Franse Ryk - Wêreldensiklopedie - Ek wil alles weet - 2020
Frankryk het koloniale besittings, in verskillende vorme, van die begin van die 17de eeu tot die 1960's gehad. In die negentiende en twintigste eeu was sy globale koloniale ryk die tweede grootste agter die Britse Ryk. Op sy hoogtepunt, tussen 1919 en 1939, het die tweede Franse koloniale ryk meer as 12 347 000 km² (4,767,000 vierkante myl) grond uitgebrei. Met inbegrip van die metropolitaanse Frankryk, het die totale oppervlakte onder Franse soewereiniteit 12.898.000 km² (4.980.000 vierkante myl) in die 1920's en 1930's bereik, wat 8,6 persent van die wêreld se landoppervlakte is.
Tans is die oorblyfsels van hierdie groot ryk verskillende eilande en archipelagos in die Noord-Atlantiese Oseaan, die Karibiese Eilande, die Indiese Oseaan, die Suid-Stille Oseaan, die Noord-Stille Oseaan en die Antarktiese Oseaan, sowel as een vastelandgebied in Suid-Amerika, altesaam altesaam 123.150 km² (47.548 vierkante myl), wat slegs 1 persent van die Franse koloniale ryk voor 1939 uitmaak, met 2,564,000 inwoners in 2007 wat daarin woon. Al hierdie lande geniet volle politieke verteenwoordiging op nasionale vlak, sowel as wisselende grade van wetgewende outonomie. In die twintigste eeu het verskeie oorloë plaasgevind namate kolonies hul reg op vryheid bevestig het, veral in wat in Vietnam en in Algerië geword het. In 'n sekere mate het dit dit later vir Frankryk moeilik gemaak om gesien te word as die vriend van vryheid. Aan die ander kant was die verhouding tussen Frankryk en baie voormalige kolonies, waar daar nog baie wyd Frans praat, positief.
Byna al die voormalige kolonies het aan die 'Franse Gemeenskap' behoort voordat dit tydens die oorlog in Algerië ontbind is. Tradisioneel het Frankryk homself gedistansieer van die buitelandse beleid van sommige van sy naaste bondgenote, soos die Verenigde State, om sodoende sy eie belange te beskerm en vanuit 'n meer neutrale standpunt te bemiddel. Dit was veral waar in die Arabiese wêreld, waar die Volkebond 'n mandaatgebied gehad het, waar hy probeer het om bande met byvoorbeeld Sirië en Libanon te behou ondanks probleme rakende Siriese inmenging in die Libanese politiek. Frankryk verleen aansienlike hulp aan voormalige kolonies. Dit het militêre ooreenkomste met sommige. In Frankryk word voortgegaan met die debat oor die vraag of daar in die onderrig van Franse geskiedenis sogenaamde positiewe aspekte van die koloniale onderneming ingesluit moet word, soos die bou van infrastruktuur, die vestiging van skole en gesondheidsorgstelsels, asook die oppergesag van die reg. Ander beweer dat die meeste van wat as 'positief' beskryf kan word, veral Franse setlaars bevoordeel het.1 Of dit nou wel beskryf kan word as kolonialisme as positiewe aspekte of nie, dit het kulturele en taalkundige skakels oor die hele wêreld geskep en dit het gehelp om die bewustheid te skep dat alle mense uiteindelik 'n planeethuis beset, wat, indien nie gesond en volhoubaar nie, sal word ons gemeenskaplike graf. Die Franse het miskien nie eintlik Liberté, égalité en fraternité in hul ryk versprei nie, maar hul eie literatuur en rewolusionêre nalatenskap het baie mense geïnspireer om na vryheid, selfvertroue en waardigheid te streef.
Geanimeerde kaart met die Franse koloniale ryke
Franse imperialisme spruit deels uit wedywering en mededinging met haar bure, aanvanklik Spanje en Portugal en later uit die Britse Ryk en deels uit kommersiële en ekonomiese belange. Die belangrikste periode van die Franse koloniale uitbreiding het plaasgevind na die stigting van die Derde Republiek in 1870. Napoleon III se oorlog met Pruise het Frankryk belas met herstelwerk wat betaal moes word. Daarbenewens beskou die Franse hulself egter as die bevordering van die waardes van die Verligting en as die uitbreiding en verheerliking van die Franse kultuur, selfs as die Romeinse imperiale ruimte wat aan beide kante van die Middellandse See bestaan ​​het, herskep.2 Gegewe Frankryk se republikeinse identiteit in hierdie tyd, was die idee om demokrasie te bevorder - alhoewel demokratisering baie beperk in die koloniale ruimte - ook 'n faktor in Frankryk se imperiale projek. Algerië, wat vanaf 1848 'n departement van Frankryk was en dus amptelik nie meer 'n kolonie was nie, word beskou as 'n uitbreiding van Frankryk tot in Afrika, wat volgens die tradisie van die Romeinse Ryk nie regtig so radikaal anders as die Europese ruimte. Dit geld in 'n sekere mate vir die hele Franse Afrika, wat in 'n aaneenlopende lyn van die Noorde tot by die Goudkus gestrek het, behalwe (tot 1914) vir die Duitse Kameroen. Die proses van franifikasie was bedoel om mense oor etniese en rasseverskille in 'n enkele Francofoon- en Francofiele gemeenskap te bind. In 'n sekere mate was rassisme gebaseer op velkleur nie so gevorderd in die Franse as in ander imperiale ruimtes nie. In die Franse ruimte oortref die aanvaarding van die Franse kultuur etnisiteit.
Eerste Franse koloniale ryk
Die vroeë reis van Giovanni da Verrazzano en Jacques Cartier in die vroeë sestiende eeu, asook die gereelde reis van Franse vissers na die Grand Banks buite Newfoundland gedurende daardie eeu, was die voorlopers van die verhaal van Frankryk se koloniale uitbreiding. Maar Spanje se jaloerse beskerming van sy Amerikaanse monopolie, en die ontwrigting wat in die latere sestiende eeu in Frankryk self veroorsaak is deur die Oorloë van Godsdiens, het verhoed dat konsekwente pogings deur Frankryk om kolonies te stig. Vroeë Franse pogings om kolonies in Brasilië te vind, in 1555, in Rio de Janeiro ("Frankryk Antarktika") en in 1612, by São Luís ("Frankryk Équinoxiale"), en in Florida (insluitend Fort Caroline in 1562) was nie suksesvol nie, as gevolg van Portugese en Spaanse waaksaamheid.
Die verhaal van Frankryk se koloniale ryk het werklik op 27 Julie 1605 begin met die stigting van Port Royal in die kolonie Acadia in Noord-Amerika, in die huidige Nova Scotia, Kanada. 'N Paar jaar later, in 1608, het Samuel De Champlain Quebec gestig, wat die hoofstad van die enorme, maar yl gevestigde, bonthandelkolonie van Nieu-Frankryk (ook Kanada genoem) sou word.
Alhoewel die Franse deur alliansies met verskillende inheemse Amerikaanse stamme 'n vrye beheer oor 'n groot deel van die Noord-Amerikaanse vasteland kon uitoefen, was die gebiede van die Franse nedersetting meestal beperk tot die St. Lawrence River Valley. Voor die stigting van die Sovereign Council in 1663 is die gebiede van Nieu-Frankryk ontwikkel as handelsmerkolonies. Eers na die koms van die aanhanger Jean Talon in 1665, het Frankryk sy Amerikaanse kolonies die regte middele gegee om bevolkings-kolonies te ontwikkel wat vergelykbaar is met dié van die Britte. Maar daar was relatief min belangstelling in kolonialisme in Frankryk, wat eerder op die oorheersing binne Europa gekonsentreer het, en selfs vir die grootste deel van die geskiedenis van Nieu-Frankryk was selfs Kanada ver agter die Britse Noord-Amerikaanse kolonies in sowel bevolkings- as ekonomiese ontwikkeling. Acadia self is in die Verdrag van Utrecht in 1713 aan die Britte verlore.
In 1699 brei Franse territoriale eise in Noord-Amerika nog verder uit, met die stigting van Louisiana in die wasbak van die Mississippirivier. Die uitgebreide handelsnetwerk in die hele streek wat met Kanada deur die Groot Mere verbind is, word onderhou deur 'n uitgebreide stelsel van vestings, waarvan baie in die Illinois-land en in die huidige Arkansas gesentreer is.
Plek d'Armes in Montreal. Maar Québec is die historiese hart van Franse Kanada.
Namate die Franse ryk in Noord-Amerika gegroei het, het die Franse ook 'n kleiner maar meer winsgewende ryk in die Wes-Indiese Eilande begin opbou. Nedersetting aan die Suid-Amerikaanse kus in die hedendaagse Franse Guyana het in 1624 begin, en 'n kolonie is in 1625 op Saint Kitts gestig (die eiland moes met die Engelse gedeel word tot die Verdrag van Utrecht in 1713, toe dit reguit gesedeer is) . Die Compagnie des Îles de l'Amérique het in 1635 kolonies in Guadeloupe en Martinique gestig, en 'n kolonie is later teen 1650 op Saint Lucia gestig.
Die voedselproduserende plantasies van hierdie kolonies is gebou en volgehou deur slawerny, met die aanbod van slawe afhanklik van die Afrikaanse slawehandel. Plaaslike weerstand deur die inheemse volke het tot gevolg gehad dat die Carib-uitsetting van 1660 tot gevolg gehad het.
Die belangrikste Karibiese koloniale besit kom eers in 1664, toe die kolonie Saint-Domingue (vandag se Haïti) op ​​die westelike helfte van die Spaanse eiland Hispaniola gestig is. In die agtiende eeu het Saint-Domingue die rykste suikerkolonie in die Karibiese Eilande geword. Die oostelike helfte van Hispaniola (die huidige Dominikaanse Republiek) het ook 'n kort periode onder Franse heerskappy gestaan, nadat dit in 1795 deur Spanje aan Frankryk gegee is.
Franse koloniale uitbreiding was egter nie net tot die Nuwe Wêreld beperk nie. In Senegal in Wes-Afrika het die Franse in 1624 handelsposte langs die kus begin vestig. In 1664 is die Franse Oos-Indiese Kompanjie gestig om mee te ding vir die handel in die ooste. Kolonies word in Indië gevestig in Chandernagore (1673) en Pondicherry in die suidooste (1674), en later by Yanam (1723), Mahe (1725) en Karikal (1739). Kolonies is ook gestig in die Indiese Oseaan, op die Île de Bourbon (Réunion, 1664), Île de France (Mauritius, 1718) en die Seychelle (1756).
Koloniale konflik met Brittanje
In die middel van die agttiende eeu het 'n reeks koloniale konflikte tussen Frankryk en Brittanje begin, wat uiteindelik sou lei tot die ondergang van die grootste deel van die eerste Franse koloniale ryk. Hierdie oorloë was die Oorlog van die Oostenrykse opvolging (1744-1748), die Sewejarige Oorlog (1756-1763), die Oorlog van die Amerikaanse Revolusie (1778-1783), en die Franse Revolusie (1793-1802) en Napoleoniese ( 1803-1815) Oorloë. Dit kan selfs verder terug gesien word na die eerste van die Franse en Indiese oorloë. Hierdie herhalende konflik staan ​​bekend as die sogenaamde Tweede Honderdjarige Oorlog.
Alhoewel die Oorlog van die Oostenrykse opvolging onbeslist was - ondanks Franse suksesse in Indië onder die Franse goewerneur-generaal Joseph François Dupleix - het die Sewejarige Oorlog, na vroeë Franse suksesse in Minorca en Noord-Amerika, 'n Franse nederlaag gesien, met die numeriese meerderwaardigheid Britte (meer as een miljoen tot ongeveer 50 duisend Franse setlaars) verower nie net Nieu-Frankryk (uitgesonderd die klein eilande Saint-Pierre en Miquelon) nie, maar ook die meeste van Frankryk se Wes-Indiese (Karibiese) kolonies, en al die Franse Indiese buiteposte. Terwyl die Franse Indiese buiteposte in die vredesverdrag plaasgevind het, en die Karibiese eilande Martinique en Guadeloupe na Frankryk herstel het, is die Britte die invloed om invloed in Indië gewen, en Noord-Amerika is heeltemal verlore - die grootste deel van Nieu-Frankryk is deur Brittanje geneem ( ook Britse Noord-Amerika genoem, behalwe Louisiana, wat Frankryk aan Spanje toegestaan ​​het as betaling vir die laat ingang van die oorlog in Spanje (en as vergoeding vir Brittanje se anneksasie van Spaanse Florida). Ook Grenada en Saint Lucia in die Weste is aan die Britte gesedeer. Indië: Alhoewel die verlies aan Kanada in die komende geslagte baie berou sou veroorsaak, het dit destyds weinig ongelukkigheid opgewek; kolonialisme is algemeen beskou as onbelangrik vir Frankryk en immoreel.
'N Bietjie herstel van die Franse koloniale ryk is tydens die Franse ingryping in die Amerikaanse rewolusie gemaak, terwyl Saint Lucia in 1783 deur die Verdrag van Parys na Frankryk teruggekeer is, maar nie naastenby soveel gehoop is ten tyde van die Franse ingryping nie. In 1791 was daar 'n ware ramp wat oorgebly het van die Franse koloniale ryk, toe Saint Domingue (bestaan ​​uit die westelike derde van die Karibiese eiland Hispaniola), die rykste en belangrikste kolonie in Frankryk, herleef is deur 'n massiewe slaweopstand, wat deels veroorsaak is deur die verdeeldheid onder die elite van die eiland, wat voortvloei uit die Franse Revolusie van 1789. Die slawe, wat uiteindelik deur Toussaint Louverture gelei is, en daarna, na die gevangenes deur die Franse in 1801, deur Jean-Jacques Dessalines, hul eie teen Frans, Spaans en Brits gehou het teenstanders, en uiteindelik onafhanklikheid as Haïti in 1804 (Haïti het die eerste swart republiek in die wêreld geword, veel vroeër as enige van die toekomstige Afrika-nasies). Intussen het die nuut hervatte oorlog met Brittanje deur die Franse tot gevolg gehad dat feitlik alle oorblywende Franse kolonies die Britte gevange geneem het. Dit is tydens die Vrede van Amiens in 1802 herstel, maar toe die oorlog in 1803 hervat is, het die Britte hulle spoedig weer ingeneem. Die terugkoop van Frankryk in Louisiana in 1800 het tot niet geraak, aangesien die uiteindelike sukses van die Haïtiaanse opstand Bonaparte oortuig het dat die hou van Louisiana nie die moeite werd sou wees nie, wat gelei het tot die verkoop daarvan in 1803 aan die Verenigde State (die Louisiana-aankoop). Die Franse poging om 'n kolonie in Egipte in 1798-1801 te stig, was ook nie suksesvol nie. Aan die ander kant is daar blywende kulturele bande tussen Frankryk en Egipte gevestig wat 'n groot invloed op die ontwikkeling van die Arabiese nasionalisme gehad het. Egipte het ook die Napoleoniese Kode aangeneem.
Tweede Franse koloniale ryk
Aan die einde van die Napoleoniese oorloë is die meeste van die kolonies in Frankryk deur Brittanje herstel, veral Guadeloupe en Martinique in die Wes-Indiese Eilande, Franse Guyana aan die kus van Suid-Amerika, verskeie handelsposte in Senegal, die Île Bourbon (Réunion) in die Indiese Oseaan, en Frankryk se klein Indiese besittings. Brittanje het Sint-Lucië, Tobago, die Seychelle en die land uiteindelik geannekseer Île de France (Mauritius) egter.
Die begin van die tweede Franse koloniale ryk is egter in 1830 gelê, met die Franse inval in Algerië, wat in die volgende 17 jaar verower is. Gedurende die Tweede Ryk, onder leiding van Napoleon III, is gepoog om 'n koloniale protektoraat in Mexiko te vestig, maar dit het te min gekom, en die Franse moes die eksperiment laat vaar na die einde van die Amerikaanse Burgeroorlog, toe die Die Amerikaanse president, Andrew Johnson, het die Monroe-leer ingeroep. Hierdie Franse ingryping in Mexiko duur van 1861 tot 1867. Napoleon III het ook die Franse beheer oor Cochinchina (die mees suidelike deel van die moderne Viëtnam insluitend Saigon) in 1867 en 1874 gevestig, sowel as 'n protektoraat oor Kambodja in 1863.
Dit was eers na die Frans-Pruisiese Oorlog van 1870-1871 en die stigting van die Derde Republiek (1871-1940) dat die meeste van Frankryk se latere koloniale besittings verkry is. Vanaf hul basis in Cochinchina het die Franse Tonkin (in die moderne Noord-Viëtnam) en Annam (in die moderne sentrale Viëtnam) in 1884-1885 oorgeneem. Dit vorm saam met Kambodja en Cochinchina Franse Indochina in 1887 (waaraan Laos in 1893 gevoeg is, en Kwang-Chou-Wan in 1900). In 1849 word die Franse konsessie in Sjanghai tot stand gebring, wat tot 1946 geduur het.
Franse kolonies in 1891 (vanaf Le Monde Illustré).
1. Panorama van Lac-Kai, Franse buitepos in China.
2. Yun-nan, in die kaai van Hanoi.
3. Oorstroomde straat van Hanoi.
4. Landingsfase van Hanoi Koloniale Afrika in 1914. Die Franse regeer die grootste plak. Hul Wes-Afrikaanse ryk was byna aaneenlopend van noord tot suid, en het die Franse ruimte tot in Afrika oor die Middellandse See uitgebrei.
Invloed is ook uitgebrei in Noord-Afrika, met die oprigting van 'n protektoraat teen Tunisië in 1881 (Bardo-verdrag). Dit is hierdie wat die Scramble for Africa geloods het, waar die grootste deel van die gebied onder Franse heerskappy was, met Brittanje in die tweede plek. Geleidelik word Franse beheer teen die eeuwisseling oor 'n groot deel van Noord-, Wes- en Sentraal-Afrika gevestig (insluitend die moderne lande van Mauritanië, Senegal, Guinee, Mali, die Ivoorkus, Benin, Niger, Tsjaad, Sentraal-Afrikaanse Republiek , Republiek van die Kongo), sowel as die Oos-Afrikaanse kus enklawe van Djibouti (Frans Somaliland). Die Voulet-Chanoine-sending, 'n militêre ekspedisie, is in 1898 uit Senegal uitgestuur om die Tsjaadkom te verower en om alle Franse gebiede in Wes-Afrika te verenig. Hierdie ekspedisie het saam met twee ander ekspedisies, die Foureau-Lamy en Gentil-missies, gewerk wat onderskeidelik uit Algerië en die Midde-Kongo gevorder het. Met die dood van die Moslem-krygsheer Rabih az-Zubayr, die grootste heerser in die streek, en die oprigting van die Militêre Gebied van Tsjaad in 1900, het die Voulet-Chanoine-missie al sy doelstellings bereik. Die genadeloosheid van die sending het 'n skandaal in Parys uitgelok. As deel van die Scramble for Africa, het Frankryk die vestiging van 'n deurlopende wes-oos-as van die kontinent as doelstelling gehad, in teenstelling met die Britse noord-suid-as. Dit het gelei tot die Fashoda-voorval, waar 'n ekspedisie onder leiding van Jean-Baptiste Marchand deur magte onder Lord Kitchener se bevel teengestaan ​​is. Die oplossing van die krisis het 'n rol gespeel in die totstandkoming van die Entente Cordiale. Tydens die Agadir-krisis in 1911 het Brittanje Frankryk ondersteun en Marokko 'n Franse protektoraat geword.
Op hierdie tydstip het die Franse ook kolonies in die Suid-Stille Oseaan gevestig, waaronder Nieu-Caledonië, die verskillende eilandgroepe wat Frans-Polinesië uitmaak (waaronder die Society Islands, die Marquesas, die Tuamotus), en gesamentlike beheer oor die Nuwe Hebrides met Brittanje gevestig .
Die Franse het hul laaste groot koloniale winste ná die Eerste Wêreldoorlog behaal toe hulle mandate verkry het oor die voormalige Turkse gebiede van die Ottomaanse Ryk wat bestaan ​​uit die huidige Sirië en Libanon, asook die meeste voormalige Duitse kolonies van Togo en Kameroen. . 'N Kenmerk van die Franse koloniale projek in die laat negentiende eeu en vroeë twintigste eeu was die beskawende missie (sending burgerlike organisasie), die beginsel dat dit Europa se plig was om die beskawing aan welgestelde mense te bring. As sodanig het koloniale amptenare 'n beleid van Franco-Europeanisering in Franse kolonies onderneem, veral Franse Wes-Afrika. Afrikane wat die Franse kultuur aangeneem het, insluitend die vloeiende gebruik van die Franse taal en die bekering tot die Christendom, het gelyke Franse burgerskap gekry, insluitend stemreg. Later het inwoners van die 'Vier Gemeentes' in Senegal burgerskap verleen in 'n program onder leiding van die Afro-Franse politikus Blaise Diagne.
Ineenstorting van die ryk
Die Franse koloniale ryk het tydens die Tweede Wêreldoorlog uitmekaar geval, toe verskillende dele van hul ryk deur buitelandse magte beset is (Japan in Indochina, Brittanje in Sirië, Libanon en Madagaskar, die VSA en Brittanje in Marokko en Algerië, en Duitsland in Tunisië). Die beheer is egter geleidelik deur Charles de Gaulle heringestel. Die Franse Unie, wat by die 1946-grondwet opgeneem is, het die voormalige koloniale Ryk vervang.
Frankryk is egter onmiddellik gekonfronteer met die begin van die dekolonisasiebeweging. Paul Ramadier (SFIO) se kabinet het die Malgassiese opstand in 1947 onderdruk. In Asië het Ho Chi Minh se Vietminh die onafhanklikheid van Viëtnam verklaar en die Franco-Viëtnamese oorlog begin. In Cameroun, die opstand van die Unie van die Volke van Kameroen, wat in 1955 begin is, en onder leiding van Ruben Um Nyobé, is gewelddadig onderdruk.
Toe dit in 1954 met die Franse nederlaag en onttrekking uit Viëtnam geëindig het, het die Franse byna onmiddellik betrokke geraak in 'n nuwe, en selfs harder konflik in hul oudste groot kolonie, Algerië. Ferhat Abbas en Messali Hadj se bewegings het die tydperk tussen die twee oorloë gekenmerk, maar albei kante het ná die Tweede Wêreldoorlog radikaliseer. In 1945 word die Sétif-slagting deur die Franse leër gevoer. Die Algerynse oorlog het in 1954 begin. Algerië was veral problematies vir die Franse as gevolg van die groot aantal Europese setlaars (of pieds-noirs) wat hulle in die 125 jaar van die Franse bewind daar gevestig het. Die oortuiging dat Algerië deel van Frankryk was, was so sterk dat toe die Franse dubbelpunte vertrek na Algerië in 1962, "hulle het hulself gesien as politieke vlugtelinge wat uit hul eie land vlug, nie as slagoffers van dekolonisasie nie."3 Charles de Gaulle se toetrede tot die mag in 1958, in die middel van die krisis, het uiteindelik gelei tot onafhanklikheid vir Algerië met die Evian-akkoorde van 1962.
Voormalige kolonies het deel geword van die Franse Unie, wat in die nuwe Grondwet van 1958 deur die Franse Gemeenskap vervang is. Slegs Guinee het by referendum geweier om deel te neem aan die nuwe koloniale organisasie. Die Franse Gemeenskap het homself egter ontbind te midde van die Algerynse Oorlog; al die ander Afrika-kolonies het in 1960 onafhanklikheid verleen na plaaslike referendum. Sommige kolonies het in plaas daarvan verkies om deel te bly van Frankryk, onder die oorsese status départements (Gebiede). Kritici van neokolonialisme beweer dat die Françafrique het die formele direkte reël vervang. Hulle het aangevoer dat terwyl de Gaulle aan die een kant onafhanklikheid verleen, hy met behulp van Jacques Foccart, sy raadgewer vir Afrika-aangeleenthede, nuwe bande skep. Foccart het veral die Biafra-afskeiding (of Nigeriese burgeroorlog) gedurende die laat 1960's ondersteun.
Die nalatenskap van die ryk kan Frankryk in 'n mate in staat stel om 'n onafhanklike buitelandse beleid te voer en te betoog vir voortgesette permanente lidstatus van die Verenigde Nasionale Veiligheidsraad. Die Franse ryk het verseker dat die Franse taal een van die mees gesproke bly en dat baie voormalige kolonies sterk opvoedkundige en kulturele bande met Frankryk het. Frans is 'n amptelike taal in 28 lande (insluitend ander Europese lande, België, Luxemburg en Switserland wat nie deel van die Franse ryk was nie). Ongeveer 10 persent van die bevolking van Frankryk vestig hulle daar of is afstammend van mense wat hulle van voormalige kolonies gevestig het. Rasseverhoudinge, immigrasie en debat oor assimilasie word sterk bespreek in die Franse politiek, maar die bereidwilligheid om die Franse kultuur aan te neem, is tradisioneel geneig om die verskil op grond van velkleur of etnisiteit te beperk. Wat die Franse problematies vind, is praktyke wat teen-kultureel blyk te wees, soos die openbare vertoon van godsdienstige identiteit in 'n oorwegend sekulêre staat sedert die Franse Revolusie. Dit het gelei tot die omstrede verbod op die dra van godsdienstige simbole, wat die mees sigbaarste invloed gehad het op Moslemvroue wat verkies om 'n kopdoek te dra. Die wet het betrekking op die toepassing van die beginsel van sekularisme en is sedert Maart 2004 van krag.
↑ Samah Jabr, die oorblywende nalatenskap van kolonialisme: die Franse voorbeeld, Washington-verslag oor die Midde-Ooste-aangeleenthede. 14 Junie 2008 herwin.
↑ Jim Jones, die Franse in Wes-Afrika: Franse motiverings vir imperialisme (West Chester, PA: West Chester Universiteit van Pennsylvania). 14 Junie 2008 herwin.
↑ Clinton Bennett, Moslem en moderniteit (Londen: Continuum. ISBN 0826454828).
Boucher, Philip P. 1985. The Shaping of the French Colonial Empire: A Bio-bibliografie van die loopbane van Richelieu, Fouquet en Colbert. New York: Garland Pub. ISBN 9780824089733.
Chafer, Tony, en Amanda Sackur. 1999. Franse koloniale ryk en die gewilde front: hoop en ontnugtering. New York: St. Martin's Press. ISBN 9780312218263.
Pakenham, Thomas. 1991. The Scramble for Africa. New York: Random House / Abacus. ISBN 0-349-10449-2.
Petringa, Maria Brazza. 2006. 'N Lewe vir Afrika. Bloomington, IN: AuthorHouse. ISBN 978-1-4259-1198-0.
Singer, Barnett, en John W. Langdon. 2004. Cultured Force: Makers and Defenders of the French Colonial Empire. Madison, WI: University of Wisconsin Press. ISBN 9780299199005.