Te danke aan die ANC is die kraanwater in Suid Afrika nou onveilig en dit het ‘n invloed op ons Toerisme | SAUK.co.za - Nuus.info
« Bosasa wat nou African Global Operations is, weet nou nie meer watter kant toe hulle wil gaan nie nou wil hulle die likwidasie omkeer
Die SABC is nou regtig besig om ‘bloed uit ‘n klip’ te tap, hulle kry nog belasting geld » PressReader - Beeld: 2016-05-09 - SA is in ’n re­ses­sie
SA is in ’n re­ses­sie
Beeld - 2016-05-09 - Sake Nuus - Chris­to L­ü­us Chris­to L­ü­us is ’n e­ko­noom van E­coQu­ant en T­hi­rd Ci­r­cle As­set Ma­na­ge­ment. Hy is ’n vo­ri­ge wen­ner van Sa­ke se E­ko­noom van die Jaar­wed­stryd.
Suid-A­fri­ka se e­ko­no­mie is in ’n re­ses­sie.
Vol­gens som­mi­ge e­ko­no­me kan ’n mens eers praat van ’n re­ses­sie wan­neer twee op­een­vol­gen­de kwar­ta­le van ne­ga­tie­we groei aan­ge­te­ken is. Maar die Re­ser­we­bank het amp­te­lik be­ves­tig dat die e­ko­no­mie ’n boon­ste draai­punt van die sa­ke­si­klus in No­vem­ber 2013 be­reik het.
Om die draai­punt so­wat 27 maan­de ná die tyd uit te roep, klink soos mos­terd ná die maal – maar na­tuur­lik wil die Re­ser­we­bank eers se­ker maak dat die on­der­lig­gen­de da­ta en ten­den­se die “uit­roep” van ’n draai­punt reg­ver­dig. In die ver­le­de het dit ge­woon­lik so tus­sen 18 en 24 maan­de ná die tyd ge­beur.
’n In­te­res­san­te feit van die hui­di­ge af­swaai­fa­se is dat dit reeds – op so­wat 29 maan­de – die vier­de lang­ste af­swaai­fa­se se­dert die Twee­de Wê­reld­oor­log is.
En ge­ge­we die ver­wag­ting ra­ken­de trae e­ko­no­mie­se groei in 2016 en 2017, kan ons tans dalk die twee­de lang­ste of selfs lang­ste na-oor­log­se af­swaai be­leef.
Die lang­ste af­swaai was in 1989-1993 (51 maan­de) en die twee­de lang­ste ge­du­ren­de 19741977 (40 maan­de).
Be­hal­we die vraag van hoe lank die af­swaai gaan duur, is daar ook die groot kern­vraag met be­trek­king tot die aard van die af­swaai: Gaan dit ’n “nor­ma­le” si­klie­se af­swaai wees, of sien ons nou ’n struk­ter­e­le af­waart­se aan­pas­sing in e­ko­no­mie­se groei?
Voor­uit­skat­tings vir groei in die bru­to bin­ne­land­se pro­duk oor die vol­gen­de vyf jaar lyk in­der­daad nie te roos­kleu­rig nie.
Ons mo­del toon groei van ge­mid­deld so­wat 2,2%. Dit is aan­sien­lik min­der as die 5,4%groei wat mi­nis­ter Jeff Ra­de­be, hoof van die Na­si­o­na­le Be­plan­nings­kom­mis­sie, steeds glo wat ons sal teen 2030 stand­hou­dend sal hand­haaf.
Ons weet van die re­des wat die re­ge­ring gee vir die swak e­ko­no­mie­se pres­ta­sie: die struk­tu­re­le ver­an­de­ring in die C­hi­ne­se e­ko­no­mie, trae e­ko­no­mie­se groei in baie van ons han­dels­ven­no­te, en swak hulpbronpryse.
Maar hier­by kan ge­voeg word swak diens­le­we­ring deur die staat, kor­rup­sie, hoë mis­daad­vlak­ke, ge­brek­ki­ge in­fra­struk­tuur, groei­en­de bu­ro­kra­tie­se in­men­ging in die pri­va­te sek­tor en ’n al­les­oor­heer­sen­de be­hept­heid met die af­dwing van ras­se­kwo­tas en tei­kens.
Dit kom boon­op teen die ag­ter­grond van ’n on­der­wys­stel- sel wat steeds nie na be­ho­re funk­si­o­neer nie.
’n “Nor­ma­le” on­der­ste draai­punt is ge­woon­lik die kon­so­li­da­sie­fa­se van die sa­ke­si­klus.
Dus neig in­fla­sie la­er, ren­te­koer­se be­gin daal, staats­be­ste­ding styg, uit­voer styg en die rand ver­sterk.
Die e­ko­no­mie en maat­skap­py­wins­te ver­toon steeds swak, hoe­wel maat­skap­pye se kon­tan­t­re­ser­wes taam­lik sterk kan wees.
Hoe­wel geen twee sa­ke­si­klus­se se fa­ses pre­sies oor­een­stem nie, lyk dit as­of die on­der­ste draai­punt van die hui­di­ge si­klus dalk nog ’n ent in die toe­koms is.
Daar is on­ge­luk­kig ook ’n paar spe­si­a­le fak­to­re wat die uit­ein­de­lik e­ko­no­mie­se her­stel dalk vir ’n aan­sien­li­ke tyd­perk kan te­rug­hou.
Be­hal­we vir die swaard van ’n skuld­af­gra­de­ring wat oor die land se kop hang, is die ko­men­de mu­ni­si­pa­le ver­kie­sing waar­skyn­lik ’n ge­beur­te­nis wat swaar rus op baie men­se (ver­al e­ko­no­mie­se be­sluit­ne­mers) se ge­moed.
Die re­de is dat die ver­kie­sing ’n be­lang­ri­ke aan­dui­der sal wees die ge­mid­del­de kie­ser se vlak van te­vre­den­heid met die Zu­ma-be­stel; of ’n toe­ne­men­de ge­tal men­se op­bou­en­de ver­an­de­ring voor­staan; en in wel­ke ma­te kie­sers eer­der hul steun wil gee aan po­pu­lis­tie­se op­por­tu­nis­te.
Po­pu­lis­te soos die “Rooi Hit­ler” wat al her­haal­de­lik sy ob­ses­sie laat blyk het om die mag van “wit mo­no­po­lie-ka­pi­taal” uit te wis.
Nug­ter weet wat dit werk­lik be­te­ken.
Waar­skyn­lik dat hy en sy ka­me­ra­de die “ka­pi­taal” wil vat – hy sê mos hy wil dit met grond doen.
On­ge­luk­kig weet hul­le skyn­baar nie reg­tig wat die ver­skil tus­sen fi­nan­si­ë­le ka­pi­taal­vloei, ba­tes, las­te, bru­to en net­to vas­te ka­pi­taal­vor­ming, toe­ge­voeg­de waar­de, wins, in­kom­ste, pro­duk­sie of be­ste­ding is nie.
Ook glo Ju­li­us Ma­le­ma, die SAKP, heel­par­ty re­ge­rings­lui en link­se vak­bond­lei­ers skyn- baar dat el­ke rand – of dit nou ver­band hou met ’n vloei- of ’n voor­raad­be­grip – ’n e­ti­ket dra wat sê dis swart of wit. Toe­rus­ting wat deur “wit ka­pi­taal” aan­ge­koop en in ver­vaar­di­gings­pro­ses­se ge­bruik word, kan im­mers ver­vaar­di­ging le­wer wat feit­lik uit­sluit­lik swart men­se van in­kom­ste voor­sien – of an­ders­om.
Hier­die ras­be­hept­heid en ei­se om ver­gel­ding vir die ver­le­de is dui­de­lik op self­ver­ry­king in­ge­stel – geen vi­si­o­nê­re staats­man­skap of be­grip van hoe ’n mo­der­ne e­ko­no­mie be­hoort te funk­si­o­neer is hier ter spra­ke nie.
Of die sa­ke­si­klus-af­swaai/re­ses­sie die nor­ma­le loop gaan neem en uit­ein­de­lik weer ’n tyd­perk van gro­ter e­ko­no­mie­se ak­ti­wi­teit, in­diens­ne­ming, pro­duk­sie en be­ste­ding gaan in­lui, gaan hoof­saak­lik van twee fak­to­re af­hang: Of die re­ge­ring van die dag die no­di­ge be­leids­rig­tings (soos groot­liks ver­vat in die Na­si­o­na­le Ont­wik­ke­lings­plan) daad­werk­lik en doel­tref­fend gaan be­gin toe­pas; en of die ver­troue van ge­wo­ne men­se – maar ver­al on­der­ne­mers – ge­noeg­saam gaan her­stel so­dat hul­le be­reid sal wees om hul ka­pi­taal op ri­si­ko te plaas. )