Besige vroue word onafhanklike entrepreneursHemp, katoen en linne word herhaaldelik gewas en gestryk om dit sagter te maak voor die drukwerk begin. (Foto: Maryke Roberts) Die vroue se vrolike gesels, soos die gezoem van ŉ besige byekorf by Beehive Studios op Vredendal, gee ware betekenis aan hierdie jong vaardigheidsontwikkelingsprojek se naam. Die vroue van Namaqua Hand Printed Textiles Co. het nie net ŉ lewenslyn en inkomste nie, hul handgemaakte produkte trek nou landswyd aandag, skryf Maryke Roberts, ná ŉ kuier daar. Al die vroue wat deel vorm van die projek, is ook direkteur-eienaars in die onderneming. Die projek staan onder leiding van Jeanette Fourie. Sy is beslis geen vreemdeling vir suksesvolle handwerkprojekte nie en ook nie bang om haar kennis te verbreed as sy teen ŉ betonmuur van-kan-nie-gedoen-word vasloop nie. Sy lag as sy vertel van al die kursusse wat sy die afgelope paar jaar voltooi het; van bestuur, sifdruk en finansies tot binnenshuise versiering en ontwerp en sê dan: “Ek is soos ŉ Smartie-dosie met so baie verskillende goed binne-in.” Die Beehive Studios-projek staan onder leiding van Jeanette Fourie. (Foto: Maryke Roberts) Jeanette en haar man, Chris-Johan, het albei teologie en Frans studeer in Aix-en-Provence voor hulle die afgelope 25 jaar in Madagaskar en Malawi − die wêreld se twee armste lande − sendingwerk gedoen het. Dit het hulle goed voorberei vir die volgende hoofstuk in hulle lewe: die lewe op Vredendal in die Namakwa-Weskus. Vrolike lappe hange oor natuurlike houtstellasies, en in pragtige grys kaste pryk kussings, drasakke, servette en tafeldoeke met interessante patrone as jy by Beehive Studios in Hoekstraat instap. Van agter die houtkaste hoor jy hoe ŉ jong stem saam met die musiek op die radio sing. Die vroue is ŉ gelukkige eenheid en elkeen het ŉ unieke rol. Van links staan Fransien Dauge (Lala), die projek se bemarker wat ook alle strykwerk doen, Jeanette Fourie, die projekleier, Lydia Rosenberg, ŉ professionele stikster, en Ciska Davel en Hope Daniels wat die sifdrukwerk doen. Jamie-Lee Farao was afwesig toe die foto geneem is. (Foto: Maryke Roberts) Jeannette vertel dat die vroue in beide Malawi en Madagaskar rys en groente plant en visvang om te oorleef. Hulle het besluit om bemagtigingsprojekte te begin en die vroue in entrepreneurs te omskep met borduurwerk en kinderklere. Haar oë blink as sy terugdink aan die sukses van die Madagaskar-borduurprojek wat 25 vroue betrek het en produkte destyds selfs na Engeland uitgevoer is. Terwyl hulle in Madagaskar gewerk het, het die egpaar ook ŉ Christelike radiostasie begin en bedryf en vir baie mense was dit die beste manier om op hoogte te bly van verwikkelinge in die gebied. Hulle het onder andere met US Aid en die plaaslike owerhede en kerke geskakel om plaaslike inwoners se lewenstandaarde te probeer verbeter. Die Beehive-projek is vanjaar twee jaar oud, vertel Jeanette. Manus Spamer, skoolhoof by Steilhoogte Primêre Skool tussen Vredendal en Klawer, het haar genader en gevra of sy nie sal betrokke raak by ŉ projek om vir van die ma’s van kinders vaardighede te ontwikkel en sodoende ŉ inkomste vir hulself te genereer − in ŉ tyd toe Covid soveel mense van hul inkomstes beroof het − nie. “Die skool het ontluik in ŉ reddingsboei vir soveel mense en in die wêreld se moeilikste tyd het ŉ pragtige projek begin.” Verf word self gemeng en elke kleur word afsonderlik bo-oor die ander kleure gedruk wat die produkte ŉ wonderlike handgemaakte, oneweredige voorkoms gee. (Foto: Maryke Roberts) Sy het met Fransien Dauge (Lala) begin by die skool en die eerste ses maande was ŉ oefenlopie. Jeanette vertel dat die afstand tussen die skool en die dorp en afhanklikheid van die skool se busdiens dinge effe bemoeilik het, maar nou − met ŉ nuwe perseel in die dorp − is bemarking ook makliker. Sover fokus die projek op lapdrukwerk en allerhande produkte wat uit dié handgedrukte materiaal gemaak kan word. Jeanette kerf die patrone en ontwerpe uit lino of maak self die skerms vir die sifdruk. Hulle gebruik net 100% organiese hemp, -katoen of -linne. Jeanette sê die hemp onderskei hulle van ander projekte, omdat dit nog nie algemeen gebruik word nie. Hemp is een van die “groenste” produkte omdat dit volhoubaar gegroei kan word en word nog tans van die buiteland ingevoer, tot die bedryf plaaslik in aanvraag kan voorsien. Dit lyk soos linne en is ook poreus, wat dit gerieflik vir die somer maak. “Nie almal kan drukwerk doen nie, want jy het goeie ruimte-oriëntasie nodig, maar ons het ook naaldwerkers en ander hande nodig om die projek suksesvol te bedryf,” vertel sy, terwyl sy met haar hand oor ŉ stapeltjie gevoude materiaal stryk. “Ons maak lap, maar ons produk is eintlik mense,” vertel sy terwyl sy in die lang vertrek oor die tafels en vroue kyk. Die projek se inspirasie kom van die Britse tekstielontwerper, William Morris, wat hand-lapdrukwerk in die 1980’s mode gemaak het. Hulle blokdruk elke kleur apart en meng ook hul eie verf vir ryk, unieke kleure. Hulle aanvangskapitaal kom van Stellar Wines wat organiese wyne maak en danksy hulp en leiding van Namakwa-Weskus Toerisme se bestuurder, Monika de Jager en die plaaslike sakekamer, kan almal waardevolle sakekennis opdoen. Chris-Johan is ŉ gekwalifiseerde argitektekenaar wat die paartjie se sendingwerk oor die jare baie handig te pas gekom het. Jeanette het die kreatiewe fyner oog en saam ontwerp, teken en vervaardig hulle dit wat hulle kort. Jeanette is voortdurend besig om nuwe ontwerpe te beplan en dink aan iets met die bekende rieldans of selfs rotstekeninge, om hul reeks uit te brei. Die botaniese ontwerpe met plante eie aan die Namakwaland was ook baie gewild onder kopers. “Ons omgewing bly ons grootste inspirasie,” mymer sy terwyl sy vir my Namakwalandse vetplantjies in gedrukte vaalgroen wys. Ciska Davel en Hope Daniels met die sifdrukskerms. (Foto: Maryke Roberts) Die tafel lê bestrooi van die voorskote vir ŉ bestelling vir die bekende rooibostee-onderneming, Carmién, wat self ŉ vrou as eienaar het. Jeanette droom van die dag wat hulle aan iemand soos Poetry of Big Blue groot bestellings kan lewer. “Ons is baie gesteld op professionele handwerk en goeie diens en kwaliteit is ons prioriteit. Die produkte moet op enige platform kan meeding. Mense moet dit nie net koop omdat dit ŉ werkskeppingsprojek is nie.” Maar natuurlik is só ŉ jong projek op die platteland nie net maanskyn en rose nie. Jeanette erken om handwerk te bemark is geen maklike taak nie, veral nie wanneer mense finansieel swaarkry as uitvloeisel van Covid, inflasie en stygende petrol- en kospryse nie. Maar sy glo dat ŉ dekormark vir strooikussings, voorskote, tafeldoeke en plekmatjies makliker is om te verkoop as klere, hoewel hulle ook ŉ klein klerereeks het. “Ons probeer ŉ niche-mark skep en onsself onderhou. As jou onderneming nie kompeterend is nie, gaan jy nie die paal haal nie.” Sy gaan voort: “Ons droom om 40 vroue deel van die projek te maak en het tans vyf,” vertel sy, maar te oordeel aan hul vorige suksesse, is hierdie ŉ baie haalbare teiken in die drie jaar wat op hul vyf-jaar-plan bereken is. Drie maande opleiding is nodig om ŉ vrou ŉ volwaardige skakel in die waardeketting te maak. Niks gaan verlore nie en alle afvalstukkies lap word gevleg in mandjies. “Ons het hierdie kursus in Australië raakgeloop waar jy tou, lappies en raffia kan gebruik om mandjies te vleg en jy het geen infrastruktuur nodig nie. Jy sit alles in ŉ sakkie en mense kan dit by die huis maak.” Hard aan die werk: agter sit Fransien Dauge (Lala), die projek se bemarker, en doen ook alle strykwerk. Lydia Rosenberg is ŉ professionele stikster. (Foto: Maryke Roberts) Hulle benodig langer en meer tafels, nog naaimasjiene en industriële strykysters en sy beduie hoe lank die lang tafels moet wees: 20 m is ideaal vir ŉ druktafel. “Ons het nou ŉ 8 m-tafel wat Chris-Johan gebou het, maar vir ons om op kommersiële skaal suksesvol te wees, moet ons uitbrei.” Die projek ondersteun verskeie ander vroue-entrepreneurs en alle saggebreide leer wat vir handvatsels, bande en strikke gebruik word, kom van René de Villiers se The Koodoo Room op Wellington. Jeanette vertel: “Ons probeer entrepreneurs hier skep en wil hierdie vroue oor drie jaar heeltemal onafhanklik en selfversorgend sien,” toe ons by die deur groet. Dis haar woorde: “Ek is ŉ sendeling en ek probeer Christelike waardes oordra,” wat my lank daarna nog bybly. Dis beslis meer as net waardes wat sy daagliks daar tussen die vier mure oordra. Vir meer inligting oor die projek, om bestellings te plaas of aanlyn aankope te doen, besoek www.beehivestudios.co.za of volg hulle op Facebook en Instagram. Vir unieke ontwerpe, moet ŉ minimum van tien items bestel word, of belangstellendes kan vir die blok betaal as spesialis-ontwerpe gedoen moet word.