‘Pragmatiese benadering’ nodig vir wapenlisensiesFidelity is een van die grootste veiligheidsmaatskappye in Suid-Afrika en is gelisensieer om nagenoeg 8 500 vuurwapens te besit. (Argieffoto: Fidelity/Facebook) Die organisasie Sakeliga sê dit is ekonomies onhoudbaar om van eienaars soos Fidelity – wat in grootmaat wapens aankoop – te verwag om nuwe wapens aan te koop wanneer lisensies nie betyds hernu kon word nie. Fidelity het hom vroeër tot die Pretoriase hooggeregshof gewend om die polisie te dwing om sy laat aansoeke vir vuurwapenlisensies te aanvaar en die polisie te verhoed om beslag te lê op die vuurwapens waarvan die lisensies verstryk het. Fidelity is een van die grootste veiligheidsmaatskappye in Suid-Afrika en is gelisensieer om nagenoeg 8 500 vuurwapens te besit. Weens ŉ administratiewe fout is die lisensies van sowat 700 vuurwapens egter nie betyds hernieu nie. Sakeliga het onlangs gevra om as amicus curiae (vriend van die hof) in die saak, wat nou reeds by die Konstitusionele Hof draai, toe te tree. Tian Alberts, regs- en skakelbeampte van Sakeliga, sê die vereiste behoort eerder te wees dat wapeneienaars soos Fidelity juis vermorsing van skaars ekonomiese hulpbronne moet kan voorkom deur nuwe lisensies ten opsigte van die bestaande wapens te kan uitneem om só wettige besit te herstel. Fidelity het in April 2016 probeer om die lisensies te hernieu, maar die aangewese vuurwapenbeampte by die Florida-polisiestasie het geweier om die laat aansoeke te aanvaar. Fidelity het hom daarna tot die hooggereghof gewend. Dié hof het bevind die Wet op Vuurwapenbeheer moet so gelees word as dat dit vereis dat die vuurwapens aan die polisie oorhandig moet word en dan vernietig moet word – en dat dit nie inbreuk maak op Fidelity se grondwetlike regte nie. Die maatskappye het daarna die appèlhof genader. Daar is bevind daar is niks in die wet óf die regulasies daaroor wat aandui dat iemand wie se lisensie verval het, vir ewig verhoed word om vir ŉ nuwe lisensie aansoek te doen nie. Om die vuurwapens te vernietig en dan van eienaars te verwag om nuwes te koop om vir ŉ nuwe lisensie aansoek te doen, is nie verstandig nie en maak ook geen sakesin nie, het die appèlhof bevind. Die hof het voorts bevind Fidelity is geregtig daarop om opnuut vir nuwe lisensies aansoek te doen om vuurwapens te besit. Die minister van polisie, sy eweknie by justisie en die waarnemende nasionale kommissaris van polisie het daarna by die Konstitusionele Hof geappelleer. Fidelity staan die aansoek teen en voer aan slegs die vuurwapens waarvan die lisensie verval het, moet aan die polisie oorhandig word. Dit beteken egter nie die vuurwapen moet vernietig word nie en die verval van die lisensies beteken ook nie die vuurwapen behoort nie meer aan die eienaar nie. Fidelity voer ook aan hy mag steeds vir hernuwings aansoek doen. Fidelity sê die applikante se interpretasie van die wetgewing is nie logies nie, maak nie sakesin nie en maak inbreuk op sy eiendomsreg en sy reg om sake te doen. Boonop, voer Fidelity aan, is die besluit lynreg in konflik met een van die doelwitte van die wet self: om die vermeerdering van vuurwapens te stuit. Fidelity het die hof gevra om die appèlhof se uitspraak te bekragtig. Sakeliga en verskeie ander organisasies het intussen gevra om as vriende van die hof in die saak toegelaat te word. Die saak is verlede maand aangehoor en uitspraak word voorbehou. Alberts sê intussen die polisie se optrede gee “aanleiding tot absurditeit in die reg indien diegene wat wapens verbeur het weens byvoorbeeld beslaglegging deur die polisie, in ŉ beter posisie is as diegene wat ter goede trou wapens ingehandig het omdat die lisensie nie betyds hernieu kon word nie”. “Die Wet op Beheer van Vuurwapens maak voorsiening daarvoor dat enige wapeneienaar betoog teen die vernietiging van hul eiendom mag indien. Dit impliseer dat wapeneienaars nuwe lisensieaansoeke mag indien om wettige besit van hulle vuurwapens te herstel. Met die polisie se onversetlike interpretasie van die wet, word eienaars soos Fidelity die reg om verteenwoordigings te doen en ŉ geleentheid te hê om wettige besit te herstel, ontsê.” Sakeliga sê ŉ pragmatiese benadering is nodig en dat wapeneienaars wettige besit van hul wapens wat by die polisie ingehandig is, moet kan herstel deur aansoek te doen vir nuwe lisensies.