Die Nuwe Dorsland-trekkers
This week, KOOS KOMBUIS wonders how it is that's there's talk of an Afrikaner homeland in the year 2010. Is this a resilient strain of racism or something newer and more complex? And if they are so unhappy in South Africa, why don't these "Dorsland-trekkers" trek off to London or Australia?
Volgens Cosatu is die kloof tussen ryk en arm in Suid-Afrika deesdae groter as in die Apartheidsjare. Dit is waarskynlik waar.
Daar is egter ‘n ander kloof wat ook deesdae groter is as ooit tevore. Dit is die nuwe kloof onder Afrikaanssprekendes.
Hoewel ek in die Kaap woon, en dus elke oggend getrou kafee toe ry om Die Burger te koop, maak ek ook ‘n punt daarvan om soggens Beeld op die Internet te lees.
Waar Beeld tradisioneel altyd die meer moderne, progressiewe koerant was teenoor hul ietwat kleinburgerlike susterskoerantjies, het die situasie nou heeltemal omgeswaai. Deesdae is Die Burger, onder leierskap van die bruin redakteur Henry Jeffreys, die stem van koele logika en gematigdheid, terwyl Beeld in die Noorde, onder redaksie van Tim du Plessis, skynbaar ontaard het in ‘n bastion van neo-regse protes.
Dit is nogal ontstellend om Beeld te lees nadat mens Die Burger deurgeblaai het. Waar Die Burger bloot die nuus van die dag weergee, met hier en daar ‘n interessante rubriekie of ‘n artikel oor alles en nog wat, is Beeld ‘n litanie van gewelddadige misdaad en kollektiewe paranoia. Die lesers en redaksie van Beeld ly aan ‘n “siege mentality”. Die grootste debat in Beeld is nie oor dinge soos wie hul provinsiale span se loskkakel moet wees nie, maar of die Afrikaners ‘n volkstaat moet stig. Of liewer; waar hulle ‘n volkstaat moet stig (want Beeld se lesers het reeds onlangs in ‘n meningspeiling te kenne gegee dat meer as die helfte van hulle ten gunste is van ‘n volkstaat).
‘n Volkstaat-debat? In die jaar 2010? Is dit nie mosterd na die maal nie? Heeltemal tereg skryf Ilse Bigalke (assistent-redaktrise van Die Burger) dat so ‘n peiling in die Kaap nie dieselfde resultaat sal oplewer nie.
Die saak is egter nie so eenvoudig soos ‘n blote verskil tussen verlig of verkramp nie. Dit het baie te doen met die verskillende leefwêreld van Afrikaners in die Noorde en die Suide. Waar dit deesdae begin lyk asof misdaadsyfers in die Kaap begin afplat, ruk geweld steeds handuit in Gauteng. Mense is regtig bang; dit sou patronizing van my as Kapenaar wees om hul angs bloot toe te skryf aan garden-variety, outydse rassisme.
En Tim du Plessis is natuurlik allesbehalwe ‘n tipiese Boeremag-stryder. Hy is eerder ‘n ontgogelde liberalis. Die tuisland-ideologie wat hy en sy lesers nou begin ophou as enigste alternatief, is nie presies dieselfde ou ideologie van die plattelandse oud-AWB-stryders onder Eugene Terre-Blanche nie, maar die stem van die protes van derduisende “gatvol” Afrikaanse stedelinge; opgevoede, professionele mense wat dit ernstig begin oorweeg om te gaan gaan soek na ‘n nuwe Afrikaner-tuisland iewers in die boendoes.
Hoe lewensvatbaar is die visie van hierdie mense? Is hulle standpunt werklik die nuwe oorkoepelende ideal van vandag se Afrikaners, of is hulle maar net ‘n baie luidkeelse afsplintergoepie, die nuwe Dorsland-trekkers, die ontuises, die ruggraatloses van ons tyd?
En as hulle dan regtig MOET weghardloop, waarom nie Londen of Australië nie? Wil hulle regtig iewers in die veld langs ‘n windpomp en ‘n doringdraad gaan tent opslaan soos die aardbewing-slagoffers van Haiti?
Ek weet eerlik-waar nie wat om hiervan te dink nie…
Ander rubrieke: Die dag toe Eugene de Kock vir my ‘n brief skryf uit die tronk; Die reuke van Suid-Afrika; Welkom in Suid-Afrika (waar dit ook al is!); Kerfees hoort nie in Afrika nie; Trauma: Die groot gelykmaker; Wat Confucius van die ANC dink; O, die goggas en geite van sonnige Suid-Afrika.