Dit was eintlik ’n beroemde oorlogskip van die Amerikaanse Burgeroorlog... en vir die liedjie is die skip se naam is net so effens in die Kaapse volksmond vervorm...
BO: ’n Skildery van die geroemde CSS Alabama, stoom-en-seilskip van die Gekonfedereerdes (Suidelike state) in die Amerikaanse Burger­oorlog. Dit was in 1864 betrokke by ’n oorlogsdramatjie aan die Kaap... en ’n bekende Afrikaanse tradisionele liedjie sorg steeds kennelik dat dié gebeurtenis nie vergeet word nie.
In jou geestesoog sien jy weer die opgewonde Kapenaars wat op Seinheuwel en by Seepunt heentuur oor die see. Hulle kyk uit oor Tafelbaai na die geroemde stoom-en-seilskip wat na die hawe onderweg is.
Kort tevore was hierdie toeskouers getuies van ’n oorlogsdramatjie ter see toe die einste Alibama—eintlik Alabama, maar die naam is effens vervorm in die Kaapse volksmond—toe die einste stoom-en-seilskip ’n gewone seilskip genaamd die Sea Bride ingejaag en tot oorgawe gedwing het. Nou is die oorlogskip besig om sy handelskip-prooi in die Kaapse hawe in te bring. Hier gaan dit as oorlogsbuit verkoop word.
Op hierdie wintersdag in 1864 besef enkele van die nuuskierige Kapenaars miskien dat hulle besig is om ’n gebeurtenis te aanskou wat nog in die geskiedenisboeke aangeteken gaan word. Maar dat hul nakomelinge nog tot minstens in die 21ste eeu sal sing oor hierdie dag, nou ja, dit kan niemand onder hulle hoegenaamd voorsien nie.
Dié wat in fabrieke wou werk, het hulle hoofsaaklik in die state in die Noorde van die VSA as fabriekswerkers gevestig. Diegene wat wou boer, het in die Suide ’n holte vir die voet gevind waar daar volop grond was.
Dit het allereers daaroor gegaan dat daar baie slawe in die Suide was—ingevoer uit Afrika om op die plase te werk—terwyl die mense in die Noorde, wat nie slawe gehad het nie, slawerny afgeskaf wou hê. En toe dit vir die Suide (die Gekonfedereerdes) lyk of hulle deur nasionale wetgewing gedwing sou word om hul slawe vry te stel, het hulle besluit om af te stig.
Militêr gesproke het ’n roemryke tyd op die Alabama gewag, ironies genoeg egter nie langs die kuste van Amerika nie, maar elders. Die oorlogskepe van die Noordelikes was immers so oppermagtig in die Amerikaanse waters dat dit as ’t ware selfmoord vir die Alabama sou wees om soheentoe te vaar.
Die kat-en-muis-spel ter see was groot nuus in die Kaap en ’n mens kan jou die opgewondenheid voorstel van die Kapenaars wat die hele wedloop van die land af aanskou het. Die Sea Bride se wanhopige vlug was tevergeefs. Die Alabama se kanonne het sy bemanning gedwing om oor te gee, en die Alabama het sy prooi die hawe binnegebring en verkoop.
Kort daarna is die Alabama weer vort... maar nie sonder dat dit ’n vrolike liedjie in die suide van Afrika agtergelaat het nie.
Die kaptein, die beroemde Raphael Semmes (1809–1877), het egter ontsnap en hy is deur ’n Engelse seiljag opgepik. Laat in die oorlog is Semmes tot admiraal bevorder, en hy was ook kortliks ’n brigadier-generaal in die leër van die Suidelike state.
Ná die oorlog het die Verenigde State geëis dat Engeland vergoeding betaal vir die skade wat deur die Alabama aangerig is. Engeland het egter geweier om enigiets op te dok. In 1871 is die saak uiteindelik deur ’n internasionale kommissie in Genève, Switserland, besleg wat gelas het dat die VSA wel met ’n paar miljoen pond deur Engeland vergoed moes word.