teleurstelling – Hervormend
Vertroue is verniet, nie verdiend nie.
Posted on 20 November 2016 4 December 2016 Posted in Eredienste, Hervormd, PastoraalTagged Eredienste, Geloof, Genade, glo, Hennie la Grange, hoe vertrou ek iemand weer?, kredietrekord, Miga 7, ontnugtering, op rekening, risiko, teleurstelling, vertrou God, vertrou mekaar, vertroue kos duur, vertrouensverhoudings, wantroueLeave a comment
Jy word vertrou net omdat iemand in jou lewe glo in God, en ook probeer glo in jou, in weerwil van die skade wat jy al aangerig het. Dis omdat vertroue iets is wat ons mekaar gun, en vir mekaar weggee. Want vertroue het minder te make met kredietwaardigheid wat jy met ŉ skuldrekord verdien en met ŉ wantroue-maatstaf kan meet, as met genade wat jy verniet weggee, en genade wat jy gratis, sonder enige betaling of verdienste, ontvang.
Miga 7 verse 1 tot 7
2 Korintiërs 3 vers 1 tot 6
Romeine 3 vers 4
20 November 2016, NHKA Kampersrus
VOOR DIE EREDIENS
Dis onmoontlik om te leef sonder om iemand te vertrou. Dog, elke mens wat ek in my lewe leer ken het, het my al teleurgestel en my vertroue geskend. Die vraag wat ons vanmore van die Here vra is: hoe kry mens reg om iemand wat jou in die rug gesteek het, weer te vertrou? Kan dit? Hoef ek? En op wie rus die onus om vertroue te skep, op hom of op my? En ek vermoed ons gaan van God leer dat om iemand te vertrou, is om iemand genadig te wees.
Daarom gaan vandag se erediens oor vertroue en wantroue, en oor wat dit jou gaan kos om my vertroue te herwin.
Vandag gaan ons nie vooraf liedere sing nie. Toe ek die liturgie geskryf het, het ons nog nie die gebruik van ŉ klankstelsel gehad nie. Dankie aan Jan en Bertus en Christiaan wat die week almal saamgewerk het om dit te laat regmaak.
Pleks van te sing, nader ons die erediens met stilte en gebed.
Ons is lief vir God. Daarom is ons lief vir die plekke in ons wêreld waar God ons kom groet. Kom ons sing oor hoe bly en dankbaar ons is vir hierdie plek en geleentheid waar God ons kom ontmoet. Ons sing
Psalm 84 strofes 1, 4
Daarom vertrou almal wat u Naam bely, op U, want U, Here, laat dié wat vra na u wil, nie in die steek nie. (Psalm 9 : 11)
Die Here het sy oë oral op die aarde sodat Hy dié kan help wat met hulle hele hart op Hom vertrou. (2 Kronieke 16 : 9)
Kom ons prys die Here met hart en vlees hier in sy woning wat ook vir ons ŉ tuiste is. Kom ons sê dit in ons lied dat ons ons maar op God se trou kan verlaat, Hy sal ons nie in die steek laat nie. Kom ons sing
Psalm 84 strofes 2 en 5
Ons luister en leer vandag wat die Here se wil is uit net een enkele Bybelvers.
Numeri 14 vers 11
Die Here het vir Moses gesê: “Hoe lank sal hierdie volk my almag bly onderskat? Hoe lank sal hulle weier om op My te vertrou ten spyte van al die wonders wat Ek onder hulle gedoen het?”
God kla ons daarvan aan dat ons Hom nie vertrou nie. Nie omdat ons die een of ander tekortkoming het wat ons vertroue in God verongeluk nie. Nee, ons weier om op God te vertrou. Ons weier om God te vertrou en ignoreer al die bewyse uit die verlede dat ons op Hom kan reken, al verg dit ŉ wonderwerk.
Die Here het reg. Ons is skuldig. Kom ons bely saam ons skuld. Kom ons sing
Gesang 232 strofe 1
Tog [ten spyte van ons sonde, so sê Jesaja 30] is die Here gretig om julle genadig te wees en wil Hy Hom oor julle ontferm: Die Here is ‘n God wat reg laat geskied, en dit gaan goed met elkeen wat op Hom vertrou.
Jy, volk in Sion, jy wat in Jerusalem woon, jy hoef nie meer te huil nie. Die Here sal jou genadig wees as jy na Hom roep om hulp, Hy sal jou gebed verhoor sodra Hy dit hoor.
Die Here het jou honger en dors laat ly, maar Hy wou jou leer, en Hy sal Hom nou nie meer afsydig hou van jou nie; jy sal self sien dat Hy die Een is wat jou leer.
Wanneer jy die regte koers verlaat, sal jy agter jou ‘n stem hoor sê: “Hier is die pad, loop hierlangs.”
Hier is die pad waarlangs die kerk van alle eeue loop. Kom ons bely ons geloof saam met en soos die kerk, soos volg:
Om te sê dat ons in God glo, is om te sê dat ons op God vertrou. Kom ons sing van ons voorneme om God met volharding te bly vertrou, uit
Gesang 213 strofe 2
Ellende wag vir my, ek het geword soos ‘n land wat afgeoes is, soos die natrossies in die wingerd. Daar is niks om te eet nie, en ek wou graag voorvye gehad het.
Daar is nie meer ‘n gelowige in die land nie, onder die mense kry jy nie ‘n opregte nie, almal stel strikke om moord te pleeg, hulle maak met vangnette jag op hulle broers.
Al wat die regeerder vra, is dat hulle goed moet sondig; die regter vra omkoopgeld, die vername praat net oor wat hy begeer. Hulle verdraai alles.
Die beste onder hulle is soos ‘n gifplant, die opregte erger as ‘n doringheining. Die dag van jou straf kom, wees op die uitkyk daarvoor! Hulle sal binnekort in verwarring raak.
Moenie ‘n maat vertrou nie, moenie op ‘n vriend staatmaak nie, pasop wat jy sê vir die vrou langs wie jy lê.
Die seun beledig sy pa, die dogter kom in opstand teen haar ma, die skoondogter teen haar skoonma. ‘n Man se huismense het sy vyande geword.
2 Korintiërs 3 verse 1 tot 6
Begin ons weer onsself aanprys? Of het ons miskien, soos party ander mense, aanbevelingsbriewe aan julle of van julle nodig?
Julle is self ons aanbevelingsbrief, geskryf op ons harte, vir almal om te lees en te verstaan.
Dit is tog duidelik dat julle ‘n brief van Christus is, deur ons diens geskrywe, nie met ink nie, maar met die Gees van die lewende God, nie op klip nie maar op die harte van mense.
wat ons bekwaam gemaak het om bedienaars van ‘n nuwe verbond te wees, nie van die letter nie, maar van die Gees. Die letter maak dood, die Gees maak lewend
Hier eindig die Skriflesing. Romeine 3 vers 4 sê:
Dit staan vas dat God betroubaar is en elke mens ‘n leuenaar.
Ons bid vandag dat God ons moet help om vir Hom en vir mekaar weer te kan vertrou. God maak vertroue weer moontlik, selfs na ontrou, verraad en bedrog. Ons gaan sing dat Christus ons laat veilig voel teen die twyfel en onsekerheid wat sulke sonde by ons veroorsaak. Op Hom kan ons bou en aan Hom kan ons ons lewens toevertrou. So sê
Gesang 448 strofes 1, 3 en 4
Daar waar ek grootgeword het, in die Griek se kafee waar ek altyd ons daaglikse brood moes loop koop – die melk het elke more sommer vanself by die voordeur kom aanklop – daar in die Griek se kafee was daar ŉ kennisgewing in sierskrif: “In God we trust, all others must pay cash.”
Snaaks nè, al die vreemde plekke waar God vir jou preek. Suiwer evangelie daai, het ek later geleer, cafe op die hoek of te not. In net 9 woorde sê dit wat ek in nege preke nie kan nie: dat sondaars se lewens net met genade aan die gang gaan kom, want vertrou kan jy hulle nie.
Niemand kan jou vertrou nie, want jy verdien nie om vertrou te word nie. Jy gaan nooit kan verdien dat iemand jou eers begin vertrou nie, en die kanse dat jy weer vertrou sal word na jy verbrou het, is nie baie goed nie. Soms, net soms, gun hulle jou dit, al weet hulle jy verdien dit nie. Maar hulle weet hulle vat ŉ kans.
Jy is onbetroubaar, want jy’s mens. Dit staan vas dat God betroubaar is en elke mens ‘n leuenaar. As iemand jou vertrou, is dit oor daai iemand jou genadig is. En kom dit by wéér vertrou te word, na jou onbetroubaarheid oopgevlek is, gaan jy op net nog baie meer genade moet hoop.
Om iemand te vertrou, is om hom genadig te wees.
Genade is God terrein. Dis evangelie. As jy wil hê mense moet jou vertrou, gaan jy vir God vir daai genade moet vra.
Genade verg geloof. Om te vertrou is om te glo.
Vertroue is die kosbaarste geskenk wat iemand jou ooit sal gee.
Om vertrou te word, is om geglo te word.
Vertroue is die duurste ding wat jy ooit aan iemand anders sal weggee.
Niks wat jy doen, vat ooit heeltemal die agterdog weg oor waartoe jou sondige natuur in staat is nie. Jy kan niemand vertrou nie. Vra die Griek. Hy het dit uit dure ondervinding moes geleer het. Daai skoot donshael in sy kafee is sommer aan al wat ŉ klant van hom is, gerig. Op almal behalwe God natuurlik, as God daar sou wou kom koop. Die res van ons is almal onder verdenking, skelms, mense op wie se beloftes jy nie kan reken nie. Hy het reg. Want dis in ons aard.
Later, toe ek my eerste rekening wou open, wou hulle nie, want ek het geen skuld nie. Ek is nie God nie, sien. En niemand het nog die kans gewaag om my met krediet te vertrou nie. Niemand wou eerste wees nie, want die risiko is te groot. Jy moet ŉ kredietrekord hê. Jy moet ŉ geskiedenis van skuld hê om te mag skuld maak. Jou kredietrekord sê vir die geldskieter hoe geregverdigd sy wantroue in jou is, en tot watter mate sy wantroue in jou julle transaksie moet reël. Die uitlener het ŉ maatstaf vir hoe groot die risiko kan wees wat hy bereid is om met jou te loop. Sy maatstaf meet hoe groot sy wantroue in jou mag wees, voor hy alle hoop sou moes laat vaar om sy geld van jou terug te kry.
Jou kredietrekord boesem nie vertroue in nie. Want dan sou gebrek aan enige skuld jou die beste belegging maak. Hoe jy in die verlede jou skuld betaal het, beperk net tot aanvaarbare vlakke die wantroue wat die skuldeiser in jou het.
Die spreekwoord dat “jy iemand se vertroue moet wen”, of “verdien”, lieg skaamteloos. Al was iemand tot nou toe foutloos eerlik, is dit geen waarborg dat sy eerlikheid gaan hou nie.
Waar het ons dit geleer? By onsself natuurlik! Ons het dit al almal nodig gevind om om ons eie bas te red en ons eie belange te beskerm. Dis die eufemismes waarmee ons ons oneerlikheid goedpraat. Om te sê ons het gelieg om onsself uit die moeilikheid uit te kry, is gans te grof. Maar dis wat ons gedoen het. Dat jy jouself weer kan vertrou, is ŉ alledaagse wonder.
Dit klop ook met wat ons van ander mense weet. Nie eers bande van vriendskap of verwantskap verdien vir jou vertroue nie. My opvoeders het my van kleins af al gewaarsku mens doen nie besigheid met vriende of familie nie.
Hoe begin dan vertrouensverhoudings? Waar kom vertroue vandaan? Want ons tree tog in die huwelik, hoewel baie verkies om liefs die agterdeur oop te hou. Ons waag dit om vriende te maak, en gemeenskappe te vorm. Elkeen van hierdie eksperimente in menslike saamwees staan en val by hierdie een ding: of ons mekaar kan vertrou. Hoe weet ons ons kan?
Hoe oorleef sulke vertrouensverhoudings die teleurstelling as vertroue verongeluk en net skepsis agterbly? Ons is by mekaar al so diep in die skuld oor ons ontrou en onbetroubaarheid dat ons vir geen verdere skuld meer kwalifiseer nie.
En tog, ten spyte daarvan, word ons telkens weer nog ŉ kans gegun. Ons waag dit om die ontroues weer te vertrou. En ons pleit om self weer vertrou te word, al skreeu dit soms ten hemele teen elke norm waaraan mens gewoonlik betroubaarheid meet.
Dis omdat vertroue iets is wat ons mekaar gun, en vir mekaar weggee. Want vertroue het minder te make met kredietwaardigheid wat jy met ŉ skuldrekord verdien en met ŉ wantroue-maatstaf kan meet, as met genade wat jy verniet weggee, en genade wat jy gratis, sonder enige betaling of verdienste, ontvang.
Jy verdien nie eers vertroue, voor iemand jou dit gee nie. Jy kry dit net. Jy kry dit omdat iemand besluit het jy is die risiko werd; hy kan dit met jou waag. Om dit met jou te waag, moet hy wat jou vertrou, kan glo in iets wat hy nie kan sien nie. Soos dat jy dié keer jou beloftes sal hou al het jy dit tot nog toe nie gedoen nie.
In Miga se wêreld is daar geen geloof meer oor nie. En met dié kan jy niemand meer vertrou nie. Almal stel strikke vir mekaar. Jou vyand skuil in jou intiemste kring; ŉ man se eie huismense is sy vyande. Broers maak met vangnette jag op hulle eie broers. Die regeerders vra net dat mense mooi moet sondig – wat dit ookal beteken. Die regters vra omkoopgeld; en moenie dink dis veilig om op ŉ vriend te vertrou nie; jy moet dan op jou hoede wees selfs vir die vrou wat by jou lê. Jou seun sal jou sonder skroom beledig. vertrou God, vertrou mekaar, hoe vertrou ek iemand weer?, kredietrekord, Genade, vertroue kos duur, Hennie la Grange, Eredienste, vertrouensverhoudings, Jou dogter sal in opstand kom teen haar ma, jou skoondogter teen haar skoonma.
Kan sulke mense mekaar weer leer vertrou?
Hoe het die vertroue onder ons verdwyn? Miga sê ons het opgehou glo; daar’s nie meer geloof in die land nie. Nie in God nie, ook nie in mense nie.
Ons vermoed ons verstaan ook nie meer altyd ewe goed wat geloof is nie, of hoe om te glo nie. Ons probleem is nie ongeloof nie. Ongeloof sou beteken ons weet hoe om te glo maar ons verkies om dit nie te doen nie. Ons is geloofloos. Ons weet nie meer hoe geloof werk nie. Ons kan geloof nie gebruik nie. Ons ken dit nie in praktiese toepassings nie.
Daar was in Israel geen geloof meer oor nie, want so ontnugter was almal, daar was niemand meer oor wat bereid was om dit met iemand te waag nie. Niemand vertrou enigeen meer verder as wat hulle mekaar kan sien nie. Niemand vertrou iemand anders meer as hulle nie duidelik kan bewys hulle verdien om vertrou te word nie. Dit verg nog nie geloof nie, maar getuienis.
As vertroue verdien en betroubaarheid met getuienis bewys moet word, gaan jy niemand kan vertrou nie. Nie jou pa of jou president nie, nie jou vriend of jou familie nie, nie eers jou eie kinders of hulle ma nie. Die hele lot van hulle, van regter tot regterhand, gaan jy met wantroue moet bejeën. Jy kan nie waag om van enige van hulle iets goeds te verwag, enigiets te hoop of te glo nie, nie voordat jy eers hulle kredietrekord op jou wantroue-barometer geweeg het nie. Genade is daar dan nie, net verdienste en beloning.
Dis nie hoe vertroue werk nie. Vertroue begin by te glo. Glo eers in God. Met God leer jy vir die eerste keer iemand ken, nes daai Griek uit my kinderdae gesê het, wat jy kan vertrou. By God leer jy vir die eerste keer om jou vertroue te stel in iets wat jy nie kan sien nie, maar uit ondervinding en eeue se belydenis kan agterkom jou nooit in die steek laat nie. Maar dié vertroue is nog nie geloof nie.
Geloof skop in die oomblik as jy besef jy kan op God vertrou al kan Hy vir niks op jou reken nie. Jy verdien nie ŉ steek by God nie, niks, nul, minder as niks. Nogtans het Hy jou lief. Jy kan daarop reken Hy gaan jou bly liefhê, jou lydsaam en volhardend gaan aanhou liefhê. Teen wil en dank, teen alle ervaring en voorhande getuienis in, gaan God jou vertrou. God vertrou jou met sy skepping, met sy kinders, met sy koninkryk. Wat Hom besiel, weet ek nie. Wat Hom laat dink dis by ons veilig, kop ek nie. Al is jou geskiedenis ŉ klaaglike mislukking, en jy nie die soort waarvoor enige mens nog so ŉ risiko sou loop nie, maak Hy die toekoms van jou afhanklik. Hy laat Hom nie deur sonde afskrik nie. Jou geskiedenis diskwalifiseer jou nie vir die vertroue wat God in jou stel nie. God vertrou jou, al moet Hy nie, al moet Hy eintlik regtig nie. Dis wanneer geloof begin gebeur: as jy dit begin verstaan. Jy’s nie betroubaar nie, maar God vertrou jou.
Hoe kry God dit reg om my te vertrou? God glo in genade. Dat genade van sondaars weer mense maak. Genade maak dit vir my moontlik om weer saam met God en tussen mense te lewe.
Hierdie geloof in genade, wat aan mense gun wat hulle nie self kan regkry nie, leer jou om selfs mense te vertrou wat jy by voorbaat al weet tot niks goeds in staat is nie, ook nie betroubaarheid nie. Net omdat jy in God glo, die God wat genade in ons menslike saambestaan ingevoer het, kry jy vir die onbetroubares hoop. En jy waag dit, teen alle risiko’s in, om in hulle te begin glo. Glo beteken jy’s hulle genadig, en dat genade mense betroubaar maak. Hulle verdien dit nie, maar jy gun hulle dit nogtans. Want dis wat God met jou gedoen het.
God het ons met sy Seun vertrou in die geloof dat as ons agterkom ons het die Christus gehaat en vermoor, ons Hom vurig lief sal kry. Hy het sy Seun aan ons toevertrou toe daar nog geen beduidenis was dat ons tot iets beters as haat in staat sou word nie. God was dit te wagte dat ons normale agterdog en ons suinigheid met vertroue, ons onbehendigheid met geloof, die Christus sy lewe sou kos. Nogtans verklaar Hy ons sy kinders en gee Hy ons genade gratis. Ook maar goed dis gratis, want daar’s geen ander manier waarop ons dit sou kon kry nie.
Dog, kan ons dieselfde doen? Wantroue het in ons wêreld die reël geword. Dis te verwagte, want wantroue is sonde en sonde is die wêreld se normaal. Hier durf jy niemand meer op sy woord neem nie, niemand sommer glo nie. En mense maak met jou ook so. Dis natuurlik. Vertroue is die uitsonderlike, die wonder wat met genade in die wêreld opdaag.
Maar om self van genade te leef, is om nes God te begin glo dat mense tot meer in staat is as wat jy uit hulle geskiedenis kan aflei. Jy weet dit kan, want jy het teen jou eie rekord in, weer kredietwaardig geword.
Jy word vertrou net omdat iemand in jou lewe glo in God, en ook probeer glo in jou, in weerwil van die skade wat jy al aangerig het.
Die dag as jy agterkom daai iemand wat weer in jou begin glo het, is God, breek daar ŉ stukkie hemel vir jou oop.
Die dag as jy agterkom daai iemand wat jou weer begin vertrou, is jou vrou, jou kind, jou pa, jou broer, jou skoonfamilie, jou vriende en jou volk en die vreemdelinge daar by jou, leer jy wat genade is, en wat genade werd is. Dis wanneer genade grondvat. Jou lewe word weer draaglik. Daar gaan vir jou nuwe wêrelde oop.
Die dag as jy dit oor jou hart kan kry om daai genade aan iemand anders gratis weg te gee, en hom weer te vertrou, is die dag waarop jy begin glo. Jy lewer jou uit aan ongekende gevaar om iemand te begin vertrou, en weer te vertrou. Vertroue is duur, die duurste geskenk wat jy ooit aan enigiemand gaan gee. Maar dis al hoe daai iemand dit ooit gaan kry: as jy dit gratis gee, oor jy hom dit gun. Die dag as jy dit regkry, om teen alle sin en wil in ŉ sondaar met ŉ geskiedenis vol bedrog, genadig te wees en te vertrou, word jy ŉ engel van God wat die hemel op ŉ skrefie oopstoot en ŉ kind van God wat die lewe hier in die wêreld weer moontlik maak vir ŉ sondaar wat aan sy skuldlas sou beswyk.
Vertrou op God. Leer weer glo.
Vertrou my, dis wat almal van ons van mekaar vra. Vertrou my weer en weer. En nog ŉ keer. Wees my genadig.
Wees mekaar genadig. Vertrou mekaar. Vertrou weer elke ander mens wat by jou in die skuld is.
In die wêreld kan ons nie oorleef sonder dat ons vertrou en vertrou word nie. Die kerk ook nie. Die kerk is dié waar genade werk, en geloof geleer word. Geloof staan vir vertroue borg. As ons in die kerk nie meer genade kan gebruik en kan reken op vertroue nie, omdat geloof skort, is ons in die moeilikheid.
Dan was daai Griek se kafee meer kerk as ons. Om daai Griek se idee van die evangelie net so ŉ klein bietjie te hervorm sodat dit nog beter sê wat die evangelie bedoel: “In God we trust, all others get it on credit.” Of te wel: Ons vertrou op God. Julle kan almal op sy rekening kom koop.
Met ons laaste lied sê ons dat ons vas vertrou op die Here.
Gesang 280 strofes 1 en 2
Al sou my vader en my moeder my verlaat, die Here sal my onder sy sorg neem.
Leer my u wil, Here, en lei my op ‘n gelyk pad sodat my vyande nie hulle sin kry nie.
Moet my tog nie oorgee aan die venyn van my teëstanders nie, want daar staan vals getuies teenoor my en hulle blaas geweld teen my aan.
As ek darem nie geglo het dat ek die goedheid van die Here sal sien in die land van die lewendes nie …!
Vertrou op die Here! Wees sterk en hou goeie moed! Ja, vertrou op die Here!
(Psalm 27 verse 10 tot 14)