In ons Westerse tegnologiese wêreld is die instrumentele rede, volgens Habermas, tot so 'n mate ontwikkel, dat die aanvank­like gerigtheid daarvan, nl. die gerigtheid op die onderwerping van die natuur ter wille van die mens se oorlewing, uitgebrei geraak het tot die oorheersing van die mens self. Intellektueel word hy onderdruk deur die beperkte reikwydte van die rasionele wetenskappe, en op praktiese vlak is hy die prooi van die voortdurend meer verfynde administrasie van mense binne die sosiale organisasie.
Habermas pleit dus vir 'n kritiese hermeneutiek, wat as IDEOLOGIEKRITIEK gerig is op die ontmaskering van die verskillende be­lange wat operatief is binne diskoerse van teenwoordige en vorige periodes. Hoewel Habermas een van die weinige teoretici is wat nie self sy hand gewaag het aan literêre kritiek as sodanig nie, het hy 'n hele vloedgolf van navorsing oor poëtiese strukture ontketen. Hierdie poging was uitsluitlik daarop gerig om die belange verskuil agter die sensus spiritualis, soos wat dit in die hermeneu­tiese tradisie bekend gestaan het, te ontmasker.
Die Ideologiekritiek ('n vertakking van Duitse literêre teorie) veronderstel dat die ware kontrolerende belang van 'n teks noodsaaklikerwys deur die teksbetekenis versluier word, iets waardeur alle ooglopende teksbetekenisse dus 'vals' word. Habermas se Kritiese Hermeneutiek laat egter ook 'n positiewe oordeel oor kunswerke toe. Emansipasie beteken vir Habermas 'n ontwikkeling ter aflegging van inhiberende kontrole en ter verkryging van groter vryheid vir die menslike spesie. Maar hierdie soort waarde-oordeel moet geensins verwar word met die geldigheid van interpretasie nie. Aan die een kant is lg. onmisbaar vir 'n hermeneutiek wat misverstand uit die weg wil ruim en adekwate verstaan in die hand wil werk. Aan die ander kant het geen hermeneutikus (behalwe Hirsch) nog 'n hermeneutiese metodologie met norme en reëls vir geldige interpretasie daargestel nie. Die rede vir hierdie gebrek kan gevind word in die kenmerkende hermeneutiese verbandlegging tussen die proses van verstaan en die subjek se lewensvoltrekking.
Hirsch, en saam met hom Betti (Teoria generale della interpretazione, 1955) sou argumenteer dat 'n verstaan van die sensus litteralis, verkry deur 'n verduideliking van die grammatikale, semantiese en estetiese kenmerke, voldoende sou wees om die bedoelde betekenis, soos beliggaam in linguistiese/talige strukture, te begryp. Daarteenoor moet egter steeds gestel word dat elke teks meer kan beteken as wat bewus bedoel is deur sy outeur. 'n Literêre werk vereis dus steeds 'n verstaan van die sensus spiritualis – oftewel in die moderne idioom, 'n verstaan van sy belang.
In 'n poging om 'n stewige saak uit te maak vir geldige inter­pretasie, maak Hirsch 'n netjiese en baie oortuigende onderskeid tussen die betekenis van 'n teks (sensus litteralis) en sy belang (sensus spiritualis). Terwyl hy die feit erken dat dit die “distin­guishing characteristic of a text” is “that from it not just one but disparate complexes of meaning can be construed”, is dit slegs die outeur se bedoelde betekenis wat vir hom hierdie universeel dwingende karakter het (Hirsch, 1967: 25). En slegs dit wat universeel noodsaaklik is, is geldig vir Hirsch. Hy soek na objektiwiteit in interpretasie teen die agtergrond van die 'wildernis' van interpretasie wat die Amerikaanse New Critics veroorsaak het deur die aanwending van terme soos “ambiguity” en “re­sponse”. Hirsch se hierbovermelde onderskeiding is gebaseer op die positiwistiese filosoof Frege se logiesbegronde onderskeid tussen Sinn (betekenis) en Bedeutung (belang/”significance”). Deur die aanwending van hierdie onderskeid slaag Hirsch daarin om subjektiewe variërende verstaan uit te skakel. Dit geskied egter nie sonder 'n belangwekkende verlies nie – nl. die gebrekkigheid van 'n kritiek wat nie in die reine kan kom met die feit dat 'n teks 'n spesifieke betekenis vir 'n spesifiek historiese leser mag hê nie. Laasgenoemde is dan ook die fokuspunt in die ondersoeke van Jauss en Ricoeur.
Vir 'n literêre hermeneutiek wat tevrede sal wees met 'n rekon­struksie van oorspronklike betekenis, sal 'n voortsetting van Hirsch se werk hoogs vrugbaar kan wees. Maar 'n literêre hermeneu­tiek wat 'n betekenis-vir-die-leser uit die teks wil konstrueer, en wat 'n sisteem wil ontwikkel vir die prosessering van 'n sensus spiritualis in die sin van betekenisvolle belang, só 'n hermeneu­tiek sal weereens geïnformeer moet wees deur 'n algemene teorie van verstaan sowel as deur verskillende konsepte van historiografie.