Talle skole kón Maandag heropen … en sommiges hétDeur Elaine Krige en Anja van der Merwe Personeel se temperatuur word gemeet by Grey College in Bloemfontein (Foto: Verskaf) Honderde skole landwyd, wat gereed was om Maandag hul deure vir gr. 7 -en gr. 12-leerders te heropen, se harde werk en beplanning is nou tot niet. Dit nadat die departement van basiese onderwys Sondagaand op die laaste minuut teruggegaan het op sy besluit dat skole op 1 Junie vir dié grade sal heropen. Tog is daar skole wat wél Maandag met groot sukses heropen het en regskenners sê dit staan skole vry om dié stap te doen. Kenners meen ook die besluit om die heropening van skole uit te stel benadeel skole wat self ingespring en uitgawes aangegaan het om te verseker alles is gereed om Maandag veilig te heropen. Die vakbond Solidariteit het intussen gesê hy sal ouers, kinders, onderwysers en skole in ŉ regsaksie ondersteun indien skole wat voldoen aan alle gesondheidsvereistes nie toegelaat word om te heropen nie. Die onderwysdepartement het Sondagaand in ŉ verklaring gesê dit het onder sy aandag gekom dat talle skole nie betyds beskermende kleredrag en water ontvang het om te verseker dit is veilig vir skole om Maandag te heropen te midde van die Covid-19-pandemie nie. Daarom is die openingsdatum vir skole na Maandag 8 Junie verskuif. Angie Motshekga, minister van basiese onderwys, het Maandag tydens ŉ perskonferensie self erken daar was skole wat sou kon open. Die Wes-Kaapse departement van onderwys het intussen aangedui dat skole in dié provinsie wel Maandag heropen het, omdat dié skole al die nodige reëlings getref het. Volgens Solidariteit sal dit onregmatig wees om nou te besluit dat skole wat gereed is en voldoen aan die beleidsriglyn, nie kan open nie. Carien Bloem, koördineerder van onderwys by AfriForum, sê dié burgerregte-organisasie is bewus van ten minste 200 skole landwyd wat gereed was om Maandag te heropen. “Baie skole het self duisende rande bestee om gereed te maak. Een skool aan die Oos-Rand het R600 000 bestee om self al die nodige beskermende toerusting aan te skaf en die skool te ontsmet. Dit terwyl die skool R300 000 aan skoolgeld verloor het weens ouers wat dit nie meer kan bekostig nie,” sê Bloem. Dié skool het nie Maandag heropen nie. Bloem sê dit was uiters onprofessioneel van die departement om tot Sondagaand te wag om aan te kondig dat skole ŉ week later sal heropen. Plakkate wat sosiale afstand tussen leerders aandui is regoor die Afrikaanse Hoër Meisieskool in Pretoria opgerig (Foto: Verskaf) Maar Melanie Buys, hoof van ontwikkeling by Solidariteit se Skoleondersteuningsentrum, sê regsadvies wat hulle ingewin het bepaal dat skole inderdaad vandag (Maandag) kon oopmaak. “Luidens regulasies wat in die Staatskoerant gepubliseer is, mag skole op 1 Junie vir gr. 7’s en gr. 12’s heropen. Die minister kan nie dié regulasies met ŉ blote mediaverklaring ongedaan maak nie,” sê Buys. Die regsmening is hier beskikbaar. Buys sê sy weet van verskeie skole in die ooste van Pretoria wat Maandag met groot sukses heropen het. “Dié skole se besluit is baie positief deur ouers ontvang en leerders was voltallig. Almal se temperatuur is ook binne ŉ halfuur by die skool se hekke geneem,” sê Buys. Ander skole het Maandag met groot teleurstelling die departement se bevel om nié te heropen nie gehoorsaam. Die Hoërskool Hans Strijdom in Naboomspruit (Mookgopong), Limpopo, se koshuisleerders het Sondagaand reeds van oral in die provinsie by die skool aangekom. Dié leerders moes, tot groot ontsteltenis van die ouers, weer Maandag terugkeer huis toe. “Ons is bekommerd oor die leerders se emosionele welstand. Die afsonderingstydperk het baie emosionele stres by hulle veroorsaak, meer as wat ons besef,” sê Rudolf de Vos, die skool se bemarker. Colleen Naude, woordvoerder van die Afrikaanse Hoër Meisieskool (AHMP) in Pretoria, sê daar was ŉ verwagting by leerders en onderwysers geskep dat hulle Maandag sou terugkeer skool toe. “Die skool het reeds duisende rande bestee om te saniteer en betyds gereed te wees.” Naude sê onderwysers moes nou plan maak om met aanlynklasse vir die week voort te gaan. Leerders in die koshuis is aangeraai om Maandagoggend eers in te kom, aangesien daar reeds oor die naweek onsekerheid ontstaan het of die skole wel nog Maandag gaan heropen. Dié leerders het dus nie onnodig gereis nie. Twee leerders demonstreer sosiale afstand by Laerskool Tygerpoort (Foto: Verskaf) Naude sê hulle moes al die gebeure wat vanjaar ter viering van die skool se 100-jarige bestaansjaar sou plaasvind, kanselleer weens die pandemie. “Ons is baie hartseer en teleurgesteld daaroor, want hierdie sou ŉ groot jaar vir die skool wees,” sê Naude. Herman van der Merwe, skoolhoof van Hoërskool Fichardtpark in Bloemfontein, sê die bestuurspan en personeel het die afgelope twee weke ure lank voorberei vir Maandag. “Vrydag het honderde leerders ook reeds na ons klerewinkel gestroom om klere en maskers te kry. Die leerders, ouers en gemeenskap was gereed dat skole nou moet heropen,” vertel Van der Merwe. “My grootste bekommernis is dat die onsekerheid leerders nou begin negatief maak en dat dit hul akademie kan beïnvloed.” Jacques Bartlett, waarnemende hoof van Laerskool Pietersburg in Limpopo, sê hoe langer die heropening van skole uitgestel word, hoe meer gaan skole finansieel begin swaar trek. Bartlett sê van die ouers kan reeds nie meer skoolfonds betaal nie en in ander skole in die dorp het ouers reeds hulle kinders uit skole gehaal en begin met tuisonderrig.