PressReader - Beeld: 2016-05-03 - Ma­le­ma be­dreig SA se sta­bi­li­teit
Ma­le­ma be­dreig SA se sta­bi­li­teit
Beeld - 2016-05-03 - Kommentaar - Max du P­reez
Die EFF lol met twee van die pi­la­re van ons sta­bi­li­teit: die le­gi­ti­mi­teit van ver­kie­sings­uit­slae en die po­li­tie­ke neu­tra­li­teit van die Suid-A­fri­kaan­se Na­si­o­na­le Weer­mag (SANW).
Ek het die laas­te paar jaar by el­ke voor­leg­ging aan sa­ke­lui en voor­ne­men­de be­leg­gers die ver­se­ke­ring ge­gee dat ons sta­bi­li­teit ge­waar­borg is so­lank ons Grond­wet on­aan­ge­tas bly, ons nie erns­ti­ge et­nie­se of streek­kon­flik het nie, die bur­ger­li­ke re­ge­ring nie ge­du­rig oor die skou­er na die weer­mag hoef te kyk nie, gods­diens­ti­ge fun­da­men­ta­lis­me nie pos­vat nie en die ge­loof­waar­dig­heid van ver­kie­sings­uit­slae staan.
Sta­bi­li­teit be­hoort ons eer­ste pri­o­ri­teit te wees. Daar­son­der duik per­soon­li­ke vry­he­de, kon­sti­tu­si­o­na­lis­me, e­ko­no­mie­se voor­uit­gang en in­der­daad ons de­mo­kra­sie en die oop­heid van ons ge­meen­skap self in die hek. Met sta­bi­li­teit be­doel ek nie die af­we­sig­heid van pro­tes, selfs so nou en dan ge­weld­da­di­ge pro­tes, nie. ’n Land word as on­sta­biel be­skou as die staat be­heer oor die ge­bruik van ge­weld ver­loor en regs­oe­we­rei­ni­teit nie meer moont­lik is nie.
’n He­le paar ge­re­ken­de ont­le­ders het 22 jaar ge­le­de saam­ge­stem dat die oom­blik toe Suid-A­fri­ka waar­lik ge­weet het sy het die pad na die de­mo­kra­sie be­gin stap, was toe genl. Ge­or­ge Mei­ring, hoof van die weer­mag in die laas­te ja­re van a­part­heid en die eer­ste ná 1994, langs Nel­son Man­de­la ge­staan het by sy in­hul­di­ging as pre­si­dent en die he­li­kop­ters met die nu­we Suid-A­fri­kaan­se vlag oor hul­le ge­vlieg het.
Suid-A­fri­ka het se­dert 1910 ’n po­li­tie­ke kul­tuur ge­had dat die weer­mag nie by die par­ty­po­li­tiek be­trok­ke raak nie en net die re­ge­ring van die dag dien. Dié prak­tyk is gro­ten­deels ná 1994 voort­ge­sit. Die voor­deel is na­tuur­lik ook dat die nu­we na­si­o­na­le weer­mag nie net uit die sol­da­te van die ANC se Umk­hon­to we Si­z­we (MK) be­staan nie, maar men­se van die ou weer­mag en die PAC se ge­wa­pen­de vleu­el in­sluit.
Ju­li­us Ma­le­ma dreig nou om dié e­tos van po­li­tie­ke neu­tra­li­teit te ver­steur. Die SANW-sol­da­te is in hul har­te eint­lik EFF-on­der­steu­ners, het hy die na­week ver­klaar, en as die re­ge­ring nie op­pas nie, gaan hul­le hul ge­we­re op die ANC rig. Nou ja, as sol­da­te hul ge­we­re op die ver­ko­se re­ge­ring rig, praat ons na­tuur­lik van ’n staats­greep.
Dit kan ver­band hou met Ma­le­ma se an­der be­skul­di­ging, naam­lik dat die ANC die O­n­af­hank­li­ke Ver­kie­sings­kom­mis­sie (OVK) ge­bruik om met ver­kie­sings­uit­slae te knoei. Die EFF sal dit met ge­weld teen­staan as dit op 3 Au­gus­tus gaan ge­beur, het Ma­le­ma ge­sê en ge­waar­sku dat die ANC nie dan die weer­mag teen die EFF moet ge­bruik nie.
Ons hoef net na die res van ons vas­te­land te kyk om te ver­staan hoe ge­vaar­lik dit is om aan die le­gi­ti­mi­teit van ver­kie­sings­uit­slae en die neu­tra­li­teit van die weer­mag te tor­ring. Dít is waar erns­ti­ge on­sta­bi­li­teit be­gin, waar staats­gre­pe ter sa­ke kom. Gaan goo­gle ge­rus die rol wat die weer­mag in lan­de soos Zim­bab­we en E­gip­te speel.
Maar ons kan nie net die EFF bla­meer nie. Baie van ons is be­kom­merd oor die mi­li­ta­ris­tie­se aard en styl van die EFF, maar die ANC self pa­ra­deer steeds, 22 jaar la­ter, van sy ou MK-sol­da­te in u­ni­form wan­neer hy saam­trek­ke hou. En net die ANC is te bla­meer vir die OVK se hui­di­ge ge­loof­waar­dig­heids­kri­sis. Ek raak al hoe meer be­kom­merd dat ons po­li­tiek al hoe na­der aan dié van die meer on­suk­ses­vol­le sta­te op ons vas­te­land be­weeg.
Dit moet se­ker­lik ver­band hou met die werk­lik­heid dat so­wel pres. Ja­cob Zu­ma as Ma­le­ma hul­self nou as sui­wer swart na­si­o­na­lis­te be­wys het. Al­bei sê nog hul­le staan by die Vry­heids­ma­ni­fes van 1955 en die Grond­wet, maar hul kern­bood­skap ont­ken die gees van er­ken­ning van be­vol­kings­ver­skei­den­heid in dié do­ku­men­te. Hul­le is te­rug by A­fri­ka vir die A­fri­ka­ne.