Valke het reg om dié Zuma-ondersoek te doen – kenner | Netwerk24
Deur Sarel van der Walt 19 Januarie 2021 19:56
Die hoof van die Valke het die bevoegdheid om te besluit om 'n saak soos dié wat teen oudpres. Jacob Zuma geopen is aan te neem vir ondersoek, omdat hy sonder toestemming uit 'n sitting van die Zondo-kommissie na staatskaping gestap het.
So sê prof. Rudolph Zinn, 'n polisiekundige van Unisa.
Dit volg nadat die Valke Dinsdag bevestig het dié eenheid ondersoek 'n klag van die oortreding van die Wet op Kommissies (1947) teen " 'n belangrike getuie voor die Zondo-kommissie".
Zuma se naam is glad nie genoem nie, maar dit is bekend dat Zuma verlede jaar, tot groot ontsteltenis van adjunkhoofregter Raymond Zondo, voorsitter van die kommissie, sonder toestemming 'n sitting van die kommissie verlaat het.
Lt.kol. Philani Nkwalase, Valke-woordvoerder, sê 'n strafregtelike klag is by die Hillbrow-polisiekantoor in Johannesburg ingedien en die saak is na die Valke verwys vir verdere ondersoek.
Zinn sê lede van die Valke het al die magte van die polisie en het nie soos die spesiale ondersoekeenheid (SOE) 'n mandaat nodig nie.
"Dit is gewoonlik strategies beter om alle omvangryke of 'prioriteitsake' wat verband hou met 'n spesifieke persoon of geval, van die begin af deur een eenheid te laat ondersoek," sê hy.
Dit is redelik algemeen dat 'n ondersoek teen iemand met 'n hoë profiel deur 'n spesialis-ondersoekeenheid gehanteer word – ongeag die erns van die oortreding.
"Dit verseker nie net kundigheid nie, maar ook opgewassenheid teen enige drukgroepe wat so 'n ondersoek kan probeer beïnvloed," sê Zinn.
Die kommissaris van polisie het ook die bevoegdheid om enige saak na die Valke te verwys.
Nkwalase het gesê die "persoon van belang" is nog nie aangekla nie en het ook nog nie in die hof verskyn nie.
Zuma wil hê Zondo moet hom as voorsitter onttrek. Sy redenasie was dat Zondo 'n belangebotsing het.
Zondo het later gelas daar moet strafregtelik teen die oudpresident opgetree word. Hy het ook geweier om as voorsitter te onttrek.
Die Zondo-kommissie het hom onlangs tot die konstitusionele hof gewend en dié hof gevra om Zuma te dwing om voor die kommissie te verskyn. Uitspraak is voorbehou.
Uit beginsel en uit respek vir die oppergesag van die reg kan ons nie enige verdere kommentaar lewer nie. Ons wil ook nie die naam noem van die persoon wat ondersoek word nie.
Zuma was veronderstel om vandeesweek weer voor die kommissie te verskyn, maar sy regsverteenwoordigers het die kommissie in kennis gestel Zuma sal dit nie doen voordat die konstitusionele hof 'n beslissing gemaak het nie.