Vandag weet ons dat hierdie spesifieke kiem algemeen op skaapplase voorkom en op sy eie net by 'n baie klein persentasie ramme swere aan die teelorgane veroorsaak. Swere aan ander dele van die liggaam kom meermale voor en 'n entstof teen hierdie kiem word tans uitgetoets.
Daar is egter 'n ander kiem wat eintlik die sondebok is, omdat dit primêr die teelballe van die ram me aantas en die pad oopmaak vir Corynebacterium om daar 'n vergroting te vorm wat maklik by ondersoek gevoel kan word. Hierdie kiem is die Brucella ovis en dit word aangetref by skaapkuddes van alle rasse in al vier die provinsies van die Republiek en ook in Suidwes-Afrika. Trouens, hierdie kiem word feitlik oral ter wêreld aangetref waar daar met skape geboer word.
Ramme is veral vatbaar vir die siekte. Dit word oorgedra hoofsaaklik wanneer 'n besmette ram met skoon ramme in aanraking kom. Wanneer 'n ram eers besmet is, kan hy jare lank 'n draer van die siekte wees en ander ramme aansteek. Hoewel sommige ramme nooit by kliniese ondersoek iets abnormaals aan die teelballe sal toon nie, word in die meeste gevalle gevind dat die Corynebacterium-besmetting intree en 'n sweer veroorsaak. Op sommige plase moes al meer as 60 persent van die ramme net by kliniese ondersoek uit 'n kudde verwyder word omdat hulle gewoonlik 'n baie lae vrugbaarheid toon, of onvrugbaar is en ook nag kieme na die ooie kan oordra.
Wat die ooie betref word op sommige plase nog 'n goeie lammeroes gevind, maar op die oorgrote meerderheid van besmette plase verminder die lammeroeste geweldig. Dit is natuurlik te wyte aan die klein persentasie ramme wat gesond bly, asook aan die uitwerking van die siekte op die ooi.
Nadat 'n ooi deur 'n besmette . ram gedek is, ontstaan daar 'n ontsteking in die voorste gedeelte van die geslagskanaal. As sy nie met die eerste dekking bevrug geraak het nie, sal sy nie gedurende daardie dekkingseisoen bevrug raak nie en kan sy ook moontlik skoon ramme besmet. Die ontsteking kan die verskillende dele van die geslagskanaal permanent beskadig en verhoed dat die ooi ooit weer aanteel.
Dit wil egter voorkom asof die ooi vanself genees as sy met agtereenvolgende hitteperiodes nie gedek word nie. Prakties gesproke is die besmetting na 'n jaar so gering dat die ooi nie daarna 'n gesonde ram sal aansteek nie.
By 'n kudde waar 'n Brucella ovis-besmetting aanwesig is, word gewoonlik 'n baie hoë persentasie ramme met kliniese abnormaliteite aan die teelballe, en ook lammeroeste van selfs minder as 30 persent gevind.
Indien aborsie 'n algemene probleem in die kudde is, moet die hulp van 'n veearts liefs ingeroep word aangesien 'n ander Brucella kiem, naverwant aan die wat besmetlike misgeboorte by beeste veroorsaak, of 'n hele reeks ander kieme wat aborsie as hul vernaamste kenmerke het, daarvoor verantwoordelik mag wees.
Kliniese ondersoek van die geslagsorgane van ramme en die lamgeskiedenis van die kudde is nie 'n metode om die siekte te diagnoseer nie, maar kan bloot as leidraad dien. Die beste metode op die oomblik om die siekte te diagnoseer is om die saad van die ramme deur 'n veearts te laat ondersoek.
Die siekte is op sommige plase onder beheer gebring deur besmette ramme gereeld met jong skoon ramme te vervang, deur die opbou van skoon kuddes, of deur kunsmatige inseminasie toe te pas. Hierdie metodes is egter nie altyd prakties, ekonomies of op 'n groot skaal uitvoerbaar nie.
(b) lmmuniseer die oorblywende ramme asook al die ramlammers met Rev. 1-entstof. Merinolammers kan met veiligheid op speenouderdom geënt word, maar die vleisrastipes moet nie later as op 2 maande gespuit word nie. Dit wil voorkom asof 'n enting op 'n jong ouderdom, soos selfs op 14 dae, ook effektief sal wees.
(d) Moenie ongeënte ramme op die plaas toelaat nie. Dit duur sowat drie weke voordat die entstof 'n effektiewe immuniteit opbou.
In sommige dele kom baie digte en amper suiwer stande voor. In 'n sekere sin is dit 'n beskermingsmaatreël van die natuur, aangesien bitterbos een van die onsmaaklikste bossies vir diere is. Vee sal dus geneig wees om bitterbosdele te vermy, maar daardeur weer 'n erger vertrapping elders veroorsaak. Dit is egter ook bekend dat skape onder sekere omstandighede en in sekere gebiede die knoppe en blomme van bitterbossies vreet.
Die plantmateriaal wat die bossies produseer, is gemeet deur omtrent 60 persent van die kroon van 'n bossie af te knip en 'n sifdraadhokkie wat presies die vorm van die oorblywende gedeelte het, oor die bossie te trek. Na verloop van 'n sekere tydperk is al die late en blare wat deur die sifdraadhokkie gegroei het weer afgeknip. Die droë gewig van hierdie plantmateriaal gee die produksie van die bossie oor die tydperk tussen die twee snysels.
Verder was daar ook 'n groep bossies wat afgesien van die normale reënval, nog 'n bykomende twee duim besproeiing per maand ontvang het. Dit is gedoen om die reaksie van die bossies onder die gunstige grondvogtoestande te ondersoek.
Op 'n skraalvlakte in die Karoo, waar bitterbossies oorwegend voorkom, is 'n plantopname gemaak en daar is gevind dat die bitterboskrone 11 persent van die oppervlakte bedek, terwyl al die ander bossiesoorte en grasse se krone saam 'n bedekking van 22 persent het. Dit volg dus dat 67 persent van daardie stuk veld geen bedekking het nie. Op 'n morg van die veld is 54,000 bitterbossies getel.
Daar is verder vasgestel dat die bitterbossies gedurende die voorsomermaande Augustus tot November, 'n oplewing in hul groei-aktiwiteit vertoon. Die plante wat 'n besproeiing van 2 duim saam met die normale reënval ontvang het, groei egter heelwat sterker as die plante sonder 'n besproeiing.
Met die aanvang van die reën in Januarie (sien Tabel 1), was daar 'n verdere toename in die groei-aktiwiteit. Die plante wat meer water gekry het, het egter steeds 'n hoër produksie gehandhaaf, wat beteken dat bitteroossies 'n hoë produksiepotensiaal gedurende die warm maande het, mits genoeg vog beskikbaar is. Maksimum produksie is gedurende Februarie bereik, terwyl die meeste ander bossiesoorte later, gedurende Maart of April, hul aktiefste groei vertoon. Hierdie vroeë groei-aktiwiteit van bitterbos stem ooreen met die van die meerjarige grasse. Dit maak bitterbos 'n gevaar vir die uitgetrapte grasveld, omdat hierdie bossie dan in staat is om onder toestande wat eintlik die grasse moes bevoordeel, aktief te groei en toe te neem.
Na die blomvorming in Maart en die daling in die gemiddelde daaglikse temperatuur (sien Tabel 1), neem die produksie van die bossies skerp af, hoewel die grondvoggehalte en humiditeit nog hoog is, en afgesien van die bykomende watertoediening op die groep besproeide plante. Dit is dus duidelik dat bitterbossies van Mei tot Julie in 'n onaktiewe groeistadium verkeer. Van Augustus is daar egter weer 'n oplewing in die groei-aktiwiteit te bespeur wat waarskynlik toegeskryf kan word aan die styging in temperatuur en aan vag wat van die vorige reënseisoen in die grond oorgebly bet.
'n Sekere mate van benutting van die bitterbossies sal deur 'n beweiding gedurende hul blomstadium na die somer verkry word, wat moontlik ook 'n mate van vertraging in die reproduksie van die bossies sal veroorsaak.