wetenskap aan die bod. Maar eerstens is dit belangrik om aandag te skenk aan hoe van die voorste analiste 2015 opsom. In hoe ŉ mate Amerikaners soms die VSA as amper die hele wêreld beleef, blyk uit ŉ oujaarsbeskouing deur die bekende skrywer en analis, John Stossel. Die gewoonlik netjiese Stossel vervleg sy syfers en feite só dat dit soms moeilik en selfs onmoontlik is om vas te stel of hy met ŉ bepaalde feit na die wêreld of na die VSA verwys. Waarin Stossel wel mooi slaag, is om objektief uit te wys daar spruit ook goeie nuus uit 2015 voort, al het faktore soos die toename in terreur die persepsie van ŉ baie donker wolk en ŉ baie dun silwer randjie geskep. Hierteenoor sal lesers met ŉ bepaalde politieke oogpunt wat in Suid-Afrika as links-liberaaal beskou sou word, bitter min silwer randjie waarneem uit Pat Buchanan se artikel, Is the West disintegrating? Mense wat sterk fokus op minderheidsregte sal dit weer ervaar as die blote stel van feite. Thomas Sowell, in sy artikel Remembering 2015, vra die vraag of 2015 ŉ keerpuntjaar was. Hy meen as dit wel die geval was, was dit die keerpunt van die koers wat die VSA en die Westerse beskawing sal inslaan. Hy beskryf 2015 ook as die jaar van die groot leuen en meen dis die jaar waarin gesofistikeerdes die inspan van leuens as fatsoenlik begin beskou het. Dit sou moeilik wees om 2015 se bespreking met iets anders te begin as terreur. Onder die vernaamste aanvalle in 2015 tel die aanval op die satiriese tydskrif, Charlie Hebdo, in Parys. Hierna het die aanvalle in Parys gevolg. Die eerste aanval is deur die Jemeense vertakking van Al Kaïda geloods en die tweede deur die IS wat in 2015 met mening die nuustoneel bestorm het. Ondersoeke na veral die IS-aanvalle se tentakels het veral tot in België, maar ook ander Europese lande soos Nederland en Duitsland gelei. Alle Oujaarsfeeste, soos die afvuur van vuurwerke, is in Brussel uit vrees vir aanvalle gekanselleer, nadat een beplande aanval, na berig word, reeds gefnuik is. In Nigerië is sukses uiteindelik teen Boko Haram behaal, maar die jongste berigte dui daarop dat dié organisasie by die verskerpte optrede aangepas het. Boonop het die situasie meer gekompliseerd geraak omdat ŉ radikale Sjiïtiese organisasie ook sy spiere begin bult het. Terug na Parys. ŉ Omvattende klimaatberaad waaraan sowat 190 lande deelgeneem het, is in die Franse hoofstad gehou. Belangrike ooreenkomste om die mens se invloed op klimaatsverandering te versag, is gesluit; iets wat grootliks moontlik gemaak is deur pres. Barack Obama se sterk steun vir beheermaatreëls en China se nuwe ingesteldheid terwyl verskeie Chinese stede soos Beijing nou gereeld in rookmis verstik. Die vlugtelingkwessie was vanjaar sterk in die nuus. Aanvanklik is veral berig oor die vlugtelinge / migrante uit veral Afrika wat op enige denkbare manier Europa probeer bereik, sodat die Middellandse See ŉ begraafplaas van duisende geword het soos onseevaardige, oorlaaide bote gesink het. Later het die vlugtelinge uit veral Sirië die nuus begin oorheers en vir Europese lande ŉ yslike kopseer geword. Die oorlog in Sirië het ŉ nuwe dimensie bereik toe Rusland fisies aan die kant van diktator Bashar al Assad tot die burgeroorlog toegetree het. Ná ŉ Russiese vliegtuig met groot lewensverlies in die Sinai geval het, blykbaar weens ŉ bom wat deur ŉ IS-filiaal geplant is, het Rusland sy aanvalle op die IS verskerp. Aanvalle op ander rebellegroepe het egter voortgeduur en verhoudings met die weste onder druk gehou en regstreeks daartoe bygedra dat Turkye ŉ Russiese vliegtuig wat bomme op Turkmeense opstandelinge sou gooi, neergeskiet is. Dit is deur groot spanning en ŉ nog groter propaganda-oorlog gevolg. ŉ Interessante uitvloeisel van onder meer die lae olieprys, sanksies en die oorlogsdeelname in Sirië, is dat Rusland weens die gevolglike geldknyp nou na berig word om elke hoek en draai bespaar met die voorbereidings van die 2018-wêreldsokkerbekertoernooi in Moskou en dit is ook pas bekend gemaak dat Rusland se beplande maanbasis wat onlangs bekend gestel is, ook weens geldtekorte vir eers na die maan is. Hoewel die spanning rondom die Oekraïne hoog bly, het dit grootliks as nuusitem van die wêreldtoneel verdwyn en stemme oor die Derde Wêreldoorlog en die hervatting van die Koue Oorlog het stiller geraak. Vanjaar was daar wêreldwyd altesaam 20 aardbewings wat 7 of meer op die momentmagnitudeskaal aangeteken het. Sedert 2002 was daar net in 2010 meer aardbewings wat so sterk was, naamlik 21. Verlede jaar was daar ŉ “skamele” 13. Onder die bielies vanjaar tel twee wat enorme lewensverlies en skade in Nepal berokken het en selfs die hoogte van Everest beïnvloed het. Die sterkste aardbewing was egter een van 8,3 wat in Chili voorgekom het. Meer as 12 400 mense het reeds vanjaar weens aardbewings gesterf, met die eerste groot aardbewing in Nepal wat byna 9 000 lewens geëis het. Die ruimteprestasie wat stellig die meeste aandag geniet het, was New Horizons se verbyvlug by Pluto en sy mane. New Horizons stuur steeds foto’s en ander inligting terug aarde toe terwyl dit steeds verder die ruimte in klief. Nog ŉ belangrike ruimteprestasie is die tuig Dawn se besoek aan die dwergplaneet Ceres, nadat dit ook eers die protoplaneet Vesta aan die ander kant van die asteroïdegordel besoek het. Intussen gaan die Curiosity-tuig op Mars met sy verkenningswerk voort en hoewel dit verstommende nuwe inligting aan die lig bring, het dit geen rol gespeel in die aankondiging dat vloeibare oppervlakwater op Mars gevind is nie. Dit blyk dat die sonnestelsel baie waterryker is as wat aanvanklik gemeen is, wat die soektog na lewe buite die aarde verskerp het. Hier word egter net na mikroskopiese lewe gesoek, soortgelyk aan dit wat diep in Suid-Afrikaanse myne onder uiters ekstreme omstandighede gevind is. Die soeke na omstandighede waar intelligente lewe kon ontwikkel het, fokus nou eers op die vind van rotsagtige eksoplanete. ŉ Voorspoedige(r) 2016 word u toegebid. Lees ook: 2015 in oënskou: Deel 1 – wat ŉ #jaar! 2015 in oënskou: Deel 2 – die aanslag teen Afrikaans 2015 in oënskou: Deel 3 – Nuus wat saak maak