Kameeldrift se "kaalvoet skooltjie" – Emacplan
Dit is nie die eerste keer dat leerders van Laerskool Die Poort in Kameeldrift- Oos moet tuisbly om te verhoed dat hulle mekaar met 'n virus aansteek nie (2020-2021). Dit het ook in die skool se eerste bestaansjare gebeur toe 'n polio-epidemie wêreldwyd elke paar jaar kop uitgesteek en duisende kinders verlam of dood gelaat het.
Plaaslike inwoner Alwyn Prinsloo (78) was in 1949 een van die eerste graad eentjies wat by die splinternuwe skooltjie op die plotte begin skoolgaan het. Hy onthou hoe hulle ook een keer na 'n Desembervakansie vir 'n paar weke nie mag teruggegaan het skool toe nie om kontak met ander kinders te vermy. (Die toediening van entstof aan kinders het die epidemie in die laat 50's/vroeë 60's onder beheer gekry.)
Mnr Prinsloo vertel hoe hulle skoolgegaan het in 'n ou huis en "kermistent" onder hoë bloekombome langs die Moreletaspruit. Die skooltjie was op die grond waar die Woord-in-Aksie kampterrein vandag is. Bure Mike en Hilda Stolk vertel hoe dr Hennie Boshoff in die 1970's, toe hulle die grond van hom gekoop het, vir hulle "so 'n voet hoë hopies grond" uitgewys het wat blykbaar die oorblyfsels was van die mure van die ou skooltjie.
Dit is waar Die Poortskool (soos dit destyds genoem is) met 61 leerlinge, twee onderwysers en die waarnemende skoolhoof, mnr Klasie Wessels, op 18 Januarie 1949 begin het. Die vinnige ontwikkeling van Kameeldrift en Derdepoort se landbouhoewes het in daardie tyd die behoefte aan 'n skool in die onmiddellike omgewing genoodsaak.
Freek Tomlinson het as graad ses-leerder by die nuwe skool begin. In 2018 vertel hy die volgende staaltjie in sy memoires oor die skool: Mnr Wessels was 'n Springbokatleet en het sy skool onmiddellik ingeskryf om aan die Inter-laer atletiekbyeenkoms op die Caledoniese sportterrein naby Pretoria se middestad deel te neem.
"Die feit dat die skool geen sportgeriewe gehad het nie, was geen probleem vir Klasie Wessels nie, wat ons oor die graspolle in die beesweikamp langs die skoolwerf afgerig het. Die aflos het hy ons kaalvoet in die dubbeltjies om 'n doringbos geleer." Hy onthou dat Die Poort se spannetjie daardie dag tweede gekom het!
Binne vier maande nadat die skool naby die rivier begin het, is 'n asbesgebou langs die Seekoeigat teerpad opgerig op vier morge grond wat deur Kol AA Cilliers en Maj De Beer vir dié doel geskenk is. Toe was daar darem vier klaskamers, 'n stoorkamer (waar die voorrade vir die voedingskema gehou is) en die skoolhoof se kantoor. 'n Biblioteek is ook later in die stoorkamer ingerig. Die asbespanele tussen klaskamers kon uitgehaal word om 'n saaltjie te vorm vir byeenkomste soos vergaderings, bioskoop en volkspele. Daar is ook baie konsert gehou.
Mnr Tomlinson vertel dat die kinders tydens pouses in groepies in die skaduwee van doringbosse vergader het. "Dit was te rof om te speel. Buitendien het die dorings niks goeds vir kaalvoete en bal-speel ingehou nie. In ons armoede het niemand boonop 'n bal besit nie."
Die meeste kinders het in daardie jare met 'n "skoolbus" skool toe gery. Dit was 'n ou weermagtrok wat geel geverf was, met lang houtbankies en sifdraad as vensters. Dit was bekend as "die hoenderhok" en het behoort aan mnr Bubbles van Reenen. Die boere van die omgewing se melkkanne is sommer terselfdertyd daarmee vervoer en by die stopplekke op- en afgelaai. Volgens 'n ou strafboek wat in die skool se argiewe bewaar word, moes heelparty outjies buk vir 'n paar houe vir n verskeidenheid van stoutighede in die "bus".
Vir n latere skoolhoof, mnr Geyer, was dit belangrik om 'n permanente skool te bou. Dié is op 31 Oktober 1961 in gebruik geneem, kompleet met saal, kantoorblok, graad 1 klaskamers voor (nou graad R-klasse) en rye klaskamers agter die saal. Mettertyd het nog geriewe bygekom, soos doelgerigte sportgronde met pawiljoen, 'n rekenaarsentrum en mediasentrum .
Die aanvanklike skoolterrein van 3.4ha het intussen met 2,5ha uitgebrei, hoofsaaklik ter wille van beter sportgeriewe. Vandag is daar al 38 deeglik toegeruste klaskamers met hedendaagse tegnologie soos interaktiewe borde en sogenaamde "visualisers". Daar is ook 'n naskoolsentrum, 'n snoepie en net soos in die beginjare, 'n voedingskema.
Vandag spog die skool met meer as 900 leerders, meer as 30 onderwysers, 10 onderwys-assistente en 5 administratiewe personeellede, wat onder leiding van die skoolhoof, mnr Peet Pienaar, voortbou aan die goeie naam van Laerskool Die Poort…
…Die skool met sy boomryke terrein in die rustige, landelike omgewing van Kameeldrift, waar gehalte onderrig en opvoeding – met 'n Christelike grondslag en met Afrikaans as voertaal – aan die orde van die dag is; waar sport, kultuur en kuns baie aandag kry en waarvan talle prestasies die bewys is; waar daar nog geglo word in die onskuld van kind-wees; waar kinders nog kind kan wees. Geen wonder dat daar alom van die kaalvoet Poortjies gepraat word nie