'n KLEIN Boeremeisietjie wat in 'n vlugtog vir die Britte verlore geraak het en later hartroerend met haar ma herenig is vertel Christelle van der Merwe.
Hy het op die familieplaas Knapdaar tussen Groenvlei en die Twisrandjies naby Lindley grootgeword. Sy pa was op kommando en sy ma, Ouma Sannie, het met haar vyf seuntjies en 'n dogter die boerdery behartig. 'n Getroue swart man, ou Amos, was haar regterhand.
Die oorlog was op sy heftigste toe daar op 'n dag 'n verwoede geveg tussen die Twisrantjies uitbreek, 'n gebied wat op meer as een geleentheid in 'n slagveld omgeskep is. Die geweervuur en geweldige bombardement het die stoof in die kombuis middeldeur laat bars. Pere het uit die hoë bome op die grond neergeplof.
'n Hollander, oom Piet Koornhof, het met 'n enkelperd-ambulans gewonde burgers na Ouma Sannie se huis aangery.
Die kinders het koes-koes tussen die koeëls deur na 'n fontein 'n halfmyl van die huis gehardloop om water vir die dorstige gewondes te gaan haal.
'n Burger, ene Liebenberg, was swaar gewond. Sy laaste wens was dat sy skoene na sy vrou geneem moes word indien hy sou sterf. Kort daarna is hy oorlede. Ouma Sannie het woord gehou en die skoene na sy weduwee gebring.
Wat 'n verrassing! Blink goue ponde was tussen die sole en binnesole vasgeslaan. Vreugde by die hartseer vir die oorloggeteisterde gesin.
Later die middag ná die veldslag het Britse soldate die plaashuis deurgesoek. 'n Oorspronklike olieverfskildery van pres. Jan Brand het teen die muur gehang. 'n Britse offisier het met sy bajonet op die plek van die hart die skildery deurboor met die woorde: ``Every damn Boer should be treated like this.''
Kmdt. Thys de Beer het die gesin te hulp gesnel en 20 gewapende burgers en 'n span osse gestuur sodat hulle kon vlug. Naby die plaas Liebenbergsvlei is met mening op die vlugtende wa gevuur. 'n Vooros is dodelik getref en een gewond. Toe die osse die bloed ruik, het hulle gebrul. Ou Amos het kopgehou en die stroppe losgesny sodat die ander kon voortgaan.
Oral langs die pad het klere en komberse gelê wat uit ander vlugtende waens geval het. Iemand het iets soos 'n pop tussen 'n bondel klere in die veld gesien. Dit was 'n halfverkluimde meisietjie van ongeveer 'n jaar oud. Sy is opgepik en versorg.
Die einste bottervaatjie het oorspronklik saam met Ouma Anna Steenkamp in die Groot Trek van die Kaap gekom.