Gays & God. 'n Onmoontlike vriendskap deur Ralph Barnard – Gerhard Bothma | TEO website of the Faculty of Theology University of Pretoria / TEO Webwerf van die Fakulteit Teologie, U.P.
Resensent: Gerhard Bothma
Titel: Gays & God. 'n Onmoontlike vriendskap?
Outeur: Ralph Barnard
Uitgewer: Griffel Media, Kaapstad
Prys: R 90
(Die boek is ook by Ralph self (ralphbarnard@telkomsa.net en 0825766708) beskikbaar.)
"Is dit oukei om gelowig en gay te wees?" Dít is die vraag waarop mense gewoonlik 'n antwoord soek wanneer hulle op boekrakke rondvroetel met die hoop om iets hieroor te vind. Vir sulke mense, asook vir gays en die mense rondom hulle, is Ralph Barnard se boek 'n moet-lees.
Ralph benader die vraag ernstig, eerlik en sensitief. Die wyse waarop hy daarmee en met die Bybel omgaan, asook die tipe vrae waarmee hy hierop invra, getuig van deurdagtheid, diep insig en deernis. Dis waarskynlik sy opregte deernis en pastorale aanslag wat sy aanbieding van moeilike materiaal gemaklik laat lees. Dat hierdie boek met die bekendstelling daarvan in Julie 2011 by die Vryfees (Volksblad Kunstefees) in Bloemfontein die titel was wat tydens dié fees die beste by Exclusive Books se stalletjie verkoop het, bevestig dat dit nie net die lesersmark geval nie, maar die produk van akademiese vernuf gekombineer met ware medemenslikheid is.
Gays & God bied belangrike en nodige informasie aan elkeen wat vrae oor gays, die kerk en God het. Meer nog: dit maak die leser van vrae wat nie vanself gevra sou word nie bewus. Ralph slaag daarin om sy stof op 'n bondige en maklik verstaanbare wyse weer te gee. Hy rangskik sy inhoud in 48 gemaklik-leesbare eenhede onder drie hoofdele. Elf stukke gaan oor "Die gays is hier om te bly", agtien oor "Wat sê die Bybel oor gayverhoudings?" en die laaste negentien oor " 'n Christelike evaluasie van gayverhoudings". Die inhoud is intelligent georden en elke eenheid het 'n gepaste opskrif. Onder hoofde soos "Wie is die gays?", "Word gays so gebore?" en "Skewe verhoudings, skewe seks" kan oor spesifieke sake gelees word, alhoewel daar ook 'n goeie opbou in die boek as in eenheid is.
"Om gay te wees is net so natuurlik en normaal as om nie gay te wees nie", skryf Barnard nadat hy daarop wys dat die Amerikaanse Psigiatriese Vereniging ná baie navorsing reeds in 1973 tot die gevolgtrekking gekom het dat homoseksualiteit nie 'n siekte of 'n sosiale afwyking is nie en sedert 2000 ook dat geen terapie of mediese behandeling seksuele oriëntasie kan verander nie (p47). Gay-wees is nie 'n siekte of 'n afwyking nie, skryf hy.
In sestien paragrawe word teksgedeeltes uit Genesis, Levitikus en Paulus se literatuur en nog – wat gereeld in gesprekke oor homoseksualiteit opduik – bekyk en behoorlik met 'n vars aanslag behandel. In die vertellings oor die gebeure in Genesis 19 en Rigters 19 gaan dit gladnie oor homoseksuele behoeftes of 'n gay-oriëntasie nie, maar oor vreemdelingehaat en die gewoonte om 'n oorwonne leër op die slagveld te verkrag. Alhoewel omtrent enige seksuele gebruik vir mans geoorloof was, was géén vorm van verkragting aanvaarbaar nie. Homoseksuele gedrag was binne die destydse patriargale samelewing ook 'n probleem omdat dit die voortbring van manlike erfgename bedreig het. Bybelvertalers se gelyk-aan-mekaar-stelling van die begrippe malakoi (1 Kor 6:9) en arsenokoitai (1 Kor 6:9 en 1 Tim 1:10) en die vertaling as "homoseksueel" ('n term wat eers in 1892 gemunt is), maak dit vir die alledaagse leser moeilik om nie 'n eie verstaan van die begrip in die teks in terug te lees nie. Barnard wys daarop dat dit in die Bybel nie oor dit wat ons vandag onder homoseksualiteit verstaan gaan nie en dat homoseksualiteit hoegenaamd nie 'n belangrike knelpunt in die Bybel was nie (p20). Dit is ook – veral uit Jesus se optrede en woorde – duidelik dat mense wat destyds deur die geloofsgemeenskap uitgesluit was deur Jesus ingesluit en aanvaarbaar was. Gay-wees is nie sonde nie, is sy geloofwaardige gevolgtrekking.
In die gedeelte, "Gays en God? Natuurlik, ja!", word die sirkel van Barnard se beredenering voltooi en word gestel dat God se vriendskap met mense onvoorwaardelik is (Stuk 45 op bladsye 54 en 55). Die skrywer se konklusies oor verskeie vrae bring die lesers telkens by nuwe beginpunte vir verdere nadenke. Een voorbeeld: "Om te sê dat jy gaymense "aanvaar", vertoon 'n gevaarlike stukkie arrogansie", want aanvaarding 'n reg is wat net Gód het, skryf hy. "Voorwaardelike aanvaarding is nog steeds verwerping – maak nie saak watter vroomheid-sousie ons daaroor gooi nie" (p 59).
Totdat homoseksuele mense – waarvan die grootste groep in Suid-Afrika hulleself as Christene identifiseer en die meeste van hulle binne Christelike gemeentes grootgeword het – nie meer as gevolg van veroordeling en verwerping binne die kerk ontuis voel nie, is die kerk uit pas met die Bybel en die kerklike verlede (sien byvoorbeeld pp 55-59). Ons kan die aanhaling van die woorde op 'n bordjie by die Holocaust-museum in Washington (wat in die boek se slot aangehaal word) nie ignoreer nie: "Thou shalt not be a victim. Thou shalt not be a perpetrator. Above all, thou shalt not be a bystander" (p 59). Hierdie boek oor Gays en God is 'n moet-lees.