STILBLY OOR DIE ANGLO-BOEREOORLOG IS GEEN OPSIE NIE – Afrikanergeskiedenis
STILBLY OOR DIE ANGLO-BOEREOORLOG IS GEEN OPSIE NIE
Afrikaners na 1994 Artikels
Die eerste probleem lê by die ANC se ideologiese verstaan van die Suid-Afrikaanse geskiedenis. Op 24 Maart 1987 het die ANC en die Suid-Afrikaanse Kommunistiese party formeel besluit Afrikaners is "colonialists of a special type." Die etikettering van Afrikaners vorm die hoeksteen van die ANC se houding teenoor Afrikaners en hulle vertrekpunt tot die verstaan van Suid-Afrika se geskiedenis. Sedert 1987 het die ANC geen aks van hulle historiese inbeelding afgewyk nie. Mbeki se tipering van Afrikaners as kolonialiste van 'n spesiale soort in 2004 of Zuma se uitsprake oor Jan Van Riebeeck in 2015 rus steeds op die 1987-historiese inbeelding. Na die 1987-besluit is 'n reeks strategiese beleidsdokumente ontwikkel om die Suid-Afrikaanse geskiedenis aan die hand van die ANC se anti-koloniale meesterverhaal te herskryf deur subtiele nuanse-verskille of bloot blatante onwaarhede. Dit pas byvoorbeeld nie in die ANC se meesterverhaal dat Afrikaners tydens die Groot Trek weggetrek het van die Britse imperialistiese wurggreep in die Kaapkolonie nie. Dit pas hulle ook nie dat die Voortrekkers die eerste demokraties verkose republieke suid van die Sahara gestig het nie. Die Groot Trek moet eerder vertolk word as wittes wat die binneland van Afrika wou kolonialiseer deur grond te steel. Dit pas nog minder in die ANC-verhaal dat twee klein demokratiese republieke hulle teen die vergrype van Brittanje se imperialisme verset het in twee antikoloniale vryheidsoorloë. Die waarheid moet subtiel verdraai word deur die sagklinkende neutrale naam van 'n Suid-Afrikaanse oorlog. Minister Nathi verstaan die kuns van manipulering van nuanses en subtiele inkleur van historiese werklikhede, want as hoof van die ANC se opleidingskool is hy een van die ANC se voorste ideologiese leiers. Hy verstaan dat 'n suksesvolle ideologie twee basiese bestanddele nodig het om 'n greep te kry op mense se dink en doen. Enersyds word 'n ideologie gebore uit en gevoed deur 'n voortdurende vertroeteling van 'n slagoffer gevoel van onreg. Andersyds is die verheffing van selektiewe ideale tot 'n einddoel nodig om uiteindelik 'n absolute aantrekkingskrag op mense uit te oefen. Die brousel skep mettertyd 'n illusie waarin ideologies gekleurde waardes aan ons en hulle toegeken word. Dit beskou kritiek as dislojaliteit. Dit hol etiese waardes uit. Dit teer op vrees en bedreiging wat meesters in die dramatisering van spekulasie uitbuit om napratende en instemmende lakeie te skep. Uiteindelik heilig die doel die middele.
Hierdie subtiele ideologiese inkleur van die Suid-Afrikaanse geskiedenis, of dit naamsverandering van 'n oorlog of die herskryf van skoolgeskiedenishandboeke is, maak dit moontlik om Afrikaners te reduseer tot kolonialiste van 'n spesiale soort, hulle grondwetlike kulturele regte te ontken of te onderspeel en om Afrikaners de facto te reduseer tot tweedeklasburgers in hulle eie land. 'n Gelate aanvaarding of 'n swyende instemmigheid oor die kulturele geweld is verkeerd.
Tweedens is die historiese naamsverandering maar net nog 'n simptoom van die dieperliggende vraag oor 'n toekomsvisie vir Suid-Afrika. Die besluit van Minister Nathi hou ironies genoeg verband met die ou strydpunt tussen twee Anglo-Boereoorlog opponente, naamlik generaal Jan Smuts en Lord Alfred Milner. Die strydpunt wat kort na die Anglo-Boereoorlog ontstaan het, handel oor die status en regte van die Britse kolonies in die Britse Ryk. Milner en sy Kindergarten was ten gunste van 'n gesentraliseerde benadering waar alle sake van kolonies deur een sentrale parlement vanuit Londen dikteer en beheer word. Milner wou vanuit 'n gesentraliseerde sentrum diverse kulture en kolonies die knie laat buig voor Britse belang en strewes en die meerderwaardigheid van Britse kultuur en geskiedenis op hulle afdwing. Al sy propaganda en onderwysbeleide was op die bereiking van dié ideaal gerig. Daarteenoor het Smuts gepleit dat die kolonies erken word as outonome gebiede met die reg tot selfregering en beheer oor eie kulturele sake.
Die konteks verskil, maar die uiteenlopende toekomsvisies van Smuts en Milner is steeds relevant. Die kernvraag is steeds om ons 'n Suid-Afrika visualiseer waar 'n Milneristiese verstikkende gesentraliseerde eenheid van bo-af op almal en alles afgedwing word? 'n Geslote sisteem waar diversiteit, ook diverse historiese vertrekpunte, deur 'n magtige meerderheid tot 'n meesterverhaal gestandaardiseer word en minderhede uit vrees die knie moet buig en instemmend moet knik?
Of visualiseer ons Suid-Afrika as 'n dinamiese gemeenskap van gemeenskappe? 'n Oop, en ruimteskeppende sisteem wat kulturele vryheid van gemeenskappe en die vryvloei van idees waarborg? 'n Suid-Afrika wat die rykdom van taal en kulturele diversiteit as 'n bate beskou en nie as beuselagtige lastighede in die groter verhaal nie? 'n Suid-Afrika waar niemand vandag meer deur die meerderheid of minderheid gekolonialiseer of geëtiketteer word nie? 'n Suid-Afrika waar niemand deur joernaliste gemaan word om uit vrees te swyg nie?