Volume 26, Issue 3, 2005 Literator : Journal of Literary Criticism, Comparative Linguistics and Literary Studies - Volume 26, Issue 3, November 2005 Navigate this Journal About Current issue Previous issues Submit a paper Contact the Editor Volumes & issues
Volume 38 (2017) Volume 37 (2016) Volume 36 (2015) Volume 35 (2014) Volume 34 (2013) Volume 33 (2012) Volume 32 (2011) Volume 31 (2010) Volume 30 (2009) Volume 29 (2008) Volume 28 (2007) Volume 27 (2006) Volume 26 (2005) Volume 25 (2004) Volume 24 (2003) Volume 23 (2002) Volume 22 (2001) Volume 26, Issue 3, November 2005 (0)
Breyten Breytenbach se boek : die taal (poësie) as voelinstrument om bewussyn te verken : research article
Literator : Journal of Literary Criticism, Comparative Linguistics and Literary Studies 26, pp 1 –21 (2005)
Breyten Breytenbach&apos;s Boek : language (poetry) as feeling-instrument to explore consciousness
Die spel van assosiasies in en om "Die verlossing van die beeld" van Breyten Breytenbach : research article
Literator : Journal of Literary Criticism, Comparative Linguistics and Literary Studies 26, pp 23 –44 (2005)
The play of association in and around "The liberation of the image" by Breyten Breytenbach
This analysis focuses on the conjunction of memory and imagination, which is an important impulse in, and key to, Breytenbach&apos;s work. The play with language and with associations, the foregrounding, in the short story, "Die verlossing van die beeld" (Breytenbach, 1983) with its metafictional title and apparently divergent motifs (rain/water, watch, onion, the death and burial of a grandfather) acts, as it were, as an invitation to the reader to become a co-player. The reader ventures on a search for traces, intertextual links within the Breytenbach oeuvre and for already acknowledged influences such as Surrealism (which in turn casts some light on the strange title of the story) and the Eastern philosophies such as Zen and the even older Taoism. The analysis also takes into account the context in which "Mouroir" was written, namely Breytenbach&apos;s term in prison (1975-1982). Seeing that the writer had to hand in his manuscripts to the jail authorities regularly, he might have decided, consciously or by intuition, to hide some thoughts and feelings behind a screen or a mask, in, for example in "Die verlossing van die beeld", a lighter tone and irony.
Die aandag word in hierdie analise weereens daarop gevestig hoe die samehang van herinnering en verbeelding &apos;n belangrike impuls in, en &apos;n sleutel tot Breytenbach se werk is. Die spel met taal en assosiasies, die "foregrounding" in die kortverhaal, "Die verlossing van die beeld" (Breytenbach, 1983) met sy meta-fiksionele titel en skynbaar uiteenlopende motiewe (reën/water, horlosie, ui, die dood en begrafnis van &apos;n grootvader) bied as &apos;t ware &apos;n uitnodiging aan die leser om medespeler te word. Die leser gaan op soek na spore, na interne intertekstuele verbande binne die Breytenbach-oeuvre en na reeds erkende eksterne invloedsfere soos die Surrealisme (wat lig werp op die vreemde titel van die verhaal) en die Oosterse filosofieë van Zen en die ouer Taoïsme. Die analise word ook gedoen met inagneming van die konteks waarin "Mouroir" ontstaan het, naamlik tydens Breytenbach se gevangeskap (1975-1982). Aangesien die skrywer gereeld sy geskrifte aan die tronkowerheid moes inlewer, kon hy moontlik, bewus of intuïtief, gedagtes en gevoelens agter &apos;n skerm of masker verskans het, byvoorbeeld in "Die verlossing van die beeld" deur &apos;n ligter toon en deur ironisering.
Medea praat Afrikaans : research article
Literator : Journal of Literary Criticism, Comparative Linguistics and Literary Studies 26, pp 45 –64 (2005)
Euripides se "Medea" is een van die Griekse dramas wat steeds dwarsoor die wêreld vertaal, opgevoer en verwerk word. Alhoewel daar nog geen Afrikaanse vertaling van die drama gepubliseer is nie, is daar al verskeie Medea-dramas in Afrikaans opgevoer. Hierdie artikel ondersoek hierdie dramas en die omstandighede waarin hulle opgevoer is en fokus dan veral op "Mamma Medea" deur Tom Lanoye en die Afrikaanse vertaling daarvan deur Antjie Krog.
Euripides&apos; "Medea" is one of the Greek dramas that have been and still are being translated, performed and adapted in many different languages and countries. Although no Afrikaans translation of this tragedy has been published, several Afrikaans translations and adaptations of it have been staged. This paper explores these plays and the circumstances of their production and focuses especially on Tom Lanoye&apos;s "Mamma Medea" which has been translated into Afrikaans by Antjie Krog.
Johannes Kerkorrel en postapartheid-Afrikaneridentiteit : research article
Literator : Journal of Literary Criticism, Comparative Linguistics and Literary Studies 26, pp 65 –81 (2005)
A socially committed literary work : perspectives on Elliot Zondi&apos;s Insumansuman : research article
Literator : Journal of Literary Criticism, Comparative Linguistics and Literary Studies 26, pp 83 –106 (2005)
&apos;n Sosiaal-betrokke literÃªre werk : perspektiewe op Elliot Zondi se Insumansumane
Die hiërargiese ontwikkeling en grammatiese kenmerke van die Noord-Sotho werkwoordstam -ba : research article
Literator : Journal of Literary Criticism, Comparative Linguistics and Literary Studies 26, pp 107 –130 (2005)
Die doel van hierdie artikel is om die sinchroniese grammatiese kenmerke van die Noord-Sotho werkwoordstam -ba te beskryf, asook om die diachroniese ontwikkelingsgang van die taalvorm aan te toon. Daar bestaan tans &apos;n leemte in dié verband, aangesien beperkte kennis oor hierdie aspek in publikasies en navorsingsprojekte aangetref is. Die fokus van hierdie artikel val veral op die strukturele en semantiese kenmerke van -ba as hulpwerkwoordstam in woordgroepkonteks. Die grondliggende betekenis, asook verskeie betekenisnuanses wat as vertalings-moontlikhede in verskeie kontekste gegenereer word, word ondersoek. Daar word ook na tyd en aspek verwys wat respektiewelik deur die hulp- en komplementêre werkwoorde bepaal word. Kategoriale en hiërargiese rangverskuiwing word ook met behulp van toepaslike voorbeelde aangetoon. Data en voorbeelde is hoofsaaklik verkry uit die studie van Pretorius (2004). Sodanige voorbeelde in die studie is opgeteken nadat belangrike grondwerk gedoen is. Verskeie voorbeelde van hulpwerkwoordgroepe is nie slegs in die literatuur opgeteken nie, maar ook in alledaagse gesprekvoering. Daar word egter daarop gewys dat geen direkte aanhalings uit die literatuur van spesifieke voorbeelde geneem is nie, maar dat slegs strukture uit die bronne opgeteken is wat later in taalkonteks aangepas en verwerk is en vir kontrolering voorgelê is. Die data van die geselekteerde voorbeelde is aan drie Noord-Sotho-moedertaalsprekers voorgelê. Hierdie persone beskik oor besondere praktiese vaardighede in hulle taal, asook &apos;n sterk teoretiese onderbou, aangesien hulle akademiese kwalifikasies in Noord-Sotho taalkunde en letterkunde verwerf het. Die voorbeelde is aan mnr. S.M. Mabule (Vista), mnr. R.J. Mampuru (Vista) en mnr. S.J. Motshegoa (Instituut vir Afrika-tale) voorgelê vir kontrolering en kommentaar. Genoemde persone het ook besondere praktiese vaardighede in Afrikaans. Hulle het Afrikaans as vak op tersiêre vlak bestudeer.
Echoes of orality in Christian Xhosa songs : research article
Literator : Journal of Literary Criticism, Comparative Linguistics and Literary Studies 26, pp 131 –145 (2005)
Eggo&apos;s van oraliteit in Christelike Xhosa-liedere
Hierdie artikel is &apos;n poging om sekere patrone wat in tradisionele Christelike Xhosa-liedere en Xhosa-musiek aangetref word, te ondersoek en te verken. Die korpus hedendaagse Xhosa-musiek is omvangryk en moeilik om behoorlik te ondersoek sonder om kennis te neem van die patrone wat in tradisionele musiek aangetref word. Ten einde hierdie patrone te kan uitken, sal die soeklig aanvanklik val op Xhosa-musiek in die algemeen en sal dit ook as kunsvorm bespreek word. Daarna sal daar gepoog word om die elemente van tradisionele liedere in Christelike Xhosa-musiek bloot te lê. &apos;n Vergelykende benadering sal gebruik word om die ooreenkomste tussen tradisionele en Christelike liedere aan te toon. &apos;n Vergelyking tussen sekere aspekte van literêre werke bring nie noodwendig mee dat die een teen die ander afgespeel word nie - dit is eerder &apos;n manier om buite eng begrensings te kyk en om ander gebiede van menslike aktiwiteit te ondersoek.
This article is an attempt to investigate and explore certain patterns in traditional Christian Xhosa songs as found in Xhosa music. The corpus of contemporary Xhosa music is vast, and difficult to explore properly without recognising the patterns of traditional music. In order to recognise these patterns Xhosa music in general will be discussed first - Xhosa music also as a form of art. Having done that, it will try to uncover certain elements of traditional songs in Christian Xhosa music. A comparative approach will be used to reveal the similarities between traditional and Christian songs. To compare certain aspects in a literary work does not imply attaching more significance to one element than to another. This method rather implies a way of looking beyond narrow boundaries, and to explore other spheres of human activities.
Die Afrikaanse poësie sedert die 1980&apos;s ondenkbaar sonder Hambidge Die buigsaamheid van verdriet, Joan Hambidge : book review
Literator : Journal of Literary Criticism, Comparative Linguistics and Literary Studies 26, pp 149 –153 (2005)
Joan Hambidge is in die Afrikaanse literatuur as digter, roman-skrywer, letterkundige, akademikus en polemikus bekend, en het die wêreld van die akademie en skeppende skryfwerk bevrugtend op mekaar laat inwerk.
Weer eens liefde vir Daniel Hugo Saad uit die septer, Daan Van der Merwe : book review
Hierdie digbundel, oorspronklik in 1981 deur P.J. de Villiers uitgegee, beleef sy tweede druk - in &apos;n beperkte oplaag - deur Protea Boekhuis ter viering van Daniel Hugo se vyftigste verjaardag.
Wat word van die meisie wat altyd alleen bly?, of, Tegnologie van liefde en vergange En skielik is dit aand, Joan Hambidge : book review
Literator : Journal of Literary Criticism, Comparative Linguistics and Literary Studies 26, pp 156 –159 (2005)
In hierdie bundel gedigte besing Hambidge nie soseer, soos in Lykdigte en Ruggespraak, die "verganklikheid" (Beukes, 2003:167) nie, maar eerder die onvermoë om deur middel van tegnologiese hulpmiddels &apos;n vergange lewe en liefde te herroep of te herwin.
Komrij se poëtiese reikwydte vertaal? Die elektries gelaaide hand : gedigte, Gerrit Komrij : book review
Literator : Journal of Literary Criticism, Comparative Linguistics and Literary Studies 26, pp 159 –162 (2005)
Gerrit Komrij is geen onbekende in Suid-Afrika nie. Sy versamel-bundel wat die Afrikaanse poësie van toeka tot hede gedek het, was in sommige opsigte selfs vir die Afrikaanse leserspubliek &apos;n verrassing. Hy het grense vir wat ons tradisioneel beskou het as die korpus van die Afrikaanse poësie, verruim.
Bessie Head letters - insights into her inner world Imaginative trespasser : letters between Bessie Head and Patrick and Wendy Cullinan, 1963-1977, P. Cullinan : book review
Literator : Journal of Literary Criticism, Comparative Linguistics and Literary Studies 26, pp 163 –165 (2005)
Best known as an original and major poetic voice, Patrick Cullinan has published eight volumes of poetry, including White Hail in the Orchard and Other Poems (versions from the poetry of Eugenio Montale, 1984), Selected Poems (1991, rev. ed. 1994) and Transformations (1999).
&apos;n Waardevolle naslaanbron oor Afrikaanse kinder- en jeugliteratuur Van Patrys-hulle tot Hana Hoekom : &apos;n gids tot die Afrikaanse kinder- en jeugboek, G. Wybenga, and M. Snyman : book review
Literator : Journal of Literary Criticism, Comparative Linguistics and Literary Studies 26, pp 166 –168 (2005)
Die inleiding tot Van Patrys-hulle tot Hanna Hoekom stel dat hierdie gids poog om in &apos;n wesenlike leemte te voorsien: dit is die eerste enkele publikasie wat &apos;n substansiële geheeloorsig oor meer as &apos;n eeu se Afrikaanse kinder- en jeugliteratuur in al sy verskynings-vorme bied (p. 12).
Met &apos;n ystergreep Infanta, Deon Meyer : book review
Literator : Journal of Literary Criticism, Comparative Linguistics and Literary Studies 26, pp 169 –171 (2005)
Wanneer &apos;n Afrikaanse skrywer in dieselfde asem as Ian Rankin, Ruth Rendell en Michael Connelly genoem word en hy boonop &apos;n indrukwekkende versameling nasionale en internasionale toekennings op sy kerfstok het, is die verwagtings ten opsigte van sy nuwe roman uiteraard besonder hoog. En met Infanta stel Meyer, bekroonde skrywer van wegholtreffers soos Feniks, Orion en Proteus, beslis nié teleur nie.
&apos;n Heerlike leeservaring - ten spyte van die oorbekende Naomi - Batseba : twee novelles oor merkwaardige Bybelse vroue, Jaco Thom : book review
Literator : Journal of Literary Criticism, Comparative Linguistics and Literary Studies 26, pp 171 –173 (2005)
Hierdie is die verhale van twee bekende vroue uit die Bybel: Naomi, skoonma van die Moabitiese Rut wat die God van Israel as haar eie aanneem, en Batseba, die vrou van Urija wat owerspel pleeg met koning Dawid van Israel.
&apos;n Groot Afrikaanse roman Agaat, Marlene Van Niekerk : book review
Literator : Journal of Literary Criticism, Comparative Linguistics and Literary Studies 26, pp 174 –178 (2005)
Agaat is ongetwyfeld &apos;n groot Afrikaanse roman - groot opgeset, geverf op &apos;n wye doek, gewaagd van aanbieding, ewe boeiend en onthutsend as vervelig van inhoud. En dit werk met dinge wat na aan die Afrikaner se hart lê, soos erfgrond, die plaas, boerdery en moeilike verhoudings met die Ander. Bowenal is dit &apos;n gesinsdrama: die verskriklike verhaal wat hom afspeel in die intieme verhoudings tussen Agaat, Milla, Jak en Jakkie.
Photography - the orphan of visual arts? Witness : 52 years of pointing lenses at life, Jurgen Schadeberg : book review
Literator : Journal of Literary Criticism, Comparative Linguistics and Literary Studies 26, pp 178 –180 (2005)
A decade or two ago photography as an art form in the South African context might have been described as the orphan of the visual arts, and yet this dubious distinction was certainly not due to a lack of highly professional and often internationally renowned photo-graphers, such as Paul Weinberg, John Liebenberg, Alf Kumalo, Peter Magubane, Ken Oosterbroek, Sydney Goldblatt and of course Jurgen Schadeberg, as well as many others.
Literator : Journal of Literary Criticism, Comparative Linguistics and Literary Studies 26, pp 185 –199 (2005)
Literator : Journal of Literary Criticism, Comparative Linguistics and Literary Studies 26, pp 201 –206 (2005)
Onderwerpindeks Jg. 26 (1-3) 2005
Literator : Journal of Literary Criticism, Comparative Linguistics and Literary Studies 26, pp 213 –216 (2005)