Afrikaners is Pannekoek-Plesierig - Diskoers
"Afrikaners is plesierig" skree Karen in ons ore. Maar behalwe vir plesierigheid, partytjies, politieke praatjies, rugby kyk en kla is daar een ding wat Afrikaners definieer: eet.
Die Suid-Afrikaners is nou nie juis bekend vir fancy kosse nie. Inteendeel, wanneer kos op 'n toring gestapel word met 'n peppermentblaartjie en 'n streep of twee balsamiese asyn vir versiering is ons die eerstes wat 'n wenkbrou lig. Wat ons wel ken, is hartskos.
Pampoenpoffertjies, patats, potjiekos en natuurlik: pannekoek.
Met die aanhoor van die woord gaan kruip die reuk van warm pannekoek en kaneelsuiker in my neus op en skrop nes in die binnekamers van my siel. Nou verlang ek sommer na reënerige dae en my ma se groen kombuiskaste en RSG wat op die radio blêr oor die jongste nuus en weervoorspelling (so al asof ons nie bewus is van die in-die-bed-klim temperatuur daar buite nie).
'n Pannekoek resep is wat élke Afrikaner huis het. Selfs die Mammas wat lief daarvoor is om 'n Woolworths aandete op te tower het 'n resep iewers in die kas. Die klem lê op "'n", want saam met die pannekoek gaan daar baie fiemies gepaard. Daar is dus net één resep wat gebruik word.
Die probleem met die "maar dis nie ons gewone resep nie" is dit: Sommige pannekoeke is te taai. Ander proe soos karton. Party is nie lig genoeg nie. Sekeres bak nie so lekker nie. Partykeer gee een resep 'n kriewel in die keel. Of die pannekoek is nie sag genoeg nie.
Genadiglik is daar altyd Die Resep. Die Een wat werk vir elke Afrikaner huishouding. Of sportdag. Of bazaar. Of fondsinsameling. Of restaurant. Of markdag-stalletjie. Of Checkers se ingang.
Dan stop die fiemies nie net by die deeg nie. Sien, ek het mos gesê Afrikaners is goed met kla! Party mense verkies die pannekoek slégs met kaneelsuiker. Die Boeremark-tannie het vir die pannekoek 'n nuwe baadjie gegee – of sal mens eerder sê 'n nuwe persoonlikheid? Sy vul hom met melktertvulsel. Party mense verkies die pannekoek sout – gewoonlik met maalvleis of kaas of in my geval met 'n tunavulsel.
Deesdae word die pannekoek in alle fasette verkoop. Behalwe vir die baie verskeidenheid vulsels word pannekoek in baie verskeidenheid vorme verkoop: gaar op 'n straathoek of by Checkers se ingang, geseël en gevul in 'n "ready meal pakkie" of in die vorm van 'n "easymix". Die vulsels is 'n katastrofe op sy eie! Die opsies is meer as die beproefde resepte. Nutella, roomspinasie, caramel, hoender, Bar-one, beef stroganoff (wat daai Frans ook al mag beteken) roomys of selfs katjiebotter en stroop!
Nou ja, pannekoek (met al sy fasette en vorme) is seker nie die onderwerp van bespreking om 'n braaivleisvuur met 'n bier in die hand nie, maar op die lippe van Afrikaners is dit beslis!
Die punt bly staan: Afrikaners is sinoniem aan eet. Pannekoek klop in elke Afrikaner se bloed. Dit is mos hartskos – of dit gekoop, gebak, soet, sout, Woolworths of Oumagrootjie se resep is.
Nadia Smith is 'n derdejaar BA Musiek student aan die Universiteit van die Vrystaat. Sy is 'n fynproewer vir die eenvoudige dinge in die lewe en glo dat praatjies om pruttende kospotte hartskos is.