(Hierdie volg op die artikel OPPAS VIR JAN GAPS )
Indien u ‘n belastingpligtige binne die (huidige kleptokratiese) Republiek van Suid-Afrika is, sal u uself dalk met die inligting in hierdie artikel wil vergewis. Dit behoort aan u die basiese kennis te bied oor wat u te doen staan in die geval waar u met ‘n onaangename (foutiewe) belastingaanslag verras word, hetsy in u persoonlike hoedanigheid of as die eienaar van ‘n sakeonderneming.
Ons moet dalk begin met die volgende algemene vraag: “Wat is ‘n hersiene belastingaanslag?”‘n Hersiene belastingaanslag sal deur die SAID uitgereik word in die geval waar die kommissaris daarvan oortuig is dat die aanvanklike belastingaanslag nie die toepassing van relevante belastingwetgewing korrek weerspieël nie. (art. 92 van die belastingadministrasiewetgewing). Dit beteken kortliks dat ‘n hersiene belastingaanslag uitgereik kan word in die geval waar die inkomstes en uitgawes van ‘n belastingpligtige wat in ‘n oorspronklike belastingaanslag erken en gebruik is deur die kommissaris bevraagteken word.
Artikel 99 van die BAW bepaal egter dat die SAID nie ‘n hersiene belastingaanslag mag uitreik na die verstryking van ‘n voorafbepaalde tydperk vanaf datum van die oorspronklike belastingaanslag nie. Die voorafbepaalde tydperke word onderskei op grond daarvan of die aanslag ‘n oorspronklike aanslag deur die SAID was (bv. persoonlike inkomstebelasting) en of dit ‘n self-geëvalueerde aanslag deur die belastingbetaler was (byvoorbeeld werkenemersbelasting en btw).
In die geval van ‘n oorspronklike aanslag wat deur die SAID uitgereik is, is die tydperk waarin die SAID ‘n hersiene belastingaanslag kan uitreik, vasgestel op drie jaar. Daarteenoor is die vasgestelde tydperk vir ‘n hersiene belastingaanslag deur die SAID in die geval van ‘n belastingaanslag wat op ‘n self-evaluasie van die belastingbetaler uitgereik word vyf jaar.
Dit is baie belangrik om daarop te let dat hierdie vasgestelde tydperke bereken word vanaf die datum van die aanslag en nie vanaf die datum waarop die inkomstebelastingopgawe ingedien moet word nie. M.a.w. indien ‘n belastingbetaler sy 2011-inkomstebelastingopgawe, wat normaalweg teen 30 November 2011 ingedien moet word, eers in Desember 2015 indien, sal die datum van aanslag Desember 2015 wees. Dit sou beteken dat die SAID tot in Desember 2018 nog ‘n hersiene aanslag kan uitreik en dat die belastingbetaler hom nie op artikel 99 van die BAW sal kan beroep nie.
In die volgende omstandighede sal die tydbeperking waarin die SAID ‘n hersiene aanslag moet uitreik nie oorweeg word nie:
In die geval waar ‘n aanslag deur die SAID uitgereik word omdat die volle bedrag belasting betaalbaar nie aangeslaan is nie a.g.v. bedrog, kwaadwillige of nalatige wanvoorstelling en/of kwaadwillige of nalatige nie-openbaarmaking van wesenlike inligting.
In die geval waar die SAID ‘n belastingaanslag uitreik waarmee u nie saamstem nie, hetsy dit ‘n oorspronklike of hersiene aanslag is, het u die volgende middele tot u beskikking.
Dit is van kardinale belang dat u ten eerste‘n aansoek om betaling op te skort (ingevolge art. 164 van die BAW) indien. Versuim om laasgenoemde te doen, kan veroorsaak dat ‘n SAID-werknemer ‘n (art. 179-aanstelling doen) waarin u bank of werkgewer opdrag sal ontvang om die verskuldigde bedrag van u te verhaal en aan die SAID oor te betaal. U kan verseker wees dat so ‘n agent die opdrag onverwyld sal uitvoer aangesien hierdie agent (u bank of werkgewer) self vir hierdie skuld aanspreeklik gehou kan word in die geval waar hulle versuim om hierdie fondse aan die SAID oor te betaal. (Art. 179 van BAW).
Die volgende stap sal wees om die geskilbeslegtingsproses van die SAID te volg ten einde die belastingaanslag te wysig. U kan hierdie proses wel op “e-filing doen, maar die stawende dokumentasie is gewoonlik veel meer as wat u d.m.v. die “e-filingsisteem” kan oplaai en u sal dit bes moontlik by u naaste SAID-kantoor moet indien. Maak seker dat u saaknommers ontvang vir alle telefoniese kommunikasie, dokumentasie wat ingedien en/of aangestuur word. U moet ook noukeurig die datums aanteken waarop hierdie saaknommers uitgereik word. Die geskilbeslegtingsproses word hieronder stapsgewys uiteengesit:
U moet binne 30 dae na die datum van aanslag van die SAID redes vir die aanslag versoek. Die SAID sal derhalwe moet aanvoer waarom sekere inkomste(s) by die aanslag ingesluit is of waarom sekere uitgawes nie toegelaat is nie en/of waarom sekere belastingkrediete nie toegestaan is nie. Die SAID moet binne 60 dae aan u terugvoer lewer op u versoek.
Indien u nie met die redes wat deur die SAID aangevoer word saamstem nie, moet u binne 30 dae‘n beswaarskrif indien. (Die dokument staan as ‘n NOO, Notice of objection, bekend). U sal hierin moet motiveer waarom u met die belastingaanslag verskil en tesame met hierdie dokument sal u die nodige dokumente as bewysstukke moet indien. Die SAID moet hierdie beswaarskrif (NOO) binne 60 dae finaliseer. Maak seker om alle stawende dokumentasie te lewer aangesien hierdie aansoeke maklik afgekeur word as daar net ‘n id-afskrif of iets dergeliks kort. En dan moet die hele proses van voor af begin word.
Indien u beswaarskrif (NOO) nie toegestaan word nie, kan u daarteen appé‘n kennisgewing van appél (NOA, Notice of appeal) by die SAID in te dien. Hierdie aansoek moet binne 30 dae ingedien word nadat u kennis ontvang het dat die beswaarskrif nie suksesvol oorweeg is nie. Die SAID het 60 dae om u aansoek om appél te finaliseer.
Let daarop dat u in sommige gevalle weer ‘n tweede of derde of vierde beswaarskrif (NOO) moet indien eerder as ‘n appél, bv. waar die beswaarskrif a.g.v. ‘n “neteligheid” afgekeur is. Indien die beswaar agter afgekeur word omdat die SAID met u bewyslas verskil, sal u egter die appélproses moet volg. Dit sou raadsaam wees om kundiges op hierdie stadium te raadpleeg, natuurlik afhangend van u persoonlike kennis asook die omvang van die belastingaanslag.
In die appél-fase van die geskilbeslegtingsproses kan die SAID u dalk nader om die opsie van litigasie te oorweeg. Gedurende hierdie proses sal beide partye die geleentheid gebied word om hul interpretasie van die wetgewing en die uitwerking daarvan op die belastingaanslag voor ‘n arbiter uiteen te sit. Daarna kan onderhandeling gevoer word rondom die tersaaklike feite en ‘n moontlike skikking bereik word. Moet nooit hierdie aanbod summier weier nie aangesien die SAID nie daarvoor bekend is om kompromieë aan te gaan nie. Dit kan dalk vir u ‘n teenvoeter teen ‘n uitgerekte en baie duur regsproses bied. (Indie geval waar die belastingbetaler die litigasieproses aanvaar, sal die appél tydelik opgeskort word).
Indien die onderhandelinge gedurende die litigasieproses onsuksesvol wees, sal die appèlaansoek na die belastingraad of die belastinghof verwys kan word.
Dit is onwaarskynlik dat ‘n belastingbetaler homself sonder kundigheid op hierdie vlak nog kan verteenwoordig en ‘n verdere verduideliking van prosesse van hierdie punt af sal hierdie artikel onnodig omslagtig maak.
Dit is nie nodig dat u slapelose nagte sal hê wanneer u ‘n onaangename verrassing van die SAID sal kry nie. Ons wil net verhoed dat u in ‘n situasie beland waar u van u regmatige en swaar verdiende eiendom gestroop word bloot omdat u onkundig is wat betref die middele tot u beskikking om uself daarteen te verskans.