HOOGTEPUNTE IN 1988
DIE SUID-AFRIKAANSE WEERMAG IN 1988: HOOGTEPUNTE EN MYLPALE
Vir die Suid-Afrikaanse Weermag (SAW) was 1988 weer eens 'n jaar wat talle hoogtepunte opgelewer het. In hierdie verband kan enkeles, soos die SAW se operasionele suksesse in Angola, die beëindiging van vyandelikhede in SWA en die ondertekening van die drieparty-ooreenkoms in New York, die bekendstelling van nuwe wapentuig, die Vloot se geslaagde Oefening Magersfontein en sy deelname aan die Dias-gedenkfees genoem word. En dan was daar ook die instelling van die Nasionale Vaandel.
In 1988 het die SAW ook heelwat gehad om te gedenk, soos onder meer die 75ste bestaansjaar van die Suid-Afrikaanse Geneeskundige Diens (SAGD), die Staande Mag en die Burgermag.
Die Suid-Afrikaanse Weermaginstituut (SAWI) het sy 20ste bestaansjaar gevier, terwyl Lugmagbasis Waterkloof se ontstaan in 1938 in herinnering geroep is. Die Staatspresidents-eenheid het in 1988 mondig geword. Maar 1988 sal ook onthou word as die jaar waarin die SAW tydens die vloedramp in veral die Oranje-Vrystaat en Noord-Kaapland weer eens noodlenigingswerk verrig het. Verder was die SAW opnuut onderhewig aan 'n proses van verandering en vernuwing. In hierdie oorsig word die hoogtepunte en mylpale van 1988 in oënskou geneem.
Die Verdedigingsdebat in die drie Huise van die Parlement is hoofsaaklik gekenmerk deur besprekings van die SAW se optredes in suidoos-Angola, die vredesamesprekings in Brazzaville en Krygkor se welslae. In al die huise van die Parlement het genl Malan hulde gebring aan diegene wat die hoogste offer gebring het om die Republiek te beveilig. "Ons eer die nagedagtenis aan daardie manne en wens hulle dierbares, vriende en familie net sterkte en genade toe." Genl Malan het ook sy persoonlike dank en gelukwensing, asook dié van die Regering, aan die Weermag en Krygkor oorgedra met nog 'n baie suksesvolle tydperk van diens aan die land en die Staat. "Ek sê dankie en hartlik geluk aan genl Jannie Geldenhuys en sy opperbevel met werk baie puik gedaan. Die periode 1987-88 sal in die geskiedenis van die Weermag aangeteken word as een van sy hoogtepunte."
Met betrekking tot die SA Weermag se beperkte betrokkenheid in Suidoos-Angola ter ondersteuning van UNITA, het die Minister gesê dat die Suid-Afrikaanse soldaat en sy toerusting die naam van Suid-Afrika eer aangedoen het. Die SAW se beeld as 'n doeltreffende, doelgerigte en gedugte gevegsmag is opnuut bevestig.
"Die Weermag het onteenseglik bewys dat hy met die veiligheid en die belange van Suid-Afrika vertrou kan word. Saam met UNITA het ons manne prestasies behaal waaroor lank nog gepraat sal word. So is die vyandelike FAPLA-magte geraamde verliese van tussen 7 000 en 10 000 toegedien, en is hul verliese aan wapentuig meer as een miljard dollar."
Genl Malan het ook beklemtoon dat die verowering van die dorpie Cuito Cuanavale nooit 'n doelwit was, soos sommige koerante bespiegel het nie. In hierdie soort oorlog beset 'n mens nie 'n niksbeduidende dorpie wat bowendien militêr takties swak geleë is nie. "Die Weermag kon sy doelwitte gouer bereik het, maar in die bepaalde omstandighede is dit nie gedoen nie. Die SAW stel die veiligheid en lewe van die soldaat eerste. Dit is vir hom die hoogste prioriteit en daarom is geen risiko's geneem nie. UNITA moes ook tyd gegun word om hom stewig in te grawe om moontlike nuwe vyandelike offensiewe die hoof te kon bied", het die Minister gesê.
Tydens sy spreekbeurt in die Raad van Verteenwoordigers het genl Malan ses punte genoem waarom dit vir Suid-Afrika gaan in Angola:
* Die onttrekking van Kubaanse magte ter wille van ons eie en Suider-Afrika se belange is hoë prioriteite.
* Angola mag nie oorheers word deur aggressiewe ekspansionistiese supermoondhede nie.
* 'n Interne oplossing deur nasionale rekonsiliasie moet gesoek word.
* Die betrokkenheid van Afrika-state vir 'n Afrikagerigte oplossing vir Angola is nodig.
* Die onttrekking van Kubane en 'n versoening tussen strydende partye kan vêrrykende implikasies vir Suidwes-Afrika hê.
* Suid-Afrika het 'n plig om sy eie belange en dié van die streek te beskerm.
In die Volksraad is dit bekend gemaak dat 'n nuwe Verdedigingshoofkwartier teen die noordelike hang van Magasynheuwel in Pretoria opgerig gaan word. Dit sal 'n vloeroppervlakte van 80 000 vierkante meter beslaan en die eerste fase sal na verwagting teen die einde van 1993 voltooi wees. Genl Malan het ook aangekondig dat die opleidingsfunksie van die Danie Theron-Krygskool in Kimberley met ingang 1 Januarie 1990 na die Infanterieskool op Oudtshoorn oorgeplaas gaan word.
Militêre geskiedenis is op 28 April in Kaapstad gemaak toe die Nasionale Vaandel vir die eerste keer saam met 'n eenheidsvaandel aan 'n eenheid oorhandig is. Die oorhandiging deur die Staatspresident, mnr P.W. Botha, is heel gepas aan die Staatspresidentseenheid op die eenheid se 21ste verjaardag gedoen.
Die oorhandiging van die Nasionale Vaandel aan die Staatspresidentseenheid was die voorloper van 'n reeks oorhandigings van die vaandel aan ander eenhede. Meer ander eenhede in die SA Weermag sou ook mettertyd die Nasionale Vaandel ontvang.
Die inligting is bekend gemaak deur die Hoofdirekteur van Mannekragontwikkeling by HSP, genl maj Phil Pretorius, tydens 'n perskonferensie wat die eerste oorhandiging voorafgegaan het. "Elke oorhandiging sal gepaard gaan met 'n parade en daarom sal dit oor 'n verloop van tyd geskied", het by gesê.
Daar is op die instelling van 'n Nasionale Vaandel besluit nadat die verskil in hantering van die Nasionale Vlag en dié van 'n Eenheidsvaandel tydens parades die indruk geskep het dat die hantering van 'n Eenheidsvaandel met groter eerbetoon en militêre vertoon gepaard gaan as die hantering van die Nasionale Vlag. Die Nasionale Vaandel is in werklikheid die Nasionale Vlag met die volgende belangrike verskille. Die Vaandel word van egte sy vervaardig, het 'n goue fraiïngstrook en twee goue koorde met tossels onderaan. Die lengte is 1,150 mm, die breedte 920 mm en die fraiïngstrook 50 mm. Tydens parades sou die Nasionale Vaandel te alle tye die senior posisie beklee en met dieselfde eer en waardigheid as die Eenheidsvaandel behandel word, met die uitsondering dat die Nasionale Vaandel vir niemand laat sak word nie.