PressReader - Landbou Boerekos: 2016-10-01 - JA­MES MOFFET
Mnr. Ja­mes Moffet boer al so­wat 25 jaar lank or­ga­nies met graan in die Oos-Vry­staat. Hy plant mie­lies, son­ne­blom­me en graan­sor­ghum in die so­mer. In die win­ter volg ko­ring en rog. Hy boer ook met per­skes, ap­pel­ko­se en kruie — al­les or­ga­nies.
Wat het jou pas­sie vir or­ga­nie­se pro­duk­sie aan­ge­vuur?
Ge­sond­heid, ver­al my ge­sin s’n, lê my na aan die hart. Hoe ge­son­der jy is, hoe be­ter dink en funk­si­o­neer jy. E­ni­ge gif is ska­de­lik vir ’n mens se ge­sond­heid. Die gif maak jou dalk nie on­mid­del­lik siek nie, maar dit bou met­ter­tyd in die lig­gaam op. In die 1990’s was ek in ’n ge­bied waar ’n vlieg­tuig gif ge­spuit het. Ek het bla­se daar­van ge­kry. Ek het be­sef ek sal vin­nig van kon­ven­si­o­ne­le na or­ga­nie­se pro­duk­sie moet oor­ska­kel as ek die ska­de wil be­perk. Ek wou ook nie my kin­ders daar­aan bloot­stel nie. Jy is wat jy eet, en die gif­stow­we wat ons op pla­se ge­bruik, be­land ook in jou kos.
Dít was in ’n tyd toe or­ga­nie­se pro­duk­sie nog nie ge­wild was nie. Was dit moei­lik?
Daar was min in­lig­ting in daar­die dae be­skik­baar. Ek moes dus baie oor­se­se bron­ne lees. Na­ma­te ek dit on­der die knie ge­kry het, het ek sta­dig oor­ge­ska­kel van net ’n paar vier­kan­te me­ter tot ’n he­le klom­pie hek­ta­re. Ons het die grond ja­re lank “ge­myn”; nou verg dit tyd om dít wat ons uit­ge­haal het, te­rug te sit.
Was die mark ge­reed daar­voor?
Nee, en dis ’n les wat ek ge­leer het. ’n Mens moet lie­wer eers ’n mark kry voor jy iets ver­bou.
Wat­ter re­sul­ta­te het jou langs die pad ver­baas?
As jy saam met moe­der na­tuur werk, be­loon sy jou dub­bel en dwars. Ver­al in van­jaar se droog­te sien ons dit. Die or­ga­nie­se ko­ring het geen plae nie. Ko­ring met ge­wo­ne kuns­mis is eg­ter oor­trek van on­der meer lui­se.
En die pro­ble­me?
Dit is om men­se, selfs we­ten­skap­li­kes, te oor­tuig dat die stel­sel werk.
Wat­ter kul­ti­vars plant jy?
Van­dag se kul­ti­vars is vir pro­duk­sie ge­teel en nie vir ge­sond­heid nie. Ek het be­gin deur die ou kul­ti­vars wat ek in die han­de kon kry, te­rug te hou en weer te plant. A­me­ri­kaan­se na­vor­sers het nou be­wys ’n mens moet eint­lik net ko­ring plant wat in jou eie val­lei ge­teel is, want dis die bes­te aan­ge­pas.