Bybelskool » Die vervulling deur die Gees – Efesiërs 5:6-6:9
Die vervulling deur die Gees – Efesiërs 5:6-6:9
Written by Chris van Wyk. Posted in Heilige Gees
Ek het ‘n navraag gekry oor die vervulling met die Heilige Gees. Hier is ‘n paar gedagtes en ‘n preek oor Efesiërs 5:6-6:9 wat jou gedagtes hieroor kan stimuleer.
Elke kind van God ontvang die Heilige Gees met ons wedergeboorte. So sê die Bybel. Almal wat aan Christus behoort en in Hom glo, het dus die Heilige Gees ontvang.
Lees bv. Handelinge 2:38:
“Bekeer julle en laat elkeen van julle gedoop word in die Naam van Jesus Christus, en God sal julle sondes vergewe en julle sal die Heilige Gees as gawe ontvang.”
En lees Romeine 8:9:
“As iemand die Gees van Christus nie het nie, behoort hy nie aan Christus nie.”
Lees ook Titus 3:5-7:
“Hy het ons verlos, nie op grond van iets wat ons vir ons vryspraak gedoen het nie, maar op grond van sy eie ontferming. Dit het Hy gedoen deur die wedergeboorte wat die sonde afwas, en deur die Heilige Gees wat nuwe lewe gee. God het die Heilige Gees oorvloedig op ons uitgestort deur Jesus Christus ons Verlosser. So is ons dan deur sy genade vrygespreek en het ons erfgename geword van die ewige lewe wat ons verwag.”
Ek het hier ‘n kort ietsie geskryf oor hoe ‘n mens die Heilige Gees ervaar: En hier het ek iets geskryf oor hoe die vervulling met en die vrug van die Heilige Gees werk.
Hier is ‘n meer geïntegreerde bydrae aan die hand van Efesiërs 5:6-6:9
In Efesiërs 4 het Paulus die gemeente van Efese aangemoedig om die Gees van God nie te bedroef nie (4:30). Dié Gees is gegee vir ons met die oog op ons bevryding. Hy wil ons heilig maak net soos Hyself heilig is.
Dit is waarom ons die waarheid moet praat met mekaar, in die waarheid moet leef, d.w.s. in gelid met wat Jesus vir ons geleer het, en baie spesifiek drie goed moet vermy:
onsedelikheid (enige seks wat buite om die huwelik gebeur), onreinheid (skandelike drifte soos in Romeine 1 uitgespel), en gierigheid (enige begeerte na meer wat net ter wille van die meer is – ek wil dit hê, want ek wil dit hê).
Nou gaan Paulus voort en spel hierdie heiligmaking verder uit:
Leef in die lig
5:6 Laat niemand julle verlei met leë redenasies nie, want daardeur kom die toorn van God oor die kinders van die ongehoorsaamheid (‘n Semitiese idioom wat ook vertaal kan word “mense wat ongehoorsaam is”). 7 Moet dus nie deel van hulle wees nie. 8 Want vroeër was julle wel duisternis, maar nou in die Here is julle lig. Leef as kinders van die lig! 9 Die vrug van die lig bestaan immers uit alle goedheid en geregtigheid en waarheid. 10 Beproef wat vir die Here aanneemlik is. 11 Ja, moenie deel hê aan die onvrugbare werke van die duisternis nie; stel dit eerder aan die kaak. 12 Want die dinge wat deur hulle in die geheim gedoen word —selfs net om daaroor te praat, is skandelik; 13 tog word alles wat deur die lig ontmasker word, openbaar. 14 Immers, alles wat sigbaar word, is lig. Daarom word gesê: Word wakker, jy wat slaap, en staan op uit die dood en Christus sal sy lig oor jou laat skyn.
Paulus se waarskuwing is dat ons nie moet dink dat God onsedelikheid, onreinheid en gierigheid sal verskoon nie. Ons moet ons nie aan die neus laat lei deur mense wat leë redenasies het wat dié dinge vir ons meer aanvaarbaar wil maak nie. Want, dit sal nooit die maatstaf van God se Woord kan deurstaan nie.
Waar ons aan God ongehoorsaam is, omdat ons verkeerde leiding volg, sal sy toorn ons tref. Die leë redenasies sal ons nie red nie. Net God se Woord het daardie mag. Ons mag nooit bevind word onder diegene wat onsedelik lewe, wat onrein is in ons lewenstyl of wat hulle aan gierigheid oorgee nie.
Want dan dien ons die vyand, die belange van die Satan, die een wat duisternis in ons wil laat seëvier, en dien ons nie die belange van God nie. Daarom beskryf Paulus ook dié dinge as afgodediens. Dit is dinge wat ons in die duisternis gevange hou, al voel dit ook hoe goed, en al word dit ook hoe aanvaarbaar vir ons voorgestel.
“Moet dus nie deel van hulle wees nie!” Julle is nie meer in die duisternis nie, julle is in die lig. Daarom moet julle leef in die lig. En wat is dié dinge waarop ons onsself moet toelê? ALLE Goedheid en geregtigheid en waarheid. Ons moet deeglik dink oor hoe ons leef sodat ons kan beproef wat vir die Here aanneemlik is – wat goed is, wat reg is, en wat in die waarheid is. Hoe ons self dink oor dinge, is van minder belang, en kan ons juis van die wal in die sloot lei. Ons moet die Here dien met die standaard wat Hy in sy Woord vir ons aanwys.
Ons moet dus geen deel hê aan die werke van die duisternis nie, dié dinge wat selfs te skandelik is om oor te praat nie. Nee, ons moet uit ons doodslaap wakker word, want Christus het sy lig oor ons laat skyn. En in daardie lig moet ons leef.
Ons moet daagliks tot bekering kom – en die dinge wat die Gees hier op die tafel sit vir jou om aan aandag te gee, is drie dinge om af te lê: onsedelikheid, onreinheid, en gierigheid. En drie dinge om op te neem: alle goedheid, geregtigheid, en waarheid.
Oorweeg dit in die Gees en bely en laat staan, en ontvang die nuwe lewe wat God gee en neem dit vir jou as riglyn vir alles wat jy dié week gaan doen: alle goedheid, geregtigheid, en waarheid.
15 Let daarom sorgvuldig op hoe julle leef —nie as onverstandiges nie, maar as wyses. 16 Koop die tyd uit, omdat die dae vol boosheid is. 17 Om hierdie rede moet julle nie onverstandig wees nie; probeer eerder om te verstaan wat die wil van die Here is. 18 En moenie deur wyn bedwelm raak nie; daardeur ontstaan losbandigheid. Inteendeel: Wees vol van die Gees (of Word vol deur die Gees met verwysing na Ef. 3:19), 19 terwyl julle onder mekaar praat met die woorde van psalms, lofgesange en geestelike liedere. Sing, ja, sing van harte psalms vir die Here, 20 terwyl julle God die Vader altyd oor alles in die Naam van ons Here Jesus Christus dank.
Wees vol van die Gees
Ek dink ons almal dink meesal oor die vervulling met die Heilige Gees – om “vol te wees van die Gees”, soos die BDV dit vertaal – dat Hy ons binnekant volmaak, dat Hy ons vervul, dat Hy ons met sy heiligheid en goedheid en waarheid volmaak en dan loop ons harte en lewens oor van wat die Gees in ons bewerk.
Ons dink op dieselfde wyse oor die vrug van die Heilige Gees. As ons bid dat die Gees ons sal volmaak met Homself, dan sal Hy die liefde en die vrede en die vriendelikheid uit ons laat vloei, soos Gal. 5:22 daarvan praat. Die Gees sal deur ons lewens die vrug van die Gees dra.
Daarom sal ons saam met Peterson die teks kan vertaal: “Drink the Spirit of God, huge draughts of him.” (The Message). Want, as ons van Hom drink, groot teue van die Gees, by wyse van spreke, dan sal ons vol word van Hom en oorloop van sy goedheid en heiligheid. Dit sal half outomaties gebeur, as ons in plaas van baie wyn te drink, baie van die Gees drink, dan sal ons onder die invloed van die Gees kom, en sal ons lewe deur Hom bepaal word.
Soos wat drank ‘n mens kan laat slinger van sy invloed, só sal die Gees ons lewenstyl in die wêreld bepaal. Hoe meer Gees, hoe meer leef ons soos Hy dit bedoel. Hoe minder Gees, hoe minder leef ons soos Hy dit bedoel.
En dit is natuurlik presies soos Handelinge 2 daaroor praat. Die Heilige Gees het die 120 gelowiges volgemaak van Homself en hulle het in verskillende tale – die tale van die vyftiental nasies wat daar teenwoordig was – die boodskap van Jesus Christus aan die wêreld verkondig.
Nou, dít is ‘n wonderlike ervaring, en iets wat elke kind van God se deel is, die dag dat jy tot bekering kom. En meesal is daar iets wonderliks verbonde aan die eerste ervaring daarvan in jou lewe. En bring dit groot vreugde in jou wandel met die Here.
En as dít nog nie jou deel was nie, dan is dit nooit te laat nie. Die Bybel belowe, as jy in die Here Jesus Christus glo en jou tot Hom bekeer, sal jy die belofte van die Heilige Gees ontvang (Hand. 2:38). En sal Hy van binne af jou lewe transformeer.
Wees vol deur die Gees
Maar, dit is nie die enigste manier waarop die Gees in ons lewe werk nie. Trouens, dit is ‘n vraag of ‘n mens hierdie vers só moet vertaal, en of dit nie beter is om eerder te vertaal: “Wees vol deur die Gees.”
Dit pas beter in die betekenis van hierdie perikoop, soos ‘n mens alreeds in die opskrif lees: Leef deur die Gees. Want, dit is duidelik in die gedeelte dat Paulus ‘n beroep op ons doen om gefokus te leef, om sorgvuldig te let op hoe ons leef, as wyse mense, nie as onverstandiges nie, as mense wat bewus is van die boosheid rondom ons en selfs ook in ons, en daarteenoor fokus op die goeie, op dit wat God se geregtigheid en God se waarheid dien.
En dit is die Gees se taak om ons daarmee te help. Hy is nie net die inhoud waarmee ons vol word en wat as’t ware oorloop in ons lewe nie. Hy is ook die instrument wat ons help om vol te word van dít wat God vir ons bedoel het.
Kom ek gee eers ‘n bietjie meer konteks. Paulus kontrasteer in hfst. 4:17-5:14 basies twee lewenstyle – en sal dit voortsit in hfst. 5:21-6:9.
Die een lewenstyl is gebore uit die duisternis. Die ander lewenstyl is gebore uit die lig.
Die een lewenstyl kom van die Satan, die vader van die duisternis. Die ander lewenstyl kom van God, die Vader van die lig.
Die een kom van die aarde, van die aardse en wêreldse beginsels. Die ander kom van die hemel, van die hemelse beginsels.
Die een kom van die leë redenasies van mense. Die ander kom van God se Woord, soos ons dit vandag in ons hand kan hou, die inhoud van sy wysheid.
Die een lewe is vol van onsedelikheid, onreinheid en gierigheid. Die ander lewe is vol van alle goedheid, geregtigheid, en waarheid.
Die een lewe is losbandig – d.w.s. steur hom of haar nie aan God se riglyne vir die lewe nie. Die ander lewe is deur die Gees – d.w.s. steur hom of haar aan God se riglyne vir die lewe, lewe volgens God se riglyne vir die lewe.
En soos Paulus hierna gaan wys, stel die losbandige lewe drie lewensterreine in gevaar, die huweliksverhouding, die gesinslewe en die werkplek. Terwyl die lewe deur die Gees juis gelowiges in die huwelik, die gesin en die werkplek sal seën en as ‘n seën sal gebruik.
Lewe deur die Gees
Paulus dring by ons daarop aan om te lewe volgens die lig wat God in sy Woord vir ons openbaar het. Hy wil hê dat ons alles in ons vermoë sal doen om agter te kom wat God se wil is, om daarvolgens te lewe.
Ons durf nie die erns van sy oproep onderskat nie. Ons durf nie die impak van die keuse wat ons maak onderskat nie.
Die een lewenstyl lei na die dood. Die ander lewenstyl lei na die lewe.
Die een dra die goedkeuring weg van die wêreld, maar eindig in die ewige dood. Die ander dra die goedkeuring weg van God self, en eindig in die ewige lewe.
Die een baat die terreine van die huwelik, gesin en werkplek. Die ander skaad die terreine van die huwelik, gesin en werkplek.
En dit is binne hierdie lewensbelangrike keuse van lewenstyl wat die vervulling deur die Gees so belangrik is. Want, Hy maak ons nie net vol met Homself en met die vrug en die gawes van die Gees nie, maar Hy help ons ook om van ‘n losbandig lewe ontslae te raak en ‘n dankbare lewe vir die Here te lewe, en nie ‘n lewe net vir onsself en vir ons eie sondige begeertes nie.
Die Gees is dus nie net die inhoud van God wat ons volmaak nie. Hy is ook die instrument wat ons help om vir die Here te leef. Ons moet dus nie net vol wees van die Gees nie, maar ook vol wees deur die Gees.
En ek gaan julle nie nou vermoei met die eksegese hiervoor nie – jy kan dit op die Internet gaan lees, waar ek dit begrond in die Griekse taal – dit is ingesluit aan die einde van hierdie bydrae.
Geesvervulling lei tot gehoorsaamheid
Ons moet dus vol wees van die Gees. Ons moet ook vol wees deur die Gees.
Ek het albei tipe vervullings in my lewe op ‘n heel praktiese vlak ervaar.
Ek het ervaar dat waar die Gees my oortuig van iets ek ‘n stuk vrede en vreugde ervaar wat soms verstommend is. En dat ek dan die krag kry om gehoorsaam te word en uit te voer wat die Here my oplê. Paulus praat op ‘n ander plek in Kolossense dat Hy werk met die krag wat God gee (1:29).
Dit is dus inderdaad só dat ons Geesvervulling lei tot gehoorsaamheid. Geesvervulling is trouens noodsaaklik vir gehoorsaamheid.
Maar, dit is iets wat onder skoot kan kom en baie keer inderdaad getoets word. In die uitvoering van dít wat die Here van ‘n mens vra, is dit soms moeilik, vra dit soms ‘n vasbyt wat ‘n groot uitdaging is. En soms wag ‘n mens vir die ervaring van God se teenwoordigheid, en raak ‘n mens moedeloos as dit nie kom nie … en dan weifel ‘n mens, raak ‘n mens laks, stel jy uit, is jy in die versoeking om tou op te gooi.
Gehoorsaamheid lei tot Geesvervulling
Gelukkig het ek ook die ander tipe Geesvervulling ervaar. Dit is waar ek gehoorsaam raak aan iets, soms as’t ware sonder enige verdere duidelike ervaring van God wat my in staat stel … en ek in die proses van ‘n opdrag van die Here uit te voer, soms in blote koue geloof, ervaar het dat my binneste vol geraak het van God en dat daar ‘n ervaring van vervulling gekom het, wat net so verstommend was, soms eintlik van groter waarde.
Gehoorsaamheid lei dus ook tot Geesvervulling of miskien beter gestel, laat jou jou Geesvervulling bewustelik ervaar.
Hierdie ervaring van Geesvervulling is soms net ‘n rustige tevrede gevoel, ‘n stille tevredenheid, as jy gehoorsaam was aan wat die Here gewys het. Ander kere is dit ‘n meer intense plesier, ‘n oorweldigende vreugde wat my vervul. Soms is dit selfs – veral in konfliksituasies – ‘n brose dankbaarheid dat ek iets van die lyding van die Here Jesus kon ervaar, soos Paulus op plekke van skrywe (vgl. Fil. 3:10; Gal. 6:10), al was my lyding tot dusver net geestelik van aard en nie fisies soos baie van die dissipels en ander gelowiges deur die eeue heen ervaar het nie.
Dié ervaring van God se Gees laat in jou ‘n groot dankbaarheid losbars, laat jou, soos Paulus hier sê, sing en teenoor mekaar getuig met “psalms, lofgesange en geestelike liedere”. Dit is waarom ons hier bymekaarkom as gemeente om met mekaar die vervulling deur die Gees te vier, vir mekaar van die groot dade van God te vertel wat Hy in en deur ons doen, en in groot dankbaarheid teenoor die Here te kan lewe.
Ander se belange word eerste gestel in die huwelik, gesin en werkplek – 5:21-6:9
Paulus vervolg om verder baie prakties oor hierdie lewenstyl, die lewe in die lig, die lewe deur die Gees, te gesels wat in die huwelik, huisgesin en werksomgewing gehandhaaf moet word – soos hy dit ook in die brief aan Kolosse gedoen het.
Hy spel dit uit as ‘n lewenstyl waarin die belange van ander eerste gestel word, in die huwelik, in die gesin en in die werkplek.
Die huweliksverhouding – 5:21-33
Die beskrywing van die huweliksverhouding begin by die algemene opdrag dat Christene uit eerbied vir Christus aan mekaar onderdanig moet wees. Mans en vrouens het almal hierdie opdrag. Trouens, in die Grieks word die woord net in vers 21 gebruik en veronderstel in vers 22 waar van die vroue spesifiek gepraat word.
Die Engelse vertaling submit (NIV) of yield (NCV) vir die Griekse woord hupotasso help ons miskien meer as die Afrikaanse vertaling van onderdanigheid. Want die idee agter submit is dat die belange van die ander persoon eerste gestel word.
Ten opsigte van vroue word die onderdanigheid verder uitgespel in terme van hulle huweliksverhouding. Hulle moet die belange van hulle mans eerste stel, soos Christene dit in elk geval vir mekaar doen.
Ten opsigte van mans word die onderdanigheid uitgespel in terme van hulle liefde, die gee van hulleself in versorging. Die Griekse woord is agapê wat beteken liefde ten spyte van, dws ‘n liefde wat standvastig bly ten spyte van uiterlike of innerlike omstandighede. Die mans moet dus ook hulle vroue eerste stel, soos Christene dit in elk geval doen.
Onderdanig wees (submit, yield) en liefhê (ten spyte van) is dus eintlik voëls van eenderse vere (vgl. 1 Kor. 7 waar Paulus op soortgelyke wyse praat oor die seksuele verhouding). In albei gevalle kwalifiseer Paulus dit daarby met die frase “soos aan Christus”. Die kwaliteit van die huweliksverhouding moet gebaseer word op hoe ons met Christus in verhouding lewe.
Die gesin – 6:1-4
Let op hoe Paulus oor die wet praat en dit uitlê in terme van die gesinsverhoudinge (5de gebod). Hy koppel dit aan die belofte van die Here waaraan seën en ‘n lang lewe gekoppel is. Maar die gebod word uitgebrei om dieselfde tipe aanspraak op die ouers te plaas dat hulle “soos die Here dit wil” by hulle kinders betrokke moet wees en hulle versigtig hanteer sodat hulle nie opstandig raak en die dissipline hulle wegdruk nie.
Gesagsgrense word nie deur geloof in Christus opgehef nie, maar sagter gemaak en beperk in terme van die uitkoms daarvan. Kinders moet uiteindelik groot word soos die Here dit wil, en ouers moet alles in hulle vermoë doen om dit reg te kry.
Die werkplek – 6:5-9
Soos huweliksmaats en gesinne teenoor mekaar met eerbied en liefde moet optree, so moet dit ook in die werkplek gebeur, weereens “soos aan Christus”. Practicing the Presence of God is nie deur Brother Lawrence uitgevind nie, maar reeds deur Paulus aan slawe voorgeskryf! En eienaars word aangeraai om te dink daaraan dat die Here niemand voortrek nie, en hulle dus nie beter as hulle slawe in die oë van die Here is nie. Belangrike gedagtes vir die tyd waarin Paulus-hulle gelewe het, wat uiteindelik in die geskiedenis gelei het daartoe dat slawe vrygestel is.
Ek sluit af. ‘n Lewe deur die Gees is ‘n lewe wat kies teen onsedelikheid, onreinheid en gierigheid en kies vir alle goedheid, geregtigheid en waarheid. Dit is ‘n lewe wat kies om ander se belange eerste te stel, veral in die huwelik, gesin en werksplek.
Die doel daarvan is dat ons vol moet word van God. Die Here Jesus maak ons vol van sy liefde (Ef. 3:19), en gee ons gawes om in die gemeente te gebruik sodat ons almal vol kan word van God (Ef. 4:10). Die Gees help ons om ons lewenstyl in ooreenstemming te bring met God se goedheid, geregtigheid en waarheid en dit uit te leef in die onderskeie kringe waar ons leef (Ef. 5:18). Só sal ons almal uiteindelik kom tot die hele volheid van God waarmee Hy in ons wil lewe (Ef. 3:19).
EKSTRA: Eksegetiese begronding van die vertaling “Wees vol deur die Gees”
Vers 18 word gewoonlik vertaal – “wees vol van die Gees”, of “word vol van die Gees” – soos dit steeds in die BDV vertaal is. Die idee wat ‘n mens dus kry, is dat ‘n mens vol moet word van die Gees as inhoud. Jy moet volgemaak word met die Gees. Die Gees is soos wyn. As jy plek maak vir Hom, dan sal jy vol word van Hom. En daar is niks fout met só ‘n interpretasie nie. Baie mense lees die teks só, en dit werk vir hulle.
Maar, dit is nie die enigste manier om die frase – πληροῦσθε ἐν πνεύματι – te vertaal nie. Trouens, dit is eintlik ‘n vreemde manier om die middelste woordjie ἐν te vertaal. Die voorsetsel ἐν word gewoonlik met in of deur vertaal. Die idee in die Grieks is dus eerder dat die Gees die instrument of kanaal moet wees waardeur ‘n mens vol moet word, of vol moet bly. Hy is nie in die eerste plek die inhoud wat jou moet volmaak nie, maar die Een waardeur jy vol moet raak.
Dit is nogal ‘n belangrike manier van dink. Op die een manier van dink oor die teks – ek moet vol word van die Gees – dink jy aan die Gees as’t ware as die inhoud wat jou moet volmaak. Op die ander manier van dink oor die teks – ek moet vol word deur die Gees – dink jy aan die Gees as die kanaal of die instrument wat jou help om vol te word, die instrument waardeur jy vol kan raak en vol moet bly.
Wat hierdie tweede gedagte ondersteun is dat Paulus nogal dinge in sy brief skryf wat ‘n mens hiermee in verband kan bring.
In die eerste plek hoor ons in Paulus se gebed in Ef. 3:19 dat Paulus bv. sê dat ons vol moet word – dieselfde werkwoord word gebruik: πληρόω – van die liefde van Christus en van die hele volheid van God. Die Gees wil ons dus volmaak nie net van Homself nie, maar van dit wat God vir ons bedoel: liefde en God se volheid (dit kan ook vertaal word met totaliteit, volledigheid, volle maat, volle getal).
En wat beteken hierdie volheid van God? Dit word veral in sy morele kenmerke deur geleerdes uitgelê, d.w.s. in dinge soos sy goedheid, sy geregtigheid, sy waarheid. Presies die tipe dinge wat Paulus in hfst. 5 sê dat ons op moet fokus.
In die tweede plek hoor ons in Paulus se uitleg van die gawes in Ef. 4:10 dat die Here Jesus vir ons gawes gee om alles tot volheid te bring! Jesus maak ons vol met gawes, gebruik ons trouens as gawes, om alles tot volheid te bring, nie net die dinge hier op aarde nie, maar ook die dinge in die hemel, waarvoor ons saam met Hom kan intree.
Hierdie gebed in Ef. 5:18 hou dus verband met die volheid van God en met die liefde en gawes van Christus, want die Gees maak ons nie net vol van Homself nie, maar vol van dít wat God vir ons skenk in God die Vader, en in Christus Jesus sy Seun. En die liefde van Jesus, die gawes wat Hy gee, en die hele volheid van God, is die inhoud waarmee die Heilige Gees ons wil volmaak.
April 10, 2017 at 20:26 | #