Tog is daar 'n ander omgewing vir magie, bonatuurlike wesens en antieke wysheid: die moderne stad. Stedelike fantasie beslaan 'n plek êrens tussen epiese fantasie en wetenskapfiksie. Aan die een kant bevat dit oënskynlik ewige en ander wêreldse wesens; aan die ander kant vind dit binne mensgemaakte, geboude omgewings plaas.
In stedelike fantasie kan hierdie omgewings stede uit die werklike lewe wees. In Ben Aaronvitch's Rivers of London (2011), Londen is gasheer vir bonatuurlike wesens en toorkuns. In Cassandra Clare s’n Stad van bene (2007), New York is die betrokke stad, en Sergei Lukyanenko s'n Die Nagwaak (1998) is in Moskou geleë. Ander stedelike omgewings is geheel en al denkbaar, soos China Miéville Nuwe Crobuzon, Jeff VanderMeer's ambergrys of KJ Bishop's Die Etched City (2004).
Akkedisse en spoke
Die geskiedenis van stedelike fantasie strek tot in die 19de eeu, toe skrywers probeer om die nuwe geïndustrialiseerde stede te begryp. Dit kan gesien word in die denkbeeldige dinosaurus van Charles Dickens “wat soos 'n olifant-akkedis teen Holborn Hill rondloop” aan die begin van Bleak House (1853). 'N Ander voorbeeld is die spookagtige Parys van die Franse digter Charles Baudelaire - die' onwerklike stad ', soos beskryf in sy gedig Les Fleurs du Mal (1857).
Baudelaire se Parys. Charles Soulier / Publieke domein, CC BY-NC-ND
In Baudelaire se poësie word Parys 'n fantastiese karikatuur van die regte stad. Sy verteller word geteister deur doppelgangers, verskynings en voorwerpe van begeerte. Baudelaire geglo dat die stad 'n nuwe soort skrif geëis het om dit in die geheue vas te lê. Aangesien die moderne stad so vinnig verander, is sy vrees “om nie vinnig genoeg te gaan, om die spook te laat ontsnap nie”.
Baudelaire se kommer oor die vaslegging van die kern van 'n stad voordat dit verander, hou verband met idees oor die impak van kapitalisme op die moderne lewe. Dit word weerspieël in Karl Marx se begrip van die vinnig bewegende kragte van kapitaal. In die Kommunistiese Manifes (1848) skryf Marx dat:
Alle vaste, vinnig-gevriesde verhoudings ... word weggevee, alle nuutgevormde mense word verouderd voordat hulle kan vasbind. Al wat solied is, smelt in die lug in.
Meer onlangs 'n stedelike fantasie skrywer China Miéville het daarop kommentaar gelewer fantasieliteratuur boots die 'absurditeit' van kapitalistiese moderniteit na. Stedelike fantasie, so gesien, is 'n manier om die moderne stad te verstaan ​​en te beskryf.
Geskiedenis en fantasie
Die botsing van verlede, hede en toekoms soos die stad verander, is 'n algemene tema in die moderne stedelike fantasie. Die beste voorbeeld is miskien die roman en TV-reekse van Neil Gaiman, Neverwhere (1996). Die jong sakeman Richard Mayhew ontmoet die geheimsinnige karakter Door. Hy jaag haar na Londen hieronder, 'n magiese, feodalistiese spieëlbeeld na Londen hierbo.
Soos Door verduidelik: "Daar is klein borrels uit die ou tyd in Londen, waar dinge en plekke dieselfde bly, soos borrels in amber." London below is 'n groteske weergawe van wat agtergelaat is in die stad se genadelose strewe na rykdom en tegnologie. Gaiman gebruik 'n soeke-vertelling - Richard moet ontdek wie Door se ouers vermoor het en in die proses die Groot Dier van Londen doodmaak - maar hy plaas dit binne die oorblyfsels van die ou Londen.
In romans soos Neil Gaiman se Neverwhere sny moderne Londen mekaar met oorblyfsels van die stad uit die verlede. Frankie se / Shutter
Stedelike fantasieë soos Neverwhere en ook Miéville's Die Stad en die Stad (2009) vertoon 'n argeologiese belangstelling met die materiële verborge geskiedenis van die stad. In The City and The City is 'n argeologiese graaf sentraal in die plot.
Sielkunde en argeologie verbind, Sigmund Freud een keer vergelyk die menslike verstand tot die ruïnes van antieke Rome:
Laat ons die fantastiese veronderstelling aanneem dat Rome nie 'n menslike woning was nie, maar 'n geestelike entiteit ... waarin niks eens gebou is nie, en al die vroeëre ontwikkelingsfases oorleef het.
Stedelike fantasie se mengsel van verlede en hede, natuurlik en bonatuurlik, gesien en onsigbare weerspieël Freud se beskrywing van die psige, waarin vlakke van menslike aktiwiteit op mekaar gelaag is.
Die multikulturele stad
Die genre is nie sonder probleme nie. Stedelike fantasieë soos Miéville se industriële New Crobuzon of Philip Reeve Mortal Engines (2001), het met 'n ander sub-genre oorvleuel: steampunk. Die 19de-eeuse estetiese van steampunk is geneig om inspirasie uit die Britse Ryk te neem sonder enige ernstige oorweging van ras.
Nalo Hopkinson tydens die Hugo-prysuitdeling Worldcon in Helsinki. Henry Söderlund, CC BY
Aan die ander kant het Gaiman, Miéville en ook Aaronovitch almal op multikulturele Londen gewend. Afro-Karibiese skrywers hou van Nalo Hopkinson het stedelike fantasie gebruik om rassisme in stede soos Toronto te verken (Sister Mine, 2013). Alhoewel meer Afrofuturis dan stedelike fantasie, die stadstaat van Wakanda, wat verskyn in die Black Panther-strokiesprente en -film, neem die keiserlike stereotipe van die “verlore wêreld” op en draai dit na binne.
Op sy beste is stedelike fantasie nie net betowerend nie. Dit bied 'n nuwe manier om ons eie stedelike bestaan ​​te verstaan.
Paul March-Russell, dosent in vergelykende letterkunde, Universiteit van Kent
Jy is hier: Tuis > Lewe > Reis en kreatiwiteit > Stedelike fantasie-romans: waarom hulle saak maak en watter eerste ek moet lees