Só sê staat verloop gebeure op PampoenkraalDié vyf boere word aangekla van die moord op twee broers in Piet Retief. (Foto: Tania Heyns) Die borgtogaansoek van die vyf mans wat van die broers Mgcini Amos Coka en Zenzele Coka se moord op die plaas Pampoenkraal in die omgewing van Piet Retief in Mpumalanga aangekla word, is tot Maandag uitgestel. Die vyf mans bly tot dán in aanhouding. Daniel Cornelis Malan (38), Cornelius Lourens Greyling (25), Othard Johann Klingenberg (53) en Ignatius Michael Steynberg (31) is reeds 11 dae in aanhouding. Zenzele Mzikayise Patric Yende (48) het Vrydag vir die eerste keer in ’n hof verskyn. Die staat het Dinsdag die hoofondersoekbeampte, ao. David Nhlapho, na die getuiebank geroep om ’n samevatting van die verklarings van ooggetuies voor die hof aan te bied. Die meerderheid van die verklarings is ná die skietery op die toneel afgelê. Luidens die verklarings is ’n groep van sewe voormalige plaaswerkers op 9 April na Pampoenkraal om Greyling te spreek. Hulle was na bewering ongelukkig omdat Greyling mense van buite aangestel het terwyl hulle nie werk gehad het nie. Die groep wou glo “onderhandel”. Op die plaas aangekom het van die ander plaaswerkers egter aangedui dat Greyling nie daar is nie en die groep het besluit om naby die ingang van die plaas vir hom te wag. Luidens die verklarings het die tante van een persoon van die groep terwyl hulle gewag het gebel en gevra waar hulle is. Die tante het hom toe glo gewaarsku om versigtig te wees aangesien daar glo oor tweerigtingradio’s gesê is dat die boere beplan om hulle “aan te val”. Volgens Nhlapho het verskeie boere tien minute later op die plaas opgedaag. Die groep van sewe het toe die plaas genader waar hulle byna 50 boere en plaaswerkers aangetref het. Die plaaseienaar, Werner Potgieter, het volgens die staatsgetuies opdrag gegee dat die groep mense aangekeer en aangerand moet word. Skote is glo toe reeds afgevuur. Die groep van sewe het luidens die verklarings in verskillende rigtings gehardloop en een lid van die groep, Nhlanhla William Hlatshwayo, is aangekeer. Die res van die groep kon glo Hlatshwayo hoor om hulp skree. Die res van die groep het volgens die ooggetuies in die hardloop teruggekyk en gesien hoe Hlatshwayo geskop en geslaan word. Van agter links: Daniel Cornelis Malan, Cornelius Lourens Greyling, Zenzele Mzikayise Patric Yende, Othard Johann Klingenberg en Ignatius Michael Steynberg in die hof. (Foto: Tania Heyns/Maroela Media) Hulle het toe by familielede om hulp gaan aanklop. Volgens Nhlapho was Mgcini, een van die broers, in sy voertuig vanaf Dirkiesdorp op pad toe hy deur lede van die groep voorgekeer is. Hulle het hom vertel van Hlatshwayo wat op die plaas deur boere aangekeer is en glo aangerand word. Nhlapho het in die hof bygelas dat daar glo agt maande gelede ’n voorval op Pampoenkraal was waartydens drie mense doodgeslaan is. Een persoon het dié voorval oorleef. Volgens Nhlapho was die groep veral versigtig om Hlatshwayo te red in die lig van dié voorval. “Die mense was bang. Hulle wou ’n lewe te red toe hulle soontoe is.” Die ondersoekbeampte het verder gesê Yende word glo in verlede jaar se voorval op Pampoenkraal geïmpliseer. Hy is tot op hede egter nog nie aangekla nie. Luidens die verklaring is Mgcini toe in sy voertuig na Pampoenkraal gevolg deur nog ’n voertuig met insittendes wat ook wou ondersoek instel. Hulle is eers na die een hek waar hulle boere en plaaswerkers op die plaas opgemerk het. Die boere was glo gewapen en Mgcini is deur die insittendes van die ander motor aangeraai om nie die plaas te betree nie. Hulle is toe na die ander hek waar twee van die boere se voertuie, ’n Ford Ranger en Land Cruiser, glo reeds die hek versper het. Die groep, onder wie Mgcini, het glo híér ’n bebloede Hlatshwayo onder ’n boom opgemerk en daarop aangedring om op die plaas toegelaat te word sodat hulle hom na ’n kliniek kon neem. Volgens die ooggetuies het Klingenberg hulle egter toegang geweier. Mgcini was egter vasberade om die hek oop te kry en hy is deur Klingenberg geslaan. ’n Struweling en skote het gevolg. Nhlapho het getuig dat Mgcini van agter geskiet is waarna hy inmekaargesak het. Volgens die ooggetuies se verklarings het Klingenberg daarna vir Mgcini van naby in die kop geskiet. Die ander broer is glo ook tydens die voorval van agter geskiet terwyl ’n ander getuie gesê het dat Malan skote op hom afgevuur het en hom die k-woord toegesnou het. Volgens die ooggetuies het een van die boere ’n vuurwapen langs Mgcini neergegooi. Hy het later die vuurwapen gaan optel, maar van die boere het vir hom geskree om dit weer neer te gooi. Nhlapho het gesê die polisie het 20 minute nadat hulle ontbied is op Pampoenkraal aangekom. Die boere wou volgens polisiebeamptes egter nie sê wat gebeur het nie, maar aangedui dat hulle eerder met hul regsverteenwoordigers wil praat. Die polisie het tans ses patroondoppies in hul besit wat op die toneel gevind is. Volgens die ooggetuies het boere op die toneel nog doppies opgetel. Die verdediging wou vanmiddag tydens kruisondervraging weet waarom die betogers nie die polisie die betrokke dag ontbied het nadat Hlatshwayo aangekeer is nie. Die verdediging het aangevoer dat die staat se getuies “nie oop kaarte speel nie”, valse verklarings afgelê het en onbetroubaar is. Nhlapho het tydens kruisondervraging erken dat hy tot dusver slegs een weergawe van gebeure ingewin het. Kruisondervraging sal na verwagting Maandag hervat word.