PressReader - Weg!: 2018-10-01 - Toe­ka se dae
Toe­ka se dae
KILIMANDJARO, 56 JAAR GE­LE­DE
Jacques Weil­bach (79), Strand, ver­tel: Aan die ein­de van 1962 het ek pas klaar ge­stu­deer as me­ga­nie­se in­ge­ni­eur aan die U­ni­ver­si­teit van Kaap­stad. Ek en twee vrien­de, Jan Kru­ger en B­ri­an S­han­ley, het die De­sem­ber­va­kan­sie die 4 500 myl-tog van die Kaap tot in Ke­nia aan­ge­pak in my ou 1200 VW Ke­wer. Jan se ou­ers het so­wat 120 myl noord van Nai­ro­bi ge­boer.
Ons het vyf dae lank ge­ry, on­der meer ver­by die Vic­to­ri­a­wa­ter­val, oor die Ka­ri­ba­dam se wal, deur die N­gor­on­goro­kra­ter­park, en oor die e­we­naar. Jan se twee­ling­broer, Paul, en hul­le jon­ger broer Ja­kob het ’n week la­ter Ke­nia toe ge­vlieg. Ons het Kers­fees saam met hul­le ge­vier en ek, Paul en Ja­kob het be­sluit om Kilimandjaro in die nu­we jaar te klim.
Die roe­te be­gin by die Ki­bo Ho­tel, ’n paar ki­lo­me­ter oos van Arusha. Ons moes daar be­taal vir die drie oor­nag­hut­te – Bis­marck, Pe­ter se Hut en die Ki­bo­hut – en ’n gids. Maar ons wou nie on­no­dig geld uit­gee nie en het teen die gids be­sluit (die voort­va­ren­heid van die jeug!). Ver­blyf in die hut­te het 5 sjie­lings per per­soon ge­kos (des­tyds 50 c); dus net R4,50 vir die drie nag­te vir ons al drie!
Ons het die eer­ste ne­ge myl met die Ke­wer ge­ry. Die twee­spoor­paad­jie na Bis­marck was aan­vank­lik mak­lik om te ry, maar soos ons al ho­ër ge­klim het, het die 1 200 cc-en­jin be­gin swaar­kry weens die hoog­te bo see­spie­ël – Bis­marck lê op 10 000 voet. Voor ons die laas­te drie myl kon aan­pak, moes ek stil­hou en die vonk­ver­de­ler vo­ren­toe aan­draai om ge­noeg krag uit die en­jin te kry. Ons het vroeg­mid­dag aan­ge­kom en kon vuur­maak en ’n vlei­sie braai.
Die aand het ons on­rus­tig ge­slaap: ’n Mens se lig­gaam moet eers aan­pas by die dun lug.
Die vol­gen­de og­gend het ons vroeg op­ge­staan, ont­byt ge­ëet (pap met sui­ker) en in die pad ge­val: Dit was 11 myl tot by die Pe­ter se Hut, op ’n hoog­te van 12 300 voet bo see­spie­ël.
Ons het deur die re­ën­woud ge­stap en oils­kins ge­dra om droog te bly. Ons kon voel hoe die dun­ner lug ons e­ner­gie tap en dit het vier uur se stap tot by die hut ge­neem. Daar ge­kom, het ons ’n paar an­der k­lim­mers ge­kry wat reeds die vo­ri­ge dag aan­ge­kom het en by die hut oor­ge­bly het om te ak­kli­ma­ti­seer. Aand­e­te was boe­lie­bief, ge­blik­te groen­te en kof­fie met baie sui­ker.
Die twee­de dag se skof was 10 myl lank, tot by Ki­bo­hut op 15 000 voet. Dit was taai – ons lon­ge het ge­brand. Ons het in die na­mid­dag by Ki­bo aan­ge­kom en op ons slaap­sak­ke ge­lê om te her­stel. Ek het sneeu by­me­kaar ge­maak om te smelt vir drink­wa­ter. Ons was nie juis hon­ger nie en het net ’n bie­tjie blik­kies­kos ge­ëet.
Die Kru­ger-broers kon vlot S­wa­hi­li praat en het met die gid­se van ’n A­me­ri­kaan­se groep on­der­han­del dat ons (teen ’n ta­rief) agter hul­le aan­stap. Dit was ’n goeie be­sluit: Hul­le ken die ter­rein en kon ’n goeie pas aan­gee.
Ons is vroeg bed toe. Teen een­uur die og­gend het die gid­se ons kom roep. ’n Mens moes vróég be­gin stap as jy met sons­op­koms op die rand van die kra­ter wou wees. Met ons warm kle­re, ’n wa­ter­bot­tel in die rug­sak en
’n wan­del­staf het ons in en­kel­ge­lid in die pad ge­val. Die lug op dié hoog­te is skóón, en die ster­re­lig was ge­noeg om die een voor jou te sien.
Ná so­wat ’n uur kon ons voel dis nie net ’n mak­li­ke wan­de­ling nie. Die hel­ling was nou so­wat 30º. Ons het 20 kort treë ge­gee, 10 se­kon­des ge­rus en dan weer 20 treë ge­loop.
Teen vier­uur die og­gend het ’n rooi skyn­sel in die oos­te be­gin uit­slaan. Met sons­op­koms net voor vyf­uur het ons die kra­ter se rand by Gil­l­man’s Point be­reik. Ons het op 18 630 voet ge­staan en kon meer as 100 myl ver sien – die lig­gies van dor­pies. Daar was ’n paal by die ba­ken en ons het ons na­me in die boe­kie in die ys­ter­kis­sie ge­skryf.
Ek kon nie glo toe Ja­kob ’n pak­kie si­ga­ret­te uit­haal en een op­steek nie – ek het vir hom ge­sê: “Ja­kob, is jy sim­pel in jou kop? Hier is skaars ge­noeg suur­stof vir ’n vuur­hout­jie om te brand en jy rook!” Hy het hom nie aan my ge­steur nie.
Die tem­pe­ra­tuur was rondom -20 °C. Ek het fo­to’s ge­neem met my film­ka­me­ra, wat net plek ge­had het vir 36 fo­to’s. My vin­gers was stram en die be­lig­ting was nie reg nie.
Ons het nog ’n myl ver­der ge­stap tot op die hoog­ste punt, op 19 300 voet – des­tyds die Kai­ser Wil­helm S­pit­ze ge­noem, na die Duit­se kei­ser on­der wie se be­wind Tan­gan­ji­ka aan die be­gin van die 20ste eeu was. Dis ’n jaar la­ter ná Ke­nia se on­af­hank­wor­ding her­doop tot U­hu­ru – die S­wa­hi­li-woord vir Vry­heid.
Van hier af was die ys­wan­de aan die bin­ne­kant van die kra­ter a­sem­ro­wend mooi. Teen so­wat agt­uur die og­gend kon ons sê ons het dit reg­ge­kry om op die dak van A­fri­ka te staan!
Maar die dag was nog nie ver­by nie. Die te­rug­tog was aan­sien­lik mak­li­ker: Hoe la­er jy daal, hoe meer suur­stof kon jou lon­ge kry.
Ons het ons kamp­goed by­me­kaar ge­kry by Ki­bo­hut en be­gin te­rug­stap. Die 11 myl tot by Pe­ter se Hut het ge­vlieg. Ge­woon­lik het k­lim­mers weer daar oor­nag ná die og­gend se klim, maar ons het deur­ge­druk tot by Bis­marck – 10 myl ver­der. Ons het daar aan­ge­kom met nog so­wat ’n half­uur se son­lig oor, en be­sluit om deur te druk ho­tel toe. Die ge­troue Ke­wer het ge­vat en ons was la­ter die aand vei­lig by die Ki­bo Ho­tel. Ons wou nie be­taal vir ho­tel­ver­blyf nie, en het 100 myl ver­der ge­ry tot op Arusha, waar ons by vrien­de van die Kru­gers kon bly.
Toe ons die vol­gen­de og­gend die spits in die ver­te sien, het dit ge­voel as­of ons droom!
Let wel: Een myl is ge­lyk aan so­wat 1,6 km en 1 000 voet is so­wat 300 m.
OP PAD BOON­TOE (heel bo). Die groep en hul­le gid­se skep a­sem op die rand van die Ma­wen­zi­kra­ter. Voor hul­le lê die Ki­bok­ra­ter, Kilimandjaro se hoog­ste punt, wat van­dag U­hu­ru-piek ge­noem word.REG VIR DIE DING (bo). Vir die stap deur die re­ën­woud het Jacques heel slim ’n re­ën­jas ge­dra.
’N VIN­NI­GE HEEN-EN-WEERTJIE (kloks­ge­wys van heel bo). Jacques staan op die rand van die kra­ter; Paul, Jacques en Ja­kob by Pe­ter se Hut, aan die be­gin van die der­de staps­kof; Paul en Ja­kob stap op die “saal” tus­sen die Ma­wen­zi- en Ki­bo-kra­ter. Hier was die a­sems maar min in die dun lug teen meer as 14 000 voet bo see­vlak; Jacques se ge­troue Ke­wer het hom al die pad van Kaap­stad tot by Bis­marck­hut aan die voet van Kilimandjaro ge­bring.