F. E. J. Malherbe (Fransie)
F. E. J. (Fransie) Malherbe
Eminent literary critic and author of works on Afrikaans and Dutch Literature
Professor of Dutch - Afrikaans at Stellenbosch University, 1930-1959
François Ernst Johannes Malherbe was born on 3 May 1894 on his parents' winefarm near Paarl.
He studied Afrikaans and Dutch Literature at the Victoria College, now Stellenbosch University, and at the University of Amsterdam (D.Lit., 1924 - Title of thesis: Humor in die algemeen en sy uiting in die Afrikaanse letterkunde).
As a student in Stellenbosch of Greek, Latin, Philosophy and Modern languages (Dutch, German, Englisch and French) Fransie Malherbe also took music classes (violin) with Hans Endler, sang in his choir and was a member of the university's Debatsvereniging.
During his studies in Amsterdam (1920-1924) he stayed in France to improve his French, toured Italy for four months and visited Austria and Hungary.
1930-1959: Professor at the Department of Nederlands - Afrikaans at Stellenbosch University.
Fransie Malherbe played an active and import role in the creation of the Afrikaans written language and literature and in the promotion of culture in general. He was co-editor of the Woordeboek van die Afrikaanse Taal. Together with AH Jonker and Jacques Malan he founded the literary journal, Ons Eie Boeok, which he edited from 1935 - 1955.
One of his assistants and co-authors was the poet, Ina Rousseau.
He was an influential literary critic, whose reviews appeared regularly in Die Burger, Die Huisgenoot, Tydskrif vir Wetenskap en Kuns, Koers and Ons Eie Boek.
His Openbare kunslesings, public talks on the arts, were extremely popular with towns people and students alike.
Fransie Malherbe was married to Marié Malherbe. He was the father of Fana Malherbe. Isaak de Villiers Malherbe was his older brother.
F. E. J. Malherbe died on 4 July 1979.
In sy lang lewe het prof. dr. F.E.J. Malherbe verskillende eras in die Afrikaanse letterkunde en kultuurlewe meegemaak en 'n beduidende rol daarin gespeel.
Kritiese standpunt en literêre credo
Blote ideëkritiek het gevare. Enersyds is daar die gevaar van oorskatting van die literêre waarde van 'n werk wat die volkstrewe weerspieël en waar die leser sy eie gevoelens ... daarin lees. Andersyds is daar die gevaar van onderskatting van nuwe werk as die beoordelaar nie van die idee, of vermeende idee of gees daarin hou nie, dit misverstaan of glad nie verstaan nie...
Van die teks self moet uitgegaan word, dus van wat daar staan; terselfertyd moet die gedig in die analise nie doodgepraat word nie...
Agtergrondkennis is slegs van belang waar dit dinge in die teks kan verduidelik. Origens is die teks en die konteks alles. Ek het ... my literêre standpunt gestel dat die kunswerk (deur kritiese analise byvoorbeeld) na sy suiwerheid as kunswerk beoordeel moet word, maar daarby ook na sy bo-estetiese waardes: die omvang en diepte van die lewensopenbaring, soos die konkrete gestalte gevind het in die kunswerk. Jy beoordeel die kunswerk dus na sy suiwerheid en sy grootheid, wat saam en onskeibaar die kwaliteit uitmaak.
... Literatuur is geen verkapte filosofie nie. Dis die vleesgeworde woord.
F. E. J. Malherbe in Agter die oomblik
De ziel erkent, uit zelfbehoud
de eeuwigheid (het goud)
het oogenblik (het zout)
Poem dedicated to Fransie Malherbe by the Dutch poet Roland Holst
Stals Prize for Literature 1959
Honorary Member of SA Akademie vir Wetenskap en Kuns 1969
Doctor honoris causa, Stellenbosch University 1975
Humor in die Algemeen en sy uiting in die Afrikaanse Letterkunde 1924
Die Kortverhaal as Kunsform 1929
Moderne Hollandse kortverhale 1931
Moderne Vlaamse kortverhale 1935
Aspekte van die Afrikaanse literatuur 1940
Lewensvorme:: opstelle oor kultuur, kuns en literatuur 1941
Klassieke Meesters van die Renaissance 1944
Wending en inkeer 1948 Blou en grys. 'n Keur van Nederlandse verhale 1949
Afrikaanse humorverhale 1951
Afrikaanse Lewe en Letterkunde 1958
Moderne Afrikaanse uerhaalkuns 1962
Bellen blazen, (anthology of Dutch short stories), 1966, reprint: Tafelberg, 1987
Zuid-Afrikaanse letterkunde 1968
Agter die oomblik, (autobiography), Perskor, 1977
Read also Afrikaans CV by Ernst van Heerden in: Jaarboek van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde te Leiden 1979-1980, pag 42-45.