PressReader - Landbouweekblad: 2017-10-13 - B­rie­we
Die be­rig “Hier wil s­taat pla­se ont­ei­en” (LBW, 29 Sep­tem­ber) oor die ses pla­se wat moont­lik ont­ei­en gaan word, het weer ’n vraag by my laat op­kom wat al lank in my kop draai. (Ver­skoon my as­se­blief in­dien ek dalk die ant­woord ie­wers ge­mis het.)
Waar men­se deur reg­stel­len­de ak­sie hul werk ver­loor, word hul­le vergoed vir hul “op­of­fe­ring”. S­kei­dings­pak­ket­te word aan­ge­bied om te vergoed vir die mens se verlies aan in­kom­ste, en­so­voorts. Die pak­ket­te word be­re­ken teen min­stens twee we­ke se sa­la­ris vir el­ke jaar diens (teen die hui­di­ge sa­la­ris­skaal). Hul­le word dalk uit­be­taal tot by af­tree-ou­der­dom om hul pen­si­oen te beskerm en word “in­ge­koop” by me­die­se ske­mas.
In die ge­val van boe­re word ’n waar­da­sie van die grond ge­doen en die boer moet dit aan­vaar. Dit is bloot ver­goe­ding vir sy ei­en­dom (in­dien die waar­da­sie reg­ver­dig is), maar wat kry hy vir sy verlies aan in­kom­ste of vir sy ja­re “diens”?
Die som­me­tjie is nie so een­vou­dig nie om­dat an­der fak­to­re in die land­bou geld. By­voor­beeld, die in­kom­ste is dalk tans nie wat dit kan wees wan­neer bo­me in vol­le pro­duk­sie kom nie. Daar kan ook in­fra­struk­tuur wees wat nog nie ’n op­brengs op die be­leg­ging daar­in ge­le­wer het nie.
Word daar na die boer ge­kyk wan­neer sy grond ge­koop of ont­ei­en word?
Al­mal skree “men­se­reg­te” in­dien ie­mand te na ge­kom word. Word die boer nog as ’n mens ge­sien? Wat van sy op­of­fe­rings, sy ri­si­ko’s, sy i­ni­si­a­tief om ’n plaas of on­der­ne­ming te ves­tig, sy in­kom­ste en sy toe­koms­dro­me wat van hom ont­neem word?
Ver­dien die boer nie ook ver­goe­ding vir sy har­de werk nie? Wat van sy “pen­si­oen”, wat in baie ge­val­le in sy plaas op­ge­sluit is, en sy me­die­se ver­sor­ging in die toe­koms? Waar gaan hy woon, kan hy dit be­kos­tig om weer grond te koop en is hy fi­siek in s­taat om weer iets op te bou?
Of word hy be­skou as ie­mand wat maar ge­vik­ti­mi­seer kan word? Dié vrae bly op­kom . . . ERNST VOGT B­rief per e-pos ont­vang.