Gebaretaal help dowe om graad te vangIlze Aäron (Foto: Verskaf) Ilze Aäron (24), ’n dowe student aan die Universiteit Stellenbosch (US) wat vandeesweek haar BEd-graad (grondslagfase) ontvang het, is die eerste US-student wat met behulp van Suid-Afrikaanse Gebaretaal (SAGT) studeer het. Luidens ŉ verklaring uitgereik deur die US sal Aäron van die Paarl, Wes-Kaap, haar graad vandeesweek by die Desember 2021-gradeplegtigheid ontvang. Sy het vergunning gehad om die vier jaar lange graadkursus in vyf jaar te voltooi. Die universiteit se Eenheid vir Gestremdhede en Taalsentrum het tolkdienste in gebaretaal aan Aäron beskikbaar gestel. Twee gebaretaaltolke, Marsanne Neethling en Gert Erasmus, het elke klas saam met haar bygewoon en haar met alles wat sy nodig het, gehelp. Aäron vertel sy sou heel voor in die klas sit – wat soms deur soveel as 200 studente bygewoon is. Die tolk sou voor haar sit en waarneem wat die dosent in die lesing aanbied. “Dit is nie maklik om twee mense – die dosent en die tolk – gelyktydig dop te hou nie. Selfs al kon ek ’n klein bietjie hoor en gedeeltelik volg van wat die dosent sê, moes ek ook die tolk se gebare dophou. Ons het dan ná die klas seker gemaak dat ek al die werk verstaan en dat ek nie iets gemis het nie,” vertel Aäron. Soms het die Taalsentrum ’n kamera verskaf om die tolk op te neem sodat sy die opname ná die klas kon kyk. “Ek sou dan vrae voorberei wat ek die volgende dag, met behulp van die tolk, aan die dosent kon stel. “Omdat dit ’n langdradige en moeilike proses was, het ons besluit om eerder gebruik te maak van iemand wat aantekeninge neem. As daar nie so ŉ persoon beskikbaar was nie, sou een tolk aantekeninge maak terwyl die ander een vir my tolk, aangesien ek as ’n dowe student nie gelyktydig die tolk kon dophou én aantekeninge maak nie. Ander kere het ek ’n afspraak met die dosent gemaak om die werk met behulp van die tolk te bespreek.” Aäron sê die tolke was van die begin af saam met haar in die klas om seker te maak sy voel ingesluit en dat sy toegang tot die lesings en leermateriaal het. “Dit was beslis ’n groot aanpassing vir my om van ’n dowe omgewing te beweeg na ’n wêreld waar almal kan hoor.” Sy het ŉ passie vir onderwys en wil nou graag klasgee vir dowe leerders.