Jy blaai in die argief vir olifante.
Julie 31, 2016 in Uncategorized
Merkers:hennie van deventer, melkbos, olifante, Sabiepark
Tokkie by die stukkende vaalrosyntjie teenaan die voorstoep.
Tarlehoet se Olifantsdam.
Eers na kerk kon ons 'n opname doen. Veral rosyntjiebosse het dit ontgeld. Reg rondom die huis is gebreekte bleekgeel takke wat van hul sappige bas gestroop is. Naby die vooringang is 'n witrosyntjie uit die grond gepluk en 'n klein dammetjie uitgedolwe. In die water is die tak van 'n reuserosyntjie.
OLIFANTE, OLIFANTE, OLIFANTE!
Merkers:hennie van deventer, melkbos, olifante, Sabiepark, sabiepark se pieknieplek
Op pad na die jaarvergadering.
Om 'n tema te kry vir 'n voorlopige "oorsig" van 2015 se wintervakansie is nie moeilik nie. 'n Mens kan maar net deur die logboekie by die piekniekplek blaai. Dis olifante, olifante, olifante op elke blad.
Plek-plek is tussenin inskrywings oor buffels, luiperds en leeus. Maandagoggend was ons net-net te laat vir 'n leeujag. Vyf leeus het 'n buffeltroppie van so 40 of wat bestorm. Die buffels het laat vat Krugerhek se kant toe, die leeus 'n vaal streep agterna. As daar 'n vangs was en ons betyds op die toneel aangekom het, het dit dalk my temaliedjie verander. Maar as is verbrande hout.
Hoeveel keer ek en Tokkie self olifant-vertonings beleef het, het ek nie opgeteken nie. Van die begin van die vakansie middel Junie kon jy gereeld by die piekniekplek olifante sien, hoor en selfs ruik. 'n Keer of wat het dit gevoel of jy net jou hand kan uitsteek en 'n ou aan die die skurwe slurp beetkry.
Troppe van meer as dertig het gekom en gegaan – ook 'n hoop kleintjies. Meermale in die goue strale van die son; saam met die eerste skemerkelkies.
By die jaarvergadering op Saterdag 11 Julie het die fotograwe feesgevier. Hulle is op en af langs die heining met hul lang lense en het pragfoto's geneem van die ou grotes wat deur die vlak water aan die westekant van die piekniekplek die Sabierivier in gelid oorsteek.
Foto's is veral geneem saam met een nuuskierige ou wat die spulletjie van baie naby kom betrag het. In 'n stadium gelyk of hy doodluiters op ONS bruggie op pad is na ONS skuiling toe.
Tweelinge is uiters skaars in die olifantgemeenskap, aldus kenners. Ons is redelik oortuig ons het enkele dae later 'n olifant-tweeling by die piekniekplek sien kaperjol. Die twee spelerige olifantjies het te heerlik in die sand baljaar, in die riete wegkruipertjie gespeel (darem altyd na aan ma se beskermende buik) en in die water geplas. Nes kleingoed met emmertjies en grafies op die strand, meen Tokkie.
Hulle is werklik nog piepklein. Die Sabierivier is op die oomblik maar laag. Ons "tweeling" kom egter skaars by die watermark op hul ma se lyf.
Skade het nie uitgebly nie. Die paaltjieheining om die loopgang na die voëlskuiling het onder meer in die slag gebly.
By die huis het Tokkie en Patson ook rede gehad om olifantbesoeke te onthou. Sommer baie bome en boomstruike, veral raasblare, is in die vorige winterbesoek platgestoot. Operasie Opruim het dae geduur. Uiteindelik lyk die werf netjieser en kan die wild weer vryelik hier beweeg.
Koedoes, sebras, vlakvarke, wildebeeste, duikertjies, bosbokkies en bloukuifloeries het gereeld by die watergat hul dors kom les. Een duikertjie lyk of hy aspirasies het om die nuwe Witnek te word. Ons sien hom dikwels. Sy mis lê die wêreld vol.
Die hiënas het, vreemd genoeg, nooit kom gesig wys nie. Wel spore in die sagte sand by die motorpad gesien en elke nag te midde van seekoeie en leeus se luide gebrul en gebrom hul roepe gehoor.
By die ingang in Wildevylaan pryk 'n nuwe naambord uit hardekool, soos voorheen gemeld. Die oue is nou teen muur bokant die braaiplek op die stoep. Dit is deur die Claassens-seuns gerestoureer. Ons het ook 'n "tuintjie" by die voordeur aangelê – net 'n aalwyn of twee, 'n paar stompe en 'n dammetjie wat deur die seuns gegrawe is. Die dammetjie is met 'n plastiekbad permanensie gegee. Die oudste impalalelie het vier blommetjies gestoot – die eerste keer.
In die huis en op die stoep is nuwe foto' opgesit en oues rondgeskuif.
In die R900 se vuurmaakhout wat aan die begin laat aflewer is, het verskeie groot vure taamlike duike gemaak. Genoeg bly egter oor vir Desember as Johan-hulle kom– hoop ek!
Van hout gepraat. Jacob, Thomas en Christopher het mos elk 'n renoster uit hardekool present gekry. Vir Migael wag hier 'n soortgelyke vlakvark, ook kunstig deur Pios gekerf. Tokkie se hardekool-kershouer ('n geskenk van Marisa en die seuns) word gereeld by etes, ens. ingespan. Verleen lekker atmosfeer.
Die uwe het twee nuwe name geleer: die neddikkie en die liguster. Eersgenoemde is van die tinktinkie-familie. Twee het in die pendoring by die voorstoep rondgespring (waar ook die nagapies elke aand buitengewoon aktief was). Die liguster is 'n boom. Een staan by Skukuza se winkel. Engels: Transvaal privet.
Sien: Ons kom nie net vir die lekkerte Tarlehoet toe nie. Ook om kennis uit te brei.
(Olifant-ervarings het nie net by die piekniekplek op ons gewag nie. In die wildtuin iets gesien wat lyk doos 'n droewe begrafnistoneel. 'n Klompie volwasse olifante staan skynbaar rond hartseer rond en flap die ore om vyf klein olifantjies wat doodstiul tussen hul bene lê. Toe ons 'n uur later weer verbykom, was almal weg – ook die "lykies". Was gelukkig net 'n oggend-siësta-tjie gewees.)
WELKOM IN DIE WILDTUIN!
Merkers:hennie van deventer, kruger, krugerhek, melkbos, olifante, Sabiepark
Vleiende kommentare het nie uitgebly nie. Dit het die ou man se oë des te meer laat blink. Judith Farrel het byvoorbeeld uit Pretoria laat weet: "Must be so exciting to see them at Oom Paul's statue when arriving at the gate! Your pic of the big elephant stepping on to the road at the Welcome to Kruger Gate sign must be the winning picture of the year."
Meer as een het gereken dit kan 'n goeie reklamefoto vir Sanparke wees. Een van diegene, André Potgieter, skryf: " Ai Hennie dit kan 'n puik advertensie word vir KNP. Bravo goeie aksie foto. Net op die regte oomblik afgeneem!" Hoop 'n Sanparke-amptenaar met 'n dik tjekboek neem kennis!
Ek wil afsluit waar ek begin het: Die geil dierelewe buite die hek. Dit help natuurlik dat ek en Tokkie weens ons Sabieparkverbintenis 'n honderd keer of wat per jaar die park binnegaan (vir kerk, inkopies, om pos te gaan haal en nog wat). Maar regtig: Te veel besoekers ry oor daardie brug met sy vrugbare oes aan wild sonder om links of regs te kyk.
Oktober 5, 2014 in Uncategorized
Merkers:hennie van deventer, olifante, Sabiepark, uit melkbos
Op die hoek van Wildevy en Apiesdoring. Ons loop elke dag daar as ons in Sabiepark is. Foto: Kobus Mouton.
Sowat 2 000 kilometer van Sabiepark sit die uwe op Melkbos sy hart en vashou oor die toneel wat hy in Januarie in Sabiepark gaan aantref nadat 'n trop olifante al vier weke gelede daar ingetrek het, ons bome karnuffel, ons watergate leegdrink en ook ander skades aanrig – wat alles sal ons seker eers later agterkom.
Kyk, ek bewonder olifante. Hierdie enorme diere openbaar verstand, persoonlikheid en ander eienskappe waarmee ek my gemaklik kan vereenselwig. Ongelukkig was die Afrika- olifant egter nie net voor in die ry toe grootte en massa uitgedeel is nie. Hy was ook in 'n ander opsig voor in die tou: vernielsug.
Uit pure vermakerigheid en ekshibisionisme is hulle soms hartverskeurend moedswillig in hul disrespek vir bome. Dit hou ek teen hulle. Gelukkig meen kenners darem die karnallies rig nie diep in die bos soveel skade aan as langs die paaie nie.
Dat olifante amok kan maak as hulle werklik hul gewig wil rondgooi, is uit die statistieke duidelik. 'n Volgroeide bul weeg 5 000 kg tot 6 000 kg en 'n koei 4 000 kg tot 5 000 kg. Die massa van daardie oulike pasgebore kalfies wat vroue se se moederhart so steel, is ongeveer 120 kg. Olifante word nie verniet "grootvoete" genoem nie. Die deursnee van die voorpoot se spoor is omtrent 500mm. Geen ander poot kom naby nie.
Hoeveel eet 'n olifant? Raaiskote wissel tussen 150kg en 300 kg in 24 uur. 'n Realistiese skatting is so 200 kg per dag. Om soveel te verorber, moet die kakebene roer, hoor. 'n Olifant vreet bykans 18 uit 24 uur! Hoeveel vloeistof word ingeneem? Sowat 90 liter per dag. 'n Dorstige olifant kan egter tot 350 liter op 'n warm dag wegsit – 'n taamlike swembad vol! In die somer word gewoonlik vroeg in die oggend of laat in die middag gedrink; in die winter om en by die middel van die dag. Olifante verkies natuurlike watergate waar hulle in die modder kan rol, swem en speel en mekaar kan onderdompel. Die afwesigheid daarvan in Sabiepark frustreer hulle seker. Hoop nie hulle haal hul frustrasie op my sement-watergatjie by my Sabieparkwoning, Tarlehoet, uit nie!
Olifante tou verby Arne en Ria Weiland se huis. Foto: Ria Weiland
Om my gedagtes af te lei van die potensiële skade, wil ek vandag ook op die positiewe fokus. My eie waarnemings is maar net dié van 'n doodgewone natuurliefhebber wat bevoorreg was om oor jare honderde der honderde olifante in en om die Krugerwildtuin dop te hou. Die waarnemings het my egter vas oortuig: hulle dink en maak planne.
Ek sou graag nog 'n kwaliteit byvoeg – humorsin. Van my lekkerste glimlag-ervarings in die bos is te danke aan olifantplatjies wat met hul slurpe waterkanon-waterkanon speel. Veral seekoeie en lui ou buffelbulle, die sogenaamde "dagha boys", word dan getreiter totdat hulle al proesende die hasepad kies. Iemand (mens of dier) met só 'n humorsin is nie dom nie!
Waarvoor om dop te hou as jy gelukkig genoeg is om op 'n kudde olifante (so tien tot 50) af te kom en van die geleentheid werklik 'n sinryke, verrykende ervaring wil maak?
Ten eerste, sou ek reken, is om die sosiale struktuur te probeer ontrafel. Olifante se sosiale lewe is wesenlik matriargaal en 'n basiese familiegroep word georganiseer om 'n volwasse koei en haar kalwers van albei geslagte, of naverwante koeie en hul kalwers. Probeer die matriarg identifiseer en hou dop hoe sy die septer swaai.
Ten tweede, kyk hoe slim kommunikeer die ou grotes met mekaar. Hulle raak aan mekaar, beruik mekaar, krul hul slurpe om mekaar en steek selfs hul slurpe in mekaar se bekke. Hou ook die ore gespits vir 'n gerammel wat klink of dit met spysvertering te make het. Dit het egter nie. Die klank kom uit die keel en word ingespan om boodskappe aan mekaar oor te dra. Olifante bring voorts 'n soort "ultrasoniese" klank voor wat mense nie kan hoor nie, maar ander olifante tot twee kilometer ver se ore kan bereik.
Soms weet 'n mens nie of olifante stoei, speel of sommer net gesels nie. Ek het al foto's geneem wat ek dan as die begin van 'n bakleiery vertolk het en dan weer as 'n teken van sosiale verkeer. Tot vandag toe weet ek nie presies wat ek afgeneem het nie.
Dat baie sterk bande en 'n buitengewone welwillendheid tussen olifante bestaan, is egter 'n feit. 'n Beseerde dier kan daarop reken dat die die res naby sal bly ter ondersteuning. Jong kalwers word moederlik versorg, ook deur ouer susters en tantes. Dis soms komieklik om te sien hoe outjies sukkel om byvoorbeeld teen 'n steil wal uit te kom. Die oueres bly egter geduldig en help met 'n hupstootjie hier en daar om die swaarkry met lekkerkry klaar te kry.
Jy sou sweer olifante praat en redeneer soos mense. Dit lyk meermale of hulle koppe bymekaar sit en na 'n vinnige koukus op bepaalde optredes besluit. En as hulle speel, speel hulle met 'n sorgvrye uitgelatenheid soos mensekinders.
Ek is al beskuldig van antropomorfisme. Na hierdie kroniek sal daardie verwyt seker weer kom – hoe aaklig tog!