50°7′N 8°41′O﻿ / ﻿50.117°N 8.683°O﻿ / 50.117; 8.683
22 Februarie 794
1220 (Vrye Ryksstad)
248,31 vk km
- Totaal (30 September 2015)
2 944/vk km
- Metropolregion Rhein-Main
UTC +2 (MEST)
1,6 / 19,4 °C
Frankfurt am Main (Duits: [ˈfʁaŋkfʊɐ̯t am ˈmaɪ̯n] luister (hulp·inligting) is met 'n bevolking van meer as 731 095 die grootste stad van die deelstaat Hesse en die vyfde grootste stad van Duitsland ná Berlyn, Hamburg, München en Keulen. Die metropolitaanse gebied van Frankfurt am Main het 1,8 miljoen inwoners; die Frankfurt Rhein-Main-streek het 'n bevolking van meer as vyf miljoen en is die tweede grootste ekonomiese spilpunt in Duitsland.
Frankfurt am Main het reeds in die Middeleeue een van Duitsland se belangrikste stedelike sentra geword. Die eerste historiese verwysing na die stad dateer uit die jaar 794, en sedert die Hoë-middeleeue het Frankfurt die status van 'n Vrye Ryksstad geniet. Tot in die jaar 1806 het Frankfurt as die verkiesings- en kroningsstad van die keisers van die Heilige Romeinse Ryk gedien. Die stad was sedert 1806 die administratiewe setel van die Duitse Bond en in 1848/49 ook die setel van die eerste Duitse parlement wat vry verkies is.
Ander legendes - soos die beweerde stigting van Frankfurt deur Karel die Grote, wat danksy die Middeleeuse kronis Thietmar von Merseburg bekendheid verwerf het, het geen historiese basis nie.
In 855 is vir die eerste keer 'n Duitse heerser, koning Lothar II, in Frankfurt verkies. In die volgende eeue het Frankfurt sentraal gestaan in die politiek van die Heilige Romeinse Ryk en is altesaam 36 konings hier verkies, waarvan tien tot Duitse keisers gekroon is. Verkiesings van konings is veral in die Staufertydperk in die 12de eeu uitsluitlik in Frankfurt gehou - 'n tradisie wat in 1356 met keiser Karel IV se Goue Bul, die grondwet van die Ryk, skriftelik bevestig is.
Die verkiesingsplegtighede het in die St. Bartolomeüskatedraal ("Keiserdomkerk") plaasgevind waar in 1562 ook vir die eerste keer 'n keiser van die Heilige Romeinse Ryk, Maximiliaan II, gekroon is - nadat dié plegtighede oorspronklik in Aken plaasgevind het. Die laaste kroning voor die amptelike ontbinding van die Heilige Romeinse Ryk in 1806 was dié van die Habsburgse keiser Frans II in 1792. Maar alhoewel baie heersers in Frankfurt vertoef het, was die stad nooit hul regeringsetel nie.
Eurotoring, die vroeëre hoofkwartier van die Europese Sentrale Bank, in Junie 2013. 'n Nuwe kantoorgebou - 'n wolkekrabber met twee torings - is in Maart 2015 ingewy
Die stad is 'n eersterangse finansiële sentrum met 'n uitgebreide dienstesektor en speel as setel van die Europese Sentrale Bank ook 'n beduidende internasionale rol op die gebied van monetêre beleid - hier word besluite geneem wat meer as 330 miljoen mense in die sogenaamde Eurosone raak.
Die bevolking het in 1951 weer die vlak van 1939 en in 1963 met 691 257 sy voorlopige hoogtepunt bereik. Migrasie na die omliggende gebiede het die bevolking in die volgende jare weer laat krimp. So het die inwonertal in 1986 nog 592 411 beloop. Sedertdien het die bevolking jaarliks gegroei tot 'n nuwe rekord van 695 624 (soos op 30 September 2011), waarvan 524 636 Duitsers en 170 988 buitelanders. Teen die middel van 2014 het die inwonertal reeds meer as 700 000 beloop. Daar word voorspel dat die bevolking verder sal groei tot sowat 725 000 in 2025.
Die Rooms-Katolieke katedraal St. Bartholomäus met sy kenmerkende Laat-Gotiese westoring was vroeër die plek waar die Duitse keisers verkies en bekroon is. Ná die plegtigheid is 'n feestelike optog op die sogenaamde Königsweg ("koningspad") na die banketsaal in Frankfurt se raadsaal gehou. Die huidige Archäologische Garten ("Argeologiese Tuin") met opgrawings uit die Romeinse en Karolingiese tydperk lê voor die katedraal.
'n Ry gerekonstrueerde huise aan die oostelike kant van die Römerberg.
Die Zeil ondergaan in argitektoniese opsig tans groot veranderinge. Op die bouterrein naby die Hauptwache word tans die duurste bouprojek in Europa uitgevoer, FrankfurtHochVier van die Nederlandse projekontwikkelaars MAB. Die projek behels die oprigting van 'n luukse winkelsentrum, 'n eersteklas-hotel, kantore en woonstelle, asook die heropbou van die voormalige Palais Thurn und Taxis (1727−1741) wat in 1944 vernietig is. Die gebouekompleks sal na verwagting in die najaar van 2008 ingewy word.
Die katedraal van Frankfurt of Keiserlike katedraal St. Bartholomeüs (Duits: Dom St. Bartholomäus) is die grootste sakrale gebou van Frankfurt en het oorspronklik as 'n paltskapel en kapittelkerk gedien. Die vroegste sakrale gebou en voorloper van die katedraal was die Karolingiese Salvator-kerk uit die jaar 840 wat vanaf 1248 vergroot is. Die huidige kerk het tussen die 14de en 15de eeu op die fondamente van 'n vroeëre Merowingiese kerkgebou ontstaan.
Die katedraal is 'n hallekerk met drie skepe, maar danksy die baie kort Vroeg-Gotiese langhuis en die baie lang dwarsskip uit die 14de eeu het die kerk eerder die grondvorm van 'n sentrale gebou. Die monumentale westoring uit die 15de eeu met 'n hoogte van 95 meter word vanweë sy ongewone koepel by die groot prestasies van die Gotiese boukuns in Duitsland gereken.
Die katedraal se boubedrywighede het oor 14 eeue gestrek en was steeds nou verbind met die algemene geskiedenis van Frankfurt. Vanaf 1356 is die konings van die Heilige Romeinse Ryk hier verkies, en in die tydperk tussen 1562 en 1792 is die keisers van die ryk hier gekroon. Die katedraal was sodoende een van die beduidendste geboue van die ryksgeskiedenis en veral in die 19de eeu 'n simbool van nasionale eenheid. Dit was daarnaas een van min groot kerkgeboue in Duitsland wat die status van "Keiserkatedraal" gekry het.
Die katedraal is in 1867 deur 'n brand vernietig en in 1877 in sy huidige vorm herstel. By hierdie geleentheid is ook die toring volgens die oorspronklike planne van die Middeleeuse katedraalboumeester Madern Gertner voltooi. Dit is vir 'n tweede keer tydens die geallieerde bomaanvalle van die Tweede Wêreldoorlog ernstig beskadig, en sy binneruimte het volledig uitgebrand. Die katedraal is in die 1950's heropgebou.
Sedert die 1950's het Frankfurt tot een van min Europese stede ontwikkel wat danksy 'n groot aantal wolkekrabbers hul eie kenmerkende stadshorison ontwikkel het. Frankfurt het dan ook die bynaam "Mainhattan" gekry - 'n verwysing na Manhattan in New York Stad. Die meeste wolkekrabbers is in die sogenaamde Bankenviertel ("Bankebuurt") in die westelike stadsentrum gekonsentreer.
Frankfurt is danksy sy sentrale ligging 'n belangrike knooppunt van Europa se lug-, spoor-, pad- en watervervoerstelsels en beskik oor een van die grootste internasionale lughawens ter wêreld. Die Lughawe Frankfurt am Main is die derde grootste in Europa ná Londen-Heathrow en Parys-Charles de Gaulle ten opsigte van passasiersgetalle en die grootste wat lugvrag betref. In 2013 het die lughawe 58 miljoen passasiers en 2,1 miljoen ton lugvrag hanteer. In dieselfde jaar het 99 nasionale en internasionale lugrederye het 252 bestemmings in 107 lande bedien.
'n Moderne en effektiewe vervoer-infrastruktuur is van sentrale belang vir internasionale lugspilpunte soos Frankfurt. Die besigste snelweë in Europa, wat van oos na wes en van suid na noord loop, kruis naby die lughawe en verbind dit met Frankfurt en ander Duitse metropole. Die lughawe beskik daarnaas oor sy eie ICE-treinstasie vir langafstand-hoëspoedtreine en 'n tweede stasie vir streekstreine. Daagliks neem sowat 170 langafstandtreine passasiers na die lughawe.
Ten spyte van sy naam is Frankfurt se tweede en kleiner lughawe Frankfurt-Hahn nie in die stad self geleë nie, maar sowat 120 kilometer wes van Frankfurt in Lautzenhausen in die deelstaat Rynland-Palts. Dit is die tiende grootste lughawe in Duitsland wat jaarliks tot drie miljoen passasiers en byna 300 000 ton lugvrag hanteer.
Die Ryn verbind Frankfurt am Main met die belangrike nywerheidsgebiede in Noordryn-Wesfale en Nederland, terwyl die Main-Donau-kanaal as 'n waterweg na die suidoostelike Sentraal-Europa dien. Terwyl Frankfurt se vroeëre Weshawe (Duits: Westhafen) intussen in 'n woon- en sakebuurt omgeskep is, hanteer die Ooshawe (Osthafen), die rivierhawe Gutleutstraße en die hawe van die nywerheidspark Höchst nog steeds skeepsvragte. In 2007 het 1 668 skepe Frankfurt se hawens aangedoen en is meer as 2,2 miljoen ton vrag gehanteer.
Frankfurt am Main speel ook 'n belangrike rol in die nasionale en internasionale internetverkeer. Die stad huisves onder meer die grootste Duitse internet-knooppunt DE-CIX en die registrasiekantoor van DeNIC wat die topvlakdomein .de beheer. Volgens sy datavolume - dit hanteer tans 85 persent van die nasionale en 35 persent van die Europese internetverkeer - is DE-CIX intussen die tweede belangrikste dataknooppunt ter wêreld.
Die Alte Oper (Ou Operahuis), wat deur die Berlynse argitek Richard Lucae ontwerp en op 20 Oktober 1880 met 'n opvoering van Mozart se opera Don Juan in die teenwoordigheid van talle eregaste, waaronder keiser Wilhelm I, ingewy is, word algemeen as die mooiste konsertgebou in Duitsland beskou. Die oprigting van die operahuis in die Neorenaissance-styl is deur plaaslike burgers befonds. Tydens die Tweede Wêreldoorlog is die gebou in 'n lugaanval vernietig en eers ná 'n dekades lange beslissingsproses heropgebou. Die eerste na-oorlogse opvoering is op 28 Augustus 1981 aangebied. Die operahuis beskik oor 'n indrukwekkende konsertsaal en is vandag een van die belangrikste musieksentrums in Europa. Ander bekende konsertgeboue in Frankfurt sluit die Jahrhunderthalle in die stadsbuurt Unterliedenbach, die Festhalle in Bockenheim en die Sendesaal van die Hessische Rundfunk (Hessiese Uitsaaikorporasie) in.
Danksy die groot aantal welvarende besoekers wat tydens die kroningsplegtighede van keisers en handelskoue na Frankfurt gestroom het, het daar reeds in die 17de en 18de eeu 'n hoogs ontwikkelde gastronomiese en hotelbedryf bestaan. In die 19de eeu is Frankfurt se kookkuns naas dié van Hamburg en Wene as leidend in Duitsland beskou.
Met die agteruitgang van die plaaslike wynbedryf in die 19de eeu het appelwyn, wat reeds sedert 1600 gemaak, maar aanvanklik geringgeskat is, 'n gewilde drank geword. Tans is daar nog net een wynbougebied, die Lohrberger Hang - een van die kleinste in die Rheingau-streek. Hier word jaarliks 10 000 bottels droë Riesling-wyn geproduseer wat in goeie jare as Spätlese (Laat-oes)-gehaltewyn bemark word. Frankfurt en sy omgewing is tans die tradisionele tuiste van die Duitse appelwyn (Duits: Apfelwein of Äbbelwoi in die plaaslike dialek).
Appelwyn is 'n vrugtewyn wat - mits hy op die juiste manier gepers word - 'n natuurproduk is en tussen 5 en 6 % alkohol bevat. Die aanbevole drinktemperatuur is 11 tot 14 °C.
Die tipiese Frankfurtse appelwyn word in teenstelling met ander soorte slegs van appels gepers. Daar word sowat 150 kilogram appels vir een hektoliter appelwyn benodig, en gewoonlik is dit plaaslike appelsoorte met 'n hoër suurgehalte soos Schafsnase, Trierer Weinapfel, Rheinischer Bohnapfel, Kaiser Wilhelm, Bittenfelder, Brettacher of Roter Boskoop. Aangesien daar geen pere of ander vrugte bygevoeg word nie, het die plaaslike drank 'n vars en minder soet smaak.
Die eerste drank, wat ná die appeloes in die najaar gepers word, word Süßer genoem - 'n troebel geel drank met 'n soet smaak. Die sap, wat teen die middel van Oktober in die wynvate gis, word Rauscher genoem. Die appelwyn het in Kersfeestyd genoeg gegis en word as Neuer Heller en later as Alter Heller geniet.
Lyon, Frankryk, sedert 1960.
Birmingham, Verenigde Koninkryk, sedert 1966.
Deuil-la Barre, Frankryk, sedert 1967.
Milaan, Italië, sedert 1970.
Kaïro, Egipte, sedert 1979.
Tel Aviv, Israel, sedert 1980.
Guangzhou, Sjina, sedert 1988.
Toronto, Kanada, sedert 1989.
Boedapest, Hongarye, sedert 1990.
Leipzig, Duitsland, sedert 1990.
Praag, Tsjeggië, sedert 1990.
Granada, Nicaragua, sedert 1991.
Krakau, Pole, sedert 1991.
Doebai, Verenigde Arabiese Emirate, sedert 2005.
Jokohama, Japan, sedert 2011.
Eskişehir, Turkye, sedert 2013.
Philadelphia, Verenigde State, sedert 2015.
↑ Statistik Hessen: Bevölkerung der hessischen Gemeinden. Besoek op 22 Mei 2016
↑ www.altfrankfurt.com: Die katedraal
↑ Apfelwein - das Frankfurter Nationalgetränk
↑ 21,00 21,01 21,02 21,03 21,04 21,05 21,06 21,07 21,08 21,09 21,10 21,11 21,12 21,13 21,14 21,15 (de) frankfurt.de: Partnerstädte. URL besoek op 17 Junie 2015.
Frankfurt am Main (kategorie)
Frankfurt am Main 1933-1945 (de)
altfrankfurt.com - 'n Elektroniese koffietafelboek met foto's van die Middeleeuse stadskern
docomomo.de: Frankfurtse argitektuur in die 1920's - Fotogalery
Ontsluit van "https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Frankfurt_am_Main&oldid=1525304"	Kategorie: FrankfurtVersteekte kategorië: Pages using ISBN magic linksVoorbladartikels	Navigasie-keuseskerm
AlemannischአማርኛAragonésÆngliscالعربيةAsturianuAzərbaycancaBoarischŽemaitėškaБеларускаяБеларуская (тарашкевіца)‎БългарскиবাংলাBrezhonegBosanskiCatalàНохчийнCebuanoکوردیی ناوەندیCorsuČeštinaЧӑвашлаCymraegDanskDeutschZazakiDolnoserbskiΕλληνικάEmiliàn e rumagnòlEnglishEsperantoEspañolEestiEuskaraEstremeñuفارسیSuomiFøroysktFrançaisArpetanNordfriiskFryskGaeilgeGagauz贛語GàidhligGalegoGaelg客家語/Hak-kâ-ngîעבריתहिन्दीHrvatskiHornjoserbsceKreyòl ayisyenMagyarՀայերենInterlinguaBahasa IndonesiaInterlingueIdoÍslenskaItaliano日本語Basa JawaქართულიQaraqalpaqshaҚазақшаಕನ್ನಡ한국어RipoarischKurdîКомиKernowekКыргызчаLatinaLadinoLëtzebuergeschLimburgsLigureLumbaartLietuviųLatviešuBasa BanyumasanMalagasyМакедонскиМонголमराठीКырык марыBahasa Melayuမြန်မာဘာသာDorerin NaoeroNapulitanoPlattdüütschनेपाल भाषाNederlandsNorsk nynorskNorsk bokmålNouormandOccitanИронਪੰਜਾਬੀKapampanganPapiamentuPicardDeitschPälzischPolskiPiemontèisپنجابیPortuguêsRuna SimiRumantschRomânăРусскийСаха тылаSarduSicilianuScotsSámegiellaSrpskohrvatski / српскохрватскиSimple EnglishSlovenčinaSlovenščinaSoomaaligaShqipСрпски / srpskiSeelterskSvenskaKiswahiliŚlůnskiதமிழ்TetunไทยTagalogTürkçeТатарча/tatarçaChiTumbukaTwiئۇيغۇرچە / UyghurcheУкраїнськаاردوOʻzbekcha/ўзбекчаVènetoVepsän kel’Tiếng ViệtWest-VlamsVolapükWinaray吴语IsiXhosaმარგალურიייִדישYorùbá中文Bân-lâm-gú粵語	Wysig skakels	Die bladsy is laas op 19 Januarie 2017 om 00:08 bygewerk.