Nuwe speaker Donderdag midde hewige teenstand gekies | Maroela Media
Die ANC, met sy meerderheid in die parlement, het Nosiviwe Mapisa-Nqakula, voorheen minister van verdediging, as nuwe speaker benoem. (Argieffoto: GCIS)
'n Nuwe speaker sal na verwagting Donderdag vir die Nasionale Vergadering aangewys word.
'n Spesiale sitting van die Nasionale Vergadering (NV) begin om 11:00 om 'n opvolger vir Thandi Modise te kies nadat sy onlangs as die nuwe minister van verdediging en militêre veterane aangewys is. Nosiviwe Mapisa-Nqakula, wat deur Modise vervang is, is deur ANC-LP's vir die pos van speaker benoem.
Die hoofregter of 'n aangewese regter moet as voorsittende beampte dien tydens die verkiesing van die speaker. Waarnemende hoofregter Raymond Zondo het regter-president John Hlophe hiervoor aangewys.
Die spesiale sitting sal in twee afsonderlike lokale in die NV-gebou plaasvind in die lig van Covid-19-voorskrifte. Met die aanvang van die verrigtinge sal Hlophe die sitting open en dan benoemings vir die pos van speaker aanvaar. As daar meer as een nominasie is, sal Hlophe versoek dat die stemproses by wyse van 'n geheime stemming plaasvind.
'Mapisa-Nqakula nie geskik as speaker'
Die DA het intussen gesê Mapisa-Nqakula is nie geskik om as speaker van die Nasionale Vergadering te dien nie.
Natasha Mazzone, DA-hoofsweep, meen ANC-LP's se benoeming van Mapisa-Nqakula vir dié pos maak 'n bespotting van die parlement en Grondwet.
"Terwyl die ANC probeer om 'n wonderlike weergawe van Mapisa-Nqakula se ampstermyn in die regering te gee, is die werklikheid dat daar niks is om te vier nie. Sy is nie geskik om die parlement te lei nie, aangesien sy nie die beginsels van aanspreeklikheid en deursigtigheid aanvaar wat nodig is om die instelling te lei nie. Hierdie benoeming is slegs 'n voorbeeld van die ANC wat 'n onderpresterende minister herwin."
Volgens Mazzone is daar talle voorbeelde van waar Mapisa-Nqakula glo haar posisie van mag misbruik en etiese standaarde verontagsaam het vir haar eie politieke en persoonlike gewin.
"Hoe kan die ANC 'n persoon benoem en ondersteun wie se rekord een is van minagting van die beginsels wat die parlement wil handhaaf en bevorder? Die DA sal nie die benoeming van Mapisa-Nqakula ondersteun nie."
EFF sal nie deel van stemproses wees
Die EFF het aangekondig dat hy nie aan Donderdag se stemproses vir 'n nuwe speaker sal deelneem nie. Volgens die party sal hy nie pres. Cyril Ramaphosa se "skending van die skeiding van magte onderskryf nie".
Die EFF het gesê Ramaphosa het tydens sy kabinetskommeling aangekondig dat Mapisa-Nqakula se herontplooiing binnekort aangekondig sal word. "Dit beteken Ramaphosa het self die speaker van die parlement, Modise, verwyder en haar deur 'n voormalige minister van verdediging vervang." Die party meen dié stap ondermyn die gees van Suid-Afrika se grondwetlike demokrasie.
Nog teenkanting teen Mapisa-Nqakula as speaker
'n Prokureursbrief is aan Lechesa Tsenoli, waarnemende speaker, gestuur in 'n poging om te probeer keer dat Mapisa-Nqakula as nuwe speaker gekies word. Dit is deur twee politieke ontleders en die New Nation Movement namens 'n "toenemende aantal individue" gestuur en daar word aangevoer dat Mapisa-Nqakula nie vir die pos van speaker geskik is nie.
Volgens die brief is Ramaphosa se verwydering van Mapisa-Nqakula as minister van verdediging aanvanklik verwelkom. Die standpunt is gehuldig dat sy verwyder word weens "haar lang geskiedenis van bewerings van korrupsie en wanbestuur rakende die misbruik van staatsgeld- en fasiliteite en nepotisme".