Lesersbrief: ’n Tree op die Karoovlaktes – Orania’n Lugfoto van die dorp Orania. Foto: Orania.co.za Pieter-Ben Roos skryf: ’n Hanetree anderkant die Vrystaat se provinsiale grenslyn, langs die bruisende Oranjerivier, bevind ek my, ná lang afwagting, in die dorp waaroor almal ’n opinie het. Die verwagting wat deur talle liberale artikels geskep is, lê in my agterkop. “Orania is ’n finale proefskoot vir apartheidsideale.” Ek kom die dorp wel oopkop binne, want ek wil my eie idees vorm. Ek kyk na die pragtige rivier en probeer myself voorberei vir die dag wat voorlê. Langs die rivier sit en speel ŉ kind met ’n glimlag so helder soos die water daarin. Ek dink aan die oorspronklike rede, die konsep vir ŉ gemeenskap soos Orania. En ek besef: dié beginsel is gebaseer op behoud. Behoud van die Afrikaanse kultuur, behoud van Christelike waardes, behoud van egte omgeegemeenskappe. Daar is voorheen aan my genoem dat Orania se dorp verdeeld is tussen arm en ryk, wat sou beteken die dorp leef nie volgens sy eie kode nie. Met hierdie gedagtes in my kop besoek ek die voormalige bruin woongebied, Kleingeluk, wat vir jare lank verlate was. Die naam is beskrywend. In hierdie sogenaamde arm deel van Orania word enkelma’s met kinders van netjiese nuwe wooneenhede voorsien. Mans wat sleg deur die lewe getref is of die pad byster geraak het, vind hier ’n veilige hawe vir rehabilitasie en word toegerus met die gereedskap om die lewe weer opnuut aan te pak. Die inwoners se trots op hul werk en dorp is tasbaar. Hier doen almal sommer twee of drie verskillende werke tot voordeel van die gemeenskap. Die strate is silwerskoon en die winkels spoggerig. Hier word die saamstaan-ideale suksesvol gehandhaaf en die vrugte daarvan gepluk. Vir die eerste keer in ’n baie lang tyd ervaar ek rustigheid – iets wat ek selde elders in Suid-Afrika beleef het. Ek voel vry van die onderdrukking wat ons huidige regering op ons as minderheid plaas. Ek voel tuis, ek voel welkom. In Orania waai die wind van groei en nuwe hoop regoor die dorp. Ek gesels op my laaste aand met my kelnerin en vra haar hoekom sy as 23-jarige hier in die middel van nêrens kom bly het. Die gegradueerde Puk-student som dit kort en kragtig op: “Hier kan ek ongedeerd en sonder vyande my lewe begin. Orania is ’n plek wat nie teen ander rasse of kulture is nie, maar vir sy eie!”