aanddiens Dr. M.J. du Plessis Gereformeerde Kerk Bellville
Skriflesing: Handelinge 13.
Teks: Handelinge 13:42 en 48
En toe die Jode uit die sinagoge uitgaan, het die heidene versoek dat daardie woorde op die volgende Sabbat tot hulle gespreek sou word.
Kerkskeuring is iets uiters gevaarlik! Dis ‘n handeling waarmee jy die wese van God se kerk aantas as jou saak nie reg is nie - en dan gaan jy verlore.
Die "gelowiges" wat nie die Here aanneem nie en nie in Jesus Christus wil glo nie, skei hulleself van die ware kerk van die Here af.
Aan die ander kant beskik die Here dat die wat buite die kerk is die evangelie hoor en dat die onder hulle wat Hy bestem het dat hulle gered moet word, deel word van die ware kerk.
Kom ons kyk hoe openbaar die Here dit in die gedeelte wat ons saam gelees het:
Dit was die gewoonte om in die godsdiensoefeninge in die sinagoge eers 'n gedeelte uit die vyf boeke van Moses voor te lees.
Daarna is bypassende gedeeltes uit die profete voorgelees.
Wanneer die lesery afgehandel is, was dit die gebruik om iemand uit die gehoor te vra om 'n toespraak te hou.
Hierdie toespraak hoef nie noodwendig aan te sluit by dit wat gelees was nie (vgl. Lukas 4:17).
Dit moes net 'n geestelike boodskap uit die Ou Testament wees wat vir die geloof van die mense wat daar bymekaar was iets beteken het.
Vandag noem ons dit 'n preek.
Die hoofde van die sinagoge het vir Paulus hulle gevra om vir hulle 'n troosboodskap voor te dra.
Soos wat die tipiese gebruik by die outydse redenaars was, het Paulus met sy hand gewink.
Dit was om die mense se aandag te trek en stilte te bewerkstellig (vgl. Handelinge 21:40; 26:1).
Paulus se preek is nie 'n tipiese sendingpreek nie.
Dit is in die eerste plek 'n preek vir die verbondsvolk.
Paulus toon in hierdie preek aan dat hulle verwagting van die Messias wat moet kom, vervul is in die koms, dood en opstanding van Jesus Christus.
U moet onthou dat die owerstes van die Sinagoge Paulus gevra het om vir hulle 'n troosboodskap of 'n opwekkingsboodskap te gee.
Paulus begin sy preek met die verwysing van Israel se God as die Verbondsgod wat 'n uitverkiesingsverhouding met Israel gevestig het.
Dit is 'n groot troos, want dadelik hoor hulle hoe God sy genade uit sy wil uit met hulle bevestig het.
En: Diė volk is in die Sinagoge aanwesig!
Die troos is verder dat Israel self nie so waardig was dat dit die rede vir hulle uitverkiesing was nie.
Hulle eer is deur die Here tot stand gebring (Deuteronomium 4:37; 7:6). Die Here het hulle verhoog.
Die woord wat hier vertaal word met "verhoog" kan ook doodgewoon beteken om "groot te maak" soos wat mens iets wat klein is groot maak.
In hierdie grootmaakproses het God hulle uitgelei uit Egipte uit. Paulus haal Exodus 6:1, 6 aan.
Die destydse volk self het hierdie groot genade en troos nie verstaan nie.
Hulle het die Here voortdurend verwyt en teen Hom in opstand gekom.
Daarom sê die Bybel hier dat die Here hierdie volk met hulle sondes verdra het in die woestyn.
Die troos gaan nog verder.
In Kanaän het sewe magtige nasies gewoon. God het hulle uitgeroei en hulle land vir Israel gegee (Deuteronomium 7:1; Josua 3:10; 24:11).
Nadat hulle in hulle land gevestig was, het God sy volk vir 450 jaar deur rigters geregeer. Daar word net een rigter se naam genoem, en dit is Samuel se naam, omdat Hy 'n oorgangsfiguur was tussen die rigters en die konings. Sy betekenis is dat hy die volk weer die woord van God laat hoor het (1 Samuel 3:1).
Die opwekkingsboodskap van Paulus het ook die skadukante van Israel se geskiedenis ingesluit - sodat die volk moet verstaan dat God se genade by hulle gebly het selfs op stadium toe hulle dit nie verdien het nie.
Daarom herinner hy hulle daaraan dat Saul Samuel opgevolg het - maar hy is deur God verwerp.
Die troosboodskap se lyn word die hele tyd vasgehou: Saul is deur God afgesit.
Al die luisteraars het geweet waarom: Saul wou die Here nie dien nie. Daarom het God hom afgesit.
Dadelik gaan die troosboodskap verder:
Toe het Dawid gekom. Hy is deur die Here gekies (Psalm 89:21; 1 Samuel 13:14; Jesaja 44:28).
Dawid was nie sonder sonde nie, maar hy was 'n man na God se hart.
Hy het die Here gedien, en het elke keer met berou opgestaan uit sy sondes uit.
Dit is die punt van die troosboodskap wat Paulus aan die mense van Antiochië wil deurgee.
Hulle het 'n toekoms.
Die pad in die toekoms in gaan deur berou en bekering: berou oor jou sondes, en bekering na God toe.
In hierdie geval bekering wat daarop grond dat Jesus Christus God die Verlosser is.
Dit is waarom Paulus van Dawid af dadelik na Christus toe gaan in sy preek.
Dawid was 'n hoogtepunt in Israel se geskiedenis.
Hy was ook die laaste een wat geweet het dat die Christus liggaamlik uit sy nageslag gebore sou word.
Daarom toon Paulus nou aan dat alles wat van Jesus voorspel was, in Jesus Christus vervul is.
Paulus knoop die boodskap van hoop wat hy het aan die prediking en die doop van Johannes die Doper.
Die belangrike punt wat hy uitlig, is dat Johannes sy doop bedien het wanneer daar belydenis van sondes was.
Die doop tot bekering van Johannes was dus 'n voorspel daarvan dat almal wat hulle sondes bely, deur Jesus Christus verlos en bevry word (Matteus 3:6).
Die Here betrek die hele gehoor wat daar voor Paulus bymekaar is deurdat Paulus daarop wys dat Johannes sy doop tot bekering aan die HELE Israel gepreek het.
Let wel: Nie aan die Jode nie, want dit sien op 'n bepaalde etniese groep.
Die verlossing word aan Israel verkondig.
Israel is die volke wat deur die Here in Abraham geseën word.
Die Here het mos vir hom gesê dat al die volke van die aarde in hom geseën sal word.
Daarom is die Jode en die heidene wat daar bymekaar was almal betrokke by die preek.
Die weldaad van die Here word baie skerp afgeteken teenoor die optrede van die inwoners van Jerusalem.
Hulle het 'n wandaad gepleeg deur Jesus onskuldig te laat doodmaak.
Daarna het hulle Jesus gaan begrawe.
Vir hulle was sy vernietiging daarmee heeltemal voltrek.
Teenoor hulle afgryslike wandaad het God die Here Jesus uit die dood opgewek.
Daarmee het Paulus gekom by sy eintlike genadeboodskap.
Jesus was die Messias wat uit die dood opgestaan het tot verlossing van almal wat glo en tot bekering kom.
Die onbetwyfelbaarheid van die opstanding word beklemtoon deur die luisteraars in Antiochië daarop te wys dat daar baie getuies rondloop wat daarvoor kan instaan dat Jesus na sy dood en begrafnis aan hulle verskyn het.
Die genadeboodskap gaan verder:
Baie jare terug het die Here 'n Verlosser aan ons voorvaders belowe.
Die groot genade en blydskap is dat Hy daardie belofte aan ons, hulle kinders, vervul het (v. 32).
Ons leef in die blydskap dat ons dit meegemaak het hoe die belofte waar geword het.
Meteens maak Paulus 'n aanspraak wat die aandag van elke mens in ons tyd verdien:
Laat dit aan julle bekend wees, dat deur Hom (Jesus Christus) vergifnis van sondes aan julle verkondig word (v. 38).
Ons gemeente is ook ingesluit in hierdie genadeboodskap. Die Here sê presies hoe ons ingesluit word in die vergewing van sondes:
Elkeen wat glo, word deur Hom geregverdig... (v. 39).
Terwyl ons gereedmaak om volgende Sondag aan die Nagmaaltafel aan te sit, moet ons besef dat dit presies God se boodskap aan ons ook is!
Die preek sluit af met 'n geweldige skerp toepassing!
Die skerpheid lê daarin dat almal wat daar in die diens saam was, wat Jesus en die vergifnis van sondes deur Hom verag het, aangesê word om verbaas te wees oor wat Jesus gedoen het.
Hulle word daarna reguit aangesê dat hulle hulle uit die voete moet maak.
Kyk dan, julle veragters, en wees verwonderd en verdwyn! (v. 41)
Let op na hierdie een uiters gevaarlike ding wat die Heilige Gees hier onderstreep: In die kerk (sinagoge) is daar mense wat God verag - al is hulle deel van die gemeente! Daarom word hulle aangesê om onmiddelik te loop. Die Nagmaalformulier het ook hierdie boodskap dat daar sekere mense is wat in bepaalde sondes is wat nie mag Nagmaal gebruik nie!
Buite die gebou het die heidene op Paulus gewag. Hulle wou graag van hierdie verlossing hoor.
Hulle versoek Paulus dat Hy die volgende Sabbat weer oor hierdie dinge vir hulle moet preek.
Hulle smag daarna om te hoor dat daar verlossing uit sonde moontlik is, en dat selfs hulle deel kan wees daarvan.
Kyk hoe werk die raad van die Here:
Die Jode, wat van kleins af die Woord van die Here gehoor het, kom in opstand teen die boodskap van die Messias.
Hulle verwerp Hom.
Maar daar is ander mense wat nie van kleins af in die verbond grootgeword het nie, en hulle wil graag deel word van hierdie verlossing deur die Messias.
Daarom kom vra hulle dat hulle volgende Sabbat weer van hierdie verlossing wil hoor.
Die Here gaan haal die wat fisies buite die verbond is, maar daarbinne behoort. Hy bring hulle in sy genade in.
Die Bybel vertel dat byna die hele stad se mense die volgende Sabbat daar bymekaargekom het.
By daardie geleentheid het die skeiding tussen die ware en die valse gelowiges in die kerk ook duidelik geword, want van die Jode het Paulus openlik teëgestaan.
Maar onder die heidene gebeur iets baie belanriks.
Die Bybel vertel dat die Heidene baie bly was toe hulle hoor dat hulle ook gered kan word as hulle net in Jesus Christus glo.
Hulle was so bly dat hulle die woord van die Here dadelik verheerlik het. Hulle blydskap was ongekend.
Waarom gebeur dit so? Die Here openbaar dat Hy iets baie diep in sy raadsplan so tot uitvoering bring:
Almal onder die heidene wat deur Hom bestem was vir die ewige lewe, het tot bekering gekom.
God het dus onveranderlik besluit dat Hy sekere mense gaan inbring in die ewige lewe by Hom.
Hierdie mense gaan nie net Jode wees nie - onder hulle gaan daar ook heidene wees wat uit volke kom wat Hom nooit geken het nie.
Die Here verander die loop van hulle lewens dat hulle iewers kom waar die evangelie van die Here Jesus Christus verkondig word, en hulle dit hoor.
Hulle sal dadelik weet dat dit waar is en hulle sal ook dadelik en met blydskap tot bekering kom.
Die diepste werk in ons bekering word dus deur die Here God gedoen.
Die ewige lewe is 'n gawe wat Hy toeken net aan die wat Hy vantevore daartoe bestem het.
Daar is niemand wat hierdie bepaling van wie gered word en wie nie, uit sy hand kan neem nie.
Natuurlik weet elkeen van ons dat hierdie verlossing deur die Here Jesus gebeur. Luister net wat sê die Here Jesus vir ons:
En Ek gee hulle die ewige lewe, en hulle sal nooit verlore gaan tot in ewigheid nie, en niemand sal hulle uit my hand ruk nie (Johannes 10:28).
Daarom moet ons baie versigtig wees om nie soos die Jode so gewoond te raak aan die evangelie dat ons dit in ons eie vorms eik, en daarmee ons band met die Here deursny nie.
Die ding waaraan ons moet vashou asof dit die nuutste en varsste nus is wat ons ooit gehoor het is dat Jesus Christus aan ons die ewige lewe gee:
Soos U hom mag oor alle vlees gegee het, sodat Hy aan almal wat U Hom gegee het, die ewige lewe kan gee (Johannes 17:2).
..Sodat almal wat U Hom gegee het...
Hierdie gedeelte openbaar 'n uiters belangrike saak, naamlik dat die "gelowiges" wat nie die Here aanvaar nie en nie glo nie, hulleself van die ware kerk van die Here afskei.
Daar kom in elke mens se lewe 'n punt wanneer dit oopgevlek gaan word of hy 'n saamdroster in die geloof is en of hy 'n ware aanbidder is.
Ons gemeente gaan ook hierdie siftingsproses deurmaak.
Aan die ander kant beskik die Here dat die wat buite die kerk is die evangelie hoor en deel word van die ware kerk.
Laat ons wat in die kerk is, die Here dien en aanbid, sodat daar nie dalk heidene kom en ons verhouding met die Here van ons afneem nie.
Ons het reeds die beeld van Jesus in ons. Daarvoor het die Here vir ons aan die kruis gesterf.
Hy het dit klaar met ons doop aan ons bevestig.
Hy gaan dieselfde ding aan die Nagmaal ook weer aan ons bevestig. Luister na sy woorde:
Want die wat Hy vantevore geken het, die het Hy ook vantevore verordineer om gelykvormig te wees aan die beeld van sy Seun,...(Romeine 8:29, 30).
Kom ons wees ware aanbidders van die Here. Hy het vir ons die grootste rykdom van genade gegee in die kruisverlossing van die Here Jesus. Hy bevestig dit nog elke dag aan ons met die werk van die Heilige Gees.
Waak daarteen dat ons nie hierdie verlossing verdraai nie.
Waak ook daarteen dat ons nie so gewoond raakdaaraan dat dit vir ons afgesaagd raak nie, want dan gaan die Here dit van ons af wegneem en dit vir ander gee wat in 'n werklike aanbiddingsverhouding met die Here wil lewe.