KZN-vroue ‘platgeslaan’ deur onlustePippa Bertacco (heel regs) en haar gesin. Inwoners van KwaZulu-Natal, waar voortslepende onluste reeds grootskaalse verwoesting gesaai het, vrees vir hul lewens en maak reeds planne om vinnig te ontruim, sou die ergste gebeur. Sedert onluste Vrydag in dié provinsie uitgebreek het, is talle winkelsentrums en ondernemings geplunder en afgebrand, paaie versper en beskadig en is openbare geweld aan die orde van die dag. Dit het ook reeds meer as 72 lewens geëis, terwyl minstens 1 234 mense al in hegtenis geneem is. “Ons moet hulpeloos staan en luister hoe geweerskote die hele dag deur die lug weergalm, terwyl plunderaars alles wat ons koester, vernietig,” het Pippa Bertacco, ’n inwoner van Hillcrest, Donderdag aan Maroela Media gesê. Dié ma van twee het die bietjie besittings wat sy van haar oorlede man oorgehad het, verloor toe betogers Sondag by ’n stoorfasiliteit in dié dorp ingebreek en dit aan die brand gesteek het. Sy en haar drie dogters, Ruby (8), Gemma (7) en Kayla Rix (25), het ’n week gelede in die Cotswold Downs-landgoed ingetrek om die stukkies van hulle “gebroke lewe” weer op te tel nadat haar man, Marco, vyf maande gelede weens Covid-19 dood is. Dié virus het ook haar skoonpa, Tony, ses maande gelede geëis. “Soveel sentimentele herinneringe, foto-albums, briewe, prente en verskeie ander besittings en erfstukke was nog in die stoorplek toe die betogings uitgebreek het. Ek dink ek kon 1% van alles red. Hoe sê ek vir my twee klein dogtertjies dat al die sentimentele herinneringe aan hulle pa weg is?” Onluste in Durban. (Foto: AFP) Bertacco sê sy is platgeslaan en moeg om dapper te wees. Sy moes ook sedert haar man se dood sy meubelonderneming oorneem en het nog baie om te leer. Kayla, wat self haar voete na ’n tragedie moet vind, help haar tans hiermee. Haar verloofde, Mike van Rooyen, is nege maande gelede in ’n gru-ongeluk buite die Pavillion op die N3 dood. Bertacco het ook ’n seun, Keaton Rix (19), wat tans op Stellenbosch studeer. “Ek is net ’n pootuit Suid-Afrikaanse ma van vier kinders wat platgeslaan is deur die lewe en my bes doen om geluk te vind. Ek is lief vir my land, maar haat wat dit nou geword het. “Ek weet egter ons sal hierdeur kom. Dis ook wonderlik om te sien hoe die gemeenskap hande vat om mekaar te ondersteun.” ’n Ander inwoner van Hillcrest, Maritza Kruger (38), sê sy en haar gesin lewe die afgelope week in vrees. “Wanneer ek in my tuin staan, hoor ek nie die gefluit van voëls of die geritsel van blare nie, maar ontploffings en geweerskote,” sê Kruger, ŉ eiendomsagent. “Die Watercrest-winkelsentrum is ’n paar minute van my huis af. Hy was hard getref. Net na die anderkant toe lê Pinetown, ook onder skoot.” Die plek waar haar man, Cobus (42), werk se fabriek is ook geplunder en Kruger sê hulle bid net dat dit nie afgebrand word nie. “Buiten die miljoene rande se skade wat reeds aangerig is, is soveel mense se werk op die spel.” Betogings in die Durbanse middestad. (Foto: AFP) Boonop kan Kruger ook nie op die oomblik werk nie en is sy bekommerd oor die impak van die onluste op haar beroep. “Ek dink nie my huis was al ooit so skoon nie want dis al wat ek op die oomblik doen. Ek vermoed die huispryse gaan ook in hul kanon in wees en die aktekantoor was reeds agter. Hulle was eers toe weens Covid-19 en nou weens die onluste.” Wat haar egter nog banger maak, is dat sy en Cobus die afgelope week gebeurlikheidsplanne met hulle kinders, Ruben (12) en Juhan (9), moes bespreek sou die geweld moontlik na die woongebied oorspoel. “Hulle weet waar hulle moet wegkruip indien iets gebeur. Dis maar scary want jy weet nie wat lê in die nag vir jou voor nie,” sê Kruger. “Ons tasse is reeds gepak om na ŉ vriendin te gaan indien dit nodig is.” Om die provinsie te verlaat, is egter nie ŉ moontlikheid nie. “Selfs al wou ons oppak en terug Middelburg toe gaan waar ons familie bly, kan ons nie alles net so los nie. Ek gaan ook nie my kinders se lewe in gevaar stel nie en boonop is ons huis, lewe en alles waarvoor ons gewerk het, hier. Ons het met niks begin nie.” Sy sê voedselsekerheid en brandstof is nóg ’n bekommernis. “Daar is nie diesel nie. Ons motors is tans of kwart- of halfvol en Cobus ry saans patrollie. Ek weet nie wat ons gaan maak nie.” Sy sê voorts soos dinge nou lyk gaan kos “teen Vrydag op wees”. “Hier is ’n Spar en Pick n Pay in die omgewing oop, maar daar is baie min voorraad en mense staan ure in ’n ry om in te kom. Dan is dit nog die middel van die maand ook – daar is nie nou geld om ’n hele maand se inkopies vooruit te koop nie. “Ek is te bang om te sê waar dié winkels is, want netnou lees die verkeerde mense dit raak en dan word dit ook geplunder.” Maroela Media het vroeër berig dat winkelrakke in verskeie dorpe leeg is – hetsy weens plundery of omdat verskaffers nie by dorpe kan uitkom nie. Paniekbevange motoriste het ook Woensdag tougestaan by talle vulstasies ná berigte van brandstoftekorte. “Dit voel asof die land van ons vergeet het. Ek dink nie pres. Cyril Ramaphosa besef werklik wat hier aangaan nie. Hy sê mense moet ophou fopnuus oor die onluste versprei, maar daar is niks fake aan wat hier in Durban aangaan nie.”