Geloftedag: Hier staan onsDr. Danie Langner. Foto: Reint Dykema. Dr. Danie Langner, besturende direkteur van die Federasie van Afrikaanse Kultuurvereniginge (FAK), se Geloftedagpreek by die Voortrekkermonument. Hier staan ons. Binne ’n simboliese Voortrekkerlaer, terwyl ons dink aan die gebeure in ’n ander laer van 181 jaar gelede. Hier staan ons binne ŉ groot monument wat ŉ grootse verhaal vertel. ŉ Unieke verhaal. ŉ Heldeverhaal wat uit klip gesny en in marmerfriese verewig is. Op die friese sien ons langs die wapad van die Groot Trek was daar baie staanplekke. Slegs enkele van hierdie staanplekke het as monumente langs ons wordingspad en rigtingwysers vir ons toekomspad uitgestyg. Ons praat nie van die alledaagse uitspanplekke na ’n lang skof nie, maar van daardie enkele, beslissende, lotsbepalende staanplekke waar die voortbestaan van die trek in die weegskaal was. Momente waar die Voortrekkers ’n keuse moes maak wat nie net aan die koers van die trek ’n nuwe wending sou gee nie, maar ook aan die toekoms van hulle kinders en elke “opkomende geslag” daarna. Daar is die fries waar Piet Retief as goewerneur ingehuldig is. Tot op daardie dag het Europese koningshuise regeerders vir hulle kolonie aangewys, maar op 6 Junie 1837 het die Voortrekkers die eerste demokratiese regering in Suider-Afrika gevestig. Van dié oomblik af was die Groot Trek niks anders as ’n republiek op trek nie. Kerkenberg, waar Debora Retief haar pa se naam teen ŉ Vrystaatse sandsteen‑rots geskilder het, is ŉ staanplek van bestemming. Die Voortrekkers wou hulle nie iewers in die binneland isoleer nie, maar in ’n nuwe land woon waar hulle kon floreer. Kerkenberg, op die rand van die nuwe land, is ’n plek van hoop en afwagting. ’n Staanplek van uitsig en drome. Van toekomsvisie en toekomshoop. Erasmus Smit het hier uit Psalm 126:1-3 gepreek: “Toe die Here die lot van Sion verander het, was dit vir ons soos ’n droom. Ons het gelag en gesing. Onder die nasies het hulle gesê die Here het groot dinge aan hierdie mense gedoen. Die Here het groot dinge aan ons gedoen; ons was bly.” Hulle het die rand van die berg Blye Vooruitsig genoem en spontaan “Prys die Heer met blye galme” gesing. Skaars drie maande later het die Trekkers te staan gekom voor ontsettende verlies. Die moord op Retief en sewentig familie- en gesinshoofde op 6 Februarie 1838 was die episentrum van ’n aardskuddende gebeurtenis wat met wreedheid en geweld van staanplek tot staanplek uitgekring het. Bloukrans. Wenen. Italeni. Modderlaer. Veglaer. 1838 was ’n bloedjaar wat die grense van geloof met gebrokenheid en lyding uitgedaag het. Bloedrivier was die waterskeidingsoomblik. Voortbestaan was in die weegskaal. Hier is die uitkoms van die trek beslis. Juis daarom is dit treffend dat die Gelofte van 1838 juis begin met die treffende woorde: “Hier staan ons …” Dit is maklik om positief te leef as daar blye vooruitsigte is. As ’n toekoms vol beloftes wink. Wanneer jou voortbestaan in die weegskaal geplaas word, wanneer jou lewe bedreig word, wanneer daar geen uitkoms is nie, word selfs ŉ gelowige bang en begin twyfel. Dan word die vraag akuut: WAAR STAAN GOD? Dit is die dieper vraag wat agter die Gelofte lê. Waar staan God in ons nood? Psalm 69 help ons met ŉ antwoord. Psalm 69 is die pleitgebed van ’n gelowige wat voor bomenslike omstandighede te staan gekom het. Die digter is besig om in sy probleme weg te sink. Sy keel is hees geroep, hy kan nie meer behoorlik sien nie. Hy het sy greep op die lewe verloor. Hoor sy nood: “Ek het in diep waters beland waarin die stroom my meegesleur het. Dié wat my sonder rede haat, is meer as die hare op my kop. Dié wat my vir altyd wil stilmaak, is sterk. My vyande dwing my met vals beskuldigings om af te gee wat ek nie geroof het nie. My gebed is tot U gerig, Here, antwoord my tog gou, Here, antwoord my in u groot liefde, o God.” Die Bybel probeer nie ons seerkry en swaarkry met ’n geveinsde vroomheid en ’n naïewe positiwiteit wegpraat nie. Die Bybel probeer nie ons onsekerheid en toekomsvrae onder die mat invee nie. Die Bybel gee nie hol beloftes en kitsantwoorde op moeilike vrae nie. Die Bybel wys wel vir gelowiges waar staan God. Aan die einde van vers 14, kom daar ’n dramatiese wending. ’n Ontdekking. ’n Belydenis. “U HULP STAAN VAS.” Natuurlik verdwyn probleme nie oornag nie. Die spottende vyande, diep waters en meesleurende stroom is steeds daar, maar in die Here se vasstaan het die gelowige ŉ anker en toekomshoop. Op elke beslissingspunt kon die Voortrekkers sê: “Hier staan ek”, omdat God bevestig het: Hier staan EK. Dit is alleen die Here se vasstaan wat opstaan te midde van verlies en lyding moontlik maak. Daarvan getuig vers 30: “Ek is ŉ hulpelose mens, vol pyn, maar U, o God, sal my red en my beskerm.” Paulus som dit treffend op in Romeine 5: “Ons verheug ons oor die swaarkry, want ons weet swaarkry kweek volharding en volharding egtheid van geloof en egtheid van geloof kweek hoop en die hoop beskaam nie, want God het Sy liefde in ons harte uitgestort.” In Grieks is die verse van Romeine 5 geskryf in die verlede, hede en toekomstige tyd. God het gister vasgestaan, Hy staan vandag vas en môre sal Hy steeds onwrikbaar vasstaan, terwyl Hy onophoudelik, elke oomblik, Sy ewige liefde in ons harte uitstort. Dit is HOOP wat nooit beskaam nie. Hier staan ons, Afrikaners, op 16 Desember 2019. Elke staanplek waar voortbestaan in die weegskaal geplaas word, eis van ons ’n antwoord oor die hoop wat in ons leef. Dit was in die verlede so en is vandag steeds so. As gelowiges wat vashou aan die belydenis van Psalm 69:14 staan ons nie hier doelloos, verslae of verslaan nie. Ons staan nie krities en passief op die kantlyn en wag vir beter dae nie. Ons moed is nie gebreek nie. Ons het nie hoop verloor nie. Dit is wat ONS VIR JOU SUID-AFRIKA vandag van ons vra. Ons staan hier “Sodat die eer van Sy naam verheerlik sal word”. Dit is wat die Gelofte van ons vra. AMEN