Pres. S.J.P. Kruger.
In 1853 het die jong Paul Kruger onder kommandant-generaal M.W. Pretorius aan ‘n ekspedisie teen die swart opperhoofde Mapela en Makapaan in Makapaanspoort in die Waterberge deelgeneem.
Hulle het Hermanus Potgieter, broer van die gewese kommandant-generaal vermoor. Hy was ‘n bekende skutter en beroemde olifantjagter.
Mapele het aan hom ‘n boodskap gestuur waarin hy hom laat weet het om na hom toe te kom omdat daar so baie olifante in sy gebied was. Tegelykertyd het hy Potgieter gevra om na sy vee te kom kyk wat Mapela opgepas en versorg het en waarvoor hy dan die melk van die koeie kon behou het. Potgieter het hierdie reёling op Mapela se voorstel goedgekeur. Na ontvangs van die boodskap het Potgieter vertrek met sy seun Andries en ‘n paar ander mans, sowel as sy kleurlingagterryer. Met hulle aankoms is hulle waens, soos die gewoonte was, in die stat ingetrek.
Nadat die swartes vriendelik met Potgieter gepraat het en hom vertel het waar die olifante was, het hulle hom onverwags aangeval en sy seun Andries en die ander doodgemaak. Potgieter self het hulle daarna tot op ‘n klipplaat gebring waar hulle onder barbaarse vreugdelawaai en ten aanskoue van agterryer sy vel lewendig afgeslag het. Eers nadat hulle die ingewande van die slagoffer uit die liggaam geskeur het, het Potgieter gesterf en is hy uit sy ontsettende lyding verlos.
Terwyl Mapela hierdie gruwelike moord gepleeg het, het Makapaan gedurende vredestyd, toe niemand iets kwaads vermoed het nie, ‘n aantal vrouens en kinders oorval wat van Soutpansberg af op weg was na Pretoria. Die twee kapteins het afgespreek om tesame die witmense in hulle gebied te vermoor. Die Boere het dus besluit om die twee kapteins te straf.
Bron: Die Gedenkskrifte van Paul Kruger; Bienedell Uitgewers.