Solidariteit-verslag wys SAL is swakste staatsinstelling - Solidariteit WêreldSolidariteit Wêreld
Tuis › Mediaverklarings › Solidariteit-verslag wys SAL is swakste staatsinstelling
Solidariteit-verslag wys SAL is swakste staatsinstelling
Die Solidariteit Navorsingsinstituut (SNI) het vandag in hul verslag oor die stand van Suid-Afrikaanse staatsinstellings en die waarde vir belastinggeld, bekend gemaak dat die Suid-Afrikaanse Lugdiens (SAL) die swakste van al die groot staatsinstellings bestuur word. Volgens die verslag is die waarde wat die SAL vir belastingbetalers se geld bied, skreiend.
Die verslag wys dat staatsinstellings oor die algemeen swak bestuur word. Die tweede swakste instelling is Eskom, en die staatsinstelling wat die beste bestuur word, is Telkom.
Die SNI het vyf staatsinstellings ontleed, naamlik Telkom, Eskom, Transnet, PetroSA en die SAL. In die verslag word dié staatsinstellings aan die hand van bedryfskapitaalverhouding en netto skuld voor verdienste verhouding (EBITDA) gemeet. Hierdie rekenkundige verhoudings is met die verhoudings van die top 40 maatskappye op die JSE vergelyk.
Na gelang van die rekenkundige verhoudings en algemene bestuur is die vyf maatskappye ook op ʼn skaal geplaas, wat die waarde vir belastinggeld weergee. Die skaal wissel tussen baie goed, goed, neutraal, swak, en baie swak.
Dr. Dirk Hermann, bestuurshoof van Solidariteit, voer aan dat Eskom en die SAL die maatskappye is wat die swakste presteer het. “Beide maatskappye se waarde vir belastinggeld word as skreiend gesien. Eskom word oorskadu deur bewerings van staatskaping en korrupsie wat ook sy voormalige hoof, Brian Molefe, insluit. Die fiasko met Medupi en Kusile wat beide ver oor begroting en jare laat is, dui op ernstige wanbestuur,” het Hermann gesê.
Volgens Hermann het SAL wat die swakste bestuur word, die laaste vier jaar vier verskillende uitvoerende hoofde gehad. Die totale verlies wat gely is in die gewese voorsitter van die SAL, Dudu Myeni, se termyn was R13,7 miljard. “Talle aantygings van wangedrag het oor haar kop gehang,” het Hermann bygevoeg.
Aldus Hermann is Telkom die enigste gangbare staatsinstelling. “Die staat se aandeelhouding in Telkom is slegs 39%. ʼn Mens kan nie anders as om die korrelasie tussen die kleiner staatsbesit en beter prestasie te sien nie,” het Hermann gesê.
“Staatsinstellings word deur belastingbetalers gefinansier. Die fondse kom nie uit ʼn goue pot van die staat nie, maar uit die sakke van gewone, hardwerkende belastingbetalers,” het Hermann bygevoeg.
“Die tendens in Suid-Afrikaanse staatsinstellings is dat persoonlike belang die openbare belang begin troef. In ʼn privaat omgewing sou besture wat so roekeloos optree, ontslaan word en selfs vervolg word. In Suid-Afrika word staatsinstellings as ʼn kader-rondomtalie gesien wat ʼn klein elite verryk. Elke belastingbetaler, ongeag politieke party, ras of klas moet eenvoudig in opstand kom teen patetiese waarde vir belastinggeld,” het Hermann saamgevat.