Pinksterfees (Omgewingsondag) - Missio
1 Korintiërs 12:3b-13
Pinkster is 'n Christelike fees wat vol blydskap uitdrukking gee aan ons geloof dat God sy werk in ons kom voltooi. Wat Hy deur Jesus Christus doen, vind deur die Heilige Gees in die lewe van sy kerk neerslag. So voltooi God alles wat Hy op aarde, maar ook in elke mens se lewe tot stand bring.
Die fees het ten doel om gelowiges te herinner aan die wonder dat die Heilige Gees God se verlossing in ons voltrek. God bly nie die "vreemde" Wese in die verte nie, maar is die Een wat in ons almal met liefde, vreugde en vrede leef en werk.
Elke Christen word opnuut genooi om sy/haar deelname aan die volheid van God se werk feestelik te omhels. Ons kry geleentheid om te juig daaroor dat God "ons" vermoëns en bydraes deel van sy volheid laat word.
37Op die laaste dag, die groot dag van die huttefees, het Jesus daar gestaan en uitgeroep: "As iemand dors het, laat hy na My toe kom en drink! 38Met die een wat in My glo, is dit soos die Skrif sê: Strome lewende water sal uit sy binneste vloei." g
39Hiermee het Hy na die Gees verwys, want die mense wat tot geloof in Hom kom, sou die Gees ontvang. Die Gees was nog nie uitgestort nie, omdat Jesus toe nog nie verheerlik was nie.
12 Wat die gawes van die Gees betref, broers, wil ek hê dat julle ingelig moet wees. 2Julle weet dat, toe julle nog heidene was, julle blindelings na die stom afgode meegevoer is. 3Daarom wil ek hê julle moet weet dat iemand wat sê: "Vervloek is Jesus", nie deur die Gees van God praat nie; en
niemand kan sê: "Jesus is die Here" nie, behalwe deur die Heilige Gees.
4Daar is 'n verskeidenheid van genadegawes, maar dit is dieselfde Gees wat dit gee; 5daar is 'n verskeidenheid van bedieninge, maar dit is dieselfde Here wat die opdrag gee; 6daar is 'n verskeidenheid van kragtige werkinge, maar dit is dieselfde God wat alles in almal tot stand bring.
7Aan elkeen afsonderlik word 'n werking van die Gees gegee tot voordeel van almal. 8Aan die een word deur die Gees die gawe gegee om 'n woord van wysheid te praat, aan 'n ander 'n woord van kennis deur dieselfde Gees; 9aan die een geloof deur dieselfde Gees, aan 'n ander genadegawes van gesondmaking deur die één Gees. 10Aan die een gee Hy die krag om wonders te doen, aan 'n ander die gawe om te profeteer, en aan nog 'n ander die gawe om tussen die geeste te onderskei. Aan nog een gee Hy die gawe om ongewone tale of klanke te gebruik en aan 'n ander om dit uit te lê. 11Maar al hierdie dinge is die werk van een en dieselfde Gees, wat aan elkeen afsonderlik 'n gawe uitdeel soos Hy wil.
Tweedens gebruik hy die tekening van God as Drie-enig (let op die drie woorde vir God in vers 4-6: Gees, Here, God wat met drie beskrywings van die gawes gekoppel word: genadegawes, bedieninge, kragtigewerkinge) om aan die een kant die verskeidenheid van gawes wat van die persoon-ryke God kom, aan te moedig, maar aan die ander kant ook die gawes se inherente eenheid te beklemtoon omdat dié God een wese is. Die onderskeie gawes van wysheid, kennis, geloof, gesondmaking, wonders, profesie, onderskeiding en tale kom van een Gees, en is daarom bedoel om tot die voordeel van almal in die een liggaam gebruik te word (12:7-11).
Aanvangslied: Lied 435 "Heilge Gees U bou 'n tempel vs 1,2"
Aanvangswoord: Psalm 104
Seëngroet: 1 Korintiërs 1
Lied 191 "Grote God ons bring U eer vs1,2,3" (kan op melodie van 190 gesing word)
Lied 438 "Gees van God o Gees van lewe vs 1,2"
Loflied 431 "O Gees van Vader en van Seun vs 1,2"
Skriflesing: 1 Korintiërs 12:3b-13
Wegsending: Lied 440 "Die Here salf ons met Sy Gees vs 1,2,3,4"
Seën: Johannes 20
2Aan die gemeente van God, wat Hy vir Hom in Christus Jesus afgesonder en geroep het om aan Hom te behoort…
Lied 191 Grote God ons bring U eer vs1,2,3 (kan op melodie van 190 gesing word)
Voorganger: Gees van die lewende God, werk in ons op hierdie Pinksterfees.
Gemeente: Kom, Heil'ge Gees.
Voorganger: Kom en maak ons een; breek die mure van skeiding tussen u kinders af.
Voorganger: Maak ons harte brandend om van u oorwinning en u troos te getuig.
Voorganger: Vul ons met krag te midde van beproewings.
Voorganger: Bring ons, u gemeente, in beweging.
(Uit: Van der Merwe, J (red) Gebedeboek met liturgiese voorstelle LV BM 2001, bl 8 Outeur onbekend)
Gees Van God, Kom Woon In Ons
Teks: Jacques Louw 2010 ©
Melodie: WILLEM PRETORIUS – Karien Pretorius 2008 ©
Klavierbegeleiding: Riaan Steyn 2010 ©
Mag ons nadenke van u woorde
lewenskrag in ons ontketen.
Laat ons vreugde vind in hierdie bestaan.
Laat die beweging van u Gees
ook in ons doen en late verder stroom.
Mag ons deelname aan hierdie bestaan
groter lof en eer aan U bring
in ons lewe en ons sterwe.
Roep 10 kinders, wat minstens 10 jaar en ouer is, vorentoe. Hang 'n plakkaat om elkeen se nek waarop staan: Die Griekse teks aan die voorkant en aan die agterkant die volgende tale: Grieks, Russies, Frans, Portugees, Spaans, Italiaans, Duits, Nederlands, Engels en Afrikaans.
Leer hulle almal die Griekse weergawe van "Ek het jou lief" Σας αγαπώ (Sas agapó).
Sê dan dat die kinders 'n belangrike boodskap vir die gemeente het. Laat hulle almal dan, gelyk, in 'n koor aan die gemeente sê: Σας αγαπώ (Sas agapó)
Vertel almal dat God vir mense 'n belangrike boodskap het wat Hy nog deur alle eeue heen vir die mense wou sê en dat met Pinksterdag, toe Hy sy Gees gestuur het, Hy die mense toegerus het om in almal se moedertale die boodskap te kon hoor en verstaan.
Laat die kinders dan almal een vir een vorentoe tree, hulle plakkaat omdraai en daardie taal wat agterop hulle plakkaat staan se vertaling van Σας αγαπώ, hardop vir die gemeente sê. (Party van die uitsprake moet jy dalk eers vir daardie kind inoefen as jy self weet hoe om dit uit te spreek!)
Σας αγαπώ Grieks
YA L'ubl'u Vas Russies
Je Vous aime Frans
Le amo Spaans
Ti amo Italiaans
Ich liebe dich Duits
Ik houd van u Nederlands
I love you Engels
Vra dan vir die gemeente of die impak van die boodskap nie opgetel het soos die taal van baie onbekend na meer bekend toe gegaan het nie?
Ons vier vandag die uitstorting van die Heilige Gees op Pinksterdag. Hoewel die Heilige Gees reeds vroeër in die Ou Testament werksaam was, word die Gees op Pinksterdag in oorvloed deur die Vader en die Seun oor al die die gelowiges uitgestort.
Daarom word van die uitstorting van die Heilige Gees ook as die geboorte-uur van die Nuwe Testamentiese kerk gepraat. Vroeër vertel die Bybel van die era van God (die Vader) as die Skepper. Daarna word Jesus mens en vertel die Bybel van die era van die Seun. Natuurlik is God 'n verhoudingswese, wat beteken die Seun en die Gees was ook by die skepping betrokke. Die Gees het ook die Seun, vir Jesus, bemagtig om sy lewenstaak te verrig.
Maar met Pinksterdag breek die era van die Heilige Gees in sy volle swang aan. Die Heilige Gees sit Jesus se werk deur mense op aarde voort. Die boek Handelinge is 'n goeie voorbeeld: die kerk handel, maar dit is die Gees wat die kerk bemagtig. Baie kenners sê ons kan Handelinge nie net die Handelinge van die Apostels noem nie, maar ook die Handelinge van die Gees.
Vier die gawe van die Gees
Ons vier dus vandag 'n ongelooflike groot gawe wat vryelik aan die kerk gegee is: die gawe van die Heilige Gees, wat vir eeue deur die Vader beloof was.
Die Heilige Gees word altyd as aktief in die Nuwe Testament uitgebeeld.
In die eerste drie Evangelies (Sinoptici) is die Heilige Gees byvoorbeeld altyd besig om groot gebeure te begelei. Jesus is deur die Heilige Gees in Maria verwek. Toe Johannes Jesus doop, daal die Gees soos 'n duif bemagtigend op Jesus neer. Die Gees stuur Jesus die woestyn in, en versterk Hom tydens sy versoekinge. Die Gees spreek ook selfs deur Jesus, soos met Jesus se kragtige maar aardskuddende boodskap in die sinagoge Nasaret (Lukas 4). Jesus is die Gawe van God, en sy lewe en bediening word begelei deur beide die Vader en die Heilige Gees.
Dieselfde gebeur in Handelinge. Van feitlik elke groot gebeurtenis in dié boek word gesê die Heilige Gees was beslissend betrokke. Die Gees begelei die kerk deurentyd.
Die Johannes-evangelie belig vir ons ander, ook belangrike kante van die Gees se werk. Die Gees volg Jesus se bediening op deur Jesus by die kerk lewend te hou na Jesus se hemelvaart. Die Gees lei die kerk in die volle waarheid, en sorg dat die kerk binne die wil van God kan bly.
Paulus gaan in groot detail in op die Gees se werk in die lewe van die gemeente. Dieselfde Gees wat Jesus begelei het, is ook aktief in die lewe van die gemeente aanwesig. Die Gees ontwikkel die gemeente. Die gawes, vaardighede en leiers word deur die Gees aangewys. Die Gees is die Persoon wat die gemeente in Jesus se Naam ontwikkel en laat groei. Die Gees gee aan die gemeente wat dit nodig het om die Here te dien.
Ons kan dus vandag met verwondering die gawe van die Heilige Gees vier. Ons kan onsself oorgee aan die Gees, wat elke gelowige ontvang het, en uit vervulling met die Gees lewe. Ook die Gees word onverdiend aan ons gegee. Die Gees help ons om sonde te oorwin en gee aan ons die krag om God se wil te doen as dissipels van Jesus.
Opbou van die gemeenskap van gelowiges
Terwyl ons die gawe van die Heilige Gees vier, moet ons nie onkundig wees oor die Gees nie.
Die sentrale waarheid oor die Gees is dat die Gees altyd besig is om die gemeente op te bou. Die Gees word beide aan individue en ook die gemeente gegee. Die Gees se werk het ten doel om individue in geloofsgemeenskap saam te bind. Die Gees maak van vreemdelinge vriende, geloofsgenote, medebouers aan die gemeente van Christus. Sodat die gemeente haar dienswerk in die wêreld kan verrig.
Die Gees bind ons aan Christus
Voordat ons oor die gawes van die Gees praat, fokus ons eers op Paulus se eerste woorde in ons teks: "Niemand kan sê: 'Jesus is die Here' nie, behalwe deur die Heilige Gees."
Die Heilige Gees doen hierdie werk nie los van Christus nie. Die Gees skep gemeenskap deur ons aan Christus te bind, en ons in Christus deel van die geloofsgemeenskap te maak.
In die destydse gemeente van Korinte was daar blykbaar mense wat gesê het die Heilige Gees lei hulle. Hulle lewe was egter ver van die lering, voorbeeld en styl van Jesus. Waarskynlik het hulle net met hulle eie individuele oortuigings en gevoelens gewerk. Hulle het gedoen wat hulle gedink het reg is, en wat hulle gevoel het reg is. Hulle wou hulle nie aan ander steur nie, want hulle het aanspraak gemaak op die leiding van die Gees.
Vir Paulus is die gevaar dat hulle as Christene deur eiesinnigheid en verblinding meegevoer word, net soos hulle vroeër "blindelings deur stom afgode" meegevoer is.
Ons ken ook vandag hierdie gevaar. Daar is individualistiese gelowiges wat net op eie oortuiging of gevoelens werk.
Paulus wys uit dat die Gees ons aan Christus bind. Meer nog: dat die Gees ons onderdanig aan Christus maak. Die Gees laat ons sê Jesus is die Here. Ons neem Jesus as openbaring van God, God se wil en God se weg, danksy die Heilige Gees ernstig. Deur die Gees volg ons Jesus doelbewus na, verloën onsself en gee onsself aan God se wil prys.
Wanneer mense in Paulus se tyd gesê het "Jesus is die Here" het hulle ook gesê "Die keiser is nie die Here nie." Daarmee het hulle die styl van geweld en mag van die keiser prysgee. Maar daarmee het hulle veral 'n geweldige risiko geloop, want so 'n belydenis kon jou jou lewe kos. Baie martelare het inderdaad gesterf. Daarom sou niemand Jesus as Here kon bely anders as deur die werk van die Heilige Gees nie.
Met Jesus as Here het ons onder totaal nuwe bestuur beland. Ons leef anders. Mens kan nie God se werk doen in 'n styl wat nie by Jesus se lering en voorbeeld pas nie. Nie as jy jou deur die Heilige Gees laat lei nie.
Wanneer Paulus oor die gawes van die Gees begin praat, beklemtoon hy nie alleen die band tussen Christus en die Gees nie, maar bring die drie-eenheid ter sprake (4-6):
"Daar is 'n verskeidenheid van genadegawes, maar dit is dieselfde Gees wat dit gee;
"daar is 'n verskeidenheid van bedieninge, maar dit is dieselfde Here wat die opdrag gee;
"daar is 'n verskeidenheid van kragtige werkinge, maar dit is dieselfde God wat alles in almal tot stand bring."
Wanneer ek as gelowige 'n taak het om uit te voer, het ek drie dinge nodig: die nodige gereedskap, 'n taak, en die energie om die taak te verrig. Gee vir my 'n besem, sê ek moet die kamer uitvee, en gee my die nodige energie – dan kan ek dit doen.
Paulus verbind die drie-eenheid met hierdie drie aspekte van dienslewering:
Eerstens het ek 'n spesifieke "gawe" nodig (die besem);
Dan 'n duidelike taakomskrywing ("bedieninge")
Derdens die energie ("kragtige werkinge" in ons teks)
Hierdie drie aspekte van die gemeente se werk en bediening kom direk van die Vader, Seun en Heilige Gees af. Die Heilige Gees gee aan ons die geestelike gawes, die "genadegawes" wat die instrumente word waarmee ons ons taak verrig. Die Here Jesus gee aan ons spesifieke take of bedieninge, en God die Vader gee vir ons die krag en energie om ons taak te verrig.
Die bediening van die Christelike gemeente wat Jesus as Here bely, wat haar deur die Gees laat lei, met die krag wat God die Vader gee, is dus ten diepste begrond in die lewe en werk van die drie-enige God.
Ons kan nie 'n gemeente bedink anders as die direkte openbaring van God se voortgaande werk in die wêreld nie. Waar die gemeente haar roeping uitvoer, sien ons God aan die werk.
Paulus gaan nou voort om 'n lysie te maak van die gawes wat die Gees aan die gemeente gee. Hy plaas as't ware 'n raam om die lys gawes. Beide aan die begin en aan die einde van die lys sê hy dit is gawes van die Heilige Gees. Letterlik vertaal:
Aan elkeen word 'n manifestasie van die Gees tot gemeenskaplike voordeel gegee (7)
Elkeen van hierdie gawes word deur die een Gees geïnspireer soos Hy wil (11)
Die gawes is nie maar vir die geestelike selfverryking van die individu nie. Dit is tot gemeenskaplike voordeel (sumpheron beteken dit wat nuttig is, wat die common good dien).
Voorts kry elke individuele gelowige die gawes wat die Gees aan daardie persoon wil gee. Dit beteken 'n paar dinge:
Niemand het al die gawes nie – ons is afhanklik van mekaar.
Ons kies nie self ons gawes volgens eie voorkeur van 'n spyskaart af nie – dit word aan ons gegee.
Niemand se gawe is belangriker as iemand anders se gawe nie. Ons moet wyer leer kyk as ons eie gawes en nie sommige gawes as onbelangrik afmaak nie.
Ons kan nie enkele gawes vat en dit die voorwaarde maak vir behoort aan die gemeente nie.
Elke gawe in die gemeente moet ontvang, geëer en aangewend word.
'n Gawe is nie bloot 'n aangebore talent nie – 'n gawe is die wyse waarop die Heilige Gees manifesteer in my lewe, tot voordeel van die gemeente
Dit is nie moontlik om gawes te hê en te gebruik los van die gemeente nie – 'n gelowige wat Christus volg maar nie aan die kerk (wil) behoort nie, slaan 'n eie koers nie, nie die koers van die gemeenskapskeppende Gees nie.
Pauls gaan voort om 'n klompie voorbeelde van geestelike gawes te gee (8-10):
Wysheid (sophia, die gawe om die misterie van God se plan te ken en daarvolgens op te tree – 2:17)
Kennis (gnosis, die regte kennis van God en sy wil om die gemeente by die waarheid te hou)
Geloof (pistis, die vaste vertroue op God en God se weg)
Gesondmaking (ianis, die gawe om genesing te bring, deur gebed of geneesmiddels)
Wonders (tekens van God se teenwoordigheid wat nie deur 'n eng wêreldbeeld waarvolgens die wêreld net uit materie bestaan, verklaar kan word nie)
Profesie (die verkondiging van God se boodskap en pad vorentoe
Onderskeiding (tussen waar en vals, tussen wat nou reg is en wat nie)
Gebruik van ongewone tale ("spreke in tale" – kommunikasie met God in 'n ongewone taal)
Gawe om ongewone tale uit te lê (om wat in 'n ongewone taal gesê is, uit te lê).
Die aanwending van hierdie gawes is vir die opbou van die gemeente. Dit is egter nie 'n volledige lys nie, want Paulus verwys op ander plekke na nog gawes.
Ons het reeds op verskeie plekke in die boodskap geraak aan die betekenis van hierdie teks vir ons. In verse 12 en 13 som Paulus dit self op deur te sê ons ontvang Jesus as Here en die gawes van die Gees, tesame met die bemagtiging van ons hemelse Vader, om die gemeente op te bou vir haar diens in die wêreld.
Wanneer ons almal saamwerk, kom die gemeente tot haar reg.
In die Westerse kultuur is individualisme die grootste bedreiging vir die kerk. Ons teks help ons om daardeur te werk, en onsself tot voordeel van mekaar te gee.
Ons leef ook in 'n siniese kultuur wat dikwels worstel om God raak te sien. Westerlinge het 'n klein wêreld. Ons dink al wat is, is dit wat waargeneem kan word. Daar is net materie. Daar is net wetenskap en wetenskaplike metodiek. Dan is ons geneig om godsdiens as bygeloof af te maak.
Ons teks help ons om te verstaan die gemeente is 'n openbaring van God se teenwoordigheid. Die gemeente is 'n uitdrukking van God se aktiwiteit in die wêreld.
Verder kan niemand sê ons gemeente het nie alles wat ons nodig het om God se wil te doen nie. Aangesien die Heilige Gees die gawes gee wat ons vir ons roeping van Christus nodig het, waarvoor die Vader ons die energie gee, het ons alles wat ons nodig het.
Ons teks leer ons ook nederigheid. Ek het nie alles wat aan gawes nodig is nie. Ek kan ook nie my gawe verhef nie, of neersien op ander se gawes nie.
Ons teks smoor ook kompetisie in die kiem. Die vraag is nie watter die beste gawes is, of wie se gawes nie 'n prioriteit is nie. Ons het mekaar almal nodig.
Dit is belangrik om kennis te neem van die wye verskeidenheid gawes wat die gees aan die gemeente gee.