Pipstories.co.za: Verslag oor projekte
Pip Edutainment Trust: Pip en die Seisoene
Hier volg ’n volledige agtergrond en oorsig oor die ontwikkeling van Pip en die Seisoene asook n onpartydige professionele Sielkundige/opvoedkundigeverslag oor die waarde van die verhaal self.
Aan die begin van 2011 is “PIP EDUTAINMENT TRUST” (opvoeding d.m.v. vermaak) gestig deur twee voormalige SAUK -kollegas, Pieter Lourens en Francois van Heyningen, met die doel om Afrikaanse verhale (in dialoogvorm met byklanke en musiek) op gemeenskapstasies te laat herleef. Die eerste 5 Afrikaanse baanbreker-Gemeenskapsradiostasies, is Radio Helderberg (in die Wes-Kaap), Radio Pretoria (in Gauteng en Limpopo), Radio Panorama (Vrystaat), Radio Alpha en Radio Kragbron (Nelspruit -en Witbank- omgewings in Mpumalanga.) Uitsendings op hierdie stasies het op 6 Junie 2011 begin en sedertdien is Radio Namakwaland en Beach Radio (Scotborough, Natalse Suidkus/Afrikaans/Engels), bygevoeg. Ons ontvang egter daagliks versoeke van nog radio-stasies wat aan hierdie aaneenlopende projek wil deelneem.
In 2017 word die verhaal “Pip die Perskepit” ook uitgesaai op die nasionale uitsaaier SABC se gewilde Afrikaanse kanaal, RSG (Radio Sonder Grense)
In die Drama-projek “UIT DIE SKATKIS VAN ONS SKRYWERS” het ons begin met n oorspronklike idée en verhaal van Pieter Lourens – “PIP EN DIE SEISOENE,” geskryf in dialoogvorm met byklanke en musiek en karakterisering onder regié van Francois van Heyningen.
“PIP EN DIE SEISOENE”, (Deel 1 en Deel 2) is n gesinsverhaal vir kinders, maar ook vir volwassenes wat kan dink en voel soos n kind – daarom die eerste werklike gesinsverhaal vir die hele gesin op Radio. Die reaksie van byna twee miljoen luisteraars ( op hierdie stasies) in die onderskeie streke en gemeenskappe, was (en is steeds) oorweldigend en het alle verwagtinge oortref. Deel 1 eindig op n hoogtepunt met Episode 45, terwyl Deel 2 tans in wording is.
Daar word ook tans gewerk aan die dramatisering van twee opvolg-verhale van die bekroonde Hertzogpryswenner, F.A. Venter, nl. sy MAN VAN CIRENE en GEKNELDE LAND. Die bedoeling is om (voorlopig) slegs die beste, gewildste en mees opvoedkundige ouer boeke te dramatiseer vir oud en jonk.
B. “PIP EN DIE SEISOENE”- SINOPSIS:
Die verhaal van Pip is geskryf en verwerk in die styl van n kinder-aksiedrama. Die luister-teikengroep is vanaf 6 jaar oud, maar die storie is op so manier geskryf en verwerk dat volwassenes dit ook boeiend sal vind en in afwagting sal wil volg.
Alhoewel die storie wentel rondom n perskepit en n boer op n plaas, sal luisteraars nie anders kan as om hulself met Pip en sy omstandighede te vereenselwig nie. Ja, hierdie is n storie wat lynreg die waarhede, vrese en drome van die mens aanspreek – in die eenvoud en styl van n kinder-aksiedrama.
Omdat hierdie n storie is oor n perskepit en diere waarmee hy mee te doen kry op sy lewensbaan, is potensiële probleemareas soos ras, taal en godsdiens, nie faktore wat enigiemand aanstoot kan gee nie. Die boer is n boer – en wanneer die storie bv. in Afrikaans en Engels opgeneem word, neem karakters die taalgroepe se eienskappe aan. By enige ander taal, soos bv. Zulu, Xhosa of watter taalgroep ookal neem die storie outomaties vorm aan, rondom die spesifieke kultuur en identiteit; sonder dat enige karakter enigsins aangepas hoef te word.
•	Vermaak – geskik vir kinders vanaf die ouderdom van 6 tot ( insluitend) volwassenes;
•	Opvoedkundig – Alle karakters is vooraf nagevors om seker te maak dat die feite met lewenswerklikhede en karakterisering ooreenstem;
•	Inligting oor spesifieke onderwerpe (soos bv. die bestaan en funksionering van sekere diere, plante en die klimaat) word feitelik weergegee;
•	Moraliteit – Morele aangeleenthede soos o.a. omgee vir ander, goeie maniere, hulpvaardigheid, empatie, geduld en verdraagsaamheid, is alles deel van die pakket en word deurgaans in die storielyn verweef op n prakties-sinvolle wyse.
Wat ons ten alle koste wou vermy, is dat hierdie storie soos nog n skool les sou klink en daarom is dit doelgerig geskryf as n vermaakstuk. Die eenvoudige skryfstyl is gevul met elke moontlike emosie – humor, patos, hartseer, vreugde – om dit eg en outentiek te laat oorkom.
Pip en die Seisoene: SKRYWERS
Hier volg n kort bekendstelling van die skrywers:
Pieter, tans sanger/musikant en bestuurder van sy eie bemarkingskonsultasie onderneming, was onder andere n hoërskool-onderwyser (graad 8-12) en het vir bykans 7 jaar vir die Nasionale uitsaaier (SAUK/SABC) gewerk, waar hy betrokke was met die vervaardiging van radio- en televisie –programme.
Hy is vir die afgelope 20 jaar aktief betrokke in die sakewêreld.
Is getroud met die bekende sopraan, LUCILLE ACKERMAN en woonagting in Somerset-Wes, in die Westelike Provinsie van Suid Afrika. Saam het hulle 7 kinders waarvan een, n dogter VERONIQUE uit hulle huwelik gebore is.
Francois, n gegradueerde (met hoofvakke wat o.a. Geskiedenis, Musiekgeskiedenis, Kerkgeskiedenis en Kommunikasiekunde insluit) is onder andere ook professionele sanger en gesoute akteur met n skrywersloopbaan wat lees soos n boek. . .
Nie net was hy betrokke by Radio as Omroeper-regisseur vir langer as veertig jaar nie, maar ook bestuurder by Springbokradio se drama-departement. Hy het tot op datum ongeveer 12 radioverhale met n totaal van 1800 episodes geskryf waarvan onder andere die gewilde “AGENT NUL-DUBBEL-NUL-AG”, “HUIS VERGEET-MY-NIE”, en “KRINGLOOP VAN DIE LEWE” . Daar het ook n geestelike boek “HOE OM SUKSESVOL TE LEWE” uit sy pen verskyn, wat uitgegee is deur Lux Verbi.
Bogenoemde dra alles daartoe by dat Francois vandag bekend is as een van Suid-Afrika se mees ervare radio-persoonlikhede –as akteur, skrywer, verwerker en omroeper-reggisseur.
“Pip en die Seisoene” BEGROTING: Radio/CD-produksies:
n Tipiese begroting van n radio-dramaproduksie word as volg saamgestel (d.w.s. per taal/ per episode):
Oorspronklike skrywer, Skrywer/radio verwerkings, Taaladviseur/vertaler, Regisseur, Uitvoerende Vervaardiger, Ateljee (stem-opnames), Ateljee (na-produksie), Klankingenieur (stemme), Klankingenieur (na-produksie), Produksiekoördineerder, Verteller, 7 akteurs, Bemarking en administrasie, en BTW.
In hierdie geval beloop dit:	R 6 000.00 (p/episode)
X 5 episodes per week:	R 30 000.00
x 10 episodes per seisoen (reeks – 2 weke):	R 60 000.00
x 45 episodes	R 270 000.00 (Kostes van Deel 1 –Pip)
Hierdie pryse sluit nie enige ontwikkeling ten opsigte van CD verpakking en verspreiding of bemarkingmateriaal in nie.
C. OPVOEDKUNDIG/SIELKUNDIGE ANALISE VAN “PIP EN DIE
SEISOENE” –deur Dr. Margaret Lourens.
An analysis of the story about Pip and the seasons.
Analysis by: Dr Margaret Lourens (Phd – Psychology of Education [University of Johannesburg]
The Story about Pip-original idea written by: Pieter Lourens (whom Dr Margaret Lourens has never met – the surnames coincide – which is a remarkable occurrence)
Radio/drama arrangement with dialogue and sound effects, written by: Francois van Heyningen
Pip is a peach pip, on a journey of self-discovery. Pip represents/symbolizes the seasons of human experiences and the need for communication and growth.
The story of Pip embodies how opportunity is born of adversity. The essence of the story lies in the words of Albert Einstein (n.d.) “In the middle of difficulty lies opportunity”.
Pip encounters many difficulties which epitomize the experiences many of us have had to contend with as children and adults throughout our lives:
Pip is unhappy and forlorn. He is discontented and desolate as he feels he only exists and does not live. He simply lies on a table in the farm-yard feeling meaningless. He falls into a pit of self-pity because he is fraught with feelings of worthlessness which sadden him. It is as though he is in the ‘autumn’ of his life.
The owner of the farm (Farmer John –in Afrikaans Boer-Jan) speaks to Pip and tells him that he (Farmer John) has a PLAN for Pip. BUT Pip does not trust Farmer John because Pip does not yet know him and therefore remains suspicious.
Pip is surrounded by persons (children and adults) who care for each other and support one another. However, he is alone and miserable. Pip does not have the ability to reach out to others for support – love, caring, communication. He isolates himself. He does not have the ability to apply introspection.
Farmer John continuously approaches Pip – appeases Pip and pacifies him – tells Pip to trust him (Farmer John). Farmer John tells Pip that he is going to plant Pip and that growth will take place – Pip will grow into a tree which will bring forth fruit. Yet Pip is doubtful.
When he is offered the opportunity for inner growth, Pip ignores it. BUT persistence and encouragement from friends (personified by the
Kind Farmer John,[who has a PLAN for Pip] a mole, an ant, a dog and an owl), bring some measure of resistance to Pip’s self-pity. Yet Pip defers from trusting others – he is in the ‘winter’ of his life. He experiences loneliness, anxiety, fear, and a certain amount of disillusionment. Farmer John increasingly appeals to Pip to trust him. Farmer John plants Pip and waters him and whilst doing so encourages Pip to lay his trust in what he, Farmer John has planned for Pip. Yet Pip remains dubious of the farmer’s intentions.
Fear becomes reality in the form of a snake – temptation and poison – poison to the inner self, the inner core, psyche, which reinforces Pip’s loneliness, anxiety and disillusionment. Pip is filled with doubt, as temptation (personified by a snake) sets in.
The snake deviously uses persuasive qualities to palm off respect and trust from Pip. This epitomizes devious qualities of persons in reality – those who envelop us with fear and intimidation – in the form of losing our jobs (occupations), life positions/situations, achievements and attainments. We are subsequently inclined to lose self-worth, self-confidence and are overcome by negativity. Disillusionment is reinforced.
The persistence of the kind farmer comes to the fore again in the spring of Pip’s life. The process has been slow, as Pip has continually resisted encouragement. The personification of a peach pip, planted in the earth and which begins growing, is the quintessence of human life – growth.
From absolute aloneness and loneliness, the support of kindly friends who care for Pip (the benevolent farmer, the ant and the mole) is not in vain.
The lesson to be learned from Pip’s feelings of worthlessness, unhappiness and disillusionment is: people are there for people; do not give up on life, trust only those whom you consider trustworthy; NEVER give up!
Pip’s experiences with the snake (which represents persons whom we cannot trust, are devious, sly, manipulative, deceitful, insincere and underhand) have given Pip new insight. Bearing the realization of the snake’s underhand, treacherous qualities in mind, Pip now perceives things differently. Growth has begun – spring is forthcoming in the form of hope and inspiration. Pip now begins to comprehend things differently.
Yet Pip backslides – he remains suspicious because of all life’s impediments pain and strife. He has lost so much trust and faith in fellow beings that he yet again succumbs to self-pity – he withdraws from society.
Nevertheless, his friends, Farmer John, (who, throughout Pip’s doubt and fear, has encouraged Pip to trust), the mole, ant, dog and owl persevere by supporting him physically and emotionally. The process is slow, yet forthcoming. The continuous love and nurturing bestowed upon Pip by his friends, bear fruit. By virtue of encouragement, assistance, inspiration, reassurance, Pip’s friends lead him to the ‘summer’ of his life! Pip has grown into a tree – he now realizes that he has brought forth fruit – peaches – and that this was farmer John’s plan all along.
He has reached fulfilment through Farmer John whose PLAN with Pip has been accomplished! Pip now feels forthcoming satisfaction, contentment and love, because unbeknown to him, throughout all his ordeals and strife he has spread encouragement, assistance, inspiration, reassurance to others through the seasons of his life. He has learned from those whom he can trust. Pip has availed himself of opportunity in “the middle of difficulty” (Albert Einstein n.d.).
D. AFRIKAANS-RENAISSANCE-1- (KULTUURPROJEKTE – RADIO/CD )
(“UIT DIE SKATKIS VAN ONS SKRYWERS”)
(Vir Afrikaanssprekendes en diegene wat Afrikaans verstaan en kan
Vandag nog (na byna 30 jaar) word daar met heimwee terug gedink aan die destydse kommersiële sender van die SAUK, SPRINGBOKRADIO. Hierdie stasie was (soos u waarskynlik weet) veral bekend vir sy radio-verhale waaraan oud en jonk verslaaf was. Kinders kon nie gou genoeg ná skool by die huis kom nie; sport- en ander aktiwiteite is afgeskeep, huisvroue het ook die huishouding afgeskeep en moes selfs die verhale vir hulle mans op band opneem om later daarna te kon luister.
Hiermee sê Francois van Heyningen: “Dit was my voorreg om die “skuldige” te wees wat verantwoordelik was vir hierdie daaglikse ontwrigting en chaos.” (Ek verwys u graag na Francois se CV as radio-skrywer/regisseur en Bestuurder: Drama op Springbokradio en later die Afrikaanse Diens –tans RSG.) (dit is op aanvraagbeskikbaar) Verder sê Francois: “Nog steeds diep betrokke by (veral) Gemeenskapsradio (landswyd en Namibië), word ek dikwels genader om van hierdie stasies te voorsien van gedramatiseerde liefdes/aksieverhale met humor en nostalgie.
Nou het ek ( na ongeveer vier jaar se navorsing) die stadium bereik dat ek gereed is om die produksies en verspreiding na die verskillende stasies, met gemak te kan hanteer”.
Die oorkoepelende opskrif van dié projek, sal daagliks (op Gemeenskapstasies) geadverteer en uitgesaai word as “ UIT DIE SKATKIS VAN ONS SKRYWERS “en sluit in daaglikse vervolgverhale van 12’ 00”-episodes en behels oorspronklike romans van ons bekendste skrywers – in radio-drama dialoog-vorm verwerk met musiek en byklanke. (40 tot 80 episodes per boek of oorspronklik-geskrewe verhaal.)
“Waar ek ookal by Vroueverenigings en klubs en ander byeenkomste optree, vind hierdie gedagte groot byval en die titel “UIT DIE SKATKIS VAN ONS SKRYWERS” word nog ( na byna 30 jaar) goed onthou –veral by die ouer generasie,” aldus Francois.
Sekere dinge het vanselfsprekend gedurende die afgelope byna 30 jaar verander. So het my eie, persoonlike navorsing getoon dat die prentjie tans soos volg daar uitsien:
1.	Ná die aanslag en oorweldigende impak van televisie en die gelyktydige insinking van die verhoog en radio, het daar sedert die vroeë negentigerjare ‘n oplewing van die verhoog en veral die Radio plaasgevind. Die tyd is nou reg om juis DIT d.m.v. Radio en CD ten volle te benut;
2.	Daar het ‘n reaksie by die meeste volwassenes ontstaan teenoor die oordonderende televisiemedium met sy toenemende newe-effekte soos vuil taal, degenererende geweld, swak, morele waardes, swak taalgebruik by sommige kinders, tieners en ander jongmense en ‘n algemene vervlakking van standaarde;
3.	Die Afrikaner soek weer skoon, rustige en opbouende ontspanning.
4.	Soos reeds genoem, word ons ouer ontspanningsliteratuur en historiese boeke verwaarloos, terwyl die aanvraag al hoe groter word.
5.	Daar is ? “honger” by die jeug van vandag om meer te wete te kom oor die leefwyse en probleme van hulle voorouers. (PIP EDUTAINMENT TRUST voorsien in hierdie behoefte.)
So terloops -hieronder volg ? onlangse, (op Wêreldboekedag) betekenisvolle en insiggewende skrywe in DIE BURGER se “Boekenbrug” deur Willem de Vries onder die opskrif, “Nuwe era vir skryfwerk van ouer skrywers?”( Maar daar is ook kosbare materiaal van ons jonger skrywers wat geskik sal wees.)
Willem de Vries skryf:
“Die laaste ruk is onder die Afrikaanse leserspubliek ‘n hernude belangstelling in die werke van ouer skrywers.
Hiervan getuig heruitgawes van W.A de Klerk se Swerwer-reisboeke, G.R. von Wielligh se Boesmanstories (wat laas in 1919 en 1920 uitgereik is), Wium van Zyl se modernisering van Thomas Francois Burgers se Toneelen uit ons Dorp, Theunis Krogh se Keurboslaan-boeke en dié van Dot Serfontein wat nog kom.
Ook geniet ‘n mooi klomp stories oor die lewe in moeilike jare van die vorige eeu aandag: van Gert Sarrisam se verhale oor die afgeleë wêreld van sy jeug tot Abraham Phillips se stories uit arm gemeenskappe. Herdrukke van P.J. Schoeman se Fanie-boeke is ook op die rakke.
‘n Hele paar ouer Afrikaanse skrywers het ander kultuurgroepe se verhaalskat bestudeer en opgeteken. ‘n Moderne variasie is die Venda-verhale in Ina le Roux se “Die Reën kom nie Maklik Nie- Stories van agter die Soupansberg.”
Riana Scheepers wys in haar resensie daarop dat onder andere Jack Cope dit ook gedoen het met die Zoeloe-sprokies oor Hlankanyana in “Verhale van ‘n Vabond”; Minnie Postma het die Basotho se verhale opgeteken in onder meer “Legendes uit die Misrook”. Hennie Aucamp noem in ‘n bespreking van Vlam uit die Vlaktes, ‘n Keur uit die verhale van E.de Roubaix, dat “Die Dans van die Reën” in Eugene Marais se Dwaalstories ‘n Koranna-storie is.
Daar bestaan ook Afrikaanse verwerkings van hierdie soort verhale, soos G.H. Franz se “Makhwabitsana”,ens.Is dit nie nou die tyd dat die heruitgawes, herbekendstelling en nuwe uitreikings van mekaar se verhale groter aandag moet geniet nie? Loeiende politieke korrektheid het hopeloos bedaar, lesers het volwassener geraak en hulle lees nou ook verby die politiek van die tye waarin die verhale geskryf is. Só beskou, is die stories wat die verlede in kaart bring, nie noodwendig nostalgiese verhale nie, en te maklik word nostalgiese verhale “afgemaak” as synde die gewilde verhale van ‘n nou “byna verbode, goeie oue tyd”, eintlik kuriosa.
Vir ‘n tyd lank het dit gelyk of Dana Snyman een van die weiniges was wat in gewilde fiksie in Afrikaans vreesloos vertel van hoe dit óók was. Dit is allerrmins ‘n “lied in die hart” vir die verlede, dit dui veel eerder op die verlange na geborgenheid in die hede. Die lewe en wêrelde van vorige tydvakke met hulle eie, unieke probleme, was immers geensins minder geskakeerd as nou nie.
Dit is ‘n been waaruit nog baie murg geklop kan word, (‘n mooi vertaalde frase van Koos Oosthuysen uit die Xhosa). Dit is die soort verhale van tóé wat nou
weer wys hoeveel van mense se tradisionele lewe verander én dieselfde gebly het, hoe aangepas is en hoeveel daarvan politieke projeksies van die tyd was en nou weer is.
Dié soort leefwyses was te lank bladstil. Ook die verlede is nie staties nie.
Pas is Oosthuysen se “Twintig Verse in Vertaling” uitgereik, iets wat vir Antjie Krog, uit eie reg vertaler van inheemse gedigte in “Met woorde Soos met Kerse”, die “gestalte van ‘n mirakel” noem.”
(Volgens die artikel deur Willem de Vries.)
Die tyd het aangebreek. Gemeenskapstasies is nou die laaste vesting om die “glorie” van die radio-drama te laat herleef. Die uiters positiewe reaksie op die eerste 45 episodes van “PIP EN DIE SEISOENE”, oor die senders van die reeds-genoemde Gemeenskapstasies, het reeds bewys dat die reeks ‘n reuse sukses is.
Weens die hoë produksiekoste, is dit egter nie vir “PIP EDUTAINMENT TRUST” volhoubaar nie, tensy finansiële ondersteuning d.m.v. borgskappe deur Afrikaanse Kultuur-organisasies verkry kan word.