Regte van gebruikers van sielkundige dienste - Dr. Marisa van Niekerk
i. U het ‘n reg om u sielkundige te vra of hy of sy tans by die HPCSA geregistreer is en om te versoek om sy of haar huidige registrasiekaart te sien. Dit is ‘n oortreding van die wet indien die person die titel “Sielkundige” gebruik en ‘n praktyk bedryf indien hy of sy nie tans by die HPCSA geregistreer is nie. Ongeregistreerde sielkundiges moet sonder versuim by die HPCSA gerapporteer word.
ii. U het die reg om u sielkundige te vra in watter kategorie hy of sy geregistreer is en of hierdie kategorie van registrasie toepaslik is vir u behoeftes. Sielkundiges moet hulle kategorie van registrasie op al hulle professionele skryfbehoeftes, kennisgewings en naamplate aandui.
iii. U het die reg om die regulasie en etiese kode vir sielkundiges te sien.
iv. U het die reg om u sielkundige uit te vra oor enige aspek van professionele dienste wat aangebied word, insluitend sielkundige toetse, voorligting of psigoterapie.
v. U het die reg om te weet watter fooie gehef gaan word en hoe die sielkundige betaling verkies. U het die reg om ‘n fooie- en betalingstruktuur te versoek wat u behoeftes pas, alhoewel die sielkundige nie in staat mag wees om u behoeftes ten volle te bevredig nie. Sommige sielkundiges bied ‘n afslagtarief aan vir onmiddelike betaling van dienste. Indien u probleem met die betaling van dienste het, of probleem te wagte is, moet u dit so gou as moontlik met u sielkundige bespreek sodat ‘n onderlinge ooreenkoms bereik kan word.
vi. U het die reg om deelname aan enige prosedure te weier waarmee u nie saamstem of gemaklik voel nie. U het die reg om ‘n verduideliking te vra van enige prosedure wat deur u sielkundige voorgestel word. Indien die besprekings u nie tevrede stel nie, het u die reg om ‘n tweede opinie van ‘n ander sielkundige in te win of om u sielkundige te vra om u na ‘n ander sielkundige van u keuse te verwys. U het die reg om u outonomie en integriteit te beskerm.
vii. U het die reg om vertroulikheid van u sielkundige te verwag (met ander woorde die sielkundige sal nie sonder u skriftelike toestemming, inligting aangaande u bekend maak nie).
viii. U het die reg om die grense van vertroulikheid met u sielkundige te bespreek. Vertroulikheid kan byvoorbeeld opgehef word in ‘n hof waar getuienis gelewer moet word, tydens noodtoestande wat uself of ander in gevaar plaas of geestesgesondheidtoestande wat onmiddelike ingrepe vereis. Aansluitend by die grense van vertroulikheid is die feit dat sekere mediese fondse ‘n akkurate diagnose vereis voordat betalings gemaak word. Indien u nie toestemming verleen dat sodanige diagnose op u rekening gereflekteer mag word nie, moet u verlief daarmee neem dat die mediese fonds nie die rekening gaan vereffen nie.
ix. U het die reg om u behandeling te beëindig en om van u sielkundige te verwag om beëindiging van behandeling met u te bespreek voordat behandeling gestaak word.
x. Indien u ontevrede voel met besprekings rakende dienslewering tussen uself en u sielkundige of van mening is dat dienslewering onprofessioneel is, is dit u reg om, indien u dit verkies, nie by ‘n formele verhoor betrokke te raak nie. Vooruitspruitend uit hierdie reg, kan u versoek dat ‘n informele ondersoek rakende u klagte gedoen word. Hierdie versoek moet skriftelik by Die Sielkundige Vereniging van Suid-Afrika, beter bekend as The Psychological Society of South Africa (PsySSA) ingedien word. Genoemde organisasie het nie wetlike magte oor sielkundiges nie, maar streef daarna om dispute tussen ledesielkundiges en klante op te los.
xi. Alternatiewelik het u die reg om ‘n formele klagte oor die sielkundige by die Beroepsraad vir Sielkundiges te registreer. Hierdie Raad het wetlike magte om ‘n dissiplinêre verhoor te hou en die nodige dissiplinêre stappe teen die sielkundige te neem. Alle klagtes moet skriftelik ingedien word. Indien daar ‘n verhoor plaasvind, kan daar van u verwag word om getuienis te lewer.
Formele klagtes word skriftelik gerig aan:
Beroepsraad vir Sielkunde