Brul! — alternatief
Tyrion Lannister. Foto via FreshWallpapers.
Dis Sondagaand 24 April en jy weet wat dit beteken: die nuwe Game of Thrones is hier! Vir maande sien ek uit na die nuwe seisoen. Watter nuwe karakters en intriges wag? Terselfdertyd voel ek vir die karakters wat nie meer met ons is nie.
Hoe sou hierdie karakters sin maak van hul lewens? Sou hulle reken hul lewens was die moeite werd? En as daai karakters in ŉ parallel universe my lewensverhaal in ŉ boek of op die kassie sou volg, wat sou hulle dink? Wat dink ekself oor my storie? Indien ek my eie begrafnis sou kon bywoon, sou ek reken my lewe was die moeite werd? Sonder om nou te morbied te raak, maar daar is min dinge wat jou soveel goed sal doen soos om te besin oor die dood, meer spesifiek: jou dood. Dis rof as iemand anders jou daaraan herinner, so byvoorbaat: Sorry man.
Die afgelope tyd boer ek in allerlei gestaltes van die wetenskapliteratuur. Enigiets van Science Tales: Lies, Hoaxes and Scams tot The Compete Secret Diaries of God en The Portable Atheist. Met nuwe oë verwonder ek my aan hierdie korreltjie sand waarop ek met miljarde ander mense, plante en diere deur die sterreruim dryf. Ek verkyk my aan die Hubble-foto’s van die heelal. Daagliks verwonder en waardeer ek hoe ongelooflik lucky ek is dat ek met sulke skrale kanse bestaan en boonop die reis met my fantastiese lewensmaat meemaak. Hoe hemelsbreed verskil my en die Game of Thrones karakters se wêreld beskouings!
Benewens verwondering, laat die leesstof my kopkrap oor twee skynbaar uiteenlopende dinge: die dood en ŉ outentieke lewe. Ons gaan almal sterwe. Ons weet dalk nie hoe nie, maar ons gaan. Die duurste verkwisting wat ons onsself kan berokken is om enigiemand anders as onsself uit te leef. Ons is net eenkeer hier. Die vraag na ŉ outentieke lewe is prakties, maar het ook ‘n etiese sy: deur onbeskaamd myself te wees, gee ek jou die groenlig om ombeskaamd jouself te wees.
Wat is ŉ outentieke lewe?
Outentiekheid (“Authenticity”) is een van daai woorde wat ons graag met ŉ hoofletter sou wou spel, soos in Waarheid of Skoonheid. Maar omdat ons dit nie kan verifieer en toets buite ons eie ervarings nie, is dit kompleks en tricky.
Klinkklare definisies van hierdie woorde is taai, maar ons sien dit maklik raak. Dink byvoorbeeld: watter Mona Lisa is meer eg: Leonardo Da Vinci s’n, of ŉ perfekte replika deur ŉ Argentynse sluipmoordenaar? Watter skrywer is meer eg: die een wat elke dag skryf en dikwels publiseer, of die een wat daglank dagdroom oor wolhaarstories maar nooit tot skryf kom nie? Watter bredie is meer authentic: die supermark s’n, of jou moeder s’n? Meeste mense sou antwoord: Da Vinci se Mona Lisa, die skrywende, publiserende skrywer en my moeder se bredie is meer eg, meer outentiek.
Iets of iemand is outentiek indien ons oorspronklikheid (novelty, ŉ persoonlike aanslag of styl) en integriteit (sê wat jy doen en doen wat jy sê) daarin herken. Vir iets of iemand wat outentiek is, sal ons altyd tyd maak. (Ek wonder steeds hoekom die Mona Lisa glimlag. En ek sal altyd weer my ma se bredie wil eet.)
ŉ Outentieke lewe is belangrik. ŉ Inauthentic lewe is ŉ verkwisting van jou lewe en energie. Die aanhaling van Tyrion Lannister aan die begin van die rubriek gee jou ŉ leidraad. Jy sal die waarde hiervan herken in twee treffende tonele uit die sci-fi fliek, X-Men: First Class. Erik Lehnsherr (Magnito) moedig Raven Darkholme (Mystique) in twee verskillende tonele aan om outentiek te wees.
Toneel in die gym:
Toneel in die slaapkamer:
Hoe lééf ek outentiek? 8 voorstelle
Die volgende agt voorstelle sal jou help op jou reis na jou regte egte jy.
Dink na oor die dood. Dit herinner ons: ons lewe nou. Dis die beste manier om bestek te neem van ons seëninge, saam met wie ons is, wat ons doen, wie ons word en of ons daarmee tevrede is.
Omhels jou ervarings met aanvaarding en deernis. Tara Brach ontwikkel hierdie idee van Radical Acceptance in haar gelyknamige boek. Hier is een van haar praatjies:
Vra vrae. Bevraagteken regulasies, die ‘ons-doen-dit-nog-altyd-so’-houding, jou waardes, idees, opinies, motiverings en probleme. Antwoord eerlik en met die beste inligting tot jou beskikking. Kies. Ons moet kies. Om nie te kies nie, is ook ŉ keuse. Elke keuse is nie ewe goed nie en daarom is dit raadsaam om inligting in te win, die mees ingeligte besluit te neem, en te go for it!
Lewe met integriteit: Elke oomblik is ŉ tuin waarin jy die vrugte van die gees groei en die onkruid uitpluk. Dis meer van ‘n oomblik-tot-oomblik, as ‘n daar-doer-in-die-verte ding. Dis nie om dowe neute dat Faust sê, “Blessed is he, who keeps his integrity, for he will not rue the greatest sacrifice”.
Kies jou vriende versigtig. Wil jy meer en meer jou ideale self word? Omring jouself met die soort vriende wat hul waardes, talente en kwaliteite met die soort integriteit uitleef wat jy self nastreef. Hulle is jou spirit-tribe. Beskerm jou spirit-tribe.
Prakseer gedagtigheid (“mindfulness”). Een van die vrugte van ŉ praktyk van gedagtigheid is om makliker in te gryp tussen prikkel en reaksie. Reageer jy met grasie onder druk? Kies jy die reaksies wat jou die meeste bemagtig? Of skop jy jou alie van die wal af en in die sloot van die slagofferskap in? Die goeie nuus is dat gedagtigheid nie net vir askete op plant-gebaseerde diëte is nie -- jy kan dit ook doen. Hoe? Meditasie natuurlik! 10-20 minute stiltetyd elke dag is ŉ goeie begin.
Twee tipes meditasies wat my tans die meeste help is filosofiese meditasie en Vipassana. Filosofiese meditasie is deur die School of Life ontwikkel. Neem 20 minute elke anderdag en besin oor drie vrae: Waaroor is ek tans onsteld? Waaroor is ek tans angstig? Waaroor is ek tans opgewonde? Hierdeur verkry ons ŉ mate van insig waarmee ons met meer barmhartigheid met onsself, ons gevoelens en ons lot oor die weg kan kom.
Vipassana is die Pali woord vir “heldersiende” of “insig”. Jy sit stil in ŉ stil plek. Sluit jou oë, asem in en uit. Jy sal gou agterkom hoe jou gedagtes op hol gaan. Dis okei. Kom terug na jou ervaring van jou asem. Twee hulpmiddels vir die beginner is Howie Cohn se Invitation to Meditation of die app, Headspace.
Hou dagboek. Dit sal jou help om jou idees te versamel. Lys jou doelwitte met ‘n sperdatum en maatstaf. Tel jou seëninge. Indien jy jou dag afsluit met drie goed waarvoor jy dankbaar is, sal jy gelukkiger wees.
Skep. Met woorde, klei, groente, blomme, hout, verf, musieknote, klere, draftekkies of kompertaal. Skep op die manier wat jou die bangste maak. Deel jou skeppingskrag met die wêreld. Twee goed wat my vrek bang maak is om kortverhale en rubrieke te skryf. Waarvoor is jy bang? Wat ook al dit vir jou is, go for it!
Hierdie is natuurlik my outentieke poging. Om werklik outentiek te wees moet jy self vra (en antwoord!): Wat is ŉ outentieke lewe, is dit belangrik en hoe leef ek so? Sluit aan by die alternatief gesprek. Deel met ons jou regte egte jy. Intussen skuif ek voor die kassie in en laat jou met Katy Perry se herinterpretaise van die Lannister kreet: “Hear me roar!”
sterflikheid, die dood, game of thrones, outentiekheid, x-men, meditasie