You are here: Home » Content » Geskiedenis Graad 6 » Vroee nedersettings in SA
Tags are descriptors added by lens makers to help label content, attaching a vocabulary that is meaningful in the context of the lens.This content is ...In these lensesGETIntPhaseSS Tags6th Afrikaans Course LO1:AS6.1.3 LO2:AS6.2.1 Assignment This module and collection are included inLens: Siyavula: Social Sciences (Gr. 4-6)By: SiyavulaModule Review Status: In ReviewCollection Review Status: In Review
VROEË NEDERSETTINGS IN SAWat het intussen in ons land plaasgevind? Die landbouleefwyse het ongeveer 2 000 jaar gelede ontstaan. Namate boerdery-aktiwiteite vanaf die ooskus al langs die riviervalleie tot op die sentrale plato uitgebrei het, moes mense voortdurend aanpas wat betref hul gereedskap, wapens, skuilings, klerasie, ens. In die klein boere-gemeenskappies het almal min of meer ewe veel mag en rykdom besit. Weens die toename in handel met vee, ivoor, goud, ens. het florende dorpe ontstaan.Die eerste boere suid van die Limpoporivier het naby die ooskus (Indiese Oseaan) gebly, want die klimaat was gematig, die reënval voldoende en die grond vrugbaar. Graangewasse is gekweek, en in potte geberg. Seekosse is ook versamel. Teen 1000 n.C. was daar al baie nedersettings in die binneland.Vervolgens gaan ons meer uitvind oor drie baie interessante nedersettings, nl. Mzonjani, Broederstroom en die Boomplaasgrot. Bestudeer deurlopend die tydlyn en kaart.
Om gebeure in die korrekte chronologiese volgorde te plaas tydens die vroeë nedersettings in ons land
[LU 2.1]Pas kolom A en B bymekaar, deur slegs die korrekte simbool uit kolom B by kolom A neer te skryf.Table 1
A. Mapungubwe goudhandel vind plaas
2. 250 n.C.
B. Eerste Indiërs vestig hul in “SA”
3. 400 n.C.600 n.C.
C. Hollanders onder leiding van Jan van Riebeeck vestig hul aan die Kaap
4. 1050 n.C.
D. Geboorte van ChristusSan en Khoina reeds in “S.A.”
5. 1200 n.C.
E. Landboudorpies soos Mzonjani en Broederstroom ontstaan (Sien kaart op volgende bladsy)
F. Boerdery versprei na binneland Swartboere woon reeds in riviervalleie van “Natal"
G. Swart boere vestig hul op die hoëveld
Toe die eerste boere in Suider-Afrika aangekom het, het hulle hul in die digte woude en boswêreld langs die suid-oostelike kus gevestig. Die gebiede was geskik vir verskuiwingsakkerbou (uitkap- en verbranding van bosse). Toe ‘n landbou-leefwyse eers langs die kus gevestig is, het swart boere al langs die vallei en groot riviere na die binneland se vrugbare grond versprei.Figure 1
Om bronne te gebruik om relevante inligting oor die vroeë nedersettings te bekom
[LU 1.3]MzonjaniHandelaars van Noord-Afrika en die Ooste het langs die ooskus van Afrika geseil en ontdek dat Afrika oor baie waardevolle handelsware beskik. Goud en ivoor is geruil vir krale en kledingstowwe.Nie lank gelede nie, het ‘n groep padingenieurs, wat besig was om ‘n nuwe pad noord van Durban te bou, vir dae lank opgehou sodat argeoloë opgrawings kon doen nadat ou potskerwe deur stootskrapers blootgelê is. Daarna is nog potskerwe, seeskulpe, klippe, bene van diere en ysterskroewe gevind.Figure 2Mzonjani lê nou ongeveer 20 km noord van Durban, onder die N2-snelweg. Mense ry daagliks daaroor sonder om te besef dat een van die bekendste landboudorpe van Suider-Afrika teen ongeveer 280 n.C. daar geleë was.(a) Hou ‘n groepsgesprek oor die volgende vrae:Het jy al ooit, terwyl jy in die veld gestap het, iets belangriks of waardevols gevind waarop niemand vantevore afgekom het nie? Is Mzonjani toevallig ontdek?BoomplaasgrotDié grot, by Kango (naby Oudshoorn in die Suid-Kaap) is oor ‘n lang tydperk deur verskeie mense bewoon. Elke laag van die dwarsnee wat deur argeoloë uitgegrawe is, vertel ‘n verhaal van verskillende dele van hul geskiedenis.b) Bestudeer meegaande diagram oor die Boomplaasgrot en beantwoord die volgende vrae:1. Watter wapens is in die volgende tydperke gebruik?a) 40 000 v.C. – 30 000 v.C.a) 4 450 v.C – 50 n.C.2. Watter verskillende bedrywighede het plaasgevind?3. Watter mense het teen 250 n.C. hier gebly, en waarmee het hulle hulself besig gehou?4. Watter inligting word oor aspekte soos erdewerk en huisdiere verskaf?
BroederstroomBroederstroom is een van die bekendste vroeë landboudorpe suid van die Limpoporivier. Dit lê teen die suidelike hange van die Magaliesriviervallei, in die ou Suidwes-Transvaal. Die mense wat teen 350 – 600 n.C. hier gewoon het, het gejag en vee aangehou. Dit was ‘n beboste omgewing met voldoende water en grasveld ongeveer twee dae se stap daarvandaan.Na 600 n.C. het die dorp verlate geraak. Broederstroom is na ‘n sorgvuldige soektog deur argeoloë van die Universiteit van Witwatersrand gevind. Slegs die vloere en fondamente van die geboue het behoue gebly.Die huise was meestal rond, met vloere van harde kleipleister. Die dakke was waarskynlik van riet, gestut deur houtpale. Potte met versierings van verskillende vorms en groottes is gevind. Yster is gesmee en verwerk. Kopervoorwerpe is ook gevind.c) Bestudeer meegaande kaart en sê of die volgende stellings feite (f) of menings (m) is:Figure 4KAART VAN DIE TERREINDie eerste dorpenaars het hul huise in die noordwestelike deel van die terrein gebou. Broederstroom het na die oostelike deel uitgebrei. Dorpe wat begrawe is, word dikwels per toeval “ontdek”.
Memorandum Aktiwiteit 1(1) d (3) f (5) g (7) b(2) f (4) a (6) c Aktiwiteit 2(a) Ja(b) (1) sinkers (visvang), pyle en handbyle (klip, hout), beenpylpunte (Middel Steentydperk) Materiale was al meer gevorderd (Laat Steentydperk)(1) Maak werktuie, kos, juweliersware, jag, beoefen kuns, bou wonings (2) Khoina – deels ook swart boere, hou skape aan, erdewerk (3) Die Khoina het waarskynlik die eerste makgemaakte diere (bv. vetstertskape) en die eerste erdewerk in Suid-Afrika bekendgestel.(c) f, f, f
« Previous module in collection Die vroegste ryke in Suidelike Afrika
This work is licensed by Siyavula Uploaders under a Creative Commons Attribution License (CC-BY 3.0), and is an Open Educational Resource. Last edited by Siyavula Uploaders on Jun 1, 2009 3:05 am +0000. Add to a lens