Boer in Ballingskap | die gedagtes en ervaringe van 'n boer in ballingskap | Bladsy 2
Die krater waar die son opkom en ander ontdekkings
tags: Jeju, Jusangjeolli, Oedolgae, Seongsan Ilchulbong, Yeongmori
Seongsan Ilchulbong (letterlik: Sonsopkomspiek) is die tweede grootste vulkaniese krater op Jeju-eiland en geleë reg aan die oostekant van die eiland. Dit is een van Jeju se verteenwoordigende beelde en mens sien baie keer die volgende foto in toeristebrosjures en op webwerwe wat na Jeju verwys:
As mens egter na Jeju reis, is hierdie nie die beeld wat jy sien nie. Want om hierdie afstand van die krater te verkry moet mens die lug in met 'n vliegmasjien. Die sal jou nie net 'n arm en 'n been kos nie, maar sommer 'n lewer, 'n nier en ten minste een long op die koop toe. Dus moet jy maar, soos die res van die gepeupel, van onder af die krater uitstap en dan met die volgende beeld van die krater tevrede wees:
Maar, moet mens nou bysê, dit gaan nie net daaroor om die krater (per slot van sake baie minder indrukwekkend as die krater bo op Hallasan) te sien nie, maar ook die pragtige uitsig wat mens het op Seongsanhawe en omliggende gebiede. Op die kort voetslaanroete (die krater is maar 182m hoog) kom mens ook die pragtigste vulkaniese rotsformasies tee en groen velde teen die hange waar perde rustig staan en wy. Van bo af is dit regtig prentjiemooi en dit maak die steil paadjie die moeite werd om uit te stap. Soos op Hallasan, het mens egter weer eens te doen met skares toeriste en bo-op die krater het mens skaars 'n plekkie om vir 'n oomblik te sit en die omgewing te waardeer.
As mens egter wegstap van die krater, strandlangs in Seopjikopji se rigting, is mens weer op jou eie en kry mens ruim tyd om die krater op 'n afstand te aanskou en foto's te neem, met die mosbedekte swart basaltrotste wat die prentjie afrond. In die laatmiddagson is dit regtig 'n besondere beeld wat voor jou oopvou. Miljoene jare hou Seongsan Ilchulbong al wag oor die ooste van die eiland en ek is seker oor duisende jare van nou sal die krater steeds trots staan teen die see en die elemente – 'n ewige nalatenskap van die natuur se krag en majesteit.
Maar dis nie net die oreums (kraters) van Jeju wat mens na mens se asem laat snak nie, maar ook die talle indrukwekkende rotsformasies, veral langs die eiland se suidkus, wes van die hawestad, Seogwipo. Hier tref mens talle uniekgevormde rotse aan. Eerste op die lys is die alleenstaande vingerrots, genaamd Oedolgae. Hierdie rots staan fier en trots in die see en is inderdaad ' n baie fotogenies. As mens met die paadjie verby die rots stap, net nog so entjie om die kus, kan in die verte ook die talle grotte gesien word waar die Japannese, tydens hulle kolonialisering van Korea, verdedigingsposte opgestel het.
Vyftien minute later langs die pragtige suidelike kuspad, tref mens die rotse van Jusangjeolli aan. Mens hoef net so 'n entjie met die pad af na die see te stap om hierdie unieke gesig te sien. Hierdie is basaltkollomme wat gevorm is toe die rooiwarm lawa die koue oseaan ontmoet het. Daar is 'n uiters korrekte wetenskaplike verduideliking wat gebeur het om hierdie kolomme te vorm, maar vir my is dit genoeg om slegs die perfeksie van die natuur te sien, sonder om my kop te breek oor hoe dit nou eintlik gebeur het. Feit van die saak, die swart kolomme lawarots staan soos 'n klomp netjies omgekeerde potlode in die oseaan, simmetries perfek gevorm. Dit gaan inderdaad mens se verstand te bowe hoe die chaotiese mag van 'n vulkaniese uitbarsting uiteindelik sulke perfekte rotsvorms kon teweegbring. Soos hulle in Engels se "the mind boggles".
'n Hele ent verder aan met die kuspad, neffens die berg, genaamd Sanbang, vind mens die kranse van Yeongmori aan. Hierdie rotsformasies kan te voet verken word, maar slegs tydens laagwater. Mens stap seelangs met kronkels en kinkels op die rotse en verwonder mens aan die canyonagtige formasies, gevorm nie net deur vulkaniese rotsvloei nie, maar ook die aanhoudende kragte van water en wind waaraan die rotse deur die eeue blootgestel was. Die vloeiende lae in die rotse en verskillende kleure en skeure van die rots is werklik besonders. Dit lyk ook of dit ryk viswaters is, te oordeel aan die aantal hengelaars wat stok in die hand, hoopvol op die rotse staan. Mens sien 'n groot skool blinklywe net onder die oppervlak flink rondswem en weet sommer die see lewe hier.
En skemerig in die verte, die wrak van 'n Sjinese vissersboot wat tydens die onlangse tifoon op die rotse geloop het en die dood van verskeie vissermanne tot gevolg gehad het. En so word mens herinner dat die see sy lewe en rykdom gratis skenk aan die mens, maar dat hierdie skenkings ook soms teen 'n dure prys kom. Want soms neem die see ook.
In my laaste inskrywing oor Jeju-eiland, sal ek vertel van watervalle, wit strande, 'n tuin van glas en 'n herberg by die see.
Die Kaap is weer Hollands!
tags: Curriebeker, Rugby, WP
Min het dit verwag, min het geglo, maar baie het gehoop. En hierdie keer het die hoop nie beskaam nie.
Ek klim die krater uit
tags: Hallasan, Jeju, Voetslaan
Nadat ek vroeër vanjaar in die berge van Seoraksan en Jirisan gaan stap het, was een van my doelwitte met my besoek aan Jeju-eiland, om Hallasan aan te durf. Teen 1950m, is Hallasan die hoogste berg in Korea en dit was nog altyd my doel om die berg uit te stap. Om Hallasan te klim, sou dan ook beteken dat ek die drie belangrikste berge in Suid-Korea kon baasraak.
Ek het beplan om reeds op die eerste dag van my besoek Hallasan te takel, maar die dag was bewolk, winderig en onaangenaam. Ek het dus die daaropvolgende dag aan die voet van Hallasan gestaan en my eerste tree gegee op wat 'n daglange staptog sou wees. In vergelyking met Jirisan en Seoraksan, is Hallasan se hellings baie geleidelik, maar sodoende ook baie lank om te stap tot bo. Aan die onderkant van die berg, begin die paadjie baie gelyk en rustig, maar weldra raak dit steiler en stuur jou voete die boodskap aan jou brein dat hierdie nie sommer net nog 'n ou stappie is nie.
Op hierdie stadium van my vertelling, wil ek net vinnig stilstaan by die een ding wat my Hallasan-ervaring minder aangenaam gemaak het as wat dit kon gewees het. Om die waarheid te sê, tel dit eintlik vir my hele ervaring van Jeju. Dis natuurlik die troppe en troppe toeriste wat binne seisoen die eiland inval en oorneem. My idee van voetslaan in die natuur, is om die natuur en natuurlewe in volheid te ervaar. Om die stilte in te drink; om fyn op te let na die unieke plantlewe, insekte, voëls en die diere. Daarom is dit ook lekker om rustig en in stilte voet te slaan. Op die pad na Hallasan se krater, was dit my egter nie beskore nie.
Die verkeer met die pad op na die krater, was van vroegoggend af op 'n spits. Omdat die paadjie maar plek-plek nouerig is, is daar van stilstaan en waarneem maar min sprake. Agter jou is daar 'n string stappers en voor jou is daar 'n trop en in die teenoorgestelde rigting, af met die berg, is daar ook 'n gedurige vloei van ywerige Koreaanse voetslaners in hulle bontkleurige stapuitrustings (Koreane is baie gesteld daarop om die regte uitrusting en handelsmerkname te dra vir hulle voetslaan. As jy stap, het jy jou stappakkie aan en niks meer of minder nie). Dus het jy heel pad op die probleem om verby stadige stappers voor jou te kom en weer die vinnige stappers agter jou te laat verbygaan, sonder om 'n kop-aan-kop botsing te veroorsaak met die wat van voor af kom.
Maar as dit nou maar net die aantal mense was wat die probleem is. Kyk, soos meeste lesers hier weet, het ek baie tyd vir die Koreane, hul kultuur, gebruike en hulle algemene ingesteldheid teenoor die lewe. Maar as daar nou een plek is waar hulle my irriteer, is dit wanneer daar in die natuur voetgeslaan word. Mens kry die idee dat dit nie vir hulle soseer oor die natuur gaan nie, maar eerder maar net oor die oefening en net om te kan sê hulle het ook die berg uitgestap.
In die eerste plek is daar die stapstokke. Nou soos skiërs twee stokke het, glo die Koreane vas daarin dat mens nie sonder jou twee stapstokke stap nie. Dis deel van jou voetslaanpakkie en vir hulle is dit haas ondenkbaar om sonder stokke te stap. Dit alles goed en wel, maar die stapstokke se aluminium punte wat heeltyd teen die klippe kletter en tik is uiters irriterend. En dan plek-plek word die stokke sommer so oor die klippe gesleep om die verbreking van die stilte nog luider te maak. Dus op met die berg tik-tik-tik die heeltyd voor jou en agter jou en af met die berg tik-tik-tik.
Maar die stapstokke is nog eintlik hanteerbaar. Die slimfone wat saamstap, minder so. Dis goed en wel dat rook verbied word in Korea se nasionale parke, maar wanneer gaan hulle selfone verbied? Laat die ou voor my en agter my maar sy dampie maak. Ten minste maak dit nie 'n geraas as jy rook nie. Maar wragtig, hierdie slimfone. Ons is in die mooiste, wonderlike natuur, maar nee, die oproepe word deurentyd gemaak en geneem en dan word daar sommer luid en lekker gesels. Dus is die irriterende deuntjies van fone wat lui deel van jou voetslaan-ervaring. En teksboodskappe word ook gestuur, so al stappenderwys. Maar dis nie waar dit eindig nie. Heelparty stappers vind dit goed om hul fone op luidspreker te stel, in hulle sak te prop en dan heelpad met luide musiek te stap wat hulle vrylik met almal om hulle deel. Al gehoor van oorfone? Nee, blykbaar nie!
Laastens, maar definitief nie die minste nie, is die groepe stappers, en spesifiek die groepe ajummas (ou tannies), wat luidrugtig gesels en lag. Soos groepies krysende kraaie kom jy hulle heelpad tee, besig om land en sand te gesels en elke denkbare voël en lewende diertjie weg te jaag wat mens sou kon waarneem. Ek het nie eens 'n eekhorinkie gesien nie!
Maar terug by die berg. Stadig en uitasem het dit party plekke gegaan, maar na ongeveer 4 ure en 10km se sweet, het ek die spits bereik en die pragtige Baengnokdam krater aanskou. Baengnokdam is die enigste kratermeer in Suid-Korea. Tydens my ekspedisie was die meer taamlik leeg, maar die krater is een van die mooiste gesigte wat ek nog in Korea kon ervaar. Daar staan mens, hoog bo die wêreld en dink aan die geweldige vulkaniese magmakragte wat miljoene jare gelede hier die aarde met geweld oopgeskeur het. Maar behalwe hierdie manjifieke gesig, is daar die vergesigte oor die eiland, met die honderde oreums wat soos karbonkels op die groen landskap le, vaag en geheimsinnig in die verte daar onder. Dit was maar effe bewolkerig en sodoende was die uitsigte beperk. Maar mens het tog daardie gevoel van vryheid en vrede ervaar so bo-op Jeju se dak.
Lank het ek egter nie bo vertoef nie, want daar was omtrent 'n honderd ander raserige wesens wat die stilte besoedel het saam met my daarbo. Dus het ek my watertjie gesluk, toebroodjie geëet en taamlik geïrriteerd sommer weer die pad, aan die anderkant van die berg, begin afstap. Gelukkig was hierdie pad (wat die moeiliker pad is) relatief stiller met minder verkeer. Die pad gee mens 'n blik op die anderkant van die krater, waar majestueuse vulkaniese rotsformasies uitgestal word.
Die pad wentel af in 'n pragtige vallei, en die eerste tekens van herfs se kleurespel is oral sigbaar. Maklik is dit nie af nie. Dis baie steil en die rotse en klippe sorg dat jy baie meer moet konsentreer om reg te trap as met die pad op. Een verkeerde voetval op 'n losserige rots kan 'n verswikte enkel of gebreekte been beteken. Dus het die aftog ironies genoeg langer geneem as die opstap, maar meer as 4 ure en 9km later was ek, behoorlik moeg, natgesweet en voetseer, onder. Die roete af was egter baie mooi en – met minder mense – balsem vir die siel.
Tydens my tog het ek een of twee voëlspesies vlugtig gewaar, maar nie die tyd of spasie gehad om hulle behoorlik waar te neem nie voor die ander stappers hulle verwilder het. Ek was ook bevoorreg om 'n wilde takboklam te sien en 'n gestreepte veldmuis. Beide die bok en die muis was egter gans te vinnig vir my kamera, synde dat ek nou nie alleen en in stilte hulle kon waarneem nie. Hier en daar (hoofsaaklik op die stiller paadjie af) kon ek die mooi van Hallasan se natuurlewe darem met my kamera vasvang.
Hallasan is 'n fris berg en om die krater uit te stap verg 'n sekere mate van fiksheid. Dis in geen taal 'n grap om by die 19km op een dag op en af te stap nie. Maar dis oor en oor die moeite werd, selfs saam met die leërskare om jou. Die krater is 'n gesig om te aanskou en die natuurskoon pragtig. Ek dink egter as mens dit buite seisoen aandurf, sal die stap soveel lekkerder en meer betekenisvol wees sonder die hordes ander stappers om jou.
In my volgende inskrywing vertel ek van nog 'n pragtige krater en die indrukwekkende rotsformasies regoor die eiland.
Ek gril vir…
Ek is deur Seegogga versoek om te skryf oor wat my laat gril. Nou-ja, ek gril nie sommer nie, maar toe ek my gedagtes laat gaan, was daar skielik 'n hele klompie goed wat ek kon identifiseer.
Rysmiere, koringkrieke en kakkerlakke. Maar van die drie, laat rysmiere my by verre die meeste gril. Hulle kom in groot swerms en as daardie vlerkies eers af is, dan kruip daardie sagte, grillerige lyfies orals in. Jig!
Vrot vrugte. Amper niks so grillerig, soos pap gevrotte vrugte nie.
Mense met vuil hare. Ekself het skaars hare op my kop oor, maar steeds was ek my hare elke dag, somer en winter. Vuil hare is bloot 'n teken van swak persoonlike higiëne.
Die Antwoord. Die sanggroep het eiehandig, in 'n relatiewe kort tydjie die woordjie "platvloers" en die term "swak smaak" herdefinieer. Hulle is grillerig. Punt.
Die woordjie "Afrikaanses". Mens kry nie Duitses nie; ook nie Engelses, Franses of Koreaanses nie. Die woordjie "Afrikaanses" is 'n taalverkragting. Die regte woord is "Afrikaanssprekendes" (inklusief) of "Afrikaners" (ekslusief).
Die reuk van rubber op teer en twee blitsige bulle
tags: F1, Felipe Massa, Fernando Alonso, Ferrari, Force India, Kimi Raikonnen, Korea Grand Prix, Lewis Hamilton, Lotus Renault, Mark Webber, McLaren, Motorsport, Nico Hulkenberg, Red Bull, Roman Grosjean, Sebastian Vettel, Yeongam
Soms is daar dinge wat mens jou lewe lank droom van doen, maar nooit regtig glo jy sal doen nie. Die redes vir die liggelowigheid, is meestal te wyte aan die gebrek aan die sameloop twee belangrike veranderlikes, nl: geld en geleentheid. Maar op 'n mooi dag, sonder dat jy dit regtig kan dink of glo, het jy beide die geld en die geleentheid en voor jy jou kan kry is jy daar waar jy altyd wou wees. Die oomblik is vir jou effe surreëel en jy moet jouself knyp om seker te maak dis nie net 'n verbeeldingsvlug nie. Ek het so gevoel toe ek die heel eerste keer Parys, Frankryk besoek het, lang jare terug. Ek het ook so gevoel toe ek die heel eerste keer 'n Curriebeker-eindstryd op Nuweland kon bywoon en kon ervaar hoe WP voor my oë die Curriebeker wen (deesdae inderdaad 'n rare gebeurtenis, sou ek sê). En die afgelope Sondag het ek weer daardie gevoel gekry.
Ek was in 2009 baie opgewonde om te verneem dat Suid-Korea 'n Grand Prix gaan aanbied. In 2010, tydens die heel eerste Koreaanse F1 Grand Prix, was ek egter in Suid-Afrika. Verlede jaar het ek te laat geslaap en kon ek nie kaartjies kry nie. Hierdie jaar het ek besluit dis nou of nooit, al is F1 Grand Prix sekerlik van die duurste sportbyeenkomste wat mens kan bywoon. Ek het dus reeds my kaartjie in April gekoop (as jy vroeg koop, is dit ook effe goedkoper). En na 'n maandelange wag, het die 13de Oktober uiteindelik aangebreek.
Deel van die uitdaging vir my om die Grand Prix ter plaatse te sien, was om dit by te woon EN daarin te slaag om nog die Maandagoggend betyds vir werk terug te wees in my tuisdorp. Want, vanwaar ek woon, is dit baie verder as net 'n halwe dagreis te perd tot waar die wedren in Yeongam plaasvind – heel in die suidwestelike hoek van die Koreaanse skiereiland. My reis soontoe en terug tuis, het 'n totaal van ongeveer 10 ure op busse beteken, asook nog amper 'n uur op die agtersitplek van 'n taxi. Maar ander opsies was daar nie, want ek het ook nou nie so dikwels 'n langnaweek nie.
Die kusstad van Mokpo is die naaste stad of dorp aan die baan (genaamd Korea International Circuit) en hier het ek kussing vir my kop gevind en van die stad se gratis busse na en van die baan gebruik gemaak. Hoewel die wedren eers teen 3 uur Sondag begin het, was ek reeds vroeg by die baan om my kaartjies af te haal en die massas wat sou volg, vir 'n wyle te vermy. Ek het eers vermoed ek sou taamlik verveeld raak, maar op die ou-end het die tyd gevlieg. In die eerste plek het ek in verwondering rondgestap en die sommer net die aangename gevoel van onwerklikheid ingedrink. Ek het die baan uit verskeie hoeke bekyk en my verwonder aan die historiese boustyl wat die Koreane deel gemaak het van die baan. Die replika van 'n Koreaanse struktuur met wagtorings is baie outentiek gebou, waar dit neerkyk op die pylvak.
Daar was verder 'n horde stalletjies opgeslaan om toeskouers te oorreed om hulle beursies te skud. Vir 'n persoon wat 'n Formule 1 aanhanger is, was daar menige, menige, menige versoekings om te weerstaan, sou ek nie totaal en al bankkrot daar wou wegstap nie. Gelukkig is die pryse vir die handelsmerkware van Formule 1 en die verskillende spanne, SO buitensporig duur, dat dit darem nie so moeilik was om op die ou-end nie geld uit te gee nie. Ek bedoel, ek was regtig gek na die bloedrooi Ferrari T-hemp, maar ek kan eenvoudig nie die obsene prys van W90 000 vir 'n T-hemp betaal nie (dis ongeveer die ekwivalent van R700, teen huidige wisselkoers).
Overgesetsynde, was daar darem baie kosstalletjies en kon ek my verder vermaak met lekker drinkgoed en smulhappies. Daar was ook ander interessanthede vir die oog, soos F1-motors en mooi mense. Die dametjies met hulle geel oorbaadjies wat die dag gedien het as F1 personeel, was veral besonder vriendelik en oulik en het sommer ekstra kleur aan die dag verleen.
En vir diegene wat dink dat F1 slegs sowat twee ure duur, wanneer die plat motors om die baan swiep, maak 'n groot fout. Dit is wat op televisie gewys word, ja, maar daar gebeur soveel meer.. Voor die tyd is daar oa 'n voorafwedren vir produksiemotors, 'n verskeidenheid optredes deur dansers, orkeste en ander kunstenaars, asook 'n ererondte van jaers agterop 'n trok, vanwaar hulle vir die skare wuif, lewendige onderhoude met die jaers en 'n vlagparade deur aanvallige dames in hul rooi rokkies.
As jy egter nie op die hoofpaviljoen sit nie, moet jy maar tevrede wees om al hierdie aksie op een van die verskeie groot skerms te volg, wat gelukkig by elke ander pawiljoen opgerig is. Ek kon darem so 'n knertsie van die aksie aanskou, waar ek op die eerste draai, by die uitgang van die kuipe gesit het.
En so bou die opgewondenheid, totdat die Formule 1 motors brullend hulle eerste oefenrondte jaag. Nou kyk, dit is nou soos om 'n leeu vir die eerste keer te hoor brul in die werklike lewe en nie op die Internet of televisie nie. Vir diegene wat nie weet nie – in werklike lewe, is die brul van 'n leeu so oorverdowend hard dat jy jou onwillekeurig uit jou bloedgroep uit skrik. Wel dis byna dieselfde geval met Formule 1 renmotors. Jou ore tuit en kry eintlik seer as die motors se kragtige enjins verby brul.
Opeens besef jy dat die oorpluisies wat jy bekom het, nie om dowe neute deur die toekouers gedra word nie. Dit wou voorkom of sommige mense sonder die oorbeskerming na die wedren kon kyk, maar ek kan nie anders nie as om te dink dat jou ore sonder beskerming, skade opdoen by so 'n wedren.
Wat nog opval van om so naby die aksie te wees, is die reuk van brandende rubber op teer en van remskywe wat hard werk om die nou draaie. Opsigself, sou ek nie hierdie reuke as aangenaam beskryf nie, maar binne die konteks was dit vir my 'n aangename reuk, wat hoort by die geleentheid.
As mens self daar is, blits die wedren baie vinnig verby en wanneer mens weer kyk is alles oor. Die wedren het ongelukkig nie veel drama opgelewer het nie en in wese was dit (van 'n toeskouersoogpunt) nou nie een van die beste renne van die seisoen nie. Die twee Red Bull jaers het voor weggespring en die hele wedren voor gejaag sonder dat hulle een enkele keer werklik onder druk was deur enige van die ander jaers.
Sebastian Vettel het eerste geeindig en sy spanmaat, Mark Webber tweede. Die twee Ferrari's van Fernando Alonso en Felipe Massa was derde en vierde, met die Kimi Raikonnen in sy Lotus Renault in die 5de posisie. Hierdie volgorde het omtrent dieselfde gebly vir die volle 55 rondtes, met slegs die wedywering tussen Lewis Hamilton (uiteindelik 10de) in sy McLaren en Raikonnen wat bietjie opwinding gebied het gedurende die eerste helfte van die ren.
Die ander noemenswaardige aksie, was in die heel eerste rondte, toe Vettel, vanuit die tweede posisie, Webber verbygesteek het en 'n bufferstampery wat vroeg-vroeg 'n einde gemaak het aan Niki Rosberg (Mercedes) en Jenson Button (McLaren) se wedren. Nico Hulkenburg (Force India) en Roman Grosjean (Lotus Renault) het deurentyd om posisie gestoei, maar op die ou-end het Hulkenberg (6de) net genoeg gedoen om Grosjean (7de) se aanslag af te weer. Michael Schumacher – nou slegs 'n skadu van die kampioen wat hy was – het 13de klaar gemaak.
Ek is stoere Alonso en Ferrari ondersteuner, maar op hierdie agtermiddag in Korea kon ek, saam met die ander lojale tifosi met hulle wapperende vlae, maar net magteloos toekyk hoe die blitsige Red Bulls met die grootste gemak stof (of is dit ou asfalt?) in die manne van Maranello se oë skop.
Ek was baie bevoorreg om die Grand Prix by te woon en het elke oomblik geniet. Weliswaar sit mens nou slegs op een punt van die baan en is dit al waar jy die aksie beleef, maar darem is daar die groot skerm waarop jy die aksie op die res van die baan kan volg. Soos met ander sportsoorte, volg mens 'n F1 wedren baie beter op televisie. Die eerste klompie rondtes is dit vir jou maklik om die jaers se posisies op die baan te volg, maar na die eerste kuipestop, raak dinge so bietjie deurmekaar en moet mens kophou met wie waar is in die wedren.
Hoewel televisie (en Internet) dit vir mens baie maklik maak om sportgebeurtenisse nougeset en met presisie te volg, is die werklike ervaring van 'n sportgebeurtenis soveel opwindender en meer lonend. Om self daar te wees, die rubber te ruik, die brullende enjins te hoor en saam met die skare op die paviljoen te sit*, is net soveel meer spesiaal as om op die rusbank voor 'n platskerm te lê.
*Hierdie keer was daar geen sakkies op die kop nie…
Die eerste Suid-Afrikaanse Grand Prix het 1962 in Oos-Londen plaasgevind. Daarna was Suid-Afrika 'n gereelde bestemming op die F1 wedrenkalender. Altesaam 23 F1 Grand Prix wedrenne is vanaf 1962 tot en met 1993 aangebied. Slegs die eerste drie renne is in Oos-Londen gehou, maar van 1967 af is al die renne op Kyalami, buite Johannesburg, aangebied. Jody Scheckter was nie net die enigste Suid-Afrikaner wat nog ooit die jaerstitel kon verower nie (1979 vir Ferrari), maar ook die enigste Suid-Afrikaner wat ooit 'n Grand Prix in Suid-Afrika kon wen (1975). Die laaste ren in 1993 is deur Alain Prost in 'n Williams-Renault gewen.
from → Korea, Motors, Sport
Eiland van kraters en klip: Die andersheid van Jeju
tags: Doolhof, Gimnyeong, Hallasan, Jeju, Klip, Kraters, Manjanggul, Vulkaan
Jeju-eiland, geleë ongeveer 200km suidwes vanaf die Koreaanse skiereiland, kan met reg beskou word as een van die aanloklikste en interessantste bestemmings in Suid-Korea. Die ovaalvormige eiland, ongeveer 73 km van oos na wes en 41km van noord na suid, is inderdaad 'n baie spesiale bestemming, het ek uitgevind, toe 'n paar vakansiedae onlangs in my skoot val.
Die eiland het eintlik eers onlangs meer bekendheid buite Korea verwerf toe dit aangewys is as een van die Nuwe Sewe Wonders van die Wêreld (saam met oa Tafelberg). Maar voor hierdie benoeming reeds, is Jeju deur UNESCO erken as 'n Wêrelderfenisgebied, 'n Biosfeerreservaat en as Globale Geopark. Jeju is sover die enigste plek in die wêreld wat kan spog met al drie hierdie UNESCO toekennings. Te verstane dan dat die eiland by verre die gewildste toeristebestemming in Korea is en dit nie 'n verrassing is nie dat die Seoul-Jeju roete die besigste lugvaartroete ter wêreld is. Ongeveer 10 miljoen mense per jaar vlieg hierdie roete, waarvan die oorgrote meerderheid Koreaanse toeriste is (om dit in perspektief te stel, die Johannesburg-Kaapstad roete vervoer sowat 4.5 miljoen mense per jaar).
Die eiland staan uit in sy andersheid vis-a-vis die res van Suid-Korea. In die eerste plek is die eiland ver suid genoeg dat die topografie verskil van die skiereiland s'n. Hier word oa digbegroeide reënwoude aangetref en die plantegroei is soortgelyk aan die wat in die subtrope voorkom. Tweedens is die eiland die enigste plek wat ek nog in Suid-Korea teëgekom het, waar daar werklike spasie is, te wete onbeboude oop velde, bosse en heuwels. Ek het ervaar, dat mens etlike kilometers kan ry sonder dat enige geboue of ander vorme van menslike ingryping die oog versteur. Dit is in werklikheid die heel eerste keer wat ek hier ter plaatse 'n ongereptheid ervaar het wat herinner aan Suid-Afrika en veral die Kaapse tuinroete. Op die Koreaanse skiereiland is daar ook ongerepte dele, maar dis slegs tot die berge beperk.
Hier op Jeju ry mens plek-plek deur die digte bosse aan weerskante van die pad, met die bome se wydreikende takke wat soms tonnel maak vir die motors. En buiten die ruigtes, is daar die golwende heuwels en ongerepte plantegroei. Amper 50% van die eiland is onbewoonde gebied en mens kom dadelik onder die indruk van hierdie onderbevolktheid – waar minder mense aangetref word, tref mens altyd meer natuur aan. Afgesien van die woude, grasvlaktes en heuwels, vind mens ook die pragtigste witsandstrande aan die Jeju-kus met helderskoon waters, wat lyk nes die gemanipuleerde foto's uit 'n glansbrosjure. Definitief die mooiste strande wat ek nog in Suid-Korea gesien het!
Jeju is, anders as Suid-Korea se nege provinsies, 'n outonome selfregerende gebied, met sy eie goewerneur. Die eiland het ook 'n eiesoortige dialek, wat moeilik verstaanbaar is as mens vertroud is met die Koreaans wat op die skiereiland gepraat word. Tot en met die 10de eeu was Jeju in der waarheid 'n onafhanklike koninkryk, genaamd Tamna, voordat die eiland deur die Goryeo Dinastie (918-1392) geannekseer is en in die 12de eeu amptelik ingelyf is as deel van Goryeo.
Jeju is voorts die enigste plek in Korea waar renperde geteel word en so op die wye, groen heuwels kan die perdeplase gesien word, met die Jeju-perde wat wy, rondhardloop of sommer net kopspeel met mekaar. Synde dat dit die Ooste is en die Oosterlinge lief is vir hulle snaakse disse, is Jeju dan ook die enigste gebied in Korea waar perdevleis as delikatessen beskou word. Interessant genoeg is dit die Mongole van die Sjinese Yuan-dinastie (1269-1368) wat tydens 'n reeks invalle gedurende die oorloggeteisterde 13de eeu, die perde op Jeju gevestig het.
Maar sekerlik die mees uitsonderlike kenmerk van die eiland, is dat dit in werklikheid een, groot vulkaan is. Daar is 'n gesegde op die eiland: "Jeju is Hallasan (Berg Halla) en Hallasan is Jeju" En as mens eers daar was, verstaan mens hoekom dit gesê word. Die hoogste berg in Suid-Korea (teen 1950m) is geleë reg in die middel van die eiland en is duidelik sigbaar van enige punt waar jy ook op die eiland mag wees (dis nou te sê as die wolke nie Hallasan se kraterkruin versluier nie). Hallasan is dan ook die berg wat die eiland tot stand gebring het, ongeveer 2 miljoen jaar gelede, toe daar 'n erge vulkaniese uitbarsting was. Die uiteinde is dat, behalwe die krater bo-op Hallasan, daar ook 300 sogenaamde lawakëels (genaamd oreum in Jejudialek) op die eiland voorkom. Van hierdie oreums is manjifieke kunswerke van moeder natuur, wyl ander bloot klein heuweltjies is.
Die ander nalatenskap van vulkaniese aktiwiteit is die feit dat die hele Jeju saamgestel is uit swart vulkaniese basaltrots. Dus vind mens dat byna al die natuurlike besienswaardighede op die eiland, gekoppel is aan die vulkaniese aktiwiteit van miljoene jare terug en dat die kus, valleie en berge gekenmerk word deur hierdie vulkaniese klippe. Die rotsformasies, waaroor ek op 'n latere stadium meer sal skryf, is verstommend en mens kan dikwels duidelik die verskillende vloeiformasies van die lawa sien, voordat dit gestol het. Jy kom amper onder die indruk dat jy deel word van miljoene jare se geologiese geskiedenis en in jou verbeelding kan jy amper sien met watter krulle en kronkels die rooiwarm lawa gevloei het tot daar waar dit sissend die see ontmoet het.
Een van die kenmerkendste visuele aspekte van die eiland, is die landerye wat regoor die eiland netjies en simmetries afgekamp word deur klipmure, gepak van vaalswart basaltstene. Hier op die eiland word hoofsaaklik groente verbou, asook sitrusvrugte, tee en kaktus*. Die klipmure is baie opvallend, want jy sien dit nie in die res van Suid-Korea nie. Die rede vir hierdie keuse van omheining is heel funksioneel, vind mens op navraag uit.
Die klippe word so gepak dat daar spasie tussen die klippe is en dus is die mure nie solied nie. Die sterk winde (wat dikwels die eiland teister) waai dus nie teen 'n soliede struktuur vas nie en vernietig sodoende nie die struktuur nie. Op hierdie wyse bly die mure staande tydens tifone en die wind wat daar deur waai word soveel so gebreek dat dit nie sterk genoeg is om skade aan die landerye of boorde aan te rig nie. Elke jaar tref 'n hele paar tifone Jeju-eiland, waarvan die mees onlangse, sowat 'n maand terug was. Die skade van ontwortelde bome was nog te sien tydens my besoek.
En nog steeds op die tema van klip: Behalwe vir die kenmerkende klipmure, is die ander beeld van Jeju wat mens bybly, die van die Dolharubong, oftewel die klip-oupas. Hierdie beelde staan die hele Jeju vol, gekerf uit vulkaniese rots. Vroeër jare was die Dolharubang gebruik as simbole buite dorpe en huise om die bose geeste mee af te weer. Deesdae is dit egter meestal 'n simbool wat benut word vir toerismedoeleindes.
Sekerlik die plek waar mens die ongelooflik natuurkrag en nalatenskap van die vulkaniese aktiwiteit die beste kan sien en ervaar, is die Manjanggul tonnelgrot. Hierdie reuse tonnel is gevorm deur die vloei van magtige strome lawa miljoene jare terug. Die tonnel is een van die bes bewaarde en grootste lawatonnels ter wêreld. Die tonnel is 7 kilometer lank, op sy hoogste, 23 meter hoog en op sy breedste, 18 meter breed. Slegs sowat 1 kilometer is egter vir die publiek oopgestel. Die formasies is heeltemal anders as in sandsteengrotte, met hoofsaaklik die afwesigheid van stalaktiete en stalagmiete. Die reliëf van die rots is egter uniek en die lae van die lawavloei en gestolde lawavorms kan duidelik waargeneem word.
'n Hoogtepunt van die tonnelbesoek, is die aanskoue van 'n versteende lawakolom van by die 8 meter, wat aandui hoe die lawa van bo na onder "gedrup" het tydens die vulkaniese uitbarsting. Die roete wat gestap word deur die tonnel is slegs sag belig en skep nogal 'n arige gevoel so diep in die maagwande van die aarde. As mens dink aan die natuurkragte en stromende warm lawa wat die reuse tonnel geskep het, besef mens maar weer eens die nietigheid van die mens. Daar is verskeie ander van die tonnelgrotte op die eiland, maar Manjanggul is die grootste en indrukwekkendste van die klomp.
Behalwe vir die natuurlike besienswaardighede op die eiland is, Jeju in vele ander opsigte 'n mekka vir toerisme en daar is geen einde aan die opsies vir besoekers nie. Daar is 'n oorvloed museums, temaparke en aktiwiteite soos skuba, perdry, hangsweef, fietsry, visvang, kwadmotorfietsry, lugballonne esm. Mens kan selfs in 'n duikboot onder die water gaan verken. Een van die dinge wat ek egter nog nooit gedoen het nie, was om 'n deur 'n regte, egte doolhof te stap.
En juis binne voetval van Manjanggul, tref mens die Gimnyeong doolhoof aan. Die doolhof is ontwerp deur die internasionaal gekende maatskappy, Adrian Fisher Designs, en is baie professioneel en oordeelkundig uitgelê. Nou moet ek bieg, mens raak nogal by tye ongemaklik as jy besef dat jy slegs in sirkels beweeg en eintlik geen idee meer het waar jy is nie. Maar ek het darem genoeg tyd gehad en het uiteindelik weer my pad na buite gevind. Dit was definitief nou 'n slag weer iets unieks om aan te pak.. Ek het nog vele ander avonture op Jeju gehad. In my volgende inskrywing vertel ek hoe ek Hallasan van voet tot krater gestap het.
* Jeju is Korea se grootste bron van nartjies en lemoene (mandarynlemoene in die geval) en baie van die sitrusvrugte word ook uitgevoer na oa Noord-Amerika en Europa.
Koreaanse Treffers X
tags: K-Pop, Robot dance, Sexy Love, T-ara
Dit sal op hierdie hierdie stadium seker baie sin maak om te skryf oor die Koreaanse liedjie en musiekvideo (genaamd Gangnam Style) wat die wêreld die afgelope tyd gestormloop en verower het. Maar omdat ek aanneem dat meeste mense dit reeds gehoor of gesien het (in 'n bietjie meer as twee maande is die video reeds 300 miljoen keer op YouTube gekyk), plaas ek 'n ander video waarvan ek op die oomblik baie hou.
Die groep is T-ara (uitgespreek "Tiara") en dit is een van die gewildste meisiegroepe in Korea (asook in Japan, waar hulle groot sukses behaal het). Hulle het drie jaar terug hulle debuut gemaak en hulle was van meet af uiters gewild. Ek weet dit val in die genre van tipiese spookasem K-Pop, maar daar is iets aan die video wat my oor en oor daarna laat kyk en luister. Ek hou regtig van die popspeel-danspassies en die wysie is baie aansteeklik. Dit is 'n lekker, lewendige manier om die langnaweek hier ter plaatse mee in te wy