Die stryd van die aandelefondse: ŉ 10-jaar verhaalDeur Ruan Breed (Foto: M. B. M./Unsplash) Die sogenaamde “bullish vs. bearish-debat” is een wat so oud soos die tyd is, net soos die plaaslike teenoor buitelandse gesprek. Op enige gegewe tydstip sal jy wedders aan weerskante van die vergelyking vind – sogenaamde bulle teen bere, en plaaslik teenoor buitelands. Dit is om hierdie rede dat, afhangende van die persoon na wie jy jou wend vir beleggingsadvies, jy verskillende reaksies, wisselende portefeuljekonstruksies en batetoewysings sal vind wat verskillende marksentimente uitbeeld. Dit is nie nuwe nuus dat as ŉ belegger inflasie wil klop en kapitaal oor die langtermyn wil laat groei, sy/haar portefeulje hoofsaaklik aan aandele as ŉ bateklas blootgestel moet word nie. Selfs belangriker as om blootstelling aan aandele te kry, is wáár jy hierdie blootstelling kry. Plaaslik, of in die buiteland? Retrospektiewe visie is altyd meer duidelik. En jy kan vergewe word as jy die afgelope 12 tot 18 maande vir Team Bears gekolf het, aangesien markte gemiddeld met byna 25% gedaal het. Markte verander egter altyd en kyk vorentoe, en hierdie onheilspellende prentjie het vinnig verander. Jy kan dalk ŉ paar “2022-bere” vind wat nou draadsitters is, gegewe wat markte sedert die begin van 2023 wêreldwyd ervaar het. Sedert Oktober het die S&P 500 met byna 16% herstel, en YTD (jaar-tot-datum) het die indeks met meer as 8% gestyg. Tog sal dit nie genoeg wees om die “bullish vs. bearish”-gesprek te versaak nie. En om eerlik te wees, selfs al sou markte hierdie opbrengste verdubbel oor die volgende kwartaal of jaar of watter tydshorison jy ook al gebruik, sal jy steeds wedders aan albei kante vind. Sommige individue is bloot meer risiko-sku as ander. Op die ou end maak dit nie regtig saak of jy ŉ “bullish”- of “bearish”-siening oor die markte het nie, en of jy raai wat die Amerikaanse Federale Raad (Fed) se volgende stap kan wees nie. Hoekom? Omdat dit geen impak sal hê op die rigting waarin markte gaan nie, en in der werklikheid is jy dalk 100% verkeerd, 100% van die tyd. Beleggers en markkenners oor die hele linie het gewaarsku dat 2023 2022 kan laat lyk soos ŉ piekniek in die park. Rooi ligte het oral geflits, Amerikaanse inflasie was steeds hoog, tegnologiemaatskappye ontslaan werknemers vinniger as wat Suid-Afrika ministers aanstel, verdieningsteikens word gemis deur van die grootste maatskappye in die VSA, en so gaan die lys aan. Tog is ons hier. Markte op beide plaaslike en globale fronte het uiters goed herstel. En hoewel ons dalk nog nie heeltemal veilig is nie, wys dit net dat markte nie omgee wat jy, of eintlik enigeen van ons, dink nie. Soos genoem, het ek onlangs ŉ artikel gelees wat aangedui het dat van die 15 toppresterende fondse oor die afgelope 10 jaar, 10 globale aandelefondse is, vier is Suid-Afrikaanse hulpbronfondse, en slegs een is ŉ plaaslike aandeleportefeulje. Die vier hulpbronfondse was die enigste plaaslike fondse wat opbrengste naby aan gelyke met die globale aandelefondse gelewer het. Onthou, hierdie syfers is selfs nadat ons ŉ groot hupstoot tydens Covid in ons plaaslike hulpbronsektor ervaar het en deur ŉ groot markregstelling op globale fronte gegaan het, veral in die VSA. Tog het globale aandele bo uitgekom. Ruan Breed (Foto: Verskaf) Net ŉ voetnota – as dit nie was vir beurtkrag en spoorwegkwessies wat deur Suid-Afrika se onbekwame regering meegebring is nie, sou hierdie prentjie anders gelyk het. Steenkoolmyne mis spesifiek uit op ooglopende uitvoere weens ŉ gebrek aan infrastruktuur. Dit was veral die geval tydens die Covid-19-pandemie toe hulpbronpryse tot rekordhoogtes gestyg het en Suid-Afrika nie al hul mynmateriaal by die hawens kon kry nie weens ŉ gebrek aan spoorweginfrastruktuur. Dit is nietemin duidelik dat om jou ZAR-portefeulje oor die afgelope dekade te laat groei, jy buitelandse aandeleblootstelling nodig gehad het, anders sou jy agtergebly het. Daar is twee redes hiervoor: 1) Buitelandse bates as ŉ belegging het beter gevaar en 2) Die wisselkoers sou jou portefeulje afgemaai het as jy nie verskans was nie. Die gemiddelde geannualiseerde opbrengs vir Suid-Afrikaanse aandelehulpbronne was ongeveer 13% oor die afgelope 10 jaar. Vir die Global Equity-klas was hierdie getal 13,50%. In skrille kontras is die getal vir plaaslike aandele 8%. Verskeie faktore lei tot die beter prestasie van globale aandele in vergelyking met plaaslike aandele. Ja, los monetêre beleid in veral die VSA was een daarvan, maar daar is meer as net dit. Op plaaslike fronte word ons gekonfronteer met strukturele ekonomiese kwessies wat insluit: Verder, as dit nie was vir die feit dat Suid-Afrika die meeste van sy plaaslik ontginde hulpbronne uitgevoer het nie, sou hierdie sektor ook beleggers ingesluk het. Hier is ŉ nader kyk na wat die Rand/$ die afgelope dekade gedoen het: Jou rande het in 10 jaar meer as 103% in waarde verloor. In Februarie 2013 sou jy R8,80 vir ŉ Dollar betaal het, en vandag meer as R18. Dus, as jou kapitaal hoofsaaklik in Suid-Afrikaanse aandelefondse belê is, sou jy ver agter geraak en uiters arm geword het in globale terme. Dit is egter vermybaar deur jou langtermynkapitaal aan die regte fondse en globale aandele toe te wys. Hieronder is ŉ grafiek wat die monetêre opbrengste aandui wat jy sou behaal het deur 10 jaar gelede R10 000 in hierdie globale aandelefondse te belê: Die portefeulje het kapitaal beskerm en gegroei deur opbrengste bo-inflasie en het die kapitaal in ooreenstemming met valutadepresiasie gehou. Daarom was die risiko in werklikheid om geen risiko te neem nie en in óf kontant óf oorwegend plaaslike fondse te bly. Selfs in Dollarterme het hierdie fondse oor 10 jaar beter as die meeste plaaslike fondse gevaar. Nie ŉ enkele fonds het ŉ oorgewig houding teenoor ŉ sekere sektor of industrie soos tegnologie, biotegnologie ensovoorts ingeneem nie, buiten die Fidelity Healthcare Fund, wat ŉ sektorspesifieke fonds is. Hierdie fondse belê in maatskappye op ŉ globale skaal oor alle sektore en nywerhede. As jy ŉ Suid-Afrikaanse belegger is, was die enigste plaaslike fondse wat jou welvaart sou beskerm en laat groei het diegene wat oorwegend aan die hulpbronsektor blootgestel moes word – wat op sigself ŉ baie hoë risiko-benadering is om te volg aangesien hierdie maatskappye uiters wisselvallig is om verskeie redes. Globale aandelefondse is waar die geld gemaak is, en of dit in die komende 10 jaar sal gebeur, moet nog gesien word. Bespreek jou benadering tot beleggingskeuse met ŉ ervare, gekwalifiseerde adviseur om die beste besluit te neem wat by jou omstandighede en risikoprofiel pas.