Asseblief, help om minder kos te mors!SA Harvest versprei oortollige kos aan behoeftiges. (Foto: Verskaf) Hongersnood in Suid-Afrika kan dalk iets van die verlede wees as die logistieke bedryf moue oprol en help om kos, wat onder normale omstandighede vermors sou word, na behoeftiges te vervoer. Die organisasie SA Harvest, wat hom beywer om surplus kos van vermorsing te red en terselfdertyd hongersnood in die land te verlig, sê meer as 10 miljoen ton kos, wat nog eetbaar is, word jaarliks in Suid-Afrika vermors. Dít terwyl 20 miljoen mense in die land onseker is oor waar hul volgende maaltyd vandaan gaan kom. Die grootste voedselverliese kom in die verwerking- en verpakkingsproses (49%) voor, terwyl 19% van voedsel vermors word wanneer dit geberg word nadat dit geoes is. Huishoudings is verantwoordelik vir 18% van alle voedselverliese. Graanprodukte word uit al die soorte kos die meeste vermors (50%), gevolg deur vrugte en groente (19%), melk (14%) en vleis (9%). SA Harvest werk saam met skenkers om oortollige kos van plase, by vervaardigers en kleinhandelaars te red en dit aan behoeftiges te versprei. Volgens Ozzy Nel, uitvoerende hoof van SA Harvest, was daar onlangs ŉ gulde geleentheid om ander sektore in Suid-Afrika ook die geleentheid te gee om ŉ verskil te help maak. Nel sê Indigo Fruit Farming in Nelspruit het onlangs ŉ duisend ton sitrus aan SA Harvest geskenk om aan behoeftiges uit te deel. (Foto: Verskaf) “Dit is ŉ massiewe logistieke oefening om 68 ton vrugte weekliks van die pakhuis in Nelspruit tot in Durban en Johannesburg te vervoer,” sê hy. “Daarom het ons die logistieke en vervoerbedryf se hulp nodig in ons pogings om hierdie vitamienryke vrugte na ons begunstigdes in Durban en Johannesburg te vervoer.” Die logistieke maatskappye Unitrans en Maersk het reeds onderneem om vir die eerste vier weke van die gesamentlike kosreddingsinisiatief die sitrusprodukte te vervoer. Al die produkte gaan in houers vervoer word wat deur HelloChoice geskenk is. Dit beteken wel dat daar nog 12 weke – tussen 5 Junie en 28 Augustus – is wat 68 ton se sitrusprodukte dalk weekliks verlore kan gaan as dit nie betyds op die regte plekke uitkom nie. Hoewel verskeie vervoerondernemings SA Harvest gereeld help om kos te vervoer, is die behoefte só groot dat daar nou ook ŉ beroep op nog maatskappye gedoen word om in te spring. “As ondernemings by ons registreer kan vervoerondernemings broodnodige logistieke ondersteuning gee wanneer hulle kapasiteit dit toelaat. Dit gaan ons in staat sal stel om selfs meer surplus voedsel te red en dit by diegene uit te kry wat dit die nodigste het,” sê Nel. Sedert 2019 het SA Harvest die ekwivalent van 40 miljoen maaltye afgelewer en 12 miljoen kilogram se kos van vermorsing gered. Kaapstad maak fluks kompos Kaapstad help al vir jare lank sy inwoners om hul weggooikos in kompos te omskep. (Foto: Verskaf) Benewens hulp aan behoeftiges, hou minder vermorste kos ook groot omgewingsvoordele in. Deur surplus voedsel te herwin en elders te benut, word minder kweekhuisgasse vrygestel en die impak van voedselvermorsing word verminder. In Kaapstad word daar ŉ aktiewe beroep op inwoners gedoen om minder te mors deur kompos van hul oorskietkos te maak. Grant Twigg, burgemeesterskomiteelid vir stedelike afvalbestuur in Kaapstad, het vandeesweek 200 families help touwys maak om hul weggooikos in kompos te begin omskep. Huisgesinne in die Kuilsrivier-omgewing het nuwe komposhouers ontvang wat hulle tuis kan gebruik om kompos mee te maak. Altesame ŉ duisend van hierdie houers sal voor 1 Julie aan huisgesinne in die stad versprei word. Volgens Twigg is die maak van kompos ŉ nuttige hulpmiddel wat die metro inspan om uitlaatgasse by stortingsterreine te verminder. “Wanneer organiese afval op stortingsterreine afbreek, produseer dit skadelike gasse. Hierdie gas, wat hoofsaaklik uit metaan bestaan, kan klimaatsverandering vererger en is boonop 25 keer meer skadelik vir die osoonlaag as koolstofdioksied,” sê Twigg. Sedert Junie 2021 is na raming 1 650 ton se organiese afval al in kompos omskep. Sedert die program in 2016 begin is, het die Stad Kaapstad al 22 000 komposhouers aan huisgesinne verskaf.