In ’n lesing vroeër vanjaar oor tegnologie, die sosiale media en demokrasie het die bekende Nederlandse politikus Femke Halsema verwys na ’n protesaksie in 1960 van twee swart studente in die suide van die VS. Hulle het in ’n restaurant ’n koppie koffie bestel. Dit was in die tyd van segregasie tussen swart en wit, en hulle is dus nie bedien nie, omdat hulle swart was.
En afgelope Saterdag lees ek in een van die Nederlandse koerante oor ’n storm van protes wat losgebars het in China toe ’n ma van ’n elfjarige dogtertjie in ’n heropvoedingskamp opgesluit is omdat sy dit durf waag het om te protesteer teen die feit dat haar dogter deur die eienaars van ’n bordeel ontvoer is. Een van die eienaars was die plaaslike polisiehoof. Die ma is as gevolg van daardie protes vinnig vrygelaat en met haar dogter herenig.
Uit bostaande word wel duidelik dat ’n regverdige protes in elk geval twee komponente moet bevat. Eerstens moet daar ’n fundamentele en aanwysbare onregverdige situasie wees. Dit kan ’n wetsoortreding wees deur ’n onderneming of ’n verkeerde gebruik van ’n wet deur ‘n (staats)instelling, maar dit kan ook die vorm aanneem van burgerlike ongehoorsaamheid teen ’n moreel onregverdige situasie.
Sonder om daardie verlede te vergoeilik, meen ek dat dit tans nie as argument gebruik kan word teen die reg van Afrkaners om teen oortredings van die Grondwet te protesteer nie. Want dit sou beteken dat een bevolkingsgroep net vanweë sy verlede nie dieselfde regte het op demokrasie as die ander bevolkingsgroepe in die land nie. Dis soos om teen die Duitsers te sê julle mag nooit volwaardig lid word van die Europese Unie weens die uitmoording van die Jode tydens die Tweede Wêreldoorlog nie.
Protes is ’n onlosmaaklike deel van demokrasie, maar op voorwaarde dat dit die reëls van die demokratiese spel gehoorsaam.
“Die Stigting is van mening dat die reg op die gebruik van jou amptelike taal – en die verwagting dat dit billik en met gelyke aansien behandel sal word – ’n integrale deel van die grondliggende waardes van menswaardigheid en gelykheid is,” lui die verklaring.
“Gevolglik kan die rekords nie aan die hof voorgelê word om te bewys dat voldoende konsultasies inderdaad plaasgevind het, soos wat die wet vereis nie,” het Doris Tshepe, prokureur, aan die hof gesê.
As ek reg het … nooit, want die persone/instansie wie die saak gedryf het, het ongeag ‘n die hele dorp teen die verandering van die naam gestem het, met die mandaat aan die slaap gesit en was met die broek op die knieë gevang, toe loop die tyd uit en probeer hulle die saak, mosterd na die maal hof toe vat!
Ons mense moet saamstaan en net eenvoudig weier om na ons dorpe te verwys as hierdie volksvreemde benamings. Wanneer iemand jou vra waar jy woon, noem dan die oorspronklike naam en sê jy woon in die dorp, nie die lokasie nie! :-)