PressReader - Kuier: 2017-07-26 - JA OF NEE VIR IN­ENT?
JA OF NEE VIR IN­ENT?
Al word aan­vaar dat kin­ders in­ge­ënt móét word, twy­fel par­ty ou­ers of dit die reg­te ding is, want doen dit reg­tig meer goed as sleg? DEUR elmarine ant­hony
on­lang­se ge­val­le van ma­sels in die Wes-Kaap en Gau­teng, het weer die fo­kus op in­en­tings ge­plaas. Die ge­val­le in Gau­teng is ver­oor­saak deur ’n kind wat nie teen die siek­te in­ge­ënt was nie. Dít het op­nuut die de­bat laat op­vlam oor som­mi­ge ou­ers wat ver­kies om nie hul kin­ders te laat in­ent teen aan­steek­li­ke siek­tes soos ma­sels nie.
Teen­stry­di­ge in­lig­ting en na­vor­sing het ver­al oor­see ge­lei tot ’n be­we­ging van teen-in­en­ters wat glo dat in­en­tings meer sleg as goed doen en on­der meer lei tot ou­tis­me. Dié be­we­ging het ook nou na Suid-A­fri­ka oor­ge­spoel.
Mi­chel­le van Nie­kerk* (21) van die Noord-Kaap is een van ’n toe­ne­men­de aan­tal ma’s in Suid-A­fri­ka wat on­se­ker voel oor die vei­lig­heid van in­en­tings. Sy het ’n vier­ja­ri­ge dog­ter en een­ja­ri­ge seun wie se in­en­tings nie op da­tum is nie. Sy het haar seun vir in­en­tings ge­neem toe hy ses we­ke oud was. Hy het daar­die aand ’n koors ge­kry. Mi­chel­le het al­les pro­beer om dit af te kry, maar niks het ge­werk nie.
“Dit was die skrik­wek­kend­ste oom­blik van my le­we,”ver­tel sy. Sy het die hos­pi­taal ge­bel en hul­le het aan haar ge­sê dis nor­maal ná in­ten­tings. Die vol­gen­de dag was hy fi­ne en hy het nie weer daar­na siek ge­word nie. Twee we­ke la­ter het haar dog­ter kol­le oral op haar lyf ge­kry. Dit was wa­ter­pok­kies. Haar man, wat ook ten vol­le in­ge­ënt is, het ook wa­ter­pok­kies ge­kry. Haar seun, wat ook nog nie teen wa­ter­pok­kies in­ge­ënt was nie, het dit eg­ter nie op­ge­doen nie.
Mi­chel­le het toe be­gin vrae vra.“Ek het be­gin op­lees oor die be­stand­de­le in in­en­tings en die feit dat dit my seun so siek ge­maak het. My dog­ter en man het steeds siek ge­word, ten spy­te daar­van dat hul­le in­ge­ënt is. Ek het be­sluit om te stop. Ek was be­sig om te bors­voed en my seun het ’n sterk im­muun­stel­sel ge­had wat ek glo hom ge­help het om nie die vi­rus te kry nie.”
Mi­chel­le glo dit is vei­li­ger vir haar kin­ders om nie voort te gaan met in­en­tings nie.“Ek dink as ou­ers pro­beer ons net doen wat die bes­te is vir ons kin­ders. Dit is baie om­stre­de, maar ek glo nie die ri­si­ko van die in­en­tings is die moei­te werd nie, aan­ge­sien dit baie ne­we-ef­fek­te het, ter­wyl ma­sels en dies meer be­han­del kan word.”
Dr. Aa­ron Mot­so­a­le­di, na­si­o­na­le mi­nis­ter van ge­sond­heid, het eg­ter al­le ou­ers aan­ge­raai om te ver­se­ker dat hul kin­ders ten vol­le in­ge­ënt is.“Ma­sels is ’n aan­steek­li­ke siek­te wat vin­nig kan ver­sprei in ge­meen­skap­pe waar kin­ders nie in­ge­ënt is nie. Dit is dus be­lang­rik vir al­le ou­ers en ver­sor­gers om te ver­se­ker dat hul kin­ders op da­tum is met in­en­tings vir ma­sels en an­der siek­tes,” het die mi­nis­ter in ’n pers­vekla­ring ge­sê.
Vol­gens die Cen­ter for Di­se­a­se Con­t­rol and P­re­ven­ti­on, is die MMR-in­en­ting (teen Duit­se ma­sels, pam­poen­tjies en ma­sels) baie vei­li­ger as om die siek­tes op te doen. In­en­tings het ne­we-ef­fek­te soos e­ni­ge an­der me­di­ka­sie, maar die mees­te men­se wat dit kry het geen erns­ti­ge pro­ble­me daar­mee nie. Al­ge­me­ne ne­we-ef­fek­te van die MMR-in­en­ting is ’n seer arm, koors en ’n lig­te vel­uit­slag. An­der siek­tes waar­teen kin­ders in­ge­ënt word, sluit in He­pa­ti­tis A en B, Ha­em­ophi­lus In­flu­en­zae Ti­pe B, wa­ter­pok­kies, tu­ber­ku­lo­se en po­lio.
Kin­ders word by ge­boor­te, op 6 we­ke, 10 we­ke, 14 we­ke, 9 maan­de, 18 maan­de, 6 jaar en 12 jaar in­ge­ënt. S­taats­ge­sond­heids­fa­si­li­tei­te bied gra­tis in­en­tings tot op 12 jaar aan.
Ma­sels is ’n vi­ra­le in­fek­sie wat deur mid­del van spoeg van mens tot mens ver­sprei word wan­neer ie­mand hoes, nies of in na­bye kon­tak kom met ie­mand wat die siek­te on­der le­de het. Dit is hoogs aan­steek­lik en
is vol­gens dr. An­chen Laub­scher, me­die­se di­rek­teur van die Ne­t­ca­re-hos­pi­taal­groep, een van die ge­vaar­lik­ste kin­der­siek­tes.
Ma­sels kom meest­al in die win­ter en len­te voor en meer al­ge­meen on­der jong kin­ders.“Ba­bas wat nog nie een jaar oud is nie, on­der­voe­de in­di­vi­due of men­se wie se im­muun­stel­sel ver­swak is, is ver­al vat­baar vir erns­ti­ge kom­pli­ka­sies weens ma­sels. Die mees­te sterf­ge­val­le kom by men­se on­der die ou­der­dom van vyf of bo die ou­der­dom van 20 voor,”ver­dui­de­lik An­chen.
Die vroeë simp­to­me van ma­sels is soort­ge­lyk aan dié van ’n lug­we­gin­fek­sie. Die simp­to­me sluit in ’n hoë koors, lo­pe­ri­ge neus en hoes. Dit is in hier­die sta­di­um reeds aan­steek­lik. Dit neem ge­woon­lik 7 tot 14 dae vir simp­to­me om te ver­skyn na­dat ie­mand die in­fek­sie op­ge­doen het. “Ma­sels word ge­as­so­si­eer met ’n erns­ti­ge uit­slag wat in die eer­ste twee tot vier dae van die siek­te uit­breek. Voor die uit­slag kan Kop­lik-kol­le (klein kol­le­tjies met wit of blou­e­ri­ge mid­del­pun­te) in die bin­ne­kant van die pa­si­ënt se wan­ge ge­sien word. Wan­neer die uit­slag ver­skyn, be­gin dit dik­wels ag­ter die ore en op die wan­ge en ver­sprei na die maag en die boon­ste de­le van die lig­gaam,”vol­gens Laub­scher.
Suid-A­fri­ka se laas­te groot uit­bre­king van ma­sels het tus­sen 2009 en 2011 plaas­ge­vind, waar on­ge­veer 19 000 ge­val­le aan­ge­meld is. Die de­par­te­ment van ge­sond­heid het dus vin­nig op­ge­tree met die mees on­lang­se uit­bre­king waar­ty­dens 33 ge­val­le in Gau­teng (tus­sen Maart en A­pril) en 29 ge­val­le in die Wes-Kaap (tus­sen Ja­nu­a­rie en Fe­bru­a­rie) aan­ge­meld is.
Van­af Ja­nu­a­rie tot A­pril 2017 is daar nog vier ge­val­le aan­ge­meld, een elk in die Noord­wes, Oos-Kaap, M­pu­ma­lan­ga en Lim­po­po. In die Wes-Kaap is die uit­bre­king be­heer deur ’n in­en­tings­veld­tog wat meer as 450 000 kin­ders be­reik het. In Ju­nie van­jaar was daar ’n land­wye ma­sels­veld­tog om al­le kin­ders on­der die ou­der­dom van vyf jaar teen die siek­te in te ent.
Suid-A­fri­ka be­oog om teen 2020 ma­sels uit te ska­kel, wat be­te­ken dat selfs net ’n en­ke­le ge­val on­der­soek móét word.
Baie ou­ers laat hul kin­ders in­ent om­dat dit vol­gens hul­le die na­tuur­li­ke en van­self­spre­ken­de ding is om te doen.
Sal­ma B­hat­ti* (29) sê sy doen let­ter­lik net wat haar ou­ers vir haar as kind ge­doen het. “Ek is in­ge­ënt en ek le­we nog. Ek het dit tot op 29 ge­maak en gaan nog sterk. Die bes­te ding was om my kind te laat in­ent,” ver­tel sy. Sal­ma sê sy is eg­ter ook be­wus van stu­dies wat aan­dui dat se­ke­re be­stand­de­le in in­en­tings tot ou­tis­me lei.
Maar van­af 2003 het die Cen­ter for Di­se­a­se Con­t­rol and P­re­ven­ti­on ne­ge stu­dies ge­doen wat be­vind het dat daar geen ver­band tus­sen die be­stand­de­le in in­en­tings en ou­tis­me is nie, so­wel as geen ver­band tus­sen die MMR-in­en­ting en ou­tis­me in kin­ders nie. Die“teen­stry­di­ge” in­lig­ting oor die vei­lig­heid van in­ten­tings laat baie ou­ers eg­ter on­se­ker. Hoe­wel sy haar kind laat in­ent het, was Sal­ma on­se­ker en“baie bang”na­dat sy ver­skeie ar­ti­kels ge­lees het wat ou­ers aan­raai om nie hul kin­ders te laat in­ent nie.“Ek het ty­dens en ná my swan­ger­skap en selfs van­dag nog lees ek oor in­en­tings, want as ’n ma wil jy al­tyd die bes­te vir jou ge­sin hê.”
Vol­gens Jo-An­ne Ot­to, ’n kom­mu­ni­ka­sie­be­amp­te van die Wes-Kaap­se ge­sond­heids­de­par­te­ment, is die ge­tal ou­ers wat ver­kies om nie hul kin­ders in te ent nie, in die min­der­heid. Dit be­te­ken ook nie dat kin­ders wat nie in­ge­ënt is, vei­lig is teen siek­tes soos ma­sels nie. Hul­le dra nie net ’n ri­si­ko vir hul­self nie, maar ook vir hul bu­re of an­der fa­mi­lie­le­de.
In­en­tings is ge­wel­dig doel­tref­fend wan­neer tus­sen 90% en 95% van ’n ge­meen­skap die in­en­ting ont­vang het.“Hier­die groot ge­tal men­se wat in­ge­ënt is, ver­hoed dat ’n aan­steek­li­ke siek­te kan pos­vat. Ons noem dit ’n‘herd im­mu­ni­ty’(groep­sim­mu­ni­teit). Vir ’n siek­te soos ma­sels om as uit­ge­roei be­skou te word, moet daar vir ’n tyd­perk van 10 jaar geen ge­val­le dwars­oor die wê­reld wees nie. Dit is heel­te­mal haal­baar om siek­tes soos ma­sels en po­lio uit te wis, en ons kin­ders die kans te gee om in ’n wê­reld te leef waar daar geen vrees is of in­en­tings no­dig is nie. Maar dit sal be­te­ken dat al­le kin­ders in al­le lan­de in­ge­ënt moet word. Ons het dit reg­ge­kry met pok­ke; met sa­me­wer­king kan ons dit reg­kry met ma­sels,”sê Jo-An­ne. * Skuil­naam