Digter en dramaturg D.J. Opperman
DIEDERIK JOHANNES (D.J.) OPPERMAN is op 29 September 1914 op ’n plaas naby Dundee in KwaZulu-Natal gebore. Hy gaan skool op Estcourt en Vryheid. Hy verwerf in 1935 ’n MA-graad aan die Universiteit van Natal in Pietermaritzburg en sy doktorsgraad in 1953 aan die Universiteit van Kaapstad. Hy hou skool in Pietermaritzburg en Johannesburg, is van 1946 tot 1948 ’n joernalis by Die Huisgenoot in Kaapstad, en gee 10 jaar lank klas aan die Universiteit van Kaapstad. D.J. Opperman is van 1960 tot 1979 ’n professor in Afrikaanse letterkunde aan die Universiteit van Stellenbosch. In dié tyd is hy in beheer van die beroemde Letterkundige Laboratorium. D.J. Opperman het in 1981 ’n beroerte gehad en sterf op 22 September 1985 op Stellenbosch.
D.J. Opperman, een van die bekendste Afrikaanse digters, se debuut-digbundel, Heilige beeste, verskyn in 1945 en word in 1947 met die Hertzogprys vir poësie bekroon. Hy ontvang daarna nog drie keer die Hertzogprys: Periandros van Korinthe (vir drama, 1956), Voëlvry (vir drama, 1969) en Komas uit ’n bamboesstok (vir poësie, 1980). Hy ontvang ook die CNA-prys, WA Hofmeyr-prys en Louis Luyt-prys vir Komas uit ’n bamboesstok. Opperman was eweneens bekend as samesteller van bloemlesings en die bekendste voorbeelde hiervan is Groot Verseboek (die eerste een het in 1956 verskyn) en Kleuterverseboek. In 2000 verskyn die bundel Sonklong oor Afrika waaraan hy ten tyde van sy dood gewerk het.
In 1976 verkeer hy sewe maande lank as gevolg van lewersirrose in ’n komatose toestand, waaruit hy merkwaardig genoeg herstel. Die outobiografiese bundel Komas uit ’n bamboesstok (1979) handel oor dié tydperk.
Die Letterkundige Laboratorium was ’n soort werkwinkel in die Afrikaanse poësie vir ontluikende digters en skrywers. ’n Paar bekende digter, skrywers en letterkundiges wat dit bygewoon het, is Lina Spies, Daniel Hugo, Erika Murray-Theron, Joan Hambidge, Fanie Olivier, Marlene van Niekerk, Etienne Britz en Louise Viljoen.
Sy dogter, Trienke Laurie, is ook ’n digter en sy het in 1997 die Ingrid Jonker-prys vir haar debuutbundel, Skietspoel, ontvang.
Hy het drie versdramas geskryf: Periandros van Korinthe (1955), Vergelegen (1956) en Voëlvry (1968).
Hy was baie betrokke by die tydskrif Standpunte en was ook ’n belangrike manuskripkeurder vir Nasionale Pers, Human & Rousseau en Tafelberg.
Hertzogprys vir poësie (1947) – Heilige beeste
WA Hofmeyr-prys (1954) – Periandros van Korinthe
WA Hofmeyr-prys (1956) – Blom en baaierd
Hertzogprys vir drama (1956) – Periandros van Korinthe
CNA-prys (1964) – Dolosse
WA Hofmeyr-prys (1966) – Dolosse
Eredoktorsgraad van Universiteit van Natal (1968)
Hertzogprys vir drama (1969) – Voëlvry
Eredoktorsgraad van Universiteit van Stellenbosch (1976)
Hertzogprys vir poësie (1980) – Komas uit ’n bamboesstok
CNA-prys (1980) – Komas uit ’n bamboesstok
WA Hofmeyr-prys (1980) – Komas uit ’n bamboesstok
Louis Luyt-prys (1980) – Komas uit ’n bamboesstok
Eredoktorsgraad van Universiteit van Kaapstad (1980)
Eredoktorsgraad van Universiteit van Pretoria (1982)
Gustav Preller-prys vir Literêre kritiek (1985)
Samesteller en bloemlesings
1946 Stiebeuel; ’n bloemlesing (met F.J. le Roux), Nasionale Pers
1958 Verseboek vir standerd VI (met J.A. Heyl), Nasionale Boekhandel
1959 Klankies vir kleintjies (met H.J. van Zyl), Nasionale Boekhandel
1960 Afrikaanse digkuns (met H.J. van Zyl), Via Afrika.
1961 My tweede verseboek: Standerd II (met C.B. Linder), Nasionale Boekhandel
1961 My derde verseboek: Standerd III (met C.B. Linder), Nasionale Boekhandel
1961 My vierde verseboek: Standerd IV (met C.B. Linder), Nasionale Boekhandel
1964 My eerste verseboek: Standerd I (met C.B. Linder), Nasionale Boekhandel
1965 Stiebeuel 2; ’n bloemlesing (met F.J. le Roux), Nasionale Boekhandel
1966 Dubbelloop. Afrikaanse en Nederlandse gedigte (met C.J.M. Nienaber), Nasionale Boekhandel
1968 Die gees van die wingerd / Spirit of the vine: Republic of South Africa, Human & Rousseau
1984 My Afrikaanse verseboek: ’n ruim keuse vir meertalige leerlinge (met M.A. Basson en E. Stumpf),Tafelberg
1985 Skakering (met G.H.J. Coetzee), Tafelberg.
“Die Kleuterverseboek bevat kosbare, oorgelewerde erfgoed, vertaalde, verwerkte leengoed en talle sprankelende nuutskeppinge uit die heel beste van ons ‘gemeenskapskuns’. Dit is ’n onmisbare toevoeging tot die betreklik klein skat van Afrikaanse klassieke kinderlektuur. Elke gesin en elke kind is armer daarsonder.”
– Marina le Roux, Die Burger (2000)