Ditsem Nuus - OB-verslag verdoemend
Die bekendmaking van die langverwagte verslag van voormalige Openbare Beskermer Thuli Madonsela oor beweerde staatskaping deur die Gupta-sindikaat het bevestig wat die meeste Suid-Afrikaners al lankal vermoed en geweet het, nl. dat pres. Jacob Zuma en die Gupta-gebroedsel betrokke is by massiewe korrupsie van staatsfondse en manipulering van selfs kabinetsaanstellings. Dit volg op uitgerekte politieke manuvreuring deur die Zuma-kamp en hofaansoeke oor en weer in 'n poging om bekendmaking van die verslag te verhoed, wat egter uiteindelik tevergeefs geblyk het.
Die vernaamste bevindinge in die OB-verslag van 355 bladsye is die volgende:
Adjunk-minister Jonas is 'n pos by die Gupta-familie aangebied in ruil vir uitvoerige gunste vir hul familiebesigheid.
Minister Van Rooyen – wat Minister Nene vervang het – het die Saxonwold-area waar die woning van die Guptas is, minstens sewe keer besoek voor sy aanwysing as nuwe Minister van Finansies, een waarvan was die dag tevore.
Gedurende die tydperk 2 Augustus 2015 tot 22 Maart 2016 het uitvoerende hoof van Eskom Brian Molefe vir Ajay Gupta altesaam 44 keer gebel, terwyl Gupta vir Molefe 14 keer geskakel het.
Die aanstelling van die Eskom-raad was onbehoorlik.
Zuma en die uitvoerende gesag het nagelaat om beweringe van Vytjie Mentor asook van Themba Maseko te verifieer en dit geld ook die beweerde knus verhouding tussen Brian Molefe en die Guptas.
Zuma en ander kabinetslede het onregmatig ingemeng in die verhouding tussen banke en Gupta-maatskappye.
Zuma het onregmatig en in verbreking van die Uitvoerende Etiese Kode sy posisie of inligting aan hom toevertrou, misbruik om homself en Gupta-besighede te verryk, terwyl hy aan sy seun voorkeurbehandeling gegee het in die toekenning van staatskontrakte, besigheidsfinansiering en handelslisensies.
Die burgers van SA is benadeel deur die gedrag en optrede van Zuma deurdat hy in gebreke gebly het om die Jonas-beweringe te laat ondersoek.
Die besoek van Minister van Minerale Hulpbronne Mosebenzi Zwane aan Switserland vir samesprekings met die Guptas was onbehoorlik.
Die toekenning deur Eskom van steenkoolkontrakte aan die Gupta-beheerde maatskappy Tegeta was onregmatig.
Regeringsadvertensies is opsetlik gekanaliseer na die Gupta-koerant The New Age.
Zuma het moontlik sy wetlike pligte versuim deur nie al hierdie aangeleenthede te ondersoek het nie of daarteen opgetree het nie.
In haar verslag het Madonsela nie aanbeveel dat Zuma bedank nie, maar instede aanbeveel dat Zuma 'n kommissie van ondersoek onder toesig van 'n hoofregter aanstel om al die beweringe in die verslag te ondersoek. Vir doeleindes hiervan moet die Nasionale Tesourie toesien dat die kommissie die nodige hulpbronne ontvang. Die regter van die kommissie van ondersoek mag sy of haar eie personeel aanstel en vir doeleindes daarvan het die kommissie dieselfde magte as die OB.
Die kommissie moet binne 180 dae verslag met voorstelle aan Zuma lewer en hy moet dan binne 14 dae aan die Parlement verslag doen. Madonsela beveel voorts aan dat die Parlement binne 180 dae die Uitvoerende Etiese Kode moet hersien. Die OB moet ook enige moontlik onwettige optrede wat deur die ondersoek ontbloot word, onder aandag van die NVG en Valke bring.
Die OB moet implementering monitor van regstellende stappe wat betref die staatskapingverslag, terwyl die sekretaris van die Parlement en die DG van die Presidensie aan die OB moet verslag doen oor die implementering van die regstellende stappe.
Dit is dus 'n hele proses wat Madonsela voorstel en wat waarskynlik oor 'n kwessie van maande uitgevoer gaan word, wat beteken dat die Zumas en die Guptas tyd gaan hê om te hergroepeer en hul verdedigingslinies te reorganiseer. Hoewel Madonsela haar verslag versigtig bewoord het en nie skerp stellings gemaak het nie, dui oorweldigende omstandigheidsgetuienis daarop dat sy 'n katnes ontbloot het van staatsmisdaad ongeëwenaard in die geskiedenis van SA.
In enige demokratiese land wat sy sout werd is en waarin openbare verantwoordelikheid hoog aangeslaan word, sou die staatshoof onder hierdie omstandighede, onmiddellik moes bedank en krimineel aangekla word. Weens 'n kombinasie van redes gaan SA egter waarskynlik nog onbepaald in hierdie regeringsgemors sit.
Inmiddels het op die dag van die bekendmaking van die OB-verslag woede teen die Zuma-situasie oorgekook. In Pretoria het die sg. Save South Africa's Peoples' Assembly Against State Capturein 'n volgepakte St. Alban Anglikaanse katedraal byeengekom in 'n sonderlinge alliansie van uiteenlopende organisasies, instansies en individue en 'n eendragtige oproep gedoen vir die onmiddellike bedanking van Zuma. Onder die aanwesiges was Paul Mashitile, ANC-leier in Gauteng, Musi Mmaimane, DA-leier, die Kommunistiese leierskap, geestelikes, regsgeleerdes, vakbondleiers, ens.
Die EFF het 'n gewelddadige massa-protesoptog na die Uniegebou probeer, maar is deur die Polisie met geweld verdryf, waarna hulle winkels en strate geplunder het en die standbeeld van Paul Kruger gevandaliseer het. Die nasionale uitvoerende komitee van die ANC het intussen aangedui dat dit die komende naweek oor die impak van die verslag sal vergader.
Oor die algemeen kan die huidige politieke opset in SA ten beste beskryf word as in 'n warboel. Eerstens is daar baie persone in die Zuma-dampkring – kabinetslede, senior staatsamptenare, premiers en sakelui – wat òf bewus was van die wydverspreide korrupsie of daarin betrokke was en wat op een of ander wyse verantwoording sal moet doen. Tweedens word wyd aangedring op die onmiddellike bedanking van veral drie ooglopende Zuma-meelopers, nl. Shaun Abrahams (NVG), lt.genl. Berning Ntlemeza (Valke) en Tom Monyane (SAID).
'n Sleutelvraag op hierdie stadium is, wie gaan instaan vir die regskoste van Zuma van miljoene rand – die belastingbetaler of hyself?
Die groot ligkant van hierdie donkere wolk is dat wat beskryf kan word as die goeie in SA, besig is om die oorhand oor die bose te kry. Daarvoor het baie Christene lank gebid en bid hulle steeds.