‘Hoor my verdediging’ — Wagtoring AANLYN BIBLIOTEEK
bt hfst. 23 bl. 181-188
‘Hoor my verdediging’
Hulle het “God begin verheerlik” (Handelinge 21:18-20a)
Baie is nog “ywerig vir die Wet” (Handelinge 21:20b, 21)
‘Daar steek niks in die gerugte nie’ (Handelinge 21:22-26)
“Hy behoort nie te lewe nie!” (Handelinge 21:27–22:30)
“Ek is ’n Fariseër” (Handelinge 23:1-10)
Paulus verdedig die waarheid voor woedende skares en die Sanhedrin
Gebaseer op Handelinge 21:18–23:10
1, 2. Waarom kom die apostel Paulus na Jerusalem, en met watter uitdagings sal hy hier te kampe hê?
JERUSALEM! Paulus loop weer eens deur die nou, besige strate van die stad. Geen stad ter wêreld se geskiedenis is so nou verweef met Jehovah se handelinge met sy volk nie. Oor die algemeen is die inwoners trots op daardie glorieryke verlede. Paulus weet dat baie Christene hier te veel waarde aan die verlede heg en nie tred hou met Jehovah se progressiewe voornemens nie. Paulus besef dus dat daar ’n geestelike behoefte is benewens die materiële behoefte wat hom, toe hy nog in Efese was, laat besluit het om hierdie groot stad weer te besoek (Hand. 19:21). Ten spyte van die moontlike gevaar het hy by sy voorneme gebly.
2 Waarmee sal Paulus nou in Jerusalem te kampe hê? Een van die uitdagings sal kom van Christus se volgelinge, van wie party ontsteld is oor gerugte aangaande Paulus. Groter uitdagings sal kom van Christus se vyande. Hulle sal valse aantygings teen Paulus maak, hom slaan en dreig om hom dood te maak. Hierdie dramatiese gebeure sal Paulus ook die geleentheid gee om hom te verdedig. Die nederigheid, moed en geloof waarmee hy hierdie uitdagings die hoof gebied het, voorsien ’n uitstekende voorbeeld vir Christene van vandag. Kom ons sien hoe.
3-5. (a) Watter vergadering het Paulus in Jerusalem bygewoon, en wat is bespreek? (b) Wat kan ons leer uit die vergadering wat Paulus en die ouer manne in Jerusalem gehad het?
3 Die dag ná hulle aankoms in Jerusalem het Paulus en sy metgeselle na die verantwoordelike ouer manne van die gemeente gegaan. In die verslag word daar geen melding van enige van die oorblywende apostels gemaak nie; dalk het hulle almal teen dié tyd in ander dele van die wêreld gaan dien. Maar Jakobus, die broer van Jesus, was nog daar (Gal. 2:9). Jakobus het waarskynlik as voorsitter opgetree tydens die vergadering waar Paulus en “al die ouer manne . . . teenwoordig” was.—Hand. 21:18.
4 Paulus het die ouer manne gegroet “en in besonderhede verslag begin gee van die dinge wat God deur sy bediening onder die nasies gedoen het” (Hand. 21:19). Ons kan ons net indink hoe aanmoedigend dit was. Ons is vandag ook verheug wanneer ons hoor van die vooruitgang van die werk in ander lande.—Spr. 25:25.
5 Op die een of ander stadium het Paulus waarskynlik melding gemaak van die bydraes wat hy van Europa af gebring het. Die besorgdheid wat die broers in verafgeleë plekke geopenbaar het, het sekerlik die harte van Paulus se toehoorders geroer. Die verslag sê dat die ouer manne, in reaksie op Paulus se berig, “God begin verheerlik” het! (Hand. 21:20a). Die harte van baie wat vandag rampe of ernstige siektes verduur, word ook diep geroer wanneer hulle tydige hulp en woorde van aanmoediging van medegelowiges ontvang.
6. Van watter probleem het Paulus te hore gekom?
6 Daarna het die ouer manne vir Paulus vertel van ’n probleem in Judea wat met hom verband hou. Hulle het gesê: “Jy sien, broer, hoeveel duisende gelowiges daar onder die Jode is; en hulle is almal ywerig vir die Wet. Maar hulle het ’n gerug oor jou gehoor dat jy al die Jode onder die nasies geleer het om van Moses afvallig te word deur vir hulle te sê om nie hulle kinders te besny of volgens die plegtige gebruike te wandel nie.”*—Hand. 21:20b, 21.
7, 8. (a) Watter foutiewe beskouing het baie Christene in Judea gehad? (b) Waarom het die foutiewe denke van party Joodse Christene nie op afvalligheid neergekom nie?
7 Waarom was soveel Christene nog ywerig vir die Mosaïese Wet, heelwat meer as 20 jaar nadat dit afgeskaf is? (Kol. 2:14). In 49 HJ het die apostels en ouer manne wat in Jerusalem vergader het, ’n brief na die gemeentes gestuur en verduidelik dat dit nie vir gelowiges onder die nasies nodig was om hulle aan die besnydenis te onderwerp en onder die Mosaïese Wet te kom nie (Hand. 15:23-29). Maar daardie brief het niks gesê oor Joodse gelowiges, van wie baie nie verstaan het dat die Mosaïese Wet nie meer van toepassing is nie.
8 Het daardie foutiewe denke hierdie Joodse gelowiges ongeskik gemaak om Christene te wees? Nee. Dit was nie asof hulle voorheen heidense gode aanbid het en nou aangehou het om die godsdiensgebruike van hulle vorige geloof te volg nie. Die Wet wat vir daardie Joodse gelowiges so belangrik was, is oorspronklik deur Jehovah aan hulle gegee. Niks daaromtrent was demonies of op sigself verkeerd, of afvallig, nie. Maar daardie Wet het verband gehou met die ou verbond, terwyl Christene nou onder die nuwe verbond was. Die gebruike van die Wetsverbond was nou verouderd wat rein aanbidding betref. Hebreeuse Christene wat ywerig was vir die Wet, het ’n gebrek aan insig gehad asook aan vertroue in die Christengemeente. Hulle moes hulle denke in ooreenstemming bring met die progressiewe openbaring van waarheid.*—Jer. 31:31-34; Luk. 22:20.
9. Wat het Paulus ander oor die Mosaïese Wet geleer?
9 Wat van die gerugte dat Paulus die Jode onder die nasies geleer het “om nie hulle kinders te besny of volgens die plegtige gebruike te wandel nie”? Paulus was ’n apostel vir die nie-Jode, en vir hulle het hy by die besluit gebly dat nie-Jode hulle nie aan die Wet hoef te onderwerp nie. Hy het ook die verkeerde beskouing blootgelê van enigiemand wat nie-Joodse gelowiges probeer oorreed het om besny te word as ’n teken van onderworpenheid aan die Mosaïese Wet (Gal. 5:1-7). Paulus het ook die goeie nuus verkondig aan Jode in die stede wat hy besoek het. Hy sou beslis vir dié wat gunstig gereageer het, verduidelik het dat Jesus se dood die Wet verouderd gemaak het en dat regverdigheid verkry word deur geloof, nie deur werke van die Wet nie.—Rom. 2:28, 29; 3:21-26.
10. Watter gebalanseerde gesindheid teenoor kwessies in verband met die Wet en die besnydenis het Paulus gehad?
10 Paulus het nietemin begrip getoon vir dié wat dit goedgevind het om party Joodse gebruike te onderhou, soos om geen werk op die Sabbat te doen nie of om sekere kos te vermy (Rom. 14:1-6). En hy het geen reëls oor die besnydenis neergelê nie. Trouens, Paulus het Timoteus laat besny sodat die Jode nie agterdogtig sou wees teenoor Timoteus, wie se vader ’n Griek was nie (Hand. 16:3). Besnydenis was ’n persoonlike keuse. Paulus het vir die Galasiërs gesê: “Nie besnydenis of onbesnedenheid [het] enige waarde nie, maar geloof wat deur liefde werk” (Gal. 5:6). Maar om besny te word om onder die Wet te kom of om te beweer dat die gebruik noodsaaklik is om Jehovah se goedkeuring te verkry, sou ’n gebrek aan geloof openbaar.
11. Watter raad het die ouer manne vir Paulus gegee, en wat het gehoorsaamheid daaraan behels? (Sien ook voetnoot.)
11 Hoewel die gerugte ’n volslae verdraaiing van die feite was, het dit Joodse gelowiges nietemin ontstel. Daarom het die ouer manne vir Paulus hierdie opdrag gegee: “Ons het vier manne wat onder ’n gelofte staan. Neem hierdie manne saam en reinig jou seremonieel saam met hulle en dra die koste vir hulle, sodat hulle hulle koppe kan laat skeer. En dan sal almal weet dat daar niks in die gerugte steek wat hulle oor jou vertel is nie, maar dat jy ordelik wandel en dat jy ook self die Wet onderhou.”*—Hand. 21:23, 24.
12. Hoe het Paulus aanpasbaarheid en ’n gees van samewerking getoon in sy reaksie op die raad van die ouer manne in Jerusalem?
12 Paulus kon geprotesteer het dat die werklike probleem nie die gerugte oor hom is nie, maar die ywer wat daardie Joodse gelowiges vir die Mosaïese Wet gehad het. Hy was egter bereid om aanpasbaar te wees, solank hy nie goddelike beginsels moes skend nie. Hy het vroeër geskryf: “Vir dié onder die wet het ek soos een onder die wet geword, hoewel ek self nie onder die wet is nie, om dié onder die wet te wen” (1 Kor. 9:20). By hierdie geleentheid het Paulus met die ouer manne in Jerusalem saamgewerk en “soos een onder die wet” geword. Sodoende het hy ’n uitstekende voorbeeld vir ons gestel om vandag met die ouer manne saam te werk en nie daarop aan te dring om dinge op óns manier te doen nie.—Heb. 13:17.
13. (a) Waarom het party Jode ’n oproer in die tempel veroorsaak? (b) Hoe is Paulus se lewe gered?
13 Sake het nie goed verloop by die tempel nie. Toe die dae vir die geloftes byna verstreke was, het Jode uit Asië Paulus gesien, hom valslik daarvan beskuldig dat hy nie-Jode in die tempel ingebring het en ’n oproer aangeblaas. As die Romeinse militêre bevelvoerder nie ingegryp het nie, sou hulle Paulus doodgeslaan het. Die Romeinse bevelvoerder het hom egter in hegtenis geneem. Dit sou Paulus van daardie dag af meer as vier jaar neem om sy vryheid te herwin. Maar die onmiddellike gevaar vir Paulus was nog nie verby nie. Toe die bevelvoerder die Jode vra waarom hulle Paulus aangeval het, het hulle verskillende beskuldigings uitgeroep. Weens die lawaai kon die bevelvoerder niks daarvan uitmaak nie. Eindelik moes Paulus letterlik daar weggedra word. Toe Paulus en die Romeinse soldate op die punt was om die soldate se kwartiere binne te gaan, het Paulus vir die bevelvoerder gesê: “Ek smeek u . . . , laat my toe om met die volk te praat” (Hand. 21:39). Die bevelvoerder het ingestem, en Paulus het sy geloof moedig verdedig.
14, 15. (a) Wat het Paulus aan die Jode verduidelik? (b) Wat het die Romeinse bevelvoerder gedoen om uit te vind wat die rede vir die Jode se woede is?
14 “Hoor nou my verdediging”, het Paulus begin (Hand. 22:1). Paulus het die skare in Hebreeus aangespreek, wat hulle laat bedaar het. Hy het ’n reguit verduideliking gegee van waarom hy nou ’n volgeling van Christus is. Daarin het Paulus op vaardige wyse punte gemeld wat die Jode kon nagaan as hulle wou. Paulus het aan die voete van die beroemde Gamaliël gestudeer en het die volgelinge van Christus vervolg, soos party in die gehoor waarskynlik geweet het. Maar op pad na Damaskus het hy ’n visioen gehad van die verrese Christus, wat met hom gepraat het. Paulus se reisgenote het ’n helder lig gesien en ’n stem gehoor, maar hulle het nie die woorde “met begrip gehoor” nie (Hand. 9:7; 22:9, vtn. in NW). Daarna moes Paulus se reisgenote hom tot in Damaskus lei, aangesien hy deur die visioen verblind is. Daar het Ananias, ’n man wat bekend was onder die Jode in daardie gebied, Paulus se sig wonderdadig herstel.
15 Paulus het toe vertel dat Jesus in die tempel aan hom verskyn het nadat hy na Jerusalem teruggekeer het. Op dié stadium het die Jode baie ontsteld geword en uitgeroep: “Neem so ’n mens van die aarde af weg, want hy behoort nie te lewe nie!” (Hand. 22:22). Om Paulus te red, het die bevelvoerder hom in die soldate se kwartiere laat inneem. Vasbeslote om uit te vind wat die rede vir die Jode se woede teen Paulus is, het die bevelvoerder opdrag gegee dat hy voorberei word vir ondervraging onder geseling. Maar Paulus het gebruik gemaak van ’n regsmiddel tot sy beskikking en geopenbaar dat hy ’n Romeinse burger is. Jehovah se aanbidders maak vandag ook gebruik van regsmiddele tot hulle beskikking om hulle geloof te verdedig. (Sien die vensters “Die Romeinse reg en Romeinse burgers”, op bladsy 184, en “Hedendaagse regstryde”, hieronder.) Toe die bevelvoerder van Paulus se Romeinse burgerskap hoor, het hy besef dat hy ’n ander manier moes vind om meer inligting te kry. Die volgende dag het hy Paulus voor ’n spesiale vergadering van die Sanhedrin, die hooggeregshof van die Jode, gebring.
16, 17. (a) Beskryf wat gebeur het toe Paulus die Sanhedrin toegespreek het. (b) Hoe het Paulus ’n voorbeeld van nederigheid gestel toe hy geslaan is?
16 Paulus het sy verdediging voor die Sanhedrin begin en gesê: “Manne, broers, ek het my tot vandag toe met ’n volkome rein gewete voor God gedra” (Hand. 23:1). Hy het niks verder gekom nie. Die verslag sê: “Hierop het die hoëpriester Ananias dié wat by hom gestaan het, beveel om hom op die mond te slaan” (Hand. 23:2). Wat ’n belediging! En hoe bevooroordeeld tog: om Paulus as ’n leuenaar te bestempel voordat enige getuienis aangehoor is! Dit is geen wonder dat Paulus geantwoord het nie: “God gaan jou slaan, jou gewitte muur. Sit jy om my ooreenkomstig die Wet te oordeel en beveel jy terselfdertyd, in oortreding van die Wet, dat ek geslaan moet word?”—Hand. 23:3.
17 Party van die omstanders was geskok—nie oor die persoon wat Paulus geslaan het nie, maar oor Paulus se reaksie! Hulle het gevra: “Skel jy die hoëpriester van God uit?” In antwoord hierop het Paulus vir hulle ’n voorbeeld in nederigheid en in respek vir die Wet gestel. Hy het gesê: “Broers, ek het nie geweet dat hy hoëpriester is nie. Want daar staan geskrywe: ‘Jy mag nie kwaadspreek van ’n heerser van jou volk nie’” (Hand. 23:4, 5; Eks. 22:28).* Paulus het nou ’n ander benadering gebruik. Hy het opgemerk dat die Sanhedrin uit Fariseërs en Sadduseërs bestaan en gesê: “Manne, broers, ek is ’n Fariseër, ’n seun van Fariseërs. Oor die hoop op die opstanding van die dooies word ek geoordeel.”—Hand. 23:6.
18. Waarom het Paulus homself ’n Fariseër genoem, en hoe kan ons in sekere omstandighede dieselfde soort redenasie gebruik?
18 Waarom het Paulus homself ’n Fariseër genoem? Omdat hy “’n seun van Fariseërs” was uit ’n gesin wat aan daardie sekte behoort het. Gevolglik sou baie hom nog as sodanig beskou het.* Maar hoe kon Paulus sê dat hy soos die Fariseërs in ’n opstanding glo? Die Fariseërs het na bewering geglo dat ’n bewuste siel ná die dood voortleef en dat die siele van die regverdiges weer in menseliggame sou lewe. Paulus het nie sulke opvattings geglo nie. Hy het in die opstanding geglo soos Jesus dit geleer het (Joh. 5:25-29). Nietemin het Paulus met die Fariseërs saamgestem dat daar ’n hoop op lewe ná die dood is—in teenstelling met die Sadduseërs, wat nie in ’n toekomstige lewe geglo het nie. Ons kan dieselfde soort redenasie gebruik wanneer ons met Katolieke of Protestante gesels. Ons kan sê dat ons, soos hulle, in God glo. Toegegee, hulle glo moontlik in die Drie-eenheid terwyl ons in die God van die Bybel glo. Maar ons glo soos hulle dat daar ’n God is.
19. Waarom het die vergadering van die Sanhedrin in ’n opskudding ontaard?
19 Paulus se stelling het die Sanhedrin in twee verdeel. Die verslag sê: “Toe het daar ’n harde geskreeu losgebars, en sommige van die skrifgeleerdes van die party van die Fariseërs het opgestaan en heftig begin twis en gesê: ‘Ons vind niks verkeerds in hierdie man nie; maar as ’n gees of ’n engel met hom gepraat het,—’” (Hand. 23:9). Die blote gedagte dat ’n engel dalk met Paulus gepraat het, was afstootlik vir die Sadduseërs, wat nie in engele geglo het nie! (Sien die venster “Die Sadduseërs en die Fariseërs”, hieronder.) Die opskudding het so erg geword dat die Romeinse militêre bevelvoerder weer eens die apostel moes red (Hand. 23:10). Maar Paulus was glad nie buite gevaar nie. Wat sou nou met die apostel gebeur? Ons sal in die volgende hoofstuk meer hieroor uitvind.
Daar moes sekerlik baie gemeentes gewees het wat in huise vergader het om na die geestelike behoeftes van soveel Joodse Christene om te sien.
’n Paar jaar later het die apostel Paulus sy brief aan die Hebreërs geskryf, waarin hy die voortreflikheid van die nuwe verbond bewys het. In daardie brief het hy duidelik getoon dat die ou verbond deur die nuwe verbond verouderd gemaak is. Paulus se kragtige redenasie het nie net oortuigende bewyse voorsien wat Joodse Christene kon gebruik om hulle Joodse teenstanders te antwoord nie; dit het ongetwyfeld ook die geloof versterk van party Christene wat te veel klem op die Mosaïese Wet gelê het.—Heb. 8:7-13.
Geleerdes beweer dat die manne ’n Nasireërsgelofte afgelê het (Num. 6:1-21). Die Mosaïese Wet, waaronder hulle so ’n gelofte sou afgelê het, was weliswaar nou verouderd. Nietemin het Paulus moontlik geredeneer dat dit nie verkeerd van die manne sou wees om ’n gelofte wat aan Jehovah gedoen is, te vervul nie. Dit sou dus nie verkeerd van hom wees om hulle koste te dra en hulle te vergesel nie. Ons weet nie presies watter soort gelofte dit was nie, maar hoe dit ook al sy, dit is onwaarskynlik dat Paulus sy steun daaraan sou gegee het dat ’n diereoffer gebring word (soos Nasireërs gedoen het), in die veronderstelling dat dit die manne van sonde sou reinig. Die volmaakte offerande van Christus het enige versoeningswaarde wat sulke offerandes gehad het, verwyder. Ongeag wat Paulus gedoen het, ons kan daarvan seker wees dat hy nie sou ingestem het om enigiets te doen wat sy gewete sou skend nie.
Party voer aan dat Paulus weens swak sig die hoëpriester nie herken het nie. Of hy was moontlik so lank uit Jerusalem dat hy nie die huidige hoëpriester kon identifiseer nie. Of dalk kon Paulus eenvoudig nie tussen die skare deur sien wie beveel het dat hy geslaan word nie.
In 49 HJ, toe die apostels en ouer manne bespreek het of nie-Jode hulle aan die Mosaiese Wet moet onderwerp, is daar na party van die Christene wat daar was, verwys as “dié van die sekte van die Fariseërs wat gelowig geword het” (Hand. 15:5). Blykbaar is daardie gelowiges nog steeds in sekere sin deur hulle Fariseïese agtergrond geïdentifiseer.
[Venster op bladsy 184]
DIE ROMEINSE REG EN ROMEINSE BURGERS
Die Romeinse owerheid het gewoonlik nie veel in plaaslike regering ingemeng nie. Oor die algemeen is Joodse aangeleenthede deur die Joodse wet gerig. Die Romeine het slegs by Paulus se saak betrokke geraak omdat die oproer wat ontstaan het toe hy in die tempel verskyn het, die openbare orde bedreig het.
Die Romeinse owerheid het groot mag oor gewone onderdane in die provinsies gehad. Maar dinge was anders wanneer die owerheid met Romeinse burgers te doen gehad het.* Burgerskap het aan persone sekere voorregte gegee, wat regoor die ryk erken en gerespekteer is. Dit was byvoorbeeld onwettig om ’n onveroordeelde Romein te boei of te slaan, aangesien slegs slawe sulke behandeling ontvang het. Romeinse burgers het ook die reg gehad om by die keiser in Rome appèl aan te teken teen die beslissings van ’n provinsiale goewerneur.
Romeinse burgerskap kon op ’n paar maniere verkry word. Die eerste was dat dit geërf kon word. Keisers het van tyd tot tyd burgerskap aan individue of aan die vry bevolkings van hele stede of streke toegeken vir dienste wat gelewer is. ’n Slaaf wat sy vryheid van ’n Romeinse burger gekoop het, ’n slaaf wat deur ’n Romein vrygestel is of ’n veteraan van die hulptroepe wat uit die Romeinse leër ontslaan is, het ’n Romein geword. Dit was blykbaar ook onder sekere omstandighede moontlik om burgerskap te koop. Die militêre bevelvoerder Claudius Lisias het dus vir Paulus gesê: “Ek het hierdie burgerreg vir ’n groot som geld gekoop.” Paulus het geantwoord: “Ek het dit deur geboorte” (Hand. 22:28). Een van Paulus se voorvaders moes dus op die een of ander manier Romeinse burgerskap verkry het, hoewel die omstandighede daarvan onbekend is.
In die eerste eeu HJ sou daar nie baie Romeinse burgers in Judea gewees het nie. Eers in die derde eeu is Romeinse burgerskap aan alle onderdane in die provinsies gegee.
[Venster op bladsy 186]
Soos die apostel Paulus, maak Jehovah se hedendaagse Getuies gebruik van alle regsmiddele tot hulle beskikking om beperkings op hulle predikingswerk te beveg. Hulle is ywerig in “die verdediging en wetlike bevestiging van die goeie nuus”.—Fil. 1:7.
Gedurende die 1920’s en 1930’s is honderde in hegtenis geneem omdat hulle Bybellektuur versprei het. Byvoorbeeld, teen 1926 was 897 sake hangende in Duitse howe. Daar was soveel hofsake dat ’n Regsafdeling by die tak in Duitsland gestig moes word. Gedurende die 1930’s was daar in die Verenigde State elke jaar honderde inhegtenisnemings weens die huis-tot-huis-predikingswerk. In 1936 het daardie syfer tot 1 149 gestyg. Om die nodige verteenwoordiging te voorsien, is ’n Regsafdeling ook in die Verenigde State gestig. Van 1933 tot 1939 was Getuies in Roemenië by 530 hofsake betrokke. Appèlle na die Roemeense Hooggeregshof het egter tot talle gunstige beslissings gelei. Soortgelyke situasies het in baie ander lande ontwikkel.
Wetlike probleme het ontstaan wanneer Christene se gewete hulle nie toegelaat het om deel te neem aan aktiwiteite wat hulle neutraliteit sou skend nie (Jes. 2:2-4; Joh. 17:14). Teenstanders het hulle valslik van sedisie beskuldig, wat soms tot ’n algehele verbod op hulle aktiwiteite gelei het. Maar deur die jare heen het baie regerings erken dat Jehovah se Getuies geen bedreiging vir hulle inhou nie.*
Vir ’n bespreking van die wetlike oorwinnings van Jehovah se Getuies in verskillende lande, sien hoofstuk 30 van die boek Jehovah se Getuies—Verkondigers van God se Koninkryk.
[Venster op bladsy 188]
DIE SADDUSEËRS EN DIE FARISEËRS
Die Sanhedrin, die nasionale bestuursraad en hooggeregshof van die Jode, is deur twee mededingende sektes oorheers—die Sadduseërs en die Fariseërs. Volgens die eerste-eeuse geskiedskrywer Flavius Josefus was die vernaamste verskil tussen hierdie groepe dat die Fariseërs ’n groot aantal tradisionele gebruike op die volk probeer afdwing het, terwyl die Sadduseërs net wat in die Wet van Moses gevind is, as verpligtend beskou het. Albei groepe was verenig in hulle teenstand teen Jesus.
Blykbaar het die Sadduseërs, wat basies konserwatief was, noue bande met die priesterdom gehad en het Annas en Kajafas, wat albei vroeër as hoëpriester gedien het, aan hierdie magtige sekte behoort (Hand. 5:17). Josefus sê egter dat hierdie sekte se leringe “niemand behalwe die rykes kon oortuig nie”.
Die Fariseërs daarenteen het ’n groot invloed op die volksmassa uitgeoefen. Maar hulle beskouings, wat aandrang op uiterste seremoniële reinheid ingesluit het, het dit vir die volk moeilik gemaak om die Wet te onderhou. In teenstelling met die Sadduseërs het die Fariseërs groot belangrikheid aan die noodlot geheg en geglo dat ’n siel ná die dood voortleef, waarna dit ’n verdiende beloning of straf ontvang vir sy deugde of verdorwenhede.
[Prente op bladsy 182, 183]
Wanneer geen skriftuurlike beginsels geskend is nie, het Paulus toegegee. Doen jy dit?
[Prent op bladsy 187]
Soos Paulus, probeer ons gemeenskaplike grond vind wanneer ons met mense van ’n ander godsdiensagtergrond praat