PressReader - SA Jagter Hunter: 2018-05-01 - Vat die spoor by Mo­ho­lo­ho­lo
Vat die spoor by Mo­ho­lo­ho­lo
SA Jagter Hunter - 2018-05-01 - VOORBLAD - Deur KOOS BAR­NARD
Daar is baie din­ge wat jag lek­ker maak en die lek­ker­te be­gin reeds die dag as jy by die vuur­wa­pen­win­kel in­stap om ’n nu­we ge­weer, am­mu­ni­sie of jag­toe­rus­ting te koop. La­ter is dit die be­plan­ning wat jou op­ge­won­de maak en uit­ein­de­lik daar­die eer­ste kamp­vuur saam met lek­ker pêl­le.
Van die jag self praat ek nie eens nie. Om met ’n ge­weer oor die skou­er in die veld te wees is ’n lek­ker­te wat moei­lik ge­klop kan word. Tog dink ek dat se­ke­re vel­de van jag nog braak lê. Te veel van ons haak vas by die skiet van die dier.
In die Fe­bru­a­rie-uit­ga­we het Herman Jon­ker lek­ker ge­sels oor die veld­koe­rant en hoe hy ge­lees kan word. Die be­grip veld­koe­rant word ge­bruik om na die te­kens en spo­re te ver­wys wat die­re in die veld laat en hoe hier­die te­kens “ge­lees” en ge­ïn­ter­pre­teer kan word. Hoe­veel bok­soor­te se spo­re kan jy i­den­ti­fi­seer? Kan jy on­der­skei tus­sen dié van ’n steen­bok en dui­ker? Hoe ver­skil ’n wa­ter­bok se spoor van ’n blou­wil­de­bees s’n? Wat­ter soort vo­ël het in die pad ge­stap en hoe ver­skil ’n si­vet se spoor
van ’n jak­kals s’n. Het blou­aap se kind hier ge­stap of was dit ’n ys­ter­vark?
As jy ’n se­ke­re dier se spoor kan i­den­ti­fi­seer, hoe ver kan jy dit in die veld volg? Die veld is in­der­daad ’n baie in­te­res­san­te koe­rant en as jy eers ge­leer het om die skrif te ver­staan, voeg dit ont­set­tend baie waar­de by tot jou jag­er­va­ring.
Om spo­re goed te kan i­den­ti­fi­seer en te volg, verg oe­fe­ning en ste­de­lin­ge wat min in die veld kom, kry ho­pe­loos te min oe­fe­ning. Som­mi­ges gee dus som­mer moed op nog voor hul­le be­gin leer het. Maar dis eint­lik nie heel­te­mal so moei­lik as jy ’n ken­ner het wat jou die ba­sie­se din­ge kan leer nie. Het jy dit eers on­der die knie, sal jy ver­baas wees hoe­veel mak­li­ker spoor­i­den­ti­fi­ka­sie en spoor­sny raak.
Co­lin Pa­trick, die be­stuur­der van die Mo­ho­lo­ho­lo Na­tuur­re­ser­va­te in M­pu­ma­lan­ga is so ’n ken­ner. Hy is nie net ’n FGASA S­cout nie (die hoog­ste vlak van veld­gids) maar ook ’n FGASAop­lei­er en as­ses­sor (FGASA staan vir Field Gui­des As­so­ci­a­ti­on of South A­fri­ca). Hy is ’n mees­ter­spoor­sny­er wat ge­reeld kur­sus­se aan­bied vir voor­ne­men­de veld­gid­se, jag­ters en na­tuur­lief­heb­bers. Pa­trick is ook die man wat die prak­tie­se skiet­toets wat FGASA-stu­den­te moet slaag, uit­ge­werk het.
Mo­ho­lo­ho­lo be­hoort aan die S­try­dom-ge­sin van P­re­to­ria. Ger­hard S­try­dom het my ver­le­de jaar ge­kon­tak en ge­vra of ek be­lang sou stel om te gaan kyk na die werk wat Co­lin Pa­trick doen ty­dens een van die kur­sus­se wat hy op Mo­ho­lo­ho­lo aan­bied. Die kur­sus­se wat Co­lin aan­bied duur se­we dae of jy kan ’n vol­le maand-kur­sus doen waar­in al die kur­sus­se ge­ïn­te­greer is. Die kort kur­sus­se is die Track and Sign- kur­sus, Trai­ling- kur­sus (waar jy die­re se spo­re volg) en die Con­ser­va­ti­on- kur­sus. Die spoor­kur­sus­se word deur die be­ken­de Cy­ber Trac­ker er­ken.
Die Mo­ho­lo­ho­lo Moun­tain View-re­ser­vaat lê aan die voet van die Dra­kens­ber­ge so 26km van Hoed­spruit af. Co­lin was be­sig om die Track and Sign­kur­sus met ’n hand­vol B­rit­se be­soe­kers te doen en ek het vir twee dae by hul­le aan­ge­sluit.
Hier­die kur­sus be­hels ba­sies die i­den­ti­fi­se­ring van die­re- en vo­ël­spo­re as­ook hul­le mis (waar moont­lik) in die veld en ’n bie­tjie spoor­sny self. Selfs om spo­re te kan i­den­ti­fi­seer, moet jy eers die te­o­rie daar­van on­der die knie kry en die kur­sus skop dus af met ’n he­le stel le­sings waar­ty­dens die kur­sus­gan­gers sket­se van die­re- en vo­ël­spo­re be­stu­deer. Ty­dens hier­die le­sings leer hul­le hoe die ver­skil tus­sen ’n bok­spoor en ’n vlak­vark­spoor lyk, die ver­skil tus­sen ’n duif­spoor en ’n neus­ho­ring­vo­ël s’n, en­so­voorts. Die groot­tes van ver­skil­len­de die­re­spe­sies se spo­re en hul u­nie­ke ken­mer­ke word ook uit­ge­wys.
Ge­wa­pen met hier­die te­o­re­tie­se ken­nis sak die kur­sus­gan­gers dan op die veld toe en on­der lei­ding van Co­lin Pa­trick leer hul­le hoe om spo­re in die veld te i­den­ti­fi­seer. Leer­ders vind gou uit dat jy ’n spoor uit ver­skil­len­de hoe­ke en van ver­skil­len­de kan­te af moet be­stu­deer (om die be­skik­ba­re lig te ge­bruik) om die spoor te kan i­den­ti­fi­seer – nie al­le spo­re is prag­ti­ge teks­boek-af­druk­ke nie. Jy moet ook weet wat­ter spe­sies in die be­trok­ke ge­bied voor­kom en dus nie an­der ti­pe die­re se spo­re daar ver­wag nie. Aan die ein­de van die kur­sus is daar na­tuur­lik ’n as­ses­se­ring of toets om te be­paal wat jy ge­leer het.
Oe­fe­ning en nog­maals oe­fe­ning is die wag­woord. ’n Ti­pie­se vel­d­oe­fe­ning be­hels dat Co­lin op ver­skeie plek­ke spo­re en an­der die­re­te­kens om­kring wat die stu­den­te dan moet i­den­ti­fi­seer. Hier­die ti­pe oe­fe­nin­ge word oor en oor her­haal (sog­gens en na­mid­dae) en Co­lin pro­beer om so­veel as moont­lik van die spe­sies wat in die ge­bied voor­kom se spo­re en an­der te­kens uit te wys. Hy is ook ’n plaat­jie en sal soms iets om­kring wat glad nie eens ’n spoor is nie. Dan staan hy met dui­wel­tjies in sy oë en »
» luis­ter hoe die stu­den­te die “dier” se spoor i­den­ti­fi­seer.
Wan­neer stu­den­te die te­kens ver­keerd i­den­ti­fi­seer en in­ter­pre­teer, help Co­lin hul­le reg en hy ver­dui­de­lik breed­voe­rig hoe­kom dit by­voor­beeld ’n dui­ker­spoor is en nie ’n steen­bok s’n nie. Dit is werk­lik ’n o­pen­ba­ring om hier­die man in die veld te sien werk. Sy ken­nis van spo­re en sy ver­moë om spo­re raak te sien waar an­der men­se skaars e­ni­ge mer­kies in die sand sien, is merk­waar­dig. Co­lin Pa­trick is voor­waar ’n mees­ter!
Be­hal­we vir die spoor­sny het Co­lin som­mer ook vir die B­rit­se be­soe­kers ’n bie­tjie prak­tie­se veld­gids­op­lei­ding ge­gee. Op die dag van my aan­koms het hy hul­le die oe­fe­ning laat doen waar daar na ’n “stor­men­de leeu” ge­skiet word. Die tei­ken is ’n le­wens­groot fo­to van ’n leeu wat deur ’n e­lek­trie­se mo­tor teen ’n hoë spoed in die rig­ting van die “veld­gids” ge­trek word soos wan­neer ’n leeu sou storm. Na goeie in­struk­sie en ’n paar sko­te op sta­tie­se tei­kens het die stu­den­te toe met ’n .22-ge­weer en ’n .303 na die leeu ge­skiet.
Die op­lei­ding ge­skied op die ver­skil­len­de Mo­ho­lo­ho­lo-re­ser­va­te. Ek het Co­lin en die stu­den­te op die Moun­tain Vie­wre­ser­vaat ont­moet wat ook Mo­ho­lo­ho­lo se hoof­kwar­tier is. Daar­na is ons na die Ba­lu­le- re­ser­vaat wat aan die Kru­ger­wild­tuin grens en waar die Groot Vyf vry­lik rond­loop. Op die een dag wat ek daar was, het ons slegs ’n re­nos­ter en buf­fels teen­ge­kom, maar da­rem ge­du­ren­de die nag leeus hoor brul. Ons het wel vars leeu- en lui­perd­spo­re ge­kry as­ook o­li­fant­spo­re wat ’n paar dae oud was.
Vir hier­die jaar is daar nog spoor­kur­sus­se van 9 tot 15 Ju­lie en 10 tot 16 Sep­tem­ber. Daar is ook ’n Trai­ling- kur­sus van 11 tot 17 Ju­nie en ’n week­lan­ge be­wa­rings­kur­sus van 9 tot 14 De­sem­ber. Die een vol­le­di­ge maand­kur­sus vir 2018 word vir 9 Ju­lie tot 5 Au­gus­tus be­plan.
Hier­die kur­sus­se wat Co­lin Pa­trick aan­bied, is reg­tig iets wat ek met groot vry­moe­dig­heid aan­be­veel. * In­dien jy meer in­lig­ting oor die kur­sus­se ver­lang, stuur ’n e-pos na mo­ho­lo­ho­lo­moun­ta­in­view@ wor­l­don­li­ne.co.za of kon­tak die span by 082-907-5983.
LINKS: Die spoor van ’n blou­wil­de­bees. REGS: ‘n Blou­wil­de­bees­spoor en rooi­bok­spo­re.
‘n Koe­doe­bul se spo­re.
Die spo­re van ‘n hi­ë­na. ‘n Ken­merk van dié dier se spo­re is dat die to­ne al­tyd ef­fens na bui­te­kant toe wys.
BO: Co­lin Pa­trick maak ‘n kur­sus­gan­ger tou­wys in die ge­bruik van ‘n jag­ge­weer. ON­DER: Pa­trick (die een in die mid­del, son­der hoed) ver­dui­de­lik hier iets oor spo­re.
Mo­ho­lo­ho­lo na­by Hoed­spruit waar die kur­sus­se aan­ge­bied word.
Kur­sus­gan­gers luis­ter aan­dag­tig ter­wyl Co­lin Pa­trick ver­dui­de­lik en wys waar­na ‘n spoor­sny­er moet op­let.