Waarom swyg Steinhoff oor Deloitte? – hofstukke | Netwerk24
Deur Nellie Brand-Jonker 23 Julie 2021 16:01
'n Aandeelhouer van Steinhoff voer in nuwe hofstukke aan die maatskappy moet gelikwideer word omdat hy belangrike inligting van sy aandeelhouers en skuldeisers oor 'n ooreenkoms met Deloitte verswyg.
Markus Jooste, voormalige uitvoerende hoof van Steinhoff, is nog nie van bedrog aangekla nie. Foto: Jaco Marais
Deloitte was sedert 1998 byna twee dekades die eksterne ouditeur van Steinhoff.
Jan Lamprecht, 'n aandeelhouer wat bykans R7 miljoen verloor het ná die ineenstorting van die maatskappy se aandeelprys, beweer in nuwe hofstukke nogtans is nie Deloitte óf die jare lange ouditvennoot Xavier Botha ooit deur Steinhoff ondersoek nie.
Lamprecht wil op 'n dringende grondslag ingryp in 'n likwidasie-aansoek teen Steinhoff wat vroeër die jaar deur die voormalige eienaars van Tekkie Town gebring is. Hy soek 'n bevel dat hy as mede-applikant mag ingryp, toon die hofstukke wat Vrydagmiddag op Steinhoff bedien is.
Die saak word in September aangehoor.
Hy voer aan dit sal billik en regverdig wees om Steinhoff te likwideer.
"Die respondent het 'n wanfunksionele entiteit geword waarvan die bates verkeerd aangegee is om 'n opportunistiese en oordrewe beeld daarvan en van sy winsgewendheid te skep; sy bestuur het na bewering bedrog gepleeg; onreëlmatighede in die finansiële verslagdoening is gepleeg en die maatskappy het versuim om die oortredings en misdade wat die ineenstorting van sy aandeelprys in Desember 2017 veroorsaak het, behoorlik te ondersoek en aan te spreek," voer Lamprecht in sy eedsverklaring aan.
Steinhoff staan die likwidasie teen.
Lamprecht en nog 'n aandeelhouer het in 2020 in die hooggeregshof in Pretoria 'n eis teen Deloitte vir skadevergoeding ingestel*.
Dit is duidelik dat die huidige korporatiewe beheer en bestuur van Steinhoff nie vertrou kan word nie.
Hulle het gesamentlik byna R12 miljoen verloor.
Lamprecht wou al sedert einde 2017 vasstel of Deloitte ondersoek word en moes in November verlede jaar tot sy skok verneem dit is nie gedoen nie.
Daarna het Steinhoff in Februarie 'n ooreenkoms met Deloitte bekend gemaak wat dié ouditfirma sou vrywaar van skadevergoedingseise indien eisers 'n skikkingsvoorstel sou aanvaar.
Ingevolge die ooreenkoms dra Deloitte R1,2 miljard tot die skikking by wat Steinhoff ingevolge art. 155 van die Maatskappywet in Suid-Afrika beoog.
Vrae hang oor wanneer Deloitte geweet het van die bedrog wat deur die bestuur van Steinhoff gepleeg is. Foto: Reuters
Die besonderhede van die ooreenkoms met Deloitte is nie bekend nie.
"Gegewe dat dit voorkom of Deloitte se optrede, versuim en oortredings nooit ondersoek is nie, is die gronde vir só 'n ooreenkoms hoogs verdag."
Lamprecht sê met 'n likwidasie sal 'n deeglike ondersoek oor die transaksie tussen Steinhoff en Deloitte volg.
"As Steinhoff sy volle verlies van Deloitte se versekering verhaal het, het ek en al die ander aandeelhouers en krediteure dalk 'n beter uitkoms gekry as 'n potensiële 6c vir elke R1."
Hy meen die aanbod van R1,2 miljard deur Deloitte kan nie anders as 'n skulderkenning geïnterpreteer word nie.
"Die blote feit dat Deloitte nie verantwoordelikheid aanvaar nie, maar tog 'n groot finansiële bydrae aanbied, plaas hulle en Botha in die kollig vir 'n behoorlike ondersoek.
"Dit is duidelik dat 'n transaksie tussen Deloitte en Steinhoff bereik is sonder dat die publiek, aandeelhouers of die parlement daaroor ingelig is. Die blote feit dat die inhoud daarvan doelbewus van die publiek weerhou is, dui daarop dat Steinhoff nie Deloitte wou ondersoek nie en nie sou voortgaan om teen die ouditfirma se aanspreeklikheid-versekeringsdekking te eis nie."
Lamprecht onthul in die hofstukke dat Deloitte in sy pleitstukke in die aansoek van November 2020 verwys na die "bestuursbedrog deur Markus Jooste (voormalige uitvoerende hoof) en 'n klein groepie in die binnekring".
"Die verweerder erken dat Jooste en ander op 'n deurlopende grondslag bestuursbedrog gepleeg het, ook ten tyde dat die jaarstate deur die verweerder geoudit is."
Hy meen daar kan gesien word hoe ernstig Deloitte die wanbestuur by Steinhoff beskou, omdat Lamprecht-hulle in November in die eis na "onreëlmatighede" verwys, maar die ouditfirma in sy verweer na bestuursbedrog verwys het, "wat duidelik 'n ernstiger gebeurtenis beskryf as blote onreëlmatigheid".
Lamprecht voer aan Deloitte moes geweet het dat die "ernstige dade wat as bestuursbedrog beskryf word, gepleeg is, selfs voordat die pleitstukke ingedien is".
As Steinhoff sy volle verlies van Deloitte se versekering verhaal het, het ek en al die ander aandeelhouers en krediteure dalk 'n beter uitkoms gekry as 'n potensiële 6c vir elke R1.
"Die vraag ontstaan hoe Deloitte die inligting bekom het, want die publiek weet dit nie, die PwC-verslag is tot vandag toe nie vrygestel nie en Jooste en die klein groepie in die binnekring is nie skuldig bevind of in hegtenis geneem daarvoor nie. Dit is duidelik dat Deloitte op sy eie as Steinhoff se ouditeur die inligting moes verkry het om so 'n inkriminerende verklaring te maak."
Lamprecht meen Deloitte het 'n plig gehad om die beweerde bestuursbedrog te openbaar toe hulle daarvan bewus geraak het.
Blykbaar het Deloitte daarna in die hofsaak in Pretoria aangevoer hulle het van die bedrog bewus geraak omdat Louis du Preez, uitvoerende hoof van Steinhoff, dit in die parlement tydens 'n verskyning voor 'n parlementêre komitee erken het.
Lamprecht het vrae oor wanneer Du Preez dié kennis opgedoen het en of dit ingevolge die Wet op die Voorkoming en Bestryding van Korrupte Aktiwiteite (PCCA) by die polisie aangemeld is.
Volgens hom het Steinhoff die verantwoordelikheid om ingevolge die PCCA-wet 'n vars verslag met die PwC-inligting by die Valke in te dien voordat die art. 155-skema aan aandeelhouers voorgestel word.
Ook die inhoud van die PwC-verslag "kan baie help om sy aandeelhouers behoorlik en deeglik in te lig voordat die art. 155-skikking goedgekeur word".
Hy meen om die verslag te publiseer sal dien as beskerming om te verseker geen "onderduimse" transaksies het plaasgevind nie en dat die skikkingsbedrag die optimale voordeel is wat vir eisers onderhandel is.
Vrae oor direkteure
Lamprecht het ook vrae oor die ooreenkoms wat met die versekeraars van die voormalige direkteure bereik is en ook deel vorm van die art. 155-skikking. Indien die skikking aanvaar word, word sekere voormalige direkteure van eise teen hulle gevrywaar.
Hy sê dit is vir hom "baie kommerwekkend dat die ingewikkelde manier waarop Deloitte en die versekeraars van direkteure en amptenare se vrywaring van eise in die art. 155-skema voorgestel word, daarop dui dat PwC heel waarskynlik sekere partye geïdentifiseer het vir wie Steinhoff nou vrywaring soek".
'n Lys van voormalige direkteure vir wie vrywaring gesoek word, is voorheen verskaf.
LEES OOK: Steinhoff: Versekeraars dok op, nie vir Jooste en kie
Lamprecht verwys na 'n berig oor 'n brief van 'n voormalige direkteur en voorsitter van Steinhoff, Len Konar, van 12 Oktober 2017 waarin dit voorkom of hy en ander voormalige direkteure Jooste se strategiese ondernemings met die verdagte Talgarth-groep ondersteun.
In 'n opsomming oor die forensiese ondersoek deur PwC na onreëlmatighede met Steinhoff se boeke, is die Talgarth-groep uitgelig as een van die ondernemings waarmee die beweerde bedrog gepleeg is.
"Konar is 'n direkteur en soek nou ingevolge die art. 155-skema kwytskelding en vrywaring," sê Lamprecht in sy eedsverklaring.
"Dít laat die vraag ontstaan hoekom vrywaring nodig is vir die partye, veral gegewe die mediaberigte onlangs oor die korrespondensie van een van die vorige direkteure dat sommige van hierdie voormalige direkteure ten volle ingelig was van die besluite wat deur Jooste en die bestuur in die binnekring geneem is."
Lamprecht beweer die art. 155-skikkingsvoorstel is opgestel om Steinhoff se bondgenote, makkers en medewerkers te beskerm.
"Dit is duidelik dat die huidige korporatiewe beheer en bestuur van Steinhoff nie vertrou kan word nie. Dit is duidelik dat die regte en belange van alle belangepartye beter gedien sal word as Steinhoff onder die beheer van onafhanklike likwidateurs geplaas word."
* Deloitte het in sy pleitstukke op Lamprecht se eis verlede jaar gesê daar is geen geldige eis nie en omdat daar geen regsgronde vir die eis is nie, die hof gevra om dit met koste af te wys. Die pleitstukke is reeds ingedien en daar word op 'n verhoordatum gewag, volgens Lamprecht.