Issue 2, 2012 Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe - Volume 9,
Demokrasie en demokratisering in Afrika : deel 2
Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 9, pp 544 –582 (2012)
Faktore wat kan bydra tot die ontwikkeling van &apos;n kultuurtoepaslike milieu vir Sesotho/Setswanabejaarde persone in residensiële-sorg-eenhede : geesteswetenskappe
Sanet Du Toit,
T. Van der Merwe,
N. Olivier and
Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 9, pp 583 –612 (2012)
Die kliëntgesentreerde benadering word binne arbeidsterapie aangewend om die lewensgehalte van die individu te optimaliseer. Dit behels onder andere deelname aan en betrokkenheid in aktiwiteite wat &apos;n unieke betekenis vir die persoon inhou en in samewerking met hom/haar gekies en aangebied word. Konsepte binne die wetenskap van aktiwiteitsdeelname wat dien as grondslag van terapeutiese en etiese praktykvoering, is steeds grootliks op Westerse lewens- en wêreldbeskouinge geskoei. Plaaslik asook internasionaal is literatuur aangaande kultuurtoepaslike aktiwiteit uiters beperk. Aangesien arbeidsterapeute wat tans by verskeie instansies in die Vrystaat praktiseer, oorwegend wit en vroulik is, maar hoofsaaklik &apos;n bevolking bedien wat van Sesotho/Setswana oorsprong is, bied die lewering van eiesoortige kliëntgesentreerde dienste &apos;n uitdaging. &apos;n Deel van hierdie Sesotho/Setswana-bevolking is bejaarde persone wat as gevolg van modernisasie en verstedeliking genoodsaak word om in die tradisioneel Westerse omgewing van &apos;n residensiële-sorg-eenheid &apos;n tuiste te skep. Tydens hierdie studie is daar van &apos;n kwalitatiewe navorsingsontwerp gebruik gemaak. Nominalegroepstegniek-onderhoude (NGT-onderhoude) met twee groepe professionele persone wat voorheen, of gedurende die studie, met Sesotho/Setswana-bejaarde persone in &apos;n residensiële-sorg-eenheid werksaam was, is aangebied. Daar is gepoog om deur middel van NGT-onderhoude faktore te identifiseer wat kan bydra tot die skep van &apos;n kultuurtoepaslike milieu vir Sesotho/Setswana-bejaarde persone in residensiële-sorg-eenhede in die Vrystaat en derhalwe sodoende betekenisvolle aktiwiteitsdeelname vir hierdie bejaarde persone moontlik sal maak. Die vyf belangrikste response van albei groepe is geprioritiseer. Die universele kwessie van erkenning van menswaardigheid is deur dié response beklemtoon, eerder as voorstelle vir kulturele aanpassings binne die residensiële-sorg-eenheid. Na aanleiding van terugvoer deur hierdie twee groepe het die navorsers se begrip van "aktiwiteit" en betekenisvolle aktiwiteitsdeelname verbreed, aangesien dit duidelik na vore gekom het dat menswaardigheid die basis vir betekenisvolle aktiwiteitsdeelname en lewensgehalte is.
&apos;n Multiperspektiefbenadering tot die ontwerp van &apos;n Afrikaanse taakgebaseerde sillabus op universiteitsvlak : geesteswetenskappe
Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 9, pp 613 –652 (2012)
Die artikel lewer verslag van navorsing wat binne die taakgebaseerde teorie onderneem is om &apos;n multiperspektiefbenadering tot kompleksiteit ten opsigte van die ontwerp van &apos;n Afrikaanse taakgebaseerde sillabus op universiteitsvlak te ondersoek. Die doel van die multiperspektiefbenadering is om &apos;n geheelbeeld van die fasette wat ter sprake in taakkompleksiteit is, te verskaf deur die ontginnings van die verskillende teoretiese benaderings oor taakkompleksiteit, wat gebruik kan word in die ontwerp van &apos;n taakgebaseerde sillabus vir beginnerleerders van Afrikaans op universiteitsvlak. Hierdie navorsing oor &apos;n multiperspektiefbenadering is om die volle spektrum van oorwegings wat ter sprake is in taakkompleksiteit binne sillabusontwerp te ondersoek ten einde te betoog dat &apos;n multiperspektiefbenadering voordelig is ten opsigte van die ontwerp van &apos;n verdedigbare sillabus vir Afrikaans op universiteitsvlak, aangesien intertaalontwikkeling optimaal binne elk van die benaderings verantwoord kan word. Die toereikendheid van &apos;n multiperspektiefbenadering lê in die samehang en komposisie van elke navorser se teoretiese uitgangspunte, wat elkeen op sigself bepaalde aspekte van onvolledigheid ten opsigte van die komponente oor kompleksiteit toon én die kombinasie-argitektuur van al die teoretiese uitgangspunte saam. Die navorsers op wie se werk oor taakkompleksiteit in sillabusontwerp gesteun word, is Van Avermaet en Gysen (2006) en Duran en Ramaut (2006) oor behoefteanalises; Pica, Kangy en Falodun (1993) se taaktipologie; Robinson (2001c; 2003; 2005; 2007a; 2007b; 2010) se kognitiewe kompleksiteitsondersoek na taakomstandighede en kognitiewe kompleksiteit en &apos;n linguistiese ondersoek aan die hand van Foster, Tonkyn en Wigglesworth (2000) se AS-eenhede; Michel (2011) se ondersoek na voegwoorde as kompleksaanduiders; en Loschky en Bley-Vroman (1993) se ondersoek na taakbruikbaarheid, taaknuttigheid en taaknatuurlikheid.
A multi-perspective approach to the design of an Afrikaans task-based syllabus at university level
The implementation of a multilingual language policy in South Africa requires the teaching and learning of Afrikaans as a second or additional language, which also includes the teaching of Afrikaans for specific purposes to adult learners. The latter has not received much attention in the South African context, especially in the form of research on the learning and teaching of Afrikaans for specific purposes in a university context. The research on Afrikaans as a second language has as its framework Task-Based Language Learning and Teaching. This article gives a summary of research undertaken which focused on the challenges awaiting students in a multilingual university context and how task-based teaching fills these needs and challenges.
The aim of the multi-perspective approach is to research the full spectrum of approaches available for task complexity which can be used in the design of a task-based syllabus for beginner learners of Afrikaans at a university. This research on a multi-perspective approach has as its aim the design of a defensible syllabus for Afrikaans at university level because the interlanguage development of every student can be answered in each approach. The adequacy of the different approaches lies in the compositionality and combination of the researchers&apos; frameworks, each of which on its own has elements of incompleteness in respective of the components of complexity for the development of the students&apos; interlanguage. The combination architecture of all the theoretical perspectives is a unilateral perspective which is essential for showcasing the different approaches to task design for an Afrikaans task-based syllabus at university level because each approach promotes the development of an interlanguage.
The researchers whose work on complexity in syllabus design was used in this study are Van Avermaet and Gysen (2006) and Duran and Ramaut (2006) on needs analysis; Pica, Kangy and Falodun (1993) on task typology; Robinson (2001c; 2003; 2005; 2007a; 2007b; 2010) on cognitive complexity, and his research on task conditions and task cognitive complexity in his Triadic Componential Framework, and a linguistic analysis according to the research undertaken by Foster, Tonkyn and Wigglesworth (2000) on AS units; the research of Michel (2011) on conjunctions as indicators of complexity, and the research of Loschky and Bley-Vromans (1993) on task utility, task essentialness and task naturalness.
Gewone lesers aan die Kaap, c. 1680 tot 1850 : geesteswetenskappe
Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 9, pp 653 –685 (2012)
Hierdie artikel ondersoek die leeskulture van vroeë Kaapse gewone lesers (slawe, vryswartes, en arbeiders ná vrystelling in 1838) met die oog daarop om aan te toon hoe hulle geletterdheidspraktyke gebruik het om hulself en hulle wêreldbeskouings voor te stel. Dit is &apos;n nog onontwikkelde terrein en die artikel open &apos;n veld van ondersoek wat meer volledig nagevors kan word. Michel de Certeau (1984) se idees omtrent strategieë en taktiek verskaf &apos;n gerieflike teoretiese raamwerk om magsverhoudings in leeskulture te ondersoek. Sy idees suggereer egter &apos;n sterker kontras tussen strategieë en taktiek as wat in die praktyk bevestig word. Die getuienis in hierdie artikel dien as toets vir sy teoretiese raamwerk. Primêre en sekondêre bronne soos inventarisse, veilingslyste, sensusse, amptelike rekords, &apos;n slaaf se aantekeningboek, en gedokumenteerde studies wat met die onderwerp van die artikel verband hou, word benut. Data uit hierdie bronne word ontleed, geïnterpreteer en in tabelle aangebied om die doelwitte van die artikel te ondersteun. Ons het tot nou nie ten volle begryp hoe gewone lesers geleer lees het, wat hulle gelees het, waarom hulle gelees het, hoe hulle gelees het, waar hulle gelees het en die tale waarin hulle gelees het nie. Hulle leeskulture was verskuil agter hulle status en die skoolopleiding in die vroeë koloniale Kaapstad, die onderdrukking van die uitruil van idees deur elites van die VOC en die Britte, en hulle voortgaande ekonomiese uitbuiting. Ten spyte van sulke strategieë het gewone lesers verskillende taktieke gebruik om alternatiewe wêreldbeskouings te skep. De Certeau se leesstrategieë en -taktieke tree in wisselwerking met mekaar om verskillende leeskulture te kweek wat deur tyd en plek gevorm is.
Ma&apos;s se persepsies van hoe afknouery gesinne beïnvloed : geesteswetenskappe
Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 9, pp 686 –700 (2012)
Integrasie van artikulatoriese en akoestiese eienskappe van vokale : &apos;n beskrywingsraamwerk : geesteswetenskappe
Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 9, pp 701 –743 (2012)
Die hoofdoel van hierdie artikel is om &apos;n raamwerk te ontwikkel wat gebruik kan word vir die beskrywing, ontleding en interpretering van die vokale, natuurlike klasse vokale, soos byvoorbeeld die gemerkte geronde vokale, asook volledige vokaalsisteme, van enige taal, in ons geval hoofsaaklik Afrikaans. Vokale word onder meer beskryf in terme van die manier waarop dit geproduseer word, dit is in die artikulatoriese fonetiek. Daarvan bestaan daar etlike goeie voorbeelde wat betref Afrikaans, maar geen omvattende behandeling van die akoestiese eienskappe van Afrikaanse vokale nie. Dit is anders gestel in die geval van Nederlands, en dit kan baie kan bydra tot die ontwikkeling van sodanige beskrywing in akoestiese terme. In hierdie bydrae probeer ek om hierdie gapings te vul. Wat betref die artikulatoriese, kyk spesifiek hier na die interaktiewe vokaalkaart deur op http://www.nwu.ac.za/af/content/ctext-vokaalkaart te klik, en die aanduidings daar te volg. Hier kan mens nie net hoor hoe &apos;n spesifieke vokaal klink nie, maar mens kan ook &apos;n magnetiese resonansbeeld (MRI) van die mondkanaal (insluitende die posisies van die tong en vorm van die lippe) daarvan sien.
Taferele, tableaux vivants, tablo&apos;s en die vroeë Afrikaanse drama (1850-1950) : geesteswetenskappe
Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 9, pp 744 –765 (2012)
In hierdie artikel word aan die hand van verskeie teaterhistoriese bronne nagegaan in watter mate die tafereel, tableau vivant en ander vorme van die tablo neerslag gevind het in die vroeë Afrikaanse drama (1850-1950). Aangesien die ontstaansgeskiedenis van die vroeë Afrikaanse drama en teater ten nouste gebonde is aan die vestiging daarvan deur rederykerskamers (veral Aurora) aan die Kaap, is hierdie konvensie ook nagevolg binne hierdie konteks. Aangesien die tafereel so &apos;n lang geskiedenis het en reeds voorkom in die heel vroegste vorme van drama en teater (veral in die sogenaamde prosessieteater) moes daar ook met &apos;n wyer historiese blik na hierdie konvensie gekyk word. Die tafereel se verbintenis met die tableau vivant, asook met andere vorme van die tablo is nagevolg. Alhoewel daar in die Suid-Afrikaanse teaterhistoriese bronne min direkte verwysings na hierdie konvensie is, sou mens wel kon aflei dat die algemene voorkoms en gewildheid van hierdie konvensie (veral in die vorm van die tableau vivant) in 19de-eeuse Westerse drama en teater die Suid-Afrikaanse toneel moes beïnvloed het. So &apos;n siening word ondersteun deur die feit dat verskeie teatergeselskappe via die Kaap na die Ooste (onder ander Indonesië) en Australië gereis het waar hierdie konvensie ook gedurende hierdie tydperk algemeen gevind word. Binne die Suid-Afrikaanse konteks verwys ek kortliks na twee voorbeelde, naamlik die gebruik van die tafereel in S.J. du Toit se Magrita Prinslo (1896) en die voorbeeld van &apos;n tableau vivant in Jan F. Celliers se Heldinne van die oorlog (1913). Die onderskeid wat Meisel (1983) maak tussen tableau vivant, dramatiese tablo&apos;s (veral algemeen gebruik in die melodrama) en ander tablo&apos;s (veral historiese tablo&apos;s soos te vinde in kultuurfeeste soos die "Pageant of the Union of South Africa" in 1910, asook die Groot Trek se herdenking en inwyding van die Voortrekkermonument in 1949), word ook in hierdie artikel nagevolg.