Junie | 2017 | Slaai Sonder Blare
Roberto en die vark
Roberto. Die naam wat wellus aanwakker sonder skroom. Die mannetjie wat die swembad skoonmaak, hemploos en met maagspiere wat jou laat kwyl van die honger. ’n Italiaanse hings wat enige merrie kan tem. As ek ooit so hard teen die kop geklap word om Manlief te kroek, stel ek voor die seksgod wat in die kas (of onder die bed) wegkruip, sal Roberto heet. Spoggerige, pretensieuse sjefs word met sò naam gedoop.
Einste Roberto het my knieë lam gemaak en my binnegoed warm gelos. Maar voor iemand die regter bel om egskeidingsbriewe af te vaardig (ek is nie eers seker oor hoe dit sou werk nie), of sommer net Manlief per sms bedonnerd maak, of dink ek is ‘n skrywer sonder morele kompas… verstaan tog net dit: Roberto was die kelner wat ons in die Wimpy bedien het.
Nou kyk, as jy twee jaar laas ’n Wimpy koffie met room kon proe… en as jy verlang het na krakerige varkrepies… en as jou mond water as jy aan gebraaide sampioene dink… dan sal jy dalk verstaan hoekom Wimpy (en Roberto) aan soveel van my fisiese behoeftes voldoen het.
Die Moslems glo dat varke onheilige diere is. Jy mag nie swak of ongeskikte bestuurders eers padvarke noem nie, watwou nog van die sog en die bere in die winkels praat. Om dus ham, spek, eisbein of sommer ’n geroosterde varkoor aan te knibbel, is onguur en in sekere streke selfs onwettig. Om eerlik te wees mis ek nie Meneer Oink se vleis so vreeslik nie, maar toe die geleentheid homself voordoen… het ek basies net nie die bord uitgelek nie.
Ek sug ’n long vol tevrede suurstof. Kos is nou maar die een plesier waarvan ek nie kan afstand doen nie. Dit gaan nie oor die Michelin-sterre van die kookmeester, of die handelsmerk van die restaurant, of die stywe atmosfeer van die koffiekroeg nie. Vir my lê die bevrediging in die reuk, die smaak, die tekstuur… wat homself dan met tongtoets en tande klap tot in my maag bevind.
Vanoggend sit ek in ’n internasionaal bekroonde koffiewinkel in die “regte” deel van die Kaap. Ek vermoed baie van hulle is die poeierholle waarna ek in ’n vorige skrywe verwys het. Ek is nie die enigste een op ’n rekenaar nie. Inteendeel. Met ontwerpershandsakke en styfgeknoopte serpies en ingevoerde stewels, sit meeste van die mensies met oorfone in en teug aan organiese koffie gemaak deur ’n opgeleide barista. Ek bestel ’n stuk karamelkaaskoek en hoor hoe almal snak na hul gesonde asems. Gemmer in my lemoensap word aanbeveel. Die pakkie neute word met jogurtpoeier en truffels versier. En alhoewel ek gastronomies tevrede is… alhoewel ek die fynproewery waardeer en koester… is daar so klein stemmetjie in my binneste wat verklaar: ons verlang na Roberto.
Om Monopoly te speel kan ure se plesier verskaf… maar daai “gaan tronk toe, skuif reguit tronk toe”-kaartjie het my al menige nagmerrie gegee. Waar is die reg en geregtigheid? Waar is die verhoor? Wie is die regter? En waar was my verteenwoordiging?
Eintlik is die wêreld ook maar nes hierdie speletjie: bitterlik onregverdig. Sekere mense eindig altyd op om die duurder eiendomme te koop, alhoewel almal skynlik ‘n ewe kans gegun word met die rol van ‘n dobbelsteen. Ons kry nie altyd die huise en hotelle wat ons wil hê nie en die “Gratis Parkering” is allesbehalwe konsekwent met die lone. Vat jy ‘n “kans” of uit die “gemeenskapskas” is daar ‘n 50/50 kans dat jy òf beboet òf beloon gaan word. Dan druis die woorde alte dikwels deur my kop: aan die wat het, sal gegee word.
Maar dis by die tronk waar my gedagtes vandag vashaak. Sien, hier waar ek my tans bevind, is dit hoogs onwettig om enige negatiewe kommentaar op sosiale media te publiseer. Niemand mag op die naam genoem word nie, geen maatskappy mag uitgesonder word nie en die land mag nie deur donker aanmerkings aangeHITS word nie. Ek sluk swaar aan die trane van woede, frustrasie en absolute onregverdigheid wat homself tot in my slukderm vind.
Werkgewers wat hul mense soos skurwe jakkalse behandel staan my nie aan nie. Soos die strykyster in Monopoly word geen probleem uitgestryk nie, maar daar word eenvoudig bo-oor probleme gesmelt. Dit hitte verniel soos Knysna-brande tot in jou siel en ek snak ongelowig na my asem as ek na die heks agter haar hoof-mantel staar. Soos ‘n vroulike hondjie het sy byna letterlik op ons personeel se vakansie kom urineer met haar rollende oë en afjakkende houding.
Ek staan voor die keuse: gaan ek toelaat dat die afgelope twee jaar se Monopoly my onder kry? Gaan ek daardie afskuwelike plek die mag en reg gee om my hele wese binne te dring en op te f…oeter? Gaan hulle my “tronk toe, reguit tronk toe” stuur waar ek vir die volgende nege weke gaan moet klippe kap om te kan ontsnap? Of gaan ek besef dat dit bloot ‘n speletjie was wat ek vandag verloor het. Maar net vandag. Ek het lesse geleer. Skelms sien woeker. Tirannie in aksie gesien. Intimidasie eerstehands ervaar. Ek stap weg van die skewe, gekraakte bordspel… ek neem afskeid van gekoopte stasies en belastingblokkies. Ek kyk nie terug nie, want ek is slimmer, sterker en reg vir die volgende rondte, waar niemand my weer gaan monopoliseer nie.
Kadawerklets: die etiket wat ek om die nek hang van mense wat net kan kerm en kla. Nie net maak dit positiwiteit dood nie, maar dit maak ook my lus vir die lewe kruppel loop. Vanaand het ek egter die intense behoefte om so bietjie stoom af te blaas.
Hier moet egter in ag geneem word dat ek eintlik met ‘n witbrood onder die arm kla. Ons bly in ‘n land waar ek met oop deure slaap en waar my karsleutels en handsak binne die kar gelos word. Ons betaal nie belasting of medies nie en komende Donderdag begin my betaalde verlof wat my vir nege weke die geleentheid gun om te gaan rus.
Dis egter juis genoemde vakansie wat my tot op die patio van die duiwel gelei het, naamlik die Suid-Afrikaanse Ambassade in Abu Dhabi. Dit was letterlik so warm soos Satan se stoep vandag: ‘n allemintig 53 grade celsius. Gewapen met elke moontlike stukkie papierwerk, ‘n bloedmonster, botteltjie uriene en ses foto’s in elke moontlike vorm en grootte, daag ons gesin vanoggend 8:30 op… voor dooiemansdeur. Die webtuiste se tye is verkeerd en ons is ‘n uur te vroeg. Ek haal diep asem en ons gaan soek koeldrank. 55 minute later is ons terug.
Die kamertjie is treurig. Oom Jacob glimlag uit ‘n Crazy Store fotoraam vir ons, langs drie hooggeplaasdes wat nie eers vir my vaagweg bekend lyk nie. Die banke huil vir nuwe stoffering, die gordyne is ‘n tragedie wat Nataniël na ‘n rowwe, onbeskofte bloubaard laat lyk, die mure smeek vir ‘n lappie met ‘n bietjie Handy Andy op en die mense staan almal senuweeagtig rond met hande vol papiere, groen paspoorte en benoude oë. Die wit laken word voor die glas gelig en gematigde sugte van verligting word gegee soos ons begin tou vorm.
Nou kyk, ek is nie ‘n geduldige mens nie, maar ek het vir die afgelope drie dae myself emosioneel begin voorberei vir hierdie uitstappie. Kinders lees op die iPads. Manlief se foonbattery is vol gelaai. Ek het oorspronklike papiere, kleurafskrifte en elke moontlike voorsiene stukkie dokument in sakkies by my. Ek dink die enigste papier wat ek nie saamdra nie, is my pa se matrieksertifikaat. En toe begin ons pret: ek mag nie die vorms in blou ink invul nie… ek moenie die datum met die jaar eerste skryf nie… ek moet VOOR haar teken… ek mag nie die datum namens my man skryf nie… en dit in ‘n kamertjie vol asems waar die verkoeling so fluks werk soos die Meneer Malefi wat die stempeltjie moet druk. Drie ure, sewentien minute, vier stelle afskrifte, twee stelle vorms, sestien stempels, ontelbare (interne) vloekwoorde en drie handtekeninge later, word ons verdaag.
Ek mag nou, amptelik, my kinders na hul geboorteland terugvat vir vakansie, met die toestemming van… ek weet nie eintlik nie, want die hele spul is ‘n groot grap. Tussen onoorbrugbare geboortesertifikate, afgetekende huweliksertifikate, paspoorte, identiteitskaarte en bewyse van verblyf, het ek so paar varkies ook verloor. As dit nie vir die Oumas en Oupas was nie, weet ek eerlikwaar nie of ek sou terugkeer na die land van koeksisters, malvapoeding en Simba nie. Die klein 5 x 5 wagkamertjie wat veronderstel is om my veilige grond te wees, het my net irriteer vandag en dan kan ek nie help om te wonder nie: is dit wat vir ons wag in sonnige Suid-Afrika? Waar taxi’s snelweë blok en boosdoeners brande stig? My hart huil, want ek verlang na my mense en ek wil steeds in Suid-Afrika se potensiaal glo. Ek is vreesbevange, want ek moet my karlisensie gaan hernu en (weereens!) Fica dokumente by die bank gaan inhandig.
Ek knyp my oë toe en verbeel my ek ruik my pa. Ek dink myself in hoe my kinders onder Oupa se vlerk inskuif, hoe hulle Ouma die foto’s op die selfoon wys en hoe hulle saam met hul niggies speel. Ek stel myself voor ons sit om die eetkamertafel en kuier… op die stoep wag die Amarula… in die yskas is yskoue Cream Soda… en dan weet ek dat geen ambassade die genot van my vakansie gaan steel nie. Ek gaan nie die beheer in hulle hande los nie. My papiere is nou reg en vir die volgende 12 maande hoef ek nie weer daaroor bekommerd te wees nie. Vir nou kan ek vergeet van kadawerklets en fokus op die herontmoeting: nog net 8 slapies…
“ô-ô” mymer ek voor die rekenaar, asof ek die wêreld wil waarsku teen die katarsis wat wag om uit te asem. Manlief loer nie eers in my rigting nie. Hy is eerstens besig om die rugby-hoogtepunte te kyk (wat vir my eerder na laagtepunte klink as ek sy taalgebruik in ag neem) en tweedens ken hy my eenvoudig te goed… so sy opmerking slaan die spyker op die kop: “Daar is nog ‘n bottel.”
Ek sug diep van absolute tevredenheid, want met daardie vyf woorde bewys Manlief dat woorde wek, maar voorbeelde trek. Ek glimlag, want my liefde vir ‘n glasie wyn as die kinders gevoer, gebad, gelees en gebed is, is ‘n ritueel waarop ek staatmaak. Die rede vir my dieprooi liefde lê helaas nie onder in die glas, tussen die geskribbel van ‘n doktersvoorskrif, op die rug van genetiese alkoholisme of selfs in die verskoning van ‘n werk, kinders grootmaak of diepe depressie nie. Ek steek nie my bottels agter die waspoeier of in my winterstewels weg nie. Ek gebruik nie broodgeld om die slukkie Stellenbosch te waardeer nie. Ek gaan nie myself verdedig met die Bybel in die een hand en ‘n lys van moontlike oorsake in die ander nie. Ek erken: ek het nie genoeg kwessies, kwellinge, kwale of kak om konstant my kruik te klink nie, maar dat ek die smaak van gefermenteerde druiwe op my tong waardeer, is ‘n stelling wat ek met trots my eie maak.
Om wyn te drink los nie my probleme van slaaploosheid, ongeduld en irritasie op nie, maar melk, Fanta of groentee het my ook nog nie gehelp nie. Ek drink wyn want dit laat my lekker slaap, dit laat my lyf ontspan, dit maak die stemme in my kop so bietjie stiller en dit is vir my lekker. As daar nou een ding is wat my liewe skoonma my geleer het, is dit om vir my plesier te drink. Dis hoekom ek wegbly van bier, whiskey en harde hout.
Na ‘n dekade of wat het my tong en smaakreseptore effe snobisties geword. As student het ek nie geskrik vir dooswyn (sonder die doos) wat soos perske proe nie, maar waar ek myself nou in my “third-life-situation” bevind, trek ek my neus op vir suur druiwe of wyn wat soos asyn proe. Ek drink nou eksklusief uit glase uit… en die wyn word uit ordentlike bottels geskink.
In Armenia is die wynindustrie 4100 jaar voor Christus reeds opgeskryf, alhoewel bewyse van wyndrinkery reeds 7000 v.C. in China en 6000 v.C. in Georgia gevind is. In Rome, Griekeland en selfs Egipte was wyn prominent betrokke by elke staatsrede, nagmaal en kindergeboorte (moontlik ook met die verwekking van hierdie kind). Jesus het water in wyn verander en wetenskap reken ons moet agt glase water per dag drink… ek trek dus die lyntjie.
Ek steek die draak, maar die waarheid is dat wyn selde verantwoordelik gehou kan word vir alkoholisme. Dis dalk die vertrekpunt, waarna emosionele bagasie die dryfveer word vir liggaamlike verslawing, maar soveel as 96% van alle alkoholiste drink selde wyn. Die The Le Clos wynwinkel op Dubai se lughawe, huisves tans die duurste bottels wyn op aarde. Château Margaux 2009 van Balthazar, skaflik geprys teen $195 000 elk laat my wenkbroue lig. Selfs al is daar 12 liter wyn in elke bottel, dink ek nie ek is sò dors nie. Die feit dat ek dit ook nie kan bekostig is, is nie nou ter sprake nie.
“ô-ô” mompel ek vir ‘n tweede keer. Hierdie keer kyk Manlief in my rigting. “Ek dink ek het hierdie glasie te vinnig gedrink en ek mag dalk ‘n spelfout gemaak het wat ek nie gaan optel nie en daar is die kans dat ek ‘n leesteken gaan mis en moontlik is daar ‘n toon waarop ek gaan trap en ek is nou weer besig om op hol te gaan met woord en sleutelbord wat so klikke-klak op die ritme wat die wyn deur my are laat borrel…”
Voordat ek egter die aftog blaas… voor ek my laaste druppel teug… voor ek my gedagtes die wêreld instuur, glimlag ek vir Manlief , want nes goeie wyn, het hy nie ‘n kransie nodig nie. Dis die gebaar van die vol bottel wat my verduidelik hoe onopsigtelik hy oplet en omgee, onvoorwaardelik. Dis die afwagting van my “ô-ô” en die onmiddelike antwoord, wat my laat verstaan dat een klank, nes een glasie wyn, die roetine, anker, standvastigheid en veiligheid van ‘n alledaagse bestaan geword het. En daarvoor, is ek vanaand dankbaar.
Om lank en gelukkig te lewe
Kry maar reg julle klippe en slyp maar die tonge…
Ek laat my seuntjie toe om met poppe te speel. En my meisiekind skiet ook met gewere. Saam bou hulle blokkies, skep hulle kastele in die sand en ontsnap hulle as dolfyne, meerminne en seeslange in die swembad. Hulle maak beurte om die vullissak weg te gooi, die tafel te dek, die skottelgoedwasser uit te pak en elkeen pak sy eie wasgoed weg. Oor naweke verf ons, lees ons stories oor prinsesse en dinosourusse en soek ons Power Rangers en My Little Pony episodes op Netflix. So sit en en my dierbare dogter ons naels en verf, toe seunskind aankondig dat hy blou op sy vingerpunte wil dra. Tien minute later sou hy meeste kerkgangers na hul harte laat gryp, want toe spog hy sommer met maskara en blosser ook.
Ek is so gatvol (jammer, maar “moeg” doen eenvoudig nie my versadigingspunt gestand nie) vir mense wat sê: “ek oordeel nie, maar…” dat ek sommer in my mond wil kots. Ek rol my oë soveel keer per dag dat ek nou al met hoofpyn opstaan. Feminisme leer ons dat vrouens gelyke regte wil geniet. Ons moet kan kook, knope kan aanwerk, kinders kan grootmaak, maar ook die suksesleer by die werk kan klim. Ons moenie terughou vir enige man in die wêreld nie. Tog word seuns nie noodwendig geleer om gelyk te wees met vrouens nie. Hoekom mag seuns nie klavier speel, kook, Barbies aantrek of hulle naels verf nie? Wie maak die reëls oor grensdrade van geslagte? My meisiekind mag blou dra sonder dat enige wenkbrou lig, maar behoede my hemelplasing as ek dit sou waag om vir my seun ‘n pienk trui te koop.
Daar word hierdie reuse verantwoordelikheid op die voorstoep van ouers geplaas… asof alles wat hulle doen en voel regtig in ons beheer is. Ek wens baie dinge vir my kinders se toekoms toe: rykdom, intelligensie, kennis, insig, liefde, vrede, self-aanvaarding, geselskap, vriendskap, selfvertroue, hardwerkendheid, goeie maniere, mededeelsaamheid… en in die proses om my kinders hierdie lewenslesse aan te leer, volg ek dikwels my eie, unieke en soms vreemde instink. Dan kry ek vrae:
“Sê nou hy is eendag ‘n moffie?”
“Sê nou sy wil eendag met ‘n swart man trou?”
“Sê nou hy wil eendag ‘n vrou wees, soos daai Jenner knaap?”
“Sê nou sy wil geel kinders aanneem?”
“Sê nou hulle wil eendag emigreer?”
“Sê nou hulle weet nie hoe om Afrikaans te praat nie?”
“Sê nou hulle bid vir die verkeerde god?”
“Sê nou hulle wil nie gaan swot nie?”
Ek het nie antwoorde nie. Maar ek het wel ‘n teen-vraag: “Sê nou hulle is gelukkig?”
Alles wat ons eet gaan ons òf siek òf dood maak. Die koeie het te veel hormone, die wortels het te veel kiemdoders, die hoenders is ontsteld en vol vrees en mens kan blykbaar nie vegetariërs vertrou nie. Die een dokter sê laat staan alle stysel, terwyl die ander een skree dat suiker die grootste verslawing van ons tyd is. Die een oomblik moet ons vette vreet en volgende week reken die Huisgenoot weer dat vet ‘n vloekwoord is.
Ek lees vandag dat ons karstoeltjies verkeerd gebruik en dit kan jou kind se lewe kos. My ouers het nie eers toegang gehad tot karstoeltjies nie en helaas, daar was minder sterftes op die paaie as vandag. Daar was natuurlik ook minder karre op die pad, maar daardie saak gaan ek vandag blou-blou laat.
Om te min te lees, beteken jy gaan eendag McDonalds se toilette skrop, maar daar is ook niks fout om ‘n eerbare werk te hê nie. Lees jy egter te veel, kan jou oë verswak en jou breingolwe deurmekaar gespoel word met nuttelose inligting.
Vrouens moenie hakskoene, plat skoene of stywe skoene dra nie, maar kaalvoet loop is ook nie goed nie. Manne moenie stywe onderbroeke dra nie, maar om met die hottentotsgot los hotnot rond te loop is ook nie gesond nie.
Kinders moenie te veel televisie kyk of met tegnologie speel nie, maar om hulle daarvan te weerhou is skadelik vir hul ontwikkeling. Slaap op ‘n harde matras… nee, eerder ‘n sagte matras… een met vere, nee, eerder spons…
Selfone gee kanker, haaie byt dood, Julius Malema is die anti-Chris, Apple is beter as Samsung, dwangrym is sonde, gegeurde kerse kan mans impotent maak, dubbellaagtoiletpapier is eintlik net geldmors.
Olie van die kokosneut kan vratte laat wegkrimp, sjokolade gee puisies, boontjies gee jou gas, rekenaars maak ons lui en om alles te kroon moet manlief nou vir minder as 10 minute op die troon sit, want sy bloedsomloop kan beïnvloed word deur sy halstarrige leesspoed.
Die mensdom is meer op hol as ooit. Paranoïes. Halsoorkop kens. Die duiwel word gesoek en die dood word gevind in alles wat goed en reg en mooi was. Meer waarskuwings word daagliks oor die aarde versprei as positiewe aansporings. En die eintlike grap? Ons almal gaan die emmer moet skop. Jy kan dit kaalvoet en met ‘n lied in jou hart doen of met ‘n paar Manolo Blahnik’s waar die prysetiket vergelyk kan word met die staatstoelaag vir opvoeding in Suid-Soedan. Ons almal gaan die lepel in die dak steek. Die lepel kan silwer of goud of plastiek wees… jou hand kan wit of bruin of swart wees… jou dak kan van hout, strooi of teëls gemaak wees, maar die resultaat bly dieselfde.
Ek kies om nie histeries te leef nie. Ek is dalk eenvoudig, oningelig en naïef, maar ek glo dat logika enigeen lank genoeg aan die lewe kan hou om die tyd op hierdie tydelike plek so draaglik as moontlik te maak. Miskien, as mens die histerie laat vaar, kan ons onsself geniet ook. Wat ‘n vooruitsig.
seegogga oor Oorwinning
Chantelle oor Oorwinning
Hier "blok" Ek! oor Oorwinning
Anoniem oor Oorwinning
deonterblanche oor Oorwinning