Losie De Goede Hoop (Geen toegang) – Afrikanergeskiedenis
Die Losie de Goede Hoop • Elliott-versameling, Staatsargief, Kaapstad
Terwyl die Losie in aanbou was, is die Vrede van Amiens gesluit en die Kaap is aan die Bataafse Republiek teruggegee. Adv. JA de Mist is as kommissaris hierheen gestuur om die administrasie op vaste grondslag te plaas. Vir die Vrymesselaars was sy koms belangrik, want hy was destyds in Nederland die Nasionale Adjunk-Grootmeester en het opdrag gehad om Vrymesselaarsaangeleenthede aan die Kaap te ondersoek en, waar nodig, sake reg te stel. Die eer het hom dan ook te beurt geval om op 7 Julie 1803 die Tempel in die teenwoordigheid van 'n groot skare in te wy.
De Mist self het die Losie beskryf as die mooiste in die wêreld. Treffend was veral en is nog altyd, die forse en gewaagde fasade van die gebou. Die interieur was voorwaar indrukwekkend. Uit die voorportaal het trappe na die Tempel gelei – 'n reuse saal met 'n bloemryke, tongeweefde plafon en die vier beelde van Anton Anreith teen die mure.
In die jare veertig van die 19de eeu het die Vrymesselaars die banketsaal langs die Losie gebou. In hierdie saal het die Kaapse Parlement van 1854 tot 1884 gesit toe die huidige Volksraadsaal voltooi is.
In Februarie 1892 is die Losie sowel as die banketsaal deur 'n verwoestende brand grootliks in puin gelê. Van die Losie is slegs die Meesterskamer, die vestibule, die wagkamer en 'n enkele ander vertrek nie vernietig nie. Die verlies van Anton Anreith se vier beelde in die Tempel was onberekenbaar, maar gelukkig het die ander drie beelde in die onbeskadigde deel van die gebou behoue gebly. Hierdie drie beelde – 'n staande figuur met die vinger op die mond, 'n sterwende figuur en 'n bedroefde moeder met kind – is verteenwoordigend van Anton Anreith se beeldehouwerk op sy hoogtepunt en versinnebeeld Stilte, Dood en Ontvalling.
Die Vrymesselaars het die Losie herbou en in April 1893 is dit voltooi en gewy. By die herstel van die banketsaal, is dit in 'n teater omskep en dit is as sodanig tot 1916 gebruik toe die Staat dit aangekoop het.
Bron: Oberholster, J.J. 1972. Die Historiese Monumente van Suid-Afrika. Kaapstad: Die Kultuurstigting Rembrandt van Rijn, pp. 17-18.