Lefase le na le bokaakang bja meetse bjoo bo segetšwego mellwane bjoo bo sepelago ka leboo. Tshepelo ye e bitšwa leboo la meetse goba leboo la haedrolotšiki (hydrological cycle).
Kgato ya moyafalo e diragala ge letšatši le ruthetša meetse dinokeng le matamong mme meetse a a fetoga moyameetse goba phufudi. Moyameetse wo o tloga nokeng goba letamong mme o rotogela moyeng.
Phufulelo ke tshepelo yeo ka yona matlakala a dimela a lahlegelwago ke meetse. Phufulelo le moyafalo ke ditshepelo tše pedi tšeo di bušetšago meetse moyeng.
Phokafalo ke tshepelo yeo ka yona moyameetse moyeng o tšidifalago le go boela sebopegong sa seela go bopa maru.
Kgato ye e diragala ge moyameetse woo o boetšego sebopegong sa seela (phokafalo) e lego wo montši ka moo o sa hlwego o kgona go dula moyeng. Maru a ba boima mme meetse a boela lefaseng ka sebopego sa pula, sefako, lehlwapula goba lehlwa/kapoko.
Ge meetse a boela lefaseng ka sebopego sa pula a ka wela mawatleng, matamong goba dinokeng, goba a ka felela nageng. Meetse ao a welago nageng a nwelela fase mme a ba karolo ya "meetse a mmung" (ground water) ao a ka dirišwago ke dimela le diruiwa/diphoofolo, goba a ka tšhaba a kgobela meeleng, matamong, dinokeng, mme mafelelong a elela lewatleng - ke moka tshepelo (leboo) e thoma ka bofsa.
Dimela di hloka meetse ka lebaka lang?
Meetse a dira gore semela se emelele thwii. Dimela tše mpsha (fresh plant material) di ka akaretša tekanyo ya 90% ya meetse. Bontši bja matute a disele ke meetse mme ona a tiiša tlhale ya semela. Ge semela se hlaela meetse a a lekanago se a pona le gona se a lepelela. Tahlegelo ye e fetišago ya meetse e hlola lehu la semela.
Meetse a fodiša (tšidifatša) semela ka phufulelo.
Meetse ke materiale ya popego mme dimela di a diriša gammogo le khapontaoksaete go bopa dikhapohaetreite (carbohydrates).
Meetse ke setološi seo se rwalago diminerale tše di tologilego mmung ka medu go di fihliša dikarolong tše dingwe tša semela.