Matriekuitslae: Meer slaag, maar gehalte pla steedsAngie Motshekga, minister van basiese onderwys, gedurende Dinsdagaand se funksie. (Foto: Elaine Krige/Maroela Media) Meer as 80% van matrieks het vanjaar vir die eerste keer die nasionale matriekeksamen geslaag, ŉ nuutjie in Suid-Afrikaanse geskiedenis. Angie Motshekga, minister van basiese onderwys, het Dinsdagaand aangekondig die slaagsyfer vir die 2019- nasionale matriekeksamen is 81,3%. Dit is meer as drie persentasiepunte hoër as 2018 se slaagsyfer van 78,2%. Net meer as 616 700 voltydse kandidate het verlede jaar die eksamen afgehandel en die uitslae is Dinsdagaand by ŉ spoggeleentheid in Midrand, Gauteng, bekendgemaak. Ses uit die nege provinsies se slaagsyfer vir 2019 is 80% of hoër en geen provinsie het ŉ slaagsyfer van minder as 70% behaal nie. Die provinsies se slaagsyfers is soos volg: Die Oos-Kaap se slaagsyfer het met 5,9% toegeneem, die grootste toename van alle provinsies. Gauteng is die enigste provinsie wat ŉ daling in die slaagsyfer getoon het. Dié slaagsyfer is 0,7 persentasiepunte laer as verlede jaar. Tien distrikte oor die hele land het ŉ slaagsyfer van meer as 80% behaal. Tshwane-Suid (Centurion) het die beste landwyd gevaar, met ŉ slaagsyfer van 93,3%. Minder leerders het egter minstens 40% in ekonomie, lewenswetenskappe en wiskunde behaal. Net 35% van leerders wat wiskunde in 2019 geskryf het, kon daarin slaag om meer as 40% vir dié vak te behaal. Net 39,9% kon meer as 40% vir ekonomie behaal. Matriekleerders gedurende Dinsdagaand se funksie (Foto: Elaine Krige/Maroela Media) Die getal voltydse leerders wat jaarliks matriek skryf, het ook effens afgeneem van 674 600 in 2016. Die getal leerders wat sleutelvakke soos wiskunde, wetenskap en rekeningkunde in matriek skryf, neem ook stelselmatig af. Volgens die departement bekom 60% van voltydse matrikulante hul kwalifikasie binne 12 jaar. Die res is soms tot 26 jaar oud wanneer hulle uiteindelik matriek skryf. Daarom is onderwyskenners skepties daaroor of die verbeterde slaagsyfer werklik ŉ verbetering in die gehalte van onderwys in Suid-Afrika beteken. Die drukgroep Equal Education het Dinsdag in ŉ verklaring gesê die uitslae is nie ŉ werklike weerspieëling van die toestand van onderwys in Suid-Afrika nie. “Die jaarlikse viering van die nasionale slaagsyfer het al amper ŉ klug geword en elke jaar vra onderwyskenners dat die minister groter klem plaas op die aantal graadtwees wat uiteindelik 11 jaar later matriek slaag. Die verskil in die slaagsyfer, wanneer die aantal druipelinge sedert graad twee in ag geneem word, is skrikwekkend,” sê die organisasie se woordvoerder, Jay-Dee Cyster. AfriForum betwyfel dit ook of matrikulante werklik behoorlik voorberei is vir ŉ toekoms in die werksplek. “Die hoë slaagsyfer in elke provinsie wek die indruk dat daar talle kundige jong mense beskikbaar is vir verdere opleiding en indiensneming in die arbeidsmark, maar in werklikheid het talle leerders matriek geslaag weens die lae slaagvereistes. Dié leerders beskik steeds nie oor waardevolle lees-, skryf- en begripsvaardighede wat hulle in staat moet kan stel vir indiensneming nie,” sê Carien Bloem, AfriForum se koördineerder vir onderwys. Die matriekuitslae is Dinsdagaand aangekondig. (Foto: Elaine Krige/Maroela Media) Die Suid-Afrikaanse Onderwysersunie (SAOU) het ook in ŉ verklaring gesê hy is bekommerd dat meer as ŉ derde van leerders nie matriek binne 12 jaar voltooi nie. “Die skoolstelsel faal leerders wat in hul 20’s is en steeds sukkel om matriek te slaag,” sê Chris Klopper, uitvoerende hoof van die SAOU. “Die afname in die persentasie leerders wat meer as 40% vir sleutelvakke behaal, is ook kommerwekkend.” Intussen het Akademia, ŉ Afrikaanse instelling van hoër onderwys, Dinsdag aangedui dat matrikulante nog hier kan aansoek doen om in 2020 te studeer. “Akademia het spesiaal laat studie-aansoeke in 2020 verleng tot 29 Januarie om aan die 2019-matrieks vergunning te bied om steeds verder te kan studeer,” sê Paul Vogel, operasionele bestuurder by Akademia. “Talle matrieks is nog onseker oor hulle toekomsplanne en daarom is dit belangrik vir Akademia, as gemeenskapsinstelling, om hierdie matrieks in ag te neem.”