Nasionale oproer: Enkele voorvalle vinnig hanteer’n Polisiebeampte gooi traangas tydens ’n gewelddadige betoging in Gauteng vroeër vanjaar. (Foto: Themba Hadebe/AP) Enkele voorvalle van oproerigheid wat verband hou met ŉ sogenaamde “national shutdown” wat ten doel het om die land tot stilstand te bring, is Maandagoggend in Nelspruit en dele van KwaZulu-Natal en Gauteng aangemeld, maar dié voorvalle is vinnig en doeltreffend mee afgereken. Wetstoepassers en veiligheidstrukture is steeds op ŉ hoë gereedheidsgrondslag indien enigiets verder sou gebeur. Dreigemente oor ŉ “national shutdown” op Maandag 23 Augustus het menigte Suid-Afrikaners die afgelope paar weke reeds op hol terwyl boodskappe wat geweld aanhits op verskeie sosialemediaplatforms gedeel is. ŉ Wye verskeidenheid redes word vir die oproerigheid voorgehou, waaronder eise dat pres. Cyril Ramaphosa moet bedank, ontevredenheid oor die Covid-19-entstof, konflik tussen faksies in die ANC, ŉ gebrek aan gratis onderwys en die bevordering van die BlackLivesMatter-beweging. Lede van die ANC en ANC-jeugliga, die MKMVA, SAKP en Sanco beplan glo om aan dié betogings deel te neem. Kol. Thembeka Mbhele, polisiewoordvoerder in Durban, het Maandagoggend gesê die situasie is “normaal” in bykans die hele distrik. “Daar is maksimum polisieteenwoordigheid.” Superintendent Parbhoo Sewpersad, woordvoerder van die Durbanse metropolisie, sê daar was vroeg Maandagoggend enkele betogers wat versperrings in Umgeni- en Alpineweg geplaas het, maar dat hulle vinnig uitmekaargejaag is. “Die metropolisie, SAPS en die weermag was vinnig op die toneel nog voor die situasie kon vererger. “Vinnige reaksie is belangrik. Ons moet hulle op hul eie terrein klop,” sê Sewpersad. Kapt. Kay Makhubela, polisiewoordvoerder in Gauteng, sê hy is nie bewus van enige voorvalle van onluste of plundering in dié provinsie nie. Volgens Llewellynn Hemmens, AfriForum se veiligheidskoördineerder vir die Noordstreek, is daar wel enkele voorvalle aangemeld, maar niks wat ernstig blyk te wees nie. Dié organisasie het kort voor 08:00 inligting ontvang dat bande in Alexandraweg naby die ANC se kantore in Qonce (King William’s Town) gebrand word en dat daar ŉ protesaksie op Frikkie Meyerweg in Vanderbijlpark is. “Die situasies is reeds onder beheer. Die polisie se eenheid vir openbare orde is saam met plaaslike SAPD-lede ontbied,” sê Hemmens. Daar was voorts enkele gerugte dat onluste ook in Mbombela (Nelspruit) uitgebreek het. Albert Gryvenstein van Bossies Community Justice sê daar was aan die buitewyke van die stad ŉ voorval waar enkele persone bande gebrand het, maar dat dit reeds opgeklaar is. “Dis op die oomblik eintlik stil,” sê Gryvenstein. Die nasionale gesamentlike en operasionele struktuur (NatJoints) het Sondag gesê hulle is gereed vir die moontlike oproer. Volgens lt.genl. Robert Netshiunda, woordvoerder vir NatJoints, is hulle ook bewus van die aanhitsende boodskappe op sosiale media en wetstoepassers sal maatreëls tref om die veiligheid en sekuriteit van Suid-Afrikaners te verseker. Netshiunda het diegene wat sodanige boodskappe versprei, opnuut gewaarsku dat die verspreiding van sulke boodskappe ŉ strafregtelike oortreding is. Hy het die publiek verder versoek om nie op enige oproep tot geweld of misdaad te reageer nie. Daar is ook ŉ beroep op gemeenskapspolisiëringsforums en soortgelyke sub-forums gedoen om soos altyd saam met die polisie te werk.