Nuwe teenkorrupsie-adviesraad aangekondigPres. Cyril Ramaphosa (10 Junie 2022) (Foto: Elmond Jiyane/GCIS) Pres. Cyril Ramaphosa het Maandag ŉ nuwe nasionale teenkorrupsie-adviesraad aangekondig. Dié raad sal van 1 September met ŉ ampstermyn van drie jaar begin. Die president het in sy weeklikse nuusbrief gesê die raad sal belanghebbendes bymekaar bring om toesig te hou oor die inwerkingstelling van die nasionale teenkorrupsie-strategie en die regering van raad bedien oor noodsaaklike voorkomingsmaatreëls, institusionele vermoëns en hulpbronne om ŉ herhaling van staatskaping te voorkom. Die raad moet ook help om bedrog en korrupsie uit te roei. Prof. Firoz Cachalia is voorsitter en koningin Nomandla Mhlauli van die amaRharhabe-koninkryk in die Oos-Kaap is die adjunkvoorsitter. Kavisha Pillay, David Lewis, Nkosana Dolopi, Barbara Schreiner, adv. Nokuzula Khumalo, Sekoetlane Phamodi en Thandeka Gqubule-Mbeki sal ook in die raad dien. Dié groep sal ook die regering van raad bedien oor die aanbevelings uit die Zondo-verslag wat Ramaphosa teen 22 Oktober aan die parlement moet voorlê. “Ons doelwit is om sterk en weerstandige instansies te bou wat ŉ einde kan bring aan korrupsie en enige pogings tot staatskaping kan voorkom,” sê Ramaphosa. Volgens hom het die maatreëls wat die regering tot dusver ingestel het om wetstoepassingsagentskappe te versterk om korrupsie en staatskaping te beveg, vrug gedra. Die ondersoekdirektoraat (OD) het die afgelope finansiële jaar reeds meer as 20 korrupsiesake op die hofrol geplaas en 65 beskuldigdes is aangekla. “Dit sluit verskeie ‘staatskaping’ en ander sake van ernstige korrupsie in.” Die batebeslagleggingseenheid het ook bevriesingsbevele van R5,4 miljard bekom wat met korrupsiemisdade verband hou. Die spesiale ondersoekeenheid (SOE) het geld en bates ter waarde van R2,6 miljard teruggekry en kontrakte ter waarde van R18 miljard tersyde laat stel. Altesaam 119 siviele sake ter waarde van meer as R13 miljard is reeds by die spesiale tribunaal ingedien. “Korrupsie is ŉ baie ingewikkelde misdaad om te vervolg. Oortreders doen baie moeite om hul spore uit te vee. Dit beteken dat die owerhede se reaksie net so gesofistikeerd moet wees.” ŉ Multidissiplinêre Fusion-sentrum is gevolglik in 2020 op die been gebring waar wetstoepassingsagentskappe en die Finansiële Intelligensiesentrum saamwerk teen korrupsie. “Dié sentrum het die afgelope jaar 276 bedrog- en korrupsie-ondersoeke ondersteun, bewaringsbevele van R659 miljoen se bates bekom en R613 miljoen se bates bevries.” Die Fusion-sentrum is aanvanklik gestig om Covid-19-verwante korrupsie te ondersoek, maar die mandaat word nou uitgebrei om ook geldwassery, bedrog, wanadministrasie, terreurfinansiering en ander ernstige finansiële misdade in te sluit. Die direktoraat vir prioriteitsmisdaadondersoeke (die Valke) het verlede week ook besonderhede verskaf oor vordering wat sy teenkorrupsietaakspan gemaak het. Tussen 2019 en 2022 is 554 verdagtes op aanklag van korrupsie in hegtenis geneem, waarvan 142 skuldig bevind is. “Nog ŉ noodsaaklike finansiële intelligensie-instrument is die leefstyloudits deur die Suid-Afrikaanse Inkomstediens.” Altesaam 25 leefstyloudits ter waarde van R450 miljoen is verlede jaar deur die SAID uitgevoer. “Dit is duidelik dat die maatreëls wat die regering tot dusver ingestel om staatskaping en korrupsie te beveg ŉ merkbare impak het. Die gesinchroniseerde werk van al die wetstoepassingsagentskappe slaan misdadigers waar dit die seerste maak – in hul sak.”