Die orde Lagomorpha sluit ook ook die pikas in, maar daar is eweneens opmerklike verskille tussen die haasagtiges en die pikas. Die naam Leporidae is afgelei van leporis, die genitief van lepus, die Latynse woord vir ’n haas.
Maar die maklikste is om na die heel kleintjies te kyk. Pasgebore konyntjies is blind, sonder hare en kan nie rondbeweeg nie. Die hasies kom egter oop oë in die wêreld, pelsies inkluis, en hulle kan gou-gou reeds rondspring.
Die pels van wilde konyne is ’n gryserige bruin, wat hulle ’n goeie kamoeflering bied, maar troetelkonyne se kleure wissel van swart of wit tot kombinasies hiervan. Min konyne oorleef langer as ’n jaar in die natuur, want hulle is uiters kwesbaar, maar die troeteldiere lewe gewoonlik tot so vyf jaar.
BO: Hierdie foto van twee van Suid-Afrika se bitter skaars oewerkonyne kom van die webwerf van die Oewerkonyn-bewaringsprojek. Die oewerkonyn se voortbestaan hang gevaarlik in die weegskaal, want daar is na berekening nie veel meer as ’n paar honderd van dié konyne oor nie. Die spesie word met ander woorde as krities bedreig beskou. Sy leefgebied is die Groot Karoo en dele van die Klein Karoo, maar hy word nêrens in ’n provinsiale of nasionale wildtuin beskerm nie deurdat sy habitat slegs tot private Karooplase beperk is.
Die konyn se lêplek is meestal ’n vlak holte in die grond wat die dier se vorm aanneem. Dit is agter los stukke plante versteek.
Konyne en hase het nog ’n interessante spys op hul lys—hul eie mis. Dit is om twee redes vir hulle voordelig: die mis bevat bakterieë wat ander kos in die pens help verteer, en dit help hulle om soveel vitamiene en koolhidrate uit die beskikbare kos te onttrek as wat moontlik is.
ALICE wag ’n bietjie ... en ná ’n minuut of wat loop sy in die rigting waar die Maart-Haas glo woon.
Partykeer kan groepe van so tien tot vyftien hase in ’n veld gesien word waar hulle bokspring asof hulle regtig van lotjie getik is. Af en toe gaan dit so onstuimig dat ’n paar doodgeskop word.
Wyfiekonyne kry gewoonlik vier, vyf kleintjies op ’n slag—en dit kan verskeie kere per jaar wees, afhangende van die soort konyn en die klimaat. Wyfiehase kry omtrent twee tot vier kleintjies, ook etlike male in ’n jaar.
Die gatgrawende wyfiekonyn maak vir haar kleintjies ’n tuiste ondergronds en voer dit uit met hare wat sy uit haar lyf trek. Nadat die kleintjies hul opwagting gemaak het, maak sy hulle met gras en hare toe om hulle warm te hou en weg te steek.
Sy bly selde saam met haar kleintjies in die nes, maar skuil eerder daarnaby om hulle van tyd tot tyd te gaan soog. Binne ’n week of twee is die kleintjies bedek met hare en gereed om die nes te verlaat.
In die oop veld kom hurkende hase soms orent of staan hulle regop op die agterpote om met parmantige, penreguit ore die omgewing vir vyande te verken. Konyne en hase se oë sit aan die kant van die kop, sodat hulle alkant kan sien.
Hase het ook ’n alarmstelsel: hulle stamp die grond met hul agterpote om ander hase teen gevaar te waarsku. Die natuurlike vyande van hase en konyne is onder meer roofvoëls, groot katte, huiskatte, honde en jakkalse. Maar hul grootste vyand is die mens. Hy maak hulle nie net dood omdat hulle sy gesaaides verniel nie, maar ook vir hul pelse en dit wat hy “sport” noem.
In die natuur lewe konyne net sowat ’n jaar. Maar omdat hulle so vinnig aanteel, is daar min gevaar dat hulle uitgewis sal raak (behalwe nou ’n krities bedreigde soort soos ons oewerkonyn).