Die 'beste' Boer | Barend van der Merwe blog
Die 'beste' Boer
August 19, 2012 in Uncategorized Na aanleiding van die hele ding van 'Die Grootste Afrikaner' wat nou gekies gaan word het ek besluit om 'n ou woordeboekie te konsulteer oor die presiese betekenis van die term 'Afrikaner'. Ek het nou toegang verkry tot 'n Verklarende Handwoordeboek van die Afrikaanse Taal. Ek moet erken ek is eintlik maar 'n lui persoon as dit kom by die gebruik van woordeboeke. Maar ek het hierdie een woord gaan opsoek net vir interessantheid in 'n HAT van 1993.
Volgens dié ou HAT is 'n Afrikaner 'n mens wat "Afrikaans is deur geboorte of afstamming". Dit word ook gedefinieer as 'n "Intrekker wat hom aangesluit het by die Afrikaners". Laasgenoemde is bietjie meer vaag vir my as eersgenoemde. Want jy moet seker darem eers wéét wat 'n 'Afrikaner' is voordat jy laasgenoemde sal verstaan.
Met dít in gedagte het ek begin vrae vra oor hierdie 'Grootste Afrikaner' storie. Ek vind dit vreemd dat daar nie een enkele bruin of swart Afrikaanssprekende mens genomineer is vir 'Grootste Afrikaner' nie. Is daar dan nie een enkele swart of bruin Afrikaner wat kan kwalifiseer vir ' Grootste Afrikaner' nie?
Dit lyk vir my of hierdie, wat sal mens dit noem, kompetisie (?), nié juis gaan oor 'Afrikaners' nie. Dit gaan oor die 'Boere'. Ek vind dit jammer. Die Boerenasie was nog nooit een wat eintlik vir homself 'n 'beste' een uitgesonder het nie. Die Boere kies nie konings nie. Die meeste Boere, so wil ek graag glo, is mense wat glo dat alle mense gelyk is voor God (ten spyte van wat sommige mense van die Boere sê en dink).
Maar in elk geval, so uit nuuskierigheid het ek toe ook gaan kyk na die kandidate. En ja, ek het selfs my stem uitgebring. Ek moet erken ek stem nie saam met al die nominasies nie. Ek het eers bewus geword van hierdie 'kompetisie' nádat die kandidate gekies is.
En hier is die ding. Toe ék gaan stem het, was Paul Kruger die voorloper, wat weereens vir my bevestig dat hierdie 'kompetisie' nie gaan oor die 'Grootste Afrikaner' nie maar oor die 'Grootste Boer'. Want wat beteken die naam 'Paul Kruger' vir mense wat nie 'Boere' is nie? En met 'Boere' bedoel ek nie landbouer-boere nie. Ek bedoel Boere soos in die Anglo-Boereoorlog, dáái tipe Boere. Boere soos in dibula ibunu, dáái soort. Ons ken hulle almal.
Nou die Boere wat genomineer is vir 'Beste Boer' is waarlik 'n fassinerende klomp. Daar is heelwat skrywers nogal. Totius, Eugène Marais, NP van Wyk Louw, MER, Langenhoven, Kestell. Van hierdie mense was natuurlik baie baie meer as net skrywers. Langenhoven se woorde word vandag nog gesing by elke toets wat die Bokke speel. En behalwe dit was Langenhoven waarlik die mens wat mense laat léés het in Afrikaans. Hy was 'n aktivis vir Afrikaans. MER is 'n absolute legende. Vader Kestell, ag, wat kan mens eintlik sê? Dit is so jammer, so bitter jammer vir my, dat ons tussen al die wonderlike Boere die 'Grootste' een moet kies.
Jan Smuts, Beyers Naude, Chris Barnard, Miemie Coertze, Piet Retief, Andries Potgieter, Anton Rupert, F.W. de Klerk, Hendrik Verwoerd, generaals de Wet en de la Rey… Sjoe. Almal fassinerende figure. Ek weet nie.
Maar ek het uiteindelik tóg my besluit gemaak. En ek wil dit hier verdedig. Die 'Beste Boer', of dan nou, die mees invloedrykste Boer, die mens wat ek dink die grootste merk gelaat het op die psige van die Boerenasie, was volgens my generaal J.B.M. Hertzog. Neem tog nou net in ag dat ek my keuse maak uit hierdie mense wat deur andere genomineer is. Maar uit hulle, en dalk selfs uit baie andere, sou daar ander wees op die lys onder ander omstandighede, sou ek potensieel wéér vir generaal JBM Hertzog as die 'beste Boer' benoem het.
Hoekom generaal Hertzog? Generaal Hertzog was die stigter van die NP. Hy was 'n man wat die Boerevolk met 'n brandende passie liefgehad het. Ek dink regtig nie daar is heeltemal sy gelyke as dit kom by mense wat vir die regte van Afrikaanssprekendes geveg het nie.
Ek kan nie sien hoekom mens vir Paul Kruger sal stem nie. Dan veel eerder president Steyn. Veel veel eerder. President Steyn was ook 'n enorme kampvegter vir die regte van Afrikaanssprekendes. Was dit nie president Steyn wat daai hele ding gesê het van 'die taal van die veroweraar in die mond van die verowerde is die taal van slawe' nie? Ek verbeel my ek het eenkeer gelees hoe hierdie opmerking mense uit die veld geslaan het. Baie mense, insluitend, as ek my nie misgis nie, Maria Rothman.
Maar nou gaan ek julle hier op my blog die eintlike waarheid wys, en dit is dat die heel belangrikste Boer van alle tye is nie eens op daardie lysie nie. Hy was 'n man wat iets reggekry het wat geen ander mens ooit in Suid-Afrika al reggekry het nie. Hy het twéé keer, ek sê weer, twéé keer, het hy die William Web Ellis trofee omhoog gehou. Die man verdien eintlik 'n standbeeld, eintlik 'n monument.
Sy naam, en volgens die redaksie van die Barend van die Merwe blog die heel beste Boer van alle tye: