Wat gee ’n boer ’n voorsprong bo sy buurman en ander boere elders ter wêreld? Mnr. Randy Dowdy van Amerika, die huidige wêreldrekordhouer vir sojaboonopbrengs onder besproeiing (11,47 ton/ha), verklap sy plantvoedings- en bemestingsprogram en watter dekgewasse hy plant vir die hoogste moontlike wins.
Daar is vele faktore wat ’n boer “beter” kan maak as sy medeboere. Vrugbare grond, ’n gunstige klimaat en ’n tikkie geluk help natuurlik. En met ’n goeie dosis ervaring, kundigheid en goeie besluitneming kan jy verder die voordeel in jou guns swaai.
Maar wat maak jy as jy ’n beginner sonder enige landbou-agtergrond is en geen opleiding in boerdery het nie? As jy boonop half toevallig begin boer op sanderige grond, is die kans waarskynlik beter dat jy eerder klaaglik gaan misluk as om een van die topboere in die wêreld te word.
Ondanks al die struikelblokke het mnr. Randy Dowdy van Dowdy Farms egter sy eie weg gebaan as ’n eerstegenerasieboer wat die beste in sy veld is. Vir ’n groentjie het hy sy doelwitte taamlik vinnig behaal. Hy het in 2006 die eerste keer begin boer en in 2008 sy eerste mielie-oes afgehaal.
Met Monsanto se Dekalb-kultivar DKC620 het hy die wêreldrekord vir mielieproduksie onder besproeiing met ’n opbrengs van 503 skepels per acre (sowat 31 ton per hektaar) behaal. Danksy sy deelname kon hy sy vordering teen dié van ander boere meet en agterkom of sy produksiemetodes op die regte spoor is.
“Ek het regtig niks van boerdery geweet nie, afgesien van handlangerswerk wat ek as ’n baie jong man op ’n tabakplaas verrig het.” Sy uitgangspunt was om kenners te raadpleeg.
“Ek het my vorige werk in die staatsdiens bedank en na ’n stuk grond gesoek waar ek kon ontspan en jag. In 2006 het ek my plaas gekoop en gereken dit is ’n goeie plan dat die grond aangewend word om ’n inkomste te verdien. Min het ek geweet waarvoor ek my inlaat.”
Vir hom was die moeilikste aanpassing nie die nuwe vaardighede wat hy moes leer, die harde werk of baie kennis wat hy vinnig onder die knie moes kry nie. Dit was eerder om sy voete in die bedryf en tussen sy medeboere te vind.
“Ek was ’n buitestander in die gemeenskap en nie eens ’n boer van beroep nie. Dit was dus baie moeilik vir die ander boere om my te aanvaar. Dit was dikwels baie ontmoedigend.
“Ons probeer altyd nuwe dinge om te sien of die opbrengs op die belegging in nuwe tegnieke en produkte beter is. Soms werk dit, ander kere nie. Daar is nie generasies se kennis waarop ons kan bou nie, maar aan die ander kant is daar ook nie die ‘beperkinge’ van ’n ou resep van pa of oupa nie,” sê hy.
“Ons gee baie aandag aan planterdiepte, want as die saad op gelyke dieptes geplant word, sal die opkoms ook konsekwent wees.” Hy plant sojabone op ’n diepte van ’n duim tot ’n duim en ’n half (’n vuurhoutjieboksie diep). Die plantdigtheid verskil tussen landerye, maar is gemiddeld 120 000 tot 140 000 plante per acre (290 000 tot 340 000 plante per ha).
“Dit het al die tegnologie wat ek nodig het om elke saadjie op ’n presiese diepte te plant. Goeie kontak met die grond word ook daarmee bewerkstellig. Ek dien kunsmis albei kante van die saadbed toe sodat die wortels van alle kante af voedingstowwe kan opneem. Dit werk vir my.” Randy-hulle plant mielies in 15 duim- (381 mm) en 30 duim- (762 mm) rye.
“As jy nie ’n goeie opbrengs op jou belegging kan behaal nie, gaan jy nie lank in die bedryf oorleef nie,” sê Randy.