Tebego ya Naga Setšo Mapungubwe
Mmoto Tlhago, Wa Tora
Mmoto yo, wa go makatša, wa tora wa tlhago, o ile wa tiiša ka dikarolo ka leswika la go oma la masonry walling, ke senthara ya mathomo ya go tsebega e le mmušo sa mo Afrika Borwa. Sefoka sa Mapungubwe se ile sa atlega bjalo ka mmušo wa kgwebo ye bohlokwa ya go bapatša mo hlakanong ya dinokeng tša Limpopo Shashe (mo Afrika Borwa, Botswana le Zimbabwe di kopanago) go tloga ka 1220 go fihla 1290, eupša e ile ya hwetšagala ka ngwaga wa 1930.  Diripa tša gauta di ile tša epiwa go tšwa Sefoka sa Mapungubwe, tšeo di lego karolo ya bohwa bja bosetšhaba, bjale di tšewa bjalo ka tshipi ye e lego mašaledi a Afrika Borwa.
Le ge e le gore dilo tša go kgabiša tša Sefoka sa Mapungubwe, gauta, sceptre le sejana, di bontšha kua Yunibesithing ya Pretoria, o setše o kgona go tšea leeto la nyakišišo mafelong a go fapafapana a Sefoka sa Mapungubwe sa setšhaba – gonabjale a tla be e le karolo ya Limpopo- Shashe Phaka ya Transfrontier. UNESCO e tšea lefelo bjalo ka mohola wa lefase wo bohlokwa'. Ya kgahlego ke mmoto wa aandstone yoo o fago lefelo leo leina la yona, e bile e šomile bjalo ka letlotlo la kgwebo ya Mmušo yeo e atlegilego mengwaga ye 1000 ye e fetilego.
Sentara Ya Tlhathollo Ya Sefoka Sa Mapungubwe
Kua lefaseng la peakanyo mo Barcelona ka Nofemere 2009, Sefoka sa Mapungubwe tlhathollo ya Johannesburg mo Limpopo, ye hlamilwego ke feme; Peter Rich Architects, e goeleditše gore ke ‘moago wa lefase wa ngwaga’ o lebelelega bjalo ka selo sa magareng a termite colony ye kgolo gomme Gaudi a ka be a dirile ge nkabe a bile kgopelwa go hlama moakanyetšo wa Phaka ya Mapungubwe ya bosetšhaba le la kgalekgale ya kgwebo ya setšo e kopanyagp go tšwa santareng ya timbrel vault arches le mmoto wa yona wa ka ntle go swana le domes earthen tša go dirwa ke batho bao ba sa šomego, se ke sebopego sa tlhago bathadi tšeo di sego tša bonwa mo nageng go tloga ka nako ya Cape Dutch.