Fita wil lede eerder as publiek beskerm, sê minister | Netwerk24
Die voortbestaan van die Suid-Afrikaanse NTT-beroepsfietsryspan hang aan 'n dun draadjie nadat sy titelborg aangedui het dat hy nie sy borgskap ná 2020 gaan hernu nie.
Deur Jana Breytenbach 07 Augustus 2020 19:57
Die Fair Trade Independent Tobacco Association (Fita) se jongste aansoek by die appèlhof is om die belange van sy lede eerder as die belange van die publiek te beskerm.
Só het dr. Nkosazana Dlamini-Zuma, minister van samewerkende regering en tradisionele sake, aangevoer in haar antwoordende verklaring wat Vrydag by die appèlhof in Bloemfontein ingedien is.
Nadat 'n volbank regters van die hooggeregshof in Johannesburg op 24 Julie sy aansoek om verlof tot appèl van die hand gewys het, het Fita sy aansoek op 31 Julie by die appèlhof ingedien.
Dlamini-Zuma het Vrydag haar repliek ingedien waarin sy aanvoer die volbank regters, bestaande uit regter Dunstan Mlambo, regter-president van die hooggeregshof in Johannesburg, en regters Annali Basson en Daisy Sekao Molefe, se redes waarom hulle die eerste aansoek om verlof tot appèl van die hand gewys het, was reg en daarom sal geen ander hof tot 'n ander bevinding kom nie.
Fita se aanvanklike aansoek, om die verbod op die verkoop van tabak en tabakprodukte ongrondwetlik te laat verklaar, is in Junie van die hand gewys.
Fita het aangevoer die saak is van nasionale belang en handel oor nuwe en baie belangrike regs- en grondwetlike kwessies, veral hoe uitvoerende magte in uitsonderlike omstandighede gebruik word.
Dlamini-Zuma het hierdie punt as 'n "nagedagte" bestempel omdat in hul aanvanklike aansoek nie so sterk hierop gefokus is nie.
Fita het verder gefokus op die minister se magte en dat sy besluite geneem het wat nie binne haar regsgesag was nie. Dlamini-Zuma beweer sy het binne haar magte opgetree deur dadelik planne in werking te stel om menselewens te red. Sy voer aan Fita het nie bewys dat 'n ander hof tot 'n ander gevolgtrekking sal kom nie.
Luidens die hofstukke voer Fita aan die hooggeregshof het fouteer deur 'n kostebevel teen hom te maak en sê die koste moet deel van die saak wees omdat dit van nasionale belang is.
Dit is vir hul eie persoonlike belange en nie in die belang van die publiek nie.
Verder het die hof fouteer en te min gewig aan die belangrikheid van die saak gekoppel en hoe belangrik dit vir die land se ekonomie is. Die verbod is ook vir miljoene mense se geestestoestand baie nadelig.
Hierop het Dlamini-Zuma gesê die kostebevel is geregverdig en volg standaard-regsprosedures. Sy het gesê 'n kostebevel sal nie 'n groot invloed hê nie omdat Fita net die finansiële belange van sy lede wou beskerm en verseker dat hulle steeds kan handel dryf.
"Dit is vir hul eie persoonlike belange en nie in die belang van die publiek nie," lui haar hofstukke.
Sy het verder gesê dit is nie die verbod wat rook kriminaliseer nie, eerder mense wat kies om tydens die verbod steeds te rook.
Verder is Fita se argument dat die sluikhandelmark 'n gesondheidsrisiko vir mense inhou en daarom is die verbod irrasioneel en spekulatief omdat daar geen mediese bewyse hiervoor is nie.
Volgens Dlamini-Zuma het sy die proses vir openbare deelname reg hanteer en die hooggeregshof het Fita se argument dat daar geen bewese mediese gronde is wat die verbod regverdig nie, self verwerp.
Sy het aangevoer die bevindinge van die hooggeregshof was reg en rasioneel en Fita se argument dat tabak 'n noodsaaklike item is, moes verwerp word.
Sy het gesê 115 mense sterf daagliks weens rook – hoe kan Fita dus argumenteer dat sigarette 'n noodsaaklike item is?
Sy het laastens gevra die hof moet die aansoek om verlof om te appelleer met koste (insluitend van drie advokate) van die hand wys.
Fita het nou die geleentheid om sy repliek teen 11 Augustus in te dien.
Meer oor: Fair Trade Independent Tobacco Association (Fita) | Nkosazana Dlamini-Zuma | Bloemfontein | Appèlhof | Hofsaak | Tabakverbod