Paracelsus - Wêreldensiklopedie - Ek wil alles weet - 2020
Paracelsus (11 November of 17 Desember 1493 - 24 September 1541) was 'n Switserse alchemis, geneesheer, astroloog en filosoof. Gebore Theophrastus Philippus Aureolus Bombastus von Hohenheim, het hy later in die lewe die naam Paracelsus aangeneem, wat beteken 'langs of soortgelyk aan Celsus', 'n vroeë Romeinse geneesheer. Tydens sy reis in Egipte, Arabië en die Heilige Land, het hy die metodes van dokters, chemici en geestelike genesers waargeneem en hierdie ervaring op sy eie navorsing toegepas. Paracelsus het die teorieë van Galen, wat die basis vir die Europese medisyne in die Middeleeue was, verwerp, maar het geleer dat gesondheid afhang van die harmonie tussen mens en natuur, en die balans van sekere chemikalieë in die liggaam. Hy beskou die natuur as die Een, 'n lewende organisme, en het geglo in die natuurlike genesende krag wat in die natuur en die menslike liggaam teenwoordig is. 'N Dokter moet wysheid en sekere geestelike eienskappe hê om sy pasiënte te kan genees, omdat hy' nie minder deernis en liefde het as wat God die mens uitstrek nie '. Al die kennis kan ontdek word deur intuïsie, soek in die menslike verstand, omdat die mens 'n mikrokosmos van die heelal was, en die beginsels wat binne die heelal werk, op 'n ooreenstemmende manier in die mens opereer.
Paracelsus se aggressiewe manier van onderrig en sy uitgesproke kritiek op die tradisionele mediese teorie het hom onwelkom in die Middeleeuse universiteite gemaak, en sy bydraes tot medisyne is onlangs erken. Hy was 'n pionier in die gebruik van chemie in geneeskunde, ontwikkel die gebruik van kwik om sifilis te genees, het die rol van minerale in sekere siektes erken, die woord 'alkohol' bestempel en die element sink genoem.
Paracelsus is in 1493 gebore in Sihlbrücke, naby Einsiedeln, Switserland, van 'n Swabiese vader en 'n Switserse moeder. Sy vader se oupa was 'n bevelvoerder van die Teutoniese ridders en het veldtog in die Heilige lande gevoer. Sy pa, Wilhelm Bombast von Hohenheim, het metallurgie, alchemie en medisyne studeer en uiteindelik as dokter in die Benediktynse abdij in Einsieden gedien, waar sy moeder, Elsa, 'n slaaf was. Paracelsus was hul enigste seun. Na die dood van sy moeder, toe Paracelsus nege was, het sy vader die gesin na Villach in Karinthië verhuis, waar hy ten tyde van sy dood in 1534 stadsdokter was. Later vertel Paracelsus dat sy vader hom aan medisyne voorgestel het deur hom te leer oor die genesing van kruie en minerale, en oor alchemie en die smelt en verfyn van ertse.
Op die ouderdom van sestien het Paracelsus die Universiteit van Basel binnegegaan en alchemie, chirurgie en medisyne begin studeer. Hy was reeds vertroud met die werke van Isaac Hollandus. Sy opleiding het Platonisme, rekenkunde, meetkunde, musiek en astrologie ingesluit, en is deur die Duitse humaniste beïnvloed. Hy studeer alchemie onder Joannes Trithemius (1462-1516), abt van Sponheim, en leer van metallurgie in die laboratoriums van Sigmund Fugger in Schwaz. In 1516 is Paracelsus genoodsaak om Basel haastig te verlaat weens sy probleme met nekromansie. Hy het deur Duitsland, Frankryk, Hongarye, Nederland, Denemarke en Swede begin reis deur verskeie bekende universiteite te besoek. Dit is nie seker of hy ooit sy graad voltooi het nie; hy het moontlik sy doktorsgraad aan die Universiteit van Ferrara verwerf. Hy het Rusland besoek, waar hy deur die Tartare gevange geneem is en 'n gunsteling by die hof van die Grand Cham geword het. Hy het die seun van Cham tydens 'n amptelike besoek aan Konstantinopel vergesel en na Egipte, Arabië en die Heilige Land gereis. Oral waar hy heengegaan het, het hy mediese praktisyns gesoek en gevorderde tegnieke geleer, onbekend in Europa, van Arabiese chemici. Hy het sy studente later aangeraai: ''n Dokter moet ou vrouens, sigeuners, towenaars, dwalende stamme, ou rowers en ander sulke onwettiges opspoor en lesse daaruit neem.'
Hy het opleiding as chirurg by die Hapsburg-weermagte ontvang, waar hy die geleentheid gehad het om die behandeling van wonde te bestudeer. Dit was destyds gebruiklik om wonde met warm olie te cauteriseer en verskillende salf toe te dien, 'n behandeling wat dikwels gelei het tot infeksie en amputasie of dood. Na aanleiding van die soldate sê dat 'n wond beter genees het toe die verband toegepas is op die wapen wat die wond veroorsaak het, eerder as op die wond self, het Paracelsus geëksperimenteer. Hy het opgemerk dat die skoonmaak en dreinering van 'n wond 'n meer suksesvolle behandeling as die gewone salf was, en die gevolgtrekking gekom: "As u besmetting voorkom, sal die natuur die wond alleen genees."
In 1526 keer Paracelsus terug na Straatsburg, waar hy by die gildes van chirurge aansluit, en word hy aangestel as stadsarts van Basel, waarskynlik deur die invloed van die teoloog Joannes Oecolampadius en die uitgewer Joannes Frobenius. Hierdie posisie behels die verantwoordelikheid van dosente oor geneeskunde aan die Universiteit van Basel. Paracelsus het apoteekers sterk gekritiseer, die mediese fakulteit teengestaan ​​en die jaloesie van ander geneeshere gewek. Hy het 'n pamflet gepubliseer waarin hy heftig gekant was teen die gebruik van die teorieë van Galen en Avicenna, wat hulle nutteloos noem en gesê dat diegene wat hulle gevolg het, onmoontlik siektes akkuraat kon diagnoseer. Die woedende mediese fakulteit het Paracelsus verbied om lesings te gee, maar hy het geëis dat hy toegelaat sal word om te doseer en gesê dat hy nooit hul toestemming gevra het nie. Hy doseer in Duits, eerder as die gewone Latyn, en stel nuwe idees voor oor die voorbereiding van medisyne, die gebruik van minerale om siektes te behandel, en die diagnose van siektes deur ontleding van die urine en polsslag. Tydens die viering van die Sint-Johannesdag in die somer van die studente, het hy die Canon of Avicenna, toe die klassieke mediese teks, op 'n openbare plein verbrand om sy mening daaroor te demonstreer. Hy het 'n hofsaak verloor teen 'n mediese fooi wat hy 'n pasiënt aangekla het, en is tronk toe gestuur. Net agt maande nadat hy begin onderrig gee het, het hy in die middel van die nag Basel gevlug en na Colmar vertrek.
Die res van sy lewe het hy in Europa deurgebring, medisyne beoefen waar hy kon en verskeie werke saamgestel. In 1529 was hy in Neurenberg en kort daarna by Beritzhausen en Amberg; in 1531 in St. Gall en later in Innsbruck; in 1534 te Sterzing en Meran; in 1535 te Bad Pfäffers, Augsburg; en in 1537 te Wene, Presburg en Villach. In 1530 lok hy die vyandigheid van die mediese gemeenskap in Neurenberg, maar behandel verskeie gevalle van olifantiasis suksesvol. In 1536 het sy Die grosse Wundartzney (The Great Surgery Book) gepubliseer is, en hy het 'n mate van roem gebring. Hy is na Salzburg, Oostenryk, genooi deur die Prins Palatine, hertog Ernst van Beiere, wat 'n belangstelling in alchemie gehad het, en is in 1541 daar oorlede na 'n kort siekte, in 'n klein kamer in die White Horse Inn. Sy liggaam is op sy versoek in die begraafplaas van St. Sebastian begrawe. 'N Graf is opgerig deur 'n onbekende persoon in die stoep van die St. Sebastian-kerk in 1752. 'n Portret op die monument is dié van die vader van Paracelsus.
Gedink en werk
Paracelsus se flambojante aard, die verhale van dramatiese kure en sy leringe oor alchemie en astrologie het veroorsaak dat sommige hom as 'n towenaar beskou het, en hy word vandag steeds met okkultiese praktyke geassosieer. Paracelsus self verwerp bonatuurlike magie en beklemtoon in plaas daarvan die magiese genesende kragte waarmee God die natuur verleen het. Sy werke getuig van noukeurige eksperimentering en konsekwente waarneming. Gedurende sy leeftyd het sy invloed in Wittenberg en enkele Duitse skole gevoel en in Italië geheel en al buite rekening gelaat, maar meer onlangs is sy vele bydraes tot die wetenskappe van geneeskunde en farmakologie erken.
Paracelsus het die meeste van sy werke gedikteer en dit dikwels aan sy vriende gegee om dit te laat druk, met die gevolg dat sy naam soms verkeerd aangewend is. Dit is nodig om te onderskei tussen werke wat regtig deur Paracelsus geskryf is, en dié wat vals aan hom toegeskryf is. Sy skryfstyl was eenvoudig, duidelik en direk. 'N Gedetailleerde lys van die outentieke en onauthentieke geskrifte van Paracelsus kan in Albr gevind word. von Haller, "Bibliotheca medicinæ practicæ, "II (Basle, 1777, 2-12). Sy belangrikste werke sluit in:Opus Paramirum "I, II (wat die stelsel van Paracelsus bevat); "Drei Bücher von den Franzosen"('n werk oor sifilis en geslagsiektes); en "Grosse Wundarznei, über das Bad Pfäffers, über die Pest in Sterzing" (The Great Surgery Book).
Die mens as mikrokosmos
Paracelsus beskou die natuur as 'n lewende organisme en 'n uitdrukking van die One Life, en die mens as 'n mikrokosmos van die natuur en die heelal. Hy het geglo dat gesondheid voortspruit uit die harmonie tussen die mikrokosmos (mens) en die makrokosmos (Natuur). Die mens en die heelal was in wese een van aard, en daar was 'n diepgaande verhouding tussen elke natuurdeel en die ooreenstemmende deel daarvan in die mens. Om die oorsake van siektes waarlik te verstaan, moet 'n dokter eers filosoof wees. Hy het gesê: 'Filosofie - die ware waarneming en begrip van oorsaak en gevolg - is die moeder van die dokter.' Alle voorwerpe in die Heelal, die makrokosmos, is voorgestel in die gees van die mens, die mikrokosmos, en daarom kon alle kennis ontdek word deur binne te soek.
In sy praktyk van medisyne het Paracelsus sterrekunde en astrologie gebruik om die maniere waarop die heelal se bewegings op die liggaam optree, te interpreteer. Hy het ook hierdie beginsel toegepas op die gebruik van minerale in sy medisyne, met die teorie dat "elke metaal en elke plant sekere eienskappe het wat ooreenstemmende planetêre invloede kan lok." Paracelsus het ook gesê dat die innerlike aard van plante ontdek kan word deur hul uiterlike vorme, of handtekeninge, 'n teorie wat later deur Jakob Boehme uitgewerk is.
Die ware geneesheer
Paracelsus beskou die kuns om 'n heilige en edele beroep te genees en het die eienskappe van 'n ware geneesheer uiteengesit. Die eerste kwaliteit was wysheid, nie kennis wat uit boeke verkry is nie, maar 'n begrip van die natuur wat van binne gekom het. 'N Dokter moet sy intuïsie gebruik en op sy eie ervaring staatmaak, eerder as om blindelings te aanvaar wat deur ander geleer is. Hy het ook gesê dat 'n dokter 'n astroloog moet wees om die beginsels van die heelal wat ooreenstem met die beginsels van die liggaam te verstaan; en 'n alchemis om die chemie van die lewe te verstaan. 'N Ander belangrike eienskap was empatie: "Dus moet die dokter nie minder deernis en liefde hê as wat God teenoor die mens uitstrek nie." Paracelsus beoefen sy beginsel dat 'n dokter almal billik moet behandel deur sy dienste aan rykes en armes te bied en dit volgens hul betalingsvermoë te betaal.
Die belangrikste kwaliteit van almal, volgens Paracelsus, was die suiwerheid en die eenvormigheid van die doel. Die morele karakter van 'n geneesheer moet buitensporig smaad wees, want dit het 'n groter invloed op 'n pasiënt gehad as enige medisyne. Hy moet nie ambisieus, gierig, ydellik, verwaand, afgunstig of onkuisheid wees nie, omdat hierdie eienskappe onversoenbaar is met die goddelike wysheid wat 'n ware geneesheer besit. 'N Dokter moet fisiek suiwer, intellektueel eerlik en 'n persoon van integriteit wees.
Bydraes tot medisyne
Paracelsus het nie die studie van menslike anatomie, wat toe deur Italië versprei is as deel van die humanistiese beweging, in sy medisyne-stelsel ingesluit nie. Gevolglik was sy teorie onvolledig en het dit nie beduidende veranderings op die gebied van geneeskunde teweeg gebring nie. Hy het egter op baie gebiede bydraes gelewer. Paracelsus het gemeen dat 'n dokter van die oorsaak tot die effek moet voortgaan, in plaas daarvan om 'n diagnose by die liggaam self te begin, en gesê: "Die dokter moet voortgaan uit eksterne dinge, nie van die mens nie." Hy glo in die behandeling van die oorsaak van die siekte eerder as net die simptome.
... die meer noodsaaklike anatomie is die anatomie van die lewende innerlike mens. Laasgenoemde is die soort anatomie, wat die dokter die belangrikste moet ken. As ons die anatomie van die innerlike mens ken, ken ons die Prima Materia, en sien ons die aard van die siekte sowel as die middel. (Paramirum)
Paracelsus het gemeen dat die praktyk van medisyne gebaseer moet wees op ervaring, waarneming en eksperiment. Hy was die eerste om aan te teken dat stof wat ingeasem word, eerder as ondergrondse geeste, die oorsaak van longsiekte by mynwerkers was. Hy het die voorkoms van stres geassosieer met 'n gebrek aan lewensbelangrike elemente in drinkwater, en het 'n verband gevind tussen stromer by volwassenes en kretinisme ('n toestand wat veroorsaak word deur 'n funksie van die skildklier) by hul kinders. Paracelsus het sekere siektes geïdentifiseer as wat veroorsaak word deur giftige elemente wat in die liggaam van die pasiënt ingeneem of ingeasem is, 'n konsep wat later gelei het tot die ontdekking van bakterieë en virusse as oorsaak van die siekte.
In die Middeleeuse Europa word daar gedink dat die kranksinniges deur demoniese geeste besit word; Paracelsus beskou waansin as 'n siekte en dring daarop aan dat kranksinnige persone vriendelik behandel word. Hy het ook geleer dat 'n persoon se gemoedstoestand 'n kragtige uitwerking op hul liggaam gehad het, en dat baie simptome en siektes sielkundige oorsake het.
Galeniese teorie en Paracelsus
Middeleeuse medisyne hou streng by die mediese teorieë van Galen dat alle siektes veroorsaak word deur 'n wanbalans van die vier humors in die liggaam: bloed, slym, en geel en swart gal (humorale patologie). Gesondheid kan herstel word deur die wanbalans reg te stel, deur tegnieke soos bloeding, suiwering of sweet te gebruik. Paracelsus het hierdie teorie heeltemal verwerp en verduidelik dat patologiese veranderinge in die liggaam deur eksterne entiteite veroorsaak is: Ens astrorum (kosmiese invloede, insluitend klimaat en geografiese ligging); ens veneni (giftige stowwe, wat die oorsake van aansteeklike siektes, infeksies en siektes wat veroorsaak word deur slegte dieet of gifstowwe) insluit; ens naturale et spirituale (gebrekkige liggaamlike of geestelike toestand); en ens deale ('n ellende gestuur deur Providence). Siektes soos rumatiek, jig en vetterige siektes, wat veroorsaak word deur die oormatige ophoping van skadelike stowwe in die liggaam, moet behandel word deur die gifstowwe uit te dryf en die belangrike funksies van die organe te herstel.
Paracelsus was 'n baanbreker in die toepassing van chemie op die mediese wetenskap. Middeleeuse aptekers het medisyne geskep deur kruie en minerale ertse te kombineer wat bekend is dat dit 'n gunstige uitwerking op sekere kwale het. Paracelsus het die spesifieke voordelige bestanddeel in elke middel geïdentifiseer en die alchemiese prosesse van oplossing, verdamping, neerslag en distillasie gebruik om dit te suiwer en tinkture en essensies te maak wat in beheerde dosisse toegedien kon word. Hy het 'n aantal metale middels geskep, waaronder kwik om sifilis te behandel, en medisyne ontwikkel met antinomie, swael, kwik en kaliumsout. Hy het ook opium in alkohol opgelos en dit 'laudanum' genoem; dit was eeue lank as 'n effektiewe pynstiller. Toe sy kritici sê dat sy medisyne gif is, het hy geantwoord: 'Die dosis maak die gif'. Sy bedoeling was om 'n spesifieke middel vir elke siekte.
Baie het van Alchemy gesê dat dit vir die maak van goud en silwer is. Vir my is dit nie die doel nie, maar om net te oorweeg watter deug en mag in medisyne kan lê. (Holmyard 1990, 170)
Paracelsus het die waarde van minerale water, veral die Pfäffer-water, erken. Hy het die woord "alkohol" laat skyn, en in 1526 gebruik hy die naam "sink" vir die element sink, gebaseer op die skerp puntige voorkoms van die kristalle na smelt en die ou Duitse woord "zinke". Die Londense farmakopee het later sy metode gebruik om nuwe chemiese verbindings op grond van hul komponente te benoem. Paracelsus se leuse was "alterius non sit qui suus esse potest" ("laat niemand aan 'n ander behoort wat aan homself kan behoort nie").
Debus, Alan G. 1977. Die chemiese filosofie: Paracelsiaanse wetenskap en medisyne in die sestiende en sewentiende eeu, 2 vol. New York: Science History Publications.
Holmyard, Eric John. 1990. Alchemy. Dover-publikasies. ISBN: 0486262987
Pagel, Walter. 1958. Paracelsus: 'n Inleiding tot filosofiese geneeskunde in die era van die Renaissance. Basel en New York: S. Karger.
Pagel, Walter. 1984. The Smiling Milt: Paracelsianism in Storm and Stress. Basel: S. Karger.
Paracelsus; Wag, A. E. (trans.). Die hermetiese en alchemiese geskrifte van Aureolus Philippus Theophrastus Bombast. Londen: J. Elliott, 1894; herdruk New York: Random House, 1976.
Alle skakels is op 12 Januarie 2020 opgespoor.
Paracelsus en die mediese revolusie van die Renaissance - 'n 500ste bestaansjaarviering van die National Library of Medicine.