Wys my hoe jy spel, dan sê ek vir jou wie jy is
Donderdag 30 November 2017	Geplaas deur Sophia Kapp
Lees 4365 tye
'n Kollega plaas 'n rukkie gelede 'n aanhaling van Bill Bryson op 'n taalforum. Dit lui:
Two days before I left on the trip, I Googled 'Favo'loso Cafe' ... I was appalled to discover that most people didn't view it very favourably at all. One recent visitor pronounced himself "Dissapointted" with the experience. Well, here is a new rule: if you are too stupid to spell "disappointed" even approximately correctly, you are not allowed to take part in public discourse at any level.
We live in a world that has practically no appreciation for quality, tradition or classiness, and in which people who can't spell even common words get to decide what survives. That can't be right, surely. I was, as a TripAdvisor correspondent might put it, deply trubbled.
Ek hoef seker nie hier te sê wat die reaksie op die plasing was nie. Die kollega en Bill Bryson is oor die kole gehaal oor hulle spellingsnobisme, en iemand was namens almal met disleksie geaffronteer oor onverdraagsaamheid en Mense se Totale Gebrek aan Deernis. Ek ken nie vir Bill Bryson persoonlik nie en gaan hom nie verdedig nie, maar ek ken my kollega en weet darem hy is nie aan een van die aantygings skuldig nie.
Die opstootjie het my egter aan die dink gesit: Dit is nie die eerste keer dat kritiek oor spelling mense kwaad maak nie, en die geskil draai elke keer hier kort duskant bloedvergieting. Dit het my laat wonder wat die geskikte reaksie op Bill B se uitlatings behoort te wees. Wat is die plek en rol van spelling, en hoe moet ons dink oor mense wat nie dié vaardigheid (kan) bemeester nie?
Afrikaans oor die nuwe eter
Vrydag 17 November 2017	Geplaas deur Sophia Kapp
Lees 2741 tye
VivA het op 14 November 2017 'n simposium aangebied oor Afrikaans oor die nuwe eter waarin daar besin is oor die posisie, rol en moontlikhede van en vir Afrikaans in die uitsaaiwêreld.
Interessant is dat "eter" heelwat navrae van gebruikers en voornemende simposiumgangers ontlok het. Die woord het natuurlik meer as een betekenis (dit kan ook verwys na iemand wat eet of na die chemiese stof waarmee kroeks in ou films hulle slagoffers tydelik buite aksie gestel het), maar ons het hier te make met die betekenis wat soos volg in die Woordeboek van die Afrikaanse Taal opgeneem is: hipotetiese, onwaarneembare medium wat orals teenwoordig is, selfs in absolute vakuum, en alles deurdring, oorspronklik in die fisika ingevoer om kragte soos dié tussen ladings op 'n afstand van mekaar te verklaar en om as draer te dien van die elektromagnetiese golwe, net soos lug die draer is van geluidgolwe en dan ook (in die besonder) dié medium, beskou as die draer van radiogolwe. Dit is, volgens einste woordeboek, ook [i]n die antieke kosmologie, vermeende vyfde element wat die lugruim bo die maan sou gevul het; 'n hoër vorm van vuur waaruit die son en die sterre saamgestel was, of van lug wat deur die gode ingeasem is.
Ons bevind ons dus so 'n bietjie tussen die sterre, in 'n magiese, mitiese goderyk waar enigiets moontlik is.
Die bulle se boeke
Donderdag 09 November 2017	Geplaas deur Sophia Kapp
Lees 2104 tye
Ek is al vir baie goed in my lewe uitgeskel, maar die een wat my die vieste in gehad het (en my die viesste gemaak het), was die etiket van "taalbul" wat op 'n kol om my nek gehang is. Kyk, ek is bereid om oor baie beledigings my oë te rol en stil te bly, want nie alles is 'n oorlog werd nie, maar 'n taalbul was ek wragtig nog nooit. Taalkoei, dalk, en hoewel ek my daaroor ook dalk sal wip, is dit ten minste biologies korrek. Ek het vroulik in hierdie lewe aangekom en so sal ek hier weg.
Maar goed, die bakleiery was eintlik oor mense (mense, want vroue mag deesdae saampraat) wat taal maak en dit dan gebruik/misbruik om die res van die arme taalgemeenskap te verwar. En dan het hulle nie eers die ordentlikheid om hulle eie verwarring op te los voor hulle ander verwar nie, want kyk net wat gaan in woordeboeke aan: Die Woordeboek van die Afrikaanse Taal (WAT) en die Etimologiewoordeboek van Afrikaans (EWA) sê "altwee" is korrek. Die Handwoordeboek van die Afrikaanse Taal (HAT) en die Afrikaanse woordelys en spelreëls (AWS) sê slegs "al twee" is korrek. Oor die woord "raar" sê HAT dit beteken "eienaardig", die HAT se Taal- en Feitegids sê as jy "raar" gebruik om "seldsaam" aan te dui, is dit 'n anglisisme, en die WAT gee albei gebruiksmoontlikhede ("seldsaam" en "eienaardig") by "raar". Die Taalkommissie sit al weer op die draad oor "raar", want dit is opgeneem, maar die AWS sê niks oor die betekenis nie.
Sulke wisseling is vir gebruikers frustrerend, dit gee ek geredelik toe. Maar dit is ook onvermydelik dat dit sal gebeur, en wel oor 'n paar redes:
Vrydag 03 November 2017	Geplaas deur Sophia Kapp
Lees 2083 tye
Kry anderdag 'n oproep van 'n ontstoke VivA-gebruiker: Kan ek asseblief (op 'n VivA-briefhoof – hy wil 'n logo op sy ammunisie hê) 'n brief skryf wat hy aan sy plaaslike koerant kan stuur oor hulle foutiewe gebruik van die kleinletter by die woord "christen". Dis nie die eerste keer dat hy dit sien nie; dis vandat hulle daardie nuwe redakteur aangestel het wat Sondae gaan bier drink wanneer die res van die gemeenskap kerk toe gaan. Die klein veerpoot weet van God en sy gebod niks, en hy is doelbewus disrespekvol teenoor Christene/christene. Tyd dat die mannetjie vasgevat word.
Trap versigtig as jy nie kan sien nie
Donderdag 26 Oktober 2017	Geplaas deur Sophia Kapp
Lees 2069 tye
Die internet is 'n fantastiese plek, in die ware sin van die woord. Dis 'n ruimte waarin niks werklik is nie en alles vir die waarheid aangebied word. Dit is 'n versameling kosbare inligting en terselfdertyd die moderne wêreld se grootste rommelhoop. Jy ontmoet groot geeste en denkers daar, en jy loop jou vas teen trolle. Jy kom daar weg verlig, verlos en vermaak, of jy gaan kruip in 'n donker gat in waar jy vir dae nie met mense hoef te kommunikeer nie omdat jy weer eens besef hoe onguur die menslike natuur kan wees.