Mediaverklaring: Afgragdering na Rommelstatus - Agri Limpopo
Die onlangse besluit van S&P om SA se status as beleggingsland te verlaag na Rommelstatus, kom vir landbou op ’n uiters ongemaklike tyd. Juis nou het ons meer geld nodig uit die fiskus om politieke beloftes na te kom. Met reeds ongemaklike hoë vlakke van staatsskuld wat steeds groei omdat ons land bo sy vermoë bly spandeer, gaan hierdie afgradering en gepaardgaande verhoogde rentebetalings op staatsskuld, die tesourie se kontantvloei ernstig benadeel.
In die aanloop tot ’n verkiesing in 2019 wat die politieke magsbalans kan verander, word landbou, en veral grondaangeleentheid ruim misbruik vir politieke gewin. Die term drastiese ekonomiese transformasie word toenemend gebruik om die erns van die regerende party met aanpassings aan die ekonomie te onderstreep. Grondhervorming en die gepaardgaande vestiging van nuwe landbouers op herverdeelde landbougrond word as kardinale deel van hierdie aksies gesien.
“Die staat maak staat op die privaatsektor (die landbouer) om te help om hierdie prosesse te laat slaag. Dit beteken dat landbouers die finansiële vermoë moet hê om hul rol te speel. In ’n ekonomie wat nou bedreig word deur verhoogde rentekoerse, stygings in brandstofpryse en verhoogde insetkostes, gaan landbou se vermoë om deel te neem aan sulke projekte ernstig ingekort word” het Leon Borcherds, president van Agri Limpopo, gesê.
Volgens Dr Theo de Jager, voorsitter van Agri Limpopo se Transformasiekomi-tee, kan hierdie verwikkelinge grondhervorming meer strem as wat die departement van Grondsake se onvermoë om dit te laat slaag, dit tot nou toe gestrem het. “Ons weet baie geld is verkeerd aangewend en meermale vermors met pogings tot grondhervorming. Wat nou moes gebeur is dat geld in die toekoms reg aangewend moet word om uitvoering te gee aan lank uitstaande doelwitte van grondhervorming. Ons het reeds ver gevorder om lesse geleer in die verlede en nuwe inisiatiewe saam te voeg, om die prosesse in die toekoms met sukses te kroon. Die staat se vermoë om hierin sy rol te speel gaan ernstig benadeel word deur verwagte geldtekorte nadat die realiteite van hierdie afgradering die tesourie getref het” het De Jager gesê. “Vir stabiliteit in die landbousektor en sekerheid oor grondeienaarskap voorspel dit natuurlik niks goeds nie” het hy bygevoeg.
Piet Engelbrecht, vise president van Agri Limpopo, het daarop gewys dat die verswakte rand besliste voordele vir sekere dele van die landbousektor inhou. “Ons staan aan die vooraand van die sitrusuitvoerseisoen. Die rand sal teen sy huidige vlakke ons uitvoerbedrywe verseker bevoordeel” het hy gesê. Hy het egter ook ’n waarskuwing. “Ons mag nooit vergeet dat ’n groot deel van landbouprodusente egter net met die nadele van ’n swak rand te doen het nie. Diegene wat oorwegend vir die binnelandse mark produseer – soos groente, melk en vleis – betaal nou baie meer vir hul insette sonder om die voordeel van hoër pryse vir hul produkte te ontvang. ’n Verswakking in die verbruiker se koopkrag benadeel hierdie groep boere nog verder”.
Daar is ’n toenemende ontevredenheid onder beginnerboere met die hulp wat hulle vanaf die staat kry om produksiemiddele te bekom. Hulp is meermale te min en te laat. Hierdie boere is totaal uitgelewer aan die staat se vermoë om hulle van produksiemiddele te verskaf aangesien hulle nie elders produksie-krediet kan bekom nie omdat hulle nie titelaktes van hul plase het nie. Vir hierdie groep boere voorspel die afgradering ook niks goeds nie.
“Dit word betreur dat daar so min begrip by politieke leiers is vir hoe die ekonomie van ’n land werk” het Borcherds gesê. “Mens sou verwag dat daar meer sensitiwiteit sou wees vir die struikelblokke wat oorkom moet word om ekonomiese groei te stimuleer na so ’n uitmergelende droogte. Landbou steier nog onder die nagevolge van voer- en watertekorte, aflegging van arbeiders en baie oorlaatskuld, toe tref die ekonomiese tsoenamie ons. Dit is onmoontlik vir landbou om die rol te speel wat dit graag sou wou speel in verhoogde werkskepping, vermindering van armoede en ekonomiese groei in die land, as politici nie verstaan dat dit hul werk is om die omgewing te skep waarin hierdie bydraes gemaak kan word nie” het Borcherds bygevoeg.
Agri Limpopo spreek sy kommer uit daaroor dat landbou as een van die hoekstene van die Suid Afrikaanse ekonomie ’n gevoelige slag toegedien is deur onlangse gebeure op politieke terrein en die nagevolge daarvan op die ekonomie van die land.
Vir navrae kontak gerus:
Leon Borcherds : President van Agri Limpopo 082 378 4621
Piet Engelbrecht: Vise President van Agri Limpopo 082 524 8924
Dr Theo de Jager: Voorsitter Agri Limpopo Transformasie 082 332 2210