Hardlywigheid in die kronies siek pasiënt
Lewensbekommernisse Pyn en simptoombeheer
Voorkoms van Hardlywigheid in Palliatiewe Sorg en Hospitaal
Hardlywigheid is 'n afname in die frekwensie van die gang van goed gevormde stoelgange en word gekenmerk deur stoelgang wat hard en klein is en moeilik is om te verdryf. Dit is 'n subjektiewe toestand, wat verskil vir individue gebaseer op hul normale patroon van dermbewegings en hul simptome van ongemak. Dit kan veroorsaak word deur enigiets wat die beweeglikheid van die derm vertraag of die ingewande belemmer.
Hardlywigheid kom dikwels voor by pasiënte naby die einde van die lewe. Kankerpasiënte kan die hoogste voorkoms hê, met soveel as 70 persent tot 100 persent van pasiënte wat hardlywigheid ervaar op 'n sekere punt tydens hul siekte. Hierdie toestand het 'n wesenlike uitwerking op die lewensgehalte van 'n pasiënt. Dit veroorsaak fisiese, sosiale en sielkundige nood vir pasiënte, wat ook hul versorgers kan beïnvloed.
Die eerste teken van hardlywigheid is 'n afname in die frekwensie en hoeveelheid dermbewegings. Pasiënte en hul versorgers sal hierdie afname soms aan 'n verminderde inname van voedsel of vloeistowwe toeskryf. Omdat hardlywigheid subjektief is, kan dit vir een pasiënt anders wees. Byvoorbeeld, as 'n pasiënt elke dag gewoonlik 'n dermbeweging het en skielik begin om hulle drie keer per week te hê, moet hardlywigheid oorweeg word. As 'n pasiënt egter elke ander dag gewoonlik 'n dermbeweging het, sal twee of drie dae sonder 'n probleem nie 'n probleem wees nie.
Ander tekens van hardlywigheid is bloeding , abdominale verspreiding , 'n verandering in die hoeveelheid gas wat geslaag het, vloeibare stoelgang, rektale pyn of druk, rektale pyn met darmbewegings, en die onvermoë om stoelgang te verlaat. As hardlywigheid vir 'n tyd onbehandel is, kan naarheid en braking ook voorkom.
Hardlywigheid kan veroorsaak word deur die siekte. Kankerverwante hardlywigheid kan veroorsaak word deur tumore in of naby spysverteringstelsel, die ruggraat of die bekkenrigting. Die gewasse kan die derm dompel of belemmer of die beweeglikheid van die ingewande vertraag.
Neurologiese siektes - soos Parkinson's , MS , en ALS - soms inmeng met maagmotiliteit. Diabetes kan veroorsaak dat neuropatie tot verlaagde beweging in die dikderm lei. Ander toestande, soos hipotireose, kan ook hardlywigheid veroorsaak.
Lewenstylveranderinge soos verminderde eetlus en vloeistofinname kan tot hiperkalemie lei , of 'n toename in kalsium in die bloed wat op sy beurt tot verminderde waterabsorpsie in die derm kan lei, wat verstopping veroorsaak. Swakheid en verminderde aktiwiteit beïnvloed die vermoë om abdominale wandspiere te gebruik en die pelviese vloerspiere te ontspan, wat noodsaaklik is vir behoorlike eliminasie.
Medikasie kan ook wees vir hardlywigheid. Opioïede analgetika, soos morfien en oksikodoon, vertraag die motiliteit van die maag deur onderwaartse peristalse te onderdruk en die toon van die anale sfinkter te verhoog. Opioïede verhoog ook die opname van water en elektroliete in die groot en dunderm, wat lei tot harde, droë stoelgang.
Ander medikasie wat tot hardlywigheid kan bydra, sluit in:
Vinka alkaloid chemoterapie soos Velban (vinblastine)
Anticholinergiese middels soos fenene (prometasien)
Trisikliese antidepressante soos Paxil (paroksetien)
Antiparkinsoniese middels insluitend levodopa
Antihipertensiewe middels (hoë bloeddruk medikasie)
Antihistamiene soos Benadryl (difenhidramien)
Diuretika insluitend Lasix (furosemied)
Hoe kan ek hardlywigheid voorkom of behandel?
Effektiewe hardlywigheid voorkoming is gebaseer op voldoende vloeistof inname, 'n behoorlike dieet en fisiese aktiwiteit (aktief motiveer die ingewande).
Kinzbrunner, BM; Weinreb, NJ; Polisier, JS; 20 algemene probleme: einde van lewensorg, McGraw-Hill Publishing, 2002.