Versindaba » Blog Archive » Gisela Ullyatt. ‘Daar waar jy woon, is baie lig’: die moederskap van verlies.
Friday, May 29th, 2015 | Binneblik, Gisela Ullyatt.
13 Kommentare op “Gisela Ullyatt. ‘Daar waar jy woon, is baie lig’: die moederskap van verlies.”
Dankie vir hierdie mooi blog Gisela, baie interessant gewees. Ek is seker daar is reeds ‘n enorme hoeveelheid gedigte in Afrikaans oor die moeder-kind verhouding op veelvuldige vlakke. Digter-ma’s dig oor hulle kinders (of kleinkinders)en digters dig ook weer oor hulle ma’s (en soms die pa.) Hoe lyk dit: wil iemand (jy miskien?)nie eendag so tematiese bloemlesing saamstel nie. 🙂
Vir my is Rudi Daniels, oud onderwyser by Elsies Hoër ‘n gedig wat ek al by vele moedersdag geleenthede voor gedra het juis omdat ons mense dié milieu ken!
U is my ma
en ek het u lief
Na die voortydige
dood van my pa
het u my onderhou
versorg en vertroetel
U vingers vir my deurgewerk
in die madame se kombuis
Met liefde het u my bestrooi
Niks was vir u ooit te veel
My pyn met ‘n kus geheel
my vrese met ‘n omhelsing besweer
my hartseer met woord en
Soos klougras het u
my nie gelos nie
en op die smal weg gehou
Soos brandnetels het
u my gebrand as ek
wou afdwaal van die pad
Noudat u oud en
sal ek u nie los nie
want u is my ma
Metafore van Herlewing
Rudie, my blog maak slegs melding van Antjie Krog se gedig, ‘Ma’ ter illustrasie, omdat dit so welbekend maar ook misbruik en van afgewyk word. Dus plagiaat. Ek self het ‘n Moedersdag meegemaak by vriende jare gelede wie se dogter voorgegee het dat sy dit self geskryf het en haar ma het dit so aan die hele vriende-en familiekring oorgedra. Dit het toe op die lappe gekom dat die kind se onderwyseres dié gedig aan die kind verskaf het en haar aangesê het om ‘n paar lomp veranderinge aan te bring wat haar, volgens die onderwyseres, daarop geregtig gemaak het om dit haar eie gedig te noem. Tog onaanvaarbaar, of hoe?
Gisela ek sien altyd uit na jou blogs en hierdie een het vir my persoonlik geraak, baie dankie. En ja, ook ek het al gehoor hoe Krog se gedig voorgedra word asof die dogter dit self geskryf het…
May 30th, 2015 at 6:40 am
Ek het die lees van dié blog geweldig geniet (en geleer)! Baie dankie…
May 30th, 2015 at 6:53 am
Interessante invalshoek(e), Gisela, dankie vir hierdie sensitiewe inskrywing, ek het die blog geniet.
Jy het jouself oortref met hierdie blog Gisela. Pragtig. Wel gedaan!
May 31st, 2015 at 9:59 am
Gisela, jou ‘bobaas’ blogger, ek dink jy kan Marlise se voorstel regtig ernstig oorweeg. Soos Leon se opmerking duidelik maak het jy hier ‘n tema beet wat baie mense persoonlik sal raak. My ouma aan moederskant was ‘n moeder wat haar eerste kind as twee-jarige dogtertjie aan die dood moes afstaan na vyf dae nadat sy in ‘n bad kokende seepsoda geval het op ‘n seepmaakdag – sy het agteruit geloop en iets aan ‘n toutjie getrek. My ma het die portret met “Oorle kindjie” geërf – die dogtertjie staan so mooi eenvoudig daar in haar sagte mentggroen rokkie. Toe ek klein was het ek gewonder oor my ouma se neurotiese bekommernis oor ons kinders – dit was eers jare later dat ek twee-en-twee bymekaar kon sit?!
Soos altyd ‘n mooi blog, Gisela! ‘n Onderwerp wat almal raak en diep sny.
May 31st, 2015 at 7:18 pm
Leon, dankie vir jou kommentaar, ek waardeer dit. Dis verstommend hoe Antjie se gedig geplagiariseer word. ‘n Mens sou dink dat die meeste Afrikaanse mense darem hierdie gedig sou ken en dit as Krog s’n sou identifiseer. Dalk is dit ‘n voorbeeld van hoe hierdie gedig oor die dekades steeds direk met mense praat. Maar ai, gee net die keiser wat haar toekom…
May 31st, 2015 at 7:26 pm
Maria, daardie storie wat jy met ons gedeel het oor jou ouma bly dwaal in my kop. Dis beslis ‘n onderwerp vir ‘n gedig. Dis verskriklik hoe so ‘n tragedie aan die volgende geslag oorgedra word. Dit laat my veral dink aan dié wat die Holocaust oorleef het en hoe dit hulle kinders en kleinkinders beïnvloed het, veral omdat hulle nooit daaroor kon praat nie.
May 31st, 2015 at 7:34 pm
Marlise, jy gee my nou idees wat ek liefs nie aan moet dink nie. Dalk moet ek net eers ‘n artikel skryf oor die onderwerp en die waters uittoets. Tóg klink dit na iets om aan te pak, maar saam met ‘n mede-samesteller wat meer as ek oor die kopiereg van gedigte weet!
Susan, dankie ook vir jou kommentaar, asook René, Uysie en Ilisna. Dit maak ‘n mens se navorsing tóg dan die moeite werd.
Ek stem – veral oor die ‘oordrag’ van verhale, insidente, en ook die tragiese element van verlies. In ons familie is dit bepaald die verlies van my Ouma mce in die Groot Griep van 1918. Dis eintlik ‘n ongelooflike ironie hoedat die sterwe van so iemand ‘lewend’ gehou word deur oorvertelling, en paradoksaal ‘sterf’ daardie persoon ‘nooit’ nie. ‘n Blog wat ek oor en oor kom lees – dankie Gisela.