Versindaba » Kompetisies
Kortlys van finaliste: lykdigte
Die kortlys van 20 finaliste vir ons Lykdig-kompetisie!
Baie dankie vir al die inskrywings wat ontvang is. Drie buite-beoordelaars sal nou die finale beoordeling van die lykdigte op die kortlys (steeds anoniem) behartig. Ons sal die wenners se name hopelik teen die 4de of 5de Augustus bekend kan maak. Miskien selfs vroeër. Die keuse was moeilik, en ons het dus op 20 gedigte besluit ipv net 15 soos verlede jaar.
20 Finaliste vir die Lykdig-kompetisie.
Dié kortlys is nie in volgorde van belangrikheid of keuse nie.
Dit word slegs numeries gerangskik.
Volg die skakels op die titels van die gedigte.
Lykdig 1: Ek het jou belowe
Lykdig 2: Vaarwel Pablo Neruda
Lykdig 9: Ingrid Jonker
Lykdig 12: Klipoog
Lykdig 14: Lykdig
Lykdig 16: wanneer verse begin droom
Lykdig 17: herdenking
Lykdig 19: Buiteblad
Lykdig 20: kersiewit : dorothy parker
Lykdig 22: Tuin van mondings
Lykdig 23: Peter Blum
Lykdig 30: By die graf van D.J. Opperman
Lykdig 33: Maak dit ‘n dubbel
Lykdig 35: Klipwerk
Lykdig 39: Dodemis vir Federico García Lorca
Lykdig 40: Lykdig vir Wisława Szymborska
Lykdig 50: Swiep van ‘n windswael
Lykdig 51: Lykdig vir Sheila
Lykdig 55: Klein manifes van ’n reisiger
Lykdig 56: I always loved the wild things best
Vorige lykdigte kan ook weer hier gelees word.
Met dank en waardering vir ‘n goeie aantal inskrywings wat ons ontvang het, al was dit ‘n moeilike opdrag!
Tags: Finaliste lykdigkompetisie Versindaba
Posted in Kompetisies, Nuus / Briewe | Comments Off on Kortlys van finaliste: lykdigte
I always loved the wild things best
(vir Eugène Marais)
opgedra met dank aan Leon Rousseau
op sewentig eet die perdedief
Jakob Breytenbach beskuit in die tronk
aangedra deur Eugènetjie Marais
vir ‘n held van die eerste water
(oom Jakob steel want hy is lief vir diere sê Eugène se ma)
haar man kwyn sonder aansien
in ‘n skommelstoel op die voorstoep
haar laatlam se dae halm oop
in velde en voorkamers waar die ure
asem ophou in narsings
en kwikkies soos note op ‘n frase
by die kombuisvenster vleis afsmeek
wees bang vir die sonde
hy pik en bijt nes ‘n giftige slang
op Markplein tussen nagmaalspore
onder doringbome verkwansel Eugène se oom
die hemelbesem Lang Piet
foto’s van hom en King Coffee die swart dwerg
wat hy later blosend terugkoop
(die swart gevaar omsluip nog soms die trekkers se nagte)
die kind is suide toe op ‘n wa
met ‘n vrag lemoene vir Kimberley bestem
en ruil vrot vruggies met oopmond Vrystaters
vir kuikens om
‘n geleerde man in ‘n krawat keer terug
en pendel in ‘n koets
tussen Pretoria en die goudstad
om klippe in die pad te lê
van die vrome takhaar Kruger
terwyl sy pa die stoeppilare
(oud president Burgers wil in ‘n skaapkraal begrawe word)
na jare van versugting
net maande van geluk
‘n smoordronk arts
te laat uit die stad verjaag
die bruidegom geknip uit koerantpapier en fier
in die psalms van sy hande
die rokende na-vat
van ‘n verkoolde bruidsvlug
(‘n klippie val uit Kruger se skoen diep ‘n donker vywer in)
in sy dakkamer in Londen
troos Eugène ‘n siek sjimpansee
deur die ongeneeslike winter
in advokaatsleer het hy min sin
“g’n man met ‘n siel bokant die van ‘n streepmuis
kan hom voortdurend aan die soort werk gee nie.”
sy dae verdwyn soos spelde
met die laaste groet staan hy op ‘n bank
om oor die skare voor die hokke te wuif
die apie was met die wedersiens so dol van blydskap
dat Marais haar in die hok mog omhels
‘n newel op vlerke van papawer
krul om die nokke van die suiderkruis
ylend in Lourenço Marques
onthou hy die heerlikste maaltyd van sy lewe
as die seeskilpad met eiers in vet gebraai
deur die dronk kaptein wat belowe het
van pêrels so groot soos appels
met versoete vleuels dra sy woorde
die mees beskeie blom van die veld verse aan
saans dop die maan soos die oog van ‘n malle om
terwyl daar nog vars papier is vlug
hy met ‘n sak vol truuks
oor riviere wat wemel van krokodille
en ken sy gelukkigste jare tussen bobbejane
waar hy kon stap soos ‘n boer deur sy skape
respyt en spyt
‘n nagrefrein wat
haarself met swaar voete
deur ‘n donkerwordende partituur sleep
die vioolspeler uit die groot woestyn
het hom kom haal
om hom terug te neem
na oom Dirk se huis.
Hy het dit so aan Jan vertel:
“Daar gaan ‘n wonderlike skouspel op die voorstoep wees.
Op die vloer sal dit wemel van bont vere in al die kleure van die reënboog.
Selfs die gedruis van die waterval is onhoorbaar onder die gefluit!
Op ‘n rusbank, in die middel van die gewemel en die geraas, sit oom Dirk.
Sy hoed, sy skouers, sy skoot, tot sy velskoene, vol voëltjies…..
bedaard en kalm
asof dit by hom van die gewoonste is.”
Posted in Kompetisies | Comments Off on Lykdig 56: Dominique Botha. I always loved the wild things best
Lykdig 55: Kirby van der Merwe.Klein manifes van ’n reisiger
Klein manifes van ’n reisiger
vir George Weideman
2 Julie 1947 – 27 Augustus 2008
Ek het gisteraand gedroom van jou, George.
Ons het op ’n rivierwal onder ’n boom gesit terwyl die son kliplangs spring,
die blare roeiend in die wind. En jou oë
het geswem agter jou brille. En daar was bye
wat gekom het vir die koelte en die water en die soet
sonnigheid van die geelperskeboord daar oorkant.
En ek het hulle met my hand weggeklap, want hulle het teen ons vasgevlieg,
hard en grof en iesegrimmig. En toe sê jy, nee, bye is maar net boodskappers.
En ek sê vir jou, George,
hier moet ’n korf wees iewers bo ons koppe
in ’n uitgeholde mik of in die donker kol treurwilgers daar oorkant.
En jy kyk vir my
met jou rug teen die stam
op die klam molm op ’n flenterlap van droë eikeblare in jou chalk stripe kispak,
das, blink vasgerygde skoene.
ek was in Onseepkans en toe het ek aan jou gedink.
Ek was op Pella en toe het ek aan jou gedink.
Ek was diep nag in ’n staning onder die sterre en ek het aan jou gedink –
ek was in die tuin van klip en vuur en ek het aan jou gedink.
En toe sê jy vir my, George,
kom ons doen iets met die eik. En ons saag dit met ’n treksaag en die boom
val in die koue duikpoel, sink tot op die bodem.
die boom week in stille waters,
dat die waters sap, son, siekte uit die selle loog.
En eendag gaan die boom op ’n sandbank uitspoel, sê jy, soos ’n geraamte, soos gebeente.
Ons loop versigtig deur die rivier na die oorkantste wal,
na die droë beenwit boom
op die witgewaste sand met die kantwerk van verkoolde takkies
uitgespoel na ’n bosbrand.
En toe tel jy ’n takkie van die sand af op, George,
en met die stukkie houtskool ets jy op die wit gebleikte hout
jou klein manifes.
Posted in Kompetisies | 2 Kommentare »
Lykdig 54: Marie Bredenkamp. Gedeelde geen
Gedeelde geen: vir NP van Wyk Louw
my voete tree met huiwering
oor die drumpel
waar jóú woorde in eie heiligdom
die wande van die kluis
waarin alle seisoene
verhef tot liefdespoësie
en luike oopmaak
op wonders van die heelal
met skittering van son- en sterrestelsels
jy wat soveel nuanses van kleur
inskryf in wit
jou beelde in klipwerk en graniet
teen die lug laat beur
laat beitel en woordverfyn
en klank in desibel omskryf
dat die rimpeling van water
met klipgooi oor die dorp se dam
tintel deur gehoor én lyf
skugter sluit ek aan by naggesprek
oor liefde en vriendskap
oor volk en taal
oor kruis en katoliek
oor verraad en lojaliteit
en bedink kritiek en repliek
wonder vreemd hoekom die pluimsaad so ver
en wars sou waai
ek hoor die nuus dat jy gesterf het
‘n eerste keer op pad na amsterdam:
veertig jaar later wéét ek
die naelstring is nooit geknip
klein deeltjies van ‘n woordegeen
het uit die lae lande
in ‘n voorouer se are
na die nuwe heimat oorgeglip
is die draer van ‘n ouer skeppersgeen
jy moes ook skryf
omdat jy móés
Posted in Kompetisies | Comments Off on Lykdig 54: Marie Bredenkamp. Gedeelde geen
Lykdig 53: Anna Johanna. Sylvia P
”Sy het haar egste self nooit gewys
behalwe vir die laaste drie van haar maande nie
en voor dit één keer
en oppad uit by die deur
toe sy oor haar skouer drie lyne resiteer.
Wat ek altyd kon voel het pas begin gebeur:
Die vals personas wat ek vir ses jaar ken,
die parasiete binne-in wat haar woorde monopoliseer
en ‘n digter vind haar stem.
Sylvia is ‘n stom mens wat skielik praat.”
O om uit te stap in die spaanse mediterreen
of ou stad met keisteenplein
waar eeue mosserig nog
uit die klanke van ‘n kloktoring
– om weg te kom van hier:
Uit te stap in lug wat nie reeds lam
in haar longe kom lê nie.
Hy kla ook
– hierdie ingehókte bestaan,
hoe hy haar eie wroegings
so in oormaat reflekteer,
en sy moet skryf
haar binne-ore toevou
die woorde van die predatoor binne haar wéghou,
sy is tog goed genoeg,
Dan sal sy – rower! parasiet! –
nie meer klou
aan die wande van potensiaal nie
maar self word.
Uiteindelik self word.
Swart telefoon waaruit die verraad infekterend drup,
swart woorde waaruit die swart sweervog drup,
die swart druppende sweer deur die telefoondraad
– hoe ontsmet sy die huis?
die tafel met die telefoon?
God! Hierdie druppende sweer van sy verraad.
Fitzroy str 23.
Yeats het hier gebly, Yeats! en hyself
het sy boek oopgeslaan by
die woning en jy
die noenmaal en die wyn…kyk!
haar nuwe skryfkamer kyk vir die son
en saans kyk sy die maan
vanaf haar balkon – ‘n gedig ‘n dag mami
soggens voor ontbyt!
Maar die sneeu nou
die koue en die sneeu
perk haar in
selfs al is hy weg, net soos hy.
Sy kan nie skryf nie,
selfs ‘n vasteland ver is te naby.
Dit deug nie meer nie , 4
deug nie meer nie, uitgediende swart skoen! 5
O haar baba met die helder oog! 6
sy tik so goed
tik so goed,
al op die rant 8
al op die rant,
O soet depressant!
1.Verwerking van die 1ste weergawe van sy voorwoord tot The Journals of Sylvia Plath (1982)
Reëls genommer 2 – 8 verwys na haar laaste gedigte.
Die res van die inhoud is ‘n interpretasie en/of verwerking van haar notas soos gepubliseer in The Journals of Sylvia Plath (1982)
Posted in Kompetisies | Comments Off on Lykdig 53: Anna Johanna. Sylvia P
Lykdig 52: Lehahn Swanepoel. elegie vir seamus
elegie vir seamus
(vir Seamus Heaney: poetry as a dig, a dig for finds that end up being plants)
in bush* se biblioteek
troon jou poësie
soos ’n indringerstruik
oor kaaps-hollandse fynbos
my jong metropolitaanse ‘ek’ word ingelyf
lewenskrag van die eenvoudigstes
bron van gedigte wat hul doel bereik
met metafore ingespan teen besetting en leegheid
ná ’n gegrawery met woorde uit ’n vreemde taal
eg verwikkeld met die landskap
toe dublin jou finaal wegstoot
bellaghy in derry jou onvoorwaardelik terugvat
besef ek opnuut mens en organisme bly gewikkel
in ’n stryd waarin daar verwerp of aanvaar móét word
afsterwe verlos elke vlieër
uit die lug van ’n ander lewe en tyd en plek* en tekortkominge
’n papierdun huid
en al die hekwagters
sal ek oorkom
* bush – UWK
* “Air from another life and time and place” – A Kite for Aibhín – Seamus Heaney
Posted in Kompetisies | Comments Off on Lykdig 52: Lehahn Swanepoel. elegie vir seamus
Lykdig 51: Carina Stander. Lykdig vir Sheila
Lykdig vir Sheila
Jou verse is nie waar jy dit gelaat het nie, Sheila.
Dit het die héélal vol geswerm –
gebore op die wind.
Ook toe ek dertien jaar oud en vlugvoos
in ‘n skoolbiblioteek
op die platteland
tussen die bleekwit vleuels van bladsye wou skuil
(die boeke grafsteenregop, willoos,
asof die biblioteek ‘n verlate begraafplaas was,
‘n landskap geskend, digter ná digter)
wou ek oor die warreling van motte huil.
Grysgrou poeiervlerke in die laatlig:
die spikkelstof van ‘n veraste vrou.
Die voelers al oor my gesig –
Posted in Kompetisies | Comments Off on Lykdig 51: Carina Stander. Lykdig vir Sheila