Iets wat sekerlik minder bekend is oor die skrywer is dat hy grootgeword het in ŉ kinderhuis. Hy het sy hoërskoolloopbaan aan die Hoërskool Waterkloof in Pretoria voltooi en toe joernalistiek aan die Noordwes-Universiteit se Potchefstroomkampus studeer. Matipa was ŉ handjievol jare ŉ misdaadverslaggewer vir die dagblad Beeld en is tans ŉ storielyn- en dialoogskrywer vir die gewilde SABC-sepie 7de laan.
Drie dinge wil hy vanuit die staanspoor baie duidelik maak: nee, hy ken nié die sogenaamde Waterkloof-4 nie, hy was gek oor die kinderhuis en hy is nié verantwoordelik vir Oubaas wat 7de Laan verlaat nie.
“Die vrae wat sekerlik die gereeldste opduik is dié van Waterkloof, die sepie en die kinderhuis. Oor die kinderhuis het ek net goeie herinneringe. In geen sin was dit wreed nie – dit was ŉ baie vermaaklike plek wat baie bygedra het tot die persoon wat ek vandag is,” vertel hy.
Oor Hoërskool Waterkloof: “Elke keer as ek vir iemand sê ek was in Hoërskool Waterkloof, vra hulle of ek die sogenaamde Waterkloof-4 ken. Die antwoord is ‘nee’,” lag hy uitbundig. “Ek ken hulle glad nie. En nee – ek is ook nie die rede dat oom Oubaas 7de Laan gaan verlaat nie.”
Op ŉ vraag uit die gehoor antwoord hy egter opgewek: “Ek is wél die rede vir die vliegtuigongeluk – maar daaroor sal niemand kla nie, ons het gesien hoe skiet die kykersgetalle op; moenie vir my sê julle was nie gaande daaroor nie.”
Die Afrikaans waarin hy skryf en wat in sy stories gesien kan word, blyk anders te wees as dié van meeste skrywers, stel Salzwedel voor.
Matipa lag. “Ek klap Afrikaans bietjie rond. Ek is nie die mooiste skrywer nie, of altans – ek het nog nooit gedink dat ek die mooiste skryf nie. Ek word altyd gespot, want as ek byvoorbeeld ŉ metafoor gebruik, vergeet ek kort in die storie in skoon dat ek begin het daarmee en gaan dan sommer aan met ŉ ander metafoor. Ek klap die taal rond en ek hanteer dit nie met handskoene nie, miskien is dit waarna jy verwys.”
Anders as sy loopbaan as sepieskrywer – iets waarvan hy altyd gedroom het – is alles in sy boek nié fiksie of “opgemaak” soos hy daarna verwys nie.
Dwarsklap is sowat 60 000 woorde wat bestaan uit rubrieke met dié einste lewenswaarhede gekoppel aan die humor waarvoor die skrywer bekend is. Sommige hiervan is fiksie en ander is geïnspireer deur werklike gebeurtenisse, maar dís nie die belangrikste nie, sê hy – die belangrikste is dat die leser dit geniet en vir net ŉ oomblik weggesmokkel word na ŉ ander wêreld.
“Ek is vandag gemakliker om meer oor persoonlike dinge te skryf as wat ek vroeër in my loopbaan gedoen het. Die geheim vir my om persoonlike dinge te deel, is om dit op ŉ snaakse manier te doen. Volgens my is dit die geheim van die lewe: om alles nie so êrenstig op te neem nie, en ook bietjie vir jouself te lag. Ek hoop dié boek bevorder dit in mense se lewens.”
Piet Matipa jy is n wenner in stories skryf. Jy was ook n gewilde, aangename en grapmaker leerling in Hoerskool Waterkloof. Het gereeld gehoor by jou mede leerlinge hoe goeie sin vir humor jy gehad het. Baie voorspoed vir jou toekoms, baie dankie ook vir die mooi voorbeeld wat jy as jong man stel aan ander jonges, ek praat nie van jou streke nie net die goeie goed. Mooi loop.
Ja, ons maak nie winkels in ŉ winkelsentrum oop nie, al het ons al geleenthede gehad, en van die ouens met winkels in die winkelsentrums het nou al by ons verskaffers gekla dat ons te goedkoop is. So, ek dink dat dit in ŉ mate die effek van die kostestruktuur bewys. Mens betaal natuurlik ŉ prys daarvoor, want jy’s afhanklik daarvan dat mense na jou toe moet ry – daar is nie ŉ toevallige instapbesigheid nie, maar dit werk vir ons. Jy vra wat maak ons bietjie anders, en dan moet ek in alle eerlikheid sê dis omdat ons nie in die besigheid is vir die geld nie, maar wel omdat dit vir ons lekker is. Ja, ek weet, mens het geld nodig soos wat jy suurstof benodig, maar jy beplan nie heeltyd of jy suurstof het of nie. Jy gaan net aan.
Ons maak baie meer foute as wat ons goeie besluite neem, so ons moet net sorg dat ŉ goeie besluit so goed is dat hy ŉ honderd foute kan uitskakel. Maar die grootste besigheidsfout wat ek seker in my lewe gemaak het, was deur te dink dat mense met slimpraatjies jou sal help om ŉ besigheid suksesvol te kry. Ek het baie besighede probeer deur met goeie kundige mense te gesels, en toe kom ek agter nee wat, die ouens met wie jy kan saamwerk, is dié wat saam met jou kan deurdruk, wat die sak sout saam met jou kan opeet wanneer hy geëet moet word. So, dit het my baie duur gekos om besigheid te probeer doen met slim mense en nie met deursetters nie.
Ek weet nie, ek geniet dit so dat ek nie tyd kry om iets te sien nie; en as daar iets is wat ons kwaad maak, kry ons dit afgehandel en gaan aan. Ek weet nie, ons kan almal saam kla oor die arbeidswetgewing en oor dit en oor dat – hier is beslis genoeg dinge om oor te kla in Suid-Afrika! – maar ek glo daaraan: In plaas daarvan dat ons 80 goed kry om oor te kla, moet ons eerder 20 goed kry om oor bly te wees.