PressReader - Finweek Afrikaanse Uitgawe: 2018-12-06 - ’n Slim ma­nier om jou portefeulje in aftrede te ge­bruik
’n Slim ma­nier om jou portefeulje in aftrede te ge­bruik
As jy be­oog om be­leg­gings­in­kom­ste in aftrede te skep, is di­vi­den­de met ’n hoë op­brengs ’n voor die hand­lig­gen­de keu­se, maar dis nie al­tyd die bes­te een nie.
vir die oor­gro­te deel van ons be­leg­gings­le­we s­pits ons ons toe op ka­pi­taal­groei. Ons wil hê ons be­leg­ging moet groei en vin­ni­ger as in­fla­sie (ná kos­te) ge­dy so­dat ons werk­lik wel­vaart vir ons­self skep om in ons aftrede ’n be­staan te maak. En wan­neer ons af­tree, ver­skuif die fo­kus na die ver­dien van ’n in­kom­ste uit dié be­leg­gings.
’n Af­tree-an­nu­ï­teit (AA) of pen­si­oen­ske­ma sal ge­bruik word om ’n an­nu­ï­teit te koop wat ’n in­kom­ste sal ge­ne­reer, maar wat van jou eie self­doen­por­te­feul­je?
As jy ’n self­doen-be­leg­ger is, sal jy waar­skyn­lik wil voort­gaan om jou eie portefeulje te be­stuur, maar die doel is nou om in­kom­ste te ont­vang. Ge­woon­lik kon­sen­treer jy dan op di­vi­den­de en jy soek na aan­de­le met hoë op­brengs­te. Die klaar­blyk­li­ke keu­se is ei­en­dom wat ge­woon­lik die hoog­ste op­brengs van e­ni­ge sek­tor in die mark het. Voor­keur­aan­de­le lyk ook goed, maar bied geen ka­pi­taal­groei nie wat be­te­ken dat jou in­kom­ste nooit groei nie. Jy kan jou ook toe­spits op aan­de­le wat hoë di­vi­den­de le­wer, maar dié fo­kus op di­vi­den­de het sy eie pro­ble­me.
Eer­stens is daar die ri­si­ko dat ’n di­vi­dend kan ver­dwyn. Kum­ba en Astral Foods is voor­beel­de van aan­de­le met hoë di­vi­dend­op­brengs­te, maar die di­vi­den­de het ver­dwyn toe die maat­skap­pye moei­li­ke tye be­leef het. Al­bei bied nou weer goeie di­vi­den­de maar vir ’n paar jaar is geen di­vi­den­de be­taal nie.
As jy aan­de­le met hoë di­vi­dend­op­brengs­te koop, is die vraag hoe sta­biel hul­le werk­lik is. Die werk­lik­heid is dat hoë di­vi­den­de dik­wels spruit uit ui­ters si­klie­se aan­de­le wat óf flo­reer óf suk­kel. Wan­neer hul­le flo­reer, be­taal hul­le ro­jaal, maar wan­neer hul­le suk­kel, be­taal hul­le niks.
’n Be­leg­ger wat hom op in­kom­ste toe­spits, moet dan mis­kien be­reid wees om la­er op­brengs­te te aan­vaar wat sta­bie­ler is. Dit is ge­woon­lik volwasse maat­skap­pye met la­er groei­voor­uit­sig­te maar wat ’n re­de­li­ke – en be­lang­rik – ’n be­trou­ba­re di­vi­dend be­taal.
Die an­der be­lang­ri­ke kwes­sie is be­las­ting; die weer­hou­be­las­ting­koers in Suid-a­fri­ka is 20% en dis nog­al baie. Eien­doms­aan­deel­uit­ke­rings word by jou in­kom­ste ge­voeg so­dat, af­han­gen­de van jou al­ge­he­le in­kom­ste, jou in­kom­ste selfs teen ’n ho­ër be­las­ting­koers aan­ge­slaan kan word. Hier het jy eg­ter ’n paar keu­ses.
Be­las­ting­vrye re­ke­nings los dié pro­bleem op deur vol­ko­me be­las­ting­vry te wees – maar hul­le het ook per­ke van R500 000 oor ’n leef­tyd en dis mis­kien een­vou­dig nie ge­noeg om ’n in­kom­ste te ge­ne­reer om in aftrede van te le­we nie.
Daar is eg­ter nog ’n keu­se: Dit is om jou steeds op groei toe te s­pits eer­der as in­kom­ste en om el­ke jaar van daar­die aan­de­le te ver­koop en van die in­kom­ste te le­we. Hier sal jy steeds be­las­ting be­taal, maar dis ka­pi­taal­wins­be­las­ting waar­van die eer­ste R40 000 per jaar be­las­ting­vry is. Daar­na be­taal jy 40% van e­ni­ge ka­pi­taal­wins wat jy bo­kant die perk van R40 000 maak wat by jou be­las­ba­re in­kom­ste ge­voeg word.
Dus, as is jy in die boon­ste be­las­ting­ka­te­go­rie van 45% is, sal jou ka­pi­taal­wins­be­las­ting hoog­stens 18% en moont­lik na­der aan 10% wees na­dat die R40 000-uit­slui­ting en gly­skaal­be­las­ting­koers in re­ke­ning ge­bring is. Dus het jy in­der­daad jou be­las­ting­aan­spreek­lik­heid ge­hal­veer.
Die plan hier is om dan ge­noeg kon­tant te hê om van te le­we so­dat jy nie aan­de­le hoef te ver­koop vir jou le­wens­uit­ga­wes wan­neer markte onder druk ver­keer nie. In ’n i­de­a­le wê­reld be­te­ken ’n jaar of twee van le­wens­uit­ga­wes in kon­tant dat jy die kon­tant kan ont­trek wan­neer die markte tui­mel en aan­de­le kan ver­koop wan­neer hul­le styg.
Daar is na­tuur­lik baie meer be­we­gen­de de­le wan­neer jy af­tree­be­leg­gings en be­las­ting oor­weeg, maar die ge­wo­ne re­ël dat jy hoë di­vi­dend­op­brengs­te moet hê, is mis­kien nie al­tyd die bes­te nie. ■ te­rug­[email protected]­week.co.za
Die plan hier is om dan ge­noeg kon­tant te hê om van te le­we so­dat jy nie aan­de­le hoef te ver­koop vir jou le­wens­uit­ga­wes wan­neer markte onder druk ver­keer nie.