Die Pos | News | Polonie kry koue skouer ná voedselramp
09 March 2018 l Die Pos-span/The Post team l Views: 507 l 14 days ago
Is dit veilig om te hap? Paul Liddle, skoolhoof van Hoërskool Warmbad, lyk nie gerus nie, maar wie neem hom kwalik? Die dodelike kiem listeriose, wat reeds minstens 180 lewens landwyd geëis het, laat mense met wantroue na veral polonie, worsies en kouevleis kyk. Lees alles oor dié siekte en hoe dit winkeleienaars en lesers in Die Pos se lesersgebied raak. Foto: Herman Steyn
Is dit veilig om te eet?
Die dodelike kiem listeriose wat minstens 180 lewens geëis het nadat dit in verwerkte vleisprodukte geskuil het, het mense landwyd met wantroue na die kos in hul yskaste laat kyk.
Die departement van gesondheid het die oorsprong van die gevaarlike listeriose-bakterie nagespeur na die kosreus Enter-prise se fabriek in Polokwane wat polonie, worsies en kouevleis vervaardig.
Alle verwerkte vleisprodukte van dié vervaardiger, sowel as dié van Rainbow Chicken Limited (RCL) wat hoenderpolonie vervaardig, moes van winkelrakke onttrek word. Die produkte wat kliënte nie meer op die rakke gaan sien nie is Bokkie, Renown, Lifestyle en Mielie-Kip-produkte soos polonies, viennas, smere, wors, salamie, spek, gesnyde en vakuumverpakte pro-dukte. Die listeriose-besmetting raak na verneem word nie Enterprise se geblikte produkte nie.
Winkels en verskaffers van verwerkte vleise het sedertdien geskarrel om verbruikers gerus te stel dat húl produkte wel veilig is. Plaaslike ondernemings is ook oorval met navrae van skeptiese kopers.
Die vleisverwerkingsaanleg Meatrite in Modimolle het gou ná die krisis gereageer en kopers verseker dat hulle gereeld geoudit en geinspekteer word. Hulle sê ook dat hul-le self gereeld toets vir patogene op finale produkte, sowel as die fabriek, toerusting en hul werknemers. Die toetse word deur laboratoriums wat goedgekeur is deur die Suid-Afrikaanse Nasionale Akkreditasiestelsel (Sanas) gedoen. “Ons beskou die uitbreking van listeriose as baie ernstig en vind dit betreurenswaardig dat so baie mense daardeur geraak is en sommiges hul lewens verloor het,” het die onderneming gesê.
Cari Janse van Vuuren, bestuurder van Cate-a-Bake in Modimolle, het gesê hulle hou nie die Enterprise-produkte wat deur die herroeping geraak word, aan nie. Hulle het slegs hoender-schnitzel van Rainbow se Ready2Go-reeks, wat hulle verwyder het. Sy het briewe van verskaffers aan Die Pos gestuur wat bevestig dat hul produkte nie met listeriose besmet is nie.
’n Woordvoerder van Pick n Pay in die Bosveld Mall in Bela-Bela het gesê alle Escort en Pick n Pay-produkte is veilig om te eet.
’n Woordvoerder van Checkers by die Bela Mall het gesê al die onveilige produkte is reeds verlede naweek verwyder. Dit sluit ook sekere Rainbow-produkte in en alle vleisprodukte wat direk uit die verpakking geëet kan word. Die woordvoerder het gesê Escort-produkte is veilig om te eet en hoewel al die Enterprise-hamprodukte verwyder is, hou Checkers steeds ham van ander verskaffers aan.
Mokone du Preez van OK in Mookgophong het gesê hulle het onmiddellik die produkte wat deur die besmetting geraak is, onttrek en sal kopers vergoed vir hul aankope. “Dié probleem kan nie ligtelik hanteer word nie,” het hy gesê.
Kobus Briel van Naboom Spar het gesê die krisis raak hulle nie omdat hulle slegs produkte van die Spar-handelsmerk aanhou wat nie beïnvloed is nie.
Savas Petrou, eienaar van die Spar in Vaalwater, het gesê hulle het voor oopmaak-tyd op Maandag 5 Maart al die nodige produkte van die rakke verwyder en in vakuumpakke verseël.
Hulle het ook die rakke gewas en kliënte wat onoopgemaakte produkte ingebring het, vergoed.
Groot kettingwinkels soos Food Lovers Market, Spar, Shoprite, Pick n Pay en Woolworths het landwyd verklaar dat hulle kliënte wat Enterprise-produkte gekoop het, sal vergoed as hulle dit terugbring.
* Listeriosis is voedselvergiftiging wat veroorsaak word deur kos wat besmet is met die bakterieë Listeria monocytogenes. Die bakterieë kom natuurlik in grond, water en die mis van diere voor. Groente kan besmet word deur grond of bemesting. Verwerkte kosse soos sagte kase en koue vleis kan besmet wees, asook ongepasturiseerde melk en produkte wat daarvan gemaak word.
Volgens die nasionale instituut van oor-draagbare siektes (Nios) was daar teen Maart 948 gevalle van mense wat met die siekte gediagnoseer is.
Die Pos het in Januarie berig dat dr. Nicola Havemann, mediese praktisyn in Bela-Bela, gesê het pasgebore babas, bejaardes, swanger vroue en vigs- en kankerlyers, orgaanoorplantingpasiënte of mense wat op sekere medikasie is, se risiko is groter om siek te word.
Gesonde mense kan besmette kos eet, sonder dat hulle noodwendig sal siek word.
Die simptome is moegheid, koors, spier-pyne, naarheid en diarree.
As die infeksie na die senuweestelsel versprei, kan ’n mens ’n stywe nek, hoofpyn en verlies van balans hê.
Swanger vroue wat besmette kos geëet het, kan selfs net ligte verkoue-agtige simptome hê.
Havemann het aanbeveel dat sekere kos-soorte soos ongepasteuriseerde melk-produkte, sagte kase, deli- en patee-produkte vermy moet word. Hitte vernietig listeriose en sy beveel aan dat vleisprodukte deeglik verhit moet word. Die bakterie kan in yskaste met besmette kos vermenigvuldig en kenners beveel aan dat yskaste op 4°C en vrieskaste laer as -18°C gestel moet word. Yskaste kan ook met ’n bleikmiddeloplossing uitgewas word.
MOENIE DAT JOU YSKAS ’N DOODSKIS WORD NIE:
Gebruik dié riglyne vir voedselhantering om listeriose en ander siektes te voorkom.
Was hande voordat jy met kos werk.
Maak seker dat alle kos goed gaar is.
Moenie rou en gaar kosse meng nie — moenie dieselfde snybord en messe daarvoor gebruik nie.
Kook, verkoel of vries vleis, pluimvee, eiers, vis en reg-om-te-eet-produkte binne twee uur nadat dit gekoop is.
Vee enige kos wat in ’n yskas mors onmiddellik op.
Verseker dat kos teen die regte temperatuur gestoor word.
Spoel voedsel wat nie gaargemaak word nie onder lopende water af.
Verhit enige oorskietkos tot ten minste 74°C.
Volg die aanwysings op die verpakkings. Dit dui aan hoe kos gestoor moet word en vir hoe lank dit veilig is om te eet.
As jy twyfel of kos veilig is, gooi dit eerder weg.