Die taalhandelingsteorie (Speech Act theory) het sy oorsprong by J.L. Austin wat in 1955 'n reeks lesings by Harvard gehou het. (Austin se speech act is 'n taalhandeling, nie alleen 'n spraakhandeling nie, omdat dit, veral m.b.t. die literatuur, ook 'n geskrewe handeling kan wees.) Dit is een van die jongere taalteorieë wat deur sommige literatuurkundiges gebruik word om die literêre werk se eie aard te probeer verduidelik. Om die toepasbaarheid van hierdie taalteorie op die literatuur te kan bekyk, is 'n uiteensetting daarvan vooraf nodig.
Eksplisiete gevalle van taalhandeling is bv. waar iemand sê: "Ek belowe jou" of "Ek waarsku jou" of "Ek beveel jou". 'n Implisiete geval is bv. waar ek sou sê: "Daar is 'n bul in die kamp", wat, afhangende van die omstandighede, 'n blote observasie, 'n stuk informasie, 'n konstatief kan wees óf 'n verborge waarskuwing soos: "bly uit die kamp uit"; 'n implisiete performatief dus.