PressReader - Beeld: 2015-08-31 - Han­dels­oor­log be­dreig boe­re
Han­dels­oor­log be­dreig boe­re
‘Hui­di­ge toe­stan­de soos Groot De­pres­sie’
Suid-A­fri­kaan­se land­bou­pro­du­sen­te moet hul­le staal vir ’n in­ter­na­si­o­na­le han­dels­oor­log.
In so ’n oor­log sal landbou dalk die spit moet af­byt ter be­sker­ming van ons uit­voer­mark vir an­der pro­duk­te.
Al hoe meer e­ko­no­me en ont­le­ders waar­sku dat daar ’n kom­mer­wek­ken­de oor­een­koms is tus­sen die hui­di­ge wan­ba­lans op die in­ter­na­si­o­na­le land­bou­mark en die toe­stan­de wat in die laat 1920’s by­ge­dra het tot die Groot De­pres­sie.
Des­tyds is e­ko­no­mie­se ak­ti­wi­teit ook af­ge­druk deur ’n oor­voor­sie­ning van land­bou­pro­duk­te, sê Bru­ce M­cCain, hoof­be­leg­ging­stra­teeg vir Key Pri­va­te Bank in die VSA.
“Soos wat die wê­reld­wye aan­vraag be­gin krimp het, het pro­du­sen­te des­pe­raat ge­raak en in ’n on­deur­dag­te po­ging om ver­koops­vo­lu­me te hand­haaf, het heel­wat lan­de groot in­voer­ta­rie­we en an­der han­dels­ver­sper­rings op­ge­rig,” skryf M­cCain in ’n aan­lyn ar­ti­kel op For­bes.com.
E­ko­no­me glo nou dat daar­die po­li­tie­ke per­ke daar­toe by­ge­dra het dat die e­ko­no­mie­se in­een­stor­ting in die 1930’s meer ver­woes­tend was as wat dit an­der­sins sou wees.
Se­dert­dien is die re­ëls van die spel van in­ter­na­si­o­na­le han­del ver­an­der, maar daar woed steeds ’n fel­le stryd om bin­ne­land­se mark­te te be­skerm.
Die i­dee van vrye wê­reld­han­del raak ver­wa­ter, waar­sku prof. Jo­han Wil­lem­se, land­bou­e­ko­noom van die U­ni­ver­si­teit van die Vry­staat.
“Die Wê­reld­han­dels­or­ga­ni­sa­sie (WHO) het die laas­te paar jaar nie veel ge­vor­der om in­ter­na­si­o­na­le han­dels­re­ëls ge­ly­ker te kry nie en lan­de poog nou om sui­wer hul eie be­lang te be­vor­der met een­sy­di­ge maat­re­ëls.”
Hy noem as voor­beeld die toe­ge­wings wat die Suid-A­fri­kaan­se hoen­der­be­dryf moes maak om die A­me­ri­kaan­se Wet op Groei en Ge­leent­he­de in A­fri­ka (A­goa) her­nu te kry.
Dank­sy A­goa kan 39 A­fri­ka­lan­de, on­der meer Suid-A­fri­ka, se­ke­re pro­duk­te ta­rief­vry na die VSA uit­voer, maar an­ders as met ’n we­der­syd­se han­dels­oor­een­koms, be­sluit die VSA wat­ter lan­de kwa­li­fi­seer vir hier­die hulp­pro­gram.
Suid-A­fri­ka is ge­dreig met die op­skor­ting van die voor­de­le wat hy in­ge­vol­ge A­goa het as hy nie sy hoen­der­mark oop­stel vir die VSA nie.
Die plaas­li­ke pluim­vee­be­dryf het hier­na ’n toe­ge­wing ge­maak wat hom na ra­ming jaar­liks R900 mil­joen van sy om­set sal kos.
“Hier­die is nie net ’n hoen­der­vleis­kwes­sie nie en moet teen ’n baie wy­er ag­ter­grond be­skou word,” sê Wil­lem­se
Ná die fi­nan­si­ë­le kri­sis van 2008 het e­ko­no­mieë be­gin suk­kel en lan­de het be­gin kyk na maat­re­ëls om hul eie e­ko­no­mie te be­skerm teen in­voer en ter­self­der­tyd meer te kan uit­voer.
“Ver­skil­len­de be­leids­maat- re­ëls het be­gin in­sluip, soos dat lan­de eer­der streek­han­dels­oor­een­koms­te be­gin sluit het.”
In­tus­sen knou die sterk dol­lar A­me­ri­kaan­se uit­voer­ders en moes die land maat­re­ëls in­stel om sy eie be­dry­we te be­vor­der.
Dis ook teen hier­die ag­ter­grond dat ’n mens kan sien waar­om China sy geld­een­heid teen­oor die A­me­ri­kaan­se dol­lar ge­de­va­lu­eer het.
In die af­ge­lo­pe paar jaar het China se uit­voer ge­krimp en moes hy ’n ma­nier vind om meer me­de­din­gend te word.
Wil­lem­se waar­sku dat daar heel­wat ont­lui­ken­de lan­de is wat in die­self­de boot­jie as China sit.
“Daar is ’n groot de­bat in die e­ko­no­mie­se me­dia op die oom­blik dat die wê­reld in ’n wis­sel­koers­oor­log kan ver­val, en dis dui­de­lik dat daar groot ver­skui­wings aan die gang is.”