Ons Boere Se Trotse Geskiedenis
Boere Stories, Staaltjies en Kommando's
Stories en Staaltjies::Generale Kommandante::Vroeër geskiedenis.::Rebelle Leiers in hul stryd.::Veldkornette, Kommandante, Kommando's::Algemene Boere Foto's::Website Builder
1 - Smuts met sambok afgeransel
2 - Ooggetuie-verslag van luitenant Liebenberg
3 - Vrystater gee Kakie-offisier kopskoot
4 - "Te wit" brood laat Engelse op vlug slaan.
5 - Boervrou hou op sing toe sy hoor
6 - Kosie Boereoorlog se Dirkie Uys
7 - Seun met patroon geïntimideer.
8 - Thomas Dreyer se hartseer einde.....
9 - Briewe in gebroke Nederlands vertel
10 - Seun van 12 sneuwel vir volk en vaderland.
11 - Misdaad teen ons voorouers die Boere.
12 - Kinders in kamp hospitaal slaap op die vloer
13 - "Tommies" was gewone, tipiese Britse soldate
14 - Vrou beleef 'benoudheid' van Boereoorlog
15 - Soldate laat spoor van verwoesting na.
16 - Gulsige soldate los verrassing vir Boervroue.
17 - Dié hansperd was 'n turksvy vir die Kakies.
18 - Boerevroue in oorlog onthul wandade.
19 - Ma en dogter hartroerend herenig op vlugtog.
20 - Guerrilla-aanvoerder se heldedaad eeu gelede
21 - Weke in vuil perdetrok.
22 - Boervroue kon hulle nie sommer onderkry.
23 - Springfontein 'n depot Vrouemonument.
24 - Luistervink kom sy moses in kamp teë.
25 - Vlootbrigade neem nie deel aan besetting.
26 - Tommie skiet verpleegster in hospitaal.
27 - Boer geweerloos is, maak hy 'n plan.
28 - "Wildehond" wou Tommie-trein gaan vang.
29 - Maagkoors trek soldate plat in Bloemfontein.
30 - Boere vlug ondanks rivier wat sterk afkom.
31 - Cornelis is vergruis deur 114 koeëls.
32 - Hanskakies skrik groot vir stoute hanslam.
33 - Seun van 12 sneuwel vir volk en vaderland.
34 - Bushveld Carbineers was moordenaars.
35 - Adellikes sterf onder die Boere Kommando.
36 - Koningin het tot die einde omgegee.
37 - Vyf Vuurvreters in die ABO.
38 - Geskiet 4 dae ná hy gevang is.
39 - Vroue, kinders beleef vele ontberings.
40 - Mens , dier was slagoffers tydens die oorlog.
41 - Indiër-Moslem het genl. Koos de la Rey.
42 - Manie Bredell.
43 - Stemme uit die konsentrasie kamp.
44 - Kakies was maar bang vir die van Scheepers.
45 - Britte en Boere.
46 - Hansie-Veldkornet skiet eerste.
47 - Veldkornet en Slag van die Sprinkane.
48 - De Wet se sambok klap by burgers.
49 - Kakies moes toe sommer skottelgoed ook was.
50 - Die ridderlike De la Rey.
51 - Verbleikte bene het 'muur hoogte' gelê.
52 - Vrou hou dagboek van gebeure.
53 - Verhale van hartseer en humor oor oorlog.
54 - Strafmaatreël het vernietiging proses geword.
55 - Vroue buite kampe kry min aandag.
56 - Historici ont-mitologiseer.
57 - Onverskrokke Boer skiet 6 Kakies dood.
58 - Paardekraal.
59 - Vyf grafte van verraaiers.
60 - Het u byvoorbeeld geweet dat.
61 -Die man wat Kitchener se dood veroorsaak het.
62 - Frederich Johannes (Fred) Kirstein.
63 - Rebel Hendrik Johan Veenstra.
64 - Die soet en suur van gevangeskap op Bermuda.
65 - Teregstellings van rebelle was doeltreffende.
66 - Tafel was gedek vir Boere wraak, volskaal.
68 - Skotse predikant veg aan Boerekant.
69 - Kom haal my om my dood te maak.
70 - Boereoorlog boeke in WW2 verban.
71 - "Die Leeu van Wes-Transvaal"
72 - Tannie in die kamp maar moeilik.
73 - Dapper Boere weier om inligting te verklap.
74 - Pa sterf kort nadat seuntjie gebore is.
75 - Ja-die Kakies was gaaf met vol verleiding.
76 - Brandfort lewer ook komiese voorval op.
77 - Brandfort se `moordkamp' eis sy tol.
78 - Rookgoed sal 'n penkop sy lewe waag
79 - Dapper 4-jarige gaan saam op kommando.
80 - Geskiet was soos einde van die wêreld.
81 - Pa en seun tronk toe oor hulp aan Boere.
82 - Richter het nooit geweifel om De Wet.
83 - Boer slaan goed munt uit honger Kakies.
84 - Drie dapper Boere uitoorlê die Engelse.
85 - Boervrou waarsku soldate en het die Britse.
86 - Drie vroue blaas stilletjies 'n ammunisie-wa.
87 - Boere spring met perde oor Tommies.
88 - 'n Koeël op dié dag `nie vir Boer bestem nie.
89 - Vaderlandsliefde het uit die seun se hele.
90 - Politieke gevangenes vrygelaat .
91 - My Gideonsbende het' Só lank wou M.T. S
92 - Penkoppe staan hul man.
93 - President van VSA het Boere bewonder.
94 - Dapper Franse generaal sterf vir die Boere.
95 - Kamp van smarte koue en honger, Norvalspont.
96 - Boere-Wallieser.
97 - Vrou deel herinneringe van oorlog.
98 - Brief van veroordeelde kryger.
99 - Burger Gotlieb Frederich van der Walt.
100 - Britte klap hande vir dapper Boer.
101 - Nog 'n Vryheidsoorlog-storie.
102 - Kmdt. GJ Scheepers, veldtelegrafis.
103 - De Wet genooi vir koffie ná oorname.
104 - Mafeking, Churchill se tante en 'n duif.
105 - Dié `bloed' ruik toe anders.
106 - Kinders buit lord Kitchener se gemakstoel.
107 - Huweliksliefde, wat oorlog nie kon blus nie.
108 - Ou burger maak plan om by sy jong vroutjie.
109 - Die Kakie ontmoet die `Antichris'.
110 - Boer bid dat God neutraal bly.
111 - Stroopblik vol goue ponde bly ongeskonde.
112 - Kaapse Rebel wat die verste suid gesterf.
113 - `Legende van die Blomme' en droster-Tommie.
114 - Boervrou gryp verraaier aan sy rooi baard.
115 - Met brandende rolbosse jaag Boere dwarsdeur.
116 - Ouma is weg kamp toe sonder haar Fransie.
117 - Engelse bitter oor turksvye.
118 - Lywige Boere-veldkornet rus op bulsak.
119 - Kakie val varkie dood toe Boeremeisie.
120 - Boerseun ontsnap waaghalsig.
121 - Sybrand se kaiings was toe eintlik torre.
122 - Speletjie was doring in vlees vir Kakies.
123 - Joodjie wou toe sommer Boer se klip koop.
124 - Staaltjie: Ou Wolf.
125 - Snaakse `swart room' vir Boere Nightingale'.
126 - Nie alle Boere was helde in oorlog.
127 - Long Tom ernstig beskadig.
128 - Boer ontsnap van St. Helena in krat.
129 - Krygsgevangenes op St. Helena.
130 - Teregstelling 'wreed en weersinwekkend'
131 - Bloedige geveg by Talana.
132 - Januarie 1900: Toekomstige wêreld leiers.
133 - Uit Henning Viljoen se dagboek.
134 - Chaos heers toe Boere Britte aanval.
135 - Lootjie bepaal lot.
136 - Jacob Louis van Deventer.
137 - John Daniel Kestell.
138 - Die padwoede van oom Paul.
139 - Nicolaas Christiaan (Klasie) Havenga.
140 - Ons doen dan soveel vir u en die Staat.
141 - “Hoe kan dit Boere wees wat dit gedoen het?
142 - Kwilt wys Boere was ‘g’n vertraag’.
143 - Boeremeisie se verstommende verhaal vertel.
144 - Ryswater ná kleilat-gooiery.
145 - Boervrou tem wrede assistent-kampkommandant.
146 - Seef die onstuitbare.
147 - Helde met hoewe.
148 - Vroue en kinders vlug in bittere koue.
149 - Lojaliteit teenoor koning nie deur hopies.
150 - Boere leiers Vrede van Vereeniging.
151 - Met Kapkar en Twee Koeie Dorp toe.
152 - Boere wou toe niks weet van sy x-strale.
153 - Generaal oor belediging van Australiërs.
154 - Vroue se wedervaringe in oorlog gryp aan.
155 - De La Rey: ’n Krygsheld.
156 - Amerikaner ewig spyt oor sy Boerenooi.
157 - Staaltjie uit die Tweede Boere Oorlog.
158 - Leed van gevangenskap.
159 - Van verruklike piekniekplek tot ’n haglike.
160 - Slaan hom Theron.
161 - Churchill by Dewetsdorp byna dood.
162 - Die verhoor van S.G. Vilonel.
163 - Vrouestryd in oorlogtyd.
164 - Waaghalsige Boer gefusilleer wat Roberts.
165 - Ontberinge in kampe eerstehands onthul.
166 - Britte `soos sardientjies in massagraf'.
167 - My ouma en die Kakie.
168 - Tibbie eerste krygsgevange presidentsvrou.
169 - Petrus Steyn ook eie generaal.
170 - Dr. White se pille het `kwale' gou genees.
171 - Volksdigter besoek sy siek vrou.
172 - Britse offisier opgespoor wat haar verkrag.
173 - Alleenvegter' was een van helde in oorlog.
174 - Broeklose oom Varkie verrig `heldedaad'.
175 - Bergh se kommando vermink seun.
176 - Vrouestryd in oorlogtyd.
177 - Waaghalsige Boer ontsnap.
178 - Vreugde en smart toe families ná oorlog.
179 - Wonderwerke het Boere ná oorlog weer.
180 - Ma en dogter hartroerend herenig op vlugtog.
181 - Harmansdrup toe enigste wat wegkom.
182 - Boervroue se agterdog, met kampdokters.
183 - Verbleikte bene het `muurhoogte' gelê.
184 - Dapper penkop veg ondanks liggaamsgebrek.
185 - Sarel Cilliers gryp nog ’n gelofte aan.
186 - Olof Bergh was 'n baie gehate man.
187 - Jag en gewere: Handwapens in die Oorlog.
188 - Engelsman deur tent gestamp.
189 - Smous-spioen se saal het 'n ver pad geloop.
190 - Sarie Marais se graf ontdek.
191 - Swaarste om alles te verloor.
192 - Rooi Bul hou Churchill formeel aan.
193 - Vat so, broers! Fransman ontnugter.
194 - Seun van 12 sneuwel vir volk en vaderland.
195 - Carel van Heerden in die fleur van sy lewe.
196 - Engelse sien pot seep aan as pap.
197 - Doodskismakers in die konsentrasiekamp.
198 - Helena Catharina du Plessis se verhaal.
199 - Breaker Morant 'n skurk tydens die ABO.
200 - Die rekords van 65.000 soldate wat gedood,
201 - Danie Theron skuldig bevind van aanranding.
202 - Generaal Manie Maritz sy ware motief.
203 - Susie Terblanche (geb. Weideman) skryf:
204 - Die laaste dae van Boere-regter Hendrik .
205 - ‘n Klomp decent Boere en verbaasde kakies...
206 - Poskoetshalte aan die Karoo se Bloedrivier.
207 - Hoe het Duncan gesterf?
208 - Vuil skottelgoedwater red seuntjie se lewe.
209 - Vrou se oupa bring `redding'.
210 - Kotie en Lammie ná ABO herenig.
Vrou hou dagboek van gebeure.
DIE distrik Wodehouse, wat Dordrecht, Swempoort, Rossouw, Clanville, Jamestown en die grootste deel van die Stormberge ingesluit het, was die siel van die opstand in Noordoos-Kaapland in die Boereoorlog.
Die burgers van Dordrecht het in die veld gebly lank nadat die burgers van ander distrikte, wat hul magistrate verdryf het nog voordat kmdt. Jan Hendrik Olivier se kommando op die toneel verskyn het, reeds huis toe gekeer het.
Dordrecht was van besondere strategiese belang omdat dit toegang oor die Stormberge verleen tot die vlaktes wat van Jamestown en Aliwal-Noord lei. In Februarie 1900 het die hoo faanslag op die Suidfront dus verskuif van Stormberg aansluiting na die rebelle vesting in Dordrecht, omdat dit die swak skakel in die Boere se verdedigingslinie was. 'n Deurbraak by Dordrecht sou Gatacre in staat stel om die ganse Boeremag op Stormberg te isoleer en hul terugtog oor die Oranje af te sny.
Die beslissende slae by Dordrecht en Labuschagnesnek het egter byna vergete geraak in die skadu van die Slag van Stormberg. Tog het dié slae die belangrikste bydrae gelewer tot die suksesvolle onttrekking van die Boere aan Noordoos-Kaapland ná die val van Bloemfontein op 13 Maart 1900.
Gelukkig is baie waardevolle dagboeke, oorlog herinneringe en oorlewerings uit Wodehouse vir die nageslag bewaar. Die insiggewende dagboek oor die politieke strominge in die Stormberge in die oorlog is dié van Moetie de Wet, vrou van die parlementslid vir Dordrecht, Ponie de Wet. Sy was 'n nooi Cloete met 'n Engelse agtergrond en van 1820-Setlaar-afkoms, dog sy het heeltemal verafrikaans en haar vereenselwig met die Boere saak.
Dit blyk egter duidelik uit haar dagboek dat sy baie gekant was teen die inval van die Vrystaters in Noordoos-Kaap. Sy het haarself en haar man glad nie as ``rebelle'' beskou nie, dog haar beskrywing van die onreg wat die rebelle aangedoen is, gryp 'n mens aan die hart. Moetie se oorspronklike, vergeelde dagboek in potlood op oefen boek papier geskryf het via die eertydse De Wet-museum 'n veilige bewaarplek in die Aliwal - museum gekry.Ewe waardevol is haar man se herinneringe aan sy aanhouding in die tronke van Aliwal-Noord en Queenstown en uiteindelik in die interneringskamp in Beaufort-Wes. Sy geskrifte oor sy verhoor op aanklag van hoogverraad, sy vryspraak en geldelike ruïnering weens die verhoor lewer insiggewende leesstof oor die rebelle verhore en -straf.
Die volledigste en roerendste beskrywing van rebelle - bedrywighede in die Stormberge is opgeteken in die oorlog herinneringe van Pieter Roux, 'n vurige rebel van die plaas Toomnek, Dordrecht. Hy is kort voor die einde van die oorlog gevang.
Ontnugter, uit sy plaas, brandarm en boonop ontkieser het hy ná die oorlog Johannesburg toe getrek om 'n lewe in die Goudstad te begin. Daar het hy sy herinneringe opgeteken en 'n leidende rol in die Afrikaanse taalbeweging gespeel. Van sy gedigte is selfs in Di Patriot saam met dié van S.J. du Toit en C.P. Hoogenhout opgeneem. As ouderling in die gemeente Johannesburg-Wes en as onderwyser in een van die eerste C.N.O.-skooltjies het hy 'n belangrike rol in godsdiens- en kultuurkringe aan die Rand gespeel.
Sy doodsberig en 'n huldeblyk deur dr. W. Jonker het op 18 Januarie 1956 in Die Kerk bode verskyn. In dié rubriek word ruim van sy herinneringe gebruik gemaak.
En dan is daar die politieke toesprake van die nimlike oom Kappie (G.H.F) Strydom, parlementslid van Aliwal-Noord, in die jare van die herontwaking van die Afrikaner. Strydom en Witkop van Caues was immers die twee penkoppe wat uit die skool weggeloop het en hulle by kmdt. Fouchee se kommando gaan aansluit het.
Oom Kappie het op menige verhoog die letsels van die 25 kats houe gewys wat hy in Dordrecht ná sy gevangeneming gekry het omdat hy te jonk was om die doodstraf opgelê te word. Die houe was te veel vir een dag en moes paaiementsgewys toegedien word. Sout is daarna in die wonde ingevryf.
Witkop van Caues het weer as bandiet in Dordrecht se strate gewerk totdat hy later na die tronk in Grahamstad gestuur is waar 211 rebelle aangehou is. Onder hulle was 90 rebelle van Dordrecht alleen. Witkop se oorlog wedervarings is later deur sy seun Leon von Caues van Hertzogville te boek gestel.
Daar is ook die toesprake wat veldkornet D.W. Schoeman van Moordenaars poort in Dordrecht in die jare ná die oorlog gemaak het wat behoue gebly het, asook die geskrifte oor genl. Jan Smuts se rampspoedige ondervinding by Moordenaars poort.
Dan is daar die boek Tussen die Berge van dr. Eben Greyling oor die mense van Clanville en Dordrecht in die ou dae en veral oor hul wedervarings in die oorlog.
Uit die rykdom van dagboeke, oorlog herinneringe en mondelinge oorlewerings uit die Dordrecht-kontrei is ruim geput by die skryf van dié oorlog joernaal.
Boere Stories, Staaltjies en Gedigte
Opgestel deur P.J. Visser.