Wat se goed is haghoeharês?
Sunday, 30 April 2017 15:19
Wat hy wil weet, sê Gert Mossie, is wat se goed 'haghoeharês' is en presies hoe lyk 'n 'haghoeharê' as hy by die huis is. Klink hom mos ou Gert praat nou in vreemde tale, sê Allen Prentjies agter sy koerant uit.
"Nee, ek vermoed Gert Mossie praat rakbie," laat hoor Groot Piet uit sy hoek. Dit moet dan 'n blou maan buite wees, sê Gert, want vir een keer is Groot Piet reg – hy wat Gert is praat wel rugby.
Verlede jaar nog was daardie 17e byvoeging tot die 18 soeper-rugbyspanne deur almal wat rugby kyk, luister en probeer verstaan, die Jaguars genoem. In Engels en in Afrikaans – Jaguars.
Nou skielik vanjaar, het al wat 'n Afrikaanse en Ingelse kommentator is en sommer Jan Rap en sy Khosa op die koop toe ook, begin praat van die 'Haghoeharês' as hulle van die Argentynse Jaguars wil praat. Wat die rede hiervoor is weet hy nie mooi nie, sê Gert Mossie.
Hy vermoed die eerste kommentator wou dalk om te dood meer polities korrek blyk te wees, of iets en toe probeer hy 'Jaguar' uitspreek soos die Argentyne dit in hulle verbuiging van Spaans doen.
Die ander het agterna geskaap en hy vermoed verdermeer dat die meeste van hulle die groot kolkat aan die stert beet het as dit by die uitspraak kom, want van Spaans weet die spul duidelik minder as 'n roofkat van saffraan, sê Gert.
Party sê iets wat soos 'Ghakoeharies' klink en ander praat van die Djagoejares, of iets dergelik drogliks.
Die hele pk-poging mog, vir al wat hy weet, baie goed bedoel gewees het, sê Gert Mossie, maar konsekwensie is daar nie in die kommentaarspanne se vreemdsoortige taaldwaling nie. Want wat dan nou van die 18e van die soeperagtienspanne, die Sunwolves. Dié Japanse spannetjie bly in Engels en in Afrikaans die 'Sunwolves'. Nog 'n sterk vermoede van hom is dat ons kommentators nog minder taalvaardig is op Japannees as wat hulle op Spaans is, sê Gert Mossie.
Hy dink hy moet net vir die rekord en ter wille van nie-diskriminerende eenvormigheid 'n skrywe aan die land (en sommer aan al die ander lande) se 'rugbykommentatorre' rig om die saak in die reine te stel. 'Sunwolves', sal hy skryf, is in Japannees '太陽オオカミ'.
En 'n mens spreek dit uit: 'Taiyöökani'. Dink net hoe lekker gaan die kommentaar oor 'n wedstryd tussen die 'Haghoeharês' en die 'Taiyöökani' ('太陽オオカミ') op 'n rustige rugbykykdag op die oor val, sê Gert Mossie.
Wat hom nou weer pla en wat hy nou wil weet, sê Groot Piet in die hoek, is hoekom die Ingelse kommentators nie ook so oulik, polities korrek met die Springbokke se naam kan omgaan nie. Maar nee, die Springbokke word sondermeer 'Springboks'.
Ons weet tog almal dat 'boks' nie 'n Ingelse woord is nie. Jy kry wel 'n Ingelse 'box' maar dis 'n ding wat met rakbie niks te doen het nie en ons weet ook almal wat die regte Afrikaanse woord vir 'boks' is, sê Piet.
En nou dat hy mooi daaroor dink, soos dit op die oomblik met die Springbokke se rakbie gaan, sou dit dalk nie 'n slegte idee wees om maar daardie regte Afrikaanse woord meervoudig agter die 'Spring . . .' in te span nie.