NGV: Regering ‘mislei’ SA; minister kap terugArgieffoto (Foto: DarkoStojanovic, Pixabay) Die DA het teruggekap na die minister van gesondheid, dr. Zweli Mkhize, en sê hy probeer die rampspoedige gevolge wat die Nasionale Gesondheidsversekering (NGV) gaan inhou, onderspeel. Siviwe Gwarube, die DA se woordvoerder oor gesondheid, het gesê die wetsontwerp gaan ŉ katastrofiese uitwerking op die gesondheidsorgstelsel en die ekonomie hê. “Die minister is besig met ŉ politieke magspel met die wetsontwerp en dit is duidelik sy bedoeling is nie om die diepe ongelykheid in die stelsel uit te wis nie. “Ons stem saam met die minister dat die stelsel hervorm moet word en dat universele gesondheidsorg die antwoord daarop is, maar die minister word heeltemal mislei as hy dink die NGV gaan bekostigbare, gehalte- en volhoubare gesondheidsorg vir almal teweegbring.” Hy het gesê ŉ gesentraliseerde en genasionaliseerde gesondheidsorgstelsel gaan die laaste spyker in die stelsel se doodskis wees. Die minister het die afgelope week gesê hy verwelkom die debat oor die inwerkingstelling van die NGV en dat dit maatskaplike solidariteit gaan veroorsaak deur die kruissubsidiëring van siekes deur gesonde Suid-Afrikaners, die armes deur die rykes, en die oues deur jong Suid-Afrikaners. Mkhize hou ook vol dat talle Suid-Afrikaners die stelsel verwelkom. “Ek is deeglik bewus van die kwessie van korrupsie en ondoeltreffendheid. Ek wil burgers verseker dat ek hulle kommer deel en verbind daartoe bly om dit uit te roei.” Die minister het gesê die DA is welkom om die wetsontwerp in die Konstitusionele Hof te laat toets – soos hy vandeesweek gedreig het – maar dat verskeie regsmenings daaroor reeds ingewin is. “Die huidige koste word gedra deur die bestaande toewysings wat reeds bekend gemaak is. Weens verskeie veranderlikhede gaan toekomstige koste bekend gemaak word wanneer dit beskikbaar is. Die NGV gaan egter op ŉ verantwoordelike manier in werking gestel word wat die land kan bekostig.” Die DA sê hy het verskeie fundamentele besware teen die wetsontwerp. Dit sluit in dat dit nóg ŉ staatsbeheerde onderneming (SBO) gaan skep wat weereens miljarde rande in die hande van diegene met politieke bande plaas. Dit gaan die minister ook ongebreidelde mag en beheer oor die hele stelsel gee. Die wetsontwerp sentraliseer die verskaffing van gesondheidsdienste deur die bestuur van alle sentrale hospitale onder die nasionale departement te plaas. Die DA sê dit gaan die stelsel fragmenteer en mag en besluitneming verder van mense wegneem, eerder as nader bring. Die finansiering van die NGV gaan ŉ selfs groter belastinglas op gewone Suid-Afrikaners plaas en neem hulle reg weg om oor hulle eie gesondheidsorg te besluit. “Dit gaan ongetwyfeld lei tot ŉ enorme uittog van kennis en talent. Dokters en gesondheidsorgwerkers gaan geleenthede buite ons grense soek,” het Gwarube gesê. Die DA-leier Mmusi Maimane het die afgelope week gesê sogenaamde mediese toerisme is algemeen waar bevrydingsbewegings regeer en waar dit hulle verantwoordelikheid is om behoorlike gesondheidsorg aan álmal te verskaf – maar dit nié doen nie. Maimane het gesê oudpres. Robert Mugabe, wat Zimbabwe 40 jaar lank regeer het, kry mediese behandeling van gehalte in Singapoer, nie in sy eie land nie. Die oudpresident van Angola, Jose Eduardo dos Santos, word gereeld in Spanje behandel. Nigeriese pres. Muhammadu Buhari reis na Brittanje vir behandeling en Patrice Talon, president van die Republiek van Benin, het onlangs ŉ operasie in Frankryk ondergaan. “Selfs ons eie adj.pres. David Mabuza het mediese behandeling in Rusland ontvang. Daar is ŉ duidelike patroon hier,” het Maimane gesê. Die burgerregtegroep AfriForum het vroeër al gesê hy gaan ook die NGV met mening teenstaan en dat dit nie sin maak vir ŉ moderne regering om só ŉ universeel mislukte sisteem te wil naboots nie. Een van die grootste bronne van kommer vir die organisasie is Mkhize se uitsprake dat Suid-Afrikaners onder die NGV nie sekere dienste gaan bekom net omdat hulle dit kan bekostig nie. “Wat dit wesenlik beteken, is dat die staat sal kan besluit watter behandeling jy nodig het, wie dit moet verskaf en waar jy dit moet ontvang. “Praktiese implikasies hiervan kan insluit dat die staat byvoorbeeld kan besluit wie ’n vrou se ginekoloog moet wees, asook waar en deur watter metode haar kind gebore moet word of watter kankerbehandeling ’n pasiënt moet kry,” het Natasha Venter, veldtogbeampte by AfriForum, gesê. AfriForum sê die gesondheidsdepartement het jaarliks van die swakste oudits en dat die departement in dié stadium nie eens ŉ akkurate aanduiding van die koste verbonde aan die NGV het nie, maar stééds daarmee wil voortgaan. Die VF Plus het ook gesê hy is diep bekommerd oor die negatiewe uitwerking wat die NGV reeds op die land se ekonomie het. Philip van Staden, VF Plus-woordvoerder vir gesondheid, het gesê dit is sigbaar in die daling van die aandeelpryse van verskeie maatskappye in die gesondheidsektor en dat dit Suid-Afrika se ekonomie verder gaan verswak. “In die belang van Suid-Afrika moet die NGV-projek sonder meer gestaak word om verdere finansiële verliese in die ekonomie te voorkom,” het Van Staden gesê. “Die Suid-Afrikaanse regering het hier ŉ monster geskep wat hy nie sal kan beheer nie en wat noodlottige gevolge vir alle Suid-Afrikaners inhou. Suid-Afrika kan nie meer skade aan die ekonomie en aan sy tans sukkelende gesondheidsorgstelsel bekostig nie.”