Hofoorwinning oor Tshwane-varsproduktemark(Argieffoto: pixabay) Die Tshwane-metroraad moet ingevolge ŉ hofbevel R18 miljoen belê vir die inwerkingstelling van ŉ plan om die Tshwane-varsproduktemark behoorlik in stand te hou. Die metroraad is hof toe gesleep om hom te dwing om die “kritiek wanfunksionele toestand” van ŉ mark – wat toegang tot vars produkte vir sowat 6,5 miljoen Suid-Afrikaners lewer – reg te ruk. Die mark is die land se naasgrootste en duisende handelaars kom daagliks daar byeen om te verseker dat miljoene mense toegang tot bekostigbare vars produkte het. Met die omset van R3,5 miljard per jaar, is dit ook ŉ belangrike ekonomiese sentrum. “Dit maak dit moeilik om te begryp waarom die Tshwane-metroraad dit sou toelaat om te versleg tot die omvang wat dit reeds gedoen het,” lui ŉ gesamentlike verklaring van die Instituut vir Markagente van Suid-Afrika (Imasa) en Agri SA. Ná jare lange onsuksesvolle gesprekke met die metro was die enigste opsie ŉ mandamus-proses. Ingevolge die proses word ŉ instelling, soos die metro, met ŉ hofbevel gedwing om die plig wat hy wetlik verplig is om na te kom, inderdaad na te kom. Die organisasies sê dié bevel teen die stad is ŉ aanklag teen Tshwane oor die verwaarlosing van die mark. Waarnemende regter Shereen Meersingh het beveel dat die stad ŉ gebiedsplan voorlê waarin die beroepsgesondheid en veiligheidsbestuur van die mark, die finansiële bestuur, gehaltebestuur en besonderhede oor die inwerkingstelling daarvan uitgestippel word. Die munisipaliteit moet die R18 miljoen vir kapitale besteding (R10 miljoen) en bedryfsuitgawes (R8 miljoen) gebruik. Die metro moet ook Imasa se regskoste vir die aansoek betaal. Agri SA het intussen aan die departement van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling geskryf oor die toestand van die Johannesburgse varsproduktemark. “In die lig van die uitspraak hoop ons dat stappe gedoen word om toestande by die mark te verbeter sonder dat regstappe nodig is.” Die organisasies sê markte speel ŉ belangrike rol om bekostigbare toegang tot vars produkte vir miljoene Suid-Afrikaners te verseker en dat plaaslike regerings dit as sodanig moet erken. “Die onwaardige en onveilige toestande by ons markte dui duidelik op ŉ gebrek aan waardering vir die sentrale rol wat varsproduktemarkte in die land se voedselsekerheid speel.”