Trump se nalatenskap moet anderkant sy persoon gesoek word(Foto: MANDEL NGAN / AFP) Dit was ŉ nederige, ouer en hopelik wyser Donald Trump wat Woensdagoggend by die St. Andrews-lugmagbasis buitekant Washington DC voor ŉ klein groepie ondersteuners finaal afskeid geneem het. Trump se kort toespraak is gekenmerk deur waardering vir die mense om hom en vir sy ondersteuners en deur sy opregte dank wat hy uitgespreek het vir die voorreg om te kon dien. Dit was ŉ ander Trump as die verwoede, vurige Trump wat sedert die verkiesing op 3 November met bewerings van enorme verkiesingsbedrog sy eie nalatenskap bykans aan flarde geskeur en sy beweging en party enorme skade berokken het. Dit is tans baie moeilik om oor oudpres. Trump se nalatenskap te praat. Hy het onlangs die eerste Amerikaanse president ooit geword om twee keer deur die huis van verteenwoordigers in ŉ staat van beskuldiging geplaas te word. Binnekort kan hy die eerste president word wat deur die senaat skuldig bevind word. Trump het die afgelope 11 weke sy eie nalatenskap enorme skade berokken. Hy het die konserwatiewe beweging, die Republikeinse Party, en selfs die Amerikaanse demokrasie van federalisme en ŉ sterk gedesentraliseerde kiesstelsel op onverantwoordelike wyse gediskrediteer. (Foto: Pete Marovich – Pool/Getty Images/AFP) Trump het op 3 November verlede jaar die Amerikaanse verkiesing verloor. Dit is ŉ feit. Hy het 74 miljoen Amerikaners oortuig om vir hom te stem – ŉ uitsonderlike prestasie wat 11 miljoen stemme beter is as Bush se vorige rekord vir ŉ Republikein in 2004. Hy het egter soveel vyande gemaak, soveel woede onder sy opponente ontketen en soveel vrees onder sekere dele van die Amerikaanse bevolking aangewakker dat 81 miljoen Amerikaners – ook ŉ rekord – teen hom gaan stem het. Want ja, die 81 miljoen stemme vir Biden was in ŉ groot mate eerder 81 miljoen stemme téén Trump. Die Trump-era is verby en Trump sal die Republikeine en die konserwatiewe beweging ŉ groot guns bewys om hom aan die aktiewe politiek te onttrek. Die Republikeine sal egter ŉ groot fout begaan indien hulle dink dat ŉ verwydering van dit wat Trump verteenwoordig het, sy beleid, sy empatie met gewone Amerikaners, sy begrip van die vervreemding van ŉ groot segment van die Amerikaanse kiesers en sy vermoë om met ekonomiese en kulturele populisme die Republikeinse party se steunbasis te vergroot, nou die oplossing vir die party is. Die Republikeinse Party kan nie weer die party van ouer, wit buiteklublede word nie. Hoewel hierdie groep van hoërmiddelklas-, dikwels meer konserwatiewe, Amerikaners steeds ŉ belangrike deel van die party se steunbasis uitmaak, het Trump die afgelope vyf jaar daarin geslaag om die Republikeinse Party die party van gewone hardwerkende, behoudende Amerikaners, wat oor hul gesinne, instellings, gemeenskappe en land bekommerd is, te maak. Dit mag dalk Trump se grootste enkele nalatenskap wees, sou die regte opvolger vir Trump na vore tree om sy beleid en boodskap op ŉ meer geloofwaardige en afgeronde wyse in volgende verkiesings aan Amerikaanse kiesers te bied. Foto: REUTERS/Carlos Barria Ten spyte daarvan dat Trump die Amerikaanse kiesstelsel en demokrasie op onverantwoordelike maniere diepliggend benadeel het, was sy administrasie van vier jaar propvol suksesse wat ongelukkig nou deur veral die hoofstroommedia ontken word. Tydens die eerste drie jaar van Trump se regering is sewe miljoen werksgeleenthede geskep. Werkloosheid het tot op die laagste vlak in 50 jaar gedaal. Ja, een rede was die positiewe ekonomiese siklus wat onder Obama se leiding begin het, maar Trump se verlaagde belastingkoerse en deregulering van verskeie ekonomiese sektore het ŉ groot rol gespeel. Sy proteksionistiese handelspraktyke het tot die skep van 1,2 miljoen vervaardigingsposte bygedra. Die gemiddelde inkomste van ŉ middelklasgesin in Amerika het tydens Trump se presidentskap met $6 000 per jaar gestyg. Dit is vyf keer meer as tydens die agt jaar van Obama se regering. Die salarisse van Amerika se werkersklas het met 16% gestyg en veral minderheidsgroepe het die meeste hierby gebaat. Huiseienaarskap onder swart Amerikaners het van 41,7% tot 46,4% toegeneem. Een van die grootste suksesverhale van die Trump-administrasie was sy enorme poging om regulasies te verminder. Die Trump-administrasie het 25 000 bladsye se regulasies uit die Federale Register laat verwyder, terwyl Obama nog 16 000 bladsye tot die regulasies bygevoeg het. Deregulering het tot die ontwikkeling van meer kleinsakeondernemings gelei en het tot verdere groei in onder meer die ontginning van natuurlike hulpbronne aanleiding gegee. Die hoeveelheid nuwe generiese medisyne wat jaarliks goedgekeur word, het danksy Trump se dereguleringspogings met 50% toegeneem wat tot ŉ laer koste vir medisyne aanleiding gegee het. (Foto: Randy Hoeft/The Yuma Sun via AP) Veral arm swart kinders in Amerikaanse stede het aansienlik baat gevind by die Trump-administrasie se pogings om skoolkeuse te verbreed en ouers self te laat kies waar hulle hul kinders wil laat skoolgaan. In die lig van sy fokus op “Amerika Eerste”, het Trump sy grootste suksesse, ironies genoeg, waarskynlik op buitelandse gebied behaal. Die Trump-administrasie het ŉ groot bydrae gelewer om die Islamitiese Staat in Sirië en Irak te verslaan. Anders as Obama het Trump sy belofte nagekom om Amerikaanse soldate uit oorloë in Irak, Sirië en Afganistan te onttrek. Hy het Europese lande gedwing om groter verantwoordelikheid vir hul eie verdediging te begin aanvaar. Op Trump se aandrang het Navo-lidlande hul finansiële verbintenis met $400 miljard teen 2024 verhoog. Die ooreenkomste wat tussen Israel en verskeie Arabiese lande bereik is, was te danke aan Trump se onkonvensionele en transaksionele diplomasie. Dit het die Midde-Ooste in ŉ nuwe era ingedwing en het die Palestyne laat besef dat hul kat-en-muis-speletjies tot ŉ einde gekom het en dat hulle met erns sal moet onderhandel indien hulle nog ŉ eie Palestynse staat wil sien verrys. Ook Trump se aggressiewe benadering jeens China was tydig en nodig. Dit is duidelik dat die Biden-administrasie, net soos met Trump se Midde-Oosterse beleid, ook nie van sy benadering jeens China sal kan afwyk nie. China het die grootste bedreiging vir die Westerse demokrasie geraak. Dit is nou ŉ feit. Foto: (Doug Mills/The New York Times via AP, Pool) Konserwatiewe Amerikaners is Trump groot dank verskuldig vir die 234 federale regters, drie regters in die hooggeregshof, 54 regters in die federale appèlhowe en 174 regters in distrikshowe wat deur Trump benoem is. Trump het Amerika se grensbeheer verbeter, 600 km se grensmuur laat blou en onwettige immigrasie doeltreffend teengewerk. Die Trump-administrasie se suksesse is heelwat meer as wat in bogenoemde opsomming genoem word. Die hoofstroommedia, ook in Suid-Afrika, se eensydige ontkenning daarvan spreek van sensuur in dieselfde gees as die drakoniese wyse waarop konserwatiewe stemme die afgelope tyd op sosiale media onderdruk word. Soveel dinge kon seker anders gewees het sou Trump op 4 November die verkiesingsuitslag aanvaar het en hom eerder daarvoor beywer het om die konserwatiewe beweging en die Republikeinse Party te help uitbou. Die Trump-administrasie was van dag een af chaoties en ongedissiplineerd en Trump se regeerstyl was een wat bondgenote ongelukkig aanhou vervreem en tot die een skandaal na die ander aanleiding gegee het. Anders as wat die media berig, is Trump egter nie die ongewildste oudpresident nie. Trump se steun onder Amerikaners is tans wesenlik hoër as wat George W. Bush se steun was toe hy in 2008 die Withuis verlaat het. Trump se steun is natuurlik baie hoër as die steunvlakke van ander gediskrediteerde oudpresidente soos Richard Nixon, Warren G. Harding en James Buchanan. (Foto: Cory Morse, AP) Trump se nalatenskap gaan egter oor die volgende paar jaar deur twee dinge beïnvloed word. Eerstens hoe sy eie party daarop gaan reageer en of hulle daarin gaan slaag om die goeie daaruit te neem en ŉ groter, beter party daaruit te bou. Gaan Trump-Republikeine ŉ heksejag voer teen partyleiers wat teen Trump gedraai het? Hieroor het Ronald Reagan gesê dat jou 80%-bondgenoot nie jou 20%-verraaier is nie. Party-eenheid gaan ŉ enorme uitdaging wees en Trump kan steeds ŉ rol speel om die party te help verenig of verdere verdeeldheid onder die Republikeine te saai. En tweedens is die vraag natuurlik tot watter mate die Biden-administrasie Trump-beleid gaan voortsit of omkeer en tot watter mate Biden gaan slaag of misluk, en hoe dit persepsies oor Trump se hantering van die belangrikste Amerikaanse vraagstukke kan help inkleur. Die laaste woord oor Trump se nalatenskap is nog nie gespreek nie.