Dag 76: Lüderitz toe | kaiserbirddotcom
Dag 76: Lüderitz toe
May 3, 2016 ~ Koos Marais
Ons het bietjie té lekker gekuier in Keetmanshoop se Schützenhaus en het gisteroggend die vorige nag se “skade” probeer regdokter met die Schütz se beroemde omelette. Baie dankie Ingo Klitzke!
Ingo Klitzke, Keetmanshoop se laaste Duitser, voor die Schützenhaus.
Ek kon nie uit Keetmanshoop wegry sonder om by die Joodse begraafplaas stil te hou nie. (Regte Jode mág blykbaar nie by ‘n begraafplaas verbyry sonder om te “groet” nie.) Ek was al dikwels voorheen hier, maar een van die getroue lesers van hierdie joernaal wat in New York woon, se oupa lê ook hier begrawe. Hy en Joseph Luchtenstein was groot pelle. Dié lê net so paar grafte noord. Soos gebruiklik het ek die klippie by die linkervoet neergesit. Lechaim of is dit mazeltov, Avrim?
Twee insidente op die pad Lüderitz toe gister illustreer iets van die gees van Namibië. ‘n Motor van voor se ligte flikker en die bestuurder beduie woes. Ons hou stil. “Is julle nie dalk op pad Seeheim toe nie,” kom die vraag. So eindig ons op die Seeheim Hotel se stoep om ‘n kamersleutel wat iemand vergeet het om terug te gee. Die ou reis deur die land met ‘n fiets en hy het die motoris gevra om die sleutel terug te gee en so raak dit my taak, wat ek toe vier met ‘n koue Windhoek, net so ter gedagtenis aan die Schützenhaus.
Ons ry verder met die Kameel en kom ‘n motoris met ‘n stilstaande voertuig wat iets beduie teë. Hou weer stil en die ou, Russell Kuhn van Knysna, vertel dat hy nou sy derde pap band van sy reis het en kan ons nie dalk help met ‘n kompressor nie. Ons maak so en leen vir hom die instrument. Hy ry agter ons aan Lüderitz toe en stop elke 20 kilometer om sy pap band te pomp.
Dit is hoe dit werk in Namibië.
Ons ry reguit Haai-eiland toe. Dit is ‘n vreemde plek, met hoegenaamd geen teken van die tragedies wat tussen 1904 en 1908 hier afgespeel het. Vir my is dit ‘n emosionele oomblik. Hoeveel dae en nagte het my gedagtes nie daar doer in Pretoria en orals waar ek aan die boek gewerk het op hierdie rotskoppie gedwaal nie? Presies net hier het iets gebeur wat jare later in Auschwitz en die ander helkampe weerklank gevind het. Ek moes die wêreld vertel, en nou het ek. Ek het my deel gedoen. Miskien maak dit ‘n verskil.
Regs agter is die gedenksteen opgerig ter herinnering aan Cornelius Fredericks, belangrike karakter in “Die Keiservoël Oor Namaland.” Gegewens op die steen is onakkuraat.
In hierdie baai het die Luchtensteingesin in 1906 geland.
Die monument en gedenksteen wat hier opgerig is, is baie onakkuraat, onvolledig en miskien misleidend, so asof die instansie wat dit opgerig het, doelbewus probeer het om die waarheid te versluier. Teen ‘n lae muurtjie is ‘n veertigtal name van gesneuwelde Duitse soldate sonder enige verduideliking van die konteks. Daar het vele meer gesneuwel tydens die oorlog. Hoekom net hierdie name? Op Cornelius se gedenksteen is ook ‘n paar getalle van mans, vrouens en kinders wat omgekom het, maar eweneens vertel dit nie naastenby die volle verhaal nie.
Ek maak darem een moontlik betekenisvolle “ontdekking.” Een van die Duitse gesneuweldes is ene von Quitzow. Tydens die Anglo-Boere-oorlog, ‘n paar voor die Herero- en Nama-oorloë, was daar twee kompanies Duitse vrywilligers, een van hulle onder bevel van ‘n von Quitzow! Luitenant Thilo von Trotha, ‘n belangrike karakter in “Die Keiservoël Oor Namaland” het onder von Quitzow gedien. Albei het dus tydens die Nama-oorlog gesneuwel. ‘n Foto van Von Quitzow uit Vallentin se boek verskyn ook in “Die Keiservoël Oor Namaland.”
Ons groet Haai-eiland en besluit om die res van die middag net te ontspan. Ons ry na Grossebucht en aanskou die pragtige pienk flaminke wat in die vlak branders wei. Laatmiddag klouter ons op na die Diaskruis. Bartholomeus Dias was hoogs waarskynlik verantwoordelik vir die oorspronklike naam van Lüderitz, Angra Pequena.
Lüderitz se beroemde Diaskruis. Dit is ‘n replika.
< Previous Dag 75: Terug by die begin
Next > Dag 77: Die pad tussen Lüderitz en Aus
2 thoughts on “Dag 76: Lüderitz toe”
Anita Gissow says:
Baie goed geskryf! Geluk met baie ure se harde werk!
Koos, I am brought to tears of joy by the very deep honour that you show me and my family by your visit to my grandfather’s grave in the Keetmanshoop Jewish cemetery today. And thank you for the photo of his grave in your blog. You cannot begin to imagine how much your unselfish act today means to me!
As you know, I never met my grandfather. He died in the Great Flu pandemic of 1918 when my father was 10 months old. I know about my grandfather only from photographs and the vague story of how he left German-speaking Prussia and traveled to Luderitzbucht and thence across the desert to Keetmanshoop in 1908 where he had a shop down the street from the Luchtenstein shop.
I eagerly await delivery of your book here in New Jersey sometime next week.
With deep and abiding respect for all that you are doing to tell the world the truth about the horrific sufferings of the Nama people at the turn of the last century in that seemingly hidden corner of the world, and that foretold the coming of the Holocaust in Europe during WWII some 35 years later.
Heaven knows, the world very much needs more people with moral courage in the pursuit of justice like you!