Verbruiker: Maak jou las ligter met skuldberading | Netwerk24
Verbruiker: Maak jou las ligter met skuldberading
Deur Marteli Brewis 26 Maart 2021 13:29
Skuld is soos 'n diep, donker doolhof waarin jy in die middel van die nag sonder rigting ronddwaal. Die spanning wat dit veroorsaak, kan jou van binne af vreet totdat daar later niks van jou oorbly nie. Jy vat 'n bietjie hier om daar 'n gat te stop, maar aan die einde van die dag is daar net te veel gate.
Maar dis nie nodig om toe te laat dat skuld jou lewe so oorweldig nie.
Hoewel baie verbruikers kan baat vind by skuldberading, veroorsaak wantroue in skuldberaders groot kommer. "Mense is ook bekommerd oor die stigma wat aan skuldberading kleef. Dit beteken mense probeer die probleem self uitsorteer of ignoreer dit en delf hulself dieper in die skuldput," meen Benay Sager, voorsitter van die National Debt Counsellors' Association (NDCA). Johannes Wyngaardt (44) van Kaapstad is tans meer as net knie-diep in die skuld.
"Jong, maak nie saak wat ek doen nie, dit raak net al hoe erger. Ek leen geld hier om daar te betaal. Ek antwoord al lankal nie meer my foon aan die einde van die maand nie, want ek weet dis iemand wat in my nek gaan blaas oor my skuld. Iemand het al genoem van debt review, maar ek het gehoor hulle is almal net so skelm. Nee wat, jong. Ek het myself in hierdie gat ingegrou. Ek sal myself maar net weer moet uitgrou."
Carla Oberholzer van DebtSafe in Limpopo verduidelik skuldberading, ook bekend as skuldkonsolidasie en skuldhersiening, is nie dieselfde as skuld-invordering nie. Dit is 'n wetlike proses wat deur die nasionale kredietwet geskep is.
Dié proses en skuldberaders, krediteure soos banke en kredietburo's word gereguleer deur die Nasionale Kredietreguleerder (NKR) om mense wat oorbelas is, te help om hul skuldlas te herstel op 'n gereguleerde en volhoubare wyse. Sy verduidelik verder enigeen wat een of ander vorm van inkomste verdien en hom of haarself in 'n posisie bevind waar jy nie meer jou skuldverpligtinge kan nakom nadat noodsaaklike lewenskostes gedek is nie, is oorbelas met skuld en kan aansoek doen vir skuldberading en/of -hersiening.
As jy binne gemeenskap van goedere getroud is, is jy en jou eggenoot saam verantwoordelik vir skuld (ongeag wie dit aangegaan het) en moet julle saam aansoek doen. "Skuld gaan dikwels gepaard met rusteloosheid, stres en slapelose nagte. Bloot die feit dat jou inkomste nie al jou uitgawes dek nie, kan duidelike tekens wees dat jy oorverskuldig is en addisionele hulp moet inkry soos skuldberading vanaf 'n geregistreerde skuldberader," sê Carla.
Die skuldberadingsproses neem gewoonlik tussen drie en vyf jaar, afhangend van die hoeveelheid skuld. Sodra al jou skuld op datum is, sal jou skuldberader aansoek doen vir 'n "clearance certificate", waarna jy weer kan aansoek doen vir krediet.
Skuldberading is nie 'n betalingsvakansie of 'n 'quick fix' nie, maar eerder 'n rehabilitasie- proses.
'n Skuldberader is die middelman tussen die krediteur en die verbruiker. "Hulle onderhandel met krediteure vir laer maandelikse paaiemente en verrig 'n reeks administratiewe take waaraan voldoen moet word vir die skuldberadingproses (om 'n druppel in die emmer te noem)," meen Carla. Omdat skuldberading 'n wetlike en gereguleerde proses is, word die verbruiker beskerm tydens die proses.
"Nie net word hul bates (soos 'n voer-tuig en/of huis) beskerm nie, maar hul huidige skuldpaaiemente is so verwerk (minder gemaak soos deur krediteure ooreengekom) dat die verbruiker sy of haar lewenskostes en al die ander nodige kostes kan meemaak en terselfdertyd aanhou om hul skuld te delg. Skuldberading is nie 'n betalingsvakansie of 'n 'quick fix' nie, maar eerder 'n rehabilitasieproses om die verbruiker te help om skuld op 'n gereguleerde wyse te delg deur daardie tawwe tye," verduidelik Carla.
Die kredietwet vereis verder dat skuldberaders 'n geakkrediteerde betalingverspreidingsagent of payment distribution agent (PDA) gebruik om hul kliënt se geld te bestuur om bedrog te voorkom, wat beteken jou geld bly veilig. Hulle sal jou ook voorsien van maandelikse state. "Bly weg van debt review af," waarsku Karel Koekemoer* (48) van Johannesburg, Gauteng.
Karel vertel sy storie onder 'n skuilnaam omdat hy nie wil hê mense wat hom ken, moet weet van sy situasie nie. "Die skelm debt reviewers het vir my vals inligting gegee. Hulle het belowe om my skuld te betaal en het gesê ek sal binne ses maande afbetaal wees. Maar dit was alles net leuens. Ek het hulle ge-email om te kanselleer, maar hulle ignoreer my."
Karel het in 2020 aangeteken vir skuldberading, sonder om heeltemal seker te wees wat dit behels. "Ek het hulle ná twee dae gevra om die ooreenkoms te kanselleer, waarna hulle 'n belaglike kansellasiefooi van R5 000 wou eis. Wat ek waar moet kry? My lewe staan stil en hulle hou aan en aan om my te besteel. Ek dink hulle steek my geld net so in hul sakke! En niemand antwoord die telefoon of e-posse nie. Ek kan nie my kinders se skoolfooie betaal nie. My skuld raak net ál meer. Ek het weke laas geslaap. Ek weet nie meer wat om te doen nie," sug hy moedeloos.
Anne-Carien du Plooy van die NKR verduidelik slegte besluite wanneer dit kom by skuld, is om byvoorbeeld krediet te misbruik om goed te koop wat jy nie kan bekostig nie, of nie werklik nodig het nie. 'n Ander no-no volgens haar, is om kos en ander "consumables" of goed wat jy opgebruik, op skuld te koop. Sy waarsku verder dit is belangrik om te weet dat kredietverskaffers nie jou bankkaarte mag hou wanneer hulle vir jou geld leen nie. Dit is iets wat jy sommer dadelik by die polisie en by die NKR moet aanmeld.
Carla se raad is om eers deeglike navorsing te doen voor jy sommer net na enige skuldberader toe gaan. "Ongelukkig het dit in die verlede gebeur dat mense en 'maatskappye' kanse gevat het en daarmee weggekom het. Maar dit is juis hoekom die nasionale kredietwet nou daar is en via die skuldberadingsproses verbruikers help.
Die NKR het 'n lys van skuldberaders, so maak seker die een wat jy wil gebruik, is gereguleer." Jy kan op dié webtuiste kyk of 'n skuldberader geregistreer is en gereguleer word deur die NKR: www.ncr.org.za/register_of_registrants/registered_dc.php. Verder moet jy ook nie mislei word deur vooraf fooie te betaal nie. "Dis byvoorbeeld ook 'n rooi lig, buiten dat die skuldberader geregistreer en gereguleer moet wees deur die NKR," waarsku Carla.
Alle fooie word streng voorgeskryf deur die NKR en is redelik dieselfde vir alle Suid-Afrikaanse skuldberaders. Die fooie vorm deel van jou verminderde maandelikse betaalplan, uitgewerk as 'n persentasie van jou maandelikse skuld. Benay stel voor jy vra die skuldberader of hulle die "debt counselling rule set (DCRS)-stelsel" gebruik.
"Dit is die industrie se goue standaard en bied baie laer rentekoerse en is 'n vinniger proses. In sommige gevalle kan die rentekoers selfs verlaag word tot 0% vir byvoorbeeld kredietkaartskuld, persoonlike lenings en winkel-lenings." As jy voel jou skuld is buite beheer, of voel jou finansies is in troebel water, soek eerder gouer as later hulp, voordat jy begin verdrink. Skuldberading is dalk net die reddingsboei wat jy nodig het.