Nuuskommentaar: Treurig oor Treurgrond-twisSo in ’n kombinasie van die konvensionele media en die sosiale media het ’n bitter twis uitgebreek oor iets waaroor alles Suid-Afrikaners eendragtig saam behoort te staan – plaasmoorde. Dit is ’n ideologiese stryd waar die rolprent, Treurgrond, en die feit dat Steve Hofmeyr die hoofrol vertolk, as slaansak gebruik word. Waar Maroela Media se nuuskommentaar tot dusver aan hierdie saak geraak het, is probeer om nie petrol op die vuur te gooi nie. Die twis het egter ŉ momentum gekry en die een swaargewig na die ander word betrek, en wild en wakker geklap dat dit meer aandag verdien. So het Maroela in die nuuskommentaar, Ras (en vermeende rassisme) in die kookpot na die Facebook-inskrywing van Hanli B******* verwys, sonder om haar naam te noem om bevooroordeeldheid te beperk. In die betrokke inskrywing het sy die media verkwalik vir die ophef wat oor plaasaanvalle gemaak word, en gesê boere is nie engeltjies nie. Hierdie inskrywing sou van verbygaande aard kon wees, maar dr. Piet Croucamp dam in Beeld in sy rubriek Skeptisisme oor fliekmotiewe onder meer vir Waldimar Pelser, redakteur van Rapport, by omdat Rapport die mediaborg van die rolprent Treurgrond is wat oor plaasaanvalle handel. Hy kap ook na dr. Dirk Hermann van Solidariteit. (Dirk het self ŉ oom aan ’n plaasmoord afgestaan). Croucamp begin sy artikel egter met ’n baie objektiewe agtergrondskets – ironies, aangesien hy hierdie rubriekskrywer in die RSG-program Kommentaar, waarin beide paneellede was, bruusk in die rede geval het oor plaasmoorde, en toe ’n baie ander aanslag gevolg het. Omdat Piet die tyd opgepraat het, moes die uwe die sosiale media gebruik om te sê wat hy Piet wou antwoord – en dit herhaal Piet nou in breë trekke. Hy het onder meer in die radioprogram gesê proporsioneel is die moordkoers onder bruin mense in die Wes-Kaap baie hoër as onder boere. Die werklikheid is dat die moordkoers onder bruin mans – nie alle bruin mense nie – in ’n stadium weens bendebedrywighede as die hoogste koers van ’n identifiseerbare groep ter wêreld aangegee is. Die syfer was in die orde van 90 per 100 000 per jaar. Hierteenoor is die syfer onder boere in die orde van 100 per 100 000 per jaar, en is dit nie die gevolg van boere wat onder mekaar skiet en mekaar bedwelm lem weens bendebedrywighede nie. Piet gee nou toe dat die moordkoers onder boere die hoogste is. Hierop spoel Deon Maas sy mond in ’n artikel, Rapport en fliek ‘n ja vir rassisme oor Rapport se mediaborg uit. Maas, wat kortstondig rubriekskrywer vir Rapport was voor hy afgedank is, se relaas is nie baie koherent nie. Hy verkwalik Rapport weens ’n beweerde gebrek aan neutraliteit (objektief sou waarskynlik ’n meer aanprysenswaardige eienskap wees), terwyl hy self erg voorbrand maak dat Steve Hofmeyr en ander die mond gesnoer moet word. Hy trap pragtig in die slagyster wat Rhoda Kadalie gestel het, deur in ’n rubriek op te merk politieke korrektheid is die diktatuur van die liberalis. Hy meld ook dat 66% van die moorde op plase swart plaaswerkers is. Hy versuim egter om te meld dat Treurgrond oor plaasaanvalle gaan, en dat ’n mens dus kwalik ongevalle weens naweekmoles onder die verskynsel van plaasaanvalle kan inskryf nie. Met naweekmoles is dit gewoonlik mense wat aan mekaar bekend was, en selfs saam ’n paar doppe gemaak het, wat haaks raak. Boonop het ’n vroeë verslag aangedui dat by plaasaanvalle die wit slagoffers dikwels vermoor word, en die swart slagoffers gewoonlik verkrag word. Dié verslag is egter al baie oud en nuwe navorsing oor alle gewelddadige insidente op plase kan dalk nuwe insigte bring. Onder meer dra die regering se eise oor hoër kontantlone daartoe by dat minder in natura-vergoeding deel van die vergoedingspakket uitmaak. Aanvanklik was daar heelwat klagtes van die vroue van plaaswerkers dat hulle nou minder kos het, omdat die mans meer op die aankoop van drank bestee. Maas se artikel word van oral uitmekaar geruk, en dis onnodig om hier daarop tyd te mors. Dit maak natuurlik nie dat een ongeval meer “reg” is as ’n ander, of noodwendig minder ingrypende gevolge inhou nie. Pelser antwoord self op Croucamp en Maas se standpunte in sy rubriek Kan jy glo, die wederkoms van die alwetende wit man. Dit is ’n netjies-verpakte argument en die moeite werd om te lees en te waardeer. Die debakel het egter nog groot kanonne betrek. Die redakteur van Beeld (en hoofredakteur van Netwerk 24 se koerante), Adriaan Basson, val in sy rubriek, Hulle is nie boere se vriende nie vir Rhoda Kadalie aan. Hy skryf onder meer: “Wat boere ook nie nodig het nie, is opruiende ‘vriende’ wat baie ernstige probleme op plase uitbuit vir politieke of populistiese gewin. Een so ‘vriend’ is die ‘aktivis’ Rhoda Kadalie, wat hierdie week in Beeld skryf asof sy die self-aangestelde kenner van plaasmoorde is. Soos die verregse popsanger Sunette Bridges, beweer Kadalie plaasmoorde is ’n ‘volksmoord’ teen wit mense en dat die ‘uitwissing van boere’ ook gaan oor ‘wraak vir grondontneming’. Sy skryf dit as feit, sonder ’n greintjie bewys of navorsing wat haar wilde stellings ondersteun.” Basson het, volgens Kadalie, haar reaksie op hierdie aanval vir publikasie volstrek geweier (’n aantal briewe waarin hy hieroor aangevat is, is wel gepubliseer). Sy het toe in haar rubriek in die Citizen, in die vorm van ’n ope brief aan Basson, An open letter to an editor, behoorlik onder Basson ingeklim. Sy skryf onder meer: “As a free speech warrior, I have decided to use this column to expose my letter to him: ‘I have written about farm murders when Adriaan Basson, your editor, was in nappies. Long ago I wrote about farm murders when the UN Human Rights person was here to assess the state of farm murders, when at the time it totalled about 1 500 (I have lost those columns with the theft of my computer but they were published in Business Day when I was a columnist there for some time). As editor you are rather uninformed about the definition of genocide, as well as the difference between what I describe as farm murders and not ‘volksmoorde’ – a word that is not part of my vocabulary – as intimated by Sunette Bridges. You have conflated the two; not me. As for not ‘being a friend’ of the farmers, I can guarantee you by popular poll I am more a friend than you are. In fact, I am a director of a big farm in the Western Cape and know more about farming than you will ever know.’ ” Kadalie is geen liggewig nie. Sy is ’n bekende menseregteaktivis, akademikus en ’n rissiepit. Maar liberaal is sy nie, soos haar steun aan Israel toon. Sy en prof. Amanda Gouws van die US was ook al aanmekaar. Uit hierdie “debat” kom die volgende na vore: Die interessantheid is dat diegene wat so onder Pelser en Rapport inseil, volgens hul eie erkenning nie die boek Treurgrond gelees of die fliek gesien het nie. Die blote feit dat dit oor plaasmoorde handel, dat Steve Hofmeyr die hoofrol vertolk en dat AfriForum betrokke is, maak die fliek ongewens. Sou hierdie selfde kritici ook flieks as onwenslik afmaak omdat van die akteurs wat daarin speel hulle aan onaanvaarbare gedrag soos brassery en dwelmmisbruik skuldig maak? Of omdat die hoofakteur met Scientology deurmekaar is? Uiteindelik gaan dit oor die saak wat op die tafel geplaas word… dat onskuldige mense dikwels na kerk, deur aanvallers van elders oorval en wreed aangerand en vermoor word. Alle Suid-Afrikaners, ongeag ras, ouderdom, welvaart of wat ook al, verdien beter. Ongelukkig gaan diegene wat kwaad stook se stemme steeds luid gehoor word – danksy daardie einste reg tot meningsuiting wat hulle ander so siedend misgun. Die doeltreffendste teenreaksies is om hulle nie deur ander se rassistiese optrede en uitsprake van droë kruit te voorsien nie… en om die voete die praatwerk na die teaters te laat doen. Wanneer die polariserende uitwerking van die regering se praatjies en optredes aan die kaak gestel en gestriem word (en dis belangrik dat dit gedoen word), moet gesorg word dat die morele hoë grond beklee word. In daardie opsig is Basson reg – mense wat met vuil hande probeer om die saak van die landbou te dien, is nie die vriende van die boere nie. Intussen is dit nodig dat liberale en pseudo-liberale ook introspeksie gaan doen. Dit is inderdaad so dat liberalisme baie elemente tot die moderne demokrasie bygedra het, maar dit het lank nie meer alleen-eienaarskap daaroor nie. Die kernvraag is of liberalisme, gebore uit die humanisme, strykdeur steeds die toets van humanitêr wees ook kan slaag? Die doodstraf vir moordenaars, verkragters en dwelmhandelaars word erg teengestaan, maar die duisende onskuldige, ongebore babas wat jaarliks deur aborsies uit die lewe gehelp word, is nie ’n dispuutpunt nie. Vryheid van uitdrukking word so opgehef dat daar vanuit talle kringe, ook in die juridiese veld, fout gevind is met die skuldigbevinding van Malema aan haatspraak. Die oortreder se “reg” om te sê wat hy wil mag nie sommer ingeperk word nie (tensy hy regs op die politieke spektrum staan en selfs iets wettigs doen soos Die Stem te sing), maar die onskuldige slagoffers van haatspraak moet maar sien kom klaar, selfs al word sy, en sy gesin se lewens deur die opswepery bedreig. Die aanslag teen Treurgrond in die besonder, en teen die veldtog teen plaasaanvalle in die algemeen, is nie noodwendig georkestreerd nie, maar dit het steeds die effek van georkestreerdheid en is daarom iets wat doeltreffend geneutraliseer moet word – vanaf die morele hoë grond.