Feb | 2019 | MaanKind
Is grysheid noodwendig wysheid?
26 Tue Feb 2019
Hoe klink ‘n staande koffieafspraak elke oggend vir jou, waartydens daar
vir ‘n uur of twee ernstige gesprekke gevoer word oor spiritualiteit, sake van die dag, nuwe ontwikkelings, trends, wêreldsake, reis en die sin van die lewe en ook die dood?
Dit is die voorreg wat ek het, om ‘n lewensmaat te hê wat min of meer verstaan hoe ek dink oor dinge, en ek hoe hy dink. Ons stem nie noodwendig oor alles saam nie, en soms raak die gesprekke lekker vurig, sodat ontbyt teen ongeveer 10:30 ‘n uitkoms is, voordat ons dag se werk (in vrede) kan begin. Ons is bevoorreg om ons werk en ure te kies, sien?
Vanoggend het die gesprek begin met die verskillende sienings van kultuurgroepe en families oor dieselfde ding, hoe geregverdig is kritiek van ander en hoeveel gewig moet dit dra met jou eie interpretasie van iets. Ook oor iets wat my vriend Stefan gesê het: Alle kunsvorme is vertolking. Dit is juis die skildery wat soos ‘n foto lyk wat eintlik kitsch is. Hoe ‘n spotprenttekenaar eintlik baie goeie kommentaar lewer op sake van die dag, maar die vertolking daarvan verskil totaal by verskillende mense, afhangend van die agtergrond en persepsies van daardie persoon.
Dis toe dat dit my tref hoe lekker dit is om ouer te wees en bietjie wyser te voel, omdat alles waaroor jy dink en gesels gemeet kan word teen ‘n magdom van verskillende ervarings en perspektiewe waarmee jy oor die jare te doen gehad het; die agtergrond van dit wat jy gelees en geleer en beleef het. Deur dit alles loop dan ook ‘n draad van jou eie persoonlikheid, jou eie drome, hoop en vrese wat in jou denke gereflekteer word. Jyself en jou denke kan nooit ontkoppel word van dit wat rondom jou gebeur nie, want dit is juis daarin wat jy jou eie waarheid vind.
Characters are not born, like people, of woman; they are born of a situation, a sentence, a metaphor, containing in a nutshell a basic human possibility. The characters in my novels are my own unrealized possibilities. That is why I am equally fond of them and equally horrified by them.
Elke mens het ‘n storie. Die waarheid is soms vreemder as fiksie, maar altyd eg en hartroerend. Sommige stories word vertel, maar soms maak ‘n boek of ‘n fliek ‘n mens ook toenemend bewus van die aaklige wete dat daar nie net in Amerika nie, maar ook hier by ons, duisende verhale is wat nié vertel is nie. Aaklige verhale. Soos die een van dr Don Shirley in Green Book. Wat ‘n waardige wenner van die Oscar vir beste fliek!
Green Book vertel die verhaal van dr Don Shirley, ‘n gesofistikeerde wêreldklas African-American pianis, wat in 1962 op ‘n konserttoer in die Deep South gaan. Shirley benodig ‘n drywer en iemand wat moet sorg dat sy optredes glad verloop en hy werf vir Tony Lip, ‘n tawwe uitsmyter met vinnige vuiste, uit ‘n Italiaanse-Amerikaanse omgewing in die Bronx. Ondanks hul verskille ontwikkel die twee mans gou ‘n onverwagse band terwyl hulle rassisme en gevaar in ‘n era van segregasie konfronteer. Dit gebeur in die era van Jim Crow, Dit is van 1936 tot 1966 deur New York City se posman Victor Hugo Green opgestel en uitgegee. Tydens hierdie era was daar gruwelike rassediskriminasie en het mense op reis geweldige probleme soos weiering van bediening in restaurante, verblyf tot arbitrêre arrestasie ervaar. In reaksie hierop het Green ‘n gids opgestel van plekke wat relatief vriendelik teenoor die Afro-Amerikaners was.
As ‘n mens net die tema van die verhaal van die twee mans op die konserttoer lees, dan besef jy die fliek kon so maklik ontaard het in ‘n blote tranetrekker wat ‘n punt wil maak. Maar dit was nie en dit het nie. Dit is ‘n briljante fliek op alle vlakke; die subtiele spel, musiek, cinematografie, humor en menslikheid. Dit wys dat eerlike, opregte menslike gedrag dikwels lei dat ander beter verstaan, dat verandering wel moontlik is deur ‘n waardige voorbeeld. Dit is ‘n diep menslike verhaal van familiewaardes, eensaamheid, verontregting en vernedering, maar die ware wenner is die een wat waardig bly.
– Don Shirley
Ek hou van jou!
Een van die lekkerste dinge van ouer word én in ‘n gelukkige huwelik te wees, is dat dit die seksuele spanning tussen mense verminder.
Behalwe die feit dat ek nie meer so hoef te keer vir my wickets soos vroeër jare nie, is ek nou baie vryer om doodgewone vriendskappe te kies met enige mens, ongeag geslag, gender, of ouderdom. (Snik-snik, dit beteken seker ook ek is nou finaal oor die wal…).
Ernstig nou, toe ons jonger was, was dit nie regtig “aanvaarbaar” vir mans en vroue om vriende te wees as dit nie ‘n gesamentlike gesins-vriendskap was nie. Ook nie vir straight vroue om doodgewone vriende met gay vroue te wees nie. Veral ook nie as jy naastenby dieselfde ouderdom was nie. Dit is net hoe die lewe was in suburbia. Om mens te wees, is mos ook maar om van hormone aanmekaargesit te wees, en seksuele spanning was nie net ‘n gevaar vir vriendskappe nie, maar amper ‘n gegewe as ‘n man en vrou groter vriende was as wat die gesinne was. Dit was asof ouderdomsgroepe ook meer afgebaken was, miskien ook maar omdat skoolgaande kinders ‘n mens se sosiale lewe in ‘n mate bepaal het. Vriendskappe was ook baie meer homogeen ten opsigte van sosiale status.
Hoe heerlik bevrydend is dit nie nou, om bloot vriendskappe te kan hê, bloot vir wie die mens is, en dit nie meer te meet aan ouderdom, gender, of enige iets anders nie.
Wat het verander? Die zeitgeist, die samelewing of geestelike groei in myself? Ongeag, dis ‘n wonderlike tyd om nou te lewe en ek beplan om presies dit te doen solank ek lewe – om te lewe. Die lewe is maar ‘n lek aan ‘n stokkielekker lank. Geniet die soet en die suur daarvan, en wie weet as jy lank genoeg met genot daaraan suig, is daar lekker fizz in die kern. Die fizz van vriendskap.