JY LEES NOU Eet jouself gesond
Jy lê weg aan jou kos, voel energiek en verloor gewig. En dis geen dieet-foefie nie – jy moet net weet wát om te eet
Nóg 'n nuwe dieet? sug jy. South Beach, Atkins, The Zone ... trendy diëte is volop, maar wêreldwyd tel ons net meer gewig op. Die GI is egter nie net nóg 'n dieet-foefie nie, dit word deur stewige wetenskaplike navorsing ondersteun. Dit fokus op koolhidrate wat "stadig vrygestel word" - eerder as op minder koolhidrate in jou dieet. Volgens Liesbet Delport, dieetkundige en navorsings- en ontwikkelingsbestuurder van die GI Foundation of SA (GIFSA), is die GI 'n ranglys van kos wat gegrond is op hul onmiddellike uitwerking op jou bloedsuikervlak.
Dit meet dus die tempo waarteen koolhidrate in jou bloedstroom opgeneem word. Want nie alle koolhidraatryke kos het dieselfde uitwerking op jou bloedsuikervlak nie. Glukose ('n soort suiker) is die liggaam se hoofbrandstof - dit gee energie. Dit word opgeneem uit stysel- en suikeragtige koolhidraatkos. Soos wat die kos deur die dermkanaal beweeg, word dit in deeltjies (ook glukose) afgebreek. Die glukose word dan in die bloedstroom opgeneem en na die liggaamselle vervoer. Hier word dit verbrand vir energie, of vir toekomstige gebruik gebêre. Dié proses werk op sy beste as die energie stadig vrygestel word. In die verlede is gemeen komplekse koolhidrate soos brood word stadig verteer - en laat die bloedsuikervlak net effens styg. Eenvoudige suiker word egter vinnig afgebreek en veroorsaak dat die bloedsuikervlak vinnig en baie styg. Só is geglo.
Daar is nie iets soos 'regte' of 'verkeerde' kos nie
Sluit lae- GI-koolhidrate by elke maaltyd of tussenin-happie in. Koolhidrate is die voedingstof wat energie gee. As jy koolhidrate vermy, begin jy na soetgoed hunker - en peusel jy dalk aan hoëvet-kos (soos sjokolade, oliebolle, aartappelskyfies). En jy kan nie gewig verloor nie. Vermy dus hoëproteïen-, lae-koolhidraat-diëte - dit hou boonop gesondheidsrisiko's in. Plaaslike navorsing toon mense wat 'n dieet met lae-GI-kos gevolg het, het in 12 weke sowat 2 kg méér verloor. Dis nou teenoor die kontrolegroep wat hoë-GI-kos geëet het. Albei groepe het dieselfde hoeveelheid vet, kilojoules, proteïene, vet en vesel geëet. Met 'n lae-GI-dieet word egter minder insulien afgeskei en jou bloedsuikervlak bly stabiel. Dit help jou liggaam omvet te verloor. Terwyl hoë insulienvlakke dit teenwerk.
Volgens Liesbet het die GI-konsep 'n hele omwenteling in diabete se dieet veroorsaak: Daar bestaan inderwaarheid nie meer iets soos 'n "diabetiese dieet" nie. Jy moet net gesond eet - dieselfde riglyne wat vir alle mense geld. Dus 'n dieet met min versadigde vette, geen transvetsure (plantaardige olies waarvan die chemiese samestelling verander is weens die hoë temperatuur waarby dit vervaardig is, bv. sommige margariens), 'n matige inname van mono- en polionversadigde vet, baie veselryke kos, matige proteïene, lae-GI-koolhidrate en volop vrugte en groente. Navorsing toon dat baie kos wat tradisioneel as "veilig" vir diabete beskou is, jou bloedsuikervlak die hoogte laat inskiet. Ander kos wat weer in die verlede vermy is, veroorsaak nie noodwendig drastiese bloedsuikerskommelinge nie. Aartappels, wat eens die stapelvoedsel van diabete was, het byvoorbeeld 'n hoë GI. (Gekookte baba-aartappels met die skil s'n is laer.) Versoete vrugte-jogurt het 'n lae GI.
Diabeet of net gesondheidsbewus: Hou jou oë oop vir GIFSA se groen logo (lae GI). Dit verskyn reeds op sowat 100 produkte. (Gewoonlik saam met Diabetes SA se logo.) As jy jouself wil bederf, kies kos met die oranje logo (of intermediêre GI). Maar kos met 'n rooi logo (hoë GI), moet jy "verdien" - dus langer as 'n uur oefen.
Handhaaf 'n goeie balans tussen koolhidrate, proteïene en vet. Jy sal dan 3 tot 4 uur lank energiek voel
Woolworths het 'n verskeidenheid "maklike kos" - sonder chemiese bymiddels. Jy kan bv. voorbereide vis (snoek, makriel of forel) in gerieflike verpakkings koop. Eet dit saam met lae-GI-stysel, soos 1 tot 2 snye lae-GI-saad- of rogbrood. Of 'n halwe tot 'n koppie gaar gort of koring.