Aanslag op Gordhan dalk gou aanslag op RamaphosaPravin Gordhan, minister van openbare ondernemings (Foto: ANA) Die druk wat tans op pres. Cyril Ramaphosa geplaas word om Pravin Gordhan af te dank as minister van openbare ondernemings, staan in die teken van ’n moontlike aanslag op Ramaphosa se eie leiersposisie teen die middel van die jaar. Dit is ’n prominente spul rolspelers binne die ANC-dampkring wat Gordhan se kop eis – dikwels in eiebelang. Cosatu is spesifiek luidrugtig, maar polities gesproke is Gordhan se gevaarlikste opponente die adjunkpresident, David Mabuza, en die minister van minerale hulpbronne en energie, Gwede Mantashe, wat ook die nasionale voorsitter van die ANC is en waarskynlik die grootste steun van enige leier geniet by gewone ANC-lede op takvlak. Ook die minister in die presidensie, Jackson Mthembu, meen na verneem word dat Gordhan die trekpas moet kry, of uit sy eie moet bedank, soos Jabu Mabuza pas gedoen het uit die Eskom-voorsitterskap, ten einde verantwoordelikheid vir sy mislukking te aanvaar. Bronne naby aan Gordhan het aan Maroela Media laat blyk dit is hoogs onwaarskynlik dat Gordhan uit eie beweging sal bedank, hoewel hy dit beslis sal doen indien Ramaphosa hom sou versoek om te bedank – iets wat nie tans waarskynlik lyk nie. As hoofrede vir hul oproep om sy ontslag voer Gordhan se teenstanders aan dat die staatsondernemings onder sy politieke beheer skrikwekkend swak vaar. Hiervan is Eskom en die SAL tans die bekendste voorbeelde. Pres. Cyril Ramaphosa. (Foto: Siya Duda) Hoewel dit onteenseglik waar is, is dit ’n ope vraag of enigiets daarvan Gordhan se skuld is, en of enigeen beter as hy sal vaar in daardie nagmerrie-portefeulje. ’n Verdere vraag sal wees of dit raadsaam sal wees om nou ’n nuwe minister wat van nuuts af sal moet leer oor die werking van die portefeulje en dus ’n paar weke lank in effek lamgelê sal wees, op die departement van openbare ondernemings los te laat. Bronne naby aan die gebeure het aan Maroela Media gesê hoewel Gordhan baie hardwerkend en bekwaam is, het hy vyande in die kabinet gemaak met sy afwysende toon, ’n persepsie dat hy nie graag voorstelle van kabinetskollegas oorweeg nie en beterweterig is. Sy manier om reguit na Ramaphosa te gaan met probleme tot uitsluiting en gevolglike oningeligtheid van ander ministers het hom ook vyande besorg en is strydig met die kabinetprotokol wat nodig is vir ordelike landsbestuur. Van al Gordhan se kollegas is dit adjunkpresident Mabuza wat die ergste deur Gordhan uitgeskuif is. Dié was self aan die hoof van ’n belangrike komitee ter verbetering van Eskom, maar is herhaaldelik nie deur Gordhan ingelig oor sommige kwessies nie, wat sy vermoë om sy taak te vervul, beduiwel het. Só sê die adjunkpresident se mense. Sommiges naby aan Gordhan beweer egter adj.pres. Mabuza wou ’n binnebaan na die potensieel lonende wêreld van tenders vir staatsondernemings skep – iets wat die adjunkpresident se kamp driftig ontken. Wat Cosatu betref was daar reeds tevore kritiek op Gordhan omdat hy gesien word as iemand wat nie afdankings by staatsbeheerde ondernemings spesifiek uitsluit nie. Vir Ramaphosa skep die situasie ’n probleem. Gordhan is een van sy sterkste ondersteuners en bekwaamste ministers – hy is miskien saam met Mantashe en die minister van finansies, Tito Mboweni, die kern van Ramaphosa se kombuiskabinet. Terselfdertyd is twee van die voorste klaers oor Gordhan – te wete Mantashe en Mthembu – se steun onontbeerlik as Ramaphosa meerderheidsteun in die ANC wil behou. Adjunkpresident Mabuza se volgehoue steun is Ramaphosa se sterkste kaart teen ’n moontlike mosie van wantroue later vanjaar. Dit is die begin van ’n moeilike jaar vir Ramaphosa; een waarin hy enige onverkwiklikheid oor Gordhan so gou doenlik uit die pad sal wil kry. Want die nasionale algemene raad van die ANC wag in die middel van die jaar, met ’n moontlike mosie van wantroue in Ramaphosa en Ramaphosa sal wil hê sleutellede van sy span, soos adj.pres. Mabuza, Gordhan, Mantashe en Mthembu moet almal eensgesind saamwerk om die aanslag van die Zuma/Magashule/staatskaperskamp af te weer.