PressReader - Beeld: 2017-05-24 - Ge­weld is wy­er as die in­di­vi­du
Ge­weld is wy­er as die in­di­vi­du
Beeld - 2017-05-24 - Kommentaar - A­man­da Gouws Prof. Gouws is van die US en spe­si­a­li­seer in gen­der en po­li­tiek.
Ons het dit al­les al van­te­vo­re ge­sien. Die woe­de, die voor­blaaie, die brie­we, die op­tog­te en die be­lof­tes. En dan ver­dwyn al­les weer ná ’n paar we­ke.
Ont­hou A­ne­ne Booy­sen van B­re­das­dorp (2013), Ree­va S­teen­kamp (2013) en nou Ka­ra­bo Mo­koe­na. Die ak­ti­vis­me en voor­blaaie oor ge­weld teen vroue word aan­ge­vuur deur die gru­saam­heid van die voor­val. A­ne­ne het ’n groep­ver­krag­ting en ver­min­king van haar lig­gaam oor­leef en is la­ter dood. Mo­koe­na is dood­ge­maak en toe ver­brand. Hoe gru­sa­mer, hoe be­ter vir nuus.
Ek was die kom­mis­sa­ris vir die Kom­mis­sie vir Ge­slags­ge­lyk­heid wat die A­ne­ne Booy­sen-saak moes on­der­soek. Ek het die ge­denk­diens by­ge­woon waar po­li­tie­ke par­tye dit in ’n sir­kus ver­an­der het en me­kaar bla­meer het vir wa­pen­ge­weld, on­ge­ag die feit dat Booy­sen nie ge­skiet is nie.
Ek het die borg­tog­ver­hoor by­ge­woon, waar Lu­lu Xing­wa­na, die des­tyd­se mi­nis­ter van vroue, kin­ders en ge­strem­des, op die trap voor die hof met haar vuis in die lug ge­staan en skreeu het dat al­le ver­krag­ters in die tronk moet ver­rot. Pres. Ja­cob Zu­ma het ’n Na­si­o­na­le Raad vir Ge­slags­ge­weld aan­ge­kon­dig, maar Xing­wa­na kon dit nie aan die gang kry nie.
Die Booy­sen-ge­val is oor­ska­du deur die Ree­va S­teen­kamp-moord en die ANC-vrou­e­li­ga het dit goed­ge­vind om die Booy­sen-saak te ver­saak vir die sen­sa­si­o­ne­ler ge­val van S­teen­kamp – weer eens met die stryd­kreet “Os­car moet in die tronk ver­rot”.
Hier­die keer het ons ook ’n so­si­a­le­me­di­a­veld­tog, #MenA­reTrash. Dit het be­gin as ’n ma­nier vir vroue om hul sto­ries oor ge­weld te ver­tel. Dit is no­dig dat ons die sto­ries hoor. Maar is dit no­dig om al­le mans te stig­ma­ti­seer en po­ten­si­ë­le bond­ge­no­te te ver­vreem?
Nie al­le mans slaan en/of ver­krag vroue nie, en dit is juis dié wat dit nie doen nie wat hul­le moet uit­spreek teen an­der mans wat dit wel doen.
Ons moet eg­ter op­let na die dis­koers wat ons rond­om ge­weld ge­bruik. Die na­week het ek die woord scour­ge (plaag) van ge­weld ten min­ste vyf keer raak ge­lees. Om iets as ’n plaag te be­skryf be­te­ken dat iets ge­beur son­der dat ons weet hoe­kom. Soos in die tien plae van die By­bel weet ons nie hoe­kom dit ge­beur of wie ver­ant­woor­de­lik is nie. Mis­kien word ons ge­straf.
Kyk maar hoe die fa­mi­lie­le­de van die drie­ja­ri­ge ver­krag­te en ver­moor­de Court­ney Pie­ters sê “die He­re het kom haal wat sy­ne is”. Hier­die soort nar­ra­tief maak oor­tre­ders on­sig­baar.
Die pro­bleem is dat ons as sa­me­le­wing die op­los­sing soek in gro­ter po­li­si­ë­ring, in straf en die uit­le­we­ring van oor­tre­ders aan die reg­stel­sel.
Dit in­di­vi­du­a­li­seer die pro­bleem en kyk ver­by die re­des hoe­kom mans so ge­weld­da­dig op­tree. Dit is ’n so­si­a­le pro­bleem wat op ’n kol­lek­tie­we vlak aan­dag moet kry. ’n Deel van die pro­bleem is die dub­be­le stan­daar­de wat oor sek­su­e­le ge­drag vir mans en vroue geld. Dit is aan­vaar­baar dat mans kan rond­slaap, maar as vroue be­lang stel in seks word hul­le “slet­te” ge­noem.
Dit is die sta­di­ge uit­kal­wing (of wat Rob Nixon slow vi­o­len­ce noem) van mo­re­le ko­des oor sek­su­e­le ge­drag. S­te­re­o­ti­pes oor vroue se sek­su­a­li­teit dra by tot ’n kul­tuur wat sek­su­e­le ge­weld reg­ver­dig. So het ’n “slet­lys” van ho­ër­skool­mei­sies die af­ge­lo­pe week die ron­de in S­tel­len­bosch ge­doen. Seuns het dit op so­si­a­le me­dia ge­stuur. Die re­pu­ta­sie­ska­de vir hier­die mei­sies is on­meet­baar en dit plaas al die ver­ant­woor­de­lik­heid vir “die reg­te” sek­su­e­le ge­drag op die jong vroue se skou­ers.
Wat gaan ons aan hier­die seuns se die ge­drag doen? )