Bybel | minderheidsverslag - Part 2
Inleiding tot Deuteronomium
Die Bybelboek Deuteronomium word somtyds die Boek van die Verbond genoem. Anders as Eksodus-Levitikus-Numeri wat die bepalings van die Wet (Instruksies) bevat, is Deuteronomium Moses se verduideliking van hoe dit toegepas moet word.
Deuteronomium is die laaste van Moses se vyf boeke. Hierdie vyf boeke word in Grieks die Pentateug genoem en in Hebreeus word dit Torah genoem. In Deuteronomium self en elders in die Bybel word Moses as die skrywer aangewys. Die Griekse naam Deuteronomium is afkomstig van ‘n foutiewe vertaling en beteken “afskrif van die wetˮ. Die Hebreeuse naam is elleh haddebarim wat “dit is die woordeˮ (die eerste woorde in die eerste vers van die boek) beteken.
Die gebeure in Deuteronomium vind 40 jaar na Israel se uittog uit Egipte plaas. Na Israel uit Egipte is, het hulle by die Berg Sinai vertoef om YHWH se instruksies te ontvang. Hierna moes hulle die beloofde land, Kanaan, binnegaan en beset. Ten spyte van YHWH se beloftes en versekerings, het Israel nie op Hom vertrou nie en geweier om die land in besit te neem. As gevolg daarvan moes Israel 40 jaar in die wildernis vertoef tot die geslag wat teen YHWH in opstand was, uitgesterf het. Daar was nou ‘n nuwe geslag wat weer die geleentheid gekry het om die beloofde land in besit te neem.
Die boek Deuteronomium bestaan uit ‘n aantal toesprake wat Moses tot Israel gerig het. Dit is Moses se afskeidswoorde aan sy volk en hy wil seker maak dat die nuwe geslag die verbond wat YHWH met hulle gesluit het, ken en verstaan. Moses en die volk Israel bevind hulle in Moab, op die grens met Kanaan, die beloofde land. Moses gaan nie verder saam met hulle nie, Joshua gaan nou hulle nuwe leier wees. Waar die vorige drie boeke, Eksodus-Levitikus-Numeri, ‘n chronologiese geskiedenis vertel het, onderbreek Deuteronomium dit. Die verdere verloop van die geskiedenis word voortgesit in die boek Joshua.
Die verbond wat YHWH met Israel gesluit het, is ‘n voorwaardelike verbond. YHWH stel sekere voorwaardes wat Israel moet nakom. In ruil gee YHWH aan hulle die land wat Hy aan Abraham beloof het. Die instruksies wat Hy aan hulle gee, moet in die beloofde land toegepas word. Die seën en straf wat aan Israel voorgehou word, hou direk verband met voorspoed en teenspoed in die beloofde land. Moses se profesie verwys daarna dat die beloofde land weer van hulle af weggeneem kan word.
Gevolglik is Deuteronomium nie ‘n wetboek nie, dit is ‘n verbondsboek. Dit omskryf die verhouding wat tussen die twee partye moet bestaan. Dit is ‘n oproep tot ‘n lewenswyse wat Israel moet navolg om YHWH tevrede te stel. Dit vereis gehoorsaamheid aan YHWH as antwoord op YHWH se liefde en genade. YHWH verwag die totale lojaliteit van die volk wat Hy vir Homself gekies het. Dit sal vir Israel lewe en voorspoed bring, maar dislojaliteit en ongehoorsaamheid sal teenspoed oor hulle bring. Moses is besorg daaroor dat die volk mag misluk. Indien dit sou gebeur, sal YHWH hulle verwerp. Nogtans sal YHWH hulle genadig wees indien hulle tot Hom terugkeer. Die verbond lê ook klem op die onderlinge verhoudings tussen die lede van die volk. Dit sluit in versorging van die swakkeres en onderlinge regverdigheid. Die verbond sluit instruksies oor regspleging, sedes en huwelike in.
Die doel van die verbond is dat Israel deur YHWH afgesonder word om eksklusief Sy volk te wees. Dit is nie omdat hulle beter as ander volke is nie, dit is omdat Hy dit aan hulle Vaders beloof het. YHWH stel dit uitdruklik aan Israel dat hulle nie met die ander omringende volke mag vermeng nie. Al hierdie volke aanbid afgode en het godsdienstige praktyke wat vir YHWH onaanvaarbaar is. YHWH onderneem om hierdie volke bietjie-vir-bietjie uit die beloofde land uit te dryf. Israel moet die heidense godsdienstige plekke en voorwerpe heeltemal uitwis. Hulle is nie net afgesonder om die land van heidene te reinig nie, maar om anders te wees as die ander volke. Dit is sodat ander volke kan sien dat YHWH die enigste ware God is.
YHWH se verbond het aardse voordele vir Israel, sien ondermeer Deut 7:12-15: En omdat julle na hierdie verordeninge sal luister en dit hou en volbring, sal die HERE jou God vir jou die verbond en die goedertierenheid hou wat Hy jou vaders besweer het; en Hy sal jou liefhê en jou seën en jou vermenigvuldig, en Hy sal die vrug van jou liggaam seën en die vrugte van jou land, jou koring en jou mos en jou olie, die aanteel van jou beeste en die aanteel van jou kleinvee, in die land wat Hy aan jou vaders met ‘n eed beloof het om aan jou te gee. Geseënd sal jy wees bo al die volke; daar sal by jou geen man of vrou onvrugbaar wees nie, ook nie onder jou vee nie. En die HERE sal elke krankheid van jou wegneem en al die kwaai siektes van Egipte wat jy ken, nie op jou lê nie; maar Hy sal dit lê op almal wat jou haat. (AOV). Die verbond beloof nie ewige lewe of redding uit die mens se verlore toestand nie.
Deuteronomium se invloed in die verdere geskiedenis van Israel (van Joshua tot 2 Konings) is aansienlik. Israel word deurgaans gemeet aan die instruksies wat in Deuteronomium vervat is. Deuteronomium word ook dikwels in die Nuwe Testament aangehaal.
Die struktuur van Deuteronomium is die volgende:
DEEL 1: (DEUT 1 – 4) OM DIE BELOOFDE LAND IN BESIT TE NEEM
Die eerste bevel om die land in besit te neem: Israel weier (Deut 1)
Die tweede bevel om die land in besit te neem: Vermanings (Deut 2 – 4)
DEEL 2: (DEUT 5 – 11) DIE VERHOUDING TUSSEN YHWH EN ISRAEL
Herhaling van die 10 gebooie (Deut 5)
Die belangrikste opdrag (Deut 6)
Israel moet ‘n afgesonderde volk wees (Deut 7)
YHWH onderrig deur dissipline (Deut 8)
Israel het niks om op te roem nie (Deut 9)
Israel moet hulle harte verander (Deut 10:1 – 21)
Die Verbondsland: seëninge en vloeke (Deut 10:22 – 11:32)
DEEL 3: (DEUT 12 – 26) IN DIE BELOOFDE LAND
Slegs aanbidding op die een plek wat YHWH sal aanwys (Deut 12)
Slegs die aanbidding van YHWH mag toegelaat word (Deut 13)
Slegs sekere diere mag vir voedsel gebruik word (Deut 14)
‘n Nuwe begin elke sewende jaar (Deut 15)
Drie feeste per jaar op die plek wat YHWH sal aanwys (Deut 16)
Die regsproses in die verbondsland (Deut 17)
Die erfenis van die Leviete (Deut 18:1 – 8)
Die Profeet wat kom (Deut 18:9 – 22)
Beskerming van die onskuldige (Deut 19)
Vertrou YHWH in oorlog (Deut 20)
Verskeie gedragsreëls (Deut 21)
Verskeie ander instruksies (Deut 22:1 – 12)
Verlowing en huwelik (Deut 22:13 – 30)
Wie mag toegelaat word in die vergadering van YHWH (Deut 23)
Hertrou en die beskerming van armes en vreemdelinge (Deut 24)
Die erfenis van ‘n oorlede broer (Deut 25)
Laaste opdragte (Deut 26)
DEEL 4: (DEUT 27 – 30) SEËN EN VLOEK
Wat eerste gedoen moet word nadat hulle oor die Jordaan is (Deut 27)
Verdere seëninge en vervloekings (Deut 28)
Waarskuwings (Deut 29)
Profesie van verwoesting en ballingskap (Deut 30)
DEEL 5: (DEUT 31 – 34) MOSES NEEM AFSKEID
Oordrag van gesag aan Joshua (Deut 31)
Die lied van Moses (Deut 32)
Moses seën die stamme van Israel (Deut 33)
Moses sterf (Deut 34)
Author Wilco LabuschagnePosted on 8 Augustus 2018 Categories Die BybelTags Bybel, Christen, Massoretiese Teks, Nuwe Testament, Ou Testament, Peshitta, Septuagint2 Kommentare op Inleiding tot Deuteronomium
Inleiding tot Eksodus, Levitikus en Numeri
Foto: Berg Sinai https://wyattmuseum.com/mt-sinaijebel-lawz
In die Ou Testament is die boeke Eksodus, Levitikus en Numeri drie verskillende boeke. Dit is ook so in die Hebreeuse Ou Testament (die Tanakh). Indien ons na die inhoud van die boeke kyk, behoort dit eintlik net een boek te wees. In die tyd waarin hierdie boeke oorspronklik geskryf was, is dit geskryf op leer wat aanmekaar gelas is en dan opgerol is. Sulke boekrolle was moeilik hanteerbaar as dit te groot word en is dan verdeel in twee of meer rolle. As gevolg hiervan is die een boek verdeel in drie. Vir studiedoeleindes is dit beter om die drie boeke as een aaneenlopende boek te bestudeer.
Die name wat aan die drie boeke gegee is, is in Grieks Exodus (=Uittog), Leuitikon (=Boek van Leviete), arithmoi (Latyn Numeri) (=Getalle). Die Hebreeuse name kom van die eerste woorde in elke boek: Eksodus is Sjemot (=naam), Levitikus is Wajkira (=hy het geroep) en Numeri is Bemidbar (=in die woestyn). Indien ons ‘n gesamentlike naam vir net hierdie drie boeke wil gebruik, sou dit die “Boek van Instruksies” wees – ooreenstemmend met die Hebreeuse woord Torah. Die grootste deel van die boeke handel oor instruksies wat YHWH (die HERE) aan die volk Israel gegee het.
Die eerste vyf boeke van die Ou Testament (in Grieks die Pentateug en in Hebreeus die Torah) word elders in die Bybel en deur Yeshua (Jesus), die Gesalfde, toegeskryf aan Moses. Dit sluit die moontlikheid in dat dit onder toesig van Moses geskryf is. Die boeke Eksodus, Levitikus en Numeri is ook in dieselfde tydvak geskryf as die gebeure wat daarin voorkom. Al drie boeke kan as ‘n ooggetuie verslag beskou word.
In die eerste boek van die Ou Testament, Genesis, het YHWH ‘n verbond met Abraham gesluit waarin hy ondermeer aan Abraham ‘n nageslag en ‘n land van hul eie belowe het. Abraham se kleinseun Jakob en sy gesin, wat een gedeelte van Abraham se nageslag was, het in ‘n deel van Egipte, wat aan die Farao behoort het, gaan woon. In Eksodus word vertel wat van Jakob se nageslag, nou bekend as die volk Israel, geword het. Hulle het vermeerder in getalle maar het in slawerny verval. YHWH het Sy verbond met Abraham onthou en besluit om hulle te bevry en te neem na die land wat Hy aan Abraham beloof het. In Eksodus ontmoet YHWH die volk Israel by berg Sinai en sluit ‘n verbond met hulle. Hy gee aan hulle Sy vereistes van hoe hulle moet leef, besonderhede van ‘n ontmoetingsplek wat hulle moet bou en aanwysings van hoe om Hom te aanbid. In Levitikus gee Hy die offerstelsel en die pligte van die priesters aan hulle. In Numeri word die volk Israel opgestel om die beloofde land te gaan beset, maar hulle weier om te gaan en dwaal vir 40 jaar rond in die woestyn. Hierna is Moses oorlede en word Joshua die nuwe leier.
Die boeke Eksodus, Levitikus en Numeri is gerig aan die volk Israel. Die doel daarvan is om die ontstaan en die afgesonderde aard van die volk op te teken sodat dit ‘n ewige herinnering vir hulle nageslag kan wees. Dit vertel van YHWH se stryd om hulle los te kry uit slawerny en om ‘n verbondsverhouding met hulle te sluit. Die verbond tussen YHWH en Israel is ‘n voorwaardelike ooreenkoms waarin YHWH vereistes stel wat die volk moet nakom, iets wat die nageslagte ook sal moet doen. Terselfdertyd is daar waarskuwings dat indien die volk nie die vereistes nakom nie, YHWH teen hulle sal optree. Dit alles moet opgeteken en bewaar word sodat die volk dit kan onthou en dit as ‘n getuienis gehou kan word.
Daar is dikwels verwarring oor die tydperk wat Israel in Egipte was. Gen 15:13 en Hand 7:6 noem 400 jaar wat Abraham se nageslag in ‘n vreemde land sou woon. Die tydperk wat die kinders van Israel (Jakob) in Egipte gewoon het, was 430 jaar (Eks 12:40-41). Die wet van Moses het 430 jaar na die roeping van Abraham gekom (Gal 3:17-17). In Gen 15:16 sê YHWH dat hulle vir 4 geslagte in die vreemde land sou wees. Die nageslag van Jakob se seun Levi (Eks 6:16-20) was Kehat, Amram, Moses – vier geslagte. Daar is ook verskillende ander gegewens wat die tyd tussen Jakob se vestiging in Egipte en die Uittog uit Egipte onder Moses as 215 jaar bereken. Die probleem met hierdie syfers kom in by die Massoretiese Teks (wat as grondteks vir ons vertalings dien). Die Samaritaanse Pentateug en die Septuagint (albei antieke vertalings uit die oorspronklike) se weergawe van Eks 12:40 lees: En die verblyf van die kinders van Israel, en hulle vaders, waar hulle as vreemdelinge vertoef het in die land Kanaän en in Egipte, was 430 jaar. (Let op: Kanaan EN Egipte). Dit word ook deur die historikus Josephus bevestig. Dus 215 jaar van YHWH se belofte aan Abraham tot Jakob se vestiging in Egipte, en 215 jaar van Jakob se vestiging in Egipte tot die Uittog onder Moses, 430 jaar in totaal. Die tydperk van 400 jaar is ‘n ander tydperk wat begin met Abraham se saad Isak en duur tot die Uittog.
Nog iets waaroor daar verskillende menings is, is die roete wat Israel gevolg het. Die roete wat Israel gevolg het, was van Raamses (Avaris) af tot by die berg Sinai. Die ligging van die berg Sinai is dus van groot belang. Hierdie berg was geleë in die land Midian (Eks 3:12), wat vandag deel is van Saoedi-Arabië. Die regte berg Sinai is eers in 1984 deur ‘n amateur argeoloog ontdek en dit is vandag bekend as Jabal al-Lawz. Die roete uit Egipte het deur die Rooi See, dit wil sê die Golf van Akaba, gelei tot by berg Sinai. Daar is oorblyfsels van strydwaens op die bodem van die see gevind. Van die berg Sinai af het hulle getrek na Kades-Barnea, die Wildernis van Paran en die Wildernis van Sin.
Die getal van die volk Israel wat uit Egipte gekom het en in Kanaan gaan woon het, is belangrik in die verstaan van verskeie gedeeltes. In Numeri word gemeld dat twee sensusse gehou is. Die eerste sensus (Num 1:1-4) word gehou in die tweede jaar na die Uittog net voor hulle vertrek na die Beloofde Land. Die tweede word gehou in die veertigste jaar na die Uittog en net na die omswerwinge in die wildernis. Met die eerste is 603,550 krygsmanne van 20 en ouer getel. Met die tweede is 601,730 krygsmanne getel. Indien hierdie syfers korrek is, sou die hele volk wat uit Egipte gekom het omtrent 2,5 miljoen moes gewees het. Daar is heelwat redes waarom dit onwaarskynlik klink: die logistieke probleme van soveel mense met hulle vee, die vrees vir vyande wat meer en sterker as hulle is, hulle onvermoë om Kanaan ten volle in besit te neem, ensovoorts. Die Hebreeuse woord ehlef word vertaal as duisend, maar kan ook hoofman of leier beteken. Indien ehlef verkeerd vertaal is, sal die totale bevolking van Israel nie meer as 400,000 gewees het nie. Toe Jakob na Egipte verhuis het, was hulle 70 persone. Hulle het vir vier geslagte daar gewoon. Om in vier geslagte te vermeerder tot 2,5 miljoen lyk onwaarskynlik.
Hoewel dit nie werklik van hulp is vir die bestudering van Eksodus nie, is dit wel interessant om Eksodus te vergelyk met Egiptiese geskiedenis. Farao Thutmoses I (Amenoteb) het ‘n dogter Nefure (Hatsheput) gehad wat kinderloos was. Tog is daar standbeelde van haar met ‘n babaseuntjie. Hierdie baba se naam was Senmut en hy dra ‘n versiering wat sy status as erfgenaam van die troon aandui. As volwassene was hierdie Senmut ‘n hoogs opgevoede persoon wat saam met Farao Hatsheput regeer het. Senmut het, toe hy 40 jaar oud was, onder geheimsinnige omstandighede verdwyn. Sy grafkelder was nooit gebruik nie. Na sy verdwyning is amper elke beeld van Senmut se neus afgebreek as simboliese gebaar om sy gees dood te maak. Daar is een oorblywende standbeeld van Senmut waarin getoon word dat hy ‘n arendsneus gehad het – iets wat nie kenmerkend van Egiptenare was nie, maar wel kenmerkend van Israeliete was.
Hier volg die struktuur van die “Boek van Instruksiesˮ:
BOEKROL 1: EKSODUS
Deel 1: Israel en die roeping van Moses (Eks 1 – 5)
Deel 2: YHWH se stryd teen Farao (Eks 6 – 12)
Deel 3: YHWH lei Israel uit Egipte tot by Sinai (Eks 12 – 18)
Deel 4: Die eerste verbond tussen YHWH en Israel (Eks 19 – 24:11)
Deel 5: ‘n Plek waar Israel vir YHWH kan ontmoet (Eks 24:12 – 31)
Deel 6: Israel verbreek die eerste verbond en sluiting van die tweede verbond (Eks 32 – 34)
Deel 7: Die bou van die Tabernakel (Eks 35 – 40)
BOEKROL 2: LEVITIKUS
Deel 1: Die offers wat Israel aan YHWH moet bring (Lev 1 – 7)
Deel 2: Die inwyding van die Priesterhoof en sy seuns (Lev 8 – 10)
Deel 3: Instruksies oor reinheid (Lev 11 – 15)
Deel 4: Die Dag van Toedekking (Yom Kippur) (Lev 16)
Deel 5: Instruksies aan Israel om as afgesonderde volk te leef (Lev 17 – 22)
Deel 6: Tye wat deur YHWH vasgestel is (Lev 23-25 )
Deel 7: Nakoming van die Verbond – Voorspoed en Teenspoed (Lev 26-27 )
BOEKROL 3: NUMERI
Deel 1: Voorbereidings om na Kanaan te trek (Num 1 – 10:10)
Deel 2: Die trek vanaf Sinai na Kades Barnea (Num 10:11 – 12)
Deel 3: Israel weier om Kanaan binne te gaan (Num 13 – 14)
Deel 4: In die wildernis: ‘n Nuwe geslag moet gereinig word (Num 14 – 20)
Deel 5: Die trek van Kades Barnea na Moab (Num 21)
Deel 6: Bileam, die profeet (Num 22 – 25)
Deel 7: Israel gereed vir die beloofde land (Num 26 – 32)
Deel 8: Bylaes oor verskillende sake (Num 33 – 36)
Author Wilco LabuschagnePosted on 16 Julie 2018 Categories Die BybelTags Bybel, Christen, Lewenswyse, Nuwe Testament, Ou Testament, SeptuagintLeave a comment on Inleiding tot Eksodus, Levitikus en Numeri
Inleiding tot Genesis
Wat ons ken as die Ou Testament, word in Hebreeus die Tanakh genoem. Tanakh is nie ‘n naam nie, dit is ‘n akroniem van die drie afdelings van die Hebreeuse Skrifte: Torah, Nevi‘im en Ketuvim (Wet, Profete, Geskrifte). Dit is hoofsaaklik in Hebreeus geskryf, met dele wat in Aramees geskryf is.
Ons benaming vir die eerste vyf boeke van die Ou Testament is die Pentateug. Pentateug beteken die “Vyf Boeke” in Grieks. In Hebreeus word dieselfde vyf boeke die Torah genoem. Torah beteken instruksie, onderrig of wet. Hierdie eerste vyf boeke word as ‘n eenheid beskou omdat al vyf deur Moses geskryf was. Daar is verskeie plekke in die Ou en Nuwe Testament waar bevestig word dat Moses die skrywer van die Torah is. Geoordeel op grond van die inhoud, moet die Pentateug in drie, en nie vyf nie, boeke verdeel wees: Genesis, Eksodus-Levitikus-Numeri en Deuteronomium. Die boek Genesis sluit slegs gedeeltelik en indirek aan by die ander vier boeke van die Pentateug. Genesis is nie deel van die “Wet van Moses“ nie en is ‘n losstaande boek wat handel oor die menslike geslagte wat lank voor Moses geleef het.
Die eerste boek van die Ou Testament (en die Pentateug) se naam is in Grieks Genesis en in Hebreeus is dit Bereshit. Genesis beteken geslagte of geskiedenis en is ‘n vertaling van die Hebreeuse woord toledoth wat “geslagte” beteken. Bereshit beteken “begin”, die eerste woord in die boek. Die toledoth voorsien ‘n natuurlike indeling van Genesis. Die eerste voorkoms daarvan is in Genesis 2:4: Dit is die geskiedenis van die hemel en die aarde toe hulle geskape is (alle aanhalings kom uit die OAV). ‘n Soortgelyke uitdrukking kom ook voor in Gen 5:1, 6:9, 10:1, 11:10, 11:27, 25:12, 25:19, 36:1 en 37:2. Elke toledoth volg ‘n soortgelyke patroon: in die eerste plek dui dit ‘n nuwe gedeelte in die teks aan, in die tweede plek is alles wat daarna volg ‘n vertelling van wat deur die genoemde persoon voortgebring is. Die toledoth is die eerste sin van die gedeelte en is ook die titel van die teks wat volg.
Die gebruik van die toledoth is soortgelyk aan die formaat van antieke wigskrif kleitablette. Dit wil dus voorkom of ‘n groot deel van Genesis uit ‘n aantal antieke kleitablette saamgestel is. Indien dit korrek is, kan afgelei word dat Moses in besit van sulke antieke kleitablette gekom het en dit vertaal en oorgesit het in die taal en skrif van sy tyd. Dit beteken dan verder dat elke toledoth ‘n ander boek / dokument (kleitablet) aandui. Hoofstukke is eers in die 13de eeu na Christus aangebring in die Bybel. Die hoofstukke in Genesis stem nie noodwendig ooreen met die indeling volgens die toledoth nie.
Die geslagsregisters in die vroeë hoofstukke van Genesis dui aan dat verskeie van die persone, wat genoem word, se leeftye mekaar oorvleuel het. Adam is eers dood toe Metusalag 243 jaar oud was. Metusalag is in die jaar van Noag se Vloed dood, toe Noag se seun Sem 98 jaar oud was. Gevolglik vorm Metusalag ‘n direkte verbinding tussen Adam en Sem en almal tussenin. Sem is eers dood toe Abraham 150 jaar oud was. Sem kon dus die volle geskiedenis van Adam af persoonlik aan Abraham vertel het. Dit is moontlik dat Genesis uit dokumente bestaan wat deur ooggetuies geskryf / dikteer was en wat bewaar gebly het tot by Abraham se nageslag in Egipte – waar Moses dit kon vind.
Die gebeure in Genesis strek oor ‘n langer tydperk as die res van die Bybelgeskiedenis saam. Volgens die inligting wat in die Bybel gegee word, word die tydperk tussen die skepping van Adam en die geboorte van Moses bereken as meer as 2,500 jaar. Van Moses tot die einde van die Nuwe Testament was minder as 1600 jaar. Dit beteken dat, in die Ou Testament, die tydperk voor die Wet van Moses langer was as die tydperk sedert die Wet van Moses. Hierdie lang tydperk word op ‘n beknopte wyse (veral die tydperk voor Abraham) in Genesis weergegee. Van Adam af tot die Vloed was omtrent 1700 jaar, van die vloed tot by Abraham se roeping was omtrent 400 jaar en van Abraham se roeping tot die Tien Gebooie was omtrent 400 jaar. Die gebeure wat in Genesis beskryf word, vind plaas in drie geografiese gebiede: Die Vrugbare Halfmaan (Gen 1 – 11), Kanaän (Gen 12 – 36) en Egipte (Gen 37 – 50).
Genesis is nie bloot ‘n geskiedenisboek nie. Dit handel oor die Skepper en die verhouding tussen Hom en sy skepsel, die mens. Die mens se rebellie teen sy Skepper vernietig die goeie verhouding wat aanvanklik bestaan het. YHWH (die HERE) stel aan Adam en sy nageslag vereistes om aan te voldoen om vir Hom aanvaarbaar te wees. Die mens faal en YHWH vernietig al die mense op aarde en begin voor met net Noag en sy gesin. YHWH sluit ‘n verbond met Noag en stel vereistes waaraan die mens moet voldoen (die Wet van Noag). Weer probeer die mens om sonder YHWH te leef, YHWH verstrooi hulle in etniese volke oor die aarde. YHWH besluit om ‘n etniese volk van Sy eie tot stand te bring deur ‘n sekere man, Abraham. Hierdie man vertrou geheel en al op YHWH en vertroue word die maatstaf wat vir YHWH aanvaarbaar is. Dit was voor die Wet van Moses gegee was en was van toepassing op alle mense, nie net op sekeres nie.
Daar is geen manier hoe die gevalle mens sy Skepper kan behaag nie. Reeds in Genesis verwys YHWH na ‘n spesiale persoon, die Gesalfde, wat sal kom om die verhouding tussen YHWH en die mens te herstel. YHWH noem Hom die “saad van die vrou”, Hy sal uit Set se nageslag kom, Sem sal Sy voorouer wees, Hy sal afstam van Abraham, Isak en Jakob. In die Nuwe Testament word meer as 200 keer uit Genesis aangehaal. Uit Gen: 1- 11 word meer as 100 keer aangehaal. Dit is woord-vir-woord aanhalings, nie net verwysings nie. Genesis is belangrik in die verstaan van die Nuwe Testament.
Wanneer mens enige boek lees, is dit ‘n groot hulp as daar ‘n inhoudsopgawe voor in die boek is. Die funksie van ‘n inhoudsopgawe word in die Bybel vervul deur die struktuur van ‘n boek. Hier volg Genesis se struktuur:
Deel 1 (Gen 1:1 – 2:4a) In die begin het God die hemel en die aarde geskape.
Deel 2 (Gen 2:4b – 4:26) Dit is die geskiedenis van die hemel en die aarde toe hulle geskape is.
Item 1 (2:4 – 2:25): Die skepping van die mens
Item 2 (3:1 – 3:24): Die sondeval van die mens
Item 3 (4:1 – 4:26): Die nageslag en beskawing van die mens
Deel 3 (Gen 5:1 – 6:8) Dit is die stamboom van Adam.
Item 1 (5:1 – 5:32): Set se geslagsregister
Item 2 (6:1 – 6:8): YHWH berou dat hy mense geskep het
Deel 4 (Gen 6:9 – 9:29) Dit is die geskiedenis van Noag
Item 1 (6:9 – 8:22): Die mensdom uitgewis deur die Vloed
Item 2 (9:1 – 9:17): YHWH se verbond met Noag en die “Wet van Noag“
Item 3 (9:18 – 9:29): Die karakter van Noag se seuns
Deel 5 (Gen 10:1 – 11:9) En dit is die stamboom van die seuns van Noag
Item 1 (10:1 – 10:32): Die etniese volke uit Noag se nageslag
Item 2 (11:1 – 11:9): Die taalverdeling van Noag se nageslag
Deel 6 (Gen 11:10 – 26) Dit is die stamboom van Sem
Deel 7 (Gen 11: 27 – 25:11) En dit is die stamboom van Tera
Item 1 (11:27 – 11:32): Die nageslag van Tera
Item 2 (12:1 – 12:20): Die roeping van Abram
Item 3 (13:1 – 13:18): Die skeiding van Abram en Lot
Item 4 (14:1 – 14:24): Abram red Lot en ontvang die seën van Melgisedek
Item 5 (15:1 – 15:21): YHWH se verbond met Abram oor die land
Item 6 (16:1 – 16:16): Abram verwek Ismael
Item 7 (17:1 – 17:27): YHWH se verbond met Abraham oor sy nageslag
Item 8 (18:1 – 19:38): YHWH besoek Abraham
Item 9 (20:1 – 20:18): YHWH beskerm Sara
Item 10 (21:1 – 21:21): Die geboorte van Isak
Item 11 (21:22 – 21:34): Abraham sluit ‘n verbond met die Filistyne
Item 12 (22:1 – 22:24): YHWH toets Abraham se vertroue
Item 13 (23:1 – 23:20): Sara sterf
Item 14 (24:1 – 24:67): Abraham soek ‘n vrou vir Isak
Item 15 (25:1 – 25:11): Abraham se laaste jare en verdere kinders
Deel 8 (Gen 25:12-18) En dit is die stamboom van Ismael
Deel 9 (Gen 25:19 – 35:29) En dit is die geskiedenis van Isak
Item 1 (25:19 – 25:34): Isak se seuns
Item 2 (26:1 – 26:35): YHWH bevestig Sy verbond met Isak
Item 3 (27:1 – 27:46): Isak se dwaasheid en Rebekka se wysheid
Item 4 (28:1 – 28:22): Isak stuur Jakob na Laban
Item 5 (29:1 – 29:30): Jakob se huwelike
Item 6 (29:31 – 30:24): Jakob se kinders
Item 7 (30:25 – 30:43): Die nuwe ooreenkoms tussen Jakob en Laban
Item 8 (31:1 – 31:55): YHWH stuur Jakob terug na die land van sy vaders
Item 9 (32:1 – 32:32): Jakob se naam word verander na Israel
Item 10 (33:1 – 33:20): Jakob en Esau word versoen
Item 11 (34:1 – 34:31): Jakob se seuns Simon en Levi
Item 12 (35:1 – 35:29): God stel Sy verbond in met Jakob
Deel 10 (Gen 36:1-37:1) En dit is die geskiedenis van Esau, dit is Edom.
Deel 11 (Gen 37:2-50:26) Dit is die geskiedenis van Jakob
Item 1 37:2 – 37:36): Jakob se seun Josef as slaaf verkoop
Item 2 (38:1 – 38:30): Jakob se seun Juda en sy verhouding met Tamar
Item 3 (39:1 – 39:23): Josef in die tronk
Item 4 (40:1 – 41:57): Josef word deur Farao aangestel
Item 5 (42:1 – 42:38): Josef se broers kom koop voedsel by hom
Item 6 (43:1 – 44:34): Josef se broers kom ‘n tweede keer voedsel koop
Item 7 (45:1 – 45:28): Josef en sy broers word versoen
Item 8 (46:1 – 47:12): Jakob en sy nageslag trek na Josef toe in Egipte
Item 9 (47:13 – 47:26): Josef koop grond vir Farao
Item 10 (47:27 – 47:31): Jakob wil by sy vaders begrawe word
Item 11 (48:1 – 48:22): Jakob seën Josef se kinders
Item 12 (49:1 – 49:33): Jakob se profesie oor sy seuns
Item 13 (50:1 – 50:14): Jakob se begrafnis
Item 14 (50:15 – 50:21): Josef maak vrede met sy broers
Item 15 (50:22 – 50:26): Josef se laaste dae
Author Wilco LabuschagnePosted on 30 Junie 2018 Categories Die BybelTags Bybel, Christen, Massoretiese Teks, Ou Testament, SeptuagintLeave a comment on Inleiding tot Genesis
Die gratis Afrikaanse Bybel: die PWL
Foto: Pad van Waarheid tot die Lewe
Drie jaar gelede het iets ongewoons met my gebeur. Ek het uit die bloute ‘n tablet as ‘n geskenk ontvang. Ek het nie geweet wat om daarmee te doen nie. In die proses van soek na ‘n nut vir hierdie toestel, het ek gaan kyk of dit vir Bybelstudie gebruik kan word. So het dit gebeur dat ek Die Pad van Waarheid tot die Lewe (PWL) ontdek het. Dit het toe pas verskyn.
Die Pad van Waarheid tot die Lewe is ‘n Afrikaanse vertaling van die Heilige Skrifte wat sedert 2015 beskikbaar is. Die Kopiereg behoort aan die Lewende, Skepper God. Hierdie Bybel is gratis en mag nie verkoop word nie. Soos dit hoort. Verder is dit ‘n letterlike vertaling uit Hebreeus en Aramees in Afrikaans. Dit bevat, nes die meeste ander Afrikaanse vertalings, slegs die 66 kanonieke boeke.
In die afgelope drie jaar het ek hierdie nuwe vertaling van begin tot einde deurgewerk. Ek wou slegs die teks bestudeer. Ek het van verklarings gebruik gemaak om my verstaan van die teks te kontroleer. Ek het die beste verklarings wat ek kon kry gebruik. Hierdie verklarings is in Engels en die verklaarders gebruik die mees gerespekteerde Engelse vertalings van die Bybel. Hierdie manier van werk sou, indirek, ook verskille met die PWL kon uitwys.
Wat met die eerste oogopslag vreemd is, is dat die spelling van name anders is. Die Pad van Waarheid tot die Lewe (PWL) het die Hebreeuse en Aramese name getranslitereer. Derhalwe is Kain en Abel nou Kayin en Hevel, Abraham is Avraham, Moses is Moshe, Johannes is Yoganan, Paulus is Sha‘ul, ensovoorts. Jesus se regte Naam is Y‘shua (uitgespreek as Yeshua). Die standpunt van die PWL is dat sy naam ‘n persoon se karakter verteenwoordig en dus betekenis het. Die herstel van die oorspronklike name was om die betekenisse van name duideliker te maak.
Dit mag wees dat daar mense is wat nie God se eienaam ken nie. In die PWL word dit uit respek in die Hebreeuse skrif geplaas. Dit is die naam YAHUAH, wat dikwels uitgespreek word as Yahweh, met die betekenis EK IS, WAS, SAL WEES WIE EK IS, WAS, SAL WEES. Die Hebreeuse Eloha/Elohim word in die PWL vertaal as “Godˮ.
Dit is van groot belang om te vra watter bronne vertalings gebruik. Die Massoretiese Teks (MT) is die algemene bron vir die meeste moderne vertalings van die Ou Testament. Die nadele van die MT is dat dit eers in die elfde eeu na Christus voltooi is, dat dit foute bevat en dat die Joodse rabbi’s wat dit opgestel het, veranderings aan Messiaanse profesieë gedoen het. Gelukkig is die Oorspronklike Ou Testament nog voor die geboorte van Christus vertaal in Aramees en Grieks. Hierdie vertalings gee ‘n indikasie van wat die teks van die Oorspronklike Ou Testament was. Ek het ‘n aantal Nuwe Testamentiese aanhalings uit die Ou Testament ondersoek en gesien hoe die MT die teks verander het. Die PWL is in hierdie opsig meer akkuraat.
Die grootste verskil tussen die PWL en ander vertalings is die bronne wat vir die Nuwe Testament gebruik word. Die oorgrote meerderheid vertalings is uit Grieks vertaal. Die PWL is vertaal uit Aramees. Daar word gemeen dat die Aramese bronne meer betroubaar is omdat Aramees die skryf- en spreektaal van Jesus en die Apostels was. Daar word verder geglo dat die Aramese bronne ouer en meer betroubaar as die Griekse bronne is. Ek het tot dieselfde gevolgtrekking gekom. Die idee dat die Nuwe Testament oorspronklik in Grieks geskryf was, word hoofsaaklik in die Westerse kerke gehuldig.
Verskille in die vertaling van die Ou Testament begin by Genesis 1:1. In die oorspronklike Hebreeus is daar nie die woord “die” in “in die begin” nie. Die “die” is vir taalkundige redes ingevoeg. “In begin”, soos die PWL dit vertaal, dui aan dat dit nie die begin van alles was nie, maar eerder dat dit vir God self die begin van ‘n nuwe tydperk was. Met die ballingskap is die gebruik van Hebreeus deur Israel vervang met die gebruik van Aramees. Die vermoede is dat die boeke wat na die ballingskap geskryf is, oorspronklik in Aramees (nie Hebreeus nie) geskryf is.
In die Nuwe Testament is die naam Here/Heer vervang met die Hebreeuse YHWH (in Hebreeuse skrif). Idiome is letterlik vertaal. Die woord “geloof” is vervang met “vertroue”. Die verduideliking is dat geloof is om te weet, maar vertroue is om te doen. “Heilig” word vervang met “afgesonderd”, “geregtigheid” word vervang met “reg volgens die wet” (onskuldig), “dissipel” word vervang met “studentevolgeling”, ensovoorts.
Die vertalingsverskille is dus nie as gevolg van swak vertaling nie, maar is doelbewus en na deeglike oorweging gedoen. Vir my is dit verfrissend. As ons dieselfde woorde by herhaling hoor, raak ons afgestomp en word dit geykte woorde en uitdrukkings. Wat beteken “genade” nou eintlik? Is “onverdiende guns” nie beter nie?
Ek het ook die kritiek van die akademikus Professor Chris de Wet gelees. Ongelukkig is dit nie ‘n evaluasie van die PWL nie maar ‘n aanval op die PWL, die vertaler en die gebruikers van die PWL. Ek is oortuig dat elke werk wat tot eer van Yeshua is, teenstand uitlok. Vir my is die aanval ‘n bevestiging dat die PWL op die regte pad is.
Daar is verskeie ander vertalings van die Bybel in Afrikaans. Die Ou Afrikaanse Vertaling (OAV) is in 1933 gedoen en in 1953 hersien (Bybelgenootskap). Dit is ‘n letterlike vertaling. Die Nuwe Afrikaanse Vertaling (NAV) is in 1983 gedoen en is ‘n dinamies-ekwivalente vertaling (Bybelgenootskap) . Die Boodskap het in 2002 verskyn (Christelike Uitgewersmaatskappy). Dit is ‘n parafrase. Die Nuwe Lewende Vertaling het in 2006 beskikbaar geword (Christelike Uitgewersmaatskappy). Dit is ‘n dinamies-ekwivalente vertaling. Die Bybel vir Almal het in 2008 uitgekom (Bybelgenootskap). Blykbaar in eenvoudige Afrikaans. Die Bybel: ‘n Direkte Vertaling is in proses van vertaling en sal blykbaar in 2020 verskyn (Bybelgenootskap). Dan het die Jehovah Getuies hulle eie Nuwe Wêreld-Vertaling. Daar is ook die Dogter van Sion se Boek van Herinnering. Die meerderheid lê die klem op die verstaanbaarheid in moderne Afrikaans en nie die getrouheid aan die teks nie.
My behoefte is aan ‘n letterlike vertaling. In Engels is daar ‘n paar vertalings wat ek al gebruik het, maar dan moet ek woordeboeke byderhand hou. Die PWL het aan my behoeftes voorsien en ek is tevrede daarmee. ‘n PWL-AOV parallel Bybel sal vir my interessant wees.
Die PWL is beskikbaar in verskillende formate. Dit is ingesluit op verskeie elektroniese Bybelstudie hulpmiddels. Daar is ook gedrukte Bybels gratis beskikbaar. Volle besonderhede is op die PWL-webwerf.
Daar is organisasies soos die Gideons en Geopende Deure wat gratis Bybels versprei. Daar is ook elektroniese weergawes van sommige vertalings wat gratis is – mits dit slegs vir persoonlike gebruik is. Die Pad van Waarheid tot die Lewe (PWL) is nie net gratis vir eie gebruik nie, maar is ook gratis vir wyer gebruik. Nog meer: die PWL verbied die verkoop van hierdie vertaling, dit mag slegs gratis versprei word.
Author Wilco LabuschagnePosted on 27 April 2018 Categories Die BybelTags Afrikaans, Bybel, Christen, Massoretiese Teks, Nuwe Testament, Ou Testament, Peshitta, Septuagint6 Kommentare op Die gratis Afrikaanse Bybel: die PWL
Om die Bybel te lees
Prent vanaf: Jesus se Kindertjies Blog
Voor die uitvinding van die drukpers (deur Johannes Gutenberg in 1440) was boeke met die hand geskryf en gekopieer. Daar was nie baie boeke nie, min mense het boeke besit, die belangrikste boeke was geskryf in Latyn, Grieks en Hebreeus. Die Heilige Skrif was nie algemeen beskikbaar nie en kon nie deur gewone mense gelees word nie. Die drukwese het vir die eerste keer die Heilige Skrif beskikbaar gestel in ‘n formaat waarin dit rondgedra kon word en op enige plek gelees kon word. Die volgende stap was om dit te vertaal in die Europese volkstale. Dit alles het daartoe gelei dat gewone mense die Bybel kon lees in hulle eie taal en kon sien hoeveel die kerk van die waarheid afgewyk het. Dit is hoe Protestantisme ontstaan het en hoe daar weggebreek is van die Roomse Kerk.
Die Heilige Skrif, ook bekend as die Bybel, was onlosmaaklik deel van die Boerevolk se geskiedenis. Elke huis het minstens een Bybel gehad, soms was dit die enigste boek in die huis. Dit was daagliks gelees tydens Boekevat en ook gebruik om kinders te leer lees en skryf. Die Bybel was met die Groot Trek in die wakis, op kommando was die Bybel in die saalsak.
Mense wat ‘n verhouding met Yeshua die Gesalfde (Jesus Christus) het, het die behoefte om Hom beter te ken en verstaan. Die Bybel is die boek waarin jy kan lees Wie Hy Is, wat Hy al gedoen het en wat Hy nog gaan doen.
Die Bybel is ‘n dik boek met baie bladsye. Die lees van die Bybel is ‘n formidabele taak. Dit maak dat mense na ‘n makliker uitweg soek, ‘n opsomming, ‘n video of so iets. Ongelukkig is daar nie ‘n maklike uitweg nie, die lees van die Bybel verg dissipline, toewyding en deursettingsvermoë. Elke indiwidu moet self besluit of hy daarvoor kans sien. As jy nie vir Yeshua ernstig opneem nie, waarom moet Hy jou ernstig opneem? As jy die Bybel net oppervlakkig ken, ken jy vir Yeshua ook oppervlakkig, en mag Yeshua ook net oppervlakkig in jou belangstel. Wat jy insit bepaal wat jy uitkry. Daar is nie plek vir ligsinnigheid nie, dit is ‘n ernstige saak. Indien jy wel ernstig is met Yeshua, sal jy bereid wees om opofferings te maak vir Hom. As die lees van die Bybel vir jou moeilik is, sal jy moet plan maak, vasbyt en deurdruk. Jy sal daarby baat.
Wat bedoel word met die lees van die Bybel is dat jy by bladsy een begin en dat jy alles lees tot by die laaste bladsy. Die hele Bybel moet gelees word, nie net hier ‘n bietjie en daar ‘n bietjie nie. Dit wat jy Sondag in die kerk hoor, is net kort gedeeltes van die Bybel. Dit wat jy by jou Bybelstudie hoor is ook net gedeeltes van die Bybel. Hierdie dele wat jy hoor mag van waarde wees, maar dit vervang nie dat jy die Bybel self moet lees nie.
Wanneer jy deur die Bybel blaai, sal jy sien dat daar hoofstukke en verse is. Dit was nie in die oorspronklike manuskripte nie en is later bygevoeg om soek en verwysings makliker te maak. Somtyds is dit in ooreenstemming met die teks, maar nie altyd nie. Sommige Bybels het opskrifte in die teks as hulpmiddel tot die inhoud. Hierdie dinge kan nuttig wees, maar is nie noodwendig korrek nie. Elke boek in die Bybel het sy eie struktuur. Dit is nodig om op te let dat daar verskillende onderwerpe binne dieselfde boek kan wees.
Die boeke wat in die Bybel is, volg nie noodwendig chronologies op mekaar nie. Die Ou Testament het eers geskiedenisboeke, dan wysheidsboeke en laastens profetiese boeke. Die Nuwe Testament het eers geskiedenisboeke, dan omsendbriewe en laastens ‘n profetiese boek. Hierdie indeling is mensgemaak en jy hoef dit nie na te volg nie. Waar daar in die Ou Testament twee boeke met dieselfde naam is (bv. 1 Samuel en 2 Samuel), beteken dit dat dit oorspronklik een boek was en moet dan as een boek gelees word. Waar daar in die Nuwe Testament twee verskillende briewe met dieselfde naam is, beteken dit nie dat dit na mekaar geskryf is nie, of dat dit oor dieselfde onderwerp handel nie, dit beteken dat die briewe aan dieselfde mense gerig is.
Die inhoud van die Bybel strek oor ‘n lang tyd. Daar kon honderde jare verloop het tussen een gebeurtenis en die volgende gebeurtenis. In die verloop van hierdie geskiedenis het baie dinge verander. Taal kon verander het, skrif kon verander het. Omstandighede het verander. Kultuur kon verander het, mense en volke het verander.
Die Bybels wat ons gebruik is vertaal uit antieke tale wat nie meer gebruik word nie. Daar is twee tale betrokke by ‘n vertaling: die antieke taal waarin geskryf is en die moderne taal waarin gelees word. Daar is verskillende vertaalmetodes en gevolglik verskil vertalings van mekaar. Een vertaalmetode probeer die oorspronklike taal so akkuraat moontlik vertaal en dit word ‘n letterlike vertaling genoem. Die klem val op die oorspronklike taal. Ek is bekend met twee sulke vertalings: die Ou Afrikaanse Vertaling (OAV) van 1933/53 en die Pad van Waarheid na Lewe (PWL). ‘n Ander vertaalmetode word ‘n ekwivalente vertaling genoem en probeer om die vertaling meer verstaanbaar te maak. Die klem is op die moderne taal. Twee voorbeelde is die Nuwe Afrikaanse Vertaling (NAV) van 1983 en die Nuwe Lewende Vertaling (NLV). Die vertalers gebruik nie noodwendig dieselfde brondokumente nie en dit kan ook tot verskille tussen vertalings lei.
Daar is ‘n verskil tussen die lees van die Bybel en die bestudering van die Bybel. Om net die Bybel te lees vat nie so lank nie. Een berekening sê daar is 929 hoofstukke in die Ou Testament, indien jy net 3 hoofstukke ‘n dag lees kan jy in 10 maande klaar wees. Om die Bybel deeglik en intensief te bestudeer, sal ‘n paar jaar neem. Indien jy vir die eerste keer die hele Bybel aanpak, sal dit beter wees om net te lees.
Wanneer jy die hele Bybel vir die eerste keer deurlees, sal dit goed wees as jy jou vorige kennis van die Bybel kan vergeet. Alles sal vars en nuut wees. Dit sal ‘n avontuur wees om dinge uit te vind wat jy nie voorheen geweet het nie. Jy sal ook uitvind dat dinge wat jy voorheen nie verstaan het nie, nou sin maak. Dit sal ‘n goeie fondament wees waarop jy dan kan voortbou. Wanneer jy die Bybel ‘n tweede keer deurlees, gaan jy vind dat jy baie leer wat jy die eerste keer gemis het. Elke keer wat jy die Bybel deurwerk ontdek jy iets nuuts en opbouend. Met die eerste deurlees, probeer om niemand te raadpleeg oor die betekenis van wat jy lees nie, probeer net om in te neem wat geskrywe is.
Daar is vreeslik baie verskillende interpretasies van die Bybel. Daar is ook baie verdraaiings en baie dwalinge. Dit is hoofsaaklik so omdat die Bybel nie in konteks gebruik word nie. Hoe lees mens binne konteks? Jy interpreteer nie een vers op sy eie nie. Wanneer jy ‘n teks lees, neem jy die vers voor en die vers daarna in ag. Jy moet ook let op die paragrawe voor en na die vers wat jy lees. Jy moet ook die vorige en volgende hoofstukke in gedagte hou. Daar is vier beginsels wat gevolg moet word: wat is die letterlike betekenis van die gedeelte, wat is die agtergrond (die gebeure, wie praat en wie moet luister), taalgebruik en deur dit met ander gedeeltes (wat oor dieselfde saak handel) te vergelyk. Neem ook die kultuur van die tyd in berekening.
Die grootste gedeelte van die Bybel moet letterlik verstaan word. Wanneer dit nie letterlik verstaan moet word nie, sal dit duidelik uit die teks self blyk. Sommige dinge kan nie letterlik beskryf word nie, dan word daar figuurlike taal gebruik. Om beelde en simbole te herken is belangrik, selfs al verstaan jy nie dadelik wat dit beteken nie. Dit is nie God se bedoeling dat ons nie moet verstaan wat Hy aan ons bekend wil maak nie. Wanneer ons ernstig is om Hom te verstaan, sal Hy ons daarmee help.
Daar is ‘n paar benaderings tot die verstaan van die Heilige Skrif wat vermy moet word. Rasionalisme verhef geleerdheid of wetenskap tot die finale gesag by die verstaan van die Bybel. Mistisisme verhef mistiese ervarings (geestelike belewenisse) tot finale gesag en bykomend tot die Bybel. Kerklikheid verhef die kerk tot enigste vertolker van die Skrif en ag kerklike besluite bykomend tot die Skrif. Die moderne neiging is om te sê dat die Bybel deur mense geskryf is en dat dit feilbaar is.
Ons Protestantse voorouers het die Sola Scriptura beginsel nagevolg. Die Bybel is die onfeilbare Woord van God, die oorspronklike geskrifte is deur die Heilige Gees geïnspireer en is die finale gesag in lering en praktyk.
Dit is die Boerevolk se erfenis.
Author Wilco LabuschagnePosted on 20 April 2018 Categories Die BybelTags Boerevolk, Bybel, Christen, Geskiedenis, Lewenswyse, Nuwe Testament, Ou Testament, Volkskunde1 Kommentaar op Om die Bybel te lees
Wie nie wil hoor nie, sal voel
Hoeveel keer moet dieselfde boodskap herhaal word voordat dit gehoor word? Hoeveel keer moet iemand skree “brand” voordat die mense daarop reageer? Is eenkeer nie genoeg nie?
As iemand die straat afhardloop en skree “vlug, vlug, die Filistyne is op ons!” is dit mos voldoende waarskuwing. Die wat gehoor het en nie gevlug het nie, het die ramp oor hulleself gebring. Hoekom het hulle nie reageer nie? Die persoon wat geskree het, het sy plig nagekom. Hy het sy bes gedoen om almal te waarsku.
So gaan dit met die Boerevolk vandag. Wie weet nog nie van die plaasmoorde nie? Wie weet nog nie van onteiening sonder vergoeding nie? Wie weet nog nie van die grootskaalse armoede onder blankes nie? Wie weet nog nie van die aftakeling van ons taal en kultuur nie? Wie weet nog nie van die volksmoord op blankes nie? As daar regtig iemand is wat niks hiervan weet nie, wat meer kan gedoen word om dit aan hom te vertel?
Daar is mense wat dit wel gehoor het, maar hulle ontken dat dit so is. Hoe is dit moontlik? Kan dit wees dat hulle nie familie en vriende het wat op plase woon nie? Het hulle nog nooit ‘n toevlugsoord vir blankes besoek nie? Ken hulle niemand op skool of universiteit nie? Niemand wat graag ‘n vakleerlingskap wil doen nie? Besoek hulle nie museums en monumente nie?
Dan is daar die wat nie wil weet nie want hulle wil graag “gematig” wees. Die hoofstroommedia behoort aan die staat of groot korporasies en hulle het ‘n vyandige agenda ten opsigte van ons. Hulle beeld mense wat van hierdie dinge praat uit as ekstremiste. Dit is effektiewe intimidasie. Daar is mense wat bang is om ‘n ekstremis genoem te word. Hulle vrees veroorsaak dat hulle aandadig is aan die leuens wat versprei word. Ondervinding leer dat gematigdes altyd die vyand ondersteun en hulle eie mense verraai.
Die slegte nuus is dat alles wat genoem is die werklikheid is. Om die ore toe te druk, laat dit nie weggaan nie. Om te bang te wees om ‘n standpunt in te neem, verander niks nie. Die nog slegter nuus is dat al hierdie verskrikkinge ook by die ontkenner se adres gaan uitkom. Binnekort. Daar is nou nog tyd om voor te berei, om jou en jou huis so goed as wat binne jou perke is te beskerm. Daar is nog tyd om jou familie en vriende in te lig. Al ontstel dit jou, kan jy nou nog iets doen. As jy bang is, is daar nog tyd om dapper te word.
Dan is daar mense wat dit uit kwaadwilligheid ontken. Hulle vind dit goed dat daar ‘n volksmoord moet wees, hulle wil ons uitroei. Ons praat nie van vreemdelinge nie, ons praat van ons eie mense. Vriende, familie, kollegas. Mense wat wil hê dat ons as ‘n volk moet ophou om te bestaan. Dit is mense wat hulle eie mense haat.
Wanneer die Oomblik van Krisis kom, gaan die wat voorbereid is nie net hulleself help nie, hulle gaan ook probeer om ander te help. Hierdie mense wat bereid is om ander te help, gaan mense help wat hulle ken. Omstandighede sal so wees dat dit nie moontlik sal wees om almal te help nie. Hulle gaan ook dubbel versigtig moet wees om onbekendes te help, want onder hulle mag daar vyande wees. Maak dus nou al seker dat jy die mense om jou ken, wie is vriende en wie is vyande. Die wat nou nie wil weet wat aan die gang is nie, moet daarop let dat hulle heel moontlik as vyande geïdentifiseer kan word. Die luukse van onpartydigheid gaan nie bestaan nie.
Hierdie situasie waarin die Boerevolk verkeer, dien as ‘n voorbeeld vir die situasie waarin die volgelinge van Yeshua die Gesalfde (Jesus Christus) verkeer. Wie het nog nie die boodskap van redding gehoor nie? Is dit moontlik dat daar tussen ons mense is wat dit nog nie gehoor het nie? As daar is, laat ons hulle dadelik besoek en vertel.
Hoe gemaak met die wat nie wil hoor nie? In Matteus 10:14 gee Yeshua die opdrag: Wanneer iemand julle nie ontvang en nie na julle boodskap luister nie, gaan uit daardie huis of daardie stad uit en skud die stof van julle voete af. (PWL-vertaling). Hulle het een kans gehad om te hoor, as hulle nie wou nie het hulle daardie kans verbeur. Niemand loop agter hulle aan en smeek hulle om te luister nie.
Paulus het as Apostel by ‘n vreemde stad aangekom, die evangelie verkondig, die wat geglo het as ‘n gemeente gevestig en vertrek (dikwels uit die stad gedryf). Dit alles het hy reg gekry in ‘n paar weke of maande. Met sy vertrek was alles verkondig wat verkondig moes word en was alles gedoen wat gedoen moes word. (Vandag sal ‘n predikant of sendelinge baie jare op een plek bly en nog nie klaar wees met die verkondiging van die evangelie nie). Dikwels is daar vir mense net een kans om te hoor en daarop te reageer.
Wat maak dat mense volstrek weier om inligting te ontvang? Gratis inligting. Waarskynlik omdat jy, wanneer jy ingelig is, ‘n keuse moet maak. Die maak van ‘n keuse is ontstellend. Mense verkies inligting waarvoor hulle betaal en wat nie van hulle verwag om te kies nie. Dit is vermaaklikheid. Vermaaklikheid sus jou en hou jou in ‘n toestand van gemak. Geen wonder dat sommige kerke eerder vermaaklikheidsentrums is nie.
Dan is daar die wat omgee oor wat mense van hulle sê. Om te hoor en te verander mag maak dat jy vriende verloor, dat daar oor jou geskinder word, dat mense met jou spot. Dis jou keuse. Wat is die belangrikste? Lewe of dood, waarheid of leuen? Jou keuse gaan jou behoud of jou ondergang wees.
Daar is mense wat ‘n gees van teenstand het. Hulle is die vyand. As jy aan Yeshua behoort, soek hulle jou ondergang. Ek dink nie hulleself weet hoekom nie. Sodra hulle van Yeshua hoor ervaar hulle ‘n gevoel van wrewel en teenstand. Yeshua sê in Johannes 15:20: Onthou die boodskap wat Ek vir julle gebring het: ‘Daar is nie ‘n slaaf wat groter is as sy meester nie.’ As hulle My vervolg het, sal hulle julle ook vervolg. As hulle My boodskap gehoorsaam het, sal hulle julle s’n ook gehoorsaam.
Sommige volgelinge van Yeshua word ook ekstremiste genoem. Of fundamentaliste, of dwepers. Dit is nou daardie volgelinge wat nie net godsdiens beoefen nie, maar vir wie Yeshua alles is. Hoe belangrik is dit wat mense sê? Jou keuse, jou lewe.
Wat sê ons vir mense aan wie die boodskap oorgedra is, maar wat dit nie ingeneem het nie? ‘n Boodskap hoef net eenkeer oorgedra word, niemand kan dieselfde boodskap tot in lengte van dae oor en oor bly herhaal nie. Daar is ‘n volgende boodskap wat wag om afgelewer te word. Ons kan nie net op een plek bly stilstaan nie.
Author Wilco LabuschagnePosted on 6 April 2018 Categories LewenswyseTags Afrikaner, Boerevolk, Bybel, Christen, Lewenswyse, Nuwe Testament1 Kommentaar op Wie nie wil hoor nie, sal voel
God se Toorn is onafwendbaar
Ons gebruik nie gereeld die woord “toorn” nie. Ons word gereeld kwaad, ons word woedend, maar ons word nie dikwels toornig nie. Ons gebruik “toorn” so min, dat ons nie presies seker is wat dit beteken nie. “Toorn” is ‘n sterk verontwaardiging wat veroordeling en wraak tot gevolg het. Die persoon wat toornig is, voel dat hy met reg toornig mag wees en dat die persoon wat hom toornig gemaak het, verdien om gestraf te word.
Die woord “toorn” kom ook in die Bybel voor. Daar word gepraat van die Toorn van God. Ten opsigte daarvan is daar goeie nuus en slegte nuus. Die slegte nuus is dat mense wat God se vyande is, die volheid van Sy toorn sal ontvang. Die goeie nuus is dat diegene wie deur Yeshua die Gesalfde (Jesus Christus) gered is, nie net die toorn sal vryspring nie, maar die volheid van Sy vryspraak sal ontvang. Dit is soos die twee kante van dieselfde munt. Twee persone sal saam wees, een gaan die Toorn van God vryspring, die ander gaan God se wraak en woede ontvang.
Die persone wat in die regte verhouding met die Gesalfde is, wag op God om op te tree teen Sy vyande – gevalle mense en gevalle engele. Dan sal geregtigheid geskied, dan sal boosheid vernietig word. Soos Psalm 5:8-11 dit stel: HERE, lei my in u geregtigheid om my vyande ontwil; maak u weg voor my reg. Want in hulle mond is niks betroubaars nie; hulle binneste bring onheil; hulle keel is ‘n oop graf; hulle maak hul tong glad. Verklaar hulle skuldig, o God! Laat hulle val deur hul planne; dryf hulle weg oor die menigte van hul oortredinge, want hulle is wederstrewig teen U. Maar laat húlle almal bly wees wat by U skuil; laat hulle vir ewig jubel, en beskut U hulle; en laat in U juig die wat u Naam liefhet.
In Openbaring 5:1-4 lees ons hoe Johannes geween het: En ek het in die regterhand van Hom wat op die troon sit, ‘n boek gesien, van binne en van buite beskrywe en met sewe seëls goed verseël. En ek het ‘n sterk engel gesien wat met ‘n groot stem uitroep: Wie is waardig om die boek oop te maak en sy seëls te breek? En niemand in die hemel of op die aarde of onder die aarde kon die boek oopmaak of daarin kyk nie. En ek het baie geween, omdat daar niemand waardig bevind is om die boek oop te maak en te lees of daarin te kyk nie. Wat was in die boek geskrywe? Dit beskryf die Dag van die HERE, wanneer Sy toorn oor die mensdom gaan kom. Waarom ween Johannes? Die Dag van die HERE kan nie plaasvind nie. Want die boek is geslote. Eers as die boek oopgemaak is, kan die Toorn van God begin. Johannes sien uit daarna dat God Sy toorn moet uitgiet.
Die moderne Westerlinge (christene en nie-christene) vind die Toorn van God ontstellend. Hulle meen God is onverdraagsaam, wreedaardig, onregverdig en altyd kwaad. Veral in die Ou Testament. Baie kerke sien God in die Nuwe Testament as sagmoedig, liefdevol en verdraagsaam teenoor alle mense. Deur wat God van Homself openbaar te ignoreer en hulle eie interpretasie van Sy karakter te maak, tree hulle op asof hulle God se meerderes is en oor Hom kan oordeel. Die mens dink God is aan hom verantwoording verskuldig! Baie kerke verkondig ‘n oppervlakkige sentimentele evangelie waarin alles om die mens draai. Kerke wil die wêreld ter wille wees, hulle wil polities korrek wees, hulle wil graag aanvaarbaar wees vir die heersers van die wêreld en wil tred hou met die tydsgees. Dit is ‘n vals evangelie wat deur valse leraars verkondig word.
God is heilig, dit beteken Hy is afgesonderd, Hy is anders. Hy is nie ‘n mens nie en Hy is nie soos ‘n mens nie. Hy is ver verhewe bo Sy skepping en Sy skepsels. Sy skepsels het in sonde verval en van Hom vervreemd geraak. God distansieer Homself van sonde, boosheid en korrupsie. Dit is nie hoe Hy is nie. Hy is in alle opsigte rein en verwerp alles wat onrein is. Hy is liefde, maar Sy liefde is nie die liefde van die vlees nie. Hy verwerp alles wat Sy heiligheid, Sy reinheid en Sy liefde aftakel en aanval. Sy reaksie daarop is ontevredenheid, verontwaardiging, woede en toorn. Die gevolge van Sy toorn is wraak, straf en dood. Daar is geen ruimte vir onderhandeling nie. Diegene wat nie daarvan hou nie, wat nie daarmee saamstem nie, wat dit wreed en onverdraagsaam vind, het geen invloed by God nie. Dit wat hulle dink en sê is van geen belang nie en gaan nie die werklikheid verander nie.
God het ‘n ewige en absolute afkeur in alles wat strydig is met Sy persoon en karakter. Hy het ‘n afsku in onreg, onwaarheid en onreinheid. Wanneer mense onreg pleeg, is hulle strafbaar. Wanneer mense leuens en valsheid toepas, is hulle strafbaar. Wanneer mense immoreel lewe, is hulle strafbaar. Hulle slagoffers is geregtig daarop dat God toornig moet wees.
Die gevalle wêreld word regeer en beheer deur gevalle mense wat in opstand teen God is. God se Toorn is teen hulle gerig. Matteus 24:4-13 gee vir ons ‘n voorbeeld van die wêreld waarin ons leef: En Jesus antwoord en sê vir hulle: Pas op dat niemand julle mislei nie. Want baie sal onder my Naam kom en sê: Ek is die Christus! en hulle sal baie mense mislei. En julle sal hoor van oorloë en gerugte van oorloë. Pas op, moenie verskrik word nie, want alles moet plaasvind, maar dit is nog nie die einde nie. Want die een nasie sal teen die ander opstaan en die een koninkryk teen die ander; en daar sal hongersnode wees en pessiektes en aardbewings op verskillende plekke. Maar al hierdie dinge is ‘n begin van die smarte. Dan sal hulle jul aan verdrukking oorgee en julle doodmaak; en julle sal deur al die nasies gehaat word ter wille van my Naam. En dan sal baie tot struikel gebring word en mekaar verraai en mekaar haat. En baie valse profete sal opstaan en baie mense mislei. En omdat die ongeregtigheid vermeerder word, sal die liefde van die meeste verkoel. Maar wie volhard tot die einde toe, hy sal gered word.
God is ook nie verdraagsaam teenoor mense wat volgens die vlees lewe nie – al is hulle ook christene. Galasiërs 5:19-21: En die werke van die vlees is openbaar, naamlik owerspel, hoerery, onreinheid, ongebondenheid; afgodery, towery, vyandskap, twis, jaloersheid, toornigheid, naywer, tweedrag, partyskap; afguns, moord, dronkenskap, brassery en dergelike dinge, waarvan ek julle vooraf sê, soos ek al vroeër gesê het, dat die wat sulke dinge doen, die koninkryk van God nie sal beërwe nie.
Vir die mense wat hulle liefde, hoop en vertroue op Yeshua die Gesalfde stel, is die Toorn van God reeds afgehandel. Op Golgota. Die gevalle toestand van die mens, die sondes wat deur alle mense gepleeg is en die boosheid van die mensdom is deur God gestraf. Sy eise is nagekom en Sy reg is gepleeg. Yeshua, die onskuldige, het die straf wat ons moes ontvang namens ons gedra sodat ons, die skuldiges, onskuldig verklaar kon word.
Die straf van Yeshua was fisies en geestelik. Sy fisiese lyding was erg, maar Sy geestelike lyding was erger. Jesaja 53:5: maar Hy is deurboor vir ons oortredinge van die wet, Hy is vergruis vir ons onregverdighede; die tugtiging was op Hom sodat dit goed kan gaan met ons en deur Sy kastyding is ons genees. (PWL-vertaling).
Author Wilco LabuschagnePosted on 30 Maart 2018 Categories Die lewenswyse van YHWHTags Bybel, Christen, Lewenswyse, Nuwe Testament, Ou TestamentLeave a comment on God se Toorn is onafwendbaar