Tieners – NGVishoek
Druk op die jeug
Oortuig van sonde
Ek het die winkel in gehaas met my kop omlaag sodat niemand my van die straat af kon herken nie. Toe ek die grafiese foto's op die tydskrifte op die rakke sien, het ek amper flou geword van 'n kombinasie van adrenalien, vrees, naarheid en skuldgevoelens. Ek het 'n dun, goedkoop tydskriffie gekoop en letterlik by die plek uitgehardloop.
Toe ek uitkom, het my oog op 'n bufferplakker geval wat ek 'n paar maande gelede op my motor geplak het, ná besluite wat ek tydens 'n Baptiste-jeugvergadering geneem het. Dit het gelui: "Die verskil in my is Jesus." Skielik het ek nog sieker op die krop van my maag gevoel. Ek was reeds van my seksuele sonde oortuig; nou het ek besef ek is 'n huigelaar. Ek wou net van daardie plek af wegkom. Voordat die dag verby was, was die tydskrif wat ek gekoop het, in die vullisdrom. Ek het ellendig gevoel.
'n Paar dae later, terwyl ek op 'n warm dag besig was om die gras te sny, het ek oor 'n Bybelvers nagedink wat ek al baie keer in die kerk gehoor het. Ek het nie die verwysing geken nie, maar ek kon die vers in my kop parafraseer. "Gaan deur die nou poort in. Die poort wat na die verderf lei, is wyd en die pad daarheen breed, en dié wat daardeur ingaan, is baie. Maar die poort wat na die lewe lei, is nou en die pad daarheen smal, en dié wat dit kry, is min." Matt 7:13-14.
Ek het nog nooit tevore 'n visioen beleef nie, maar op daardie oomblik kon ek 'n vurk in die pad voor my sien. Ek het geweet dat ek 'n kruispad nader. Ek kon óf 'n toegewyde Christen wees, óf ek kon kies om 'n lewe van kompromie te leef. God was besig om my te wys dat ek die smal weg moet kies voordat ek verder enige tree in die verkeerde rigting neem. Ek is deur 'n skrikwekkende besef van die vrees van die Here oorweldig, maar ek het dit ook as Sy be-skermende liefde ervaar. Binne 'n paar dae het ek my lewe aan die heerskappy van Christus oorgegee.
Ek het hierdie verhaal met 'n groep studente gedeel wat ek by 'n Christelike kollege toegespreek het. Ek het geweet dat baie van hulle ook voor 'n geestelike kruispad staan. Ek het ook geweet dat hulle in die hedendaagse kubersekswêreld nie meer na volwasse boekwinkels hoef te gaan om pornografie in die hande te kry nie. Die stem wat my in 1976 na die middestad van Atlanta gelok het, het nou selfs skaamteloos en aanvallend geword, deur pornografie 24/7 op die web, TV en selfs selfone beskikbaar te stel.
Bid vir die Millenniumgenerasie
Die jongmense van vandag (11-29) – die sogenaamde Millenniumgenerasie* is voortdurend onder aanslag van versoekings wat kinders in die 1970's glad nie mee te doen gekry het nie. Die stryd om 'n generasie vir Christus te behou, is hewig. Gesinne is in 'n gemors. Baie kinders is vaderloos. Die media het ons sedelike waardes binne 'n paar jaar geheel en al herskryf. Onverskillige en geleentheidseks word as 'n 'normale' tydverdryf onder 14-jariges beskou. Baie tieners het geen blootstelling aan die Evangelie nie; dus is die kanse maar skraal dat hulle 'n Bybelversie uit hulle kinderdae sal onthou of die prik van 'n skuldige gewete sal voel, soos ek jare gelede ervaar het.
Dit is hoekom ek my lewe aan gebed wy vir 'n geestelike herlewing onder die jonger generasie. Die duiwel het vandag se jeug opgeëis, maar dieselfde God wat onheil in my lewe afgeweer het, kan dit ook in hulle lewens doen.
*Millenniumgenerasie: word gedefinieer as die kinders van die 'Baby Boomers', gebore ná 1980 – 2000. Hulle is neo-liberaal in hulle politieke en godsdienstige beskouings, en is tegnologies kundig.
J. LEE GRADY het vir 11 jaar lank as redakteur van Charisma Magazine gedien en is tans 'n medewerker by die tydskrif. Jy kan hom op Twitter vind by: leegrady.
Job 1 : 1 – 5
1 In die land Us was daar 'n man met die naam Job. Hy was vroom en opreg en het God gedien en die kwaad vermy.
5 Ná so 'n reeks partytjies het Job dan sy seuns en dogters beveel om hulle vir die bring van offers te reinig, en vroeg die môre het hy vir hulle almal 'n brandoffer gebring, want, het Job gesê: miskien het my kinders gesondig en God in hulle gedagtes gevloek. Job het dit elke keer gedoen.
3. Job was 'n baie welgestelde man, maar het tyd gemaak vir sy kinders.
Hoe vorder óns as ouers? Wat laat ons na in ons kinders? As iemand sou sê jou kind is nes sy pa, sal dit vir jou 'n kompliment wees of nie?
Spr 17 : 6 "Kleinkinders is vir oumense 'n trots; vaders is vir hulle seuns 'n sieraad" Volgens die HAT is 'n sieraad: "Voorwerp van edel metaal; 'n verfraaiing; iemand wat uitblink; iets eervol." Ja jitte, iemand wat uitblink – deesdae is die enigste blink wat ons kinders sien, die feit dat ons skitter in ons afwesigheid. Die gemiddelde kind, het net 10% van 'n pa. Want die werk het 90%.
Spr 20 : 7 "Wie reg doen, en eerlik lewe, met sy kinders gaan dit goed." Wat sien ons kinders by ons? Hoor hulle hoe jy 'n 'deal' gekook het? Of suggestiewe taal uit jou mond uit? Of dalk so 'n dubbele standaard. Nou só en by die kerk só?
Spr 29 : 17 "Gee jou seun 'n goeie opvoeding en jy sal gerus wees oor hom, hy sal jou baie vreugde verskaf." Nou vra ek jou in die lig van hierdie teks: kan jy jou Maltees oor e-pos leer om deur 'n hoepel te spring? Of 'n papegaai 'n deuntjie leer fluit per SMS? Net so min kan jy jou kind 'n opvoeding gee as jy nooit daar is nie. Dan leer hy die waardestelsel van die dagmoeder, onderwyseres, bediende, en dan uiteindelik van sy vriende. Al gehoor van kwaliteit tyd? Glo jy daaraan?
Hoe is 'n steak in die restourant, perfek gaar gemaak, gegeur, supersag, rypgemaak, volmaak voorberei – en dis so groot soos 'n vuurhoutjieboksie? Dis wat ons doen met ons kinders as ons hulle kwansuis kwaliteit-tyd gee. Hulle word ouerloos groot, en hulle is nie eens weeskinders nie. Baie van ons probeer om ons kinders te "koop" met te veel geld – dan het hulle darem iets van ons lang ure by die werk – skrikwekkend, nè!
1 Kor 13 – vir pa's.
"Al sou ek die mooiste huis in die buurt hê en met die duurste BMW ry, maar my vrou en kinders geniet nie die weelde van my teenwoordigheid nie, dan is ek so waardeloos soos 'n bankkrediet met 'n nulbalans.
Al het ek die gawe van woorde sodat ek 'n direksie met my argumente kan swaai, of skares na my preke kan laat stroom, en ek het nie die liefde om na my kinders te luister nie, doen ek meer kwaad as goed.
Al gee ek 'n dubbele tiende vir die armes, en al beroem ek my dat ek in elke liefdadigheidsraad op my dorp dien en vakansies my gesondheid opoffer om in malariagebiede sendingwerk te doen, en ek is te moeg om saans vir my kinders boeke te lees of naweke in die veld te gaan stap, baat dit my alles absoluut niks.
'n Pa wat liefhet, is geduldig met kinders wat sukkel met wiskunde,
'n Pa se liefde is vriendelik met 'n kind wat nie wil rugby speel nie,
hy is nie afgunstig op pa's met slimmer en mooier kinders nie,
'n Pa se liefde handel nie onwelvoeglik met die ma van sy kinders nie,
is nie liggeraak en nukkerig as 'n kind bietjie ekstra aandag soek nie.
'n Pa wat sy kinders liefhet, hou nie boek van hulle foute en peper hulle nie met verwyte nie.
'n Pa verbly hom nie oor 'n kind se foute met:
"Ek het jou gewaarsku maar jy wou nie luister nie"
Hy is verheug as hy sy kinders die waarheid hoor praat – selfs tot hulle eie nadeel.
'n Opregte drukkie en 'n intieme gesprek van 'n ouer bly lank in 'n kinderhart. Maar die preek of toespraak wat ek liewer in die tyd wou skryf sal oormôre weer vergeet wees.
Toe ek 'n jong man was, was ek gesteld op my voorkoms, my motor en my geleerdheid,
maar noudat ek 'n pa geword het, wil ek graag my kinders met liefde, balans en geloof grootmaak.
Maar die waardevolste hiervan is onvoorwaardelike liefde!"
Sjoe, is hierdie nie so waar nie. Hoe kan ons kinders heel agter staan teenoor alles anders? Dis eers wanneer ouers 'n kind aan die dood afstaan, dat hulle besef wat die kind beteken het. 'n Pa sê eendag dat hy so wens sy kind se kamer is deurmekaar, en sy huiswerk en skool punte nie heel bo in die klas nie, en die kind is tog net so 'n bietjie rebels. Maar nou is die kind dood, en al sy lang ure by die werk het gemaak dat hy sy kind se lewe gemis het.
Bid vir jou kind, maar moenie bid vir dinge wat jy self moet doen nie.
DOEN wat jy moet doen!
Na my mening is sommige van die oorsake die volgende:
1. Ouers en tieners begin anders dink oor dinge.
Tieners berei voor om die volwasse lewe te betree en ouers berei voor om die tiener die volwasse lewe te laat betree. Dit is 'n nuwe fase vir beide die rolspelers waar al twee daaraan gewoond moet raak dat hulle anders dink oor sake en 'n ander rol in mekaar se lewens moet begin speel.
2. Ouers en tieners hanteer konflik anders.
Nie ouers of tieners hanteer konflik op 'n manier wat die ander party tevrede sal stel nie. Dit is veral tieners wat die vermoë om konflik te hanteer moet aanleer, nie net ter wille van die verhouding met hulle ouers nie, maar ook met die oog op verhoudings vir die res van hulle lewens. Indien hierdie saak nie reg hanteer word nie, gaan tieners in 'n groot mate konflik hanteer soos hulle ouers dit hanteer het.
3. Verhoudings verander.
Kleuters het kinders geword en kinders het tieners geword wat jong volwassenes gaan word. In elke een van hierdie fases het ouers 'n ander tipe verhouding met die kind en het die kind 'n ander tipe verhouding met die kind – in hierdie geval die tiener, hierdie veranderende verhoudings moet sinvol en met wedersydse aanpassing hanteer word.
4. Individue verander.
Tieners staan op die drumpel van 'n nuwe fase – oorgang van tieners na jong volwassene, maar die ouers gaan ook die meeste van die tyd deur 'n soortgelyke oorgang wanneer hulle die middeljare begin betree.
5. Ouers sukkel om die verandering in die tiener se lewe te hanteer.
'n Tiener gaan in hierdie tyd so vinnig deur verskillende fases (en dan partykeer nog vorentoe en agter toe ook) dat die ouer nie kan by bly om te weet in watter fase of stadium die tiener nou is nie. Tieners wil vir hulleself dink en praat en hulle eie waardes vorm en eie besluite neem en dit skep baie kere probleme tussen ouers en tieners. Hierdie is die tyd waar tieners besig is om 'n unieke identiteit te vorm en waarin ouers daaraan gewoond moet raak dat hulle nie meer die belangrikste invloed op die vorming van die tiener se identiteit het nie.
6. Ouers wil jou beskerm.
Ongelukkig, of gelukkig gaan hierdie stadium nooit verby nie. Tot aan die einde van hulle lewe het ouers steeds die behoefte om te beskerm en seker te maak dat dit goed gaan met die kind. Kinders verstaan dit dikwels as dat die ouers eintlik net veronderstel is om seker te maak dat dit met hulle finansies goed gaan of hulle sien die ouers se belangstelling as inmeng in hulle lewens.
7. Fisiese veranderings.
Tieners se liggame verander vinnig en dit is dikwels moeilik vir tieners om by hierdie veranderings by te bly en aan te pas. Dikwels word tieners op grond van voorkoms as volwassenes behandel, terwyl hulle nog nie emosioneel daarvoor gereed is nie.
Ek dink dat as ouers en tieners hierdie oorsake van spanning raaksien en hanteer, sal die konflik steeds nie verdwyn nie, maar kan dit dalk anders hanteer word en dan hoef die uitkoms van die konflik en die tienerjare nie rampspoedig in te werk op verhoudings tussen ouers en tieners nie.
Tieners: Selfrespek en Groepsdruk
Ek en Renate kom uit verskillende agtergronde. Soveel so dat sy sê dat sy op skool nie twee keer na my sou gekyk het nie. Sy was deel van die voorbeeldige groep en ek deel van… wel die ander groep. Ek het n groot stuk rebellie en opstand in my gehad waaraan ek op verskillende maniere uitdrukking gegee het.
Renate was een van die toppresteerders in die skool en ek het gesukkel om deur te kom en het by herhaling kort duskant skors omgedraai. My rebelse lewe is daarna voortgesit in die weermag. Genadiglik het ek daar tot bekering gekom en is my lewe in heeltemal 'n nuwe rigting gestuur.
In die tyd wat ons vriendskap al hoe hegter geraak het, het ons dikwels die verskillende agtergronde waaruit ons kom bespreek. Die beginsels en waardes wat vir elkeen belangrik is, is deurgetrap. Na ongeveer twee jaar se kuier het daar iets tussen ons ontstaan wat 'n mens as "vas uitgaan" sou kon beskryf. Sonder dat ons so ooreengekom het, het elkeen van ons op verskillende tye besluit dat ons nie weer met ander mans en dames enige iets anders as net platoniese vriendskappe sou hê nie.
Maar waar kom respek in hierdie verhaal in?
Respek beteken vir my onder andere dat ek nooit iemand anders in 'n posisie sou plaas waar hy/sy sy/haar beginsels op die spel sou plaas nie. Ek het soveel respek vir haar gehad dat ek haar nooit in 'n posisie sou wou plaas wat sy na die tyd sou voel dat haar self-respek 'n knou gekry het nie. Natuurlik het dit sekere implikasies vir die aard van ons seksuele verhouding gehad, maar ook veel meer as dit.
Ek sou nooit van haar verwag om in geselskap te wees of by 'n geleentheid te wees waar mense haar met iets negatiefs sou assosieer nie.
Ek het klem daarop gelê om nooit op enige manier voor haar of van haar te praat wat sou laat blyk dat ek vir haar enige iets anders as intense respek gehad nie.
Selfrespek en groepsdruk by tieners is na my mening twee kante van dieselfde munt. Wanneer mens toegee aan groepsdruk gee jy in effek van jou waardes prys. Wanneer jy jou waardes prysgee daal jou selfsrespek omdat jy besef jy kon nie staande bly nie. Daarmee saam het die boelie en die persoon en persone wat vir die groepsdruk verantwoordelik is, ook 'n baie groot probleem met selfrespek en dan natuurlik respek vir ander. 'n Boelie wil ander kry om dieselfde leefstyl as hy/sy te handhaaf sodat hy/sy kan sê: "Almal doen dit!"
Boelies en drukgroepe het so min respek vir ander dat hulle nie omgee as hulle optrede ander mense van hulle selfrespek ontneem nie. Derhalwe is dwelms, drank, seksuele losbandigheid en baie ander dinge so 'n groot probleem. Ons probeer tieners met skuldgevoelens sover kry om sekere dinge nie te doen nie of op te hou doen. Ons weet egter dat die opwek van skuldgevoelens geensins die gewensde uitwerking het nie. Alhoewel die uitspel van die gevolge van sekere optrede meer effektief is, weet ons ook dat tieners dikwels nie baie ver in die toekoms indink nie en in 'n groot mate vir die oomblik lewe.
Ek is van mening dat as ons tieners meer bewus kon maak van die waarde van selfrespek en selfagting ons meer sukses sou behaal.
My selfrespek maak dat ek myself nie verkleineer nie en daarom verkleineer ek ook nie ander nie.
My selfrespek maak dat ek aan my waardes vashou en daarom laat ek jou toe om aan jou waardes vas te hou.
My selfrespek maak dat ek met myself eerlik is en daarom is ek ook met ander eerlik.
So sou die lysie kon aangaan. Respek vir ander begin by selfrespek.
'n Nuwe leefstyl begin by selfrespek. Die volhou van 'n bepaalde leefstyl is na my mening gekoppel as aan die mate van selfsrespek.
By geleentheid het iemand vir Jesus gevra wat die grootste gebod is. Jesus se antwoord was dat jy God meer lief moet hê as enige iets anders en jou naaste soos jouself.
Liefde vir my naaste begin by liefde vir myself. Respek vir my naaste begin by respek vir myself. Maar, Jesus stel ook die gebooie gelyk aan mekaar. Ek kan God nie meer liefhê as wat ek myself het nie. Ek kan God nie meer liefhê as wat ek my naaste liefhet nie. My liefde vir God kom tot uitdrukking in my liefde vir myself en my liefde vir my naaste.
Ek sou respek vir God natuurlik ook aanbidding kon genoem het.
Ek het vandag nog meer respek vir Renate as wat ek gehad het die dag toe ons getroud is. Ek kan ook met groot vrymoedigheid sê dat my selfrespek in die tyd ook toegeneem het. Of dalk, na die mate wat ek as kind van God myself deur God se oë gesien het, kon ek Renate en ander mense ook deur God se oë sien.
Die dinge wat ons gedoen het of nie gedoen het nie, het eintlik bitter min te make gehad met of iets sonde is of nie. Die eenvoudige rede waarom ons sekere dinge gedoen of nie gedoen het nie, was omdat ons mekaar liefgehad het en op daardie manier aan ons respek vir mekaar uitdrukking gegee het. Ander mense kan dit anders doen en anders daaroor voel. Vir ons twee het dit gewerk.
Respek het natuurlik ook te make met die feit dat ons na die beeld van God geskep is. daaroor by n volgende geleentheid.
Tieners, neusringe, tongringe en soortgelyke goed
Ariana behoort aan die Church of Body Modification, 'n godsdienstige groep wat ligaamsveranderinge aanmoeding.
'n Leraar by die kerk, 22-jarige Richard Ivey, III, meen hulle glo baie sterk in die verhouding tussen die liggaam, die brein en die siel. Somtyds kan iets aan die liggaam die siel sterker maak en andersom. Ivey meen iets soos die neusring kan iemand aan hul selfwaarde herinner, iets waarmee Ariana se ma saamstem. Sy ondersteun haar dogter se keuse ten volle. Volgens haar is Ariana as jong kind molesteer en is die neusring vir haar 'n vatbare en simboliese manier om haar liggaam en selfvertroue terug te neem.
Maar Ariana se skool sien dit nie so nie – sy is summier geskors toe sy by die skool opdaag met die neusring. – CBS