Baas, bekende of geliefde? Só herken jy die narsis in jou lewe | Sarie
Baas, bekende of geliefde? Só herken jy die narsis in jou lewe
Hoe ken jy 'n narsis uit? Ná 'n ontploffing van reaksie op 'n SARIE-lesersbrief sê ons presies wat narsisme is:
Sowat 75% van narsiste is mans – meestal intelligent, met hoë kwalifikasies en in senior poste – maar vroue kan ook ernstige narsiste wees. Hulle kies dikwels beroepe waarin hulle bewonder kan word, soos dié in drama, kuns, atletiek of sport, maar 'n narsis kan ook "'n gewone man" wees wat hom so binne sy gesin of besigheid laat geld. Patriargale waardes speel 'n groot rol. Baie vroue is grootgemaak om te glo die man is die hoof van die huis en huwelik, terwyl húl fokus by die huis en gesin lê. Sy is dalk ook geleer om "ter wille van die vrede" eerder stil te bly as om selfgeldend te wees. Dit versteur die magsverhouding en versterk narsisme.
5. Hy luister nie en stel nie in ander se welstand belang nie. Tensy hy kan voordeel trek. Die narsis manipuleer, misbruik ander om sy doelwitte te bereik en is magsbehep. Hy dink niks daarvan om jou voorstelle teen te staan en later te maak of dit sy´ idees was nie. Hy gun niemand na aan hom sukses nie, want dis kompetisie. Verhoudings hou net so lank soos ander vir hóm iets kan beteken.
8. Hy kan sjarmant en snaaks wees. Dis hoekom jy op hom verlief raak! Ander kan selfs dink hy is opreg hulpvaardig en vrygewig. Hy plaas jou aanvanklik op 'n troontjie, net totdat jy nie meer aan sy´ behoeftes voldoen nie. Dan begin die afkrakery en manipulasie.
As jy "ja" op net twee van hierdie vrae antwoord, het jy "heel waarskynlik" met 'n narsis te doen. As jy "ja" op drie of meer vrae antwoord, ís jou maat 'n narsis. Hanli van der Westhuizen, sielkundige, waarsku egter dat net 'n psigiater of kliniese sielkundige dié diagnose behoort te maak. Bron: Prof. Judith Orloff, skrywer van Emotional Freedom: Liberate Yourself From Negative Emotions and Transform Your Life (Three Rivers Press, 2011).
Om te voorkom dat jy met 'n narsis trou, kyk hoe jou maat teenoor jou manlike vriende optree, vra sy mening oor chauvinisme en patriargie, let op na sy verhouding met sy ma. Vra hom hoe hy oor vertroue en respek in 'n verhouding voel. Wees versigtig as hy jou soos 'n objek behandel en van aggressiewe seks hou. Hy sal ook nie entoesiasties wees oor jou loopbaan nie, want hy wil vir jou "sorg" (oftewel beheer). As jy 'n verhouding met 'n narsis wil vermy, pasop as jy glo 'n vrou behoort onderdanig aan haar man te wees of dat hy´ haar selfwaarde gee. Pasop ook as jy iemand met ambisie soek, só graag wil trou dat jy gevaartekens miskyk, van drama hou of só empaties is dat jy glo jy sal 'n problematiese man kan verander. Probeer 'n verhouding met 'n narsis tot elke prys vermy. So nie, sal jy nooit 'n warm, intuïtiewe of gelukkige verhouding kan hê nie.