Motse selegae ke tulo kana lefelo le le nnye go toropo, mme le nna batho ba ba ka nnang makgolo a se kae, kgotsa dikete di le malwa. Lefoko motse selegae ga le supe fela mafelo a a kwa magaeng, go na le metse selegae e e leng ya setoropo kwa mafetsheng a tshwana le Europa, Amerika, le yona Asia. Mo nakong e e fiteleng, metse selegae e ne e itsiwe ka temothuo. Batho Mamende le Matemne ke merafo e megolo kua Sierra Leone go feta merafo e mengwe e 18 ya moo. Makrio, e lego ditlogolo tša Maafrika ao a lokolotšwego bokgobeng, a tletše Freetown. Guinea go na le merafo ya ka godimo ga e 30, e megolo ya yona ke Mafulani, Mandingo le Masusu. * Re tshwanetse go gakologelwa gore lenaneotlhabololo le la Grain SA le tlamelwa ka matlole ke diterasete tsa dithoro (bogolosegolo Maize Trust) mme ba ba re tlamelang ka matlole ba rata go bona tswelelopele. Fa go se na tswelelopele e e bonalang mo masimong, re tlaa patelesega go tswala lenaneo le mo dikgaolong tseo. Ammaaruri e tla nna letsatsi le le botlhoko go ka emisa go ema bantshakuno nokeng - fela le gale se, se mo maruding a lona. Fa kemonokeng le katiso tse re di tlhagisang di le mosola mo go lona, lo tlaa tshwanela go diragatsa diphetogo tse di tlhokegang mo mekgwatirisong ya ntshokuno ya lona. Go bokete go nna montshakuno yo o atlegileng, fela moo go mo maruding a lona - re gona go lo naya katiso le kemonokeng yotlhe e re ka e kgonang, fela lo tshwanetse go fetola ditsela tsa lona.