Chris – Hoofstuk 2 | SkalkSkryf
« Om te boom of Om te klip
Junie 4, 2013 deur Louwie
Die volgende historiese inligting aangaande die familie het ek hoofsaaklik van Chris self gekry, die res is deur vriende, kennisse en bure bygelas of bygelieg, afhangende van hulle gesindheid jeens die families self of bepaalde individue uit die betrokke families. In die skok van nabetragting staan niemand ooit neutraal nie en om iemand te skop wat reeds lê is by sommige mense 'n natuurlike instink.
Maria is gebore iewers in die vroeë 1900, die produk van 'n welgestelde boerefamilie uit die Vrystaat. Sy was die laaste van 12 kinders (6 seuns en 6 dogters) waarvan 7 (4 seuns en 3 dogters) uiteindelik oorleef het. Tweedegeslag skaapboere, en die laaste geslag Afrikaners wat met ossewaens en perdekarre as primêre vervoermiddels oor die weg moes kom. 'n Behoudende familie, streng Calvinisties van uitkyk en konserwatief van politieke oortuiging.
Maria se pa Marthinus Frederik van Aarde was 'n lang, maer, stil man. Onder normale omstandighede streng met sy kinders, maar tog lief vir hulle. Maria se ma Fransina Wilhelmina Gertruida van Aarde (nee Villiers) was 'n formidibale ou dame, 'n tiran het baie haar genoem. Dit was sy wat die septer in die huis geswaai het, dit was sy wat ou Freek, soos Maria se pa bekend gestaan het, met 'n sambok bygedam het as hy nie in sy spoor getrap het nie. Dit was ook sy wat Freek gedwing het om die kinders, as hulle stout was, vir 'n dag lank in 'n hangkas onder 'n boom in die agterplaas toe te sluit sonder kos of water.
Maria en die suster net ouer as sy het die meeste van al die kinders tyd in die hangkas deurgebring. 'n Kombinasie uit die hel, het hulle ma hulle genoem. Ondeund, energiek en uitgelate jong kinders het ander hulle genoem, maar dit was voordat ou Gertruida hulle gees gebreek het.
As 'n kind homself gedurende sy straftydperk in die kas benat of bevuil het, dan moes hy of sy steeds in die kas bly tot aan die einde van die straftydperk waarna hulle hulle self, hulle klere en die kas moes was voor hulle kon gaan slaap.
'n Nuwe bediende het Maria se ouer suster se bloedstollende gille eendag in die strafkas gehoor, die deur met geweld oop gebreek en die van kop tot tone bevuilde, histeriese kind uitgehaal en in die rivier gaan was. As beloning vir haar simpatie met die kind het Gertruida die bediende amper dood geslaan met haar berugte sambok. 'n Paar dae later het die kind selfmoord gepleeg deur in die rivier in te loop. Haar lyk is nooit gevind nie.
Van Freek en Gertruida se sekslewe weet ons niks behalwe dat hulle dit op die minste twaalf keer moes gedoen het, tensy 'n buurman dalk ook 'n aandeel in die span van twaalf kinders gehad het. So 'n moontlikheid is uiters skraal, gegee Gertruida se temperament en haar oortuiging dat seks vuil en sondig was.
Maria was 'n skrander en lewenslustige kind. Sy was mooi, spontaan en baie gewild onder meeste van die kinders en onderwysers by die skool. Sy wou graag 'n verpleegster geword het, maar die boere het destyds geglo vrouens se plek is in die huis, besig om kos te maak of kleintjies te maak, basies die slaaf van die man en daarvoor was geleerdheid nie nodig nie. Om die rede is Maria na standerd 5 uit die skool gehaal om haar ma op die plaas te help en te wag vir 'n man om haar te vra om te trou en kleintjies te maak. Sy was toe veertien jaar oud. Sy het nie in huiswerk belang gestel nie, maar sy het uitgesien na die getroude lewe, eerstens om weg te kom van haar ma af, en tweedens het sy gedroom daarvan om sonder 'n draad klere aan inhibisielose seks te hê. Haar eerste ondervinding met seks was eendag langs die rivier met 'n seun in haar klas. Die seks was nie baie geslaagd nie (die simpel seun was te opgewonde en het gekom voor iets kon gebeur), maar die vryery vooraf was vir Maria vrek opwindend, sy wou meer hê, sommer baie meer.
Sy het gou 'n reputasie in die distrik opgebou as 'n wilde, losbandige en gewillige meisie. Mans het op strepe kom kuier en hulle geluk beproef. Soms het sy 'n man warm gevry en toegelaat om 'n hand onder haar broekie in te druk en met die sagte, nat vroulikheid te speel. Ander kere het sy die mans koud en afsydig by die deur uitgejaag. Gertruida het haar 'n hoer genoem en die wellus uit haar probeer uitdryf met die sambok.
Omtrent drie dae te perd vanaf die van Aarde opstal, in 'n oostelike rigting, het die gesin Malherbe geboer. Magda en Antoon, of Toon soos hy genoem is, het tien kinders gehad waarvan twee pare tweelinge was. Magda was 'n sagte mens, 'n goeie ma vir haar kinders, 'n goeie huisvrou wat lief was vir kosmaak en naaldwerk doen. Sy het nooit haar stem verhef nie, baie saam met die kinders gelag en gespeel en haar man met alles ondersteun.
Toon was 'n mense mens, joviaal en uitgaande van aard sonder om aanstellerig of oordonderend te wees. 'n Goeie pa vir sy kroos, ouderling in die kerk en sieketrooster onder die lidmate. Hy wou eerder vir predikant gaan leer het, maar daar was nie geld nie. Boerdery was nie in sy bloed nie, maar dit was al waarvan hy iets geweet het en toe hy sy kindsgedeelte by sy pa erf het hy hom as jong man met hart en siel in die boerdery begewe. Met harde werk en 'n goeie sin vir besigheid het hy so goed gedoen dat hy later al sy ander broers se grond uit die boedel oorgekoop het.
Toon en Magda se huwelik was rustig maar vervelig. Seks was tot aan die einde van hulle aktiewe lewe 'n een maal per maand affêre op dieselfde plek, dieselfde tyd, dieselfde "male supine" posisie. Albei wou skreeu van frustrasie maar nie een het die moed gehad om die onderwerp van hulle frustrasie aan te roer nie. Toon het tot op sy sterfbed gewonder, en soms gedroom van bandelose, sorgelose seks op vreemde plekke en in vreemde posisies. Magda moes haarself telkemale berispe om nie te dink aan orale seks nie want dit was 'n onvergeeflike sonde.
Izak was die derde jongste kind. Stil maar op 'n meer broeiende manier as sy pa. 'n Eenkant kind wat eerder skaap opgepas het as om saam met die ander kinders kleilat te speel. Sy kleiosse was altyd mooier as die ander kinders s'n en later jare het niks hom meer bevredig as om sy siel in hout uit te stort nie. Die reuk van vars bewerkte hout, die gevoel van hout op die hand en 'n goed afgewerkte eindproduk het hom meer vreugde verskaf as enige sosiale kontak. Hout was vir hom warm, dit het 'n siel gehad. Mense was vir hom koud en leeg en vervelig.
Op skool het hy heel goed gedoen, maar kon beter as hy meer aandag gegee het aan wat die onderwyser gesê het en minder gedroom het. Meisies was nie deel van sy drome nie. Op skool het hy selde met 'n meisie gesels omdat hy te skaam was en nooit geweet het wat om vir hulle te sê nie. Na skool op die plaas het hy, behalwe vir sy susters, baie min kontak met meisies gehad. Toe hy puberteit bereik was hy totaal onvoorbereid vir wat sy hormone met hom sou maak.
Net die oudste broer Hardus is toegelaat om op Universiteit te gaan studeer, vir die ander was daar nie genoeg geld nie. Hardus het predikant geword. Petrus, of PP soos hy genoem is, en Neels het onderwys gaan studeer op Staatskoste en Izak, die kind wat die minste in die landbou belang gestel het, is na standerd ses uit die skool gehaal om te gaan boer.
Izak was twintig jaar oud toe hy een winter, na 'n lang en droë somer met die skaap moes trek op soek na weiding. Sy soektog, en die noodlot het hom na die rivier se oewer gebring, na die plaas van Freek en Gertruida van Aarde waar Maria, die wilde loot sy pad sou kruis.
Op die dag dat hy te perd by die rivier aangekom het, het Maria toevallig op 'n rots aan die oorkantste wal van die rivier gesit. Haar voete was in die water en haar rok hoog bo haar knieë opgeskuif. Sy het vir hom gewaai en hy het sy hoed in 'n wedergroet gelig. Hulle het lank vir mekaar gekyk voor sy met 'n laaste waai van die hand tussen die lang gras verdwyn het.
Die volgende oggend vroeg, toe hy met sy kaal bolyf besig was om sy gesig in die rivier te was, het hy haar weer op die oorkantste wal gewaar. Sy het vir hom gewaai en iets in 'n wit meelsak bo haar kop geswaai. Sy het vir hom beduie hy moet dit kom haal en die sak toe op die rots neergesit en weer tussen die lang gras verdwyn.
Izak het die water in geloop en toe met sterk hale na die oorkant van die rivier geswem. In die sak het hy 'n bottel gemmerbier en droë beskuit in waterdigte materiaal toegedraai gekry. Daar was ook 'n stukkie papier met Maria xxx op geskryf. Net voor hy weer die rivier in is om terug te swem na sy kamp toe, het hy omgekyk en vlugtig tussen die lang gras die blouste blou oë na hom sien kyk.
Dit was dieselfde blou oë wat hom daardie nag in sy drome besoek het en hom geterg en geteister het. Die volgende oggend was hy vroegdag by die rivier. Hy het homself weer gewas en die oorkantste oewer angstig dopgehou. Net toe hy teleurgesteld wou omdraai om na sy skaap te gaan omsien was sy weer daar. Sy hart het in sy keel geklop. Emosies wat hy nog nooit ervaar het nie, het deur sy lyf gesidder. Hy wou dans, hy wou weghardloop, maar veral wou hy haar gryp en in sy arms vasdruk en …. en wat het hy nie geweet nie, maar hy wou.
Sy het weer vir hom gewaai en lank na hom gestaan en kyk voor sy weer tussen die lang gras in verdwyn het. Izak het vasgenael bly staan en staar na waar hy haar die laaste maal gesien het. Vir die res van die dag het hy soos 'n outomaat gedoen was moes gedoen word. Die skaap en die veld en die son was asof in 'n mistigheid gehul. Net die blou oë van die meisiekind was helder en werklik voor hom waar hy ook al gegaan het. Izak was versot op twee blou oë.
Die volgende paar dae het die ritueel homself elke oggend herhaal. Izak het homself in die rivier gaan was en Maria het hom van die oorkantste wal af dopgehou, dan het hulle vir mekaar gewaai en elkeen het terug gekeer na sy dagtaak, om weer die volgende oggend oor die rivier na mekaar te staar.
Deur die nag het die blou oë hom telkens besoek. In sy drome het hulle mekaar omhels en hartstogtelik gesoen. Hy het op sy rug gaan lê en sy het wydsbeen oor hom kom sit. Hulle het gelag en gespeel en gesoen en sy het teen sy ereksie geskuur en vir die eerste maal in sy lewe het hy vroeg die oggend wakker geskrik van 'n warm, klewerige, nat droom.
Hy het vies uit die bed geklim en hom in die koue rivier gaan was. Na die was het hy 'n vuur gaan aansteek en vir hom koffie gemaak. Toe die son opkom het sy daar langs hom gestaan, haar hare en rok waternat en klewend aan haar skraal lyf. Sy het gebewe van die koue. Hy kon sy oë nie van haar afhou nie. Die nat, wit rok het deurskynend soos 'n tweede vel aan haar gekleef. Sy het geen onderklere gedra nie. Asof dit die natuurlikste ding in die wêreld is het hy haar in sy arms geneem, haar styf teen hom aangedruk en op die mond gesoen. Eers toe hy 'n kombers gaan haal en om haar gehang het waar sy by die vuur gestaan het, het hy verbouereerd geraak en nie geweet wat om nou met die vroumens te doen nie.
"Maria van Aarde," het sy haarself voorgestel en haar skraal handjie na hom uitgehou.
" Izak Malherbe," het hy verbouereerd gestotter sonder om vir een oomblik sy oë van haar af te vat.
Hy het vir haar koffie gemaak en sy het vir hom van haar mense en die boerdery vertel. Later het hy saam met haar na die rivier gestap en gestaan en kyk hoe sy na die oorkant swem. Tot sy verbasing het sy op die oorkantste wal oop en bloot haar nat rok uitgetrek, 'n droë rok aangetrek, vir hom gewaai en weggeloop huis toe.
In die dae daarna het Izak gereeld elke oggend deur die rivier geswem na waar Maria vir hom gewag het. Hulle het dan saam ontbyt geëet wat sy saamgebring het van die huis af. Soms het sy net die oggend vir hom gewaai en dan die middag vir hom kos gebring, dan het hulle gesels of soos kinders in die rivier geswem en gespeel. Die gespeel het mettertyd al meer intiem geraak en uiteindelik kon hulle nie hulle hande van mekaar afhou nie. Maria het saam met Izak na sy kant van die rivier geswem en daar in sy kamp het hy die klere van haar lyf afgeskeur en het hulle bykans gewelddadig seks gehad. Toe die drif verby was, was Izak skaam oor wat hy gedoen het. Dit was Maria wat hom gekalmeer het en hom sag en verleidelik aangemoedig het tot hy weer gereed was. Die keer was hy sag en teer met haar en het hulle lank en passievol liefde gemaak.
Vir die volgende twee weke het sy gereeld na hom toe gekom en elke keer het hulle onbevange seks gehad. Hulle het kaal in die rivier geswem, kaal in die lang gras gespeel soos kinders en kaal in die son gelê en bak. Izak was verlief, tot oor sy ore toe verlief.
Daar het berig gekom dat dit goed gereën het op hulle plaas en Izak moes die tog huis toe aanpak met sy trop skaap. Die nag voor sy vertrek het Maria uit die huis gesluip en die nag by hom in sy kamp deurgebring. "Hoe oud is jy regtig?" wou hy van haar weet toe sy styf teen hom sit by die vuur. "Agtien," het sy vir hom gelieg. Sy sou oor twee maande sestien word.
Hulle het min geslaap en min gepraat want hulle kon nie genoeg van mekaar se lywe kry nie. Izak kon nie glo dat die lewe so goed kon wees nie. Hy het hart en siel belowe dat hy so gou as wat hy kon sou terug kom om haar te kom haal.
Maar die tyd het verby gegaan en die plaaswerk het Izak besig gehou, al het sy lende gebrand om weer by Maria te wees. Dit was tyd om te plant en tyd om die skaap te skeer. Izak het byna dag en nag gewerk. Elke dag het hy hom voorgeneem om vir sy ouers te vertel van Maria, maar elke keer het sy moed hom begewe.
Presies drie maande nadat hy Maria vir die laaste keer passievol gegroet het, het Freek en Gertruida van Aarde se perdekar in 'n stofwolk op die Malherbes se werf stilgehou. Daarna sou niks ooit weer vir Izak dieselfde wees nie.
Die hel het losgebreek toe Gertruida met die sambok in die hand, gillend op soek na Izak van die perdekar af klim. Ten spyte van Freek se gesoebat was daar geen keer aan Gertruida van Aarde nie. Stil en verwese op die perdekar het Maria gesit, duidelik meer as drie maande verwagtend.
Die konfrontasie in die voorkamer daarna was onaangenaam. Gertruida het Izak daarvan beskuldig dat hy Maria se klere van haar lyf af geskeur het en haar gewelddadig verkrag het. Maria het daar gesit en voor haar uit gestaar en niks gesê nie. Izak se verweer dat hy en Maria lief was vir mekaar en dat hy haar belowe het om haar te gaan haal, het geen indruk gemaak nie. Gertruida het haar kind eers as 'n onskuldige, kuise maagd voorgehou. Sy wou Izak met die sambok bykom, sy wou bloed sien loop. Wat moet die mense van haar dink met so 'n hoer van 'n kind, het sy geskreeu toe sy nie meer haar humeur in bedwang kon hou nie. Sy sou dit nie duld nie. Hulle sal trou en hulle sal onmiddelik trou.
Uiteindelik het Freek voorgestel dat die twee so gou moontlik in sy huis trou met net die ouers en die dominee as getuies. Hy het trouens reeds met sy predikant daaroor gepraat en die het ingestem. Daarna sou die twee kinders vertrek na 'n plaas wat Freek 'n jaar of wat gelede van 'n oom van hom geërf het, om daar te gaan boer. Die plaas was sowat twee honderd myl noord van sy plaas af en het onbewerk gelê sedert hy dit gekry het. Op die manier sou die skande vir die vriende en gemeente weggesteek kon word.
Ongelukkig het die plan nie so uitgewerk nie. Die dominee het siek geword en geen plaasvervanger kon op kort kennisgewing gekry word nie. Die twee jongmense is met 'n paar besittings wat op 'n ossewa gelaai is saam met 'n handlanger en 'n troppie skaap weggestuur. Hulle sou een of ander tyd na die geboorte van die kind getroud kom. Gertruida se morele standaarde het geëis dat die mense nie haar ongehude dogter in die toestand mag sien nie.
Izak was nogal heel opgewonde oor die trek. Dit sou vir hom en die meisiekind waarvoor hy lief was 'n nuwe begin wees, weg van almal en alles, maar veral weg van sy nuwe feeks van 'n skoonma en haar sambok. Maar sommer op die eerste dag van die tog het Maria in 'n verwoestende woedebui vir hom vertel presies waar hy staan. Dit was die aand waar hulle uitgespan het om te oornag. Sy was besig om uit te trek toe hy op die wa klim om saam met haar onder die beskutting van die wa se seil te slaap. Sy was met haar rug na hom gedraai en hy het na sy asem gesnak toe hy die persrooi letsels van sambokhale oor haar rug sien. Hy het instinktief sy hand na haar rug uitgesteek en met sy vingerpunte daaroor gestreel. Maria het woedend omgeswaai en sy hand met geweld weggeklap. Sy het histeries gegil dat hy die oorsaak van die sambokhale oor haar rug was, dat sy hom haat en dat hy nooit weer aan haar mag raak nie.
Sy het hom uitgeskel as 'n dom, ruggraatlose niksnut. Sy het hom beskuldig daarvan dat hy nooit van plan was om haar te gaan haal nie, dat hy gevat het wat hy wou hê en haar toe weggegooi het soos 'n vuil lap.
Van die spontane Maria wat Izak daar langs die rivier raakgeloop het en leer lief kry het, was daar geen teken nie. Van die uitbarsting af was sy koud en afsydig, hy mag nie aan haar raak nie en praat het sy net gepraat as dit nodig was. Al sy verduidelikings en soebat was vergeefs. Maria wou nie wees waar sy nou was nie en hy was die oorsaak van alles. Haar eie rol in die verloop van haar lewe het sy bloot ontken, soos sy ook die res van haar lewe gedoen het. Dit was altyd iemand anders se skuld, wat ook al gebeur het. Sy was onskuldig, die slagoffer van ander se selfsug of onnoselheid.
Omtrent halfpad na die nuwe bestemming het Maria in kraam gegaan, maande voor die bestemde tyd. Izak het nie geweet wat om te doen nie en daar was geen opstal in die omgewing waar hy kon gaan hulp soek nie. Die ou handlanger se vrou het oorgeneem. Izak moes water gaan kook, lakens en doeke aandra en uit die pad uit bly.
Die bebloede klein bondeltjie het sonder 'n geluid in die wêreld gekom. In doodse stilte het hulle die erg misvormde, lewelose lyfie in doeke toegedraai. Izak en die handlanger het 'n graf gaan grawe en sy seun gaan begrawe sonder 'n woord, ook sonder die ma van die kind. Sy het nooit gevra of dit ´n seuntjie of ´n dogtertjie was nie, inteendeel, sy het nooit weer in haar hele lewe melding gemaak van die kind nie. Sy het eenvoudig gemaak asof hy nooit bestaan het nie.
Na die geboorte van die kind het Maria weer stadig begin ontdooi. Teen die tyd dat hulle op die nuwe plaas aangeland het was sy byna weer haar ou lewenslustige self. Dit was asof sy verlig was dat die kind dood was. Maar die woede het vlak onder die oppervlak bly kook. Die geringste het haar laat ontplof, en telkens was dit Izak wat moes deurloop onder haar snydende tong.
Op die plaas was 'n ou drievertrek huis van klip met 'n verweerde grasdak en geen deure of vensters wat heel was nie. Maria was woedend oor die gehawende nuwe tuiste. Sy het Izak verwoed uitgeskel oor die gemors waarin hy haar laat beland het. Daar sou nooit weer terug gekeer word na die sorgelose, speelse verhouding van die tyd langs die rivier nie.
Izak het hom hart en siel in die boerdery begewe, grootliks om sy eie frustrasies weg te werk. Eers het hy die huis herstel en nog twee vertrekke aangebou. Maria wou haar eie slaapkamer hê en ook 'n groot voorkamer waar sy gaste kon onthaal.
Dit het goed gegaan met die boerdery. Izak kon 'n perdekar en twee spog perde aanskaf waarmee hulle een maal per maand dorp toe kon gaan om inkopies te doen en vriende te besoek. Hy het ook 'n goedkoop trouring gekoop wat Maria kon dra sodat mense nie vrae sou vra oor die nuwe intrekkers se saamblyery nie want Maria het eenvoudig geweier om met Izak te trou. Alhoewel hulle apart geslaap het, het sy hom nie seks ontsê nie. Miskien was dit eerder die geval dat sy haarself nie seks ontsê het nie. Dit was dus sy wat bepaal het wanneer en waar dit sou gebeur. Met seks was sy altyd inhibisieloos en het sy met oorgawe haarself daarin begewe. Van liefde en teerheid was daar egter geen sprake nie. As die opwinding van een of meer orgasmes vir haar verby was, dan moes Izak onmiddelik padgee. Sy kon dit nie verdra dat hy dan aan haar raak of haar liefkoos nie.
Maria het een maal weer verwagtend geraak. Chris, wat jare later gebore is, was die laaste kind waaraan sy geboorte geskenk het. Teen daardie tyd was Izak en Maria redelik welgestelde mense. Izak het oor die jare grond bygekoop, 'n groot nuwe huis op die plaas laat bou en 'n motorkar gekoop. Hulle het baie vriende gehad en was selfs by die kerk betrokke. Izak se onderwyser broer PP het 'n pos as skoolhoof in die dorp gekry en hulle het oor en weer by mekaar gekuier. Niemand het ooit vermoed dat Izak en Maria nie getroud was nie. Niemand het ook geweet, of sou ooit kon raai waarmee Maria haar in die geheim besig gehou het, of waartoe sy uiteindelik in staat sou wees nie.
En niemand sou ooit kon droom dat die einde so onverwags en brutaal sou kom nie.
Posted in Louwie | Tagged Chris, Maria | 4 Kommentaar
op Junie 19, 2013 at 8:02 nm brieweuitdievreemde
Sjoe. (En dis als so bekend….)
op Junie 20, 2013 at 7:36 nm Louwie
Hou aan lees Dalene, en laat weet wat jy dink van die storie soos hy vorder.
op Julie 31, 2013 at 3:36 vm karin
Ek wonder hoeveel sulke stories in ons geskiedenis gebeur het en nt nooit uitgekom ht ni? Dit is hoekom daar gesê word: wat ons jongmense vandag oop en bloot doen die oumense onder die kombers gedoen!
op Julie 31, 2013 at 9:12 nm Louwie
Karin, soos iemand opgemerk het; sy het so iets aan haar eie bas beleef (die ma wat haar probeer dood maak het), en hier dog ek ek skryf suiwer fiksie!
Is al daai goed "onder die kombers" (en onder daardie lang rokke) wat soveel moeilikheid veroorsaak het, inderdaad 😀