Ons kliënte het waarskynlik die verskeidenheid advertensies oor die radio en in die algemene media opgemerk waarin finansiële diensteverskaffers die publiek uitnooi om in hul onderskeie sogenaamde "belastingvrye" beleggingsprodukte te belê. Hierdie produkte word moontlik gemaak deur afdeling 12T van die Inkomstebelastingwet, 58 van 1962, wat in 2015 bekendgestel is as 'n inisiatief deur die Nasionale Tesourie ten einde 'n spaarkultuur onder die Suid-Afrikaanse publiek aan te moedig deur gebruik te maak van die voorafbepaalde en spesifieke toegewings met betrekking tot inkomstebelasting op hierdie rekenings.
In wese beteken dit dat alle bedrae wat uit belastingvrye spaarrekenings ontvang word, vrygestel is van inkomstebelasting, en meer spesifiek:
Dividende wat aan sodanige rekenings betaal word, sal nie onderhewig wees aan dividendebelasting nie;
Realisering van bates in belastingvrye rekenings sal nie kapitale winste of verliese veroorsaak nie (en is dus effektief vrygestel van die kapitaalwinsbelasting regime); en
Enige bedrae ontvang sal vrygestel wees van inkomstebelasting.
Die belastingvrye spaarregime is egter net van toepassing op natuurlike persone en bestorwe boedels van persone wat in lewe bydraes tot hierdie "belastingvrye spaarrekenings" gemaak het. Die regime is dus nie beskikbaar vir maatskappye of trusts nie. Bydraes tot sodanige rekenings word egter beperk tot R30 000 jaarliks sowel as 'n totaal van R500 000 in 'n persoon se leeftyd. Waar hierdie totale oorskry word, sal die oortollige bedrag as belasbare inkomste van die bydraende persoon beskou word en volgens voorskrif teen 40% belas word. (Dit blyk dat hierdie bedrag deur die Wetgewer misgekyk is toe die maksimum marginale inkomstebelastingkoers vir individue onlangs verhoog is vanaf 40% tot 41% …) Dit is 'n redelik knellende voorwaarde, en sorg moet dus gedra word deur individue wat bydra tot hierdie belastingvrye spaarrekenings om nie die bedrae te oorskry nie. Oordragte tussen belastingvrye spaarrekenings asook enige inkomste wat deur 'n individu vanuit belastingvrye beleggingskapitaal ontvang word, word egter nie in die R30 000 of R500 000-beperkings ingesluit nie. Die beperkings is dus net van toepassing op nuwe kapitaal wat by 'n individu se belastingvrye spaarrekening gevoeg word en kumulatief bereken word.
Dit is twyfelagtig of die inisiatief ver genoeg strek en so winsgewend is as wat dit met eerste oogopslag voorkom. Belastingbetalers wat 'n natuurlike persoon is, sal daaraan herinner word dat hulle alreeds 'n jaarlikse R30 000 effektiewe korting op kapitaalwinsbelasting ontvang (die eerste R30 000 van kapitale wins/verlies gerealiseer in 'n belastingjaar word geïgnoreer vir kapitaalwinsbelasting doeleindes), en dat hulle verder ook 'n jaarlikse rentevrystelling van R23 800 ontvang (R34 500 in die geval van individue ouer as 65), nieteenstaande die 12T-toegewings.
Wanneer in aanmerking geneem word dat finansiële produkte wat as konserwatief beskou word tipies dié produkte is wat deur die Finansiële Diensteraad goedgekeur word as "belastingvrye spaarbeleggingsrekenings", sal dit nie vanselfsprekend wees dat na-belasting wins uit belastingvrye spaarrekenings noodwendig spaargeld in die konvensionele vorm sal oorskry nie.
Afdeling 37 van die Wet op Belastingadministrasie, 28 van 2011 (die Adminwet) vereis van belastingbetalers om 'n transaksie wat kwalifiseer as 'n "rapporteerbare transaksie" te rapporteer. Versuim van die belastingbetaler sal lei tot die hef van 'n boete wat wissel tussen R50 000 en R300 000 per maand (afdeling 212) vir so lank as 12 maande. Die doel met die verpligting op belastingbetalers om sekere transaksies te rapporteer, is vanselfsprekend: om die Suid-Afrikaanse Inkomstediens (SAID) in staat te stel om transaksies waarin hy kenmerke van potensiële belastingvermyding bespeur, op 'n deurlopende basis te monitor.
'n "Transaksie" (gedefinieer as insluitend enige transaksie, ooreenkoms, reëling, plan of verstandhouding) word beskou as 'n "rapporteerbare transaksie" indien dit óf aan een van die kriteria uiteengesit in afdeling 35(1)(a) tot (e) voldoen, óf spesifiek in 'n openbare kennisgewing uitgereik deur die Kommissaris van SAID gelys word.
Hierdie artikel handel slegs oor laasgenoemde, en sodanige openbare kennisgewing is op 16 Maart 2015 in die Regeringsgazette nr. 38569 as Kennisgewing 212 uitgereik. Hierdie Kennisgewing lys die volgende transaksies, hieronder opgesom, wat as "rapporteerbare transaksies" beskou word:
Sekere hibriede ekwiteitsinstrumente (tipies omrekenbare of aflosbare voorkeuraandele) wat aflosbaar/omrekenbaar is binne 10 jaar van uitreiking;
Sekere hibriede skuldinstrumente (byvoorbeeld omrekenbare skuldbriewe of ondergeskikte lenings), buiten gelyste instrumente. In die geval van omrekenbare skuldbriewe is dit slegs potensieel rapporteerbaar indien omrekening in die eerste 10 jaar na uitreiking van die notas mag geskied);
Aandeelterugkope deur maatskappye wat meer as R10 miljoen beloop, indien dit gepaardgaan met uitreik van nuwe aandele deur daardie maatskappy binne 'n jaar na die aandeelterugkope plaasgevind het;
Enige bydrae of betalings gemaak deur Suid-Afrikaanse inwoners aan 'n buitelandse trust waarin die Suid-Afrikaanse belastingbetaler 'n voordelige aandeel het of sal verkry, wat in alle redelike verwagting R10 miljoen sal oorskry;
Waar een of meer persone 'n beherende aandeel in 'n maatskappy verkry wat 'n beraamde belastingverlies van meer as R50 miljoen het of dit in alle redelike verwagting sal hê;
'n Ooreenkoms waarvolgens 'n Suid-Afrikaanse belastingbetaler 'n bedrag van meer as R5 miljoen betaal aan 'n buitelandse persoon wat in daardie land as 'n versekeraar gekwalifiseer is.
Die ooglopende doelwit daarmee dat die Kommissaris toegelaat word om 'n lys reëlings soos bogenoemde te publiseer, is om aan die SAID die vermoë te gee om transaksies en/of strukture te identifiseer wat dikwels deur belastingbetalers gebruik word om belasting te ontduik. Die publisering van 'n lys soos bogenoemde stel die SAID in staat om 'n buigsame benadering te volg in die identifisering en monitering van belastingkomplotte, asook om die bevoegdheid te behou om selfs verdere transaksies te publiseer wat gerapporteer moet word sonder om deur die tydrowende wetgewingsproses te moet gaan om hierdie transaksies in die Adminwet gelys te kry.
Benewens 'n lys transaksies wat per se sal kwalifiseer as rapporteerbare reëlings bepaal die Kennisgewing ook dat, vir die doeleindes van sodanige reëlings genoem in afdeling 35(1)(a) tot (e) waarna vroeër verwys is (in teenstelling met dié wat in die Kennisgewing self gelys is), 'n transaksie nie rapporteerbaar sal wees indien die belastingvoordeel voortspruitend daaruit vir alle betrokke partye nie R5 miljoen sal oorskry nie. Hierdie drempel van R5 miljoen is egter nie van toepassing op die lys transaksies waarna hierbo verwys word en wat in die Kennisgewing self gelys word nie.
This is particularly relevant for SME's conducting business through a private company, especially where remuneration is comprised largely of directors' salaries. To give an example in illustration: assume a private company pays salaries to non-directors of R400,000, and R1,000,000 to the two directors of the company collectively. On these facts, the company need not register and pay SDL as non-director salaries amount to less than R500,000. Were the company, however, to pay salaries to non-directors of R600,000, then irrespective of the directors' remuneration, the company would need to register for SDL and pay 1% per month on the total remuneration paid to all employees (including directors).