PressReader - Beeld: 2016-05-20 - Kos­klein­han­de­laars se prak­ty­ke on­der die loep
Kos­klein­han­de­laars se prak­ty­ke on­der die loep
Die me­de­din­gings­raad wil sy on­der­soek na prak­ty­ke wat me­de­din­ging in die klein­han­del vir krui­de­niers­wa­re be­lem­mer, teen ein­de Mei 2017 vol­tooi.
Die on­der­soek­pa­neel, on­der voor­sit­ter­skap van prof. Hal­ton C­he­ad­le, kyk wyd­lo­pend na prak­ty­ke in dié mark­sek­tor. Die on­der­soek is nie ge­mik teen spe­si­fie­ke maat­skap­pye nie.
Ket­ting­win­kel­groe­pe soos S­hop­ri­te, Pick n Pay, S­par en Wool­wort­hs, wat by­na 90% van die krui­de­niers­wa­re in Suid-A­fri­ka ver­koop, is wel in die pa­neel se vi­sier weens be­we­rings dat me­de­din­gers deur eks­klu­sie­we huur­oor­een­koms­te in win­kel­sen­trums uit­ge­sluit word.
Die on­der­soek wat in No­vem­ber ge­las is, volg na­dat Mas­smart, ’n fi­li­aal van die A­me­ri­kaan­se reus Wal-Mart, by die raad ge­kla het sy uit­brei­dings­plan­ne word deur huur­oor­een­koms­te in die wie­le ge­ry.
Die oor­een­koms­te wat win­kel­sen­trums vir so lank as 20 jaar ver­hin­der om vloer­ruim­te aan me­de­din­gers te ver­huur, kan vol­gens C­he­ad­le een as­pek wees wat gro­ter me­de­din­ging be­lem­mer.
“Die eks­klu­si­wi­teits­klou­su­les mag die klein­han­del­krui­de­nier­sek­tor skeef­trek deur­dat dit hin­der­nis­se vir toe­tre­de tot die mark en uit­brei­ding skep,” het hy op ’n nuus­kon­fe­ren­sie ge­sê.
“’n Na­si­o­na­le krui­de­niers­han­de­laar wat son­der me­de­din­gers in ’n win­kel­sen­trum han­del dryf, kan ho­ër pry­se vra.”
Die on­der­soek het ook me­de­din­ging tus­sen spa­zas wat deur bui­te­lan­ders en plaas­li­ke in­wo­ners be­sit word, in die oog. Dit is in re­ak­sie op die vlaag van ge­weld­ple­ging ver­le­de jaar waar­in bui­te­land­se spa­za-ei­e­naars ge­tei­ken is om­dat hul­le glo saam­span om plaas­li­ke han­de­laars te on­der­gra­we.
“Van die be­we­rings is dat die bui­te­land­se klein­han­de­laars nie ge­re­gis­treer is nie, nie be­las­ting be­taal nie en dat hul­le on­bil­lik deur groot­han­de­laars be­voor­deel word weens ge­deel­de ge­loofs­oor­tui­gings” sê C­he­ad­le.
Spa­zas het vol­gens hom ook ’n te­rug­slag be­leef toe die groot klein­han­de­laars win­kels in die swart woon­buur­te be­gin oop­maak het. Die on­der­soek kyk ook hoe werk­ge­leent­he­de en me­de­ding ge­tref is deur die groot krui­de­niers se uit­brei­ding na swart woon­buur­te in lan­de­li­ke ge­bie­de.
Die on­der­soek­pa­neel kan op grond van sy be­vin­dings voor­stel­le maak aan die mi­nis­ter van e­ko­no­mie­se ont­wik­ke­ling om me­de­din­ging te be­vor­der.
Kon­sep­do­ku­men­te waar­in al­le be­lang­heb­ben­des uit­ge­nooi word om deel te neem en in­lig­ting te ver­skaf wat die pa­neel sal help, is op die me­de­din­gings­raad se web­tuis­te be­skik­baar. Hy soek in­lig­ting oor die struk­tuur van die sek­tor, ten­den­se en rol­spe­lers op el­ke vlak van die ver­skaf­fings­ket­ting en die ma­te van me­de­din­ging tus­sen dié ver­skaf­fers.
Die on­der­soek­pa­neel het spe­si­fiek ver­brui­kers en ei­e­naars van spa­zas, al­ge­me­ne han­de­laars en on­af­hank­li­ke su­per­mark­te ge­nooi om in­set­te te le­wer.