(2016 09 04 2e) Die waarde van lewe 1 Kon 3 v24tot27 ♪
Posted on September 4, 2016 September 5, 2016 by Johan
Lewe en dood – van die grootste teenstelling waaraan ons kan dink. Hierdie teenstelling is die saak waaroor die Skrifgedeelte wat ons gelees het, handel.
Die jong koning, Salomo, moes beslis watter een van twee prostitute die waarheid praat. Altwee het binne drie dae die lewe geskenk aan 'n seuntjie. Die een het beweer die ander een het haar seuntjie dood gelê en hom toe met haar lewende seuntjie omgeruil. Altwee het aanspraak gemaak op die seuntjie wat nog geleef het.
Salomo se oplossing: bring 'n swaard. Sny die lewende seuntjie middeldeur en gee helfte vir elkeen. Die een het verkies dat die ander een eerder die lewende seuntjie kry. Die seuntjie se lewe het vir haar groter waarde gehad as haar aanspraak op hom. Salomo het aan die hand van die twee se reaksie beslis wie die regte ma was. Sy kry toe die seuntjie – lewend.
Aan die hand van hierdie gedeelte staan ons stil by die waarde van lewe. Ons let op (1) die agtergrond vir die gebeure en (2) die beslissing
Die agtergrond van hierdie gebeure
Salomo het in sy pa Dawid se plek koning geword. Hy was nog jonk en onervare. Hy het by Gibea waar die vernaamste hoogte vir offerande was, 'n duisend brandoffers gebring (1 Kon 3:4). Daar het die Here die nag in 'n droom vir Salomo gevra wat Hy vir hom moet gee. Salomo het die antwoord gegee wat die Here se goedkeuring weggedra het: Gee my die gehoorsaamheid aan U dat ek u volk reg sal regeer en in alles insig sal hê, want wie kan uit homself hierdie groot volk van U regeer (1 Kon 3:9)!
Die Here se antwoord is ook opgeteken: Ek gee aan jou wysheid en insig soos niemand vóór jou gehad het of ná jou sal hê nie (1 Kon 3:12). Hy sou, daarbenewens, ook rykdom en aansien kry. Die Here het tog 'n voorwaarde by gevoeg: As jy jou in jou optrede hou aan my voorskrifte en gebooie soos jou vader Dawid gedoen het, sal Ek jou ook nog 'n lang lewe gee (1 Kon 3:14). Ons weet uit die later geskiedenis dat Salomo hom nie soos Dawid aan die Here se voorskrifte en gebooie gehou het nie. Veral in sy ouderdom het die uitlandse vroue vir wie hy so lief was, hom tot afgodediens verlei (1 Kon 11:1 – 4).
'n Nog jong en onervare Salomo was die hoofkarakter in die gebeure waarop ons vanaand fokus. Benewens die farao se dogter waarna terloops in 3:1 verwys word, tree twee ander vrouekarakters in ons fokusgedeelte op die voorgrond. Altwee was prostitute. Hulle was van dieselfde adres.
Die een het drie dae na die ander die lewe aan 'n seuntjie geskenk. Die een het haar seuntjie een nag dood gelê. Die klaagster beweer toe die vrou het haar dooie seuntjie een nag met haar eie lewende seuntjie omgeruil. Die klaagster het gevra die jong koning Salomo moes haar seuntjie wat nog geleef het, aan haar terugbesorg.
Koning Salomo moes op dus as regter beslis wie die regte ma van die lewende seuntjie was. Dat die koning regterlike beslissings moes neem, was glad nie vreemd in daardie tyd nie. Dit is veelseggend dat daardie twee vroue met hulle regsaak toegang tot die koning gekry het. Hier is die praktiese toets vir wat hy van die Here gevra het: 'n opmerksame hart om reg te spreek oor u volk (1 Kon 3:9, '53). Vandag sou Salomo se optrede die toets van regspraak "sonder vrees of vooroordeel", sonder aansiens des persoons, slaag.
In ons tyd sou die regter se beslissing eenvoudig wees: "Gaan kry die DNS (Engels DNA) toetse. Ek sal aan die hand van die toetsuitslae uitspraak lewer." Ons teks speel af eeue voordat DNS ontdek is.
Wanneer hy uitspraak lewer, som die regter vandag nog die kern van die saak voor hom met die getuienis na beide kante daarvan op. Ook Salomo het dit gedoen: Die koning redeneer toe by homself: die een sê: "Die seuntjie wat lewe, is myne, joune is dood," en die ander sê: "Nee, jou seuntjie is dood; die een wat lewe, is myne" (1 Kon 3:23). Hy besef die moeilikheid van die saak waaroor hy moet beslis. Dit is die geval van een se woord teen dié van die ander – een van die moeilikste beslissings om te vel.
In enkele penstrepe skets die skrywer onder leiding van die Heilige Gees die verloop van die saak: Toe beveel die koning: "Bring vir my 'n swaard!" Hulle het die swaard gebring, en die koning het gesê: "Sny die kind wat lewe in twee stukke en gee vir elkeen van hulle 'n helfte!" (1 Kon 3:24, 25). Stel jou die prentjie voor: Een van die koninklike wagte gaan haal 'n swaard. Terwyl hy met die swaard in die hand staan, beveel Salomo die wag om die seuntjie wat leef, in twee te sny en vir elke vrou 'n helfte te gee. Sou die wag die bevel uitvoer, sou beide vroue sonder 'n seun wees wat lewe.
In die wysheid wat God hom geskenk het, het koning Salomo die twee vroue die geleentheid gegee om self die beslissing te vel wat hulle van hom gevra het. Hy het die kern van hulle saak voor hulle oopgelê: Watter waarde het hierdie seuntjie se lewe vir jou?
Die een vrou se reaksie op die kind en die swaard in die kollig was: "As ek hom nie kry nie, kry jy hom ook nie. Sny hom deur!"(1 Kon 3:26e). Daardie seuntjie se lewe het geen waarde vir haar gehad nie.
Die ma van die lewende kind het totaal anders gereageer. Haar hart het inmekaar gekrimp oor die lot van die baba. Sy het smekend vir die koning gesê: "Asseblief, U Majesteit, gee die seuntjie wat lewe vir haar, moet hom tog net nie doodmaak nie" (1 Kon 3:26m). Die seuntjie se lewe was van soveel waarde, dat sy bereid was om haar aanspraak op hom te laat vaar. Hy kon eerder bly leef as kind van die ander ma.
Eintlik het die vroue self die saak tussen hulle beslis. Salomo moes net amptelik beslag gee aan hulle beslissing. Hy doen dit toe ook: "Moenie die kind doodmaak nie, maar gee hom vir die een dáár, sý is die ma!" (1 Kon 3:27). Die een vir wie die lewe van haar kind swaarder geweeg het as haar aanspraak dat hy haar seun was, het haarself as die ware ma bewys.
Ook ons aandag is vanaand gevestig op die waarde van lewe. Ons leef in 'n land waar een van die basiese menseregte juis is: die reg op lewe. Hierdie reg word so hoog geag dat die Grondwetlike Hof beslis het dat die doodstraf strydig daarmee is. Selfs iemand wat 'n ander se lewe wederregtelik geneem het, behou volgens hulle uitspraak die reg op sy lewe.
Ongelukkig tree baie landsburgers strydig met die grondwet op.
Volgens die jongste polisiestatistiek word 51 mense daagliks vermoor. Geweldsmisdade soos moord, huisrooftogte en kapings neem jaar na jaar toe.
Aborsie is gewettig. Sommige hanteer dit selfs as middel vir geboortebeperking.
Mense skenk lewe aan die een kind na die ander, sodat hulle die kindertoelaag kan kry – maar hulle gebruik dit nie om daardie kinders mee te versorg nie.
Dit is duidelik: in die praktyk heg mense in ons land nie veel waarde aan lewe nie. Baie staan eintlik in die skoene van die prostituut wat gesê het: "Sny hom deur!"(1 Kon 3:26e).
Natuurlik gaan ek en jy sê: ons is heeltemal anders. Tog staan ons ook voor die gewetensvraag:
Watter waarde heg jy aan die lewe van die mense rondom jou?
Is jy bereid om drastiese stappe te neem om iemand ander se lewe te beskerm?
In terme van ons fokusgedeelte: is jy bereid om iemand na aan jou prys te gee sodat hy sy lewe kan behou, of sy hare?
Vra jy, in jou praktiese besluite, dat God jou deur sy Gees sal lei om ooreenkomstig sy Woord waarde aan die lewe van ander te heg?
Die Here plaas die waarde van lewe as geskenk uit sy hand in die sesde gebod in die kollig. Christus het by geleentheid gesê: Ek is die weg en die waarheid en die lewe. Niemand kom na die Vader toe behalwe deur My nie (Joh 14:6). Besef jy die wonder daarvan dat Christus sy lewe afgelê het sodat jy, sondaar wat die dood as straf op jou sonde verdien, die lewe in sy volste betekenis kan kry. Hoe kragtig is die betekenis van Christus se woorde: Niemand het groter liefde as dit nie: dat hy sy lewe vir sy vriende aflê (Joh 15:13). Die Seun van die lewende God, Hy wat gesê het dat Hy lewe is, het sy lewe afgelê, sodat ek en jy nou kinders van God kan wees.
Ook ons lewe as kinders van die Here moet iets weerspieël van die waarde wat ek en jy heg aan sy lewe wat Christus vir ons afgelê het. Mag die Here ons deur sy Gees daartoe genadig wees.
Die preek is beskikbaar in .pdf-formaat. Kliek op die naam wat volg: (2016 09 04) Die waarde van lewe 1 Kon 3 v24tot27
https://www.gkvo.co.za/wp-content/uploads/2016/09/2016-09-04-Die-waarde-van-lewe-1-Kon-3-v24tot27.mp3