Keelkanker: oorsake, waarskuwingstekens, behandeling
In larinks kanker (laringeale karsinoom) het kwaadaardige gewasse op die larinks ontstaan. Hy is een van die mees algemene neoplastiese siektes van die nek in Duitsland en het veral mans. Simptome en terapie wissel volgens die ligging en tipe tumor. Lees hier alles oor die oorsake, terapie en prognose van keelkanker.
Die term keelkanker verwys na 'n kwaadaardige groei in die larinks. Die larinks is 'n orgaan in die nek wat die lug en die slukderm skei en met behulp van die stem. In tegniese taal word die larinks genoem die larinks; Laringeale kanker word dus ook laringeale karsinoom of kwaadaardige laringeale gewas genoem.
Afhangend van watter dele van die larinks kanker besmet is, word daar onderskei tussen verskillende soorte gewasse:
Supraglottiese karsinoom: bokant die vokale vouvlak; meer as 30 persent van alle gevalle van keelkanker.
Glottiese karsinoom: op die vokale vlak (stembande karsinoom); meer as 65 persent van alle gevalle van keelkanker.
Subglottiese karsinoom: onder die vokale vouvlak; minder as 1 persent van alle gevalle van keelkanker.
As 'n kwaadaardige gewas, dring die laringeale karsinoom binne in die omliggende gesonde weefsel (infiltrasie) en vernietig dit. Daarbenewens kan laringeale kanker metastases op ander dele van die liggaam vorm, maar slegs in 'n gevorderde stadium.
Laringeale kanker raak veral mans ouer as 50 jaar. Omdat rook die grootste oorsaak van die siekte is en die hoeveelheid rokers in Duitsland toeneem, word vroue toenemend siek aan laringeale kanker. Na raming is daar ongeveer 3.500 nuwe gevalle van manlike siekte en 500 nuwe gevalle van vroue per jaar.
Alhoewel keelkanker een van die algemeenste gewasse in die nek is, is die aantal sterftes as gevolg van hierdie kanker laag. In mans vorm keelkanker ongeveer 1,5 persent van alle sterftes aan kanker; by vroue slegs een persent.
Lees alles oor die tipiese tekens van laringeale kanker in die artikel Laringeale kanker simptome.
Keelkanker: oorsake en risikofaktore
Die grootste risikofaktore vir 'n kwaadaardige laringeale gewas is tabak- en alkoholverbruik. Die gekombineerde voorkoms van albei faktore verhoog die risiko nog verder. In teenstelling met ander soorte kanker, is tabak- en alkoholverbruik by keelkanker nie niespesifieke risikofaktore nie: dit bevorder die ontwikkeling van ontaardde selle in die nek van kwaadaardige selle direk! Hierdie veranderde (gemuteerde) selle groei dan onbelemmerd en lei tot laringeale karsinoom.
Virusse kan ook bydra tot die ontwikkeling van kanker van die larinks: By sommige pasiënte is die genetiese materiaal van sekere virusse in die veranderde kankerselle gevind.
'N Ander risikofaktor is besoedeling soos asbes, nikkel, chroom, arseen en bensopireen.
Wetenskaplikes vermoed ook dat oorerflike geneigdheid die ontwikkeling van keelkanker kan bevoordeel.
Keelkanker: ondersoeke en diagnose
As vermoedelik laringeale kanker word, word die larinks eers direk ondersoek (laringoskopie of laringoskopie). In direkte laringoskopie gebruik die dokter 'n spatel en 'n klein lampie om die larinks en moontlike veranderinge direk te ondersoek. Indirekte laringoskopie gebruik 'n spieël en 'n vergrootglas. Die dokter kan sodoende die vokale voue, hul beweeglikheid en die voorkoms van die ander komponente van die larinks beoordeel.
Vir 'n meer gedetailleerde ondersoek van die larinks word 'n mikrolaryngoskopie uitgevoer. Dit vind plaas onder verdowing. Die dokter kan ook 'n weefselmonster (biopsie) neem om in die laboratorium te ondersoek. Slegs met hierdie ondersoek kan die duidelike diagnose van laringeale kanker gemaak word.
In sommige gevalle het laringeale kanker geswelde limfknope om die nek. Die dokter kan dit bepaal deur eksterne skandering.
Deur beeldtegnieke soos rekenaartomografie (CT) en magnetiese resonansbeelding (MRI) te bepaal, kan die ligging en grootte van die laringeale kanker bepaal word. 'N Bloedtoets is 'n aanvulling op die diagnostiek.
Voor elke behandeling word die gewas onder algemene narkose ondersoek. Afhangend van die tipe, ligging en stadium van laringeale karsinoom, kan verskillende behandelingsopsies oorweeg word: chirurgie, bestraling of chemoterapie.
'N Laringeale karsinoom in 'n vroeë stadium kan gewoonlik volledig verwyder word met 'n gedeeltelike verwydering van die larinks (gedeeltelike laringektomie). Die operasie word op 'n gunstige plek uitgevoer deur 'n sterk laser deur die mond te gebruik. In ander gevalle moet die larinks van buite oopgemaak word. 'N Klein snit word aan die nek gemaak. Geaffekteerde persone het beslis 'n kunsmatige asemhalingsopening (tracheostoom) nodig na hierdie tipe operasie. Dit is aan die voorkant van die nek geleë. Die aangetaste persoon neem lug in hul longe in. In sommige gevalle moet die trageostomie lewenslank duur.
As die kanker van die larinks binne 'n gevorderde stadium van die diagnose is, moet die hele larinks gewoonlik verwyder word (laringektomie). Daarna is normale asemhaling nie meer moontlik nie, omdat die lug en slukderm nie meer van mekaar geskei is nie. Daarom word daar na elke volledige laringektomie 'n trageostoom geskep. Boonop kan diegene wat geraak word nie meer normaal praat nie. As deel van 'n spraakterapie leer hulle 'n nuwe manier van praat met behulp van die slukderm. Boonop het die mense wat geraak word kunsmatige taalhulp beskikbaar.
As die kanker van die larinks al na die servikale limfknope versprei het, word hulle ook tydens die operasie verwyder.
Bestraling en chemoterapie word in drie gevalle gebruik:
In pasiënte met laringeale kanker nog in 'n vroeë stadium
Om die risiko van die oorblywende kankerselle na die operasie te verminder
In pasiënte wat die risiko loop om verdoof te word
Gereelde opvolgondersoeke moet gedurende die vyf jaar wat volg op die behandeling uitgevoer word. Op hierdie manier kan 'n ontwikkelende tweede karsinoom vinnig opgespoor en onmiddellik behandel word.
U kan laringeale kanker voorkom deur tabak- en alkoholverbruik te minimaliseer, of deur heeltemal van die stimulante te onthou.
As u gereeld met gevaarlike stowwe soos asbes of chroom in aanraking kom, moet u altyd 'n asemhalingsmasjien dra. Sorg moet gedra word, veral tydens beroepsblootstelling of by die opknapping van ou huise. Kontak met sulke gevaarlike stowwe kan laringeale kanker veroorsaak.
Keelkanker: siekteverloop en prognose
Wat die sukseskoers van terapie betref, soos met ander kankers, geld ook larinks kanker: ouderdom en algemene toestand speel hier 'n belangrike rol. Hoe ouer die aangetaste persoon is, en hoe meer gepaardgaande siektes bestaan, hoe moeiliker is die terapie as 'n reël.
Die prognose hang ook af van die stadium waarop die kanker van die larinks gediagnoseer is. Hoe gouer 'n laringeale karsinoom opgespoor word, hoe groter is die kans op volledige genesing. Daarbenewens kan die larinks in baie gevalle heeltemal bewaar word.
Die individuele prognose hang ook af van die tipe gewas, die ligging van die voorkoms daarvan en die respons op die terapie. Byvoorbeeld, die stembande karsinoom het 'n goeie kans op herstel, want dit word waargeneem deur vroeë heesheid en slegs relatiewe laat dogtertumore (metastase).
Oor die algemeen, vyf jaar na diagnose, is laringeale kanker steeds ongeveer 60 persent van alle pasiënte (oorlewing van vyf jaar). As keelkanker nie behandel word nie, kan dit tot die dood lei!
Rook verhoog die risiko van terugval
Diegene wat na 'n suksesvolle terapie aanhou rook, stel hulself bloot aan 'n baie groter risiko vir terugval. Die slymvliese van die larinks is reeds beskadig nadat 'n siekte oorleef het. As gevolg hiervan, is hulle meer vatbaar vir die skadelike stowwe van tabakrook, sodat 'n larinks kanker weer ontwikkel.