PressReader - Beeld: 2017-07-05 - ‘Ons het Gup­tas se geld nie ge­was óf dit goed­ge­keur’
‘Ons het Gup­tas se geld nie ge­was óf dit goed­ge­keur’
Beeld - 2017-07-05 - Wêreld­beeld - Niel Jou­bert Bloom­berg a­ma­Bhun­ga­ne Dai­ly Ma­ve­rick S­cor­pio By­wo­ning van die Gup­ta­troue Linkway Tra­ding Ver­wan­te par­ty On­der­soek deur Ir­ba
Die ou­dit­fir­ma KPMG, wat be­trek is by be­we­rings van on­ge­rymd­he­de by Gup­ta-maat­skap­pye, sê hy “weer­lê ten sterk­ste die be­we­rings dat KPMG be­trok­ke was by e­ni­ge be­weer­de ak­ti­wi­tei­te van geld­was­se­ry of dat hy dit ge­kon­do­neer het”.
T­re­vor Hoole, uit­voe­ren­de hoof van KPMG Sui­der-A­fri­ka, sê die maat­skap­py het in A­pril 2016 be­dank as ou­di­teu­re en raad­ge­wers van die Oak­bay-groep.
Vol­gens het KPMG twee jaar ge­le­de sy ver­hou­ding van 15 jaar met die Gup­tas be­ëin­dig na­dat die on­der­soek na hul be­dry­wig­he­de deur die o­pen­ba­re be­sker­mer be­gin is.
Die sen­trum vir on­der­soe­ken­de joer­na­lis­tiek en die nuus­web­werf se on­der­soek­een­heid het be­rig die Gup­tas het die Vry­staat­se re­ge­ring se sui­wel­pro­jek in Vre­de vir mil­joe­ne ran­de ge­melk om vir die luuk­se troue van ’n fa­mi­lie­lid van vier dae lank by Sun Ci­ty te be­taal.
Die #Gup­taLe­aks-e-pos­se wys die sui­wel­pro­jek het in 2013 oor ’n tyd­perk van ses we­ke R84 mil­joen na ’n Gup­ta-maat­skap­py se bank­re­ke­ning in Du­bai oor­be­taal. Vol­gens be­rig­te is ’n drie­kwart van dié geld kort daar­na aan twee Gup­ta-maat­skap­pye in Suid-A­fri­ka oor­be­taal. ’n Deel daar­van is ge­bruik om vir die uit­spat­ti­ge troue te be­taal, wat min­stens R30 mil­joen ge­kos het.
Lui­dens die be­rig­te en die #Gup­taLe­aks-e-pos­se was KPMG ten ty­de van Mo­ses K­gosa­na se amps­ter­myn as uit­voe­ren­de hoof van die ou­dit­fir­ma be­wus van die be­ta­lings, be­rig Bloom­berg.
KPMG was ook na be­we­ring daar­van be­wus dat die Gup­tas die kos­te van die troue as sa­ke­ver­wan­te uit­ga­wes vir belasting te­rug­ge­ëis het.
“In geen sta­di­um was ons die ou­di­teu­re van e­ni­ge van die bui­te­land­se en­ti­tei­te wat in die me­dia ge­noem is nie, in­slui­tend Accu­ra­te In­ves­t­ments of en­ti­tei­te ver­want aan die Vry­staat-sui­wel­pro­jek nie, in­slui­ten­de Es­ti­na,” lui ’n ver­kla­ring van Hoole.
Die on­af­hank­li­ke re­gu­le­rings­raad vir ou­di­teu­re (Ir­ba) het in­tus­sen aan­ge­dui hy gaan die be­we­rings on­der­soek. Die on­der­soek volg ná die 2014-ou­dit van Linkway Tra­ding, die maat­skap­py wat na be­we­ring be­trok­ke was by die Gup­ta-troue, sê Ir­ba.
Ber­nard A­gul­has, uit­voe­ren­de hoof van Ir­ba, sê as “ou­dit­wag­hond” het hy die mag om so­da­ni­ge on­der­soe­ke te doen son­der dat ’n amp­te­li­ke klag ont­vang is.
“Dit is be­lang­rik dat ons die be­we­rings wat in die o­pen­ba­re do­mein en be­lang is erns­tig op­neem,” sê A­gul­has.
Die #Gup­taLe­aks-e-pos­se wys K­gosa­na was een van die Gup­tas se gas­te by die troue toe hy uit­voe­ren­de hoof en se­ni­or ven­noot van KPMG Sui­der-A­fri­ka was.
Hoole en KPMG ant­woord in ’n ver­kla­ring oor die kwes­sies wat in die me­dia ge­pu­bli­seer is: “By­wo­ning van die troue deur som­mi­ge van ons ven­no­te is goed­ge­keur deur ons ri­si­ko­be­stuur­span en uit­voe­ren­de ko­mi­tee. Ver­blyf- en reis­kos­te is deur KPMG ge­dra.” Hoole sê Linkway Tra­ding was ’n pro­jek­be­stuurs­maat­skap­py in die Oak­bay-stal wat on­der meer op­ge­tree het as pro­jek­be­stuur­der van die troue van die nig­gie van die Gup­ta-di­rek­teu­re van Oak­bay. Die kos­te wat Linkway Tra­ding vir die troue aan­ge­gaan het, is deur Accu­ra­te In­ves­t­ments te­rug­be­taal.
Hoole sê dit is stan­daard­prak­tyk vir pro­jek­be­stuurs­maat­skap­pye soos Linkway om geld te ont­vang en te­rug te be­taal vir ’n spe­si­fie­ke ge­leent­heid. Die wins of ver­lies wat op so ’n pro­jek ver­dien of ge­ly word, maak deel uit van die maat­skap­py se be­las­ba­re in­kom­ste. KPMG se ou­dit van Linkway is in oor­een­stem­ming met in­ter­na­si­o­na­le ou­dit­stan­daar­de uit­ge­voer en in geen sta­di­um, “ge­grond op die fei­te tot ons be­skik­king”, het hy dit oor- weeg dat e­ni­ge tran­sak­sie ge­rap­por­teer hoef te word vol­gens Suid-A­fri­kaan­se of bui­te­land­se wet­ge­wing nie. “Ons staan by die ou­dit­me­ning wat uit­ge­reik is.” Ten ty­de van die ou­dit, ge­grond op die fei­te wat aan KPMG be­kend was en voor­stel­lings deur die be­stuur, was Accu­ra­te In­ves­t­ments ’n en­ti­teit ver­want aan die va­der van die bruid, ’n bui­te­land­se bur­ger, wat nie aan die Oak­bay-groep se maat­skap­pye ver­want was nie, sê Hoole.
Accu­ra­te In­ves­t­ments is nie as ’n ver­wan­te par­ty van Linkway Tra­ding ge­ï­den­ti­fi­seer in­ge­vol­ge in­ter­na­si­o­na­le fi­nan­si­ë­le ver­slag­doe­ning­stan­daar­de nie, sê Hoole. Hoole sê hul­le is op Vry­dag 30 Ju­nie in ken­nis ge­stel dat Ir­ba KPMG gaan on­der­soek.
“Dit is on­ge­woon vir ons om in die me­dia kom­men­taar te le­wer op sul­ke aan­ge­leent­he­de, maar aan­ge­sien Ir­ba ge­kies het om dit te pu­bli­seer, voel ons dit is net ge­pas om ons aan­vank­li­ke sie­ning o­pen­baar te maak.”
Hoole sê dit is nog onduidelik wat die grond­slag van die on­der­soek is en dit wil voor­kom as­of dit van sta­pel ge­stuur is ge­grond slegs op be­rig­te in die me­dia.
“Dit is per­ti­nent, aan­ge­sien ons geen ken­nis dra nie van die sa­ke wat na be­we­ring en vol­gens die me­di­a­be­rig­te lyk as­of dit ont­staan het in die Vry­staat­se sui­wel­pro­jek,” sê Hoole.
Hy sê KPMG sal sy vol­le sa­me­wer­king aan Ir­ba gee.