PressReader - Landbou Vee: 2017-09-01 - Blok­toets wys boe­re kan meer wins maak
Blok­toets wys boe­re kan meer wins maak
’n Uit­slag­per­sen­ta­sie van by­na 62 vir ’n klas C-koei? ’n Bees­boer het met ’n blok­toets op ’n C­hi­a­ni­na­koei, die groot­ste bees­ras ter wê­reld, ge­wys dit is moont­lik. Dié bees­te hou groot voor­de­le vir kruis­te­ling in.
Toe mnr. Chris­ti­aan de Ja­ger ( in­las bo) van Bad­plaas on­langs ’n 12-ja­ri­ge C­hi­a­ni­na­koei laat slag en sy ’n uit­slag­per­sen­ta­sie van by­na 62 be­haal, het dit be­ves­tig wat hy lank­al in die bui­te­land ge­hoor en self ver­moed het: Daar is nog on­ont­gin­de moont­lik­he­de vir Sui­derA­fri­ka se boe­re om meer wins te maak en hul vol­hou­baar­heid te ver­hoog.
Dit gaan tans nie sleg met vee­boe­re nie om­dat hul­le nou hoë pry­se vir hul slag­vee kry. Al­mal is be­sig met kud­de­bou ná die droog­te en slag­goed wat op die mark kom, is skaars. As dié geil tye ver­by is, gaan boe­re eg­ter weer min­der vir hul slag­die­re kry. Dit is dus raad­saam om nou al nu­we plan­ne te be­raam.
Chris­ti­aan het lank by Roed­tan ge­boer, maar is be­sig om sy pla­se daar te ver­koop en het hom en sy O-La-La C­hi­a­ni­na-stoe­te­ry reeds by Bad­plaas ge­ves­tig. Die re­ën­val is ho­ër daar en hy is na­der aan sy boer­de­ry in Mo­sam­biek, waar hy ook met C­hi­a­ni­nas boer. Hy boer ook in I­ta­lië, waar die C­hi­a­ni­na oor­spronk­lik van­daan kom.
Die C­hi­a­ni­na­koei met die reu­se-uit­slag­per­sen­ta­sie is by die K­li­pei­land-a­bat­toir op Bronk­horst­spruit ge­slag. Die kar­kas is on­der toe­sig van mn­re. Ar­nold Durr en Da­ve Har­ris van BKB ge­weeg en het 814 kg ge­weeg.
Toe het Chris­ti­aan ’n blok­toets by Uit­kyk V­leis­mark in P­re­to­ria laat doen. LBW Vee was daar toe die per­so­neel in on­ge­loof aan­kon­dig het dat die koei 61,56% uit­ge­slag het.
Chris­ti­aan meen dit maak nu­we deu­re vir boe­re oop, “ook vir kom­mer­si­ë­le te­lers. ’n Hoë uit­slag­per­sen­ta­sie be­te­ken daar kom ’n gro­ter kar­kas uit die ge­slag­te bees, wat vir al­mal voor­de­lig is.”
By­na ’n derde van al­le vleis wat in Suid-A­fri­ka ge­le­wer word, kom van klas C-koeie wat ná hul pro­duk­sie­leef­tyd ge­slag word.
Die al­ge­me­ne be­na­de­ring is dat klas C­koeie 50% uit­slag. In on­ge­wo­ne ge­val­le, as hul­le baie vet is en ’n uit­son­der­li­ke lig­gaams­bou het, kan hul­le tot 54% uit­slag.
Die TA­BEL toon die uit­slag van die blok­toets. Die koue ge­wig was 501,15 kg. “Die uit­slag­per­sen­ta­sie is baie be- lang­rik. As dié koei (wat 814 kg ge­weeg het) net 50%, soos die norm is, sou uit­slag, sou haar kar­kas 407 kg ge­weeg het. Haar be­ter uit­slag­per­sen­ta­sie be­te­ken sy het ’n kar­kas van 501,15 kg ge­le­wer. Dit is ’n ver­skil van 94,15 kg by die­self­de bees. Teen R38/kg maak dit ’n we­sen­li­ke ver­skil aan die be­drag wat ’n boer vir sy ge­slag­te bees kry (R3 577).
“Die ras het ’n goeie been-tot-vleis-ver­hou­ding weens sy fyn been­struk­tuur, en min har­de vet, wat die waar­de wat die slag­ter kry, ook vir hom aan­lok­lik maak,” sê Chris­ti­aan.
Mnr. Mar­tin Seyf­ferdt, be­ken­de SuidA­fri­kaan­se be­oor­de­laar en bees­ken­ner, ver­wys dik­wels na die kor­re­la­sie tus­sen kar­kas­leng­te en uit­slag­per­sen­ta­sie. Chris­ti­aan se raad is dan ook: Teel jou die­re lan­ger. V­leis­pro­duk­sie word be­ïn­vloed deur leng­te, nie deur die dik­te van ’n bees nie.
MIN VET EN BE­NE
Die ta­bel toon dat dié koei net 4,17% af­val­be­ne ge­had het, veel min­der as die ge­mid­del­de van 9,57% van die stan­daard­kar­kas­se wat by Uit­kyk be­land. Die C­hi­a­ni­na het ook net 7,84% har­de vet ge­had, teen­oor ’n al­ge­me­ne kar­kas se 9,68%. Dié be­ne en vet word teen ’n ver­lies ver­koop. Nog goeie nuus is die ho­ër per­sen­ta­sie keur­snit­te, naam­lik kruis­skyf, klub­skyf en fi­let.
“Dis mos die goeie nuus waar­na ons boe­re smag. As hul­le sul­ke kar­kas­se kan le­wer, sal hul­le nooit suk­kel om dit teen ’n goeie prys te ver­koop nie.”
Die blok­toets dien som­mer ’ n an­der mi­te die nek­slag toe, naam­lik dat die C­hi­a­ni­na “te groot” is. “Wins by bees­boer­de­ry be­gin by ’n hoë kalf­per­sen­ta­sie (ge­mid­deld 86,23), wat ook ’n ei­en­skap van die C­hi­a­ni­na is, maar vir die voer­kraal gaan dit oor die voer­om­set­tings­ver­hou­ding en uit­slag­per­sen­ta­sie. Dís waar hul wins lê,” sê Chris­ti­aan.
Hy het van 2000 tot 2010 aan fa­se C­pres­ta­sie­toet­sing deel­ge­neem. Ge­mid­deld be­haal sy ras­eg­te bul­le ’n voer­om­set­tings­ver­hou­ding (VOV) van 5,01; met an­der woor­de hul­le vreet 5,01 kg voer om 1 kg ge­wig aan te sit. Krui­sings vaar selfs be­ter (lees die kas­sie hier­bo).
Vyf se­men­strooi­tjies van die top- I­ta­li­aan­se C­hi­a­ni­na­bul Lio di Ma­ria Bi­an­ca is on­langs op Chris­taan se pro­duk­sie­vei­ling vir R16 000 elk ver­koop, en ’n em­brio het R50 000 be­haal. NA­VRAE: Mnr. Chris­ti­aan de Ja­ger, sel 082 569 3359.
Chris­ti­aan het sy boer­de­ryna Bad­plaas ge­skuif, waar die re­ën­val ho­ër is en hy na­der aan sy boer­de­ry in Mo­sam­biek is.
FO­TO: CHRIS­TI­AAN DE JA­GER
Die kar­kas word ge­weeg na­dat dit by die K­li­pei­land-a­bat­toir op Bronk­horst­spruit ge­slag is. Die koei het le­wend 814 kg ge­weeg. As 12-ja­ri­ge koei het sy 61,56% uit­ge­slag.
FO­TO: C­HARL VAN ROOY­EN
Mnr. Dolf Kuhn van Uit­kyk V­leis­mark be­sig om ’n blok­toets op die C­hi­a­ni­na­kar­kas te doen.