Poetin se einde moontlik nie vreeslik ver weg niePres. Wladimir Poetin van Rusland. Pres. Wladimir Poetin is waarskynlik verantwoordelik vir die gifmoord op die Russiese dissident Alexander Litwinenko in 2006, het ’n afgetrede regter van die Britse hooggeregshof, sir Robert Owen, in ’n verslag einde verlede week bevind. As Owen reg het, wat sê dit oor Poetin en die huidige Rusland? Belangriker nog, wat sê dit oor Rusland se posisie in die internasionale politiek? ’n Mens sou tereg verontwaardig kon raak oor Poetin se beweerde gewoonte om lastige andersdenkendes uit die weg te ruim. Litwinenko is nie die enigste slagoffer nie. Die joernaliste Anna Politkowskaja, Natalja Estemirowa en Paul Klebnikof, die politici Galina Starowoitowa, Boris Njemtsof en Sergei Joesjenkof, die regsgeleerdes Joeri Skoeratow en Stanslaf Markelof, die verslaggwers Igor Domnikof, Sergei Nowikof, Iskandar Chatloni, Sergei Iwanof, Adam Tepsoergajef, Joeri Sjtsjekostjichin, die menseregte-aktivis Nikolai Girenko, die bankier Andrei Kozlof – hulle is almal mense wat korrupsie en magsmisbruik in die Poetin-regering aan die kaak gestel het of wou stel en wat geheimsinnig vermoor is. In soveel gevalle kan ’n rasionele mens moeilik volhou dat Poetin of sy luitenante niks daarmee te make het nie. Maar daar is een groot verskil tussen dié gevalle en dié van Litwinenko. Litwinenko, luidens die Owen-verslag, is op Britse bodem vermoor terwyl hy politieke asiel in Brittanje gehad het. Dit was ’n regstreekse klap in die gesig van ’n moondheid met wie Rusland in daardie stadium op goeie voet was. Die reaksie van die Britse minister van binnelandse sake, Theresa May, in die laerhuis was skerp. Dit was ’n “erg skokkende gebeurtenis,” het sy gesê. Dat die Russiese staat waarskynlik betrokke was, is “kommerwekkend”, en sy het die Russiese ambassadeur op die matjie geroep om sy kop goed te was. Tog sal dié onthulling waarskynlik geen blywende gevolge vir die betrekkinge tussen Rusland en die Weste hê nie. Sinies soos dit klink, die internasionale politiek het in die praktyk slegs sydelings met moraliteit en beginsels te make en oorweldigend met harde belange. Reeds in die 19de eeu het die Britse staatsman lord Palmerston tereg gesê state het geen permanente vriende nie; slegs permanente belange. Die belange wat tussen die Weste en Rusland op die spel is, is uiters belangrik. Die kern daarvan lê in Sirië. Die Siriese burgeroorlog is die episentrum van ’n aardbewing waarvan die skokke (veral in die vorm van ’n vloedgolf vlugtelinge) regoor Europa gevoel kan word. En aangesien die Poetin-regime die Siriese diktatuur van pres. Basjar al-Assad se belangrikste bondgenoot is, is Poetin se hulp nodig vir ’n politieke oplossing van die Siriese probleem. Dus is die kans oorweldigend dat die Westerse en die Russiese regerings ’n paar skerp woorde oor en weer oor die Owen-verslag sal kwytraak, maar verder as dit sal dit waarskynlik nie gaan nie. In elk geval nie voorlopig nie. Want die bevestiging dat Poetin heel waarskynlik agter die moord op ’n soveelste dissident sit, beteken wel dat hy stadigaan sy krediet op internasionale vlak opgebruik. En die oomblik dat die Weste se belange dit toelaat (of dalk dikteer), sal hulle Poetin met oorgawe in die rug steek. Daardie dag, so lyk dit, is moontlik nie meer al te vreeslik ver weg nie. Dit gaan steeds slegter met Rusland. In 1987 het die Amerikaanse historikus Paul Kennedy die aandag getrek met ’n opspraakwekkende boek, The Rise and Fall of the Great Powers since 1500. Daarin ontdek hy ’n siklus: ’n Moondheid groei ekonomies vinnig, word polities sterk, word gedwing om al hoe meer energie aan die behoud van sy mag te bestee, gaan dus ekonomies agteruit en stort ten slotte ook magspolities in. In 1987 het hy dié model tereg op die destydse Sowjet-unie van toepassing gemaak. Net vier jaar later, in 1991, is dit bewaarheid. Daarna het Poetin van Rusland, synde die sterkste brokstuk van die Sowjet-unie, weer ’n groot moondheid gemaak. Maar die wyse waarop hy die staat se bronne vir homself en sy luitenante plunder, en waarop hy miljoene aan buitelandse avonture bestee, skaad Rusland ekonomies. Belangriker nog, die dalende olieprys bring Rusland in ’n krisis. Die roebel (nes die rand!) is op die internasionale valutamark net ’n skadu van wat hy was, en die staat se beursie raak leeg. Sy steun onder die Russiese kiesers is nog hoog, maar peilings wys dat dit wankelrig word. Dit kan gevaarlik wees. Wat diktatoriale politici in sulke omstandighede graag doen, is om ’n buitelandse bedreiging te skep. En dit kan die internasionale politiek verder deurmekaar krap. Hoe ook al, die wêreld kan homself regmaak vir verdere skokke.