Junie | 2015
Jy blaai in die argief vir 2015 Junie.
Op ‘n ander vlak
Junie 9, 2015 in Uncategorized
Twee resensente takel vir Boeke24 die Afrikaanse seksroman van die jaar, Boer kry ‘n vrou, geskryf deur Jan van Staden. Die resensente is Riette Rust en Koos Kombuis. Ek kan nie onthou wanneer laas die pot só skouspelagtig misgesit is as hier nie.
“Warm en wild, maar nie vir almal” lui die opskrif by Rust se resensie. Dit het onmiddellik ‘n sweem van preutsheid, en daardie sweempie word ‘n stuwing in die resensie self. Die resensent bekyk die boek op ‘n ander vlak as dié waarop die roman beweeg.
Sy besing en betreur allerlei in die boek, en sluit uiteindelik af met die opmerking dat dit ‘n vervelige naweek sal opkikker nadat sy vroeg al verduidelik het dat die roman nie vir behoudenes is nie. Onder watter groep skaar sy haarself? Ek vermoed nie onder die preutses nie, ’n bietjie aa en oe verstaan jy, maar hoe sou ek nou werklik kon sê?
Koos Kombuis weer vaar voort onder die opskrif “Boer Kry ‘n vrou: ‘Fifty Shades of Khaki’ oortuig nie”. Mens kan nie juis hande klap vir die oorspronklikheid van ‘Fifty Shades of Khaki’ nie, maar ek neem aan dit het ‘n paar lesers op ‘n skoolse manier gekielie.
Sy evaluering self – ook nadat hy ‘n paar dinge gesoek het wat hy kon prys – wentel om die uitgangspunt dat hierdie roman sekere lewenswaarhede verdraai. Ek’s half verbaas om te sien hoe mnr. Kombuis skarrel na ‘n politiek korrekte hoekie, en vandaar vir Jan van Staden aanvat oor die manier waarop hy liefde en seks met mekaar verwar.
Wat is hier aan die gebeur?
Sowel Rust as Kombuis is nie bereid om die roman te takseer vir wat dit wil wees nie. Albei is té versigtig om te sê of Jan van Staden in sy doel geslaag het – om ‘n roman te skryf wat die leser tittileer, prikkel. Wat die leser se bloed laat bruis en hom/haar ‘n groot en plesierige jagsheid laat beleef.
Boeke soos hierdie verdien nie ‘n analise deur mense wat skaam is om te erken dat die inhoud hulle eroties aangevuur het nie, net so min as wat dit platgeslaan moet word deur ‘n resensent wat te kenne wil gee dat die lyfpret al ‘n bietjie passé is.
Het dit jou aangedraai, of nie. Dis al wat Jan van Staden wil weet.
Dit gesê, wonder ek ook of dit werklik sinvol is om ‘n roman soos hierdie uitvoerig te resenseer. Gegee die ingeboude vrees wat enige resensent sal hê om sigself as wellustige te verklaar (vgl Rust en Kombuis).
Om te doen wat Lona Gericke Sondag in Rapport gedoen het met haar groot opgaaf van boeke vir jong lesers en kykers, dít het ‘n veelvoudiger informatiewe funksie, al maak dit van Gericke meer kolporteur as resensent. As ek my nie misgis nie, het Boeke24 ook onlangs iets van hierdie aard aangepak.
Sulke oorsigte verg ook gewillige koerantlesers – en dié kry mens in groter maat by besprekings van Boer kry ‘n vrou as wat na die koerant gryp om ‘n oorsig van kinder- en jeugboeke te verslind.
Hoe groot die leserstal van resensies oor digbundels is, wonder ek gereeld. Veral wanneer Boeke24 iets plaas soos Tom Gouws se bespreking van Skadu oor die sonwyser van Kobus Lombard. Met ‘n voetnoot dat die volledige resensie aanlyn gelees kan word. Have a heart!
Die opskrif lui “Vaardige digter se bundel kort vlerke, nuwe temas”. Wat my dadelik laat wonder het of ek die resensie moes lees, ek weet mos nou alles wat ek van dié bundel wil weet.
Wat is dit met die redakteurs van die boekeblaaie dat hulle so maklik digbundels laat resenseer en net een keer in ‘n skrikkeljaar aandag gee aan kinder- en jeugboeke? Is hulle regtig seker dít is wat hul lesers wil hê?
Ter afsluiting terug by Boer kry ‘n vrou. ‘n Sluimerende nagedagte. Hoe het dit gebeur dat die ondeunde mnr. Kombuis, hy wat met soveel plesier sing van hoe baie hy van ‘n vet vrou hou, nie ten minste iewers in sy resensie gevra het of die regte werkwoord in die boek se titel gebruik is nie? Terwyl ek nou op daardie vlak is.
‘n Oukei handvol?
Junie 1, 2015 in Uncategorized
Tydelik terug, terwyl my genant oorsee rondflenter.
En welkom ook terug aan Schalk Schoombie. Groen koring op die land, nè? Boomkastele, op gans ‘n ander vlak as Judaskus, die speurroman van Rudie van Rensburg wat hy vir Boeke24 bespreek.
Kyk nie op nie, kyk nie af nie. Kyk duidelik: Schoombie se analise is vars en vinnig. Sien dadelik die strukturele andersheid van Van Rensburg se skepping in. Die geheim is vroeg uit. Die vraag is wie gaan met die kulwerk wegkom.
Lekker ook, bygesê, om ‘n resensent te kry wat nie die storie vertel nie, maar die leesproses bloots ry.
Ditto Deborah Steinmair. Skryf oor Judaskus in pasende Rapport Boeke. Terwyl die toon by Schoombie ernstig is, is daar by Steinmair ’n groter kritiese afstand – maar ook humor, wysheid en geesdrif wat sy maar net nie kan verdoesel nie.
Die boek verduister ongesiens ’n dag uit jou lewe, merk Steinmair op. Die hoeveelheid inligting wat sy dan oor die verhaal verskaf, is meer as genoeg vir diegene wat weet wie Kassie Kasselman is.
Wysheid? Kyk maar gerus hoe kom Steinmair uit by die fonteintjie.
Een boek, twee uiteenlopende resensies, albei vol lof. Van Rensburg kan die bors breed uitstoot.
Maar dan is daar ook Joan Hambidge se resensie van Marlise Joubert se Bladspieël (Rapport Boeke). Goeie donder.
Die lengte en die aard van die resensie maak my wys Hambidge het baie tyd spandeer aan hierdie bundel. Ook aan die resensie.
Wie se idee was dit dan om die kort inleidingsparagraaf vir die resensie as volg te formuleer: “Dis eintlik nie so goed soos die vorige een nie, maar daar’s ’n handvol wat oukei is, skryf Joan Hambidge.”
Brutaal. Ligsinnig. Traak-my-nie-agtig.
Hoekom dan nie maar volstaan met “thumbnails” in plaas van resensies nie?
Sal graag wil weet of Hambidge dink dis oukei vir haar resensie.
André Gouws skryf in Boeke24 oor Willie Steyn se Die groot Boere-ontsnapping. Die derde keer dat hierdie verhaal in boekvorm aan die bod kom. Gouws noem dit nie.
Die verhaal? Vyf Boere-krygers ontsnap van ’n Britse tronkskip, en beleef ’n reeks avonture waaroor avonturiers maar net kan droom. ’n Ware verhaal – wat van hierdie boek ’n soort outobiografie maak, aangesien Willie Steyn een van die ontsnappers was.
Die resensie self laat mens nie juis regop sit nie, maar snaaks genoeg het ek dit end-uit gelees.
Ek weet ek is nie veronderstel om oor resensies van Engelse boeke te skryf nie. Moet egter noem van Joan Hambidge se reguit-linker in haar resensie van David Attwell se JM Coetzee and the Life of Writing. Daai hou het nie ses duim getrek nie, maar het die kinnebak getref.
Skryf sy: “Attwell verwag dat die leser Kannemeyer se biografie (J.M. Coetzee: ‘n Geskryfde lewe, 2012) ken en hy fokus op die ragfyne drade tussen (die) lewe, intriges (soos sensuur) en die skryfproses.”
Wat? Hoekom het die biograaf nie die ragfyne drade tussen die lewe, intriges en die skryfproses ook beskryf nie? Te gou van ons weggeraap, sê u?
Wel, het Kannemeyer ‘n voorstudie geskryf, sodat Attwell by die kernsake kon uitkom?