Kersfees | SkalkSkryf
Posted in Louwie, tagged Bidspringkaan, Craig Hamilton, Creator, Dullstroom, Henle's loop, Kersfees, Man op n Paal, Randomness, sonbesie, Xerxes on Januarie 31, 2020| 2 Comments »
Posted in Louwie, tagged Aftakeling, Kersboom, Kersfees, Ouderdom, Verval on Desember 30, 2017| 2 Comments »
Posted in Louwie, tagged Anny Dillard, Kensho, Kersboom, Kersfees, Xerxes on Desember 23, 2013| 2 Comments »
Verlossing in ´n boom
Is weer daardie tyd van die jaar. Die liggies brand, die kasregisters sing en die mense glimlag bolangs terwyl ´n medemens met die elmboog uit die pad geloop word, of op die skeen gestamp word met ´n tot boordens oorlaaide trollie in oorvol winkelgange. Christelik ongeskik?
En op Facebook bereik die gekla en gekerm nuwe hoogtes, soos elke jaar hierdie tyd. En vreemd genoeg is dit die Christen mense self wat hulle eie tradisies aanval en probeer aftakel. Sederd ´n paar jaar gelede is dit mode uit daardie oord om die gee van geskenke te kritiseer. Die geldgod, persoonlike assistent van die Duiwel, is beskuldig dat hy die Cristus uit Krismis gesteel het. Dus die soms histeriese wekroep; sit Christus terug in die Christus fees! Weg met die kasregisters!
Dan wonder ´n mens; was dit nie die eerste ding wat destyds, volgens oorlewering, gebeur het by daardie krip in Bethlehem nie? Het die wyse manne nie geskenke gebring nie? En was dit goedkoop PicknPay plastiek goedjies? Handgemaakte houtspeelgoed of dolosse? Ek mag verkeerd wees, maar ek onthou van goud en mirre en duur olies en nog wat, nie onderbroeke en kouse of ´n sakdoek of das nie!
Ja, dit is ´n Christus fees en matigheid met die uitgee van geld moet gehandhaaf word, maar dit is ook ´n vreugde-fees en veral ´n kinder fees. Dit is in die opwinding van afwagting wat die vreugde van Kersfees vir kinders lê. Dit is daardie opwinding wat hulle belangstelling in die geestelike dimensie van die lewe prikkel, wat hulle in die kerk hou. Dit is die siel van Kersfees. Vat dit weg, maak dit ´n suiwer (oumens) Christusfees, ´n droewe kerklike instelling, en jy verloor die kinders, en uiteindelik die kerk wat reeds steier onder die verlies aan duisende lidmate, moontlik juis omdat die kerk al lank sy siel verloor het, want die kerk self word deesdae soos ´n besigheid bestuur. Die kerk self jaag eerder geld na as om siele te red, dis nou as hulle nie besig is om politiek te speel nie.
Die Christusfees vaandeldraers het reeds (saam met die ongelowiges en ateïste) daarin geslaag om kersliedere uit die winkels te verban. Nou is die nuwe aanslag uit daardie oord teen die nederige eeue oue tradisie van die kersboom. Daar bestaan glo nie iets soos ´n “Christusboom” nie, dus mag daar ook nie ´n kersboom wees nie. Wonder ek; is daar so iets soos ´n “Christus lied”, en ´n “Christuskoek en mag daar dan iets soos kersliedere en ´n kerskoek wees? En watter sou die groter euwel wees; die kersboom of die krismiskoek waaraan die (dik) susters so gulsug weglê?
Die boom pla die Christen woelgeeste, maar Anny Dillard skryf in haar boek “Pilgrim at Tinker Creek” pragtig oor “the tree with the lights in it”. Sy noem so ´n voorval, (moontlik die eerste opgetekende voorval van ´n boom met liggies in) waar Koning Xerxes van Persië, gedurende die opmars vir die finale veldslag teen die Grieke (479 BC by Plataea?) “halted his unwieldy army for days that he might contemplate to his satisfaction the beauty of a single sycamore.” ´n Boom wat onverklaarbaar skitter van lig. So beïndruk is Xerxes dat hy die goudsmit laat kom om die boom in ´n medalje te verewig sodat hy dit vir altyd om sy nek kan dra om hom elke dag te herinner aan die verstommende gesig van die boom met die liggies in.
Anny haal aan: “Pascal saw it. He grabbed pen and paper; he managed to scrawl the one word, FEU; he wore that scrap of paper sewn in his shirt the rest of his life. I don’t know what Pascal saw. I saw a cedar. Xerxes saw a sycamore,’ ´n wonderbare boom met ligte in.
Nog ´n opgetekende geval is die van ´n kind wat na ´n oog-operasie die verstommende gesig van ´n boom met liggies in beleef het. En dan natuurlik Anny Dillard self. Sy skryf: “Then one day I was walking along Tinker creek and thinking of nothing at all and I saw the tree with the lights in it. I saw the backyard cedar where the mourning doves roost charged and transfigured, each cell buzzing with flame.”
Is dit die ware oorsprong van die kersboom? Het meer mense al die verskynsel van die boom met die ligte in beleef? Ek glo dat Xerxes en Dillard in ´n staat van diepe meditasie/kontemplasie verkeer het toe hulle die ondervinding gehad het. Die boom met die ligte in is ´n diep geestelike ervaring, dit is dalk wat die Buddhiste ‘Kensho’ noem en in die Katolieke tradisie as ´n “beautiffic experience” bekend staan.
As jy as Christen nie die vrede en vreugde, die heiligheid van die geleentheid van een van die grootste feeste van jou kerk in die eenvoudige liggies van ´n kersboom kan beleef nie, hoe gaan jy dit ooit kan beleef (en leef) daar op die markplein waar jy tussen “heidene” jou brood verdien? Die boom sal jou net pla as jy jou teen die boom as objek vas staar, as die simboliek en die misterie van kersfees by jou verby gegaan het. Die gejil teen die kersboom is dus nie ´n aanduiding van die diepte van jou godsdienstigheid nie, in teendeel, dit is eerder ´n aanduiding van geestelike onvolwassenheid, van godsdiens sonder siel. En van eiewaan, gedryf deur ´n misleide ego met drome van grootsheid en uitsonderlikheid, want kyk, ek is ´n groter Christen as jy met jou boom met die liggies in.
John Wu (The Golden Age of Zen) sê: “When all things return to the One, even gold loses its value. But when the One returns to all things, even the pebbles sparkle.”
My wens hierdie kersfees is dan dat julle almal eendag die boom met die liggies in sal sien en beleef; in die veld, in jou tuin, in jou voorkamer waar die nagemaakte sneeu jou kersboom versier of waar ook al. Sien verder, sien dieper, sien jou Christus (of jou Buddha) ook in die bedelaar op die straathoek, in die opwinding in ´n kind se oë in die lig van ´n kersboom. Moet asseblief nie die kinders die vreugde van kersfees ontneem nie.