Ni songo sokou vhala bammbiri. othe. Daleleni siaṱari. a Zwi re Ngomu ni swae nomboro dza mbudziso dzo. isendekaho kha bugu dze na guda. waha uno.
Fhindulani mbudziso. HANU. U itela u vhona khethekanyo ya bugu hedzi dza u vhala, sedzani kha siaṱari. a Zwi re Ngomu.
Vhulapfu ha phindulo yaṋu ya mbudziso ndapfu vhu songo fhira maipfi a 400-450.
Kha mbudziso pfufhi, dzhielani nzhele maraga dzo. ewaho, zwi. o ni thusa u vhona uri vhulapfu ha phindulo yaṋu vhu tea u vha vhungafhani.
Nomborani phindulo yaṋu nga nḓila ye mbudziso dza nomborwa ngayo.
Ni fanela u fhindula mbudziso. HANU ni tshi khou shumela maraga dza 80. KHETHEKANYO YA A: VHURENDI Fhindulani mbudziso MBILI u bva kha Mbudziso 1, Mbudziso 2, Mbudziso 3 na Mbudziso 4. Tshirendo Tshi sa athu u vhonwa ndi tsha KHOMBEKHOMBE. Ni fanela u fhindula mbudziso 5 kana 6.
Mbudziso pfufhi vhuṱungu ha musadzi u.
Mbudziso ndapfu .wana-.
Mbudziso pfufhi .wana-.
Mbudziso 7: Tshi.
Mbudziso 8: Tshi.
DZHIELANI NZHELE: Ni tea u fhindula mbudziso ndapfu NTHIHI na mbudziso pfufhi NTHIHI u bva kha khethekanyo ya B na C. Arali na nanga mbudziso u fhindula pfufhi kha Khethekanyo ya B, ni tea u fhindula mbudziso ndapfu kha Khethekanyo ya C.
Fhindulani mbudziso mbili kha nṋa dzo vhudziswaho.
Wo. isa pfiriri kha Vhaven.
Khotsi a shanduka.
Iwe, u muvhuya kha vho.
Nge vha u e.
Munna hu uri u. o.
Musadzi a dzula e musadzi.
Tsinde. i. i dzula.
Tsinde ndi. one tshisima tsha zwi.
Demokirasi ndi u ita zwo fanelaho u itwa nga muthu.
Pfanelo ya muṅwe i wanala nṱha ha ya mu.
Khotsi na ene u.
Khotsi u tea u dzula e kha ndinganyelo.
No no vhala tshirendo itshi, sengulusani nḓila ine kunangele kwa maipfi kwa. u.uwedza ngayo. imudi tshirendoni itshi.
MBUDZISO 2 Vhalani tshirendo tshi tevhelaho nga vhuronwane uri ni. o kona u fhindula mbudziso dzo.
Ni vhone ngozwi yawe i tshi bva zwipi.
vhuṱungu hayo mbilu yawe vhu tshi tou ha.a.
Ndi ha. iivha. e.
iduna muzwimi, nga vhura o pfula.
Mulomo waḽo wa. uvha dakalo thendo.
vhuṱungu, musadzi ha dzula ho luma.
Ndi ha we mathubwa a beba.
Thero ya itshi tshirendo ndi ifhio Tikedzani phindulo yaṋu.
alutshedzani vhuḓipfi (.imudi) ho faredzwaho kha mitala 5 u swika kha 10 ('Vhu.ungu ha thendo'). Tikedzani phindulo yaṋu nga zwi wanalaho kha iyi ndima.
Ipfi 'ngozwi' ndi tshiga. Sumbedzani uri. o imela mini, nahone. o tea hani afho he. a shumiswa hone.
Ndi nnyi ane a khou lilelwa nga murendi kha itshi tshirendo?
Vhalani mutala 11. Ndi tshifanyiso-.e tsha muhumbulo tsho shumiswaho afha, nahone ndi zwifhio zwine murendi a. o.a u ri vhudza ngatsho?
Bulani lushaka lwa itshi tshirendo.
MBUDZISO 3 Vhalani tshirendo tshi tevhelaho nga vhuronwane uri ni.
vhaḽa vhe vha vha vhe na mapfura n.
Vha bvula vha.
Zwe mulovha fhano muno zwa vha zwi siho.
Midzi yaṋu yo tupulwa lini nahone nga nnyi?
Na sala ni tshi vho nga makengevhe.
Ni tshimbile nḓila na zwi.
Sa gandakanda. i no khura zwoṱhe zwi re nḓilani ya.
Hovhu vhusula ho shandukaho tshe.
Na vho. o balelwa na u takusa u re waṋu mulenzhe.
Ndi zwifhio zwine murendi a khou kaidza nga itshi tshirendo?
Vha no khou kaidzwa kha itshi tshirendo ndi vhonnyi?
Ndi ngani murendi o shumisa muvango wa mitaladzi milapfu na mipfufhi?
Ndovhololo ya ipfi 'fhedzi-fhedzi' (mutala 7) murendi u i shumisa u bveledza mini?
Ni vhona unga nga mutala 'I no matshelo' (Mutala 24), murendi u khou amba mini?
MBUDZISO 4 Vhalani tshirendo tshi tevhelaho nga vhuronwane uri ni. o kona u fhindula mbudziso dzo.
ngaḽo vhaṅwe tshenzhemo i.
Na mufuwi a siho wa. o.
U gudese u khagala lwa pha.
U sumbe lwa. hupho na ndaedzo.
Tshirendo itshi ndi tsha lushaka-ḓe Tikedzani phindulo yaṋu.
Ndi zwifhio zwine murendi a khou eletshedza nga itshi tshirendo?
vhuḓipfi ha murendi ndi vhufhio tshirendoni itshi Ndi ngani ni tshi ralo?
Mutala 3 ('Ranga nga bvisa'), u amba mini?
Ndi ifhio thikho ya vhurendi yo shumiswaho kha mutala 2 nga u longela khoma Murendi u. o.ou sumbedza mini nga hezwi?
VHURENDI VHU SONGO VHONWAHO/GUDELWAHO MBUDZISO 5 Vhalani tshirendo tshi tevhelaho nga vhuronwane uri ni. o kona u fhindula mbudziso dzo.
wana-.wana ndi nnyi?
A vha muthu-muthu.
Mubebi a pfa e muthu.
Tsha. wana a si u ta.wa kani?
E u. olwa; zwa suvhelela.
Muloi wau ndi nnyi?
Kana ndi nnyi kana?
Mbebo yo shashata.
No. isendeka kha zwi wanalaho tshirendoni itshi, sengulusani nḓila ine zwifanyiso zwa muhumbulo zwa. u.uwedza ngayo thero ya itshi tshirendo.
MBUDZISO 6 Vhalani tshirendo tshi tevhelaho nga vhuronwane uri ni.
Ndi zwifhio zwine murendi a khou sasaladza kha mitaladzi 1 na 2?
Murendi o shumisa figara-ḓe ya muaambo kha mutala 10 Ni vhona itshi tshifanyiso tsha muhumbulo tsho tea u gumafhi?
Mbebo yo shashata' zwi ambani?
TSHI. O LILWA - PHASWANA NE MBUDZISO 7 Vhalani tshipiḓa tshi tevhelaho tsho bviswaho buguni iyi uri ni.
Ndi ngoho, naho wa i viela bakoni, mahunguvhu a. o i vhona. Zwo no rali na u shavha havho, ho no sokou vha u. inetisela. ifhedzi; hu u wanala vho no wanala kale. U shavha havho ha khwine hu nga vha ha u tou. ihwetedza thambo mukuloni vha tou pfuluwa tshoṱhe kha heḽi. a vha tshilaho.
Sengulusani vhushaka vhune ha vha hone vhukati ha mafhungo e na vhala na thero ya nganea iyi.
MBUDZISO 8 Vhalani tshipiḓa tshi tevhelaho tsho bviswaho buguni iyi uri ni.
Vhathu vha hashu vha. o mpfarela u swika nga tshifhinga hetshi tshine nda tou vha vusa. Tsho mmbubisaho sa musi vhe vhone vho nnyendelaho vha ntsivhudza nga zwo bvelelaho, ndi tshine vhone vha tshi. alusa. Zwino ndo to uri vhusiku sala nḓuni hezwi vha tshi khou mmbona ndi hafhano. Ndo ri u vuwa nda thoma nda gidimela ma.irakani sa izwi vha tshi zwi. ivha zwauri wa vuwa wo lala u. o liga u khou tambula u ya nga hu sa fheli. Zwino ndo mbo. i tshe ndi fhire nga hafha vhomuthumunzhi vha sa athu u swika ri mbo. i thoma u vhona uri sa musi zwithu zwo no ima nga iyi nḓila, ri nga tou zwi bva hani.
Ndi nnyi o ambaho maipfi aya?
Bulani tsho itisaho uri a. iwane e afho hune a vha hone.
eani madzina a vhathu vhane a khou amba navho.
Muhumbulo muhulwane wa muambi ndi ufhio?
Muanewa we na mu bula kha (7.1) ni mu dzhia sa muthu-ḓe?
Arali izwi zwine zwa khou ambiwa zwi tshi khou vhudzwa inwi, no vha ni tshi. o zwi bva hani?
Vhuvhi ha u. idzhenisa zwikolodoni ni vhona vhu vhufhio?
iambele. o shumiswaho mafhunguni a re afho nṱha. i ita uri ni pfesese u swikafhi zwine zwa khou ambiwa?
Ndi zwifhio zwe zwa bvelela nga murahu ha musi muambi o no amba?
Vhuvhi a vhu vhuedzi. Ni a tendelana na. ikumedzwa iḽi Tikedzani?
Ni ri mini nga vhukando he Dzhalagoma a vhu dzhia?
Arali hu inwi Vho-Emeḽi no. iwana ni zwikolodoni zwingafha no vha ni tshi. o zwi bva hani?
BULAYO. O. ALIFHAHO - MAGAU A.W MBUDZISO 9 Vhalani tshipiḓa tshi tevhelaho tsho bviswaho buguni iyi uri ni.
U vhulaha ho. alifhaho vha amba mini vhafunzi Nahone arali hu si u shulula malofha, muthu ni nga mu vhulaha hani" Hu vhudzisa vhamusanda Vho-Mukhotho vho akhamala zwinzhi mafhungo o ambiwaho nga vhafunzi. "U vhulaha ho. alifhaho a si u shulula malofha muhali, fhedzi ndi u. angula dakalo. a muthu tshoṱhe lune onoyo muthu kha u fa na u tshila a nga. inangela tshithihi tsha zwenezwo ene muṋe. Kanzhi muthu u anza u. inangela u fa. Vhutshilo vhu si na dakalo ho fa ngauri mufu ha sei, na o. ungufhalaho ha sei tshawe, u fhira mufu ngauri u kona u tshimbila. "Zwino vhafunzi vhanga,'' ndi Vho-Mandiwana. "Dakalo. a muthu. i. anguliswa hani " "Dakalo. a muthu. i pandelwa nga vhulwadze kana nga u fhiri.anya. halukanyo ya muthu kana nga u mu kundisa u wana zwithu zwine a zwi funesa kha vhutshilo hawe. Zwino muhali wanga, Lugisani ndi muthu we ra aluwa roṱhe makhuwani. Ro vha ri dzikhonani dzine dza somolana zwoṱhe zwa haṋwani masiari na vhusiku. oṱhe madzanga a mbilu yawe ndi a a. ivha.?
Hu na vhushaka-ḓe vhukati ha mafhungo e na vhala na thero ya bugu iyi?
MBUDZISO 10 Vhalani tshipiḓa tshi tevhelaho tsho bviswaho buguni iyi uri ni.
Vho-Mandiwana na khonani dzavho mbili na vhone khoro yo ri u bva vha farisana lwendo lwa u humela mahayani avho. Musi vha tshi swika fhaṱa hune vhafunzi vha fanela u pambuwa hone ho vuwa hu vhone vhafunzi vha ri kha khonani dzavho, ".amusi ro mu hwesa danda kha sha.a. Arali hoyu Lugisani a. ibvisa vhukomani ri. o vha ro mu vhulaha. Hu. i nga arali a tenda u ya Dovhoni ri kha. i vha ro mu vhulaha." Vhafunzi vha sa athu dovha. iṅwe fhungo ha dzhenelela Vho-Mukhotho vha ri kha vhafunzi, "Ngoho mufunzi wanga maano avho a khou shuma nga maanḓa. huṅwe madekwana Lugisani u. o. inembeledza. Fhedzi hu na fhungo. i sa nthudziho mbilu nandi!
Vho-Mandiwana na khonani dzavho vho vha vha tshi bva ngafhi?
Vho vha vha tshi bva u ita mini?
Bulani madzina a khonani idzo mbili.
Afho Dovhoni hu no khou ambiwa ho vha hu tshi khou vhusa nnyi?
Ndi ngani vhamusanda vho vhona zwo fanela uri Vho-Lugisani vha ye u dzula hone?
Vhaambi vha mafhungo aya vha vhonala vho takala nahone vha tshi sumbedza vho 'vhulaha' Vho-Lugisani. Bulani zwivhili zwe vha sumbedza uri vho vha 'vhulaha' ngazwo.
Vho-Mandiwana na khonani dzavho vha vhenga Vho-Lugisani. Tikedzani.
Ndi ngani vhafunzi vho thoma u vhenga Vho-Lugisani ngeno vho vha vhe dzikhonani?
Nga u tou pfufhifhadza. alutshedzani uri Vho-Lugisani vho ponya hani u nwa tshiganame ngei ha Vho-Sarah.
Zwiito zwa Vho-Mandiwana na khonani dzavho zwi dzumbulula uri ndi vhathu-.e Tikedzani?
Mvelele ya TSHIVENḒA i pwanyeledza pfanelo dza muthu. Tikedzani.
Inwi ni vhona zwe khosi Vho-Mphaga vha ita musi vha tshi farisa Vho-Mandiwana na khonani dzavho. uvha. a u vhewa ha Vho-Lugisani vhuhosini zwi zwavhuḓi Tikedzani?
Inwi ni vhona kutshilele kwa Vho-Sarah ku kwavhuḓi Ndi ngani ni tshi ralo?
Arali ho vha hu inwi Vho-Tshikweṱa, no fha Vho-Mandiwana rannda dza fumbili dza uri mulandu waṋu u. o tshimbila zwavhuḓi wa fhedza u songo tshimbila zwavhuḓi, no vha ni tshi. o ita mini?
MAFELADAMBWA - SIGOGO NE MBUDZISO 11 Vhalani tshipiḓa tshi tevhelaho tsho bviswaho buguni iyi uri ni.
wananga u fela felo ndi u dzhena khomboni ngeno hu si na tshe wa vhuyelwa nga- tsho. Hafhu bete. i nga vha. o sokou wela mutukuni. a fela ngomu ngeno na uyo mutuku. i songo nwa. A ni vhoni uri. o fa. i songo tewa nga u fa" "Vhone mmawe, ngoho mirero kana maambele a vhathu vha kale a a seisa. Zwino uyu murero wa u ri mafeladambwa mukumbi u songo nwa wo fhambana ngafhi na uyu wa u fela felo" "Mawela. wananga, ndi vho-Sara." Sa izwi ndo no ni vhudza uri bete mutukuni. i nga vha. o sokou wela-vho, na henefha mukumbini, tshikhokhonono tshi tshi ri ndi dzhene-vho ndi. iphine nga mukumbi, tshi mbo. i fashiwa henefha dambwani tsha fela hone tshi songo swika kha wone mukumbi.?
Hu na vhushaka-ḓe vhukati ha mafhungo e na vhala na thero ya nganea iyi?
MBUDZISO 12 Vhalani tshipiḓa tshi tevhelaho tsho bviswaho buguni iyi uri ni.
Vho-Ma.odzi,. wana tshe a tshinya tshi hone lini. Na vhone a vha zwi. ivhi zwa uri a hu na ane a funa tsha muṅwe tshi tshi naka naa Vhone vha khou kanya nga u. iita. wana. Naa hu tshi pfi vhaḓi na iwe ndi vhavhulai hu ambiwa zwifhio "Vhomaine, hezwo zwi tou vha zwone vhukuma. Zwino ndi ite mini Hafhu zwino hu pfi na mmbwa he ya laṱwa hone a i tsheeho." "Vho-Matodzi, ndo vha ndi tshi khou. o.a u swika kha. ene.o. a uri heyo phele yo tou. iitisa kholekhole. Zwino yo dovha ya vhuyelela ha vhaṋe vhayo.?
wana ane a khou ambiwa kha mafhungo ayo ndi nnyi?
wana onoyu inwi ni mu vhona sa muthu-ḓe?
Ro sedza fhungo. o takusaho Vho-Ma.odzi, ndi nnyi o imaho navho Uyo a songo imaho navho ndi nnyi?
Sumbedzani kupfesesele kwa Vho-Muraga zwi tshi elana na kereke.
Fhindulani mbudziso dzi tevhelaho nga Ee kana Hai ni dovhe ni tikedze phindulo ya.
Vho-Muraga vho vha vha tshi khou amba zwone naa vha tshi ri "Mmbwa heiḽa yo vha i phele yo tou. ifisa".
vhuṱali ha Mawela ha tshikoloni ho mu thusa kha tsheyo ye a dzhia malugana na fhungo heḽi.
Vho-Muraga vho tou bvumba zwo bvelelaho ha Ramasunzi?
Inwi ni vhona unga ndi zwifhio zwine muṅwali a tama u ri gudisa nga aya mafhungo?
Ndi ufhio muanewa ane na pfa ni tshi nga kona u. ibadekanya nae Tikedzani phindulo yaṋu.
vhuḓipfi haṋu kha zwo bvelelaho kha Mawela ndi vhufhio Tikedzani?
HA U TSA NDI HA U GONYA - MAFENYA LL NA MILUBI NA MBUZISO 13 Ralutanda - Milubi NA Sedzulusani tshivhumbeo tsha. itambwa iḽi ni dovhe ni ambe nga ha matambele na kudzudzanyele kwa tshiteidzhi.
MBUDZISO 14 Mutshutshu - Mafenya L.L Vhalani tshipiḓa tshi tevhelaho tsho bviswaho buguni iyi uri ni.
Ntshavheni:. amusi o vha o bva nga kuChicco kwa musadzi. Zwino ri tshi sala ri tshi ya hayani, tshifhinga a tsho ngo ri imela. Zwo. aḽa nge ra wana mufuma-kadzi a siho o ya u vhala. Ri tshi tevhela ri tshi sala ri tshi vhuya nae ha ha vha uri ro no lenga. nṋe ndo vho tou swika nge nda vha ndo ri Milingoni a nn.ele na nomboro ya luṱingo ya hangei Eiland. Arali hu si vhe izwo ndo vha ndi tshi. o vha ndo namba nda. idzulela. Ho vhuya. amusi hu na phepho nga maanḓa. A vhu nwei zwavhuḓi. Hayani u nga wana ho bikwa zwithu zwi dudelaho. Steve: A ni pfi, ndo zwi. ivha uri ni nga. i dzula kana na vho sokou amba-amba zwithu zwi sa. ivhalei. Ndi inwi ni noṱhe ni re na musadzi Ambani ni ri musadzi u. o ntsema arali ndo kovhelelwa. U. angana. amusi a no ngo fhira ni tshi ita ripoto ya uri no tshaisa-hii, zwi nga konḓa.
Vhathu avha vha khou amba mafhungo aya vhe ngafhi?
Ho vha hu tshi khou bvelela mini?
Bulani dzina. a muthu we a vha a tshi khou. o.ou renga goloi.
Goloi ya hone i khou ya u rengwa ngafhi?
Ndi nnyi we a. o founela Ntshavheni uri a mu fhelekedze Pretoria, nahone o vha a tshi khou ya u ita mini?
Vhaambi vha mafhungo aya e na vhala vha dzulela u sasaladza vhanna vho malaho vhafumakadzi vho funzeaho. Bulani madzina a vhanna vhavhili vho malaho vhafumakadzi vho funzeaho.
Bulani phambano i re hone vhukati ha vhanna avho vhe na vha bula afho nṱha.
Vhuvhi ha u thetshelesa mafhungo a vhathu ndi vhufhio?
Alice u shuma kha zwa milayo.
Inwi ni vhona zwe Ntshavheni a ita musi a tshi hanela Alice u ya khosoni zwi zwavhuḓi Tikedzani?
Arali ho vha hu inwi Ntshavheni no vha ni tshi. o ita mini musi hu tshi ambiwa nga vhanna vho malaho vhafumakadzi vha no shuma?
MBUDZISO 16 Vhalani tshipiḓa tshi tevhelaho tsho bviswaho buguni iyi uri ni.
A tshi khou lila Nn ! Ni songo ofha. wananga u nṱalutshedza, Ndi hone no wana tsireledzo tshoṱhe u bva zwino. Vho ita zwa vhudzekani na inwi lungana Ndi lunzhi. U a vusa tshililo Ni songo lila. wananga. A vha tsha. o dovha vha ni ita musadzi wavho na. uvha na. ithihi u bva. amusi. Vho vha vha tshi zwi ita nga tshifhinga-ḓe Mu, musi havha mme anga vho ya mushumoni nga matsheloni. Vho vha vha tshi tou. a hune na vha hone Vho vha vha tshi tou. a kamarani yanga tshiṅwe tshifhinga. tshiṅwe tshifhinga vha tou ri ndi. e kamarani yavho. Ndi ngani ni songo hana Kana na vhudza mme aṋu zwi no khou itea Vho mmbudza zwauri vha. o mmbulaha arali nda nga zwi vhudza muthu. Ndi tshi hana vho vha vha tshi nthwa?
Bulani madzina a vhabebi vha Ntshengedzeni.
Ndi ngani o vha a sa hani khotsi awe vha tshi ita zwa vhudzekani nae Tikedzani nga mbuno mbili?
Ndi ngafhi he vha vha vha tshi ita nae zwa vhudzekani?
Mushumo wa Vho-Awelani ndi ufhio?
Izwi zwine zwa khou ambiwa afha zwi elana ngafhi na dzina. a Ntshengedzeni?
Ndi ngeletshedzo ifhio ye Vho-Awelani vha i. ea Ntshengedzeni kha zwe zwa vha zwi tshi khou bvelela khae?
Ni guda mini nga vhutshilo ha Vho-Bukuṱa:
Vho-Bukuṱa vho vha vha sa fari vhana vhavho u fana. Tikedzani muhumbulo uyu.
Ndi zwifhio zwine muṅwali a. o.a u funza vhavhali nga mafhungo awe buguni iyi?
Tshinwa kana tshikhuna tsha Ntshengedzeni tsha u lenga u amba nga ha u tambudzwa hawe ni vhona tsho mu thusa Tikedzani?
Vho-Bukuṱa vho vha vha sa zwi. ivhi uri mulayo u na maanḓa a u langa pfanelo dza muṱa wavho Tikedzani?
Vho-Bukuṱa kha mulandu wavho wa u tshipa vho gwevhiwa hani?