Boere pluk die vrugte van 'n tegnologie-heffing | Landbou
Boere pluk die vrugte van 'n tegnologie-heffing
Nico van Burick
Graantoestande by Heidelberg het baie verbeter ná goeie reën in Julie. Foto: Fredalette Uys
Sedert die tegnologieheffing vir koring vyf jaar gelede ingestel is, het saadmaatskappye sowat 46 nuwe kultivars na Suid-Afrika gebring.
Sedert die tegnologieheffing vir koring vyf jaar gelede ingestel is, het saadmaatskappye sowat 46 nuwe kultivars na Suid-Afrika gebring. In die twee jaar sedert die heffing vir sojabone in werking getree het, is sowat 36 nuwe kultivars ingebring.
Mnr. Derek Matthews, voorsitter van Graan SA, het op 'n webinaar van die Suid-Afrikaanse kultivar-en-tegnologie-agentskap (Sacta) gesê net in die nuwe seisoen gaan daar agt nuwe kultivars vir sojabone kommersieel beskikbaar wees.
Mnr. Kruger van Wyk, bestuurder wat lisensiëring by Bayer Crop Science behartig, het op die webinaar bekend gemaak dat die lank verwagte Intacta Roundup Ready 2 Pro-tegnologie vir sojabone pas deur die registrasie-owerheid in Suid-Afrika vir kommersiële aanplantings goedgekeur het. Dié tegnologie bied beskerming teen plae soos Afrika-bolwurm en terselfdertyd verdraagsaamheid teenoor glifosaat wat verbeterde onkruidbekamping verseker.
Die registrasieproses en geslote proewe het in 2017 begin. Van Wyk het gesê boere sal hierdie seisoen reeds plaasproewe met die tegnologie kan sien en van die volgende seisoen af dit self kan benut. Hul eie proewe het getoon dat 'n opbrengsverhoging van 12% moontlik is en terselfdertyd bespaar 'n boer op die toediening van plaagdoders. Teen huidige pryse verhoog dit die boer se inkomste met R2 000/ha.
Matthews het gesê boere verstaan nou ook beter dat daar op 'n manier betaal moet word om toegang tot nuwe tegnologie te kan kry. "Enige statutêre heffing kan net ingestel word as die bedryf konsensus daaroor kan bereik. As boere voel hulle kry nie waarde daarvoor nie, hoef hulle nie daarvoor aansoek te doen nie of hulle kan enige aansoek teenstaan. Graan SA is voortdurend besig om seker te maak daar is waarde vir geld en voordele vir die onderskeie bedrywe."
Hy sê Suid-Afrikaanse boere moet internasionaal kan meeding, want as verwerkers produkte goedkoper kan invoer, sal hulle dit doen omdat dit ekonomies sin maak. Hy wys daarop dat sojabone oor die afgelope 20 jaar in Amerika 'n opbrengsverhoging van 1,46% gehad het, terwyl dit plaaslik net 0,4% was. "Omdat die plaaslike bedryf nog relatief jonk is, kan die opbrengsverhoging toegeskryf word aan beter praktyke en nie noodwendig beter kultivars nie. Nuwe tegnologie en kultivars kan tot 'n drastiese verhoging in opbrengste lei."
Me. Lukeshni Chetty, hoofbestuurder van Sansor, sê 'n tegnologieheffing is wêreldwyd niks nuuts nie en die sukses daarvan kan in ander lande ook gesien word. "Almal in Suid-Afrika vind baat daarby. Daar is meer mededinging onder saadmaatskappye, boere kan mededingender produseer en Suid-Afrika kan meer produkte uitvoer. Die boodskap wat dit aan die internasionale saadbedryf uitstuur, is dat Suid-Afrika ontvanklik vir innovasie en beleggings is en bereid is om te betaal vir die benutting van ander se intelletuele eiendom."
Die selfbestuiwende gewasse waarvoor daar in hierdie stadium 'n heffing is, sluit in koring, gars, hawer en sojabone met lupiene en grondbone wat waarskynlik volgende aan die beurt sal wees. Mnr. Gert Heyns, uitvoerende hoof van Sacta, wat oor die agentskap se finansies verslag gedoen het, het gesê die bruto inkomste uit heffings vir die 2021-boekjaar was R151 miljoen. Hiervan moet 20% aan transformasie bestee word en 5% gaan vir kommissie en administrasie. Die ander 75% word volgens markaandeel onder saadmaatskappye verdeel.
Voordele van tegnologie-heffing begin wys
Koring: Heffing nog nie goedgekeur
Nuwe aansoek vir tegnologieheffing
Planttyd vorder fluks
KYK: Episodes van Landbouweekliks se 12de reeks
Soek buitelyg maat
Ek is maar net ek lief vir die buite lewe leer my ken en jy het n vriend for life
Ek us ma net ek
Ek is maar net ek. Hou van die buite lewe, sport, musiek, hou daarvan om saam familie en vriende te kuier, avontuurlustig, spontaan, staat maker, opreg, vat nie nonsins nie....