Sabinet | Volume 29 Number 1
Journal of Family Ecology and Consumer Sciences = Tydskrif vir Gesinsekologie en Verbruikerswetenskappe — Recommend this title to your library
Journal of Family Ecology and Consumer Sciences = Tydskrif vir Gesinsekologie en Verbruikerswetenskappe
Volume 29 Number 1, 2001
Journal of Family Ecology and Consumer Sciences = Tydskrif vir Gesinsekologie en Verbruikerswetenskappe - Volume 29 Number 1, January 2001
Volume 29 Number 1, January 2001
Source: Journal of Family Ecology and Consumer Sciences = Tydskrif vir Gesinsekologie en Verbruikerswetenskappe 29, pp 0 –0 (2001)
Food habits and food preferences of white and coloured South African men in the army (1993-1994)
Author Gertruida J. Gericke
Source: Journal of Family Ecology and Consumer Sciences = Tydskrif vir Gesinsekologie en Verbruikerswetenskappe 29, pp 1 –12 (2001)
Suid-Afrika is &apos;n ontwikkelende land met &apos;n sosioekonomies heterogene en multikulturele samelewing. &apos;n Voedingsoorgangsfase is waargeneem, gekenmerk deur &apos;n verandering in eetgewoontes - van &apos;n tradisionele patroon na &apos;n patroon wat &apos;n tipies Westerse lewenstyl weerspieï¿½l, met die gepaardgaande risko vir die ontwikkeling van nie-oordraagbare siektetoestande wat met die Westerse lewenstyl geassosieer word. Inligting omtrent eetgewoontes, voedselvoorkeure en eetpatrone kan gebruik word om die negatiewe gevolge van ""voeding in oorgang"" te voorkom, asook vir spyskaartbeplanning. <br>Beperkte inligting is beskikbaar oor die eetgewoontes en voedselvoorkeure van die Suid-Afrikaanse bevolking. Die eetgewoontes en voedselvoorkeure van mans (16-25 jaar) uit sewe etniese groepe in die Suid-Afrikaanse bevolking is bepaal. Hierdie mans was dienspligtig in die Suid-Afrikaanse Weermag ten tye van die studie (1993 tot Maart 1994). <br>Die resultate van die studie het daarop gedui dat die sewe etniese groepe (blank, kleurling, Noord- Sotho, Suid-Sotho, Tswana, Xhosa en Zoeloe) in twee groepe verdeel kan word. Daar is bevind dat die blankes en kleurlinge, wat &apos;n tipies Westerse eetpatroon en voedselvoorkeure gerapporteer het, &apos;n groep vorm, terwyl die vyf swart etniese groepe, wat deels tradisionele eetgewoontes in kombinasie met Westerse eetgewoontes volg, saam gegroepeer kan word. <br>Die eetgewoontes en voedselvoorkeure van die blanke en kleurlingmans word in hierdie artikel gerapporteer.
Die kwalitatiewe onderhoud as data-insamelingstegniek : sterk en swak punte
Author Priscilla Botha
Source: Journal of Family Ecology and Consumer Sciences = Tydskrif vir Gesinsekologie en Verbruikerswetenskappe 29, pp 13 –19 (2001)
In qualitative research, in-depth interviewing is an important research tool for data gathering, with the researcher as the measuring instrument. The qualitative interview is flexible and dynamic and has been referred to as nondirective, unstructured, nonstandardised and open-ended. Taylor and Bogdan (1984:77) define the qualitative interview as repeated face-to-face encounters between the researcher and informants directed toward understanding informants&apos; perspectives on their lives, experiences, or situations as expressed in their own words. Some authors stress the role of talk as well as various ways of communication during interviewing. <br>Although the qualitative interview - like other datagathering techniques - has its strengths and weaknesses, it is argued that this method is a tool and that its utility depends largely on its pertinence to the research question. It is also argued that its strengths and weaknesses are functions of the competencies and skills of the researcher using this tool to elicit the required information.<ul>The following aspects are discussed: <li>Qualitative interviews are particularly suitable for studying people&apos;s understanding of their world, for descriptionbing their experiences and selfunderstanding, and for clarifying and elaborating their perspectives of their world (Seidman, 1998:3-4). In gathering such information, the researcher should be interested in people and the subjects should be studied in their own setting to discover the meanings the subjects attach to their behaviour. Data gathering presupposes a certain familiarity with the subjects&apos; culture. <li>The very virtue of a qualitative interview is its openness. Apart from certain standard choices, this openness and the absence of a prescribed set of rules create a variety of opportunities for the researcher. These opportunities demand skills, knowledge and intuition from the interviewer. It has been said that interviewing is a craft that is closer to art than to standardised social science methods (Kvale, 1996:84, 105; Seidman, 1998:9, 11). <li>Qualitative research interviews could serve as an auxiliary method in conjunction with other methods (Walker, 1985:4). This process of triangulation enhances the validity of the research (Smaling, 1992:319). <li>Qualitative interviewing is both a research technique and a social relationship that has to be nurtured. An intersubjective understanding between the interviewer and the interviewee depends upon creating an &apos;I - Thou&apos; relationship (Seidman, 1998:79). &apos;Thou&apos; is someone close to the interviewer. There are mutual respect and sensitivity for differences in social class, ethnicity and gender. These aspects could stand in the way of crafting a good relationship. Feminists have strong negative feelings about a hierarchical relationship between the researcher and participants as well as the exploitation of interviewees. It should be a give-and-take relationship (Oakley, 1981:31-41). <li>Data gathering by means of qualitative interviewing is time-consuming (Jones, 1985:46-47) and requires considerable expertise in both subject matter and human interaction (Kvale, 1996:103). It is therefore often difficult, and is by implication expensive. <li>It cannot be assumed that everyone is equally capable of expressing his or her thoughts on and reasons for certain behaviours (Seidman, 1998:3-4). Researchers should be encultured in aspects relevant to the research. It is also known that expressed attitudes are not necessarily good predictors of actual behaviour (Baron & Byrne, 1996:140-141). Language could also be a barrier in cross-cultural studies (Fontana & Frey, 19367; Stewart, 1998:25). <li>The objectivity of knowledge acquired by way of qualitative interviewing is discussed with specific regard to different concepts of objectivity: as freedom from bias, as intersubjective knowledge, and as reflective of the nature of the object (Kvale, 1992:64-66; Smaling, 1989:162).
Household linkages in dispersed settlement around Pietersburg and implications for household resources management
Author Elizabeth Boshoff
Source: Journal of Family Ecology and Consumer Sciences = Tydskrif vir Gesinsekologie en Verbruikerswetenskappe 29, pp 20 –27 (2001)
Hierdie artikel fokus op die skakelings tussen huishoudings in drie vorige tuislanddorpe in die omgewing van Pietersburg en Pietersburg as sentrale gebied. Die ondersoek is vanuit &apos;n stedelik-geografiese oogpunt gedoen. Inligting oor die skakelings is in die lig van &apos;n huishoudelike hulpmiddelbestuursraamwerk vertolk om die gevolge daarvan vir hulpmiddelbestuur in die huishoudings in die drie dorpe te ontleed. <br>Volgens die huishoudelike hulpmiddelbestuursraamwerk is huishoudings in interaksie met hul mikroï¿½mgewings asook met die wyer omgewing. Hierdie interaksie van die huishoudings met hul fisiese en sosiale mikroï¿½mgewings is kortliks ondersoek deur die huishoudings se voorkeur vir die dorpe waar hulle woon te ondersoek. Interaksies tussen die huishoudings en die politieke en ekonomiese subsisteme in die samelewing is ook ondersoek deur die skakelings wat die huishoudings met Pietersburg en die drie vorige tuislanddorpe het, die plek waar hulle werk, waar hulle inkopies doen en van finansiële dienste gebruik maak, waar die kinders skoolgaan en waar hulle aan ontspanningsaktiwiteite deelneem, te bestudeer. <br>Die vertolking van die stedelik-geografiese inligting en die implikasies daarvan vir hulpmiddelbestuur in hierdie huishoudings het daarop gedui dat samewerking tussen stedelike geograwe en verbruikerswetenskaplikes vrugbaar kan wees mits aan sekere detail aandag geskenk word wanneer die navorsing beplan word. Meer besonderhede oor die implikasies van die skakeling tussen huishoudings en hul omgewings kan vanuit die stanspoor ingewin word sodat die gevolge van die skakeling ten opsigte van die huishoudings se hulpmiddelbestuur dieper insigte tot gevolg kan hï¿½.
The Housing Development NGOs offering Housing Education and Training Programmes in South Africa
Author Ria Van Wyk
Source: Journal of Family Ecology and Consumer Sciences = Tydskrif vir Gesinsekologie en Verbruikerswetenskappe 29, pp 28 –36 (2001)
Die artikel beskryf nie-regeringsorganisasies wat behuisingsopleidingskursusse in Suid-Afrika aanbied. Dit argumenteer ook dat Verbruikerswetenskaplikes &apos;n rol in hierdie verband het om te speel. <br>Volhoubare behuisingsonwikkeling behels die fisiese lewering van huise, sowel as die ontwikkeling van die kapasiteit van gemeenskappe, die uitbreiding van geleenthede vir plaaslike ekonomiese ontwikkeling en die daarstelling of versterking van gemeenskapsorganisasies. <br> &apos;n Twee-stap steekproefproses is gebruik om die relevante nie-regeringsorganisasies te identifiseer. Fokusonderhoude is as navorsingstegniek gebruik om &apos;n kwalitatiewe beskrywende studie van die relevante nie-regeringsorganisasies te doen. <br>Slegs elf nie-regeringsorganisasies is in Suid-Afrika gevind wat gestruktureerde behuisingsopleiding verskaf as deel van hul behuisingsprojekte. Hierdie organisasies is ongelyk versprei in die verskillende provinsies van Suid-Afrika en is meestal slegs in stedelike gebiede werksaam. <br>Al elf die nie-regeringsorganisasies bied behuisingsopleiding sowel as gemeenskapsorganisasieontwikkelingsprogramme vir gemeenskappe aan. Slegs vier van die organisasies bied behuisingsopleiding vir gemeenskapsbehuisingsadviseurs aan, wat weer geleenthede vir plaaslike ekonomiese ontwikkeling aan die gemeenskap bied. Om te verseker dat behuisingsontwikkeling in gemeenskappe volhoubaar is, behoort meer geleenthede vir plaaslike ekonomiese ontwikkeling by projekte ingesluit te word.
Support for female entrepreneurs in South Africa : improvement or decline?
Author Laetitia Viljoen
Source: Journal of Family Ecology and Consumer Sciences = Tydskrif vir Gesinsekologie en Verbruikerswetenskappe 29, pp 37 –44 (2001)
Die Witskrif in 1995 van die Departement van Handel en Nywerheid oor &apos;n nasionale strategie vir die ontwikkeling en bevordering van klein ondernemings in Suid-Afrika het spesiale melding gemaak van die bevordering en bemagtiging van vroue in alle bedryfsektore. Klein ondernemings bied aan vroue toegang tot ekonomiese geleenthede by wyse van entrepreneurskap en indiensneming. Die klem op die ontwikkeling van vroulike entrepreneurs was waarskynlik &apos;n poging om die wanbalans tussen die geslagte en die besit van besighede reg te stel asook om die probleem van werkloosheid in Suid-Afrika aan te spreek. <br>Die vraag ontstaan of die posisie van vroulike entrepreneurs met betrekking tot finansiering, konsultasie, opleiding en die verskaffing van infrastruktuur enigsins na die verskyning van die Witskrif verander het. &apos;n Delphi-ondersoek is onder kenners omtrent die ontwikkeling van vroulike entrepreneurs in Suid- Afrika uitgevoer om hulle siening van steun aan vroue-entrepreneurs vï¿½ï¿½r en nà 1995 te bepaal. Hoewel daar steeds struikelblokke in die weg van vroue se toetrede tot die besigheidswï¿½reld bestaan, was die meeste respondente in die Delphi-ondersoek van mening dat die posisie van vroue-entrepreneurs verbeter het.
The development of a strategy for the facilitation of income-generating projects in rural communities: an insider account
Author Anna-Marie Trollip
Source: Journal of Family Ecology and Consumer Sciences = Tydskrif vir Gesinsekologie en Verbruikerswetenskappe 29, pp 45 –51 (2001)
Die grondslae en ontwikkeling van &apos;n strategie vir die fasilitering van inkomstegenererende kunshandwerkprojekte in landelike gemeenskappe word kortliks uiteengesit. Die uiteensetting berus op gegewens wat verkry is tydens twee opeenvolgende fases van &apos;n navorsingsprojek in die Noordelike Provinsie van die Republiek van Suid-Afrika. Drie projekte wat sonder, en drie wat onder die leiding van een of meer fasiliteerders gefunksioneer het, is in die eerste fase van die navorsing bestudeer. Faktore wat doeltreffende funksionering inhibeer is geïdentifiseer en die rol en funksie van projekfasiliteerders is ondersoek. &apos;n Aktiwiteitsmodel vir die fasilitering van inkomstegenererende projekte is op grond van die navorsingsresultate en aan die hand van die prestasiemodel van Blumberg en Pringle (1982; aangepas deur Robbins, 1993) ontwikkel. Gedurende die tweede fase van die navorsing is daar by die aktiwiteite van &apos;n inkomstegenereringsprojek in die Winterveldt naby Pretoria ingeskakel. Die eerstehandse insig wat so verkry is, is gebruik om die voorgenoemde aktiwiteitsmodel te verfyn. <br>Daar is tot die gevolgtrekking gekom dat &apos;n ontwikkelingstrategie voorsiening moet maak vir die ontwikkeling van menslike hulpbronne en dat die konteks waarbinne projekte funksioneer deurentyd in ag geneem moet word. Die doeltreffende funksionering van projekte word deur velerlei sosiokulturele en ander faktore geï¿½nhibeer. Dit is ook noodsaaklik dat daar van owerheidsweë inligtings - en ander hulpstrukture geskep en in stand gehou moet word om mikro-ondernemings te ondersteun om winsgewend te funksioneer.
Income-generating projects in rural communities: from theory to practice - a personal report
Source: Journal of Family Ecology and Consumer Sciences = Tydskrif vir Gesinsekologie en Verbruikerswetenskappe 29, pp 52 –59 (2001)
Hierdie artikel berig oor die derde fase van &apos;n studie vir die ontwikkeling van &apos;n strategie vir die fasilitering van projekte wat poog om inkomste te genereer deur hoofsaaklik handvervaardigde goedere te produseer. Die artikel word ook aangebied as &apos;n voorbeeld vir deelnemende ontwikkeling (<I>participatory development</I>). <br>Die volgende doelstellings is vir hierdie fase van die studie gestel:<ul><li>Om die aannames van die aktiwiteitsmodel (Trollip, 2001) te toets en te verfyn vir toepassing in opleidingsprogramme vir inkomstegenereringsprojekte <li>Om PLA-metodes (plan, leer en aksie-metodes) te toets om onafhanklikheid te bevorder en ontwikkeling te fasiliteer <li>Om die rolspelers bewus te maak van probleme rondom inkomstegenereringsprojekte en hulle by die ontwikkeling van &apos;n ondersteuningstruktuur vir hierdie tipe projekte te betrek.</ul>&apos;n Groep vroue in die omgewing van die Tswaing Krater-museum wat die behoefte uitgespreek het om inkomste te genereer deur kunshandwerkartikels te produseer, het aan die studie deelgeneem. Die omstandighede / konteks van dié vroue was tipies van baie agtergeblewe vroue in die noorde van Suid-Afrika. Hulle woon in &apos;n gebied sonder water en elektrisiteit, vervoer is beskikbaar maar duur, die gemiddelde geletterdheidsvlak is laag, en veral die ouer en minder geletterde vroue handhaaf nog in &apos;n mate die gebruike van &apos;n eie kultuur. <br>Tydens dialoog en waarnemeing is behoeftes bepaal. Met behulp van deelnemende waarnemingsmetodes soos dialoog, rolspel, selfleer in werklike situasies, nadoen en uittoets is die groep gefasiliteer om &apos;n inkomstegeneringsprojek aan te pak. Die aannames en aktiwitieite wat in Trollip (2001) se aktiwiteitsmodel uiteengesit is, het die studie gerig. <br>Hoewel die konteks van verskillende groepe of projekte waarskynlik sal verskil, blyk dit uit die sukses wat met hierdie projek behaal is dat die aktiwiteitsmodel toepassingsmoontlikhede het. Daar word beoog om die model in die volgende fase van die studie in &apos;n programraamwerk te formuleer. Die raamwerk kan dan aangewend word om soortgelyke studies te rig en as grondslag vir impakstudies te dien.
Breast feeding practices of mothers with children (aged 0-36 months) in a rural area of South Africa : a qualitative approach
Author Gerda Gericke
Source: Journal of Family Ecology and Consumer Sciences = Tydskrif vir Gesinsekologie en Verbruikerswetenskappe 29, pp 60 –71 (2001)
Hierdie studie was &apos;n verkennende ondersoek na die borsvoedingspraktyke van moeders / versorgers wat twee babaklinieke in die Moreteledistrik besoek. Beide kwantitatiewe en kwalitatiewe navorsingsmetodologieï¿½ is toegepas. Individuele en fokusgroeponderhoude is vir data-insameling gebruik. &apos;n Geriefsteekproef (N = 174) moeders / versorgers is vir die onderhoude getrek. Ses ouderdomskategorieï¿½ is aan die hand van bekende dieetveranderingsfases gebruik. <br>Die antropometriese resultate het op groeipatroonabnormaliteite gedui wat op 18 maande &apos;n piek bereik het (suboptimale groei) en weer teen 24 maande gestabiliseer het. Dieetinname het &apos;n beperkte verskeidenheid getoon en was voldoende behalwe wat yster, kalsium, sink, niasien, vitamiene D en A betref. <br>Borsvoeding was die keusevoeding, maar dit was moeilik om die borsvoedingspraktyke (voedingstye en -frekwensie, duur van voedings) akkuraat te bepaal. Vaste voedsel is vroeg reeds (voor 4-6 maande) (87%) in die dieet ingesluit weens die moeders se persepsie van &apos;n honger baba. Graan (48%) en water (16, 7%) is eerste vir fisiologiese / gesondheidsredes bygevoeg. Borsvoeding is op 18-24 maande (83, 3%) gestaak. Die meeste kinders (34, 5%) het vanaf 7-12 maande &apos;n gemengde gesinsdieet ontvang. <br>Die gevolgtrekking is dat moeders se kennis oor die voordele van borsvoeding, voedingspraktyke, en redes vir die insluiting van vaste voedsel ontoereikend is. Onderrig oor babavoeding / -voedingspraktyke (spesifiek borsvoeding en spening) word aanbeveel om chroniese wanvoeding en voedingsprobleme in hierdie gemeenskap te voorkom.
Apparel shopping orientation : two decades of research
Author Ronel Du Preez
Source: Journal of Family Ecology and Consumer Sciences = Tydskrif vir Gesinsekologie en Verbruikerswetenskappe 29, pp 72 –81 (2001)
Aankooporiï¿½ntasie word gedefinieer as &apos;n verbruiker se aankoopstyl wat spesifieke nadruk plaas op koopspesifieke lewenstyle insluitend aankoopaktiwiteite, belangstellings en opinies. Dit reflekteer &apos;n beskouing van aankope as &apos;n komplekse persoonlike, sosiale, ekonomiese en ontspanningsfenomeen. Dit blyk uit die literatuur dat aankooporiï¿½ntasie &apos;n persoonlike dimensie en &apos;n markgedragdimensie het wat gestalte vind in &apos;n algemene benadering tot die verkryging van goedere en dienste wat voorkeure t.o.v. inligtingsbronne, die winkel (winkelvoorkeurgedrag) en winkeleienskappe (insluitend winkelbeeld) omvat. <br>Die doel van die studie is om navorsing oor kooporiï¿½ntasie van klereverbruikers op te teken en te analiseer. Die keuse van artikels is gebaseer op die volgende kriteria: a) empiriese navorsing oor kooporiï¿½ntasie in die algemeen en spesifiek ten opsigte van klere, b) publikasie in &apos;n professionele tydskrif gedurende die periode 1980 tot 1999. Die inligting wat opgeteken en ontleed is, sluit onder meer die volgende in: outeur(s) en datum; steekproef; metings en responskoers (indien gerapporteer); veranderlikes ondersoek (volgens die meetinstrumente) en die verskillende klere-aankooporiï¿½ntasies soos gerapporteer deur die navorsers. <br>Darden (1980:43) se Patronage Model of Consumer Behavior is as die teoretiese vertrekpunt vir die ontleding van die literatuur geneem. Daar is gevind dat veranderlikes wat in samehang met klere-aankooporiï¿½ntasies ondersoek is, primêr onder persoonlike eienskappe ressorteer. Navorsers het ook inligtingsbronne as &apos;n veranderlike by hul ondersoeke ingesluit, sowel as produkeienskappe, winkeleienskappe (waarby winkelbeeld ingesluit is), en winkelvoorkeurgedrag. Dit ondersteun Darden (1980) se model, alhoewel die verwantskappe nie noodwendig empiries getoets is nie. Die klere-aankooporiï¿½ntasies wat in die navorsing gerapporteer is, is georden om &apos;n mate van verfyning te bewerkstellig en &apos;n klassifikasie daar te stel wat in verdere navorsing gebruik en getoets kan word. Nege kategorieë is in die voorgestelde klassifikasie vervat. <br>Die belangrikste bydrae van hierdie artikel is om &apos;n oorsig te gee en tendense in navorsing oor klere-aankooporiï¿½ntasies uit te wys. Veranderlikes wat met klere-aankooporiï¿½ntasies verband hou, is geïdentifiseer en kan empiries ondersoek word met Darden (1980) se model as vertrekpunt. Die voorgestelde klassifikasie van klere-aankooporiï¿½ntasies bied &apos;n riglyn vir die opstel van vraelyste met die oog op empiriese verifikasie.
Consumer decision-making models within the discipline of consumer science: a critical approach
Author G.G. Rousseau
Source: Journal of Family Ecology and Consumer Sciences = Tydskrif vir Gesinsekologie en Verbruikerswetenskappe 29, pp 82 –90 (2001)
Verbruikersbesluitnemingsmodelle word algemeen in verbruikersgedragnavorsing gebruik om die navorsing te struktureer en te konseptualiseer. Verskeie van die tradisionele modelle - wat in die laat sestiger en sewentigerjare saamgestel is - is in handboeke beskikbaar wat terselfdertyd die teorie ter ondersteuning bied en die stappe van die verbruikersbesluitnemingsproses definieer en bespreek. Verbruikersbesluitneming word meestal in terme van vyf stadia voorgehou. Die modelle verskil grootliks ten opsigte van die klem en konteks sowel as detail wat ingesluit word. In die tagtigerjare het navorsers begin besef dat die tradisionele modelle van verbruikersbesluitneming nie noodwendig die korrekte beeld van die verbruikersbesluitnemingsproses weergee nie, Verskeie navorsers het resultate van studies gepubliseer om aan te toon dat alternatiewe tot die tradisionele verbruikersbesluitnemingsmodelle gevind moes word. <br>Feitlik sonder uitsondering toon besware &apos;n oorbeklemtoning van eksterne en omgewingsfaktore op verbruikersbesluitneming sowel as &apos;n wanvoorstelling dat aktiewe beplanning en rasionele denke komplekse besluitneming rig. Verbruikersbesluitneming het oor jare baie meer kompleks geraak as gevolg van &apos;n groter verskeidenheid produkte wat beskikbaar is, ontwikkeling op die gebied van tegnologie, wï¿½reldinvloede, groter bedingingsmag van werkende vroue wat ook op besluitnemingstrategieï¿½ in gesinsverband &apos;n invloed het. Veralgemening van verbruikersbesluitnemingsprosesse in terme daarvan om tradisionele besluitnemingsmodelle te gebruik om bepaalde prosesse voor te stel, is nie meer haalbaar nie. <br>Die positivisme wat algemeen as perspektief vir die beskouiing van verbruikersbesluitneming beskou is (en nog steeds deur sommge beskou word) blyk nie al die moontlikhede te bied om die fenomeen te beskryf nie. Sterk steun vir die implimentering van subjektivistiese benadering en veral kwalitatiewe navorsingstegnieke in navorsing waar die verbruiker toegelaat word om gedagtes en idees spontaan te ontvou, word bepleit. In ooreenstemming met &apos;n voorstel van Sheth (1981) word navorsers op die gebied van verbruikersgedrag in die verbruikerswetenskap gemotiveer om kreatief te dink binne minder rigiede teoretiese raamwerke sodat daar deur middel van navorsingsmetodes en tegnieke wat groter ruimte vir die ontdek van die onverwagte, meer omtrent verbruikergedrag aan die lig kan kom. Indien bestaande teorie van verbruikersgedrag gekombineer word met produkspesifieke (byvoorbeeld behuising, kleding, huishoudelike toerusting) teorie kan nuwe insigte bekom word wat waardevol en rigtinggewend kan wees in verbrui-
Parents and television advertisements as consumer socialisation agents for adolescents : an exploratory study
Author Theuns Kotze
Source: Journal of Family Ecology and Consumer Sciences = Tydskrif vir Gesinsekologie en Verbruikerswetenskappe 29, pp 91 –99 (2001)
Weinig navorsing oor die rol en invloed van sosialiseringsagente op die verbruikersgedrag van kinders is tot op hede in Suid-Afrika onderneem. Alhoewel bemarkers bewus is van die potensiële koopkrag van kinders en veral wat hul invloed op verbruikersbesluitneming in die gesin is, blyk dit dat hulle nog nie die jeugmark as &apos;n volwaardige mark beskou wat navorsing regverdig nie. Die doel van hierdie artikel is om die bevindinge van &apos;n empiriese ondersoek oor die rol wat ouers en televisie-advertensies in die verbruikersosialisering van kinders speel, weer te gee. <br>Die gebrek aan plaaslike navorsing op hierdie terrein het &apos;n uitgebreide literatuurstudie vereis wat as teoretiese fundering kon dien om die aard en prosesse van die verbruikersosialisering van kinders te beskryf. Die primêre data vir die navorsing is verkry deur &apos;n vraelysopname wat deur 226 hoërskoolleerlinge voltooi is. <br>Die bevindinge van die studie toon dat die ouers &apos;n baie belangrike sosialiseringsagent in die verbruikersopleiding van kinders is. Jong adolessente besef dat hul ouers se opinies en leiding rondom die moontlike invloede van televisie-advertensies op hul aankoopbesluite nie onderskat kan word nie. Die studie onderstreep die behoefte daaraan om meer navorsing ter plaatse in die veld te doen. Benewens die ouers en die media, behoort navorsing ook oor die rol wat ander sosialiseringsagente soos die skool en verkoopspersoneel in die verbruikersopvoeding van kinders speel, onderneem te word.
Food habits and food preferences of black South African men in the army (1993-1994)
Source: Journal of Family Ecology and Consumer Sciences = Tydskrif vir Gesinsekologie en Verbruikerswetenskappe 29, pp 100 –115 (2001)
Beperkte inligting is beskikbaar oor die eetgewoontes en voedselvoorkeure van die Suid-Afrikaanse bevolking. Die eetgewoontes en voedselvoorkeure van mans (16-25 jaar) wat dienspligtig was ten tye van die studie, 1993 tot Maart 1994, is bepaal. Die resultate van die studie het daarop gedui dat die sewe etniese groepe (blankes, kleurlinge, Noord-Sotho&apos;s, Suid-Sotho&apos;s, Tswanas, Xhosas en Zoeloes) in twee groepe verdeel kan word op grond van ooreenkomste in hulle eetgewoontes en voedselvoorkeure. Die blankes en kleurlinge, wat beide tipiese Westerse eetpatrone en voedselvoorkeure gerapporteer het, het &apos;n groep gevorm, en die vyf swart etniese groepe het &apos;n tweede groep gevorm. <br>In &apos;n vergelyking tussen die tradisionele en huidige eetgewoontes van die swart bevolkingsgroepe in Suid-Afrika, is daar &apos;n duidelike verandering opgemerk. Die tradisionele eetpatroon en maaltydsamestelling is gedeeltelik vervang deur &apos;n tipiese Westerse eetpatroon en maaltydsamestelling. In ooreenstemming met vorige studies is daar ook gevind dat drie maaltye per dag teenoor die tradisionele twee maaltye per dag algemeen voorkom. Die maaltydsamestelling word gekenmerk deur die insluiting van meer Westerse voedselitems. <br>Die eetgewoontes en voedselvoorkeure van die vyf swart etniese groepe word in hierdie publikasie gerapporteer.
Adopting a global perspective in the discipline consumer science
Author Arda Retief
Source: Journal of Family Ecology and Consumer Sciences = Tydskrif vir Gesinsekologie en Verbruikerswetenskappe 29, pp 116 –122 (2001)
&apos;n Oorwegend materialistiese waardestelsel en blootstelling aan die kragte van &apos;n ekonomiese markstelsel, het meegebring dat die moderne verbruiker &apos;n groot premie plaas op besittings en daarop ingestel is om weelde-artikels te versamel. Met persoonlike bevrediging as dryfveer en die strewe om hulle lewenstyl te verbeter, gaan verbruikers dikwels tot uiterstes om behoeftes aan goedere en dienste te laat realiseer. <br>As in aanmerking geneem word dat die aarde se hulpbronne beperk is en dat die huidige wï¿½reldpopulasie reeds meer gebruik as wat vervang kan word, is dit belangrik dat dit ons erns word om ons bestedingspraktyke te heroorweeg en om aanpassings te maak. &apos;n Wï¿½reldperspektief in verbruikersgedrag word as alternatief voorgehou, dit wil sê doelbewuste aksies om &apos;n volhoubare verbruikpatroon aan te moedig wat tot &apos;n eenvoudiger lewenstyl sal lei en wat sal verseker dat ons verbruik nie ten koste van die minder gegoede en ook toekomstige generasies is nie. <br>Die basiese beginsels wat die aannames van &apos;n wï¿½reldperspektief tot verbruikersgedrag saamvat, word genoem en kortliks bespreek. Daar word voorts beklemtoon dat enige beroep op die mensdom as verbruikers van hulpbronne, om te verander en om aanpassings te maak, prakties en uitvoerbaar moet wees om uiteindelik &apos;n lewensbenadering te kan word.