Die Pan Africanist Congress of Azania (vroeër bekend as die Pan Africanist Congress, afgekort as die PAC) was 'n Suid-Afrikaanse bevrydingsbeweging en is nou 'n klein politieke party in Suid-Afrika. Dit is op 6 April 1959 gestig nadat 'n paar lede van die ANC weggebreek het omdat hulle beswaar gemaak het teen die vervanging van die Program van Aksie van 1949 wat vervang is met die Vryheidsmanifes in 1955. Robert Sobukwe is verkies as die eerste president tydens die stigtingskongres wat in 1959 in Johannesburg gehou is.
Vir baie jare was daar toenemende druk op die African National Congress (ANC) wat veroorsaak is deur die spanning tussen diegene met meer matige uitsigte en diegene met Afrikanistiese uitsigte. 'n Groot gevolg van hierdie verskille wat die veelrassige persoonlikheid van die instelling: die Afrikaniste het nie gedink dat samewerking met die Indiërs, kleurlinge en blankes die inheemse bevolking (d.i. swart mense) sou help om politieke beheer oor Suid-Afrika te verkry nie. Die druk het al hoe duideliker geword toe die ANC die Vryheidsmenifes erken het, wat deur die Afrikaniste as te konserwatief beskou is. Hulle het gevoel dat dit nie genoeg aandag aan swart mag gegee het nie. 'n Verklaring in die aanhef tot die manifes verwys na "ons, die mense van Suid-Afrika, swart en wit saam gelyke vennote, landgenote en broeders". Dit het die Afrikaniste gegrief.
Dar was baie mededinging tussen die ANC en die PAC om steun te werf. In Desember 1959 'n anti-pas veldtog vir 31 Maart 1960 voorberei. Die PAC het besluit dat hulle die ANC sou voorspring deur 'n soortgelyke kampanje te hou reg voor dié van die ANC te hou. Die anti-pas-veldtog was uiteindelik 'n baie belangrike een vir die PAC, en vir Suid-Afrikaanse politieke gebeure in die algemeen. Die datum vir die PAC se kampanje is vasgestel op 21 Maart 1960, tien dae voor die ANC s'n en daar is baie tyd spandeer om brosjures uit te deel en mense te aktiveer. Sobukwe het mense aangemoedig om hul passe by die huis te los en, sonder geweld, hulself vir arrestasie by die naaste polisiestasie aan te meld.
Alhoewel die party deur voormalige ANC-lede gestig is wie ernstige teenkanting teen die beleid van die Suid-Afrikaanse Kommunistiese Party gehad het, het 'n prominente deel van die PAC se leierskap in die 1960's 'n Maoïstiese posisie ingeneem. Die ANC het die PAC altyd as reaksionêr en agterlik beskou na aanleiding van die PAC se standpunt dat Suid-Afrika bo alles 'n Afrikaland is. Die militêre vleuel van die PAC is in 1962 as "Poqo" gestig, maar later hernoem na die Bevrydingsmag van die Azaniese Volk (Azanian People's Liberation Army oftewel APLA). APLA het bekend geword vir sy slagspreuk "One Settler, One Bullet", maar kon nooit daarin slaag om 'n besonder effektiewe guerillaveldtog te loods nie. Ten spyte van sy organisatoriese swakhede het die PAC se Afrikanisme baie daartoe bygedra om die studente-opstande in die 1970's te inspireer, en die stigting van die Black Conciousness Movement onder die leierskap van Steve Biko te fasiliteer.
In 1990 is die PAC ontban saam met die ANC maar is gestrem deur die binnegevegte. Die ondersteuners van die Maoïs Leballo het geweier om by die vredesproses aan te sluit en 'n splinterafdeling van die PAC het slegs 'n klein persentasie stemme in die 1994 algemene verkiesing gelok wat verder gekrimp het in die 1999 algemene verkiesing. In 2003, na nóg 'n onsuksesvolle kongres, het een van die party se meer prominente en gewilde lede, Patricia de Lille, die party verlaat om haar eie party, die Onafhanklike Demokrate te stig. Dit het nie die PAC se voortgesette swak vertonings in die 2004 algemene verkiesing verbeter nie, maar die OD het relatief goed gevaar.