Nuwe hoof vir Poskantoor aangewysNomkhita Mona (Foto: South African Government News, Facebook) Die kabinet het Vrydag Nomkhita Mona as die nuwe hoof- uitvoerende beampte van die Suid-Afrikaanse Poskantoor (Sapo) aangewys. Dié pos is vakant nadat Mark Barnes in Augustus 2019 as hoof van die Poskantoor bedank het. Stella Ndabeni-Abrahams, minister van kommunikasie en digitale tegnologie, het Mona se aanstelling verwelkom en gesê sy moet nou die leisels oorneem en die Poskantoor weer probeer “regruk”. Die Poskantoor word tans teen ŉ verlies van miljarde rande bedryf en volgens ŉ verslag wat onlangs in die parlement gedien het, is hy miljoene posstukke agter. Maroela Media het in Januarie berig bankrotskap staar die Poskantoor weer in die gesig ondanks die R8 miljard wat hy sedert 2014 ontvang het. Ndabeni-Abrahams het gesê die Covid-19-pandemie en die daaropvolgende ekonomiese uitdagings het ŉ duidelike uitwerking op die Poskantoor se inkomste gehad. “Mona se aanstelling kom op ŉ tydstip waarin erge finansiële uitdagings die Poskantoor in die gesig staar. Sy neem die verantwoordelikheid op haar skouers om die Poskantoor weer te stabiliseer. Ek glo sy sal haar goed van haar taak kwyt. Sy benodig alle moontlike steun vir die volgende vyf jaar,” het Ndabeni-Abrahams Maandag in ŉ verklaring gesê. Barnes het dié pos vir drie en ŉ half jaar beklee en het bedank weens “verskille in die toekomstige strategie wat die struktuur van die Poskantoor, veral die plasing van Postbank, betref”. ŉ Paar maande later is die waarnemende uitvoerende hoof, Lindiwe Kwele, en Mothusi Motjale, die Poskantoor se verskaffingskettingbestuurder, geskors hangende ŉ ondersoek na beweerde ongerymdhede by die Poskantoor. Ndabeni-Abrahams sê Mona spog met ŉ magdom ervaring in die private én openbare sektor. Sy het meer as 15 jaar ervaring op uitvoerende vlak. Mona het voorheen as uitvoerende hoof van die Nelson Mandelabaai-sakekamer gedien; sy was ook groep- uitvoerende hoof van die staatsbeheerde bosboumaatskappy Safcol. Ander poste wat sy beklee het, sluit in uitvoerende hoof van die Uitenhage Despatch Development Initiative (UDDI), uitvoerende hoof van Inkezo Land Company in Durban en uitvoerende hoof van die Oos-Kaapse Toerismeraad. Cameron McKenzie, die DA se woordvoerder oor kommunikasie en digitale tegnologie, sê Mona se goeie akademiese agtergrond en sakerekord is ŉ stap in die regte rigting vir die Poskantoor. “ŉ Verslag wat pas aan die portefeuljekomitee oor kommunikasie en digitale tegnologie voorgelê is, maak dit duidelik dat die Poskantoor in diep moeilikheid is,” sê McKenzie. “Die organisasie kan nie sy afleweringsmandaat nakom nie, sy uitgawes oorskry sy inkomste, verskaffers word as ŉ nie-amptelike dwangkredietlyn gebruik en die entiteit verloor dermiljoene rande elke maand. Gebrek aan leierskap is ook maar een van die vele uitdagings.” Die Poskantoor se netto verlies tot dusver beloop R1,354 miljard. Kontantvloeitekorte neem maandeliks toe, en krediet (uitstel van betaling) en oploping van rente het teen einde September op ŉ verbysterende R1,774 miljard gestaan – met geen aanduiding van hoe dit gefinansier gaan word nie. Die Poskantoor het R500 miljoen vanaf die tesourie ontvang vir die komende boekjaar, skaars genoeg om die tweede kwartaal se handelsverlies van R429 miljoen te dek. Teen September was die Poskantoor met sewe miljoen positems agterstallig. “Aangesien die poswese in sy huidige vorm duidelik nie volhoubaar is nie, is dringende optrede nodig om sy voortbestaan te verseker, sodat die belangrike rol wat hy speel, veral in afgeleë plattelandse gebiede, nie vir altyd verlore gaan nie.”