Woord-Skatte Gemyn op Tsumeb: MOET EROS REGEER?
Die invloed van die sogenaamde Natuurreg speel hierin onmiskenbaar 'n rol. In die eenvoudigste vorm van natuurreg word die "natuur" as identies verstaan met natuurlike en spontane drifte of luste.
Soos wat dit vir visse natuurlik is om te swem en vir groter visse om die kleineres op te vreet, is dit vir die mens natuurlik om sy magssug, hebsug of enige ander drif uit te leef. Vgl. Douma, J. Natuurrecht – een betrouwbare gids?, Vuurbaak, Groningen, 1978. Goed word verstaan in terme van dit wat die lus bevredig en selfs vermeerder, vgl. De Graaf, J. Elementair begrip van de Ethiek, Bohn, Scheltema & Holkema, Utrecht, 1976, p. 8.
Reeds in die rapport Pastoraat aan die Homoseksuele Persoon wat opgestel is deur 'n kommissie van die Sinode van Wes Kaapland van die NG Kerk in 1995, word daar op hierdie manier konsekwent gewerk met die "menswees" van die homoseksuele persoon. Die rapport wil dat die homoseksueel tot sy/haar reg moet kom. In die rapport self word dit breed uitgewerk as 'n tipies "Bybelgefundeerde pastoraat" aan die homoseksuele naaste. Die uitgangspunt oor alle vorme van belewing en uitlewing van seksualiteit is dat dit fundamenteel is vir 'n persoon om tot sy reg as mens te kom – die mens ís 'n seksuele wese! Wanneer ons dit in hierdie artikel het oor seksualiteit en selfverloëning, dan wil ons ons veral konfronteer met hierdie uitgangspunt by die belewing van alle vorme van seksualiteit. Seksualiteit word hier in sy breedste verstaan gebruik in onderskeid van erotiek wat ek sou wou gebruik om die liggaamlike uitdrukking van hierdie seksualiteit te beskryf. (Hier sluit ek aan by die onderskeid wat J. Douma maak in sy Seksualiteit en huwelijk, p.28)
Dit sou spreek van skynheiligheid indien ons heteroseksualiteit tot die wesenlike van die menswees van 'n persoon wil laat behoort, terwyl ons dit met 'n beroep op die Skrif veroordeel in 'n persoon met 'n homoseksuele oriëntasie. (Die "natuur" waarvan daar sprake is in Romeine 1:26ev. dui op die onderskeidende geslagtelike aard waarin God man en vrou gemaak het.) Ons moet wil luister na wat die Here in sy Woord oor alle vorme van seksualiteit sê. Ons leef in 'n tyd waarin Eros haar reg en heerskappy oor ons lewens met 'n byna gewelddadige volgehoudenheid oor ons lewens wil uitoefen. Intussen praat die Skrif heel anders oor die plek van seksualiteit in die lewe van die gemeente van Christus. Teenoor 'n kultuur wat 'n groot deel van ons menswees verstaan in terme van ons uitlewing van ons seksualiteit, kom die woorde van die apostel Paulus werklik oor as 'n woord van buite ons wêreld : "Dit is goed vir 'n man om 'n vrou nie aan te raak nie" (1 Kor.7:1).
Hierdie woorde van die apostel is 'n verdere uitwerking van die bevrydende boodskap waarmee 1 Korinthiërs 6 eindig, dat ons nie aan onsself behoort nie. Die gemeente is geroep om nie diensknegte van hul "natuur" te wees nie, maar veel eerder diensknegte van God. "Roeping" staan teenoor "natuur" byna as 'n totaal vreemde woord vir talle. Ongelukkig selfs vir baie wat hulself versier met die naam "Christen". Roeping beteken dat ons met ons hele menswees (dus ook met ons seksualiteit!) 'n taak en opdrag gekry het. Dat dit goed is vir 'n man om 'n vrou nie aan te raak nie, is waar omdat ons liggame in die eerste plek tempels van die Heilige Gees is (1 Kor. 6:19).
Ons het ons liggame "van God" en nie as geskenke van mekaar en vir mekaar nie. Ons behoort nie aan onsself nie, daarom is dit so gepas om heel goed te luister wat die Eienaar oor ons seksualiteit te sê het. Ons is duur gekoop met die bloed van Christus en geen bruidskat wat 'n rol mag speel in 'n huwelik oortref daardie skat in waarde en aanspraak nie!
Het ons hiermee nou weer 'n nuwe pleitrede gekry vir die selibaat en 'n minagting van die seksualiteit? Verseker nie. Ons probeer net duidelik maak dat belewing van ons seksualiteit geen onmisbare saak is om mens van God te wees nie. In 1 Korinthiërs 7 word seksuele onthouding binne die huwelik ook nie as die ideaal voorgehou nie! Teenoor die verseksde kultuur van ons tyd wat die belewing van seksualiteit as goed en selfs as byna onmisbaar voorhou, wil ons vanuit die Woord van die Here laat hoor: "Dit is goed as 'n man nie 'n vrou aanraak nie". Waar die getroude lewe, die uitleef van seksualiteit verabsoluteer word, is dit goed om te hoor dat die Skrif voorhou dat die ongetroude lewe geensins as minderwaardig beskou kan word nie. Die Here het selfs 'n
goeie woord daaroor te sê! Dwars teen die boodskap dat belewing en uitleef van seksualiteit goed is, kom die boodskap dat onthouding goed is.
Selfliefde en selfaanvaarding?
Een van die oorsake vir die belewenis van baie frustrasies en eensaamheid rondom seksualiteit word dikwels aangedui as 'n gebrek aan liefde vir en aanvaarding van jouself soos jy is. 'n Egte pastorale benadering tot - met name - homoseksuele persone, sou dan selfliefde en selfaanvaarding as basis hê vir 'n nuwe lewe met God. Die uitgangspunt wat gebruik word, is dat ons vir God aanvaarbaar is soos wat ons is. In die psigologie en hulpverlening is selfaanvaarding 'n wyd aanvaarde begrip. Selfaanvaarding word as noodsaaklike voorwaarde beskou om as mens goed te kan funksioneer. Elke mens moet sy eie selfwaarde ontdek om homself te kan
verwesenlik. Selfliefde word voorgestel as dié middel waardeur daar genesing kan kom vir allerlei vorme van psigiese probleme soos o.a. depressie. Liefde vir onsself word op hierdie manier tot 'n opdrag (gebod) gemaak n.a.v. Mattheüs 22:36–40.
Gebod om jouself lief te hê?
Die vraag gaan hier oor die plek wat Christus met sy evangelie juis in ons lewens en verhoudings wil inneem. Indien ons selfliefde die sleutel gaan maak vir die oplossing van sondes teen en sondige verhoudinge met ons naaste, kom die plek van Christus in gedrang. Is die bevrydende rus
wat die evangelie ons gee dan nie juis dat ons ons heil buite onsself kan soek en vind nie? Die evangelie wil vir ons regte sig gee op ons eie seksualiteit voordat en sonder dat ons na onsself kyk. In die Skrif is daar alleen sprake van aanvaarding van ons ín Christus. Dit is hoe God ons aanvaar en dit is hoe ons kan kom tot "selfaanvaarding". Al te dikwels word hier 'n vlug geneem in die oortuiging dat God die sonde haat, maar die sondaar liefhet. Hierdie kunsmatige en gevaarlike onderskeiding gooi 'n skaduwee op die wonder dat ons aanvaarding deur die Here gegrond is op sy vrye genade alleen. God se verkiesende liefde neem ons aan in Christus alleen. Nie ek-sonder-my- sonde is vir die Here aanvaarbaar nie, maar ek-(sondaar)-in-Christus.
Tegelyk glo ons ook in die erfsonde. Ons glo dat die erfsonde deur die ongehoorsaamheid van
Adam oor die hele menslike geslag uitgebrei het. Dit is hierdie wortel wat in die mens allerhande sondes laat uitspruit (NGB Art. 15). Ons seksualiteit kan en moet ons in die geloof aanvaar as 'n mooi geskenk van ons Vader in die hemel se voorsienigheid en wysheid. Ons misbruik van hierdie mooi geskenk bely ons egter as ons eie sonde. Alle misbruik daarvan is, in die woorde van NGB Artikel 15, "so afskuwelik en gruwelik voor God dat dit rede genoeg is om die menslike geslag te verdoem". Ons hoef geen afkeur van onsself te hê oor hoe God ons gemaak het nie. In die Nagmaalsformulier word ons voorgehou dat ons 'n afkeer van onsself moet hê vanweë ons sondes! Dit gee ons ook genoeg rede om ons voor God te verootmoedig.
In Matthéüs 16 vind ons 'n duidelike teksgedeelte wat ons sig gee op hoe ons selfverloëning i.v.m. seksualiteit behoort te verstaan. Christus het begin om sy dissipels bekend te maak dat die Seun van die mens doodgemaak en op die derde dag weer opgewek moes word. Petrus is die apostel wat baie sterk hierteen reageer. In Jesus se reaksie teenoor Petrus hoor ons geen oproep waarin sonder meer sprake is van ontvlugting van die geskape werklikheid nie. Dit gaan oor selfverloëning om Christus ontwil. Hierdie selfverloëning is nie 'n selfverhewe daad van die mens nie.
(Woelderink, J.G. Uit de practijk der godzaligheid, Uitgeverij Guido de Bres, 'S-Gravenhage, 1956,p. 50ev.). Wat op die spel is, is juis die unieke plek wat Christus in ons lewens behoort in te neem.
Die dissipels word opgeroep om Christus se unieke plek te erken en hulle lewens 'n totale oriëntasie te gee op Hom en sy koninkryk. Dit is in die lig van hierdie radikaal nuwe heroriëntasie op die koninkryk van Christus wat ons die uitspraak van Paulus in 1 Korinthiërs 7:1 moet verstaan.
Die kruis wat ons op ons moet neem en dra, is die kruis waaraan ons selfgesentreerde lewe vasgespyker word. Ons sondige menswees met sy begeerlikhede (ook seksuele begeertes!) wat gedryf word deur die grootsheid van die lewe en die begeerlikheid van die vlees, moet verloën word. (1 Johannes 2:15–17). Die lewe wat ons moet verloën is die lewe wat nie wil put en leef uit die genade in Christus alleen nie. Die afsterf van ons ou mens, kry ons as genadegeskenk,
wanneer ons ons lewe vind in Christus. Elkeen wat sy lewe wil red, sal dit verloor, maar elkeen wat sy lewe om Christus ontwil verloor, sal dit vind. (Matthéüs 16:25).
Deur die geloof in Christus leer ons om nie uit onsself nie, maar ook nie vir onsself te leef nie. Altyd in alles moet daar selfverloëning wees ter wille van die lewe uit die volheid in Christus. In Hom is daar 'n volheid vir ons volmaakte menswees. In Hom is daar genade op genade. Kan dit nie dien as díe vertroosting en versterking vir ons broeders en susters wat stry teen homofiele gevoelens, gedagtes en dade nie? Graag beklemtoon ek dat homofiele gedagtes, gevoelens en dade niemand diskwalifiseer as kind van God nie. Só 'n persoon kan 'n ewe volwaardige plek in die gemeente inneem as 'n broeder of suster wat worstel met en stry teen gedagtes, gevoelens en dade in 'n "normale" heteroseksuele konteks. Hoeveel selfverloëning gaan daar nie in die stryd in om nie jou naaste se man of vrou te begeer nie. Om trou binne die huwelik te bly. Ken ons as mans en vroue dan nie meer die ernstige stryd om gedagtes, gevoelens en ons dade skoon en rein te hou met persone van die teenoorgestelde geslag nie? Het ons dalk al in ons heteroseksuelegevoelens al so ongeïnhibeerd geraak dat ons talle onkuise dade en gedagtes nie meer as egbreuk ervaar nie. (Die uitleg wat die Heidelbergse Kategismus aan die sewende gebod gee in Sondag 41, bly hierin steeds uiters aktueel en 'n goeie verwoording van die reikwydte van die sewende gebod: "Alle onkuisheid is deur God vervloek en daarom moet ons dit hartgrondig haat. Daarenteen moet ons kuis en ingetoë lewe sowel binne as buite die huwelik").
Ook in 'n gelowige met homofiele gedagtes en dade, moet die werke van God sigbaar word. (Johannes 9:2). Die sondes moet afgesterf word eerder as daarin bemoedig word. God se werk wat in ons geopenbaar word, begin met die vergewing van ons sondes. Dit is tog onvoorwaardelik. God se genade wat in ons geopenbaar word, bly ook nie onsigbaar nie. Net soos by elke kind van die Here, sal in die krag van die Gees gestry moet word teen ons sondige aard en menswees.
Hoe wreed en onbarmhartig is dit nie wanneer ons aan 'n broeder/suster met homofiele gedagtes geen hoop bied om bevryding daarvan in Christus nie. By bevryding bedoel ons dat al sou ons dalk ons lewe lank daarteen moet stry (soos ons almal teen ons sondige seksuele begeertes en dade moet doen!), moet ons juis ons lewe verloor om te leef uit Christus.
© by skrywer - 2007
geplaas deur Johannes de Koning om 14:01
Christo 24 Oktober 2015 22:18
Dankie vir die mooi standpunt van EV. Dis wat ek nog altyd aanvoel. Die hart van die saak in die hele gewoel oor homseksualiteit is die aanbididing van Eros, of Venus. Maar soos wat die rooi planeet Venus baie aantreklik en aanloklik is, so vernietig haar hitte almal wat dit durf waag om naby haar te kom. Die Here wil ons van Eros of Venus bewaar. Die navolging van Jesus - wat ons eerste liefgehad het - is die enigste weg na vryheid. Christo Heiberg