Ndhambi u velekiwile hi ti 09 ta Hukuri hi 1912 e Tlangelani, etikweni ra ka Mudabula. U dyondzile exikolweni xa Valdezia emelembeni ya va makume-nharhu, hi leswaku hi va (1930’s). Ku ka u nga tipaluxi, handle ka loko u endliwa xikambelo exihundleni kumbe ku tirhisiwa tikhamera swi nga endliwa ntsena loko ku landzeleriwa milawu mayelana na ndzavisiso wolowo.3 Laha ndzavisiso wolowo wu endliweke, mahungu laya kumiweke a ya nge tirhisiwi ku endla xihlawuhlawu ehenhla ka yena kumbe ntlawa wa vanhu. Xikambelo a xi nge tekiwi tanihi xihundla loko ku ri na mhaka yo twala ya leswaku xiyimo xa munhu xa HIV xi nga kumiwa eka mbuyelo? Hulumendhe ixiyimiso xo fuma tiko ku mbe vaakindhawu. hi kuangargela, hulumendhe yivumbiwa hi vabhi vanawu, vamatsalana na va avanyisi. Ku tlula malembe ya 150 ku ve ni ku tatisiwa loku kokaka rinoko eka Layiburari leyin'wana leswi katsaka nhlengeleto wa Sidney Mendelssohn. Hi 1917 u nyikele hi nhlengeleto wa yena wa Afrikana lowu a wu katsa tiayitheme ta 7 000 ePalamende. Ku ni kwalomu ka 200 000 wa mavito ya tibuku elayiburari leswi katsaka swirhekhodiwa swo rhanga swa Afrika Dzonga na Afrika.