Notule van die Sojawerkgroep: 8 Mei 2003
Die Voorsitter verwelkom almal teenwoordig by die ver­gadering. 'n Spesiale woord van welkom word gerig tot mnr N Hawkins wat die vergadering op uitnodiging by­woon.
Mnr ID Lamprecht Departement van Landbou, Mpumalanga
Mev I du Toit Sekretaresse
Mnr AJ Van Vuuren Noordwes Koöperasie
Die sakelys word vasgestel met die toevoeging van:
10.5 – Konsep Protokol van Graan Suid-Afrika
Notule van die vergadering van 11 Maart 2003
Mnr Du Plessis rapporteer dat sojaprodusente klaar geoes het. Die vroeë aanplantings was gemiddeld tot boge­middeld. Die laat aanplantings was nie baie goed nie – dit kan swak oeste tot gevolg hê.
Mnr Havenga berig dat die opbrengste geweldig gewissel het en dele swak was. Hy bevestig dat die opbrengs by die proefstasie nie goed was nie.
Mnr Killian meld dat die oeste tussen 3 en 3.5 ton/ha opgelewer het.
Mnr Bührmann berig dat daar by Standerton / Morgenson swak oeste was. Hael en droogte was mede verant­woordelik hiervoor.
Mnr Van Wyk sê dat daar by Kinross tot 2,6 ton/ha gestroop is. In hierdie dele is vroeër gestroop vanweë die droogte wat tot gevolg gehad het dat die sojabone vroeër droog was. Die lae peulhoogte as gevolg van die droogte, het meegebring dat daar in die stroopproses, gruis tussen die sojabone beland het.
Mnr Potgieter berig dat die oes goed is, en dat die opbrengs waarskynlik dieselfde as verlede jaar sal wees.
Mnr Van Wyk deel die vergadering mee dat die aanplantings by Palala (onder besproeiing) redelik goed is, so ook die cultivarproewe te Warmbad.
Mnr Van Wyk berig dat hy op 28 Maart 2003 in Upington was en bevestig dat die sojabone wat op 11 November 2002 aangeplant is baie goed gelyk het.
Dr Willemse bevestig dat die produsente in Jacobsdal en Luckhof gebied ernstig na sojabone kyk as 'n alternatief tot mielies. Dr De Kock berig dat daar in die Hopetown gebied sanderige grond is waar aalwurm 'n probleem is en dat spesifiek gelet moet word op cultivars wat aalwurm bestand is. Hy wys ook daarop dat canola aalwurm onderdruk en dat dit moontlik in hierdie gebied bevorder moet word.
Mnr Maree deel die vergadering mee dat sojabone in die Vrystaat goed vertoon oos van Lindley. Dit is veral bemoedigend dat nuwe toetreders goeie resultate behaal het.
Mnr Killian wys daarop dat slegs proefaanplantings in hierdie gebied geplant is.
Die Voorsitter bevestig dat die sojabone tans gestroop word en dat Meadow Feedmills onderneem het om die produksie op te koop. Dit wil voorkom asof meer sojabone aanstaande jaar aldaar geplant sal word.
Mnr Van Wyk rapporteer dat die opbrengs in die Baps­fontein / Petit omgewing baie swak was. In Bronk­horstspruit omgewing is opbrengste van meer as 2 ton/ha gelewer.
Kennis word geneem van die syfers vervat in Bylae A.
Die Voorsitter wys daarop dat die werkgroep se mikpunt vir 2005 plantseisoen 150 000ha is.
Mnr Bührmann bevestig dat die produsente meer sojabone sal plant indien die mielieprys so swak bly. Mnr Du Plessis voel egter dat landbou maatskappye strenger sal kyk na finansiering van oeste en dat dit nuwe aanplantings negatief mag beïnvloed.
Mnr Potgieter sê dat die beskikbaarheid van water ook 'n groot rol kan speel.
Dr Griessel berig dat die wisselkoers 'n groot rol speel in die bepaling van die prys van sojabone sowel as sojaboon-oliekoek in Suid-Afrika. Desnieteenstaande is daar 'n aanduiding dat die Chicago prys 'n stygende tendens volg. Suid-Amerika het 'n uitstekende oes gehad, maar as gevolg van swaar reën is die vervoer na die hawe bemoeilik. Die Amerikaanse voorrade is tans ook laag. Hy bevestig dat die totale produksie van sojabone verlede jaar 194 miljoen ton was, maar dat daar aanduidings is dat die totale verbruik tot 202 miljoen ton kan styg. Die Internasionale eindvoorraad was verlede jaar 42 miljoen ton en dit mag hierdie jaar tot 44 miljoen ton styg.
Verskeping: R2 018 | Wisselkoers: R7.26/US$
Geland Durban 47% proteïen oliekoek 2 018.00
Waarde van volvetsoja 110% R2 385.00
Prys aan produsent vir sojabone 1 852.00
– Vervoerkoste na volvet-aanleg 67.00
– Rente 16% (6 maande) 162.00
Afgeleide produsenteprys vir sojabone – R/ton R2 385.00
Die Voorsitter wys daarop dat daar internasionaal nie voldoende voorraad is van ander oliesade soos sonneblom en canola om aan die oliebehoeftes van die wêreld te voldoen nie. Gevolglik word meer sojabone gepers wat 'n surplus oliekoek tot gevolg het.
Mnr Potgieter wys daarop dat die vraag na sojabone nog baie swak is en dat daar ten spyte van die swak prys (R1 600-R1 700) steeds baie oliekoek beskikbaar is. Die grootste rede vir hierdie probleem is die feit dat Veevoervervaardigers sojabone vooruitgekoop het teen R1 900 en dus nie kan kompeteer met die huidige lae pryse van oliekoek nie.
Mnr du Plessis berig dat daar steeds baie min kontrakte op SAFEX verhandel.
Dr J Willemse lig die vergadering kortliks toe aangaande sekere aktiwiteite van die lede van die Suider-Afrikaanse Sojavoedsel­vereniging. Hy bevestig 'n positiewe groei in die syfers, maar wys daarop dat sekere aspekte moeilik opgetel word omdat dit nie pertinent genoem word nie. Voorbeelde is ingevoerde "Texturised Vegetable Protein" (TVP), soja-isolate ens. Daar word tans ook sojaolie uit Argentinië ingevoer as kookolie. Etlike produsente produseer tans volvet TVP. Baie van hierdie produkte word na Afrika uitgevoer as voedselprodukte om saam met mielieprodukte as bystandsrantsoene gebruik te word. Hy is van mening dat daar 'n groot mark vir hierdie produkte bestaan. Laastens wys dr Willemse daarop dat gemaalde sojabone in 'n verskeidenheid verpakkings gaan en nie net na die Bakbedryf nie. Hy bevestig ook dat diegene wat nie vleis kan bekostig nie, 'n groot mark is vir TVP.
Flavonoides en Iso-Flavonoides
Die Voorsitter verneem van dr Willemse of hierdie aan­geleentheid ook van belang is vir die Suider-Afrikaanse Sojavoedselvereniging. Volgens berigte bevat sekere sojaboon cultivars meer Flavonoides as ander en aange­sien dit veral betrekking het op die menslike mark sal die werkgroep graag meer inligting hieromtrent bekom.
Dr Willemse bevestig dat Iso-Flavonoides verwant is aan estrogeen en inderdaad voordelig vir die mens se gesond­heidstoestand kan wees, veral ten opsigte van sekere siektes soos byvoorbeeld kanker. Dr Willemse bevestig dat Iso-Flavonoides uit sojabone geïsoleer word en in 'n kapsule vorm verkoop word. Alhoewel Suid-Afrika 'n gesondheidsmark het, sal sodanige produkte nie binne die afsienbare toekoms hier geproduseer word vanweë die groot koste verbonde daaraan.
Mnr Bennet deel die vergadering mee dat hy nie verdere inligting kon bekom nie. Hy bevestig dat daar nie minder estrogeen in die Roundup Ready cultivar is nie. Hy onderneem om steeds verdere inligting te probeer bekom.
Dr Willemse verskaf inligting wat as 'n aanhangsel tot die notule aangeheg sal word.
Die inligting van dr Willemse sal as 'n aanhangsel tot die notule aangeheg word.
Aanbieding – vraag en aanbod, Mnr N Hawkins
Die Voorsitter wys die vergadering daarop dat daar gedurende die afgelope aantal jare 'n wanindruk geskep kon word deur syfers van GSA wat aantoon dat daar slegs 'n beperkte mark vir sojabone is en selfs met tye 'n surplus geproduseer is. Sulke indrukke is nie bevorderlik vir die werk waaraan die PNS toegewyd is, naamlik om ingevoerde proteïen te vervang met plaaslik geproduseerde proteïen. Teen die agtergrond hiervan is mnr Hawkins versoek om die siening van GSA aan die werkgroep te verduidelik.
In sy voordrag wys mnr Hawkins daarop dat GSA hul syfers en beskrywing aangepas het, maar dat daar steeds 'n aansienlike verskil is tussen produksie-syfers van sojabone en die benutting van sojaboon-oliekoek. Die Voorsitter reël dat mnr Hawkins se aanbieding as bylae tot die notule aangeheg sal word.
In die bespreking wat volg neem die vergadering kennis dat die totale verbruik van plantaardige proteïen gedurende die afgelope 10 (tien) jaar van 500 000 ton tot meer as 1 miljoen ton gestyg het. In 2001/2002 is 660 000 ton oliekoek ingevoer, waarvan 71% soja-oliekoek was.
Dr Willemse wys die vergadering daarop dat daar voor planttyd 'n sogenaamde markruimte verslag geproduseer word. Hierin word aangedui wat die invoere van oliekoek is en wat die sogenaamde markruimte vir die komende jaar is. Mnr Hawkins bevestig dat met die laaste markruimte vergadering daar bepaal is dat daar inderdaad 'n onbepaalde ruimte vir sojabone in Suid-Afrika is.
Mnr Hawkins wys daarop dat aanbod steeds bepaal word deur prys. Die huidige prys van sojabone dien nie as stimulasie vir die produsent om produksie van sojabone uit te brei nie. Volgens hom is daar tans nie 'n goeie mark vir sojabone nie.
Dr Willemse wys daarop dat dit as gevolg van seisoenale pryse tans die geval is. Die meeste produkte se pryse is tans onder druk.
Die vergadering kom tot die slotsom dat dit belangrik is dat daar altyd voldoende verwerkingskapasiteit moet wees om sojabone wat aangebied word aan die mark te verwyder. Syfers wat onlangs deur die werkgroep bepaal is toon aan dat daar verwerkingskapasiteit vir 450 000 ton sojabone is bo-en-behalwe kapasiteit by lede van die Sojavoedsel­vereniging soos vroeër bespreek. Mnr Vermaak bevestig dat dit noodsaaklik is om die korrekte inligting aan produsente weer te gee. Volgens hom is die boodskap vanaf GSA dat sojabone 'n ideale gewas is vir die doelstelling van volhoubare produksie, soos deur GSA gepropageer.
Mnr Hawkins word bedank vir die voorlegging en die Voorsitter spreek die vertroue uit dat die misverstand grootliks uit die weg geruim is.
Organiese verbouing – toelating, Mnr Moffat
Die Voorsitter bevestig dat mnr Moffat tydens die volgende vergadering sal optree.
Mnr Havenga deel die vergadering mee dat die Super Sojakompetisie op koers is. Hy wys egter daarop dat hy aan die einde van Mei 2003 met pensioen aftree.
Mnr Du Plessis spreek sy kommer uit oor mnr Havenga se komende aftrede en hoewel daar onderhandel is om hom in diens te hou tot na afloop van die kompetisie in Augustus is nog geen uitsluitsel verkry nie. Die vergadering besluit dat daar spoedig met dr Kars, Hoof van Voorligting, gesprek gevoer moet word.
Dat daar gesprek gevoer word met dr Kars rakende die aftrede van mnr Havenga.
Mnr Van Wyk berig dat die opbrengs hierdie jaar beter is as verlede jaar.
Hy deel die vergadering mee dat in samewerking met die Kanhym-groep te Middelburg proefwerk gedoen word. Tans word 3 500ha sojabone deur Kanhym aangeplant. Hulle volg 'n wisselboustelsel van mielies en sojabone en gebruik die totale produksie in hul veevoeraanleg. Met hierdie navorsing word voorsien dat daar jaarliks 'n groot inligtingsdag gehou kan word. Mnr Lamprecht deel die vergadering mee dat die cultivarproewe in die ooste van die provinsie afgeskryf is.
Mnr Potgieter bevestig dat daar wel weer volgende jaar 'n inligtingsdag gehou sal word.
Mnr Van Wyk berig dat daar by Palala redelike aan­plantings is en dat die sojabone te Weipe, volgens die produsent, steeds redelik lyk. Daar is steeds belangstelling in hierdie streek en daar sal vroeër geplant word mits daar water is.
Die proewe te Tawoomba sal saam met die LNR-IGG voortgesit word.
Mnr Maree deel die vergadering mee dat die rywydte proef hael gehad het. Die Voorsitter versoek mnr Maree om aanstaande jaar inligtingdae te reël by verskillende aanplantings.
Mnr Maree sê dat die inligtingsdag te Glen bygewoon is deur 80 mense en as suksesvol beskou kan word. Daar was een droëland proef en een onder besproeiing. Hy bevestig dat die inligtingsdag te Glen in die toekoms herhaal sal word.
Dr Willemse sê dat die sojabone baie goed gelyk het in vergelyking met die mielies wat langs die sojabone geplant was. Hy sal graag die opbrengssyfer van hierdie aanplanting wil ontvang. Die Voorsitter verneem na die bruikbaarheid van die inligting wat uit Glen se proewe verkry sal word. Dr De Kock wys daarop dat dit 'n volledige wisselbouproef sal moet wees om bruikbare syfers te verkry. Hierdie aangeleentheid word na die Tegnologie­komitee verwys.
Dat die inligting wat uit die Glen proewe verkry word na die Tegnologiekomitee verwys word vir bespreking.
Mnr Killian berig dat daar 10ha sojabone onder besproeiing by Bathurst geplant is. Daar is ook 4ha in Butterworth geplant en klein perseel proewe te Lusikisiki. Vordering sal egter eers werklik gemeet kan word nadat mnr Killian aan die einde van die jaar in die Oos-Kaap gevestig is.
Die Voorsitter deel die vergadering mee dat volgens mnr Grimbeek daar belangstelling is en die aanplantings aan­staande jaar sal vergroot.
Mnr Van Wyk deel die vergadering kortliks mee insake die stand van aanplantings te Upington.
Na bespreking besluit die vergadering dat die nasionale cultivarproewe te Upington gestaak sal word na afhandeling van die huidige cultivarproef. LNR-IGG word versoek om hiervan kennis te neem.
Dat die nasionale cultivarproewe te Upington gestaak sal word na afhandeling van die huidige cultivarproef.
Aanplantings – Mnr van Wyk
Mnr Van Wyk berig dat hy demonstrasieproewe naby Bronkhorspruit geplant het waar hy met opkomende produsente werk gedoen het ten opsigte van rywydtes, enting en verskillende cultivars. 'n Boeredag is gehou wat baie goed bygewoon is. Hy beplan om aanstaande jaar 'n soortgelyke inligtingsdag te hou.
Hy deel die vergadering ook mee dat daar naby Soweto 'n aantal opkomende produsente is met gronde wat ook vir sojabone aangewend kan word. Hy sal meer inligting hieromtrent bekom.
Die voorlegging van Sasol wat by die vorige vergadering gedoen is, is aangeheg as Bylae B. Die Voorsitter deel die vergadering mee dat die PNS gesprek sal voer met Sasol hieromtrent.
Volvet Sojadag – terugvoering van PNS Tegnologiekomitee
Die projek is nog nie afgehandel nie en staan oor.
Die Voorsitter verduidelik dat daar voortaan meer aandag aan cultivarproewe gegee moet word. Hy versoek dat daar 'n aanduiding gegee moet word ten opsigte van voorbereiding, onkruidbeheer, lokaliteit, ligging ensovoorts. Die Kontrakteurs reageer positief ten opsigte van alle proewe en mnr Pretorius sê dat dit goed gegaan het by alle proefaanplantings, maar dat die droogte tot gevolg gehad het dat alle proewe bykans gelyk ryp geword het.
Dr De Kock vra dat die gebied Luckhof / Jacobsdal ge-evalueer moet word, alhoewel hy voel dat die aanplanting te Rietrivier die omgewing insluitende Hopetown / Douglas goed bedien.
Die vergadering neem kennis van die notule wat by die sakelys aangeheg is.
Mnr Du Plessis meld dat daar positiewe terugvoering vanaf die produsente ontvang is. Hulle doen egter navraag oor aanbevelings in rangorde van beste na swakste. Mnr Pretorius wys egter daarop dat sulke inligting nie gegee word nie, omdat daar ook in streke verskillende gebiede is en dat sulke inligting nie noodwendig vir elke gebied korrek sal wees nie.
Mnr Du Plessis haal die voorbeeld van cultivar verskille ten opsigte van rywydtes en plantdigtheid aan en voel dat dit nie in die praktyk aangespreek word deur die proewe nie. Mnr Killian sluit by mnr Du Plessis aan en debatteer aspekte rondom die sogenaamde bostipe cultivars en regoptipe. Hulle voel dat hierdie aangeleentheid weer deur die komitee in September bespreek moet word.
Volgens mnr Pretorius is die aangeleentheid in die verlede bespreek en is op versoek van PANNAR besluit om met die gegewe metode voort te gaan. Hy wys daarop dat daar van die inskrywings verlede jaar 28% regoptipes was, 25% bostipes en 47% onbepaald. Mnr Pretorius versoek dat alle voorstelle verkieslik voor die vergadering gesirkuleer moet word, sodat 'n sinvolle bespreking tydens die vergadering gedoen kan word.
Dat enige voorstelle / versoeke voor die komende vergadering van die Cultivarevaluasiekomitee gesirkuleer word, ten einde sinvolle bespreking tydens die ver­gadering te verseker.
Hierdie aangeleentheid is reeds onder item 10.2 bespreek.
Skeiding tussen die regop- en die bostipe cultivars
Die Voorsitter versoek dat die dokument wat mnr Potgieter beskikbaar gestel het by die notule aangeheg sal word. Hy versoek mnr Potgieter om te reël dat genoemde dokument tydens die September vergadering op die sakelys sal wees. Mnr Potgieter berig verder dat daar 17 Julie 2003 'n vergadering met SANSOR in hierdie verband belê is.
Dat die dokument deur mnr Potgieter beskikbaar gestel by die notule aangeheg word.
Die Voorsitter bevestig dat die gewysigde projek­voorlegging van LNR-IGG ontvang is en dat daar gesprek gevoer sal word in hierdie verband. Intussen word die saak as afgehandel beskou. Nuwe inligting sal aan die vergadering gekommunikeer word.
Dat kennis geneem word dat die gewysigde projekvoor-legging vanaf LNR-IGG ontvang is en daar 'n gesprek gevoer sal word in die verband.
Mnr Bennet verneem van die vergadering of daar enige ervaring was ten opsigte van die gerugte dat inokulums nie baie goed met Roundup Ready cultivars reageer nie.
Mnr Van Wyk bevestig dat hy met albei tipes gewerk het en geen verskil kon bemerk nie. Die vergadering versoek mnr Bennet om 'n inligtingsdokument saam te stel van alle betrokke partye. Mnr Du Plessis versoek dat Monsanto ook die voor en nadele van Roundup Ready sojabone vir die produsent in 'n dokument uiteensit.
Mnr Bennet word versoek om 'n inligtingsdokument saam te stel van alle betrokke partye.
Monsanto word versoek om 'n dokument vir die produsent saam te stel wat die voor en nadele van "Roundup Ready" sojabone uiteensit.
Mnr Bennet kan geen terugvoering gee en die Voorsitter reël dat hierdie saak van die sakelys geskrap word.
Dr De Kock sê dat alle reëlings gefinaliseer is. Die Voorsitter bedank almal byvoorbaat vir hul betrokkenheid by die dag en vir dienste gelewer om van die PNS stalletjie 'n sukses te maak.
Die vergadering neem kennis dat die roesvlakke hierdie jaar betreklik laag was. Mnr Pretorius bevestig egter dat voldoende resultate verkry sal word vanuit die proewe.
Die sclerotinia proef te Winterton is na die laaste vergadering te Cedara besoek. Dit was egter te vroeg om sinvolle waarnemings te maak. Daar word 'n vergadering van die Sclerotiniawerkgroep gehou op 23 September 2003, waartydens die proefwerk van beide sojabone en sonneblom bespreek sal word.
Siektes – "Mustard Spot" en "Red Spot"
Mnr Killian bevestig dat daar geen swam op die blaar opgetel kon word nie, en dit mag dalk 'n bakterie wees. Dr Griessel stel voor dat daar 'n monster na die Instituut vir Plantbeskerming gestuur word.
Dat mnr Killian 'n blaarmonster na die Instituut vir Plant beskerming stuur vir ontleding.
Kennis word geneem van die Agrivooruitskouing­konferensie wat op 30 September 2003 en 1 Oktober 2003 plaasvind.
Datum van die Sclerotiniavergadering.
Dr Willemse bevestig dat hulle in Julie 'n Soja­voedsel­konferensie aanbied – die datum sal later verskaf word.