Lees verder: Boskombuis vs Kleinfontein
Majuba 2018 'n groot sukses
Die jaarlikse Majuba kultuurfees aangebeid deur die verkennerbeweging was 'n reuse sukses. Kleinfontein was goed verteenwoordig, buiten lede uit die gemeenskap was Kleinfontein ook op Direkteursvlak verteenwoordig deur 4 direkteure.
Verskeie skole waaronder CVO Pretoria, CVO Gromar, CVO Majuba, CVO Orania en staatsskole soos Tygerpoort en Skuilkrans het ook die geleentheid meegemaak.
Copyright © 2018. Kleinfontein. Designed by Shape5.com Joomla Templates Wheel Stones – Paul Besley
Tag: Wheel Stones
The Salt Cellar on Derwent Edge
The Salt Cellar on Derwent Edge, Peak District National Park
Author Paul BesleyPosted on January 21, 2017 Categories Dark Peak, Peak DistrictTags Bleaklow, Dark Peak, Derwent Edge, Gritstone, Howden Moor, Ladybower, Peak District, Peak District National Park, Salt Cellar, Wheel Stones, White TorLeave a comment on The Salt Cellar on Derwent Edge PressReader - Beeld: 2017-05-27 - Ons is nie daar­voor ge­bou nie, maar hy ís
Ons is nie daar­voor ge­bou nie, maar hy ís
Beeld - 2017-05-27 - Front Page - El­sa­bé B­rits – Su­san Cil­liers
Die S­jer­pas, ’n et­nie­se groep van die Hi­ma­la­ja, het danksy duisende jare se genetiese aanpassing in su­per­berg­klim­mers ont­wik­kel wat selfs met bit­ter min suur­stof ge­noeg e­ner­gie kan pro­du­seer.
Ná tien jaar se na­vor­sing deur ’n span van die U­ni­ver­si­teit van Cam­brid­ge is we­sen­li­ke ver­skil­le ge­vind tus­sen dié men­se van die Ti­bet­taan­se Pla­to en an­der men­se wat op die laag­lan­de woon.
Die na­vor­sing is pas in die vak­tyd­skrif Pro­cee­dings of the Na­ti­o­nal A­ca­de­my of S­cien­ces ge­pu­bli­seer. Dit is deel van ’n studie om men­se wat kri­tiek siek is se kan­se te ver­be­ter deur die ge­brek aan suur­stof (hi­pok­sie) be­ter te ver­staan.
Wan­neer suur­stof skaars is, moet die lig­gaam har­der werk so­dat die brein en spie­re ge­noeg e­ner­gie kry. Een van die ma­nie­re om daar­voor te kom­pen­seer, is om meer rooi­bloed­sel­le te maak. Maar dit maak die bloed dik­ker en kan die are ver­stop, vol­gens die na­vor­sing.
Berg­klim­mers er­vaar ge­reeld lae suur­stof­vlak­ke, daar­om neem hul­le tyd om te ak­kli­ma­ti­seer en die mees­te van hul­le moet ek­stra suur­stof neem wan­neer hul­le baie hoog klim.
Genetiese stu­dies wys daar is ’n ver­skil tus­sen die S­jer­pas en die men­se van Ti­bet en an­der men­se. Die S­jer­pas het nie so baie rooi­bloed­sel­le no­dig wan­neer hul­le hoog klim nie en stel ’n che­mie­se stof vry wat ver­oor­saak dat die bloed nie ver­dik nie. In hul mi­to­chon­drie­se DNS – die lig­gaam se “bat­te­rye” wat e­ner­gie ver­skaf – is daar merk­ba­re ver­skil­le, vol­gens die na­vor­sing.
Die span na­vor­sers het tien men­se wat in laag­lan­de ge­bo­re is en daar leef met 15 S­jer­pas, Sa­ray K­hu­ma­lo die Jo­han­nes­bur­ger wat Don­der­dag per he­li­kop­ter van die berg Everest ge­red is, her­stel goed van haar be­se­rings.
Haar gees is sterk en sy ge­sels waar sy in ’n hos­pi­taal in Kat­man­doe, Ne­pal, be­han­del word, sê Sa­rie­ta S­chultz, K­hu­ma­lo se woord­voer­der in Suid­A­fri­ka.
“Dis nog nie se­ker pre­sies wat dik­wels as berg­gid­se op­tree, in Everest se ba­sis­kamp ver­ge­lyk. Die S­jer­pas se mi­to­chon­dria is meer doel­tref­fend met die ge­bruik van suur­stof om ATP te pro­du­seer. ATP is die e­ner­gie wat die lig­gaam aan­dryf, vol­gens die studie. hoe sy be­seer is nie. Die vries­brand aan haar han­de is al baie be­ter. Sa­ray se voe­te is ge­sond. Sy word wel nog be­han­del vir ’n be­se­ring aan die ge­sig. “Sy aan­vaar wat ge­beur het as God se wil en sy gaan voort om met haar klim­tog­te geld in te sa­mel vir bi­bli­o­te­ke vir min­der­be­voor­reg­te kin­ders.”
Vol­gens die na­vor­sing is daar ook ’n groot ver­skil in die vlak­ke van fos­fo­kre­a­tien. Dit is ’n e­ner­gie­re­ser­we wat die lig­gaam het en wat soos ’n buf­fer op­tree wat help dat die spie­re saam­trek en nog kan werk in­dien daar nie ATP is nie. Die S­jer­pas van die Hi­ma­la­ja se lig­ga­me is ui­ters doel­tref­fend met die ver­vaar­di­ging van e­ner­gie, selfs wan­neer daar baie min suur­stof is. Dit is om­dat hul­le al duisende jare aan die hoë hoog­tes ge­woond is. Nuwe na­vor­sing wys pre­sies hoe hul lig­ga­me daar­by aan­ge­pas het.
Na­dat ge­wo­ne men­se twee maan­de lank op ’n hoë hoog­te was, stort hul fos­fo­kre­a­tien­vlak in­een, maar die S­jer­pas s’n ver­hoog. Die S­jer­pas se vlak van vrye ra­di­ka­le, weens die min suur­stof, is ook baie laag.
Vol­gens die studie kry spie­re e­ner­gie by twee bron­ne: deur sui­kers te ver­brand of deur vetok­si­da­sie. Die mees­te van die tyd kry ’n mens dit deur vet te ver­brand, maar dit is on­doel­tref­fend. Die S­jer­pas het lae vlak­ke van vetok­si­da­sie en hul­le ver­brand e­ner­gie doel­tref­fend.