Was die Boereprofeet dalk reg?Siener van Rensburg “Die treine sal teen die hoogtes staan. In hierdie tyd sien ek in Johannesburg ‘n baie groter staking as wat daar in 1922 was. Party mense sal nog vuurmaakhout hê om kos mee gaar te maak, terwyl andere maar koue pap moet eet.” – Siener van Rensburg. Nou ja, afhangende van hoe ’n mens die Siener se voorspellings vertolk, lyk dit of hy die toekoms nogal dikwels raak gesien het. Die stakings strek wel verder as Johannesburg. Beurtkrag gaan nog lank met ons wees en die treine staan nie net op die hoogtes nie: Hulle staan sommer op die vlaktes. Soos die Shosholoza Meyl, die passasierstrein tussen die Kaap en Johannesburg. Die trein – voorheen die gladwerkende Oranje Sneltrein – was al ’n dag laat en het onlangs van agter in ’n goederetrein vasgery nadat spoorreëls geïgnoreer is en die trein teen 60 km/h pleks van 30 km/h beweeg het. Een persoon is dood toe verskeie waens ontspoor het. Dis onseker wanneer die diens herstel gaan word. Intussen is die Mabopane-lyn in Pretoria gesluit en funksioneer die sentrale lyn in Kaapstad al maande lank nie. Dié lyn het daagliks ongeveer 200 000 passasiers uit die armer dele vervoer voordat hy deur kabeldiefstal, tekorte en geweld teen pendelaars en treinwerkers lamgelê is. Tans is daar net 32 treine op die netwerk, pleks van die vereiste 110. Baie treine is brand gesteek en daar is sterk vermoedens dat die taxibedryf skuldig is sodat hulle nog meer pendelaars kan vervoer as die huidige 66% teenoor die treine se 10%. Wanneer sê die ANC ekskuus? Die afgelope tyd het rieme kopie verskyn oor oudpresident FW de Klerk se gebrek aan erkenning dat apartheid ’n misdaad teen die mensdom was. Die beroep weerklink ook van Afrikaanse kommentators. Wit mense moet skynbaar oor en oor skuld erken en verskoning vra. Wat was dan die doel van die Waarheids-en-versoeningskommissie? Apartheid was ’n fout, ja, maar ’n mens mag nou seker ook vra wanneer gaan die ANC hard en duidelik verskoning vra vir die allemintige gemors waarin hy die land die afgelope 26 jaar gedompel het: Eskom, die SA Lugdiens, gesondheidsdienste, onderwys, ’n infrastruktuur wat ineenstort, 239 (uit 257 munisipaliteite wat wanfunksioneer, toksiese riviere, korrupte polisiëring – die lys is lank. Ook die verlammende miljarde rande se rente op die skuld wat aangegaan is, nie net deur Zuma en die Guptas se staatskaping nie. Die kommentator Richard Quest (CNN) het die spyker raak geslaan op die Davos-beraad: “Julle hele ekonomie is gekaap. Hoeveel skuldiges is al in die tronk?” Nog staatskapings op pad Die Zondo-kommissie (wat al R360 miljoen gekos het) wil ’n verdere verlenging vra. En terwyl ons almal wag op vervolgings, kom daar die sterk waarskuwing van Frans Cronjé van die Instituut vir Rasse-aangeleenthede: Die tweede en derde fases van staatskaping lê voor die deur. Hy skryf ’n senior ANC-lid het aan hom gesê die binnegevegte en hebsug in die party vernietig die instellings wat hulle veronderstel is om uit te bou. Soos Pravin Gordan glo gesê het: “As julle dink dis erg, dis erger.” Cronjé sê die eerste golf van staatskaping was die vernietiging van openbare instellings, die tweede en derde golf mag verband hou met die pogings om hulle te herbou. Daar word reeds beroepe gedoen dat privaat ondernemings moet help. Maar die firmas en die kontrakte wat hulle kry, sal bestuur word deur dieselfde politieke leierskap en met dieselfde metodes, kaderontplooiing en transformasie wat tot die eerste golf van staatskaping gelei het. Transformasie moet gemik wees op die bevordering van agtergeblewenes tot die middelklasse. Die ANC se idee is egter ’n beleid wat ’n vyeblaar is waaragter die korrupsie, misdrywe en kaping van openbare geld weggesteek word. En enigeen wat dit uitwys, is ’n rassis. Regstelsel stort ook in duie Maar dis nie net treine en infrastruktuur wat nie funksioneer nie: Die regstelsel is ook besig om ineen te stort. Nog een van die groot bekommernisse van die gewone landsburger is die haas totale erosie van wet en orde wat besig is om die vlak van die 1980’s se politieke opstande te bereik. Dis nie ongewoon dat die nasionale uitsaaier waarsku teen roetes, hoofweë en kruisings wat vermy moet word nie weens brandende padbesettings, klipgooiery en kapings. By die Universiteit van KwaZulu-Natal hou sowat 1 000 studente (uit ’n totaal van 50 000) die kampus nou al weke lank gevange. ’n Vigskliniek en twee sekuriteitskantore is al brand gesteek. Dit is opvallend dat die rooi oorpakke van die EFF so dikwels gesien word waar wanorde heers, nie net in die parlement nie. Dis onduidelik of hulle net entoesiastiese deelnemers aan die chaos is en of hulle dit skep. Dalk albei. Die ANC-regering laat dinge maar gebeur, dalk omdat hy vrees dat optrede in die EFF se hande sal speel. Dit beteken ons is op pad na een van die belangrikste redes vir ’n mislukte staat – wydverspreide en onbeheersde geweld. Die ANC neig al meer in die rigting dat die oppergesag van die wet verwerp kan word wanneer ’n kader vervolg word. Die volgende stap kan die verwydering en diskreditering wees van regters wat nie die partylyn volg nie. Nicolaas van Rensburg praat in sy opgetekende voorspellings van ’n erge droogte waarin boere nie weet van herwaarts of derwaarts nie. Nou ja, die land het al baie droogtes gehad. Maar hy sien ook geld “wat so waardeloos word, dat jy mure met hulle kan uitpak.” En dit was lank voor Moody’s en dinge soos rommelstatus.