VivA Afrikaans-joernaal « »
Manage episode 202381077 series 1516318
By Virtuele Instituut vir Afrikaans (VivA). Discovered by Player FM and our community — copyright is owned by the publisher, not Player FM, and audio streamed directly from their servers.
Virtuele Instituut vir Afrikaans (VivA) — Van Bologna tot Benoni (Jana Luther). Toe die verband tussen vleisfabrieke en listeriose onlangs blyk, is polonie snel van winkelrakke verwyder. Nog ’n verdoemende beoordeling van dié kamma-mortadella is die Amerikaanse woord "baloney", wat naas ‘wors’, ook ‘bog’ of ‘onsin’ beteken. Kan ’n Mens in Afrikaans "polonie" ook só gebruik? Figuurlik? Die HAT en die WAT swyg daaroor, maar in VivA se korpusse wemel dit van poloniegesegdes!
52 episodes available. A new episode about every 8 days averaging 13 mins duration .
Skitter in Afrikaans: Woordeboeke28:12
Virtuele Instituut vir Afrikaans (VivA) — Skitter in Afrikaans (Jana Luther). Die taalafdeling van die ATKV ondersteun sedert 2012 Afrikaans Huistaal en Afrikaans Addisionele Taal-onderwysers deur landwyd eendagwerkswinkels aan te bied. Hierdie praatjie oor woordeboeke in die klaskamer word tydens so 'n werkswinkel by die UWK aangebied. ATKV: S ...…
Awendrood, water in die sloot10:54
Virtuele Instituut vir Afrikaans (VivA) — Awendrood, water in die sloot (Jana Luther). Vir mense wat na aan die natuur leef, dui verskeie dinge aan dat reën naby is: reënpaddas, rysmiere, dolfies, donderbesies, misroepertjies ... In die Noordelike Halfrond word gespog dat bewoners van ysgebiede meer as 200 verskillende woorde vir sneeu het. Hoe ...…
Virtuele Instituut vir Afrikaans (VivA) — 'n "Poenankies"-podsending (Gerhard van Huyssteen). "Poenankies" beteken ‘oulik’ of ‘fraai’, ŉ lekker alternatief vir die slengwoord "cute". In die 2017-uitgawe van die Afrikaanse woordelys en spelreëls word "poenankies" vir die eerste keer as Standaardafrikaans erken. In hierdie podsending kyk ons na e ...…
Proe hoe soet ’n ghoukom smaak7:03
Virtuele Instituut vir Afrikaans (VivA) — “Proe hoe soet ’n ghoukom smaak” (Jana Luther) Luister na Coenie de Villiers se "Namakwaland". Rol jou tong om die klanke. Vind in die Woordeboek van die Afrikaanse Taal (die WAT), van Kamieskroon tot Kommagas, tussen ghwarriebos, ghnarrabos en ghneitjies, ghabessies, ghommabos en ghaap, ’n karnaval van ...…
Virtuele Instituut vir Afrikaans (VivA) — Meerkatmededelings (Gerhard van Huyssteen). Waar kom die woord meerkat vandaan? Wat noem hulle Timon in The Lion King in Engels? Is ŉ meerkat en ŉ Engelse suricate dieselfde ding? Wat is die verband tussen ŉ Engelse vervet en grivet, Nederlandse groene meerkat en ŉ Afrikaanse blouaap? Wat vir ŉ woord is ...…
Dan loop ons so onder deur die maan21:42
Virtuele Instituut vir Afrikaans (VivA) — Dan loop ons so onder deur die maan (Jana Luther). Om saam te val met die langste algehele maansverduistering van die 21ste eeu op Vrydagaand 27 Julie 2018, 'n podsending oor maanmites en -legendes, bygelowe, spreekwoorde en uitdrukkings, maanalmanakke, en meer.…
ICL20 in die Kaap11:40
Virtuele Instituut vir Afrikaans (VivA) — ICL20 (Jana Luther). Van 2 tot 6 Julie 2018 is die Internasionale Linguistiekkongres vir die eerste keer op die Afrikavasteland aangebied. In die Kaapstadse Internasionale Konferensiesentrum het taalkundiges uit tientalle lande in 10 parallelle sessies oor vyf dae sowat 650 referate gelewer en altesaam ...…
Praattaal en skryftaal; bollataal en djôltaal17:56
Virtuele Instituut vir Afrikaans (VivA) — Standaardtaal en omgangstaal (Jana Luther). In Suid-Afrika met sy elf amptelike tale verstaan meer as 7 miljoen mense Afrikaans, en uit die mond van elk van dié 7 miljoen klink Afrikaans net ’n klein bietjie anders as die Afrikaans van enigiemand anders. So beskou, is daar van Afrikaans vandag nie net d ...…
Virtuele Instituut vir Afrikaans (VivA) — Oor "huidiglik" (Gerhard van Huyssteen). Die woord "huidiglik" is 'n doring in die vlees van menige taalpraktisyn en taalgebruiker, maar word desalnietemin gereeld in geskrewe en gesproke taal gebruik. In hierdie podsending word die woord vanuit verskillende perspektiewe toegelig, ten einde uitsluitsel ...…
Groentesop en vrugteslaai5:54
Virtuele Instituut vir Afrikaans (VivA) — Groentesop en vrugteslaai (Jana Luther). Dié week was ek in die WAT en die HAT se vrugteboorde en groentetuine, waar plante nie net as voedsel dien nie, maar ook kleur aan ons taalgebruik verleen. Hier is ’n mandjie vol.
Kaaps in fokus27:14
Virtuele Instituut vir Afrikaans (VivA) — Gesprek oor Kaaps (Jana Luther en Frank Hendricks). Prof. Frank Hendricks is pas afgetrede hoogleraar in sintaksis, variasietaalkunde en naamkunde van die Departement Afrikaans en Nederlands aan die Universiteit van Wes-Kaapland, voormalige ondervoorsitter van die Afrikaanse Taalkommissie en mederedakte ...…
Moenie so pandora wees nie6:35
Virtuele Instituut vir Afrikaans (VivA) — Moenie so pandora wees nie (Jana Luther). Dié uitdrukking hoor ek nou die dag in ’n hysbak in die Media24-gebou in Kaapstad. Eg Kaaps? Of word dit ook elders gebruik? Laat weet vir ons. Maar of dit nou van hier is of van daar: Dit kom van ver.
Van Bologna tot Benoni4:33
Virtuele Instituut vir Afrikaans (VivA) — Van Bologna tot Benoni (Jana Luther). Toe die verband tussen vleisfabrieke en listeriose onlangs blyk, is polonie snel van winkelrakke verwyder. Nog ’n verdoemende beoordeling van dié kamma-mortadella is die Amerikaanse woord "baloney", wat naas ‘wors’, ook ‘bog’ of ‘onsin’ beteken. Kan ’n Mens in Afrik ...…
Rododendron of viooltjie? Albatros of sysie?5:46
Virtuele Instituut vir Afrikaans (VivA) — Rododendron of viooltjie? Albatros of sysie? (Jana Luther) In twee vorige podsendings het ek oor klankekspressie gesels: klanknabootsing, of onomatopee; en klankskildering. ’n Derde vorm van klankuitdrukking, wat minder duidelik as onomatopee en klankskildering is, en waaroor hierdie laaste aflewering i ...…
Kaplaks! loop sy in die ruit vas4:55
Virtuele Instituut vir Afrikaans (VivA) — Kaplaks! loop sy in die ruit vas (Jana Luther). In my vorige podsending het ek oor klankekspressie gesels. Dié soort waar mense klanke wat hulle hoor, met hulle stemme probeer naboots: die geluide van diere, voëls, insekte, selfs plante. Dié soort klankuitdrukking, die eerste van drie tipes waarby ek st ...…
Lang woorde en reklametaal10:31
Virtuele Instituut vir Afrikaans (VivA) — Lang woorde en reklametaal (Gerhard van Huyssteen). Vasstamper; wisselrigter-sweismasjien; vinnigruilbeitelhouer; metaaldraadsnydraaibank met gangwissel; hidrouliese bandsae; pneumatiese naelklinkers; suigtoevoersproeispuite; freesmasjiene; voetknipmasjien; kis- en panplaatmetaal-voumasjiene; gliproller ...…
Nuus uit die Taalkommissiebinnekring14:33
Virtuele Instituut vir Afrikaans (VivA) — Nuus uit die Taalkommissiebinnekring (Gerhard van Huyssteen). Die Taalkommissie van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns het gedurende die laaste week van Februarie 'n sitting in Windhoek, Namibië gehad. In hierdie podsending gee Gerhard terugvoer oor van die besluite wat geneem is, asook ...…
Virtuele Instituut vir Afrikaans (VivA) — Tinteltong Toekennings (Gerhard van Huyssteen). AfriVriendelik bekroon jaarliks sakeondernemings wat Afrikaans kreatief gebruik en uitbou. In hierdie podsending gesels Gerhard oor sy ervaring by die 2018-geleentheid. Hy reflekteer ook oor vooropgestelde idees, en hoe Afrikaanssprekendes dalk met meer re ...…
“Bê,” sê die bok. “Huidjiehu,” die sprinkaan.7:07
Virtuele Instituut vir Afrikaans (VivA) — “Bê,” sê die bok. “Huidjiehu,” sê die sprinkaan. (Jana Luther)Die menslike stem is ’n geskakeerde instrument. Met ons stemme kan ons allerhande geluide naboots. Ons doen dit van die vroegste tye af, en ons doen dit steeds. Luister maar na kinders, wanneer hulle speel. Dié soort klankekspressie – waar me ...…
Virtuele Instituut vir Afrikaans (VivA) — Tolkterminologie (Gerhard van Huyssteen en Marné Pienaar). Wat is die verskil tussen vertaling en tolking? Of tussen vertaling en lokalisering? En watter verskillende soorte tolking kry 'n mens? Prof. Marné Pienaar (Universiteit van Johannesburg) vertel van twee terminologieprojekte waarby sy en haar ko ...…
Virtuele Instituut vir Afrikaans (VivA) — Oor moedertaalmaand (Gerhard van Huyssteen) 21 Februarie is jaarliks Internasionale Moedertaaldag en daarom is Februarie moedertaalmaand by Afrikaans.com. Is moedertaalonderrig slegs 'n kwessie onder Afrikaanssprekendes, of is dit ook iets waarmee sprekers van ander Afrikatale hulle bemoei? Trouens, ver ...…
Trap versigtig as jy nie kan sien nie6:19
Virtuele Instituut vir Afrikaans (VivA) — Trap versigtig as jy nie kan sien nie (Sophia Kapp). Oor trolle en die taal - hoe om op internetfora raad oor taal te vra en hoe om dit uit te deel. Lees die blog
Wat is spelling en waar pas dit in?18:56
Virtuele Instituut vir Afrikaans (VivA) — Wat is spelling en waar pas dit in? (Gerhard van Huyssteen) Om die selfstandige naamwoord "spelling" of werkwoord "spel" te definieer, is nie so eenvoudig as wat jy dink nie. In hierdie episode praat Gerhard oor wat spelling is en waar dit presies in die taalkunde inpas. Hy verduidelik ook hoe spelling ...…
Online language course: Gesellig Afrikaans5:07
Virtuele Instituut vir Afrikaans (VivA) — Online course: Gesellig Afrikaans (Gerhard van Huyssteen and Angelique van Niekerk). Prof Angelique van Niekerk talks about an online computer-assisted language learning course that was developed at the University of the Free State. This exciting new course, called Gesellig Afrikaans, is aimed at learne ...…
Dra daai louere – moenie op hulle rus nie6:11
Virtuele Instituut vir Afrikaans (VivA) — Van verloof en verlof tot loof, lof en die lowergroen lourier. Hoe hou hierdie woorde met mekaar verband, en waar kom hulle vandaan? Lees die blog
Wat is "name and shame" in Afrikaans?10:08
Virtuele Instituut vir Afrikaans (VivA) — Wat is "name and shame" in Afrikaans? (Gerhard van Huyssteen) Dit is dikwels moeilik om Engelse idiome of segswyses, soos byvoorbeeld "name and shame" in Afrikaans te vertaal. In hierdie week se podsending vertel Gerhard van 'n kreatiewe voorstel van dr Frikkie Lombard van die WAT en Taalkommissie. Lees ...…
Vat dit met 'n bietjie sout!16:34
Virtuele Instituut vir Afrikaans (VivA) — Vat dit met 'n bietjie sout! (Gerhard van Huyssteen). Sê ons in Afrikaans jy moet iets met 'n knippie/knypie/korreltjie sout neem/vat? En waar kom die uitdrukking vandaan? Kry ons ook dieselfde wisseling in Engels (tussen "a pinch/grain of salt")? Hierdie vrae word aan die hand van uitgebreide korpusdat ...…
Oor humor en hase13:40
Virtuele Instituut vir Afrikaans (VivA) — Oor humor en hase (Gerhard van Huyssteen). Waar kom die woord "haasbek" vandaan? En hoekom is daar 'n hele genre hasiegrappies in Afrikaans? In hierdie podsending vertel Gerhard van Huyssteen meer oor hoe humor werk deur normale gespreksbeginsels en -voorwaardes te oortree. Lees die blog · Meer oor Gric ...…
Gesprek oor Die storie van Afrikaans – Deel 11:15:52
Virtuele Instituut vir Afrikaans (VivA) — Gesprek oor Die storie van Afrikaans – Deel 1 (Gerhard van Huyssteen en Wannie Carstens). Proff. Wannie Carstens en Edith Raidt is twee bekendes op die gebied van die geskiedenis van Afrikaans. Aan die einde van 2017 het deel 1 van 'Die storie van Afrikaans' by Protea Boekhuis verskyn. Ons gesels oor di ...…
Waar kom voëlname vandaan?23:11
Virtuele Instituut vir Afrikaans (VivA) — Waar kom voëlname vandaan? (Gerhard van Huyssteen). Afrikaans het 'n ryk woordeskat van plant- en diername? Maar waar kom al hierdie name vandaan? In hierdie episode gesels Gerhard oor die verdeling tussen erfgoed, leengoed en eiegoed, en bespreek dit aan die hand van 'n klompie Afrikaanse voëlname. Lee ...…
Die vers is ’n refrein en die gesang ’n requiem – Vers 36:36
Virtuele Instituut vir Afrikaans (VivA) — Die vers is ’n refrein en die gesang ’n requiem (Sophia Kapp). Versamelname – Vers 3: Die stryd duur voort.
Versamelname – Vers 25:03
Virtuele Instituut vir Afrikaans (VivA) — Versamelname – Vers 2 (Sophia Kapp). Is ’n dolfyn ’n vis of 'n bees? Die kwessie van versamelname word nog 'n keer ondersoek.
Die juffrou wil 'n antwoord hê – Vers 16:36
Virtuele Instituut vir Afrikaans (VivA) — Die juffrou wil ’n antwoord hê – Vers 1 (Sophia Kapp). Oor skilpaaie, die moerige ma en die juffrou wat nie nageslaan het nie. Hoe gemaak met versamelname?
Intensiewe vorme, Noag en die kanon5:42
Virtuele Instituut vir Afrikaans (VivA) — Intensiewe vorme, Noag en die kanon (Sophia Kapp). 'n Lys taalrelikweë, die jonger geslag wat van die troon af taal maak, en die ouer geslag wat dit uit die kroeg gedoen het. Waarvandaan sal ons hulp kom?
Die Amerikaanse touchdown, die Engelse roos en Welkom se melktert6:17
Virtuele Instituut vir Afrikaans (VivA) — Die Amerikaanse touchdown, die Engelse roos en Welkom se melktert (Sophia Kapp). Kulturele merkers in tekste - hoe eet 'n mens 'n melktert in 'n ander taal?
Kom ons praat maar weer oor aanspreek7:21
Virtuele Instituut vir Afrikaans (VivA) — Kom ons praat maar weer oor "aanspreek" (Jana Luther). Onder invloed van Engels wat moeilikhede “address” word vraagstukke in Afrikaans al dekades lank “aangespreek”, ten spyte van deurlopende pogings oor net soveel dekades heen om dié gewraakte woord uit die taal te weer. Is die gebruik daarvan regtig ...…
Genoeg is genoeg6:59
Virtuele Instituut vir Afrikaans (VivA) — Genoeg is genoeg (Jana Luther). “Pak slae is nou ’n misdaad,” sê die hof. Dié uitspraak is wyd verwelkom, maar ook gekritiseer. En ek dink by myself hoe dit my onlangs weer opgeval het hoe baie van Afrikaans se idiome met lyfstraf verband hou.
Aanlyn kursus: Gesellig Afrikaans15:19
Virtuele Instituut vir Afrikaans (VivA) — Aanlyn kursus: Gesellig Afrikaans (Gerhard van Huyssteen en Angelique van Niekerk). Prof Angelique van Niekerk van die Universiteit van die Vrystaat gesels oor die nuwe aanlyn kursus Gesellig Afrikaans. Dié kursus is gerig op die onderrig van Afrikaans as vreemde taal (met ander woorde vir iemand wat ei ...…
Wat ek vandag wil kom staan vertel7:34
Virtuele Instituut vir Afrikaans (VivA) — Wat ek vandag wil kom staan vertel (Jana Luther). “Moet jy so vroeg in oggend met my staan en stry?” Vir hierdie stryery om plaas te vind, hoef nóg die aangesprokene nóg die spreker werklik op die been te wees. Hulle kan aan tafel sit, of selfs nog in die bed lê. In die voorbeeldsin stel “staan” bloot d ...…
Kom plant jou vlag in Afrikaans se spraakatlas4:53
Virtuele Instituut vir Afrikaans (VivA) — Kom plant jou vlag in Afrikaans se spraakatlas (Jana Luther). Hoe klink Afrikaans? Daar waar jy is. Verewig jou stem in die Virtuele Instituut vir Afrikaans se nuwe Noordewindkorpus.
Oor beddens en Boervrouens5:56
Virtuele Instituut vir Afrikaans (VivA) — Oor beddens en Boervrouens (Sophia Kapp). As jy in die middel van die nag wakker word van 'n harde klapgeluid, kan jy maar weet daar is moeilikheid. Maar sommige mense vat nie nonsens van sulke moeilikheid nie ... Oor beddens en Boervrouens
Van varke en verraaiers6:34
Virtuele Instituut vir Afrikaans (VivA) — Van varke en verraaiers (Sophia Kapp). Oor die bekendstellingsgeleentheid van die 2017-AWS, Sagmoedige Neelsie en Dalene Matthee se Moerbeibos. Wie is uiteindelik die vark in die verhaal? Van varke en verraaiers
Boekbekendstelling - Terminology and Terminography8:48
Virtuele Instituut vir Afrikaans (VivA) — Boekbekendstelling - Terminology and Terminography (Gerhard van Huyssteen en Mariëtta Alberts). Dr Alberts is een van Suid-Afrika se bekendste terminoloë. In hierdie episode praat sy oor haar nuwe boek wat onlangs gepubliseer is: Alberts, M. 2017. Terminology and Terminography: Principles and Practice. ...…
Nee, my ou suikerpot, die lewe is nie net skanghagha nie14:00
Virtuele Instituut vir Afrikaans (VivA) — Nee, my ou suikerpot, die lewe is nie net skanghagha nie (Jana Luther). Waarom krap die toevoeging van ’n enkele woordpaar tot die nuwe Afrikaanse woordelys en spelreëls (’n skamele twee uit altesame 34 077 inskrywings) bruin akademici en skrywers so om?
"Trend" toon opwaartse neiging6:13
Virtuele Instituut vir Afrikaans (VivA) — "Trend" toon opwaartse neiging (Jana Luther). Watter nuwe woorde is op die woordeboekmakers se dophoulyste? En hoe word daar oor hulle opname besluit?
Subredakteur is koerant se onbesonge held5:42
Virtuele Instituut vir Afrikaans (VivA) — Subredakteur is koerant se onbesonge held (Gerhard van Huyssteen). Menige leser/luisteraar weet nie wat ŉ subredakteur is nie. Subredakteurs doen veel meer as om net die taal in 'n koerantberig te versorg.
Oos, Wes, Bluff Bes5:38
Virtuele Instituut vir Afrikaans (VivA) — Oos, Wes, Bluff Bes (Sophia Kapp). Hoekom word die name van stede of geboue in die buiteland soms in Afrikaans vertaal? En wat noem 'n mens iemand wat van die Bluff (Durban) vandaan kom?
Beskans jou deur jou taal goed te beheers5:53
Virtuele Instituut vir Afrikaans (VivA) — Beskans jou deur jou taal goed te beheers (Gerhard van Huyssteen)Bouwer Bosch se #Versoening-video’s het Suid-Afrikaners behoorlik aan die gons. Van sy kritici gebruik sy taalgebruik om hom as onbelangrik af te maak. Is sulke kritiek geregverdig?
Nie alles wat rooi is, is ’n posbus nie13:53
Virtuele Instituut vir Afrikaans (VivA) — Nie alles wat rooi is, is ’n posbus nie (Jana Luther). Rapport se gebruik van die woord "rampant" in die kop van ’n berig oor die Leeus se Superrugby-sege in Durban het ’n hele paar lesers op hulle agterpote gehad. Hoe staan sake met dié woord in Afrikaans?
Koerante en tydskrifte is voedingsbron vir Afrikaans11:42
Virtuele Instituut vir Afrikaans (VivA) — Koerante en tydskrifte is voedingsbron vir Afrikaans (Jana Luther). Om in bronne soos die Handwoordeboek van die Afrikaanse Taal en die Afrikaanse woordelys en spelreëls eietydse taalgebruik akkuraat te weerspieël, word die gedrukte én niegedrukte media daagliks gefynkam.…
Start listening to VivA Afrikaans-joernaal on your phone today with Player FM's free Android app. You can sync with your account with this website too.