Haal die nies uit lente | SARIE
Haal die nies uit lente	deur Lydia van der Merwe
Net iemand met allergieë weet hoe mislik dit jou kan laat voel. Bly weg van dinge wat jou simptome vererger.
Dis heerlike lente . . . maar nie vir allergie-lyers nie. Want baie van die dinge wat allergieë veroorsaak, is dié tyd van die jaar in oorvloed. Maar daar is ook diegene wat heeljaar sukkel met tranerige oë en ’n loopneus. Boonop neem allergieë wat asemhaling belemmer (soos asma en rinitis – inflammasie van jou neus se slymvlies) wêreldwyd toe – veral by jong kinders. Wetenskaplikes krap nog kop oor die rede hiervoor. Teorieë wissel van aardverwarming tot die moderne neiging om kinders “kiemvry” groot te maak – deur onder meer té veel anti-bakteriële produkte te gebruik. Hul immuunstelsels bou dus nie ’n natuurlike weerstand teen kieme op nie.
Rinitis: Inflammasie van die neus se slymvlies. Dit kan seisoenaal (hooikoors) of reg deur die jaar voorkom. Veral in die lente, vroeë somer en met seisoenwisselinge sukkel lyers met hooikoors. In Suid-Afrika het sowat 2 uit 10 mense (of 20%) rinitis, volgens die Allergie-vereniging van Suid-Afrika (Allsa). (Besoek www.allergysa. org.) Die simptome is ’n genies, lopende of verstopte neus, waterige oë en ’n jeukende neus, keel en oë. Mense met dié toestand het ’n tipiese voorkoms wat as “allergiese gesigte” bekend is. Jy is dikwels bleek met donker kringe onder jou oë en droë lippe – omdat jy so baie deur jou mond moet asemhaal. Baie mense het ook ’n duidelike plooi oor hul neus. Dis weens die sg. allergiese “saluut”: Wanneer jy jou jeukende neus voortdurend met jou wysvinger opdruk en heen en weer beweeg.
Was klere, beddegoed, matte en gordyne in warm water (sowat 60 ˚C) om van stofmyte ontslae te raak. Stofsuig ook jou huis gereeld.
Akupunktuur bring skynbaar verligting. (Dun naalde word op spesifieke punte in jou liggaam gesteek. In dié geval rondom jou neus en in jou voorkop.) In ’n studie is akupunktuur twee keer per week vir agt weke lank toegepas op kinders wat hooikoors kry. Hul simptome het verminder tydens die behandeling en tot tien weke daarna – teenoor kinders wat nie die behandeling ontvang het nie. (Pediatrics, Nov. 2004) Bel die South African Society of Integrative Medicine (Sasim) by 021 885 1010 indien jy ’n dokter wat akupunktuur doen, wil kontak.
Probeer om jou “snellers” te vermy. Dis maklik as jy vir een ding (bv. kathare of lateks) allergies is. As jy allergies is vir stuifmeel, moet jy jou vensters dié tyd van die jaar toe hou – al is dit die mooiste lentedag. Stuifmeel-tellings is nou op hul hoogste. Stort as jy tyd buite deurgebring het. Was ook jou nagklere, beddegoed en klere so dikwels moontlik. Werk op koel, bewolkte, vogtige of windlose dae in die tuin. Of net ná ’n reënbui, want die stuifmeel-telling is dan laer. Moenie laatoggend en in die middag buite oefen nie, want die stuifmeel-tellings is dan op hul hoogste. Drink vooraf ’n anti-histamien-tablet.
Hul veiligheid word deeglik getoets voor dit in kos gebruik word. Jy kan egter steeds sensitief wees daarvoor – veral as jy reeds ’n allergie het. Party veroorsaak meer gereeld ’n “reaksie” as ander. Só het asma-lyers meer gereeld ’n “reaksie” op swaeldioksied en natrium-bensoaat as op die kleurstof tartrasien. Die simptome kan insluit vomering,’n uitslag, galbulte, toegetrekte bors, hoofpyne en as jy ekseem het, vererger dit. Maar die natuurlike chemikalieë in sekere kosse kan ook ’n negatiewe uitwerking hê. Vis wat nie vars is nie kan bv.’n hoë vlak van histamien hê. En jy kan op die histamien in wyn reageer en nie op die swaeldioksied nie. (Allsa)