Vertel iemand – Soos met enige vorm van afknouery, is dit belangrik dat jy nie in stilte swaarkry nie en dat jy iemand dadelik daarvan moet vertel. Dit lyk dalk moeilik om dit te doen, maar maak seker dat jy iemand wat jy regtig vertrou, daarvan vertel. Soos ’n volwassene, byvoorbeeld, ’n onderwyser of jou ouers. Hulle sal jou dan help om te besluit wat om te doen.
Bewaar die bewyse – Dit is baie belangrik dat jy die bewyse van kuberafknouery bewaar of ’n kopie daarvan hou, soos boodskappe of gesprekke wat jy ontvang het, sodat jy bewyse van kuberafknouery het en dit vir ’n relevante persoon kan wys.
Moenie antwoord of ’n boodskap terugstuur nie – Dit kan baie aanloklik wees om boodskappe vir die kuberboelie te stuur, maar dit is belangrik om te onthou dat jy nie self ook ’n kuberboelie moet word nie. Jy kan die boelie hanteer deur die boodskap of foto’s te rapporteer. Dit is soms baie moeilik om nie iets terug te stuur nie, maar dit is beter om self nie so laag soos die boelie te daal nie. Dit is net beter om nie daarop te reageer nie. Die persone wat jou afknou, wil gewoonlik ’n reaksie uitlok en as jy daarop reageer, sal dit die situasie net erger maak.
Bly positief – Alhoewel dit dalk voel of jy glad nie beheer het oor ’n situasie nie, kan jy beheer oor die situasie kry. Maak seker dat jy die stappe hierbo volg en gesels met mense binne en buite skoolverband wat jy vertrou. Hierdie persone gee vir jou om en sal saam met jou werk en jou help om hierdie kuberafknouery hok te slaan. Bly positief, want jy is nie alleen nie en die situasie sal beter raak.
Dink mooi oor wat jy publiseer – Moet niks op jou rekeninge of profiele deel wat jy nie wil hê jou ouma moet sien nie. Jy moet altyd twee keer dink wat jy op die internet deel en ook met wie jy dit deel. Onthou, moontlike toekomstige werkgewers en onderwysers kan uitvind wat jy op die internet of aanlyn met ander deel.
Dink mooi voordat jy iets deel – Onthou, dat wanneer jy iemand as jou vriend op boodskappe of sosiale netwerke aanvaar, hulle toegang het tot sekere van die inligting en foto’s wat jy gedeel het. Maak dus seker dat hulle tevrede sal wees om te sien wat jy gedeel het en dat jy hulle ken en vertrou. Kyk gerus na die privaatheidstellings, waar jy kan kies watter persone watter inligting sien, asook wat jy gedeel het. Jy kan byvoorbeeld jou profiel of data só stel dat dit privaat is of dat net sekere mense sekere inligting van jou kan bekom.
Google jou naam – Al erken jy dit nie, het ons almal dit al gedoen. Om jou sosialemediagebruikersnaam en jou volle naam op Google in te tik, is regtig ’n goeie manier om jou privaatheidstellings te toets. So kan jy ook sien en toets wat vreemdelinge op die internet, moontlike toekomstige werkgewers of universiteitsowerhede op jou profiele kan sien en nie kan sien nie.
Vra vir die leerder om vir jou die inhoud aanlyn te wys en volg stappe 1 tot 6 hierbo as hy/sy dit nie reeds gedoen het nie.
Hou die leerder se ouers op hoogte van wat gebeur, sodat hulle by die huis ook ’n ogie oor hom/haar kan hou.