’n Les uit die Romeinse geskiedenis
“AS EK, soos mense, in Efese met wilde diere geveg het.” Sommige dink dat hierdie woorde, wat in 1 Korintiërs 15:32 opgeteken is, beteken dat die apostel Paulus gevonnis is om in ’n Romeinse arena te veg. Of hy het of nie, gevegte tot die dood was algemeen in arenas gedurende daardie tyd. Wat vertel die geskiedenis ons van die arena en die gebeure wat daar plaasgevind het?
Jy vra miskien: ‘Wie was die gladiators?’ Wel, hulle was moontlik slawe, misdadigers wat ter dood veroordeel is, krygsgevangenes of vry manne wat deur die opwinding of die vooruitsig op roem en rykdom aangetrek is. Almal is in skole opgelei wat soos gevangenisse was. Die boek Giochi e spettacoli (Spele en vertonings) berig dat die gladiators tydens hulle opleiding “altyd deur wagte dopgehou is en aan streng dissipline, onbuigsame reëls en besonder swaar strawwe onderwerp is . . . Hierdie behandeling het dikwels tot selfmoord, muitery en opstand gelei.” Rome se grootste gladiatorskool het selle vir ten minste duisend manne gehad. Elke man het iets gehad waarop hy hom toegelê het. Party het in ’n wapenrusting met skild en swaard geveg, ander met ’n net en ’n drietandspies. Nog ander is opgelei om teen wilde diere te veg in ’n ander gewilde soort vertoning, die jagtog. Het Paulus dalk na juis so ’n geleentheid verwys?
Die oggende by die arena is aan die jagtogte gewy. Allerhande soorte wilde diere kon in die arena ingedwing word. Die toeskouers het veral daarvan gehou as ’n bul en ’n beer teen mekaar geveg het. Die twee is dikwels aan mekaar vasgebind om te veg totdat een dood was, en dan het ’n jagter die ander dier doodgemaak. In ander gewilde gevegte het leeus teen tiers geveg of olifante teen bere. Jagters het hulle vaardighede gewys deur uitheemse diere dood te maak wat uit elke uithoek van die ryk gebring is, ongeag die koste—luiperds, renosters, seekoeie, kameelperde, hiënas, kamele, wolwe, wildevarke en wildsbokke.
Die dekor het die jagtonele onvergeetlik gemaak. Rotse, poele en bome is gebruik om woude na te boots. In sommige arenas het die diere asof uit die niet verskyn, aangesien hulle met ondergrondse hysers en valdeure ingebring is. Die onvoorspelbare gedrag van die diere het die jagtogte nog interessanter gemaak, maar dit lyk asof toeskouers veral gefassineer is deur die wreedheid daarvan.