Dilemong tse leshome tsa ho qala tsa puso ya rona ya demokerasi, re ile ra kenya matla ohle a rona le ho etsa mekutu ya ho sutha mokgweng wa thekolohelo ho leba ntshetsopeleng ya setjhaba ha tshekamelo ya leano le phethahatso di fetoha, moo re ileng ra hlahisa maano le meralo ya melao e ileng ya betla tsela ya ho ntlkafatsa phumantsho ya ditshebeletso mafutsaneng le bao ba sa sireletsehang bao thekolohelo ya bona e leng mahetleng a rona.
Lefapha dilemong tse leshome tse fetileng esale le tsepamisitse maikutlo haholo tshireletsong ya setjhaba, mme le beheletse ka thoko taba ya ho tadima ditshebeletso tse ding tsa setjhaba. Tekanyetso ya tshireletso ya setjhaba e ile ya siya mehlodi e sa lekanang ya thuso bakeng sa ditshebeletso tse ding, ra lahlehelwa ke bokgoni ba diprofeshenale tse ngata tsa bohlokwa, mme le mekgatlo ya setjhaba ya se kgone ho fana ka ditshebeletso. Hona ho biole le sephetho se seng setle phumantshong ya ditshebeletso.
Bakeng sa ho rarolla ditaba tsena Lefapha la Naha la Ntshetsopele ya Setjhaba le ile la simolla ka tshebetso ya ho etsa Leano le amanang le Tshehetso ya Ditjhelete bakeng sa Baabi ba Ditshebeletso (Policy on Financial Awards - PFA). Dinnete tse teng hona jwale naheng ena di qobella mmuso hore o boele o lekole mokgwa wa ona wa tshebediso ya mehlodi ho netefatsa taba ya kabo e anelang batho ba neng ba ntse ba tinngwe menyetla nakong e fetileng.
Leano la Tshehetso ya Ditjhelete (PFA) ke se seng sa disebediswa tsa bohlokwa haholo tse tla etsa bonnete ba hore ho ba le phumantsho ya ditshebeletso le hothusa diphetohong tsa ditshebeletso ka ho thusa baabi ba ditshebeletso ka ditjhelete. Mmuso, ka Lefapha la Ntshetsopele ya Setjhaba o lokela ho phethahatsa dintho ho latela thomo ena mme o a tseba hore o ke ke wa kgona ho fihlela maikemisetso ana ka boona o le mong. Ka hoo, Lefapha le entse maiteko a ho netefatsa hore ho ba le tshebedisano e kgolo, le selekane le mekgatlo eo e seng ya mmuso (di-NGO), mekgatlo ya bodumedi (di-FBO), mekgatlo e theilweng hara baahi (di-CBO), dikhampani tse ka tlasa mmuso (di-parastatal) le mokga wa kgwebo.
Bakeng sa ho phethahatsa leano, ho ile ha hlahiswa mehlala ya ditjeo bakeng sa ho rarolla ditaba tse batsi tsa mawa a ho le kenya tshebetsong. Hore baabi ba ditshebeletso ba sebetse ba lokelwa ho thusa ka ditjhelete ka mokgwa o lekaneng, mme ho hlokeha le maemo a amohelehileng a thuso ya ditjhelete diprovenseng tsohle. Ka hoo Lenaneo la Mehlala ya Ditjeo la Ditshebeletso tsa Setjhaba le tla tiisetsa hore ho ba le maemo a amohelehileng a tshwanang mmoho le tekatekano kabong ya mehlodi ya thuso. Ditshisinyo tse mabapi le lenaneo la thsuo ya ditjhelete le hlalositsweng ho PFA le tla etsa bonnete ba hore mehlodi ya thuso e lebiswa baahing le mekgatlong e futsanehileng haholo, le hore mmuso o fana ka ditshebeletso tseo kgonehang.
Lefapha le hlahisitse mme la ba la amohela Ditataiso tsa Mokgwatshebetso mmoho le disebediswa tsa tsamaiso, tse lokelwang ho balwa mmoho le Leano la Tshehetso ya Ditjhelete ho Baabi ba Ditshebeletso.
Jwalo ka mmuso, re ke ke ra lebala mekutu le makgobonthithi a entsweng ke setjhaba ntlheng ena ya ho fana ka ditshebeletso. Re bone diprojeke tse jwalo ka Lenaneo le Atolositsweng la Mesebetsi ya Setjhaba (EPWP) le Lenaneo la Thuso Bofumeng di kopanya setjhaba le mmuso phumantshong ya ditshebeletso. Ke ka moya ona wa tshebedisano re kgothaletsang batho ho ba le seabo sa ho bopa bophelo bo ntlafetseng bakeng sa bohle. Tshebeletso le kabelo tse entsweng ke baithaopi, baabi ba ditshebeletso ba poraefete le mekga ya setjhaba e lokelwa ho tlotlwa.
Re motlotlo ho bolela hore ke ka ho sebetsa re le sehlopha re kgonneng ho bea motheo wa ho matlafatsa ntshetsopele ya setjhaba mme re tla sebetesana ka katleho le diphepetso tse ngata tseo re tobaneng le tsona ho ba le kabelo e bonahalang dimiliyoneng tsa batho ba Afrika Borwa ba futsanehileng bao ba hlokang ditshebeletso tsa rona ka mahlo a mafubedu. Moifo wa tshebetso o ile wa lekola Leano la ho fana ka thuso ya Ditjhelete mme qetellong la bopa Leano la ho Thusa ka Ditjhelete le ileng la ananelwa ka 2004 ka morao ho ba le tekwe ka pele ho Dihlooho tsa Ditshebeletso tsa Thekolohelo ya Setjhaba (HSWS), Komiti ya Phethahatso (EXCO) le Lekgotla la Matona la Ntshetsopele ya Setjhaba (MINMEC).
Lefapha le boetse le lakatsa ho ananela batho le diinstitjhushene ba ileng ba kenya letsoho ntshetsopeleng ya leano lena, mafapha boemong ba provense, mekgatlo ya setjhaba, le setjhaba ka lebaka la maikutlo a bona le nyehelo tsa bona. Selekane sa lefapha le mekgatlo ya setjhaba se dula e le karolo ya bohlokwa mekutung ya ho tshehetsa tshebetso e matla le phethahatso ya thomo ya rona.
Mmuso kajeno o ntse o tjamelane le diphepetso tsa ho sebeletsa batho ba futsanehileng ka ho fetisisa le ba hlokang thuso haholo setjhabeng. Ka nako e fetileng ditshebeletso tsa thekolohelo ya setjhaba e ne e le boikarabelo bo kopanetsweng ke mmuso le mekgatlo e thehilweng ke setjhaba, moo mmuso o neng o fana ka tshehetso ya ditjhelete mekgatlong ka mokgwa wa thuso ya tlatsetso. Maemo a nnete a hona jwale a naha a hloka hore mmuso o boele o lekole mokgwa oo o sebedisang mehlodi ya ona ka teng ho netefatsa hore thuso ena e anela ka tekano batho ba neng ba ntse ba behilwe ka mosing nakong e fetileng.
Nakong e fetileng ho lekilwe ho ntshetsa pele leano la dithuso tsa ditjhelete tse fuwang Mekgatlo e sa etseng phaello (di-NPO).
Leano le moralo wa tshebetso wa molao naheng ena le thehile boemo bo dumellang Lefapha ho finyella maikemisetso a lona, haholo mabapi le kabo e anetseng ya mehlodi. Ho ananelwa le seabo sa bohlokwa seo esale e le sa lehlakore la Mokgatlo o sa etseng phaello (NPO) ntlheng ya ho fana ka tshebeletso. Mekgatlo e meng e sa etseng phaello (di-NPO) e tlisitse le diphetoho tse kgolo tse nyallanang le boemo ba nnete ba naha nakong ya hona jwale.
Jwalo ka ha ho etsahala hohle lefatsheng, ba fanang ka dinyehelo ba tswang setjhabeng le batho ba praevete ba tseka hore ho be le boikarabelo mananeong ana ao ba a tshehetsang ka ditjhelete, le mehato ya tshebetso e ntle e a hlokeha. Lefapha ka lebaka lena le tla tlabola dilekane tsa tumellano le baabi ba ditshebeletso ho netefatsa hore le fumana sephetho se lebeletsweng ka ditshebeletso tsena, le hore ho na le kgotsofalo ya mosebeletsuwa le hore ho na le boleng ba tjhelete. Ditumellano tsena di boetse di hlalosa botjha sebopeho sa dikamano tse teng dipakeng tsa mmuso le baabi ba ditsheletso. Leano le sebopehong sa ntshetsopele mme motheo wa tumellano ke tshebedisano ho feta ho tlisa kgohlano, e le hore ho tle ho etswe dikamano tsa nako e telele tse tla ntlafatswa ka kaho ya institjhushene le tshehetso, haholo ho baabi bao eleng hona ba thuthuhang ba tswang tjhabeng tse neng di behilwe ka mosing nakong e fetileng.
Nako e ileng ya hlahlama selemo sa 1994 e tlisitse diphetoho tse kgolo mona Afrika Borwa. Diphetoho tsena di ile tsa ba le tshusumetso dikarolong tsohle tsa bophelo ba batho ba naheng ena, ha mmoho le institjhusheneng tsa teng. Katamelo ya ntshetsopele ha e nke sebaka kapa hona ho kgetholla mokgwa ofe kapa ofe o itseng wa tshebetso, empa e toboketsa hore sephetho se tlameha ho ntshetsa pele toka phedisanong le moruong wa setjhaba. Ho feta mona, tshebeletso ya setjhaba e hloka hore e tjhoriswe e tle kgona ho toba dibakeng tse nang le tlhoko e kgolo le tse eteleditsweng pele ho feta, tse kang tsa batho ba metseng eo eseng ya diteropo le tsa batho ba ileng ba tingwa menyetla ba amehileng haholo. Mekgatlo e thehilweng kahare ho setjhaba le mekgatlo eo eleng hona e hlahelang, eo ka dinako tse ding eleng bodulong bo botle ebile e na le monyetla o motle wa ho fana ka tshebeletso bathong ba futsanehileng le ba tinngweng menyetla, haholo batho ba metseng eo eseng ya diteropo, e ntse e tehetswe ka thoko haholo ditjheleteng kapa ha e fumane ditjhelete tse lekaneng.
Leano le mabapi le dithuso tsa ditjhelete tsa baabi ba ditshebeletso lehlakoreng la ntshetsopele ya setjhaba le tobisitswe haholo netefatsong ya hore mmuso, ha mmoho le lehlakore la mekgatlo eo eseng ya mmuso, eksitana le mekgatlo e tswang lehlakoreng la praevete, moo ho lokelang, o fihlele boikemisetso ba Lefapha ba ho thusa bafutsana, ba kojwana di mahetleng le ba qheletsweng ka thoko setjhabeng sa Afrika Borwa ho iphumanela bophelo bo natlafetseng ho feta, ka ho sebedisana le bona ha mmoho le bohle ba ikarabela kahong ya setjhaba se tsotellang (Moralo wa Lewa wa Lefapha la Ntshetsopele ya Setjhaba: wa 2003/4 le 2005/6)?
Leano lena le reretswe ho etsa monyetla wa ho fihlella mekolokotwane ya lewa eo Mmuso o e beheletseng ka pele ka ditshebeletso tse kopanyeleditsweng le tsa sebopeho sa ntshetsopele, le ho etsa bonnete ba tlhokomelo ya dihlopha tsa batho ba futsanehileng le ba kojwana di mahetleng, ha mmoho le bao ba nang le ditlhoko tse ikgethang, ba jwalo ka bana, batjha, maqheku, batho ba qhwadileng, basadi, diphofu tsa dikgoka le tlhekefetso, batho ba anngweng ke tshebediso e mpe ya dithethefatsi le ba nang le tshwaetso ekasitana le ba anngweng ke HIV le AIDS.
Batho ba nyehelang ditjhelete hohle lefatsheng, ba tswang setjhabeng le ba praevete ba eketsa ho batla hore ho be le boikarabelo mananeong a tshehetswang ka ditjhelete, ho kenyeletswa le mehato ya tsamaiso e ntle.
Bokgoni: Ha ho motho ya loketseng hore a qhelelwa ka thoko ka lebaka la ho hloka bokgoni ba ho lefella tshebeletso mme moo ho nang le ditefello tse batlwang, tlhatlhobo ya bokgoni e lokela ho sebediswa.
Seabo: Kameho e sebetsang ya batsamaisi, ba sebeletswang, moifo wa basebetsi, baamehi le baemedi ba setjhaba lenaneong la tlhophiso le moralong wa leano.
Selekane: Boikarabelo bo kopanetsweng mmoho le mmuso, mekgatlo ya setjhaba le ya kgwebo molemong wa ho fana ka ditshebeletso.
Ho kenyeletsa setjhaba: Maano le mananeo a ntshetsang pele toka setjhabeng.
Ho sebeletsa pepeneneng: Ho kgona ho fumana lesedi, tsamaiso e seng sephiring ekasitana le mekgwatshebetso ya taolo. Ke basadi le malapa a hlokometsweng ke basadi, batjha, maqheku, Ma-Afrika le batho ba phelang metseng eo eseng ya diteropo ba iphumang ba le ditleneng tsa bofuma ka ho fetisisa.
Ho latela Tshebetso ya ho Balwa ha Batho ya 2001, ho na le batho ba qhwadileng ba 2 255 982 mona Afrika Borwa. Mmuso o hatetse pele haholo ka ho rarolla mathata ana, jwalo ka ha ho bontshitswe tekodisiksong ya dilemo tse leshome ya phethahatso ya mananeo a mmuso.
Katoloso ya tshusumetso ya tshireletso ya setjhaba diprovenseng tse ding tse itseng e seng e jele ho feta 90% ya ditekanyetso tsa ditjhelete tsa Lefapha, ha ho phethahatswa mosebetsi wa bohlokwa haholo wa polokeho, e batla e katlile haholo tjhelete e abetsweng ho phetha mosebetsi wa ditshebeletso tsa setjhaba? Ha ho sebediswa diphesente ho bapisa hona le seabo sa baithaopo ba moifo wa tshebetso e sa etseng phaello dinaheng tse 28, eleng palo e etsang palohare ya 35%, ho fumaneha hore Afrika Borwa e eme ho 47%.
Swilling and Russell (2001:35) ba re mahlakore a ileng a amohela tjhelete e ngata ya thuso e tswang mmusong a ne a bonahala e ntshetseditswe pele hantle, Mekgatlo e sa etseng phaello (Di-NPO) e neng e sebetsa ho feta ke e thehilweng dibakeng tsa diteropo tsa boemo ba batho ba sebetsang le ba boemong bo bohareng ho feta, 47% ya ditshebeletso tsa setjhaba tsa Mekgatlo e sa etseng phaello (Di-NPO) le 42% ya tshebeletso tsa bophelo bo botle tsa Mekgatlo e sa etseng phaello (Di-NPO) di ne di fumaneha ka bongata mekgahlelong ya phedisano le moruo wa batho ba boemo ba tjhelete e bohareng. Tjhelete ena e emetse 32,4% ya ditjhelete kaofela lehlakoreng lena, ka dithuso tsa ditjhelete tsa mmuso tse fihlang hoo 56,5% le tse tswang lehlakoreng la praevete tse etsang 11,1%.
Lenane le ka hodimo le fana ka setshwantsho se hlakileng le se sekgutshwanyane sa lehlakore la Mekgatlo e sa etseng phaello (NPO) ho la Afrika Borwa. Le ha dipatlisiso tsena di entswe ka 1999, di sa ntsane di tshwanela ditaba tsena mme di tiisitse le ditemoho tse ngata tsa tshebetso tse entsweng ke mmuso. Tlhophollo ena e tiisa le seabo sa bohlokwa sa baithaopi lehlakoreng la tshebeletso ya setjhaba, ha mmoho le bokgoni ba mekgatlo e sa etseng phaello (di-NPO) e seng e tsepamisitswe hantle, ba ho etsa letlole leo eleng la bona la pokeletso ya ditjhelete ka ditefello le mehlodi e meng ya ho bokeletsa tjhelete. Dipehelo di tla tsepamisa taba ya ho fana ka ditshebeletso boemong ba naha kapa ba provense mme di tla itshetleha hara tse ding, diphuputsong, dipalopalong, dikopanong tsa setjhaba tse tshwanang le dipitsong tse phatlaladitsweng ke mopresidente le kapa letona, le Meralong e Kopantsweng ya Ntshetsopele.
Afrika Borwa e sa le e ntse e fetoha ka sekgahla se kekeng sa lekanngwa.
Ho ajwa ka tekano ha ditshebeletso le mehlodi bathong ba metseng eo eseng ya diteropo le metseng ya diteropo.
Ntho ena e tla hloka hore mmuso o itahlele ka setotswana ka mokgwa wa tshehetso ya ditjhelete le mehato e meng ho netefatsa hore ho sutha hona ho etswa le ho haha motheo wa mantlha wa tlhekelo ya mosebetsi le bokgoni ba kahare ho mekgatlo e tinngweng menyetla le ditjhabeng tse jwalo, haholo dibakeng tsa metseng eo eseng ya diteropo.
ha ho na le bopaki bo bonahalang ba hore ditshebeletso jwalo ka dintlha tse eteleditsweng pelepele, di rerile ho boloka ba folang molemo ba le ka malapeng a bona ha mmoho le baahi. Moo tlhokomelo e nngwe e bonwang ho latela tlhatlhobo ya profeshenale e le boikgethelo bo molemo ho feta, e tla lokela hore ka moo ho ka kgoneng ka teng e etswe hore e ikemisetse ho ntshetsa pele le ho boloka maqhama a lelapa le a setjhaba a phela.
Mekgatlo eo eseng ya mmuso ka ho phethahala ke mekgatlo eo eseng karolo e phethahetseng ya mokga wa mmuso wa naha kapa wa provense, empa e sebetsa ha mmoho le mmuso mme e thehilwe ka molao o tsamaiswang ke mokga wa mmuso. Ho latela boikgethelo ba matlole jwalo ka ha ho tla hlaloswa mona ka tlase, ho fanwa ka ditjhelete tsa thuso ka kutlwisiso ya hore mekgatlo ena e bokella matlole mme e tla tswela pele ho bokella ditjhelete tse tswang mehloding e meng e kang mafapha a mang a mmuso, mekgatlo e fanang ka dinyehelo, mananeo a boikarabelo ba setjhaba lehlakore la dikgwebo tsa praevete, ka diterasete le mekgatlo e thehilweng le tjhelete ya phaello e tswang dinthong tse jwalo ka Loto.
Mofuta ona wa tshehetso ya tjhelete o ka nna wa lekolwa bakeng sa dintho tse sa jeweng tse kang fanitjhara, theepa le tlhokomelo. Maemo a tshehetso ya ditjhelete bakeng sa selemo se hlahlamang ha mmoho le kananelo ya motheo ya tshehetso ya ditjhelete nakong e teletsana e tla itshetleha sephethong sa tlhatlhobo ya mosebetsi o entsweng papisong le maikemisetso a tsepamisitsweng ha mmoho le bonamo boo moabi wa tshebeletso a kgonang ho kgotsofatsa diphepetso tsa diphetoho ka ona.
Ditebello tse tshwanang ka mahlakoreng a mabedi mabapi le tshehetso ya ditjhelete le taba ya ho fana ka ditshebeletso ke dintho tse tla ngolwa ka molao tumellanong e tla saenelwa ke Lefapha le moabi wa tshebeletso. Boikarabelo bo totobaditswe ka mokgwa o hlakileng. Ho feta mona, tumellano le yona e totobatsa boitlamo ba moabi wa tshebeletso ho latela tseo a lokelang ho di phethahatsa, tlaleho le boikarabelo ekasitana le mehato ya tlhatlhobo e tla latelwa ho netefatsa boikarabelo ba ditjhelete tsa setjhaba tse amohetsweng.
Tlhokomelo le tlhatlhobo ya ditlhophiso.
Tlhokomelo le tlhatlhobo ke mosebetsi o tswelang pele le o tla dula o ntshetswa pele.
Sepheo sa tlhokomelo le tlhatlhobo ke ho lekanya boinyalanyo le tumellano, dipehelano tsa ho fana ka ditshebeletso le taolo ya ditjhelete.
Ditjhelete bonamo ba ka moo moabi wa tshebeletso a inyalanyang le dipallo le ditlhoko tse tsepamisitsweng tsa tumellano, le hore naa lewa la moabi wa dipatlisiso, phethahatso le phethiso di na le nyehelo hore ho fihlelwe sepheo, le ho fana ka poello hodima letsete le boleng ba tjhelete?
Mosebedisi lehlakore lena le tsepamisa maikutlo hodima tshebeletso eo ho fanwang ka yona ha mmoho le kgotsofalo ya mosebedisi kapa moamehi ka sephetho sa tshebeletso; ntho ena e bontsha karabelo, nako, botshepehi, tiisetso le kutlwelo mabapi le moamohedi ya fuwang ditshebeletso tsena. Ntho ena e kenyeletsa tsepamiso le ho kgethulwa dikalwana ha sebaka sa tshebeletso le ho lekanya katleho ya tlhophiso dibakeng tseo tse habilweng tse kgethutsweng?
Lehlakore la Tlhophiso (kgwebo ya ka hare) lehlakore lena le tsepamisa maikutlo tshebetsong tsa bohlokwa tsa kahare tseo moabi wa tshebeletso a lokelang hore a itje ka tsona hore a fihlele boikemisetso ba lewa la hae.
Karolo ya bohlokwa ya tlhokomelo le tlhatlhobo e tla ba e tobileng mehatong ya ntlafatso e tla sebediswa maemong a moo ho bonahalang bofokodi bo le teng le ho se ikamahanye le dipehelano. Lefapha le tla sebedisa lesedi lena e le karolo ya tshebetso ya lona ya tlhokomelo le tlhatlhobo.
Lefapha le na le tokelo ya ho fokotsa, ho fanyeha kapa ho kgaotsa tshehetso ya tjhelete ho latela tlhatlhobo ya bonamo ba moo tlhokeho ya boipapiso le dipehelo tse fuperweng ke tumellano di ileng tsa e ba teng.
Diqabang di ka qhoma nako le nako ka dintlha tse amanang le kutlwisiso le phethahatso ya leano, ho kenyeleditswe le tlhatlhobo le tekanyo ya mananeo le ditshebeletso, ho hlwauwa le kabo ya mehlodi bakeng sa moabi wa tshebeletso ekasitana le phokotso, ho fanyehwa le ho kgaotswa ha thuso ya tshehetso ya tjhelete. Ho ka lebiswa boipiletso ho balaodi ba phethahatso. Tsela e ka latelwang mabapi le ntlha ena e totobaditswe ka botebo mohatong wa tataiso.
Boitlamo ba hore motho a ikarabelle mekgweng ya tshebetso ya mosebedisi, meifong ya taolo, ho baabi le institjhusheneng tse ikgethang tsa mmuso bakeng sa lethathama le boleng ba ditshebeletso tse phethilweng, kabong le tshebedisong ya mehlodi ha mmoho le ho fihlella maikemisetso.
Diteitemente tsa ditjhelete tse hlahlobilweng ke mohlakisi wa ditjhelete (oditara) ya ngodisitsweng kapa akhaontente ebile e le ditokomane tse bontshang boemo ba ditjhelete ba karolo ho latela metheo e amohelehang ka kakaretso ya boikarabelo ba tjhelete.
Ha botho ba motho bo tshetjwa ke batho ba phelang le yena hore a phethise mesebetsi ya mokgatlo kapa ya institjhushene. Moo eleng Diteresete le difaondeishene tse ngodisitsweng mona ho kenyeletswa le Diditi tsa Terasete (Trust Deeds) ho ya ka Molao wa Taolo ya Theepa ya Terasete wa 1988, le moo e leng Dikhampani tsa Karolo ya 21 (Section 21 Companies) tse ngodisitsweng, Memorandamo le Articles of Association?
Boikarabelo ba mafapha a mmuso a naha, a provense le a puso ya selehae ba ho fana ka ditshebeletso tse kgemang le dintlha tseo mmuso o di eteleditseng pele le ditlhoko jwalo ka ha di fuperwe ke molao wa motheo wa naha.
Ho ba le tumelo ho mokgatlo kapa instiotjhushene e mahlong a setjhaba.
Mmuso wa Rephaboliki ya Afrika Borwa.
Mekgatlo e metjha e qalang ho kena tshebetsong ya ntshetsopele le kapa esoka e ba le bokgoni bo lekaneng ha mmoho le disebediswa ekasitana le mehlodi eo eleng ya yona hore e kgone ho dula e le teng.
Karolelano ya mehlodi dipakeng tsa dihlopha tse pedi kapa ho feta moo, ka mokgwa wa ho etsa bonnete ba hore ditlhoko tsa ba neng ba tinngwe menyetla nakong e fetileng di kgotsofatswa ntle le leeme ka sepheo sa ho fihlella tlhoko tsa bohle.
Tlhatlhobo e latelang mehato hantle ebile e ikemetse ya morero wa projeke hore ho tsepamiswe hantle tlhopiso e phethahetseng, katleho, tshusumetso le matla a ho itjara nako e telele.
Di kenyeletsa memorandamo le articles of association tsa khampani, Diti ya terasete, le molao wa motheo wa moabi wa tshebeletso ya lokelang kapa mokgatlo wa baithaopi kapa mekgatlo ya naha?
Tjhelete e lefuwang ka kgwedi e tswang matloleng a ditjhelete tsa setjhaba ho hlokomela motho kapa baotlwa ba ba loketseng ho latela molao.
Ditokelo tse kenyelleditsweng Molaong wa Motheo.
Kopano e pakeng tsa boradipolotiki kapa dihlooho tsa mmuso le setjhaba, ka sepheo se le seng sa ho abelana le ho rerisana ka ditaba tse amang setjhaba le/kapa naha.
Sehlopha sa batho ba kgethilweng kapa ba menngweng ka boithaopo ho etella pele le ho tataisa ekasitana le ho laola ditaba jwalo ka baetapele ba molao ba Mokgatlo o sa etseng phaello (di-NPO).
Nako ya ka morao hoba kgethollo ya apartheid e fediswe mme ho thehwe puso e ntjha moo metheo ya puso ka setjhaba kapa demokrasi e ileng ya fetoha karolo ya puso e ntjha jwalo ka ha ntlha ena e fuperwe ke molao wa motheo wa naha ena?
Bonamo ba ka moo institjhushene e kgonang ho tswela pele ka boyona ho tsitlallela ho emela boikemisetso ba yona ka morao hoba thuso e hlohlwang morerong ona e fele.
Sehlopha se qoholotsweng se tla fola molemo morerong wa projeke e etswang kapa lenaneong le hlophisitsweng.
Ketso ya molao ya ho itlhahisetsa monyetla wa ho nehelana ka tshebeletso kapa ho etsa mosebetsi o itseng.
Motho ya lohothwang ya tla fepela diphahlo kapa a fane ka tshebeletso e itseng.