‘Nog jare’ voor beurtkrag wyk(Argieffoto: Tracey Adams/ANA) Energiekenners verskil van mekaar oor presies hoe lank dit die regering gaan neem om die spreekwoordelike skip om te draai en die land se ligte permanent aan te hou, maar meen dat Suid-Afrikaners nog jare lank by kerslig sal moet wag op beter dae. “Ek sal my hoed opeet as die regering binne twee jaar ’n einde aan beurtkrag maak,” erken die onafhanklike energiekenner Ted Blom. Prof. Anton Eberhard, energiekenner verbonde aan die Universiteit van Kaapstad (UK), glo kragonderbrekings kan eers oor drie jaar iets van die verlede wees, maar net mits pres. Cyril Ramaphosa se sogenaamde kragplan binne die volgende ses maande geïmplementeer word. “Die ingrypings wat deur die president aangekondig is, is positief. Die sleutel tot implementering sal egter wees hoe die nuwe nasionale energiekrisiskomitee (NECOM) funksioneer,” meen Eberhard. “Die president het gesê hy sal toegang tot kundigheid van buite kry. Dit is deurslaggewend. Die kommissie moet funksioneer soos ’n projekbestuurskantoor, nie ’n vriendelike klub van direkteurs-generaal nie,” meen Eberhard. “Nóg ’n kommissie wat gesigloos is, gaan nie die pyp rook nie,” sê Blom, wat veral bekommerd is daaroor dat Ramaphosa geen sperdatums gestel het toe hy Maandagaand sy regering se aksieplan aangekondig het nie. “Ek het verwag dat die president eers ’n noodtoestand sou afkondig en die noodsituasie binne 60 dae stabiliseer [deur die aankoop van noodkrag].” Blom meen dít sou die regering ruimte gee om die noodsituasie waarin Eskom verkeer te stabiliseer voordat daar op die herstel van kragstasies en die werf van kundiges gefokus word. Beurtkrag kan steeds op kort kennisgewing ingestel word. (Foto: Maroela Media) “Dit is egter nie hoe Ramaphosa die ding aangebied het nie. [Die kragplan] lyk vir my ongelukkig net soos mooipraatjies van die president se kant af.” Blom wys daarop dat Ramaphosa se planne nie oornag gaan realiseer nie. “Dit gaan geruime tyd neem vir die vervaardigers van onderdele om die nodige onderdele vir die kragstasies te vervaardig. Daar sal ook eers bestellings geplaas en deposito’s betaal moet word. “En vervaardigers gaan nie net sommer vir jou plek maak in hulle produksieskedule nie. Jy gaan moet wag vir ŉ jaar of twee tot hulle by jou bestelling uitkom.” Kundiges kan ook nie oornag aangestel word nie, waarsku Blom. “Daar sal ŉ siftingsproses moet plaasvind en kontrakte opgestel word. “Ek het nie veel hoop dat hierdie ding vinnig gaan draai nie.” Connie Mulder, hoof van die Solidariteit Navorsingsinstituut (SNI), het vroeër vandeesweek aan Maroela Media gesê as – en dit is ŉ baie groot as – die regering doen wat hy sê hy gaan doen, beurtkrag binne ŉ jaar reeds veel minder behoort te wees. Hy glo beurtkrag kan selfs oor twee jaar heeltemal uitgewis wees. “Die regering is egter berug daarvoor dat hy planne aankondig wat hy nie deurvoer nie, of wat uit die staanspoor nie prakties haalbaar is nie. “Ons is bekommerd oor die implementering van die plan, maar as dit reg gedoen word, kan ons die beurtkragprobleem uitsorteer.” Dawie Roodt, direkteur en hoofekonoom van die Efficient Groep, is minder positief en glo dit gaan veel langer neem om die probleem te beredder. Volgens Roodt is die skade by Eskom reeds gedoen. Sou alles egter vorentoe volgens plan verloop, voorspel Roodt dat dit waarskynlik nog sowat tien jaar gaan neem om die probleem heeltemal op te los. Lees al Maroela Media se vorige berigte oor die sogenaamde kragplan hiér.