Volume 28, Issue 2, 2009
Suid-Afrikaanse Tydskrif vir Natuurwetenskap en Tegnologie - Volume 28, Issue 2, June 2009
Volume 28, Issue 2, June 2009
Ortopedie in die Grieks-Romeinse era s
Source: Suid-Afrikaanse Tydskrif vir Natuurwetenskap en Tegnologie 28, pp 87 –100 (2009)
Die gevorderde hantering van afwykings van bene en gewrigte, Ortopedie, het in Mesopotamië en veral in antieke Egipte sy ontstaan gehad. Dit was egter die Griekse geneeshere wat in die laat 5de eeu v.C. in die Hippokratiese Korpus 'n merkwaardig doeltreffende samevatting van die ortopediese beroep vasgelê het, waarop vir minstens 'n 1 000 jaar nie beduidend verbeter sou word nie. Gebaseer op die onderskeiding tussen toe en oop frakture en ontwrigtings (lg. met oorliggende velwond, en aansienlik swakker prognose) is hierdie afwykings so spoedig moontlik gereduseer (selfs deur middel van meganiese tegnieke), die oorliggende vel met seraatsalf gesmeer en dan met kompresse en verbande geïmmobiliseer. Gedurende die eerste 12 dae is die letsel herhaaldelik weer oopgemaak om die fraktuur of ontwrigting te herbelyn indien nodig. Eers hierna is ferm immobilisasie met onder andere spalke aangebring. Beduidende druk op die letsel is vermy omdat daar geglo is dat dit sepsis en gangreen aanbring. Dit is aanvaar dat genesing 20 dae (by byvoorbeeld voet-, rib- en sleutelbeenfrakture) en 40 dae (by been- en bo-armfrakture) sou duur. Benewens algemeen geldende prosedures is die spesifieke hantering van 18 verskillende frakture en 'n groot aantal ontwrigtings in besonderhede uitgespel. Oor ander ortopediese afwykings soos degeneratiewe artritis en jig verskyn daar min in die Hippokratiese werke, maar later geneeshere in die Romeinse era (bv. Celsus, Soranus, Aretaeus en Galenus) het dit wel beskryf.
Orthopedics in the Graeco-Roman era
In this study the evolutionary development of orthopedics (management of diseases of bones and joints), which commenced in early Mesopotamia and Egypt, is followed through Classical times.
The Greek influence probably commenced in the 6th century BC with Democedes of Croton who cured the Persian king's dislocated ankle. The Corpus Hippocraticum laid the foundation of orthopedic practice in antiquity. Although knowledge of anatomy was limited, its four books on orthopedics (The Nature of Bones, Mochlicon, On Fractures, On Joints) count amongst the outstanding contributions of Hippocratic writers. In systematic manner the general recognition and management of fractures and dislocations are covered, followed by the handling of individual lesions.
Kadmium in Valsbaai : moniteringspotensiaal van die mariene slak, Oxystele tigrina (Mollusca)
Authors: Koot Reinecke, Naomi Mdzeke and Sophie Reinecke
Source: Suid-Afrikaanse Tydskrif vir Natuurwetenskap en Tegnologie 28, pp 101 –118 (2009)
'n Opname is onderneem van die kadmiumvlakke in die tussengetygebied van Valsbaai, Suid-Afrika. Kadmiumkonsentrasies is seisoenaal bepaal in die water en sediment in verskillende lokaliteite. Die metings is oor 'n periode van een jaar gedoen deur seisoenaal monsters te versamel by ses verskillende versamelpunte in en een buite die baai. Dit is met behulp van atoomabsorpsiespektrofotometrie ontleed vir kadmium en die hoogste kontaminasievlakke is by die noordelike kusstreek gevind tussen Strand en Muizenberg waar die digsbevolkte gebiede en die meeste industriële aktiwiteit voorkom. Betekenisvolle variasie in konsentrasies van kadmium het seisoenaal en ruimtelik voorgekom. Die gemiddelde konsentrasies in die water en sediment was in sommige gevalle effens hoër as die vlakke wat deur die Suid-Afrikaanse waterkwalitetisriglyne aanbeveel is.
Cadmium in False Bay : Monitoring potential of the marine snail, Oxystele tigrina (Mollusca)
Cadmium contamination levels in the False Bay intertidal zone in South Africa were assessed in the water and sediments over a period of one year. Samples were collected seasonally from six sites within the bay, and from a reference site situated just outside the eastern arm of False Bay in order to obtain a general overview of contamination levels to which invertebrates in the coastal areas are exposed. The results from the chemical analyses of water and sediment samples revealed that most contamination was associated with the northern shore of the bay between Strand and Muizenberg, where the most populated and industrialised catchments occur. The high contamination factors calculated for Cd for sediments from some sites suggested a strong input of industrial and other discharges containing this heavy metal. There were significant seasonal and spatial differences in the cadmium concentrations, with spatial variations indicating localised contamination, while seasonal variations were assumed to be predominantly related to changes in precipitation and runoff at different times of the year. The mean cadmium concentrations in the water and sediments were occasionally higher than the levels recommended by the South African Water Quality Guidelines, and indicated an increase in the levels compared to the previous water quality surveys.
Source: Suid-Afrikaanse Tydskrif vir Natuurwetenskap en Tegnologie 28, pp 119 –140 (2009)
Daar bestaan 'n sterk moontlikheid dat daar binne die volgende dekade drie pypleidings vir die kommersiële vervoer van brandstofprodukte van Suider-Afrikaanse hawens na Gautengprovinsie aangelê gaan word. Omdat pypleidingvervoer (1) die energiedoelmatigste vervoermodus is, (2) aansienlik goedkoper is as pad- en spoorvervoer, (3) heelwat veiliger is as spoorvervoer en veral padvervoer, (4) pad- en spoorvervoer- en infrastruktuurkapasiteit vir ander verkeer beskikbaar stel, en (5) minder onverhaalde eksterne koste (soos lugbesoedeling, geraas en verkeersophopings) as ander vervoermodusse tot gevolg het, behoort pypleidingvervoer (onderhewig aan grondige ekonomiese evaluering) as 'n bykomende vervoermodus tussen tenkwerwe in Suid-Afrika oorweeg teword.
Jaarkongres van die Afdeling Biologie Sentrum vir Natuurbestuur : referate
Source: Suid-Afrikaanse Tydskrif vir Natuurwetenskap en Tegnologie 28, pp 141 –184 (2009)
Natuurbestuur - Waarvan praat ons?
Beskermingsfunksie van die anti-osonant, etileendiureum (EDU), ten opsigte van ontwikkeling en fotosintese van Pisum sativum onder verhoogde osoonvlakke in 'n OTC-stelsel
Stuifmeelmorfologie van Suider-Afrikaanse Commicarpus Standl. (Nyctaginaceae)
Die klassifikasie van 'n sianoprokarioot deur van ligmikroskopie, transmissie elektronmikroskopie en molekulêre tegnieke gebruik te maak
'n Eerste vermelding van Triploceras gracile Bailey - 'n desmied se voorkoms in Suidelike Afrika
Saadbankanalises van gefragmenteerde grasvelde langs 'n verstedelikingsgradiënt in die Klerksdorpse metropolitaanse gebied
Die effekte van verskillende n-3 en n-6 poli-onversadigde vetsure op die sekresie van insulienagtige groeifaktor I in MC3T3-E1 osteoblaste
Ekologiese parameters van 'n ongeïdentifi seerde Diplozoon sp. op die Bosveld kleinskub geelvis, Labeobarbus polylepis (Boulenger, 1907)
Die invloed van stimulante en ontlokte aandag op die outonomesenuweestelsel van kinders met aandagafleibaarheidhiperaktiwiteitsversteuring
Nuut-ontwikkelde metode vir die meting van triptofaan en triptofaanmetaboliete: kliniese toepassing
Aandagafleibaarheid-hiperaktiwiteitsindroom en neuroterugvoer: 'n loodsstudie
Aspekte van die ekologie van Cichlidogyrus philander wat in die Paddadam vanaf Pseudocrenilabrus philander philander versamel is
Kwantitatiewe metinge van suurstofopname en koolstofdioksied afgifte deur die long en kieue by die strandkrap Ocypode ceratophthalmus (Decapoda : Crustacea) by rus- en trapmeuloefeninge
Die ontwerp, oprigting en optimalisering van 'n OTC-kamerstelsel vir die bestudering van lugbesoedelingsimpakte op plante in Suid-Afrika
Wisselwerking tussen SO2-blootstelling en droogte op die groei, fotosintese en simbiotiese stikstofbinding van sojabone
Biomonitering van troposferiese osoon in Suid-Afrika, deur gebruik te maak van Wit klawer (Trifolium repens L. cv. Regal) biotipes : Groei en fisiologiese effekte na omgewings en verhoogde osoon blootstelling.
Kan depressie beendigtheid beïnvloed?
Ruimtelike en tydelike variasie in hulpbronver spreiding en habitatbenutting deur blouape in Loskopdam Natuurreservaat, Mpumalanga
Evaluering van Chromomysien A3 (CMA3) kleurings metode op menslike sperme
Presigoot en embrio kenmerke vir die seleksie van optimale embrio's gedurende menslik geassisteerde reproduksie
'n Opname van plantparasitiese aalwurms in die tuine van bestaansboere in Limpopo
Die invloed van grondbewerking op nematodes
Die hoofplantegroeitipes van die Hondekraal gedeelte van die Loskopdam Natuurreservaat, Mpumalanga
Invloed van 2-metoksiëstradiol op morfologie, sel siklus progressie en seldood in 'n borsepiteel adenokarsinoom en normale borsepiteel sellyn
Metaalkonsentrering in weefsel van Bothriocephalus acheilognathi Yamaguti, 1934
Die effek van verhongering op die spysvertering- stelsel van visektoparasiet Dolops ranarum (Crustacea: Branchiura)
Invloed van nie-termiese 900 MHz draagbare foonstraling op morfologie, metaboliese aktiwiteit en differensiële geen ekspressie in 'n borsadenokarsinoom en 'n normale borsepiteelsellyn
Bestaan Serranochromis altus werklik, het dit veel voudig met S. angusticeps gehibridiseer, of is dit slegs verskillende lewenstadia van dieselfde spesie?
Bekostigbare geassisteerde reproduktiewe tegnologie (ART) in 'n ontwikkelende land : Soedan
Die in vitro effekte van Sutherlandia frutescens ekstrakte in menslike borsadenokarsinoom- en normale borsepiteel selle
In vitro invloed van 2-metoksiëstradiol-bis-sulfamaat op selgroei, morfologie en selsiklusprogressie
Die impak van 900MHz bestraling op menslike sperm funksies in vitro
Huidige status van die sonspinnekoppe in Suid-Afrika (Arachnida : Solifugae)
Die Afrika Arachnida Database (AFRAD) : 'n web gebaseerde bio-inligtingsdatabasis
Watter effek het geneties gemanipuleerde mielies op spinnekoppopulasies in die Delmas distrik van Mpumalanga, Suid-Afrika?
Die gebruik van die bruinmossel (Perna perna) om metaalkonsentrasies in die mariene omgewing van Suid Afrika te moniteer
Opstelling van 'n embriologie laboratorium vir menslike geassisteerde reproduksie
Die biodiversiteit van vrylewende isopode van Tsitsikamma Nasionale Park
Die Suid-Afrikaanse Nasionale Opname van Arachnida - die pad vorentoe
Gewoontes van luiperds (Panthera pardus) op wilds- en beesplase in die Waterberg, Suid-Afrika
Aspekte van Nylkrokodil ekologie in die Olifantsrivierstelsel, Suid-Afrika
Versoek om bydraes : spesiale uitgawe van SA Tydskrif vir Natuurwetenskap en Tegnologie (28(4), Desember 2009 :
Die uitdaging van ontoereikende Wiskundeprestasie : fokus op probleemoplossing : aankondiging
Source: Suid-Afrikaanse Tydskrif vir Natuurwetenskap en Tegnologie 28, pp 185 –186 (2009)
Daar bestaan wêreldwyd kommer oor ontoereikende prestasie in wiskunde en Suid-Afrika is geen uitsondering op hierdie reël nie. Inteendeel - Suid-Afrikaanse kenners spreek toenemend hul kommer uit oor veral Graad-12-leerders se ontoereikende prestasie in Wiskunde en die impak hiervan op sowel tersiêre studie as die nasionale ekonomie (Simkins, Rule, & Bernstein, 2007). Die negatiewe effek van ontoereikende Wiskundeprestasie op die ekonomie is immers haas onberekenbaar. Tensy daar genoeg beroepslui soos ingenieurs opgelei word, kan die ekonomie eenvoudig nie vinnig genoeg groei nie.