Die siekte staan algemeen bekend as geilsiekte en hoewel dit sporadies voorkom, is dit 'n baie belangrike oorsaak van skaapvrektes. Dit word dikwels met bloednier verwar (kyk elders).
Uitgehongerde of vreemde skape word dikwels aangetas terwyl skape wat die kamp gewoond is niks oorkom Die omdat hulle die plante of vermy of baie klein hoeveelhede daarvan vreet.
Nitrate word hoofsaaklik in plante aangetref maar kom ook in drinkwater en afloopwater voor. Nitrate verminder die vermoë van die bloed om suurstof te dra, en verander die kleur van die bloed na 'n kenmerkende donkerbruin. soos by blousuurvergiftiging is dit veral verlepte en beskadigde plante wat 'n hoë nitraatinhoud het.
Hierdie bekende siektebeeld staan algemeen bekend as dikkop, geeldikkop en dikoor. Aangesien die siekte 'n nouverwante uitwerking maar verskillende oorsake het, word die sindrome saam bespreek terwyl die plante en die toestande waaronder hulle giftig word, kortliks afsonderlik bespreek word.
Hierdie vorm is die bekende en gevreesde geeldikkop wat in die droë dele van Suid-Afrika, veral die Karoo, teëgekom word. Dit verskyn by uitstek twee tot drie weke nadat redelike goeie reën 'n somerdroogte gebreek het. Warm, wolklose dae en warm winde sal die voorkoms van die siekte aanhelp, vermoedelik deur 'n ontwateringseffek op die plant. Ware geeldikkop gaan altyd met verlepte dubbeltjies gepaard, hoewel verlepte dubbeltjies nie altyd geeldikkop veroorsaak nie.
Dikoor wat deur die grasse veroorsaak word, is minder ernstig as geeldikkop. Dit kom veral in die Noordelike Vrystaat, Transvaal en Natal voor, en kan ook deur ander grassoorte veroorsaak word. Weer eens kan 'n swam wat op die gras voorkom vir die siekte verantwoordelik wees.
Hierdie alg groei in damme in die warm dele van die Transvaal. Dit hou veral gevaar in wanneer wind dit in 'n hoek gewaai het waar diere dit geredelik kan bykom. Dikwels is die lewerbeskadiging wat hierdeur by die dier veroorsaak word so erg dat geen liggevoeligheid voorkom nie en diere dan van primêre lewerbeskadiging vrek.
Die gesig en ore begin dan skielik en dikwels kwaai te swel, wat sekerlik die bekendste en opvallendste siekteteken van liggevoeligheid is. Die skape soek naarstiglik na skaduwee en steur hulle aan feitlik niks anders nie. Soms loop daar 'n helder gelerige vloeistof by die geswolle dele uit. By die bek en oogslymvliese is soms 'n gelerige kleur waarneem baar, ofskoon hierdie verskynsel nie altyd voorkom nie.
Na 'n paar dae sak die swelsel en die vel oor die aangetaste dele droog uit. Dit vertoon dan hard en onbeweegbaar. Die boonste lae kan afskilfer en deur nuwe vel vervang word, maar in ernstige gevalle sterf die volle dikte van die vel af. Diere kan nie met stywe en dooie lippe vreet of drink nie en vrek derhalwe dikwels aan uithongering en dors. Die heIe oor mag ook afgewerp word sodat daar net 'n stompie oorbly.
'n Kenmerkende teken van die siekte is 'n eweredige rooi ring waar die kloutjie of horing en die vel bymekaar kom. Weer eens mag afwerping geskied sodat die horinggedeelte heeltemal los word.
'n Lewermonster in 10% formalien mag van waarde wees om die diagnose te bevestig en moontlik ook om die verantwoordelike plant of swam aan te dui.
Voorkoming geskied deur die kampe waarin die plante voorkom veral in gevaarlike tye te vermy. Dit behoort met die plaaslike veearts bespreek te word.
Die oorsaak van die siekte is verskillende plakkiesoorte (Cotyledon en Kalanchoe spp.). 'n Soortgelyke siekte word ook deur die bobbejaantou (Cynanchum spp.) veroorsaak. Die plakkie is 'n vetplant wat dikwels onder bosse groei en gewoonlik tydens lang droogtes of net nadat skape ; in 'n kamp gejaag is, gevreet word.
Hierdie plante moet nooit by hooi ingesluit word nie. Hoewel dit 'n tydrowende proses is, moet die plante verwyder word voordat voergewasse gesny word. Honger skape moet ook nie in sulke kampe ingejaag word nie.
Indien skape deur droogtes genoodsaak word om kraalbos oor 'n lang tydperk te vreet, is chroniese lewerbeskadiging die gevolg. Diere teer uit hoewel die buik dik vertoon as gevolg van 'n waterige vloeistof in die buikholte.
Die groot aantal gifplante wat bestaan, kan nie hier volledig bespreek word nie. Nog 'n paar van die belangrikstes word slegs genoem: