PressReader - Kuier: 2017-07-12 - VERHOUDINGS: Hoe ge­maak as ie­mand kla oor al­les en nog wat
VERHOUDINGS: Hoe ge­maak as ie­mand kla oor al­les en nog wat
Ons al­mal ken daar­die vrien­din wat oor al­les kla. Maar hoe ge­maak met ’n mens wat nét die ne­ga­tie­we in die le­we raak­sien?
Kuier - 2017-07-12 - INHOUD - DEUR ELMARINE ANTHONY
As daar een ding is waar­aan nie­mand ’n te­kort het nie, is dit iets om oor te kla! Dees­dae hoef jy reg­tig nie ver te soek nie, want weens die swak e­ko­no­mie hou ons geld nie, kos­pry­se styg aan­me­kaar, die trei­ne ry nooit op tyd nie en weens die misdaad is ons bang om ons hui­se te ver­laat. Noem maar op! Daar is reg­tig so­veel goed wat ver­keerd loop en dis net mens­lik om soms so ’n bie­tjie stoom af te blaas. Maar som­mi­ge men­se se lys van klag­tes is eg­ter ein­de­loos en hul­le mo­an reg­tig oor ál­les.
Dís men­se wat ge­reeld kla en kerm oor el­ke klein din­ge­tjie. As dié ding nie te kort is nie, is daai ding te lank! Kla­kou­se vra nie eens hoe dit met jou gaan nie, want die he­le wê­reld draai nét om hul­le. Hul­le tap jou energie el­ke keer wan­neer jy met hul­le praat. En as jy on­mid­del­lik aan ie­mand dink wat in die ka­te­go­rie pas, moet jy dalk briek aan­draai, want soms is jý die kro­nie­se kla­er, maar wei­er jy om dit raak te sien.
Me­lis­sa Jan­tjies* (34) van Pa­row, Kaap­stad, sê haar vrien­de kla on­no­dig oor wat hul­le be­skou as“geld­pro­ble­me”. Hul­le kla wan­neer hul­le nie geld het om te gaan drink of om daar­die rok­kie te kan koop nie.
Vol­gens Me­lis­sa raak hul­le glad de­pres­sief hier­oor. Haar vrien­din­ne werk wel vol­tyds en het dak­ke oor hul kop­pe en kos in hul hui­se.“Ja, dis de­pres­sing, maar daar is meer aan die le­we as net geld. Jy skep jou eie ge­luk. Jy hoef nie in jou bed te gaan lê om­dat jy nie geld het vir ek­stra din­ge nie.”
Me­lis­sa werk nie vol­tyds nie en het ook pro­ble­me, maar om te kla gaan dit nie op­los nie, meen sy.
Klag­tes kom in al­le vorms, soos Na­ta­sha Klaa­se* (52) van die Paarl ver­tel. Haar vrien­din het ge­reeld oor die een of an­der me­die­se kwaal ge­kla.“Die een dag is dit maag­pyn, dan si­nus, dan haar derms . . . sy het heel­tyd iets ma­keer. Sy het dit al­tyd
tot op die ui­ter­ste ge­vat. Sy het ge­reeld me­die­se spe­si­a­lis­te gaan sien en selfs ook in die hos­pi­taal ge­lê. Sy het die heel­tyd iets ma­keer, maar aan die ein­de van die dag was niks met haar fout nie,”ver­tel sy.
nie ’n slag­of­fer nie
Na­ta­sha meen haar vrien­din het ge­kla om aan­dag en men­se rond­om haar te kry. “As ie­mand ’n se­ke­re leef­styl hand­haaf, ver­loor hul­le vrien­de. Ek dink dis ’n ma­nier om men­se weer om hul­le te kry.”Na­ta­sha het ge­ïr­ri­teerd ge­raak en vir ’n jaar nie met haar“baie heg­te vrien­din”van 14 jaar ge­praat nie. Sy wou haar eg­ter nie as ’n vrien­din ver­loor nie. Toe hul­le weer be­gin praat, het sy ’n ge­sprek oor die saak met haar vrien­din ge­had, maar het dit“baie sub­tiel” be­na­der .“O pons ou­der­dom ken ons men­se wat siek is. So, ek het baie vir haar ge­sê‘het jy ge­hoor van dié een wat oor­le­de is’of‘daar is baie men­se wat in die hos­pi­taal lê wat ter­mi­naal siek is’.”
Na­ta­sha dink haar vrien­din het uit­ein­de­lik op­hou kla om­dat sy met die loop van tyd be­sef het men­se hou nie daar­van nie.“Al­mal het ag­ter­ge­kom dis ’n pa­troon. Ons het dit ’n kul­tuur ge­maak om te kla en weet nie meer wat dit is om dan­kie te sê nie,”meen sy.
Som­mi­ge men­se kla ge­reeld oor hul om­stan­dig­he­de om­dat hul­le em­pa­tie en sim­pa­tie by an­der soek. Pau­li­na Jacobs* (55) van Port Elizabeth is moeg vir haar twee sus­ters se klag­tes om­dat dit, vol­gens haar, goed is wat hul­le self ver­oor­saak het. Haar een sus­ter dob­bel haar sa­la­ris uit so­dra sy dit kry en kla dan dat sy nie geld het om kos te koop of haar skuld en dies meer te be­taal nie.“As jy nie geld het vir dob­bel nie, moet jy dit nie doen nie,”sê Pau­li­na ge­reeld aan haar sus­ter.
Haar an­der sus­ter kla weer oor hoe haar kin­ders uit­ge­draai het, maar het nie juis ’n voor­beeld vir hul­le ge­stel nie, ver­tel Pau­li­na.“Hul­le kla, maar dis goed wat hul­le self kon op­ge­los het.”As ’n tuis­ver­sor­ger ver­staan Pau­li­na ook eg­ter dat men­se soms kla om­dat hul­le een­saam is en aan­dag soek.
“Wan­neer ie­mand ge­reeld kla, kom jy soms ag­ter dat dié een nog­al hart­seer is.” Pau­li­na er­ken sy kla ook soms wan­neer sy een­saam is.“Ek is mis­kien be­sig om die was­goed op te hang, dan sien ek my bu­re, dan kla ek som­mer by hul­le oor wat in die buurt aan­gaan.”
Can­di­ce Da­niels* (24) van At­lan­tis bui­te Kaap­stad, het al op­ge­let dat som­mi­ge men­se wat so baie kla, nie wil hê an­der moet by hul­le kla nie.“Hul­le pro­beer al­tyd die on­der­werp ver­an­der of hul­le sê hul­le moet nou gaan. Ek dink dis on­reg­ver­dig en on­be­dag­saam, ”ver­tel sy oor haar vrien­de wat ge­reel­de kla­ers is. Vol­gens haar kla hul­le oor al­les, in­slui­tend hul huis­li­ke om­stan­dig­he­de, lief­des­ver­hou­dings of oor hul on­aan­ge­na­me verhoudings met hul kol­le­gas.“Ek gee nie om om te luis­ter nie, maar om aan­hou­dend te kla en jy doen niks om jou si­tu­a­sie te ver­be­ter nie, is ir­ri­te­rend.”
Ker­stin Wad­dell, ’n li­fe co­ach in die BoKaap, sê daar is ver­skeie re­des hoe­kom som­mi­ge men­se ge­reeld kla. Hul­le dink mis­kien hul­le kan ’n op­los­sing of ant­woord kry deur die heel­tyd oor ’n kwes­sie te kla, of hul­le wil in­pas by an­der kla­ers. Hul­le voel dalk ook oor­wel­dig deur al­les wat rond­om hul­le ge­beur en dit wat hul­le nie kan be­heer nie. Dan neem hul­le die rol van ’n slag­of­fer aan. Kro­nie­se kla­ers vind dit dalk mak­li­ker om te kla en om die sto­rie te skep dat din­ge só erg is dat daar geen hoop of punt is om e­nig­iets daar­aan te doen nie – dit reg­ver­dig dus hul keu­se om nie ak­sie te neem nie, meen Ker­stin. Sy voeg by kro­nie­se kla­ers ver­vreem hul­self van positiewe men­se wat goed sou wees vir hul­le. “Jy ver­gif­tig jou eie per­spek­tief en dié van die men­se rond­om jou. Dit gaan hul­le ook net vas­ge­keer en hul­pe­loos laat voel. Uit­ein­de­lik kan niks met dié in­ge­steld­heid ver­an­der nie.”
Jy kla dalk te veel om­dat jy jou­self aan an­der men­se bloot­stel wat ook kla­ers is, sê Ker­stin.“Ons tel an­der men­se se hou­dings op, so wees ver­sig­tig met wie jy jou tyd span­deer.”
Kla­ers is ge­neig om hul­pe­loos en ho­pe­loos te voel en het weens hul ne­ga­ti­wi­teit al die positiewe men­se in­hul le­wens­weg­ge­stoot .“Die­self­de lok die­self­de end a nis dit net ’n el­len­di­ge af­waart­se spi­raal.”
Ker­stin raai men­se aan wat aan­me­kaar kla, om vir ’n fi­sie­se check-up te gaan.“Jou som­ber bui kan dalk weens lae ys­ter­vlak­ke, ’n ge­brek aan vi­ta­mien D, mag­ne­si­um­te­kor­te en dies meer wees.”
Te­kens van kro­nie­se kla­ers
Luis­ter na jou­self – hoe­veel per­sent van wat jy sê is po­si­tief teen­oor ne­ga­tief?
Jy is ver­slaaf daar­aan om op die hoog­te te bly van die jong­ste nuus­ge­beu­re, net so­dat jy al­tyd iets het om oor te kla.
Jy suk­kel om aan ten min­ste een goeie ding oor jou groot­ste kwes­sie te dink.
Jy vind dit mak­li­ker om te kla as om ak­sie te neem en voel soms ho­pe­loos of hul­pe­loos oor e­ni­ge en el­ke si­tu­a­sie.
Jy is ge­neig om in“ab­so­lu­tes”en swart en wit te dink. Kro­nie­se kla­ers word aan­ge­raai om pro­ak­tief te wees deur hul­self by­voor­beeld uit te daag om vir vyf dae lank min­der te kla. El­ke keer as jy kla of iets ne­ga­tief sê, ver­bind jou daar­toe om iets po­si­tief ook te sê, al is dit iets wat o­ën­skyn­lik klein is.
Dit sal ook help om vir ’n maand lank aan’ n dank­baar­heid s uit­da­ging d eel­te neem, waar­ty­dens jy el­ke dag neer­skryf waar­voor jy dank­baar is. *S­kuil­naam