In sy oorhoofse waardebepaling en daarstelling van ‘n teeldoel moet die Simmentaler teler altyd die volgende relatiewe ekonomiese waarde van ekstensiewe beesvleisproduksie in gedagte hou: REPRODUKSIE/VRUGBAARHEID = 10; PRODUKSIE (GEWIG GROEI) = 2 EN PRODUK (KARKAS) = 1
“Selekteer vir vrugbaarheid en die res sal volg. Ongeooflik! Ja, maar verklaarbaar.” (Reini Rusch)
Die vrugbare koei / vers
Geen beoordelaar kan reproduksie “sien” nie – daarom maak ons gebruik van die jaarlikse Simpro kudde analise en skryf die Simdeks op die skoukaarte. Nogtans moet telers bewus wees van die volgende (uit ‘n lesing van Cas Maré):
Voorkwart: Vroulikheid en hoë vrugbaarheid gaan gepaard met ‘n wigvormige liggamsbou met die diepste punt deur die liggaam, die buik, net voor die uier, en met ‘n wigvormige vernouing na voor na die eerste rib. Die vrugbare koei het ‘n onopsigtelike borsstuk en groot buikomvang en toon geen swaar spierontwikkeling in voor- of agterkwart nie. Dit is ‘n presiese teenstelling met die bul waarin goed ontwikkelde voorkwart en ‘n nou maar goed bespierde agterkwart, tipiese manlike eienskappe is.
Vet: Oorvet beeste is laer vrugbaar en onvrugbare beeste raak vet. Die werklike produseerders is nie vet nie. Die laag vrugbare vers is gewoonlik groot, swaar en vet en vertoon manlik. Vrugbare koeie is nie groot en vleis agtig in bouvorm nie en koeie moet nooit vir vleis of karkas eienskappe beoordeel word nie.
Grootte: Uiterstes in grootte, beide klein en groot, moet vermy word alhoewel die redes daarvoor mag verskil. Die laag vrugbare vers is gewoonlik groot en swaar.
Skouerblaaie-skof: By die vrugbare koei is die skof en nek slank in voorkoms. Die boonste punt van die skouerbladbene is lig van spier en beweeg langsaan en steek uit bokant die rugwerwels as die dier beweeg. Tog vind mens in die beskrywing van die voortreflikhede van menige rasse dat “losheid van die skouer” ‘n ongewenste eienskap is. Daar is egter geen bewys dat ‘n los skouer ooit nadelig was nie. Inteendeel, ‘n “goed bespierde en ferm skouer” of ‘n “stygende kambeen” in die koei is ‘n indikasie van laag vrugbaarheid.
Uier: Vroeë tekens van onvrugbaarheid wat met groot agterdog bejeen word is: opgekrimpte spene wat gesonke is in die uier, lang hare en onder ontwikkeling van die uier. So terloops visuele beoordeling van die uier is van geen waarde om melk produksie te bepaal nie, maar volgehoue melk produksie is ten minste afhanklik van die funksionele doeltreffendheid en konformasie van die uier.
Geslagsorgane: Tekens van vrugbaarheid onder verdenking (selfs al is die betrokke dier tans in kalf) is onder ontwikkeling van die uitwendige geslagsopening met vetaansameling om die stertwortel.
Spierdefinisie en swaar voorkwart ontwikkeling.
Goed ontwikkelde swaar en bespierde skof.
Manlike gedrag, die optrek en laat sak van die teelballe.
Beweging van die skede en growwe haargroei van skede en stertkwas.
Growwe haarbedekking op kop en nek.
Skrotum omvang 30 32 34 36 38
% Goeie semen 13% 20% 52% 65% 95%
Oorerfbaarheid (Johansson en Rendel).
Te jonk te straf gebruik (Neumann).
Die bekende te veel of te min oorwerking, oorvoeding, ondervoeding, te vinnig in ‘n nuwe omgewing gebruik (aankoop) en natuurlik enige siekte toetstand (verskeie navorsers).
Omdat onvrugbare en swak semen nie aan die bul gesien kan word nie verplig ons toetsing vir veilings onder beskerming.