François L'Olonnais (1635-1668) was 'n Franse buccaneer, seerower en privateer wat in die 1660's skepe en dorpe aangeval het - meestal Spaans. Sy haat vir die Spaans was legendaries en hy was bekend as 'n besonder bloeddorstige en meedoënlose seerower. Sy wrede lewe het tot 'n barbare einde gekom: hy is doodgemaak en na berig word geëet deur kannibale iewers in die Golf van Darien.
François L'Olonnais, Buccaneer
Francois L'Olonnais is ongeveer 1635 in Frankryk gebore in die kusdorp Les Sables-d'Olonne ("die sand van Ollone").
As 'n jong man is hy as 'n ingeknipte dienaar na die Karibiese Eilande geneem. Nadat hy sy indentuur gedien het, het hy sy pad na die wilds van die eiland Hispaniola gemaak, waar hy by die bekende buccaneers aangesluit het. Hierdie rowwe manne het wildwedstryde in die oerwoude gejaag en dit gekook oor 'n spesiale vuur wat 'n boucan genoem word (vandaar die naam boucaniers of buccaneers). Hulle het 'n rowwe lewe gemaak deur die vleis te verkoop, maar hulle was ook nie bo-op die een of ander manier van piracy nie. Young François pas reg in: hy het sy huis gevind.
'N Wreed Privaat
Frankryk en Spanje het gereeld geveg tydens L'Olonnais se leeftyd, veral die 1667-1668 Oorlog van Devolusie. Die Franse goewerneur van Tortuga het 'n aantal privaatopdragte uitgeoefen om Spaanse skepe en dorpe aan te val. François was een van die vieslike boere wat vir hierdie aanvalle gehuur is, en hy het hom gou 'n bekwame seeman en vurige vegter bewys. Na twee of drie ekspedisies het die goewerneur van Tortuga vir hom 'n eie skip gegee.
L'Olonnais, wat nou 'n kaptein was, het die Spaanse skeepvaart aangeval en 'n reputasie vir wreedheid so groot verkry dat die Spanjaarde dikwels verkies om te veg as om marteling as een van sy gevangenes te ly.
'N Naby ontsnap
L'Olonnais was dalk wreed, maar hy was ook slim. Soms in 1667 is sy skip uit die westelike kus van die Yucatan vernietig.
Alhoewel hy en sy manne oorleef het, het die Spanjaarde hulle ontdek en die meeste van hulle vermoor. L'Olonnais rol in bloed en sand en lê stil onder die dooies totdat die Spaans weg is. Hy het hom dan as Spanjaard vermom en sy pad na Campeche gemaak, waar die Spaanse die dood van die gehate L'Olonnais gevier het. Hy het 'n handvol slawe oorreed om hom te help ontsnap: saam het hulle hul pad na Tortuga gemaak. L'Olonnais kon sommige mans en twee klein skepe daar kry: hy was terug in besigheid.
Die Maracaibo Raid
Die voorval het L'Olonnais se haat van die Spanjaarde in 'n flits aangewakker. Hy het na Kuba gevlug, met die hoop om die dorp Cayos te verdedig: die goewerneur van Havana het gehoor hy kom en stuur 'n tien-geweer oorlogskip om hom te verslaan. In plaas daarvan het L'Olonnais en sy manne die oorlogskip onkantig gevang en gevange geneem. Hy het die bemanning vermoor, net een man verlaat om 'n boodskap terug te stuur na die Goewerneur: geen kwartier vir enige Spanjaarde L'Olonnais het teëgekom nie. Hy het teruggekeer na Tortuga en in September 1667 het hy 'n klein vloot van 8 skepe geneem en die Spaanse dorpe rondom Maracaibo aangeval. Hy het die gevangenes gemartel om hulle te vertel waar hulle hul skat verborge het. Die aanval was 'n groot telling vir L'Olonnais, wat 260 000 stukke van agt onder sy mans kon verdeel.
Binnekort is dit alles in die taverne en hoerhuise van Port Royal en Tortuga bestee.
L'Olonnais se Finale Raid
In die vroeë 1668 was L'Olonnais gereed om terug te keer na die Spaanse hoofstad. Hy het sowat 700 vreeslike buccaneers afgerond en seil gesit. Hulle het langs die Sentraal-Amerikaanse kus geplunder en selfs binneland binnegeval om San Pedro in hedendaagse Honduras te sak. Ten spyte van sy meedoënlose bevraagtekening van gevangenes - in een geval het hy 'n gevangene se hart geruk en daardeur geraak - die aanval was 'n mislukking. Hy het 'n Spaanse galery van Trujillo gevang, maar daar was nie veel buit nie. Sy mede-kapteins het besluit die onderneming was 'n borsbeeld en het hom alleen gelaat met sy eie skip en mans, waarvan daar omtrent 400 was. Hulle het suid gevaar, maar is van Punta Mono af weggevaar.
Die dood van François L'Olonnais
L'Olonnais en sy manne was taai buccaneers, maar sodra hulle skipbreuk geraak het, was hulle deur die Spaanse en plaaslike inwoners voortdurend gesukkel.
Die aantal oorlewendes het gestaag gedaal. L'Olonnais het probeer om 'n aanval op die Spanjaarde aan die San Juan-rivier te gee, maar hulle was afgestoot. L'Olonnais het 'n handjievol oorlewendes by hom geneem en seil op 'n klein vlot wat hulle gebou het, op pad na die suide. Iewers in die Golf van Darien is hierdie mans deur naturelle aangeval. Net een man het oorleef: volgens hom is L'Olonnais gevang, stukkend gekap, gekook oor 'n vuur en geëet.
Erfenis van François L'Olonnais
L'Olonnais was baie bekend in sy tyd, en was baie bang vir die Spaanse, wat hom begryp het. Hy sal waarskynlik vandag beter bekend wees as hy nie in die geskiedenis noukeurig gevolg is deur Henry Morgan , Grootste van die Privaatregters, wat, enigiets, selfs moeiliker op die Spaans was nie. Morgan sou in werklikheid 'n bladsy van L'Olonnais se boek in 1668 neem toe hy die nog-herstelende Maracaibo-rivier betrap het . Nog 'n verskil: Morgan was geliefd deur die Engelse wat hom as 'n held gesien het (hy was selfs 'n ridder), François L'Olonnais was nooit baie in sy geboorteland Frankryk vereer nie.
L'Olonnais dien as 'n herinnering aan die realiteit van piraterij: in teenstelling met wat die flieks wys , was hy nie 'n edele prins wat sy goeie naam wou skoonmaak nie, maar 'n sadistiese monster wat niks van massamoord gedink het as dit hom 'n onse goud verdien nie. Die meeste regte seerowers was meer soos L'Olonnais, wat bevind het dat dit 'n goeie matroos en charismatiese leier met 'n bose streak, hom in die wêreld van piraterij kan verhoed.
> Exquemalin, Alexandre. Die Buccaneers van Amerika . Aanlyn uitgawe van die Harvard Universiteit Biblioteek.