Sabinet | Darem meer as moffies? Stereotipering in die voorstelling van homoseksueles en homoseksualiteit in die Afrikaanse jeugliteratuur : geesteswetenskappe
oa Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe - Darem meer as moffies? Stereotipering in die voorstelling van homoseksueles en homoseksualiteit in die Afrikaanse jeugliteratuur : geesteswetenskappe Navigate this Journal About Current issue Previous issues Submit a paper Contact the Editor OA African Journal Archive ISSN :
Barrie Hough, Christenskap, Christianity, Cognitive narratology, Derick van der Walt, Fanie Viljoen, Francois Bloemhof, Gay, Heteronormativity, Heteronormatiwiteit, Homoseksualiteit, Homosexuality, Jackie Nagtegaal, Jeugliteratuur, Kognitiewe narratologie, Marita van der Vyver, Marzanne Leroux-Van der Boon, Moffie, Queer, Stereotipering, Stereotyping and Youth literature
Abstract HTML Metrics Related Content Abstract In hierdie artikel word daar op vergelykende wyse aangetoon watter stereotipes in die voorstelling van homoseksueles en homoseksualiteit in die Afrikaanse jeugliteratuur onderskei kan word, asook hoe hierdie stereotipes deur middel van kognitief-narratologiese prosesse bydra om heteronormatiwiteit te bevraagteken, óf die bevraagtekening daarvan juis teen te werk.
In dié artikel word elf Afrikaanse jeugromans geïdentifiseer waarin gay karakters voorkom, naamlik: Tyd van herkenning (1984) en Klaprose teen die wind (1992) deur Marzanne Leroux-Van der Boon; Barrie Hough se Vlerkdans (1992), Skilpoppe (2000) en Breek (saam met Lizz Meiring 2002); François Bloemhof se Slinger-slinger (1997) en Nie vir kinders nie (2005); Jackie Nagtegaal se Daar&apos;s vis in die punch (2002); Marita van der Vyver se Die ongelooflike avonture van Hanna Hoekom (2002); Derick van der Walt se Lien se lankstaanskoene (2008); en Uit (2014) deur Fanie Viljoen.
In ooreenstemming met internasionale tendense is daar ook in Afrikaanse jeugverhale &apos;n opvallende verskuiwing van "narratiewe afstand" ten opsigte van gay karakters, asook &apos;n toenemend kleiner fokus op die sogenaamde nature/nurture-debat. Stereotiepe binêre opposisies tussen hetero en gay karakters, daarenteen, bly sterk aanwesig. Hierdie stereotiepe teenstelling blyk onder meer uit die sterk mate van "verwyfdheid" van gay karakters in die meer onlangse jeugliteratuur, maar ook deurdat die gay karakter gereduseer word tot "lusobjek". &apos;n Besonder opvallende tendens is die byna volkome afwesigheid van lesbiërkarakters in die Afrikaanse jeugliteratuur, wat die indruk versterk dat dié tipe literatuur gendergebonde is. Die verhouding tussen homoseksualiteit en Christenskap blyk ook (nog altyd) buitengewoon gekompliseerd te wees binne die Suid-Afrikaanse konteks. Ten spyte daarvan dat Suid-Afrika die enigste land op die Afrika-kontinent is waarin die regte van homoseksuele deur die Grondwet beskerm word en diskriminasie op grond van seksuele oriëntasie strafbaar is, huiwer die Algemene Sinode van die NG Kerk om duidelik standpunt in te neem oor hoe welkom gay lidmate is; word lesbiërs in sommige gemeenskappe gemolesteer en selfs doodgemaak, en word daar steeds talle gevalle van xenofobie in die media vermeld.
Die gevolgtrekking van hierdie artikel is dat dit op hierdie stadium byna onmoontlik is vir Afrikaanssprekende Suid-Afrikaanse tieners om in hulle eie taal &apos;n positiewe jeugroman oor homoseksualiteit in die hande te kry waarin heteronormatiwiteit teengewerk of ten minste bevraagteken word.
More than merely "moffies" : stereotyping in the representation of homosexuals and homosexuality in Afrikaans youth literature
In the first issue of the literary journal Guillotine Carney (2012) argues in an article titled "In search of the gay youth novel in Afrikaans" that there is a seemingly never-ending drought within Afrikaans literature in the area of gay youth novels, and that it has become high time that an Afrikaans voice resounded to offer young readers in Afrikaans unprejudiced gay youth literature. According to Carney it is usually the case in Afrikaans that gay characters in youth novels are rare and stereotypical. After a synoptic analysis of six youth novels Carney comes to the conclusion that the stereotype of gay people that emanate from literature is that they are either flamboyant or die tragically.
Due to its exploratory nature and conciseness - it is in fact only two pages long - Carney&apos;s article is far from comprehensive. His article could, for instance, have been supplemented and expanded with regard to both the number of gay novels that he mentions and the detail in which they are discussed. The aim of the investigation on which this article is based was precisely to fill this gap by showing in a comparative manner which stereotypes can be distinguished in the representation of homosexuality (and especially homosexual characters) in Afrikaans youth literature, as well as how these stereotypes contribute by way of cognitive-narratological processes to a questioning of heteronormativity, or to counter the questioning.