Die Afrika Renaissance is die konsep dat Afrika-mense en nasies die huidige uitdagings, wat hulle op die kontinent mee te doene het, oorkom en kulturele, wetenskaplike, en ekonomiese hernuwing bereik. Die Afrika Renaissance konsep is die eerste keer deur Cheikh Anta Diop, 'n historikus, antropoloog en politikus wat die oorsprong van die mensdom en die voor-koloniale Afrika-kulture nagevors het, genoem. Hy het sy denkwyses in 'n reeks essays geskryf wat in die boek, Towards the African Renaissance: Essays in Culture Development, 1946–1960, gepubliseer is. Dié konsep is later deur die voormalige President van Suid-Afrika, Thabo Mbeki, tydens sy termyn gewild gemaak. Mbeki het die Afrika Renaissance aan die gang gekry en voortgegaan om dit deel van die na-apartheidsera se intellektuele agenda te maak.
Dit was na 1994 se eerste demokratiese verkiesing in Suid-Afrika wat die, toe adjunk-president Mbeki in Mei 1996 met die ondertekening van die Grondwet van Suid-Afrika, sy beroemde, Ek is 'n Afrikaan (toespraak) gemaak het:
Ek is gebore uit mense wat helde en heldinne is (…) Geduldig is want die geskiedenis is aan hulle kant, hierdie massas is nie wanhopig omdat die weer vandag sleg is nie. Nog minder is hulle triomfantelik wanneer, moreoggend, die son weer skyn. (…) Maak nie saak wat die omstandighede is waardeur hulle moes leef nie, en oor daardie ondervinding, is hulle vasberade om dit vir hulself te definieer wie hulle is, en wie hulle behoort te wees.
Op 28 en 29 September 1998 is 'n konferensie oor die Afrika Renaissance in Johannesburg gehou waaraan 470 mense deelgeneem het. 'n Boek is in 1999 oor dit gepubliseer en Mbeki, die hoofspreker tydens die geleentheid, het die aanhef in die boek geskryf. Die publikasie se 30 essays is uiteengesit onder die algemene onderwerpe wat tydens die gespreksessies by die konferensie behandel is, soos: kultuur en opvoeding, ekonomiese transformasie, wetenskap en tegnologie, vervoer en energie, morele vernuwing en Afrika-waardes, en media en telekommunikasie.
Hoewel president Mbeki vermy het om lande soos die Demokratiese Republiek van die Kongo en Angola te besoek, omrede hulle erg-korrup was en nie in die denkwêreld van die Afrika Renaissance gepas het nie, het sy opvolger reeds in September 2009 die DRK besoek. President Kabila het om militêre hulp gevra teen die M23-rebelle in die ooste waar ryk olievelde op ontginning gewag het. Zuma het hom te hulp gesnel, en daarna het Zuma se seun Khubuluse belangrike mynbouregte in die DRK bekom. Daarmee het nepotisme en korrupsie 'n onderdeel van die Suid-Afrikaanse politiek geword, hoewel dit teen die Afrika Renaissance se denkrigting blyk.