PressReader - Volksblad: 2018-05-31 - 2019 as jaar­ring in ge­skie­de­nis
2019 as jaar­ring in ge­skie­de­nis
Volksblad - 2018-05-31 - Kommentaar - Gert Coet­zee
In die boom van Suid-A­fri­ka se po­lil­tie­ke ge­skie­de­nis die af­ge­lo­pe 70 jaar is 1948 (NP-be­wind), 1960 (S­har­pe­vil­le), 1961 (Re­pu­bliek­wor­ding), 1963 (Ri­vo­nia-ver­hoor), 1976 (So­we­toop­stan­de), 1985 (nood­toe­stand), 1990 (FW De K­lerk-toe­spraak, Man­de­la­vry­la­ting, ont­ban­ning van ANC en an­der) en 1994 (de­mo­kra­tie­se ver­kie­sing en aan­vang van ANC­be­wind) be­pa­len­de jaar­rin­ge.
On­der die ANC is Po­lo­kwa­ne 2007 (Ja­cob Zu­ma-lei­er­skap; s­taat­skaping) en 2017-’18 (Nas­rec; Cy­ril Ra­map­ho­sa neem oor as par­ty­lei­er/staats­hoof; be­lof­te van Nu­we Da­e­raad) skeids­ly­ne.
Of die Ra­map­ho­sa-om­me­keer die Zu­ma-staats­ram­pok­ke­ry on­ge­daan gaan maak, is ’n ont­vou­en­de sto­rie. So­ver dui­de­lik is dat baie Suid-A­fri­ka­ners dink Cy­ril se T­hu­ma Mi­na-plei­dooi be­te­ken T­hu­ma We­na. Hy moet red.
Al was sy se­ge van net 179 stem­me op Nas­rec maar tries­tig. Toe­ge­gee, hy het be­ter ge­vaar as die NP in 1948, wat slegs 38,9% van die steun teen­oor 53,5% van die Ver­e­nig­de Par­ty kon trek (maar dank­sy die oor­wig van plat­te­land­se kies­af­de­lings met 79 se­tels teen­oor 74 ge­wen het). En kyk na die dras­tie­se uit­wer­king van NP-be­leid op die land se so­si­aal-po­li­tie­ke ge­o­gra­fie.
Van die re­frein #Zu­maMus­tFall het die na­si­o­na­le nar­ra­tief nou na grond toe ge­skuif. #Occu­pyT­heLand van­uit die EFF-hoek en #V­rees­Vi­rMyGrond van el­ders.
Ná die ja­re lan­ge uit­sien na Zu­ma se val, is 2019 se na­si­o­na­le ver­kie­sing die vol­gen­de rig­ting­wy­ser waar­heen op­ge­bou word.
In die ver­kie­sing sal dui­de­lik­heid oor se­ke­re kwes­sies die sleur­stroom van ver­an­de­ring help rig. Grond gaan die groot kies­kwes­sie wees.
■ ANC: In ’n Ip­sos-pei­ling het 63% van die deel­ne­mers aan­ge­dui Ra­map­ho­sa het in sy eer­ste 100 dae Suid-A­fri­ka in die reg­te rig­ting ge­lei. As so­da­nig is hy die fak­tor wat die ANC bo die kerf van 50%, en selfs weer by 60%, kan hou.
Druk van bin­ne die par­ty en van bui­te (met teen­oor­ge­stel­de di­na­mi­ka van EFF-den­ken­des en DA-ge­sin­des) oor die grond­be­leid en die han­te­ring van die saak gaan vir die ANC en die land be­slis­send wees. Oor die nood­saak van die wy­si­ging van die Grond­wet om ont­ei­e­ning son­der ver­goe­ding te be­werk heers ook in die ANC twee denk­sko­le, lui­dens Bu­si­ness Day (22.5).
Gans te groot on­se­ker­heid heers oor die hóé van die no­di­ge ta­me­le­tjie met die ANC wat on­danks praat­jies self nie her­waarts of der­waarts weet nie.
Die an­der neut wat Cy­ril (T­hu­ma We­na!) moet kraak, is ver­al die Vry­staat, Noord­wes (on­danks Su­pra se uit­tog), M­pu­ma­lan­ga en K­waZu­lu-Na­tal se uit­kal­we­ry van sy be­wind.
■ DA: In die Ip­sos-pei­ling het die DA se na­si­o­na­le steun van 22,2% (in 2014) tot net oor die 20% ge­daal.
Die vraag oor die DA wat ver­kie­sing 2019 kan op­klaar is of die par­ty ’n lei­er het. In­dien wel, wie die lei­er is.
Die Pa­tri­cia-pe­tal­je gaan hom in die Wes-Kaap kos. En hy gaan po­li­tie­ke ka­pi­taal uit grond­vre­se wil munt.
■ EFF: Net soos die DA, het die Ma­le­ma-ben­de sy groot on­ge­hei­me wa­pen – Zu­ma – ver­loor en moet hy nou met die CR-fak­tor re­ke­ning hou.
Hy gaan die grond­ki­taar slaan en slaan en slaan, maar sy tei­ken van 10% (teen­oor 2014 se 6,4%) bly ’n wens.
■ Aan­dui­dings is dat ver­kie­sing 2019 (da­tum volg in Fe­bru­a­rie of Maart) nie so ’n de­fi­ni­ë­ren­de jaar­ring in die groot ge­skie­de­nis gaan wees nie.
Een ge­beur­te­nis wat wa­ter­skei­dend sou wees, is die skeu­ring van die ANC.
En/of die dag wan­neer geen par­ty ’n oor­gro­te meer­der­heid be­haal nie.
ANC-skeu­ring nou is on­waar­skyn­lik. Daar sou se­ker dis­si­den­te wees wat met ’n la­waai ver­trek, maar nie mak­lik nie.
Die “breë kerk van me­nings” is ook ’n ge­maks­huis van pos­te en vet geld.