PressReader - Landbouweekblad: 2018-10-12 - Ban­ke byt nie aan 30 jaar-huur­pag
Ban­ke byt nie aan 30 jaar-huur­pag
Landbouweekblad - 2018-10-12 - Inhoud - — CARIEN KRUGER
HUURPAGTE van 30 jaar aan op­ko­men­de boe­re kan té kort wees om die kom­mer­si­ë­le bank­sek­tor te oor­tuig dat dit ge­noeg se­ker­heid vir ’n le­ning bied.
Pres. Cy­ril Ra­map­ho­sa het in sy her­stel-en-sti­mu­lus­plan vir die e­ko­no­mie aan­ge­kon­dig dat die Re­ge­ring 30 jaar-huurpagte met sul­ke boe­re gaan sluit om hul­le in staat te stel om fi­nan­sie­ring te kry.
Mnr. Pierre Venter, hoof­be­stuur­der van mens­li­ke ne­der­set­tings by die Bank­ver­e­ni­ging van Suid-A­fri­ka (Ba­sa), sê in re­ak­sie daar­op hoe­wel lang­ter­myn­huur­pag­te ’n vorm van se­ker­heid bied, word die waar­de van sul­ke se­ker­heid deur ver­skeie kwes­sies be­paal.
“Dit hang af of die huur­pag ou­to­ma­ties her­nu word en, in­dien wel, teen wat­ter kos­te en met wat­ter voor­waar­des.
“Ter­wyl dit vir be­leg­gers aan­trek­lik kan wees om aan die be­gin van die huur­pag en in die vroeë fa­ses daar­van in in­fra­struk­tuur te be­lê, sal hul­le dit nie teen die ein­de van die ter­myn doen nie, ten­sy die om­stan­dig­he­de guns­tig is daar­voor.”
Hy sê voort­ge­set­te ka­pi­taal­be­leg­ging in ’n ei­en­dom is nood­saak­lik om kom­mer­si­ë­le haal­baar­heid en mededingendheid te hand­haaf.
“’n Huur­ter­myn van 30 jaar is te kort om dit aan­trek­lik vir be­leg­gers te maak. Die huur­ter­myn be­hoort eer­der 50 jaar of lan­ger te wees.”
Venter sê ver­der dit is be­lang­rik dat ’n huur­pag werk­li­ke reg­te, dus se­ker­heid van ver­blyf­reg, aan die huur­der bied.
“Die huur­pag moet ook vry­lik op die mark ver­han­del­baar wees en die voor­waar­des vir sul­ke ver­han­de­ling be­hoort nie veel­ei­send te wees nie, an­ders sal die waar­de van die se­ker­heid erns­tig be­na- deel word. Sul­ke huurpagte moet maklik en teen ’n lae kos­te ver­han­del kan word.”
Hy sê ten­sy die huur­pag aan bo­ge­noem­de ver­eis­tes vol­doen, sal dit die aan­trek­lik­heid daar­van as se­ker­heid vir die be­leg­ger én huur­der be­na­deel.
Daar is eg­ter nog nie ge­noeg in­lig­ting oor die be­oog­de huurpagte be­skik­baar om ver­der kom­men­taar te kan le­wer nie.
Hy sê ’n mens moet ook, van­uit ’n le­ner se oog­punt, in ag neem dat ei­en­dom op ver­skil­len­de ma­nie­re vir kort­ter­myn­le­nings, soos pro­duk­sie­le­nings, en lang­ter­myn­le­nings as se­ker­heid ge­bruik word.
“Die waar­skyn­lik­heid dat skuld te­rug­be­taal sal word, die wins­ge­wend­heid van ’n le­ning en die ver­wag­te ma­te van ver­lie­se wat ’n uit­le­ner kan ly in­dien die le­ner nie sy skuld be­taal nie, sal be­paal of ’n uit­le­ner in die pri­va­te sek­tor ’n lang­ter­myn­huur­pag as ge­noeg­sa­me se­ker­heid vir ’n le­ning sal be­skou.”
Mnr. Pierre Venter