Volume 10, Issue 3, 2013 Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe - Volume 10, Issue 3, December 2013 Navigate this Journal About Current issue Previous issues Submit a paper Contact the Editor OA African Journal Archive Volumes & issues
Volume 13 (2016) Volume 12 (2015) Volume 11 (2014) Volume 10 (2013) Volume 9 (2012) Volume 8 (2011) Volume 7 (2010) Volume 6 (2009) Volume 5 (2008) Volume 10, Issue 3, December 2013 (0)
J.R.L. van Bruggen (Kleinjan) se eenbedryf "Bloedrivier" uit Bakens : gedramatiseerde mylpale uit die Groot Trek (1938/1939) - &apos;n terugblik vanuit 2013 : geesteswetenskappe
Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 10, pp 629 –650 (2013)
Oneindigheid as religie-relativerende en -insluitende horison : godsdienswetenskappe
Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 10, pp 651 –677 (2013)
Homoseksuele predikante : &apos;n regs- en morele dilemma : godsdienswetenskappe
Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 10, pp 678 –706 (2013)
Homoseksualiteit en sewe klassieke Bybelse tekste : antigay of misverstaan? : godsdienswetenskappe
Ernest Van Eck and
Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 10, pp 707 –735 (2013)
Die debat oor homoseksualiteit val in baie kringe nog vas by die bespreking van sewe tekste uit die Bybel. Hierdie artikel bring die sewe tekste weer eens onder die soeklig. Die eerste vertrekpunt is dat die artikel poog om nieteoloë by die gesprek betrokke te kry, en daarom word tegniese teologiese vaktaal so ver moontlik in die teks vermy en na eindnotas verskuif. Die tweede vertrekpunt is dat erkenning gegee word aan die feit dat daar twee Skrifbenaderings is waarmee die tekste gelees word. Opregte Christene praat bo-oor mekaar, omdat die Skrifbeskouing onderliggend aan die twee verskillende maniere van lees van die tekste nie uitgespel en die konsekwensies daarvan nie deurgetrek word nie. Elkeen van die sewe bekende tekste wat verband hou met homoseksualiteit, word soos volg hier belig: eers word daar gekyk na &apos;n letterlike verstaan van die teks en die gevolge wat dit het vir dieselfde lees van omringende en verwante tekste; daarna word die teks meer krities (ondersoekend) gelees deur veral twee hulpmiddels in te span, nl. kennis van die grondtale (Hebreeus en Grieks) met alternatiewe vertalings, en kennis oor die sosiale en kulturele agtergrond waarbinne hierdie tekste grondgevat het. Dan word die gevolgtrekkings wat só &apos;n lees van die teks het, eweneens konsekwent deurgetrek. Die doelwit van hierdie werkwyse is om die leser te bemagtig om selfstandig te dink vir deelname aan die gesprek. Die tyd van voorskriftelike denke is verby. Die teologie is nie &apos;n museumstuk nie, maar &apos;n hulpmiddel wat aan die gewone leser toevertrou kan word. Uit die gevolgtrekkings sal dit duidelik word dat mense dikwels antieke Bybeltekste deur &apos;n moderne (hedendaagse) bril lees. Moderne lesers gaan byvoorbeeld van die vooronderstelling uit dat die antieke skrywers kennis gedra het van mense wat gebore is met &apos;n seksuele voorkeur vir mense van dieselfde geslag. Hierdie vooronderstelling kelder enige sinvolle verstaan van die sewe Bybeltekste, asook &apos;n sinvolle debat oor homoseksualiteit as seksuele oriëntasie.
Leierskap as "krisis-retoriek"? Prakties-teologiese perspektiewe op die onderrig van leierskap en administrasie : godsdienswetenskappe
Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 10, pp 736 –760 (2013)
Die prosesse van ontkerkliking wat tans in hoofstroomkerke dwarsoor die wêreld plaasvind, bied vele uitdagings vir die onderrig van leierskap en administrasie by universiteite se teologie-fakulteite. Die probleem is dat sommige van die diskoerse deur &apos;n sogenaamde krisis-retoriek gekenmerk word. In die lig van laasgenoemde is die navorsingvraag: Wat is die gepaste "taal" vir leierskapsonderrig binne hierdie fakulteite? Die doel van die huidige navorsing is om te kyk na &apos;n "grammatika" vir die opleiding in leierskap en administrasie binne &apos;n snelveranderende konteks aan die hand van &apos;n aantal teoretiese konstrukte. Vir die ontwikkeling van &apos;n teoretiese raamwerk word aansluiting gevind by die onlangse werk van Jinkins en Frank op die vakgebied van religieuse leierskap. Vir die verdere ontwikkeling van die argument bied die vier pedagogiese strategieë wat deur Foster (e.a.) ontwikkel is, belangrike teoretiese insigte vir die versterking van die argument. Hierdie pedagogiese vertrekpunte dra elk by tot &apos;n geïntegreerde spiritualiteit as voorvereiste vir goeie leierskap en administrasie. Met die oog op &apos;n verstelde praxis (nuwe grammatika) word aansluiting gevind by Desmond Tutu se onlangse bydrae tot die diskoers. Die metode wat gevolg is, sluit aan by &apos;n basiese prakties-teologiese metodiek waar kortliks na empiriese data gekyk word, waarna die data aan die hand van &apos;n gekose leierskapsraamwerk geïnterpreteer word, gevolg deur &apos;n normatiewe refleksie oor pedagogiese strategieë, en eindig met &apos;n verstelde praxis (grammatika vir leierskap en administrasie). Die navorsing het bevind dat daar inderdaad "krisisretoriek" in sommige leierskapsdiskoerse aangetref word. Vir die ontwikkeling van &apos;n "grammatika" vir leierskap en administrasie bied die pedagogiese strategieë en die insigte van Desmond Tutu waardevolle bydraes met die oog op die pad vorentoe.
Leadership as "crisis rhetoric"? Practical theological perspectives on teaching leadership and administration
In a recent survey among alumni at the University of Stellenbosch, Erasmus (2006:25) summarised the results of the empirical research he had done and cited verbatim reports on some of the answers to the open-ended questions in the focus group interviews. One respondent from the DRC wrote, "The most positive aspect in terms of knowledge and skills was the help that I received from the Faculty to think theologically. The aspect that created the biggest challenge for me is the skill to manage and lead the congregation."
This reply on the importance and necessity of training in leadership and administration is not a lone voice, for in the literature on the topic we find echoes of it. Unisa practical theologian Marilyn Naidoo (2010:347) writes, "Developing the next generation of quality leaders with good character and vision for the new millennium remains a major concern in church and society ... [W]hile ministerial skills are important for church workers to possess, many have reached their ministerial posts with a great deal of intellectual knowledge and yet with little practical understanding of how to lead and administer the church population." According to scholars, this lack of continuity between what theology students are learning in the classroom and what they need to know once they enter the ministerial context is, therefore, a source of concern (Banks 1999; Foster, Dahill, Golemon and Tolentino 2006).
Om te "preek met die pen" as vorm van die Kartuisertradisie van praedicare manibus ("preek met die hande") in die lig van Gereformeerde wantroue jeens kontemplatiewe spiritualiteit : godsdienswetenskappe
Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 10, pp 761 –780 (2013)
Hierdie artikel neem as vertrekpunt die groeiende belangstelling in mistieke of kontemplatiewe spiritualiteit ten spyte van eeue van Gereformeerde wantroue jeens hierdie soort spiritualiteit. Dit kyk veral na een van die besware daarteen, naamlik dat kontemplatiewe spiritualiteit altyd gepaardgaan met &apos;n afkeer van of vlug uit die wêreld, oftewel wêreldmyding (contemptus mundi). Die waarheid van so &apos;n siening word ondersoek met verwysing na waarskynlik dié lokus van hierdie spiritualiteit in die geskiedenis van die Christendom, die monastiek, en spesifiek binne die mees ekstreme vorm van die monastieke/kontemplatiewe leefstyl in die Christendom vandag, naamlik in die Kartuiserorde. Met behulp van &apos;n Ricoeuriaanse agterdog-en-herwinningsoefening, soortgelyk aan dié gebruik deur die Noord-Amerikaanse Rooms-Katolieke teoloog David Tracy se dialoog met die Boeddhisme in sy Dialogue with the Other, word in gesprek getree met vorme van die Kartuisertradisie van praedicare manibus ("prediking met die hande") of dan meer spesifiek, prediking met die pen. Die doel hiervan is om vas te stel of so &apos;n dialoog Gereformeerde gelowiges daartoe kan lei om (a) een van die kernbesware/verskyningsvorme van wantroue teen kontemplatiewe spiritualiteit te bevraagteken, en (b) vergete of onderdrukte Gereformeerde elemente van &apos;n kontemplatiewe spiritualiteit te herontdek.
Klein plattelandse gemeentes as ruimtes om brûe na die hele gemeenskap te bou : &apos;n prakties-teologiese ondersoek : godsdienswetenskappe
Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 10, pp 781 –799 (2013)
Klein plattelandse dorpies bestaan gewoonlik uit verskillende gemeenskappe wat nie noodwendig veel van mekaar weet nie. Gewoonlik is dit politieke, sosio-ekonomiese en rasseverdelings wat tot hierdie skeidslyne aanleiding gee. Die politieke mag is aan die een kant van die dorp en die ekonomiese mag aan die ander kant. Geloofsgemeenskappe is aan beide kante van hierdie verdeling te vind. Die doel van hierdie artikel is om die moontlikhede te verken om brûe tussen die twee "aparte" gemeenskappe te bou deur gebruik te maak van die geestelike en sosiale kapitaal wat binne klein gemeentes op die platteland beskikbaar is. Die fokus val veral op &apos;n studie wat in die Suid-Vrystaat gedoen is. In &apos;n ondersoek wat in die ring van Fauresmith onder NG gemeentes onderneem is, is &apos;n semigestruktureerde vraelys aan predikante van die agt gemeentes in die ring gestuur. Uit die reaksies van die predikante is dit duidelik dat daar, soos hulle die saak sien, oor die afgelope vyf jaar wesenlike veranderings in die gemeentes en gemeenskap plaasgevind het. Verder word ook aan &apos;n gevallestudie wat in die gemeenskap van Philippolis onderneem is, aandag gegee. Die hantering en reaksie van die gemeenskap op die Vigs-epidemie word bespreek. In Philippolis se geval was daar nie sprake van die politieke wil, ekonomiese krag of &apos;n betekenisvolle aantal persone om die MIV/Vigs-epidemie te hanteer nie. Almal was lamgelê, maar die kerk het die draer van hoop geword. Die gevallestudie dui &apos;n weg aan om die krisis te hanteer en die gemeenskap te help om nuwe waardes en praktyke te vorm. Die beskikbare geestelike kapitaal in die geloofsgemeenskappe het die taal en praktyke help skep om nuwe moontlikhede oop te maak.
Riders in the chariot : die resepsie van &apos;n ou simbool in &apos;n moderne letterkundige werk : godsdienswetenskappe
Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 10, pp 800 –823 (2013)
In aansluiting by die huidige klem op resepsiegeskiedenis in die Bybelwetenskappe word in hierdie artikel gekyk hoe &apos;n Bybelse simbool - die strydwa in Esegiël, en die visioen waarvoor dit staan - in &apos;n moderne literêre werk, Patrick White se Riders in the chariot, gebruik word. As aanloop tot die bespreking van hoe die strydwa in die roman funksioneer, word eers kortliks gewys op die algemene bydrae wat die bestudering van die resepsie van Bybelse verhale, figure en simbole tot die vakgebied kan lewer. Wat spesifiek die strydwa betref, word gefokus op moontlike geërfde konnotasies waardeur Patrick White se roman beïnvloed is - veral soos dit voorkom by Esegiël en in die merkabah-mistiek. Om White se eie gebruik van die strydwa-simbool te verstaan, word eerstens gelet op die wêreldbeeld wat in sy werk funksioneer. Dit sluit die religieuse inslag daarvan in - "religieus" in &apos;n nie-dogmatiese, nie-eksklusivistiese sin. Omdat die strydwa in die roman in "hierdie lewe" ingetrek word, word daar ook kortliks gekyk na belangrike temas in White se werk, soos lyding, mislukking, en gemeenskap tussen mense, waarmee die uitbeelding van die strydwa in Riders in the chariot verband hou. Aangesien die strydwa in dié roman heg verweef is met die hoofkarakters en hulle religieuse tradisies, word dit die breedvoerigste in samehang met elke karakter se eie aard, lewensloop en tradisie bespreek. Daar word aangetoon dat die ontwykende aard van die strydwa in &apos;n sin oorspoel na hoe die verskillende karakters se tradisies, en hulle verhouding daarmee, in die roman aangewend word. Soos die strydwa-simbool, funksioneer die tradisies op &apos;n oop manier. Die konkreetste vergestalting van die strydwa in die roman vind op die end in &apos;n kunswerk plaas wat, in ooreenstemming met White se sentimente, nie toemaak en afsluit nie.
Riders in the Chariot : the reception of an old symbol in a modern literary work
In line with the current emphasis on reception history in biblical scholarship, this article examines how a biblical symbol, the chariot in the book of Ezekiel, and the vision to which it refers, function in a modern work of literature, namely the Australian author Patrick White&apos;s novel Riders in the chariot.
The article first assesses the general contribution which the study of the reception of biblical narratives, figures and symbols makes to the discipline.
With regard to the reception of the chariot in the novel, the article discusses its possible connotations, especially those derived from the book of Ezekiel and merkabah mysticism. Included here are the connotations of mysteriousness and elusiveness that the chariot carries. The dark side of the chariot in Riders in the chariot, referred to a few times in the novel and evoking associations with merkabah mysticism in particular, is also explored.
The way scholars describe the nature of White&apos;s chariot, as well as the awareness of it by the characters in the novel, varies. Some scholars describe it in specifically religious, even metaphysical terms, while others give expression to it in more "neutral", contemporary terminology. According to Brennan (2010:22) the chariot refers to receptivity to intuitive perception, an awareness of "some presence that is larger than the self". Edgecombe (1989:33) refers to the characters&apos; shared consciousness of a "transcendental significance illuminating and transfiguring reality". This interpretation views the chariot as the symbol of a specific kind of consciousness, a "special non-discursive apprehension" (Walsh 1977:54, 55).