The Silo Magazine | Khomo e bitsoang Guensey le e bitsoang Ayshire
under Sakeng, Sesiu, Volume 4 Issue 12
Khomo e bitsoang Guensey le e bitsoang Ayshire
Ka Motebang Masike
Maoba koranteng e fetileng re buile ka khomo e hlabana e bitsoang Jersey.Kajeno re bua ka khomo e tšehlana e nalana e bitsoang Guensey.
E thothokisoa ka hore mofuta oa eona ke (Golden breed). Ke khomo e ntle haholo ka chebo ea mahlo, haholo ha e hakotse hantle. E kholoanyane ho Jersey ka ‘mele. E lebese le mafura haholo joaloka eona Jersey.Hase khomo e atileng haholo Afrika mona. Ba tsebang ba re e ngata haholo Amerika le naheng tse ling tsa Europe. Ka khamelong e atisa ho hlahisa lipakeng tsa 20 le 25 litres ka letsatsi. Joaloka ha re se re boletse, lebese la eona le mafura haholo, le lesehla ho fetafeta la Jersey ha nyane.
Ke khomo e jang haholoanyane ho feta Jersey. Ke khomo eo ho e rua ho keng hoa hlola sehoai se qalang ho rua khomo ea lebese. Bokhabane ba eona bo ka holimolimo ke ba hore ke khomo e bonolo haholo, e sa raheng ho hang. Le ea sethojana e qalang ho hangoa ha e rahe eka mpa ea tsamaisa leoto feela ha esa khotsofalle tšoaro.
Morao tjena Theko ea eona e tsamaela lipakeng tsa M15,000.00 le M 20,000.00. Ere kaha e sa fepehe ka thata, ele hore e rueha ha bobebe, kahoo re ka khothaletsa lihoai tse qalang ho rua ho ithuhela eona kappa Jersey. Mefokolo ea eona ha e mengata haholo, ebile ha e ea fapana le ea Jersey.
Khomo ea lebese e bitsoang Ayshire ke khomo e botenya bo haufi haholo le ba Friesland. E letsoele le letle haholo, le bileng le leng patolohali tjena.
Ka ‘mala e nalana bo isang bosooaneng kappa bochabaneng bo isang bothahamaneng. Boholo ba tsona li mahlo a koma. Li soothoana ka mebala. Ka khamelong li qhothisana lehlokoa le Jersey le Guensey. Ke sempehete ke o fete ka tlhaiso ea lebese. E ka hlaisa 15 le 25 litres tsa lebese ka letsatsi. Eleng hore monna kappa mosali aka ithuela eona a e fetola makhooeng ea hae. Lebese la eona le tlalehoa le le mafura joaloka la Jersey le Guensey.
Ba e tsebang ba re tseo tsohle ha li le ‘moho li ka iphelela ka Khotso. Tlhokomelo ea eona ha e tšoenye, eleng hore e rueha ha bobebe le eona. Ere kaha e ‘mele o moholoanyane, ha e rekisetsoa tlhabo e ntša le botleng ho fapana le Jersey. Ha e tsoala e hlahisa tse mahetleng lipholoana. Leha e le bokhabane hakaalo, empa e ntse ena le mofokolo o moholo o etsang hore ebe ha e ea ata haholo mona Afrika.
E tlalehoa ele khomo e boi haholo ntlheng ea mafu, haholo lefung la mastitis; leo ka Sesotho ha le tšoere khomo ho thoeng e antes thokolosi. Lefu leo ke le atetseng likhomo tsa lebese haholo. Le tsa Sesotho le a li tšoara, feela leha ese ketsahalong tse ngata. Ho se ho sallane le sehoai hore na sea khahloa kapa che!
Ho tsoa pokellong tsa Sesiu 2010
Sheba litšoantšo (tobetsa holim’a setšoantšo ho se holisa)
Posted in Sakeng, Sesiu, Volume 4 Issue 12	| Leave a comment |