Hou op om na jou foon te kyk - WelstandWelstand
Tuis / Advies / Hou op om na jou foon te kyk
Is jou slimfoon jou baas? Indien wel, hoe affekteer dit veral jou werkverrigtinge, jou werkplek, jou gesinsverhouding en sosiale lewe? Of nog erger, is jy verslaaf aan jou slimfoon? Hier is 'n paar tekens waarop jy behoort te let:
Voel jy angstig wanneer jou selfoonbattery laag raak, jou lugtyd min raak of as jy nie sein het nie?
Jy gaan nêrens sonder jou slimfoon nie – selfs nie eens in 'n ander vertrek in nie.
Voel jy geïrriteerd indien jy nie toegang tot jou foon het nie?
Stel jy jou eie en ander se lewens in gevaar deur te op jou slimfoon te tik of oproepe te maak terwyl jy bestuur?
Jy skakel nooit jou foon af nie selfs nie in die nag nie.
Jy dra meer as een selfoon saam met jou asook laaiers.
Jy reageer onmiddellik op 'n boodskapkennisgewing of as jou foon lui.
Verslawing aan jou slimfoon is meer as net 'n obsessie. Dit is 'n gedragsverslawing ("behavioural addiction") en 'n afhanklikheidsindroom. Die oormatige gebruik van jou slimfoon en oormatige internetverbruik en videospeletjies het die geneigdheid om feitlik alle aspekte van ons lewens negatief te beïnvloed veral verhoudinge en professionele aktiwiteite. Dit verdoesel 'n dieper gedragskwessie soos eensaamheid, swak selfbeeld en depressie.
Hoe kan dit verslawend wees? Net soos dobbel monetêre vergoeding bied, so bied die sagteware en apps vergoeding: Hoeveel "likes", kommentare of nuwe vriende versoeke kry jy, of hoeveel volgelinge het jy? Jy het dus eintlik 'n slotmasjien in jou sak.
Mense bestee gemiddeld drie ure per dag op hul selfone waar dit 18 minute per dag was voor die slimfoon-era terwyl leerlinge en ouer studente gemiddeld meer as nege ure per dag op hulle slimfone bestee.
In sy navorsing oor die verslawende invloed van tegnologie bevind Adam Alter ( In Irresistible: The Rise of Addictive Technology and the Business of Keeping Us Hooked) dat 46% van respondente sal verkies om 'n gebreekte been eerder as 'n stukkende selfoon te hê, en die 54% wat 'n stukkende selfoon gekies het, het dit gedoen met wroeging. Hy het verder bevind dat kinders nie empatie en emosionele intelligensie leer nie en kinders bestee nou 22% minder tyd aan fisies speel met maats.
Adler wys daarop dat die selfoon op sigself nie verslawend is nie omdat verslawing nie onmiddellike plesier is nie, maar eerder die verligting van 'n sielkundige nood – hoe gewild is ek, hoeveel volgelinge het ek, hoeveel mense hou van my kommentaar?
Jy ontwikkel 'n verslawing wanneer daar 'n psigologiese behoefte is wat nie vervul is nie soos bv. eensaamheid of 'n traumatiese gebeurtenis en dit maak nie saak wat jy gebruik om daardie behoefte te vervul nie – 'n videospeletjie, of 'n dwelmmiddel wat jou afleiding bied – gedragsverslawing en dwelmverslawing is dieselfde ding net verskillende soorte verslawings. Selfone verlig angstigheid, maar kweek ook angstigheid en die selfoon word 'n volwasse fopspeen.
1) Moenie sê jy kan nie. Verander jou taal van "kan nie" na "sal nie". Sê vir jouself ek sal nie na my selfoon kyk vir die volgende uur nie, eerder as ek moenie na my selfoon kyk vir die volgende uur nie. "Sal nie" is 'n verklarende beginsel oor die soort persoon wat jy is en gee jouself mag oor iets wat jy besluit het en is 'n self opgelegde besluit. "Moenie" het nie dieselfde krag nie en voel asof dit 'n reël is wat van buite opgelê word – én ons as mense hou nie daarvan om aangesê te word wat om te doen nie. "Moenie" gee jou toestemming om 'n reël te verbreek.
2)Skep 'n optimale omgewing om sukses te verseker. Dit is makliker om jou selfoon buite jou bereik te hou as om die behoefte te onderdruk om op jou selfoon te kyk of dit te gebruik. Skakel ook alle kennisgewings af, want sodoende skakel jy die beheer wat jou foon oor jou het uit en kry jy weer beheer oor tegnologie.
3) Gebruik die stop-reël. Jy mag dalk vir jouself sê jy gaan net gou-gou kyk wat op jou foon aangaan, maar terwyl jy daar is kyk jy na Facebook, Twitter en Instagram en teen die tyd dat jy klaar gekyk het is dit weer tyd om te kyk! Slotmasjiene in kasinos werk op dieselfde beginsel; wanneer jy besig is met 'n verslawende aktiwiteit val jy in 'n kalm en gemaklike staat waar jy net aanhou om te doen wat jy outomaties doen totdat iets jou terugroep werklikheid toe. Stel vir jou 'n stop-reël op voor die tyd. Dit kan 'n vasgestelde tyd van byvoorbeeld 'n halfuur wees of 'n stop voordat jy met 'n ander noodsaaklike taak moet begin, of nog beter stop voordat jou selfoonbattery op 15% staan.
4) Vervang slegte gewoontes met goeies. Om slegte gewoontes te vervang met goeies is nie maklik nie, maar wat sal die waarde daarvan wees vir jou? Hoeveel tyd sal jy hê vir ander dinge? Hoe sal jou interpersoonlike verhoudinge verbeter? Vervang slegte gewoontes deur jou selfoon op 'n afstand te hou met byvoorbeeld 'n tydskrif byderhand. Wanneer jy uitreik vir jou selfoon reik jy uit na 'n boek of 'n tydskrif of 'n Kindle of 'n boek op jou slimfoonskerm of 'n e-koerant. Vind nuwe gewoontes wat die ou gewoonte sal vervang.
5) Wees voorbereid op mislukking. Neem slim besluite ter voorkoming van moontlike mislukking. Indien jy byvoorbeeld genooi word vir 'n geselligheid saam met vriende, hou in gedagte dat dit uiters ongeskik is en ook 'n belediging is om kort-kort na jou selfoon te kyk. Skakel jou selfoon af, los hom in jou sak of sluit hom in jou motor se kattebak toe. Sodoende sal jy ook verhoed dat jy in 'n onbesonne oomblik 'n boodskap aan die verkeerde persoon stuur, veral as jy 'n paar drankies in het.
6) Wees 'n rolmodel vir jou kind deur jou selfoongebruik te beperk tot waarvoor dit bedoel is – noodsaaklike kommunikasie. Beperk die gebruik van selfone tot 'n spesifieke area in die huis waar jy 'n beperking kan stel op hul tydsgebruik daarvan. Verban selfone by die etenstafel en die slaapkamer.
7) Moedig kinders aan om aan spansport deel te neem en stokperdjies te beoefen. Spandeer ook tyd saam as 'n familie.
8) Praat met jou kind wanneer jy kompulsiewe selfoongedrag merk, want dit kan 'n aanduiding wees van dieperliggende probleme. Is jou kind eensaam? Het jou kind ander probleme by die huis, of by die skool? Ervaar jou kind stres a.g.v. veranderinge in sy of haar omgewing soos 'n egskeiding of verhuising?
Verslawing begin wanneer daar 'n probleem in jou lewe is wat jy nie kan oplos nie; deur kort-kort na jou foon te loer kan vir jou 'n aanduiding wees dat iets skort. Met 'n vol lewe en goeie verhoudings met familie, vriende en kollegas sal jy minder geneig wees om 'n gedragsverslawing te ontwikkel. Koester daardie verhoudinge.
Sudip Bhattacharya,1 Md Abu Bashar,2 Abhay Srivastava,1 and Amarjeet Singh Journal of family medicine and primary Care 2019 Apr; 8(4): 1297–1300.
Smartphone AddictionThe Slot Machine in Your Pocket.
Von Tristan Harris. 27-07-2016 Spiegel International
Alter, Adam. 2017. Irresistible: The Rise of Addictive Technology and the Business of Keeping Us Hooked Vintage Publishing ISBN 13 9781784701659.