Artikulasie-afwykings: oorsake en behandelingsbenaderings - Simptome - 2021
Artikulasieversteuring by volwassenes en kinders
As kinders nie klanke korrek kan uitspreek nie, is daar waarskynlik 'n artikulasieversteuring - in tegniese jargon dyslalia. Diegene wat geraak word, laat klanke heeltemal weg, vervang dit met ander of spreek hulle verdraai uit.
Geluide in die moedertaal ontbreek
Spraakterapeute behandel spraakversteurings veral by kinders. Maar volwassenes maak ook foute as hulle geluide maak. Probleme wat met moedertaal verband hou, tel nie as 'n steuring vir hulle nie: baie Oos-Asiërs kan byvoorbeeld nie R uitspreek nie omdat dit nie in hul tale voorkom nie. Baie Duitsers kan nie die R soos in Spaans rol nie, en die meeste Sentraal-Europeërs misluk as gevolg van die verskillende S-klanke van die Slawiese tale. Die klikgeluide van die San is baie moeilik vir Indo-Europese moedertaalsprekers.
Aan die ander kant word die lisping van volwassenes, dit wil sê die onvermoë om sibilante te maak, as 'n steuring beskou. In teenstelling met kleuters wat sk, s en z ewe moeilik vind, het volwasse Lisplers byna uitsluitlik tekorte, s en z: hulle vorm hierdie geluide slegs met die tong tussen die tande, in plaas daarvan om 'n sagte S agter die tande te vorm.
Lisping is makliker om deur middel van opleiding in die kinderjare reg te stel as op ouderdom. Baie volwasse Lisplers kon nie die sch korrek as kinders uitspreek nie, maar het dit met of sonder opleiding geleer. Maar hulle het die verkeerde uitspraak van die s en z behou, ook omdat 'n geringe klem op s of z minder in die Duits opvallend is.
Lispel neem gewoonlik toe in sekere situasies, byvoorbeeld as die persoon wat baie aangetas is, baie opgewonde is of nie konsentrasie het nie, as hy onder spanning verkeer of alkohol en dwelmmiddels gebruik.
Probleme met klankvorming
Hierdie gebrek aan klank is die enigste simptoom van hierdie versteuring, anders as ander spraakversteurings. Enigiemand wat aan dyslalia ly, het geen probleme met woordeskat, grammatika of sinstruktuur nie, en hierdie kind het nie 'n begrip van die taal nie.
Aan die ander kant, as mense probleme het om klanke op die regte plek in die woord en sin te plaas, praat ons van fonetiese afwykings. As kinders jonger as vyf jaar geluide weglaat, vervang of verkeerd uitspreek, is dit nie 'n steuring nie. Vyfjariges spreek dikwels een of twee klankgroepe verkeerd uit, byvoorbeeld t en d of s, z, sch en ch, of f en w.
Die mees algemene versteuring van artikulasie is foute in die uitspraak van s, z, sch of ch. Dit word gewoonlik uitgespreek met die tong tussen die tande, en baie kinders het probleme om die tong korrek te gebruik.
Die geluid k en g, wat baie kinders vervang met t of d, is die tweede mees algemene siekte na die wenslikheid van die maak van sibilante.
As hierdie spraakfoute egter opvallend is, moet ouers van vyfjariges 'n dokter of spraakterapeut raadpleeg sodat hierdie spesialiste kan uitvind of die artikulasie versteur word.
Hoe word lisp gemaak?
Die tegniese term vir lisp is sigmatisme. By sh ontsnap die lug gewoonlik net deur die voorste tande en maak ons ​​die geluid met die mond toe. Afhangend van of en hoe naby ons ons tong aan die voorste tande of die tandvleis in die bo-kakebeen druk, is die geluid skerper.
As die lug ook deur die syrye van die tande uit die mond kom, word die vervaag met s en z na 'n tszsch, sszsch, 'n szschtsch of soortgelyke. Die hoogste dissipline vir Sch-Lute is Russies, waarin daar in totaal vyf verskillende Sch-Lute bestaan, van die sagte jsch tot 'n chsch tot 'n skerp ttsch.
As u aan 'n sterk sigmatisme ly as u skree, stoot u u tong tussen u tande en produseer u 'n skerp S. Hy of sy sê mooi in plaas van mooi en vinnig in plaas van vinnig.
In die "klassieke" klank laat diegene wat geraak word egter alle s en z-klanke soos die Engelse in die woord dink.
'N Geringe luislang belemmer ook nie volwassenes nie. As die lisp egter baie uitgesproke is en daar 'n onpeilbare uitspraak is, ly kommunikasie omdat ander mense probleme ondervind om die mense wat geraak word, te verstaan.
Vir mense wat in die openbaar, professioneel of privaat moet praat, ontstaan ​​daar ernstige probleme. Dit kan sielkundig van aard wees omdat luisteraars die uitspraak van diegene wat geraak word, vermaak of selfs hul intelligensie bevraagteken.
Dit geld veral omdat lisp dikwels 'n leerfout is wat deur opleiding reggestel kan word. In kringe wat etiket waardeer, word hierdie artikulasieversteuring daarom dikwels gesien as 'n teken van 'n gebrek aan opvoeding: diegene wat lispel, het 'n reputasie soortgelyk aan dié van iemand wat hul elmboë op die tafel sit terwyl hulle eet.
Aan die ander kant ontwikkel selfs politici, sakelui en selfs popsterre 'n ligter sigmatisme, selfs as hul handelsmerk.
Lispeln is nie altyd te wyte aan foute in die aanleer van uitspraak nie, maar kan ook veroorsaak word deur die tande van die betrokke persoon. As u byvoorbeeld krom voorste tande met groot gapings het, klap u outomaties, en dit is vir u baie moeiliker om die korrekte artikulasie van s, z en sch aan te leer as vir mense met reguit tande.
In die praktyk kan artikulasie en fonologiese afwykings nie altyd van mekaar geskei word nie. Elkeen wat geluide vervang, byvoorbeeld om te sê in plaas daarvan om 'n koppie in die verleentheid te stel of te verleë, het dikwels 'n fonologiese afwyking.
Spraakterapeute ondersoek nou die volledige artikulasie van die betrokke persoon. As iemand byvoorbeeld klanke vervang, maar die individuele klanke soos sch, s of z korrek kan vorm, is dit nie primêr 'n probleem met die artikulasie nie, maar 'n probleem om die regte klanke op die regte plek te vorm.
As kinders wat geraak word addisionele probleme ondervind, byvoorbeeld as hulle net met hul mond asemhaal, as speeksel uit die hoek van hul monde loop of as hulle nie die gesigspiere se beweging behoorlik kan koördineer nie, is dit ook nie 'n blote artikulasieversteuring nie.
Ons onderskei ook primêre en sekondêre artikulasieversteurings. Wat 'n versteuring in taalontwikkeling is. Sekondêre artikulasieversteurings volg egter op verskillende basiese klagtes.
Byvoorbeeld, gehoorgestremdes ontwikkel dikwels steurings in die uitspraak omdat hulle nie die klanke goed verstaan ​​nie. In die geval van gehoorprobleme is dit moeilik om die hulpstowwe van mekaar te onderskei. Daarbenewens kan siektes in die mond die oorsaak wees dat diegene wat geraak word, nie die uitspraak leer of korrek gebruik nie. Dit sluit byvoorbeeld die gesplete lip en verhemelte in, algemeen bekend as Hasenscharte. Selfs 'n effense spierspanning in die mond voorkom die korrekte uitspraak.
Die meeste artikulasieprobleme ontstaan ​​by klanke wat baie eenders gevorm word en slegs subtiel verskil. Byvoorbeeld, "dak" klink soos "dag" wanneer die uitspraak verkeerd is.
Dit is die ouers se verantwoordelikheid om vroeg met die kinders die korrekte uitspraak te beoefen. Die meeste artikulasieversteurings ontstaan ​​omdat kinders die verkeerde klankpatroon aanleer. Aangesien ons egter taalpatrone outomatiseer, hoe langer die kind hierdie taal gebruik, hoe moeiliker is dit om die foute reg te stel.
Die meeste artikulasieversteurings word nie veroorsaak deur organiese klagtes nie, maar bloot omdat kinders onakkurate geluide maak. Dit kom dus veral voor onder kinders wat taal leer, dit wil sê tussen die ouderdom van 4 en 6.
Spraakterapeute gebruik toetse, vertonings, vergelykings en spel-simulasies waarin kinders spontaan praat om vas te stel of diegene wat geraak word, probleme ondervind om hulself te artikuleer.
Om 'n artikulasieversteuring van 'n begrip te onderskei, is die sogenaamde fonemiese diskriminerende vermoë, eenvoudig gestel, die toets of die kinders die klanke in terme van inhoud kan onderskei. Weet u byvoorbeeld die verskil tussen koppie en tas en poot of kat en kasregister?
Benewens die spraakterapeut is die oor-, neus- en keelarts ook in aanvraag. Hy kyk of daar 'n gehoorgestremdheid is. Hierdie toets is deesdae veral belangrik: Baie gehoorgestremdes het daaronder gely dat onderwysers en ouers hulle in hul kinderjare as dom of ongehoorsaam beskou het omdat hulle nie gehoor het wat hulle gesê het nie en daarom probleme gehad het om geluide te maak.
Terapie vir artikulasieversteurings
Spraakterapie is gerig op die individu en hul ouderdom, belangstelling en vermoëns. Die kinders wat geraak word, is aktief betrokke, wat beteken dat hulle die uitspraak van ander en hul eie moet beoordeel.
Die spraakterapeut oefen eers luister. Dan leer die kinders om die foutiewe geluide in isolasie op verskillende maniere te maak. As hulle suksesvol is, gebruik sch, s en z of d en t in lettergrepe, woorde en sinne.
Terapie is die doeltreffendste as die kinders leer terwyl hulle speel. Die motivering van diegene wat geraak word, is baie belangrik. Die ouers word gevra om die draad op te tel en te implementeer wat hulle in die spel geleer het.
Is geartikuleerde mense dom?
Versteurings in klankvorming is nie 'n teken van 'n gebrek aan intelligensie nie. In alle ouderdomsgroepe en in alle skole presteer mense met artikulasieversteurings dieselfde as hul maats.
'N Derde van diegene wat geraak word, toon egter sielkundige afwykings wat vermoedelik artikulasieversteurings bevorder. Stoornisse in konsentrasie en aandag soos motoriese rusteloosheid is tipies. Dit is tekorte wat gewoonlik lei tot probleme in gedifferensieerde leer. Diegene wat byvoorbeeld nie kan konsentreer nie, is geneig om veralgemenings te maak omdat hulle slegs die opskrifte van 'n teks behou. Diegene wat onoplettend is, verwar terme, woorde en onderwerpe wat slegs as fragmente in hul langtermyngeheue opduik.
Wat die korrekte artikulasie betref, is differensiasie belangrik: diegene wat geraak word, verwar briewe wat baie eenders uitgespreek word. In 'n neutedop, is dit ook van toepassing op mense wat Karl Marx met Karl May verwar of 'n diffuse wêreldbeskouing ontwikkel wat bestaan ​​uit assosiasies met wat hulle 'hier en daar' opgetel het.
Oorsake van artikulasieversteurings
Daar is tot op hede min geverifieerbare metastudies oor artikulasieversteurings. Vermoedelik is dit hoofsaaklik 'n vertraagde spraakontwikkeling as gevolg van afwykings in die sentrale senuweestelsel. Dit is nie 'n psigosomatiese afwyking soos baie stutterers nie, en dit is ook net voorwaardelik 'n gebrek aan ondersteuning op skool en tuis. (Dr. Utz Anhalt)
Duitse Federale Vereniging vir Spraakterapie e. V .: Artikulasie-afwykings, (verkry 09.09.2019), dbl
Ger.Ges. f. Kinder- en adolessente psigiatrie en psigoterapie ens. (Red.): Riglyne vir die diagnose en terapie van geestesversteurings in die kinderjare, kinderjare en adolessensie, omskrewe artikulasieversteurings, Deutscher Ärzte Verlag, 3de hersiene uitgawe 2007 - ISBN: 978-3-7691-0492-9, p. 189 - 195 (verkry 09.09.2019), AWMF
Martina Weinrich, Heidrun Zehner: Fonetiese en fonologiese afwykings by kinders - dyslalia-terapie in beweging, Springer Verlag, 3de druk, 2008
ICD-kodes vir hierdie siekte: F80.0ICD-kodes is internasionaal geldige kodes vir mediese diagnoses. U kan bv. in doktersbriewe of op ongeskiktheidsertifikate.