Respek vir die boek wat jy resenseer is een van die voorvereistes vir die resensent en ook vir haarself as resensent, sê prof. Louise Viljoen, wat onlangs as gasspreker by die WAT se Woordpret-geleentheid opgetree het.
Viljoen sê die resensent moet redelik goed belese wees sodat die boek binne die regte genre beoordeel kan word. Voorts is die rol van die resensent om die boek te ontleed, te verduidelik en om uiteindelik ’n waarde-oordeel uit te spreek. Terselfdertyd moet die resensie vlot en onderhoudend geskryf word.
In haar resensie van my kortverhaalbundel, ’n Lyf onthou, skryf prof Louise Viljoen: “’n Mens sou die skrywer ’n onreg aandoen as jy slegs fokus op die bundel se ondersoek na die lyf as seksuele instrument.” Lees die resensie:
Die publisiteit rondom Riette Rust se kortverhaalbundel ’n Lyf onthou lê veral klem op die avontuurlustigheid waarmee sy skryf oor seks.
Daar word ook gesê dat daar nog nie vantevore so openlik in Afrikaans oor hierdie onderwerp geskryf is nie, veral nie deur ’n vrou nie.
Ek het lank oor hierdie een gedink. Daar is egter net een eerlike antwoord: ek sou graag Carien wou wees. Sy verskyn in “Eer jou vader”, ’n verhaal in my eie bundel, ’n Lyf onthou. Nie omdat ek haar kinderjare sou wou hê nie – dis erg, erg traumaties om ’n alkoholverslaafde pa te hê – maar omdat ek Carien sal wil wees ná sy die trauma deurleef, oorleef en oorkom het. Dit maak jou sterk. In ’n ander verhaal, “Vanielje”, trou sy met ’n vervelige man. Vir hom sou ek ook nie wou hê nie. Want hy is een van die redes waarom sy sadomasochisme beproef. Dis iets wat my vreesbevange maak. Dalk vind ek tog só eerstehands uit wat iemand motiveer om dit wat ons as afwykend beskou, te ondersoek en uiteindelik te wíl beleef.
Phyllis Green van SARIE het onlangs ’n onderhoud met my oor my kortverhaalbundel, ’n Lyf onthou, gevoer. Sy het onder meer gevra of ek enige voorbehoude gehad het om ’n boek met verhale oor seks te skryf en of ek baie navorsing gedoen het. Kyk ’n bietjie wat my antwoorde was:
Hoe het jy die navorsing vir jou verhale gedoen, want jy skryf met oortuiging oor S&M, affairs ens.?
Ek het gevallestudies onderneem, baie wyd oor die sielkunde agter baie vorme van seks gelees en my ore oopgehou vir wat mense doen of deurmaak. Hopelik gee ek ’n vars perspektief daarop – soos om te skryf uit die oogpunt van die derde party in ’n verhouding. Só ’n storie het ek nog nooit voorheen teëgekom nie. Jy soek nie noodwendig na liefde op die verkeerde plek nie. (Let wel, ek sê liefde, nie seks nie.) Maar, as jy dit dan wel daar vind, is dit baie swaar vir AL die betrokkenes. Vandaar my stories Yesterday, today, tomorrow en Queen of the rose garden. Daarmee sê ek nie dis moreel reg om ’n affair te hê nie.
My verhaal oor die seksuele mishandeling van ’n kind het weer in ’n kortverhaalklas (aangebied deur die skrywer Marlene van Niekerk) ontstaan. Ons moes elkeen vyf onverwante sinne uit ’n sak trek en ’n storie daaruit skep. Ek het vir jare met myne geworstel. Toe kom die tema van seksuele mishandeling onwillekeurig na vore. Ek voel verskriklik sterk daaroor dat kinders in elke opsig beskerm moet word teen die siek mense wat sulke dinge doen.
Kerneels Breytenbach het hierdie naweek in ‘n artikel in By besin oor die geskiedenis van seks in die Afrikaanse letterkunde.
“Hulle het die seksuele horison verskuif vir Afrikaanse lesers sonder om terug te deins vir die nagloed,” skryf hy. Dankie Kerneels!
In 1985 het prof. F.I.J. van Rensburg van die Randse Afrikaanse Universiteit ’n boek, Pornografie, gepubliseer waarin hy beweer het dat die Afrikaner se seksuele register nie “byster breed” is nie. ’n Spyker was steeds iets wat ’n mens met ’n hamer in hout vasgekap het.
Ek is tog te trots op dié asembenemende omslagontwerp vir my kortverhaalbundel, ’n Lyf onthou, wat in Maart verskyn. Ek gaan oor ’n Lyf onthou en Lang bene & Lipstiek by vanjaar se Woordfees gesels. Sluit by my en Rapport-joernalis Marlene Malan aan vir ‘n gesprek oor erotiek in Afrikaans! Die kaartjies kos slegs R40 en kan by Computicket bespreek word. Hier volg die besonderhede:
Ek het onlangs oor my boek, Lang bene & Lipstiek: Gebruik jou seksualiteit en behaal sukses, op die KykNET-program Kwêla gesels. Kyk die video: