“Ek het vir Mandela gevra of hy teen die venster sal staan, sy arms op die vensterbank sal sit en deur die tralies sal kyk,” vertel Schadeberg
“Ek het ’n hele paar foto’s geneem en opgelet dat sy uitdrukking begin verander. Eers het hy geglimlag en ontspanne gelyk, maar toe het hy baie ernstig begin lyk. Ek het gesê: “Baie dankie, ek beter ophou.”
Hy het rondgekyk en my ’n klein glimlaggie gegee – nie sy gewone breë glimlag nie – en ek het skielik besef dat die 17-jaar wat hy in daardie tronksel was, in daardie paar sekondes deur sy gedagtes moes geflits het. Dit moes ’n erge en baie emosionele ondervinding vir hom gewees het.
Ek hoop [hierdie foto] sal help om mense te herinner aan Mandela en die baie jare wat hy agter tralies deurgebring het,” het Schadeberg gesê.
Die Duits-gebore Schadeberg was een van die sleutelfotograwe vir die tydskrif Drum tydens die oproerige 1950’s en vroeë 1960’s en word wyd beskou as ’n groot dokumenteerder van Suid-Afrika oor die afgelope 60 jaar.
Nog ’n hoogtepunt van die veiling is die sketstekening van Nelson Mandela deur die koninklike portretskilder Richard Stone.
“Die uitdaging was nie net om ’n goeie beeldtenis van hom te maak nie, maar ook om te voldoen aan ’n groot openbare verwagting en iets vas te vang van sy uitsonderlike gees – om werklik ’n indruk van die essensie van die man weer te gee.
“Toe hy die werk van homself gesien het, het mnr. Mandela breed geglimlag en my hand in syne vasgegryp. Sy oë het gesprankel en ek reken hy, as so ’n nederige mens, het gevoel die portret laat hom tot sy reg kom.
“Hy het so ’n wonderlike gesig gehad, met die lewe se ondervinding daarop ingeëts. Die intelligensie in sy oë, die besorgdheid en deernis, die heldemoed en saggeaardheid is alles deel van die man. Ek hoop dat hierdie portret tot ’n mate daarin slaag om sy charisma en groot persoonlike waardigheid vas te vang.”