PressReader - Weg!: 2017-09-01 - DORP VAN DIE MAAND
Weg! - 2017-09-01 - Inhoud - WOOR­DE & FO­TO’S FRANÇOIS HAASBROEK
Bring jou vlie­ër­plank– Langebaan wag!
De­sem­ber­maand swaai strand­hui­se se hort­jies wa­wyd oop en hon­der­de sam­bre­le staan in rye op die strand ge­plant. Maar jy kan heel­jaar op Langebaan kom kui­er. Be­hal­we vir bran­ders is hier ook boe­tiek­bier, blom­me en stok­ou been­de­re.
Die Sand Bar in Langebaan is ’n paar stra­te van die strand af, en die plek waar die lo­cals ná werk kui­er. By die kroeg sit ’n ry man­ne stil en ge­buk oor die toon­bank. Een kyk op toe ek in­stap, knik sy kop en staar weer na sy bier. Op die dans­vloer wieg ’n vrou in ’n rok met ’n ka­moe­fleer­mo­tief toe-oë op die maat van Fo­reig­ner se “I Want To Know W­hat Lo­ve Is”. ’n Weeks­aand in die win­ter is se­ker nie die reg­te tyd om Langebaan se nag­le­we te leer ken nie, maar by Weg kan ’n mens nie al­tyd kies wan­neer om ’n plek te be­soek nie...
Langebaan lê in ’n half­maan ver­sprei al langs die ge­lyk­na­mi­ge strand­meer met Club My­ko­nos die ver­ste punt in die noor­de en die Wes­kus- na­si­o­na­le park in die sui­de.
Sal­dan­ha­baai se lig­gies flik­ker bui­te, oor­kant die baai. Dis laat­aand, maar din­ge dreun steeds op die ha­we­dorp. T­rein­spo­re kar­wei ys­ter­erts heen en weer, vrag­ske­pe word on­der oran­je sprei­lig­te ge­laai en die rooi­bruin stof van die ys­ter­erts kleef aan al­les langs die t­rein­spo­re. Maar op Langebaan word geen ny­wer­he­de toe­ge­laat nie.
Die baai bied ook ’n vei­li­ge ha­we vir be­soe­kers en Langebaan se men­se teen die on­stui­mi­ge At­lan­tie­se O­se­aan. Die wind kan loei oor die see, maar die s­kier­ei­land tus­sen die At­lan­tie­se O­se­aan en die meer keer dat die bran­ders hier ooit te groot raak.
Ja-nee, Langebaan is ’n va­kan­sie­dorp in murg en been. In die so­mer bars die kus­dorp uit sy na­te en sit va­kan­sie­gan­gers die stran­de en re­stau­ran­te vol. Maar hier is steeds ’n hart­klop in die win­ter – die mees­te plek­ke bly heel­jaar oop en jy staan nê­rens in ’n ry nie. (En dan is daar plek op die dans­baan by die Sand Bar – Red.) Ju­lie­maand word die dorp en om­ge­wing in­ge­val deur die blom­me: wit­tes, pien­kes, o­ran­jes, ge­les...
En as die blom­me teen ein­de Sep­tem­ber be­gin ver­dor, mar­sjeer die son­sam­breel-bri­ga­de weer in: pien­kes, blou­es, rooi­es...
Die reg­te tyd om te kom kui­er? E­ni­ge tyd! >
1 Wie brou daar?
’n Goeie ou Cas­t­le La­ger is dees­dae nie meer goed ge­noeg vir die mees­te kra­ni­ge bier­drin­kers nie. El­ke twee­de dor­pie het ’n mi­kro­brou­e­ry waar brou­ers met gort en hop ’n u­nie­ke kon­trei­bier aan­me­kaar pro­beer slaan. By Black Eagle B­re­wing Co., in ’n ou vis­sers­hui­sie ’n paar mi­nu­te se stap van die hoof­strand af, doen hul­le pre­sies dit.
Hugo en El­mien Roux, wat ook ’n druk­ke­ry op die dorp be­sit, het in hul­le huis be­gin bier brou. “Ons het dit vir ons­self ge­doen,” ver­tel Hugo. “Ons wou bier maak wat ons wil drink as ons laat­mid­dag op die stoep sit.”
Hier is skaars plek vir ’n muis, maar Hugo is in sy e­le­ment. Hy draai klep­pe oop en toe, roer die jans­kruid (bier voor­dat dit ge­gis is) en mo­ni­tor tem­pe­ra­tu­re.
Die he­le o­pe­ra­sie lyk pri­mi­tief én mo­dern. Tus­sen die gis­ten­ke en e­lek­trie­se ska­le speel ’n kon­fyt­pot en gas­stoof net so ’n be­lang­ri­ke rol. Hugo bot­tel die bier met die hand en vul die sei­soe­na­le bier se e­ti­ket­te in.
Hul­le bier – met na­me soos Wes­kus B­rek­fis, Fis­ker, Hop­py In Lo­ve en Moe­ders­melk – is be­skik­baar by ver­skeie re­stau­ran­te in die kon­trei. Koop ge­rus ’n paar bot­tels vir jóú stoep. Waar? Qu­eens Cot­ta­ge, Suf­frenstraat 4. Kos­te Die bie­re kos tus­sen R25 en R60. Kon­tak 022 772 0594; be­bc.co.za
2 Bring jou stof­kwas­sie
’n Ka­meel­perd met ’n kort nek klink nie na veel van ’n ka­meel­perd nie, maar lank ge­le­de het so ’n ge­dier­te langs die Wes­kus ge­wei. By die Wes­kus-fos­siel­park maak jy ken­nis met die ge­been­tes van al­ler­lei pre­his­to­rie­se die­re: var­ke, see­koeie en per­de. Én be­re.
Ons toer be­gin by ’n bord met ’n skets van hoe die om­ge­wing ’n paar mil­joen jaar ge­le­de ge­lyk het. Rond­om jou lyk dit as­of die land­skap uit­ge­kal­we is met geel­wit rots­ran­te wat plek-plek uit­steek.
“Die Ber­g­ri­vier het eers hier ge­loop,” ver­dui­de­lik ons gids, Karen Her­man. “Die ri­vier het diep poe­le ge­vorm. Die die­re het dik­wels ver­drink in frats­vloe­de en van die kar­kas­se het ag­ter­ge­bly in dié poe­le.” Van­dag staan hier t­wee ten­te waar die poe­le eens was.
In die ja­re veer­tig het ton­ne fos­sie­le in die slag ge­bly toe fos­faat­my­ne oop­ge­maak is. In 1996 is ’n ge­bied van 700 ha tot ’n na­si­o­na­le mo­nu­ment ver­klaar.
In die ten­te stap ons op staal­brug­gies bo-oor die op­gra­wings. ’n Klomp ver­skil­len­de spe­sies is saam­ge­gooi in ’n mod­der­put waar­na hul­le ver­steen het, en son­der Karen is dit on­moont­lik om hond haar­af te maak van wat hier aan­gaan.
Sy be­duie met ’n lang stok na die hoop toe: “Hier­die is ’n kort­nek­ka­meel­perd; hy sal ’n e­land soos ’n dui­ker laat lyk. En hier kan jy sien hoe ’n voor­va­der van ’n hi­ë­na aan ’n been ge­kou het.”
Jy kan ook jou lyf ar­ge­o­loog hou. Bui­te staan drie sif­bak­ke met gruis waar­in jy kan soek vir die been­tjies van knaag­die­re of pad­das.
Die ge­rie­we lyk tans ef­fens ge­ha­wend, maar daar is plan­ne om die park tot ’n Wê­reld­er­fe­nis­ter­rein te laat ver­klaar en bou­werk aan ’n mo­der­ne sen­trum is reeds vol­tooi – hou dus dié spa­sie dop. Waar? Lan­ge­baan­weg, so­wat 16 km bui­te die dorp in die rig­ting van die Langebaan-lug­mag­ba­sis. Kos­te Toe­re kos R80 p.p. en ver­trek el­ke uur tus­sen 10 vm. en 3 nm. El­ke toer duur 45 mi­nu­te. Kon­tak 022 766 1606; fos­sil­park.org.za
3 Speel in die strand­meer
Dit is laat­mid­dag en hier is by­kans g’n men­se op Langebaan se hoof­strand nie. ’n Draw­wer suk­kel oor die sand, ter­wyl ’n kel­ne­rin – nog in haar u­ni­form – strand­langs huis toe stap ná haar lang skof.
Ver­der­aan staan ’n ge­sin en lyn nat­maak – hul­le sil­hoe­ët­te strak teen die vu­ri­ge oran­je weer­kaat­sing op die strand­meer.
Langebaan het g’n te­kort aan stran­de nie, en so­mer­maan­de is dit net sam­bre­le en sand­kas­te­le waar jy kyk. Sand­baai­strand suid van die hoof­strand is ’n klei­ner, smal­ler en stil­ler weer­ga­we van sy buur­man, ter­wyl S­hark Bay op pad na die Wes­ku­s­na­si­o­na­le park die ge­wild­ste is on­der groen­tjie­vlie­ër­plank­ry­ers. ’n Wat? ’n Ki­te­sur­fer, man.
V­lie­ër­plank­ry­ers is se­ker­lik die e­nig­ste men­se wat bly is as die wind pomp. En Langebaan het be­hoor­lik ’n be­sig­heid van wind ge­maak. Die dorp word be­skou as een van die bes­te plek­ke ter wê­reld om vlie­ër­plank te ry. Hier is bly­plek­ke, op­lei­ding­sko­le en win­kels wat toe­rus­ting ver­huur vir men­se wat van hein­de en ver kom om hiér hul­le vlie­ërs in die wind te laat bol.
Selfs in die win­ter wan­neer die wind op sy mak­ste is, rits t­wee v­lie­ër­plank­ry­ers heen en weer op die strand­meer. Ryn­ard Vis­ser ruk tot stil­stand in die vlak wa­ter na­by my ter­wyl sy pêl, Tan­ner Fou­rie, nog doer an­der­kant toer­tjies doen.
“Ons trek ons duik­pak­ke aan en kom strand toe el­ke keer as die wind lek­ker lyk,” ver­tel Ryn­ard, ’n Langebaan- lo­cal. “Die wind is flou­e­rig van­dag, maar ons maak ’n plan. Ons ge­bruik net gro­ter vlie­ërs, so mak­lik soos dit.”
As jy wil leer om so ’n heng­se vlie­ër baas te raak, loer in by Ki­te­lab of Wind­town in B­re­ë­straat – sien die kas­sie op bl. 104.
Selfs die Farm­hou­se Ho­tel bied vlie­ër­plank­ry­pak­ket­te aan. ’n Pak­ket wat vier dae se ver­blyf, ont­byt en vlie­ër­plank­les­se in­sluit, kos R6 370 p.p. Jy be­taal net as die wind waai. As die weer­voor­spel­ling sê die wind gaan nie ster­ker as 13 kno­pe wees nie, kan jy jou be­spre­king kan­sel­leer son­der dat jy jou de­po­si­to ver­loor.
As die wind be­gin waai wan­neer jy hier va­kan­sie hou, sit die DStv af en kom kyk hoe dié vlin­ders van die see op die wa­ter bok­spring en bol­le­ma­kie­sies maak. >
4 Slaap in ’n mu­seum
Langebaan het ’n ryk ge­skie­de­nis. Voor Jan van Rie­beeck se tyd het Eu­ro­pe­se rei­si­gers al hier aan­ge­doen, spe­si­a­le mag­te ( ja, die recce’s) word al ja­re hier op­ge­lei en wal­vis­jag was gróót.
Ten spy­te hier­van is die Farm­hou­se Ho­tel in E­gret­straat na­by die seil­jag­klub die naas­te ding aan ’n mu­seum wat die dorp het. Hier is nie glas­kas­te nie en net plek-plek ’n in­lig­tings­bord­jie, maar die ho­tel is ver­sier met al­ler­lei oud­he­de uit die kon­trei, van os­se­wa-on­der­de­le tot gram­mo­fo­ne.
Die mu­re is vol sto­ries. Fo­to’s uit die se­wen­ti­ger­ja­re van troe­pe wat op die strand oe­fen, pronk in die voor­por­taal, ou kaar­te hang in die gang en voor­blaaie van ou S­co­pe- tyd­skrif­te is in die mans­bad­ka­mer op­ge­plak.
Selfs die sto­rie wat Da­na Sny­man ja­re ge­le­de vir Weg ge­skryf het oor Langebaan se wal­vis­jag­ters, hang ge­raam in die Le­gends-kroeg (lees dit in Weg #91).
Be­stel ’n bier en sit op die kroeg se stoep waar jy oor die ou sla­we­klok en die strand­meer uit­kyk. La­ter die aand kan jy aan­sit by die Pa­no­ra­ma­re­stau­rant, waar daar win­ter­maan­de ge­woon­lik ’n vuur­tjie knet­ter.
Ont­hou om ook die trap­pe regs van die ont­vangs­kan­toor te klim. Dit lei na ’n klein ka­mer met so­wat 20 hand­ge­maak­te mo­del­le van reg­te ske­pe – meest­al vis­serske­pe. Dis die han­de­werk van die af­ge­tre­de vis­ser­man E­ric Wil­snach wat steeds hier in Langebaan woon. Die groot­ste mo­del is van die Mis­pah, die vis­trei­ler waar­op E­ric 26 jaar ge­werk het. Waar? E­gret­straat 5. Kos­te En sui­te-dub­bel­ka­mer: van­af R950 p.n. (ont­byt in­ge­sluit); ge­sins­ka­mers: van­af R3 140 p.n. met slaap­plek vir 5 men­se (ont­byt in­ge­sluit) Kon­tak 022 772 2062; the­farm­hou­se­ho­tel.com >
IETS VAN AL­LES (kloks­ge­wys van heel bo links). Hou jou lyf G­rieks by Club My­ko­nos; klop by E­li­te C­har­ters en Langebaan Di­vers by die Club My­ko­nos Ma­ri­na aan vir ’n wa­ter­a­von­tuur; Langebaan wys been by die Wes­kus-fos­siel­park - net so­wat 80 m2 se op­gra­wings is oop vir die pu­bliek; by Black Eagle B­re­wing Co. bot­tel Hugo Roux sy eie kon­trei­bier; dié sla­we­klok by die Farm­hou­se Ho­tel hang al se­dert 1860 hier.
WIND­STIL(LER). In die win­ter­maan­de wan­neer die wind min­der woel, bê­re die men­se hul­le vlie­ërs en stof die vis­stok­ke af.