http:///.www.springbokboek.co.za/admin.php Bartho Smit boeklys
Barto Smit se lys van boeke sluit in:
Bartho smit vertalings 3 - Strindberg
Bartho smit vertalings 4
Bartho smit vertalings 5 - Jakkalsstreke van Scapino van Moliére
deur Bartho Smit
Bacchus in die Boland, 'n Oude Libertas-opdragstuk wat spesiaal vir die Kaapstadse Fees geskryf is, sou vanaf 11 April 1975 deur KRUIK in die Nico Malan-teater opgevoer word, maar die opvoering is twee dae voor die opening afgelas. Die regie is behartig deur Sandra Kotzé en die rolverdeling was soos volg:
Willem Adriaanse – Mees Xteen
Adam Erasmus – André Rossouw
Dominee – Jan Prinsloo
Polisiekaptein – Pieter Joubert
Liefie – Louise Mollett-Prinsloo
Bacchus – Cobus Rossouw
Abie Prediker – Willem de la Querra
Johnny Tôniek – Pierre van Pletzen
Japie – Allan Dyssel
Hans – Neels Coetzee
Piet Swye – Martin Crous
Frikkie – Regardt van den Bergh
Joy – Trudi du Plessis
Sara – Anna Cloete
Anna – Liz Dick
Magriet – Sandra Kotzé
Dramaliteratuur deur Bartho Smit
Eindelik bied die Suid-Afrikaanse dramaliteratuur 'n werk vol verbeelding. Met Putsonderwater breek Bartho Smit los van die melodramatiese of romanties-sentimentele onderwerpe wat die hoofskottel vorm van die Afrikaanse toneelproduksie. Met durf en vertroue in sy kunstenaarskap volg hy die magiese gedagtegang waarby die karakters en hul handelinge nie langer hul eie eensaamheid en persoonlike lewe vertolk nie, maar – vêr verby hierdie realiteit – in fiksie en poësie simbole van algemeen-menslike nood word. 'n Angswekkende probleem van sy tyd het Bartho Smit hier soos in 'n fantastiese parabel voorgestel, die probleem van wat hy self noem "die geloofskrisis van die Westerse wêreld".
Hierdie werk sal ongetwyfeld later 'n belangrike datum blyk te wees in die geskiedenis van die Afrikaanse drama. Nie alleen om sy behandelde tema nie, maar ook om die vorm. Vir die eerste keer vind ons hier 'n suiwerder benadering van drama as 'n selfstandige kuns. Die taal is poëties na sy inhoud, nie net na sy woorddreun nie. Eenvoudig, teer en prikkelend word die taalgebruik as 'n instrument wat beelde skep in die gedagte van die gehoor en nie as 'n oordadige woordbarok wat net die ore bereik nie.
Die bou van die stuk is ewemin gebonde aan die realistiese tradisie van ons toneel, maar gee in sy onverwagte spronge baie juis die wanhopige gefladder van die menslike angste weer.
Ons staan hier, so lyk dit my, voor een van die belangrikste werke van die hedendaagse Afrikaanse drama.
- Prof. Fred Engelen
Bartho smit vertalings 3
Dodedans / Pase
In Dodedans (1900) is die huwelikskonflik tussen Edgar en Alice tiperend van baie van Strindberg se ander werke, bv. Die Vader (1887). Nogtans word die bitterheid van die konflik in hierdie latere werk getemper deur briljante invoering van galgehumor. Dodedans is in so 'n mate ambivalent in stemming dat dit Friedrich Dürrenmaat geïnspireer het om die stuk te verwerk in die absurde "Strindberg without tears".
Hierteenoor bevat hierdie bundel van Bartho Smit 'n moderne Passiespel, Pase (1901), waarin Eleonora die dimensies van 'n Christusfiguur verkry. Deur haar geloof in die reddende krag van lyding bring sy hoop vir haar ontredderde familielede. Dié stuk se einde is lynreg teenoor dié van Dodedans en illustreer die verbasende omvang van Strindberg se talent.
Hierdie vertalings van Bartho Smit illustreer 'n fyn begrip en aanvoeling vir Strindberg se uiterstes in style. Aan die een kant is daardie onverkwiklike huweliksbotsings tussen Edgar en Alice in Dodedans, wat in keiharde terme weergegee word. Aan die ander kant is daar sy gevoeligheid vir die elegiese en liriese elemente in die dialoog van Pase.
- Prof. Louw Odendaal
Anouilh / Hofmann / Roblés
Becket of die eer van God / Die burgermeester / Montserrat
In Becket of die eer van God staan die hewige dramatiese botsing tussen die twee eertydse boesemvriende sentraal: Becket weier om kompromieë aan te gaan wat die eer van God sal skaad. In hierdie botsing tussen die innerlike en uiterlike wêrelde van sy karakter gee Jean Anouilh gestalte aan die oënskynlike onversoenbaarheid van geluk en reinheid, die onmoontlikheid van suiwerheid in 'n wêreld oorheers deur kompromieë.
Die Burgemeester is 'n kragtoer waarin 'n moderne terroris 'n kleinburgerhuis beset en dit as basis vir sy terroristebedrywighede gebruik. Gert Hofmann toon op 'n vaardige wyse hoe Nagtegaal, die terroris, sy vernuf aanwend om die bewondering, selfs onverdiende verering van sy gasheer en gasvrou af te dwing. So word verskillende fasette van dié drie karakters, maar ook van terrorisme, blootgelê.
Montserrat van Emmanuel Roblès is 'n drama vol haat en handeling. Die stuk speel af teen die agtergrond van die Spaanse Burgeroorlog en toon botsing tussen Montserrat en Izquierdo; laasgenoemde 'n wrede soldaat, eersgenoemde 'n eerbare, menslike stryder. Die konflik tussen eer, lojaliteit en selfopoffering aan die eenkant en wrede, selfdienende onverbiddelikheid aan die ander kant teken op 'n dramatiese wyse die mens in sy bestaanstryd.
Bartho smit vertalings 5
Les Fourberies de Scapin (1671) is 'n klugtige komedie gebaseer op die Phormio van die Romeinse komedieskrywer, Terentius. Dit is een van Molière se latere werke waarin daar op speelse wyse getoon word hoë die dienskneg, Scapino, sy ou meester en ander om die bos lei, sodat die jonger een en dié se vriend liefdesgeluk kan smaak.
Bartho Smit se vertaling, Die Jakkalsstreke van Scapino, laat ten volle reg geskied aan hierdie intrige. Die dialoog is sprankelend en heerlik speelbaar, soos slegs 'n vertaler wat self teatermens is, kan skryf. Dit het Smit en Molière immers gemeen: hulle ken die verhoog en skryf daarom in 'n natuurlike, praatbare en hoogs speelbare dialoog.
"As dramaturg debuteer Bartho Smit in 1955 met Moeder Hanna (oorspronklik in Standpunte, in 1959 in boekvorm) wat die vernuwing in die Afrikaanse drama inlei . Die drama speel af teen die agtergrond van die Anglo-Boereoorlog, maar die aksent val in die eerste plek op die aard en samestelling van die hoofkarakter, wat in haar onversetlikheid, weiering om 'n ander perspektief op sake te verkry en selfs onredelikheid die vroulike pendant van Van Melle se Bart Nel is. Teenoor haar is Oupa, vir wie die voortgang van die geslag en die naam Harmse van die allerhoogste belang is, 'n simpatieker figuur wat sy skoondogter se sienswyse alleen tot 'n bepaalde punt kan steun." - Kannemeyer: Die Afrikaanse Literatuur 1652-1987,