(2015 07 26 1e) Word ‘n volgeling 1 Kon 19 v19tot21 ♪ – Gereformeerde Kerk Vereeniging
Posted on	July 26, 2015 in 1-2 Konings, Preke, Visie
Is jy as volgeling van Christus bereid om ‘n soortgelyke pad te loop as dié van Elisa? Ons tema vanoggend: Word ‘n volgeling. Ons let agtereenvolgens op: (1) die aanloop tot die gebeure van ons teks; (2) die mantel op ander skouers en (3) die reaksie op die mantel.
Die aanloop tot die gebeure van ons teks
Elia het op Karmel ‘n hoogtepunt in sy bediening as profeet beleef toe hy die profete van Baäl ontmasker en toe doodgemaak het (1 Kon 18). Isebel, koning Agab se vrou, was woedend en het gedreig om Elia dood te maak. Hy het vir sy lewe gevlug en hom in die diepste put van depressie bevind. By Horeb het die Here met hom gepraat. In antwoord op die Here se vraag: Wat maak jy hier, Elia? (1 Kon 19:9 en 13) was sy antwoord elke keer: “Ek het my met hart en siel gewy aan u saak, Here, Almagtige God. Die Israeliete het die verbond met U verbreek. Hulle het u altare afgebreek en u profete doodgemaak. Net ek alleen het oorgebly, en hulle soek my om my ook om die lewe te bring” (1 Kon 19:10, 14).
Die Here het daarop vir Elia drie opdragte gegee. Die eerste twee opdragte het hy nie uitgevoer nie. Elisa het Gasael uiteindelik as koning van Aram aangewys (2 Kon 8:11-13). Een van Elisa se volgelinge het weer Jehu as koning van Israel gesalf (2 Kon 9:1 – 3).
Met hierdie twee opdragte het die Here die moedelose Elia tereggewys. Elia was onder die indruk dat hy sy enigste oorlewende dienaar was. Die Here sê toe dat Elia dit heeltemal mis het. Nie net is hy een van 7000 wat aan die Here getrou gebly het nie (1 Kon 19:18), maar die Here is in beheer van wie regeer oor sy volk Israel en selfs oor die heidene. Jehu van Israel en Gasael van Aram sou instrumente van oordeel in die hande van die Here wees. Maak nie saak wat mense dink en doen nie, die Here regeer oor alles en almal.
Die Here se derde opdrag aan Elia was: … vir Elisa seun van Safat uit Abel-Megola moet jy salf tot profeet om jou op te volg (1 Kon 19:16e). Elia was op pad om hierdie opdrag van die Here uit te voer.
Die mantel op ander skouers
Elisa was aan die ploeg met die twaalfde en laaste span osse. Daar het Elia hom teengekom: Toe Elia by hom verbyloop, gooi Elia sy mantel op hom (1 Kon 19:19e). Hierdie gebeure is die oorsprong van die Afrikaanse uitdrukking wat ons steeds toepas: Victor Matfield se mantel as slot het op Lood de Jager se skouers geval en Graeme Smith as krieket toetskaptein s’n op Hashim Amla. Elia het nie die Here se opdrag uitgevoer om Elisa as sy opvolger te salf nie. Hy het sy mantel op sy skouers gegooi.
Dit was ‘n simboliese handeling wat Elisa blykbaar begryp het: Hy het sy osse net so gelos en agter Elia aangehardloop en gesê: “Laat ek tog net my pa en ma gaan groet. Dan sal ek saam met u gaan (1 Kon 19:20a). Die enigste rede waarom hy die betekenis van Elia se mantel op hom kon begryp, was dat die Here hom hierop voorberei het.
Jona het op sy beurt sy roeping weerstaan – die teenoorgestelde rigting ingeslaan. Watter wonder dat God verskillende mense tot diens kan roep: een wat onmiddellik bereid is om dit op te volg; die ander wat in die teenoorgestelde rigting koers kry.
Vandag gebruik die Here steeds mense wat heeltemal van mekaar verskil. Ons weet dat Hy sy kinders deur sy Gees voorberei en ontvanklik maak vir dit wat Hy van hulle verwag. Hy doen dit dikwels deur ‘n oortuiging of ‘n gedagte in jou hart te plant. Deur sy Gees maak Hy ons bewus van ons roeping en maak Hy ons gewillig en bekwaam om daardie roeping te vervul.
Wat doen ons wanneer die Here ons bewus maak van sy roeping vir ons?
Elisa het Elia agterna gehardloop en toestemming gevra om sy ouers te gaan groet voordat hy Elia sou volg. Elia se reaksie op hierdie versoek is opgeteken: Gaan as jy wil. Ek hou jou mos nie terug nie (1 Kon 19:20e). Dit klink erg onpersoonlik en sonder begrip, so asof dit nie vir Elia saak gemaak het wat Elisa ook al doen nie. Tog moet ons onthou: Elia was net die instrument in God se hand om Elisa se roeping aan hom oor te dra. Elisa se reaksie op die roeping was die Een wat roep se saak. Elia het besef: Elisa staan voor God verantwoordelik. Vandaar sy reaksie.
Die Here roep so vir my en jou. Hy roep elkeen om die besondere gawes wat Hy aan ons gee, tot opbou van die gemeente aan te wend. Sommige roep Hy om in die besondere diens te staan. Hy roep elkeen van ons om in ons omgewing navolgers van Christus te wees. Voer jy jou roeping uit in die besef dat jy daaroor aan God wat roep verantwoording moet doen?
Die reaksie op die mantel
Elisa se versoek klink baie na die gedeelte wat volgende Sondag aan die orde kom. Vir die een wat eers sy familie wou gaan groet, het Jesus gesê: Iemand wat die hand aan die ploeg slaan en aanhou omkyk na wat agter is, is nie geskik vir die koninkryk van God nie (Luk 9:61, 62). Terwyl Jesus die versoek in sterk taal afwys, het Elia Elisa se versoek aanvaar. Daarop volg: Toe draai Elisa om en gaan slag twee osse, en met die juk het hy die vleis gebraai en vir sy werksmense gegee om te eet (1 Kon 19:21a). Die skrywer van die boek vertel nie eens dat Elisa sy ouers gegroet het nie – waarskynlik omdat dit vanselfsprekend gebeur het. Hy vertel wel Elisa het meer gedoen as wat hy versoek het. Dit het ook beslis meer tyd in beslag geneem as net die groet van sy ouers.
Sou dit Elisa diskwalifiseer om profeet van die Here te word? Sou die Here sy roeping terugtrek omdat Elisa se prioriteite verkeerd was en hy besig was om kosbare tyd te mors?
Elisa se handeling was veelseggend. Onthou hy was deel van ‘n groep wat met twaalf spanne van twee osse elk aan die ploeg was. Hy het self hy die agterste span geloop toe Elia sy mantel op hom gegooi het.
Dat hy twee van daardie osse geslag en die juk (en moontlik ook die houtploeg) as brandhout vir die braai van die vleis gebruik het, sou net moontlik wees vir die eienaar of sy seun. Die skrywer praat van sy werksmense.
Met sy handeling het Elisa die fase van sy lewe agter os en ploeg afgesluit. Die braaivleis saam met sy werksmense was sy afskeid van hulle, die grond, diere en implemente.
Met hierdie braaivleis het Elia die agterdeur terug boerdery toe toegemaak. Daar was net een pad voor hom: agter Elia aan. Daar was net een moontlikheid: volgeling van Elia.
Jesus het Petrus en Andreas gekry terwyl hulle besig was om hulle beroep te beoefen deur ‘n werpnet in die see uit te gooi. Vir hulle het Hy gesê: “Kom hier! Kom saam met My, en Ek sal julle vissers van mense maak” (Matt 4:19). Na Jesus se dood wou Petrus terug visskuit en nette toe. Jesus het hom langs die viswaters opdrag gegee om sy skape op te pas en hulle en sy lammers te laat wei (Joh 21:3, 15 – 17). In diens van die verheerlikte Christus was vir Petrus en die ander apostels die enigste opsie.
Terug by Elia. Die skrywer sê eenvoudig: Daarna het hy saam met Elia gegaan en sy volgeling geword (1 Kon 19:21e). Uit dit wat volg, blyk dat daar tyd verloop het voordat Elisa regtig Elia se mantel op hom kon neem. Hy het, net soos Jesus se dissipels eeue later, ‘n periode van indiensopleiding ondergaan. Toe Elia in die hemel opgeneem is, lees ons: Toe Elisa nie meer vir Elia kon sien nie, het hy sy eie klere gevat en in twee stukke geskeur. Hy het die mantel van wat Elia afgeval het, opgetel … (2 Kon 2:12, 13). Iemand skryf ons teks vorm ‘n brug tussen die optrede van Elia en dié van Elisa.
Ek en jy word in hierdie gedeelte met ingrypende vrae gekonfronteer:
Weet jy wat jou roeping as volgeling van Christus in die kerk en in die wêreld is?
Is jy bereid om jou lewe onder leiding van die Heilige Gees radikaal te verander om so ‘n getroue navolger van Christus te wees? Is jy bereid om selfs ‘n fase in jou lewe af te sluit en ‘n nuwe fase te begin omdat die Here dit van jou verwag?
Party mense sê: “Ek het klaar gekatkiseer!” Is jy een van hulle, of is jy bereid om toegerus te word om jou roeping te vervul – moontlik deur Bybelstudie, moontlik deur praktiese skoling of toerusting in een of ander faset van kindwees van die Here?
Hou jy met jou antwoord rekening met die feit dat Christus mens geword het, jou met sy kosbare bloed losgekoop het uit die mag van die sonde om aan Hom te kan behoort, dat jy aan Hom verantwoording moet doen vir wat jy sê en doen – of nie doen nie? Is jy regtig ‘n volgeling van Christus? Of is jy bereid om sy volgeling te word?
Ek het begin met die stelling: Oë gerig op Jesus Christus toegewy om Hom te volg. Dit is ons visie as gemeente.
Is dit jou persoonlike visie? Is jy gereed om regtig, onder leiding van die Heilige Gees, te doen wat die Here van jou as navolger van Christus vra?
Die preek is beskikbaar in .pdf-formaat. Kliek op die naam wat volg: (2015 07 26) Word ‘n volgeling 1 Kon 19 v19tot21
« (2015 07 26 2e) Die sonde dring deur tot in die wortel – tog versoen Rom 5 v6tot11 ♪
(2015 07 19 1e) Ds Dries Coetzer Is ek bereid om te leer? Fil 4 v11tot13 ♪ »