Zwa zwino, Khoro ya hoisiso ya Saintsi na Indasistiri (CSIR) kha a Afurika Tshipembe na kha Tshitshavha tsha SAN tsha Kalahari vho ita Pfano ya Tshikwama (the San Hoodia Benefit Sharing Trust) kha u kovhekana mbuelo dzine dza khou humbulelwa u wanala dzi tshi bva kha mvelaphana ya vhuvhambadzi ya vhune ha zwithu vhune ha tevhelwa nga hoisiso na mvelaphana ya thekhinolodzhi ntswa ine ya elana na tshimela tsha mushonga. Kha fhungo ii nivho i dzhiiwa sa ndaka ya tshitshavha tshenetsho, ine ya iswa kha tshivhumbeo ya bveledzwa i tshi ya phana? Musi muthu (muhumbeli) a tshi oa u ita khumbelo ya mafhungo kha tshiimiswa tsha phuraivete, u tea u ita khumbelo yeneyo nga u tou ṅwala. U tea u ḓadza Fomo C malugana na u ita khumbelo kha tshiimiswa tsha phuraivete. Muhumbeli u kombetshedzea u netshedza zwiitisi zwa uri ndi ngani a tshi khou humbela rekhodo kha tshiimiswa tsha phuraivete nga u sumbedza pfanelo ine a oa u i shumisa kana u i tsireledza nga u humbela mafhungo ane a khou a oa?