Polio (polio, poliomyelitis) is 'n hoogs aansteeklike aansteeklike siekte wat veroorsaak word deur poliovirusse. Dit loop gewoonlik sonder simptome. Soms is daar simptome soos die griep. Min pasiënte het ernstige toestande en langtermyngevolge soos verlamming, gewrigsdeformiteit of osteoporose. 'N Inenting teen polio is die belangrikste voorkomende maatreël. Lees hier meer oor polio.
Polio (poliomyelitis, polio) was vroeër 'n gevreesde kindersiekte omdat dit verlamming of selfs asemhalingsverlies kan veroorsaak. In 1988 het die Wêreldgesondheidsorganisasie 'n wêreldwye program van stapel gestuur om polio uit te wis. In Duitsland was daar geen sprake van polio na 1990 nie (slegs enkele infeksies ingestel).
Na Amerika (1994) en die Westelike Stille Oseaan (2000) is die WGO Europa in 2002 polio-vry verklaar. Intussen het Suidoos-Asië hierdie 'status'. In die ander streke soos Afrika is daar egter altyd uitbrake as die polio-inentings opgeskort word, byvoorbeeld om politieke-godsdienstige redes. Ongeïmmuniseerde reisigers kan daar besmet raak en die siekte na Europa lok.
Die inkubasietydperk, dit wil sê die tyd tussen infeksie en die aanvang van die siekte, is ongeveer drie tot 35 dae. By meer as 95 persent van diegene wat besmet is, verloop die infeksie sonder simptome (asimptomaties) met die vorming van teenliggaampies.
In die oorblywende gevalle is verskillende siektetoestande moontlik: Vier tot agt persent van die besmette ontwikkel 'n polio-siekte sonder betrokkenheid by die sentrale senuweestelsel (SNS), die sogenaamde aborsiewe polio. Die SSS is ook minder betrokke: óf 'n nie-verlamde (twee tot vier persent van die gevalle) óf 'n verlamde poliomyelitis (0,1 tot 1 persent) is aanwesig.
Ongeveer ses tot nege dae na infeksie met die poliovirus, ontwikkel pasiënte kortliks nonspesifieke simptome soos naarheid, diarree, koors, maag-, servikale, kop- en spierpyn.
Nie-verlamde poliomyelitis (aseptiese meningitis)
Hier kry pasiënte koors, spierkrampe, rugpyn en 'n stywe nek ongeveer drie tot sewe dae na die aborsiewe poliomyelitis.
In sommige pasiënte met nie-verlamde polio verbeter die simptome aanvanklik, gevolg deur 'n herhaling van koors na twee tot drie dae, en vinnige of geleidelike verlamming aan die begin. Dit is gewoonlik asimmetries en beïnvloed die been, arm, buik, ribbekas of oogspiere. In die reël is die verlamming gedeeltelik terug, maar nie volledig nie. Selde is daar ook spraak-, kou- of slukafwykings met skade aan die kraniale senuweeselle en sentrale respiratoriese verlamming (dreigende lewensgevaar!). Soms ontwikkel dit ook 'n hartspierontsteking wat hartversaking veroorsaak.
Slegs 'n volledige entstof kan beskerm word teen polio. Lees meer oor die polio-entstof.
Polio: oorsake en risikofaktore
Poliovirus veroorsaak polio, waarvan daar drie tipes immunologiese afwykings is (tipe 1, 2, 3). Dit behoort tot die enterovirus, wat beteken dat hulle in die spysverteringskanaal leef en vermeerder, meer spesifiek in die dermslimosa en die limfweefsel van die dermwand. Die mens is die enigste natuurlike gasheer van poliovirusse.
In die vroeë fase van infeksie kan die polio patogene via die speeksel oorgedra word (byvoorbeeld as u hoes of nies). In die eerste plek is die oordrag egter fekale-orale: Die pasiënte skei die patogeen massief met die stoel uit. Ander mense is dan geneig om die verbruik van voedsel en drank wat kontak met die aansteeklike ontlasting gehad het, te hou. Swak higiëniese toestande bevoordeel hierdie verspreiding van poliovirusse.
Polio: duur van infeksie
'N Pasiënt is aansteeklik solank hy die virus uitskei. In speeksel is die virus vroegste 36 uur na infeksie waarneembaar en kan dit ongeveer 'n week daar bly. Skeiding van die fekale begin twee tot drie dae na infeksie en duur gewoonlik tot ses weke. Mense met 'n verswakte immuunstelsel kan selfs vir maande en jare die virus uittree.
Babas wat aan moeders gebore is met teenliggaampies teen polio word in die eerste paar maande van die lewe teen infeksie beskerm, omdat die teenliggaampies ook tydens die swangerskap via die plasenta aan die kind oorgedra word.
Polio: ondersoeke en diagnose
As daar 'n vermoede van polio is, moet 'n pasiënt onmiddellik na die hospitaal geneem word en daar van ander pasiënte geïsoleer word.
Om 'n poliomyelitis te diagnoseer, sal die dokter presies die verloop van die siekte en die mediese geskiedenis in die verlede vra – die pasiënt self of (by kinders) die ouers. Moontlike vrae is:
Wanneer het die eerste simptome verskyn en watter?
Was dit naarheid, buikpyn, diarree, spierpyn of hoofpyn?
Het u enige ander simptome ervaar, soos nekstyfheid, gevoelloosheid, rug-, nek- en spierpyn?
Was u / u kind onlangs in die buiteland?
In uitgesproke gevalle kan die dokter die polio bepaal deur die simptome alleen. Kenmerkend van die verlamde poliomyelitis is die bifasiese verloop van die koorskurwe.
Om die diagnose van polio te verseker, voer die dokter addisionele laboratoriumtoetse uit:
Die poliovirus kan direk in die farinks of ontlasting opgespoor word. Van 'n ontlasting monster slaag in die eerste twee weke van die siekte tot ongeveer 80 persent. Om die presiese aard van die patogeen te bepaal, word 'n polimerase-kettingreaksie (PCR) uitgevoer (die genoom van die bespeelde kieme word daardeur vermenigvuldig sodat dit meer akkuraat ontleed kan word).
Die poliopatogeen kan ook indirek opgespoor word as daar spesifieke teenliggaampies teen die virus in die bloed van 'n pasiënt gevind word.
Om uit te vind of die polio na die brein versprei het, voer die dokter 'n lumbale punksie uit: Hy neem 'n klein monster serebrospinale vloeistof (serebrospinale vloeistof) uit die lumbale ruggraat en stuur dit na die laboratorium vir ontleding. In die geval van polio-infeksie kan viruskomponente van die patogeen (virale RNA) gewoonlik in die CSF opgespoor word.
Polio: differensiële diagnose
Skielike slap verlamming kan ook veroorsaak word deur Guillain-Barré-sindroom, maar is gewoonlik simmetries en kan binne tien dae regruk. Daar word ook dikwels gepaardgaande simptome soos koors, hoofpyn, naarheid en braking ontbreek.
By progressie van die siekte sonder verlamming moet 'n breinvliesontsteking of enkefalitis (breinvliesontsteking of enkefalitis) altyd as 'n oorsaak uitgesluit word.
Aansteeklike polio en 'serebrale gestremdheid' (infantiele serebrale verlamming) moet nie verwar word nie. Laasgenoemde is 'n versteuring van beweging en liggaamshouding by kinders as gevolg van skade aan die ontwikkelende brein voor, tydens of kort na geboorte.
As daar 'n vermoede van polio is, moet u dit onmiddellik by die verantwoordelike departement van gesondheid aanmeld en die pasiënt na 'n hospitaal bring. Hy is daar in 'n enkelkamer met sy eie toilet en word onder streng higiëniese maatreëls voorsien. Isolasie bly in plek totdat laboratoriumtoetse by die Nasionale Verwysingsentrum vir Poliomyelitis en Enteroviruses (NRZ PE) in staat was om polioinfeksie uit te sluit.
As iemand eintlik aan polio ly, moet hy die bedrus rus en anti-inflammatoriese pynstillers kry vir die kwale. Die oorsaak van die polio self kan tot vandag toe nie behandel word nie – maak nie saak in watter stadium van die siekte die pasiënt is nie. Die behandeling is dus slegs simptomaties (dus kan slegs die simptome verlig word).
In die herstelstadium, wanneer die akute inflammatoriese simptome geleidelik regruk, moet die pasiënt deur fisioterapie versorg word. As simptome van meningitis voorkom, moet die pasiënt in 'n intensiewe sorgeenheid behandel word. Indien nodig, kan die pasiënt daar geventileer word. Daarbenewens kan ander komplikasies soos hoë bloeddruk, hartaritmieë en blaas-leegstoornisse daar optimaal behandel word. In die eerste paar dae verbeter die mislukkings. Die mate van permanente mislukking kan egter eers na etlike maande beoordeel word.
Polio: higiëne maatreëls
Konsekwente higiëne dra daartoe by dat poliomyelitis nie versprei nie. Dit sluit veral in om 'n infeksie met fekale-orale smeer te vermy deur met die hand te was en te ontsmet. Ongeag die status van inenting, kontakpersone moet so vroeg as moontlik teen polio ingeënt word.
Polio: siekteverloop en prognose
Die meeste vorme van polio het 'n goeie voorspelling.
Verlamming kan tot twee jaar na infeksie spontaan teruggaan as die pasiënt intensiewe fisioterapie kry. In ongeveer 'n kwart van alle pasiënte met verlamde poliomyelitis is daar nog geringe skade, in 'n ander kwart erge skade. Gesamentlike misvormings, lengte en lengte van die been en arm, ruggraatverplasings en osteoporose (beenverlies) kan die laat effekte van polio wees.
As die kraniale senuwees deur die siekte beïnvloed word, is die prognose swak. Die sterftesyfer is twee tot twintig persent.
Polio met SSS-betrokkenheid: post-polio sindroom
Jare of dekades na 'n verlamde polio kan 'n post-polio-sindroom (PPS) voorkom: bestaande verlamming vererger, chroniese spiervermorsing vind plaas. Die simptome wat daarmee gepaard gaan, is pyn en moegheid. Die poskantoorpolioDie sindroom kan nie net manifesteer aan die spiere wat oorspronklik deur die infeksie geraak is nie, maar ook aan nuwe spiergroepe.