Zondo gaan voort, met of sonder ZumaOudpres. Jacob Zuma tydens ‘n vorige verskyning by die Zondo-kommissie. (Foto: AP) Adjunkhoofregter Raymond Zondo sê die kommissie wat staatskaping ondersoek gaan voort, met of sonder ŉ verskyning deur oudpres. Jacob Zuma óf lede van die omstrede Gupta-familie wat sentraal in die staatskapingskandaal staan. “Of die kommissie nou hoor van oudpres. Zuma of die Gupta-familielede wat genoem word in getuienis van getuies wat voor hom verskyn het of nie, die kommissie gaan voort en sal sy werk afhandel sónder hulle insette,” het Zondo Donderdag gesê. Zondo het gister meer besonderhede bekend gemaak oor die kommissie se aansoek in die hooggeregshof dat sy werksaamhede verleng word. Die huidige verhoor eindig einde volgende maand en die kommissie se aansoek om sy werk te verleng word na verwagting op 11 Februarie in die hooggeregshof in Pretoria aangehoor. Zondo het ook gesê die spertyd om die aansoek teen te staan het reeds verstryk en sover sy kennis strek is nie ŉ enkele beswaar ontvang nie. Indien die kommissie se aansoek toegestaan word, gaan hy voort om getuienis tot die einde van die jaar aan te hoor. Indien die aansoek nié toegestaan word, gaan die kommissie egter nie bevindings kan maak nie. Wanneer Zondo se bevindings aan pres. Cyril Ramaphosa voorgelê word, moet die president besluit of die volledige verslag bekend gemaak word en of ŉ geredigeerde weergawe aan die publiek beskikbaar gestel word. Zondo het gesê die geloofwaardigheid van die kommissie is onaangetas en die reg- en ondersoekspanne werk geweldig hard. “Hulle is nie perfek nie, niemand is perfek nie. Ek is nie perfek nie, maar hulle is geweldig toegewyd.” Die regter wou nie uitwei oor sy siening van die redes wat Zuma aanvoer waarom hy steeds nie beskikbaar is om te getuig nie en ook nie oor Zuma se beswaar oor ŉ onlangse aansoek om hom te dwing om te verskyn nie. “Dit sou belangrik vir die kommissie wees om die inligting te kry wat hy het, maar as hy uiteindelik nie verskyn nie, gaan die kommissie sy werk afhandel op grond van wat ander getuies gesê het.” Die minister van justisie, Ronald Lamola, het verlede jaar gesê planne word gemaak om die Gupta-broers na Suid-Afrika te bring. “Van die kommissie se kant sal ons kyk wat gedoen kan word as dit nie gebeur nie,” het Zondo gesê. Die kommissie van ondersoek is in 2018 op die been gebring en sy werksaamhede sou aanvanklik ses maande lank duur – soos aanbeveel deur die voormalige openbare beskermer, Thuli Madonsela. Zondo het daarna aansoek suksesvol gevra dat dit met nog ŉ jaar verleng word. Sedert openbare verhore in Augustus 2018 begin het, het Zondo se siening van die werk wat sy span moet doen, beduidend verander. Die getuienis van meer as 150 mense is aangehoor en meer as 27 000 bladsye transkripsies is ingedien. “Korrupsie is diepgewortel in ons samelewing,” het hy gesê. “Daar is baie korrupsie – selfs dít wat die kommissie reeds gesien het, is net die oortjies van die seekoei.”