Ek & jy: verhoudings wat werk deur Louis Awerbuck en Lise Swart: 'n lesersindruk - LitNet
Ek & jy: verhoudings wat werk deur Louis Awerbuck en Lise Swart: 'n lesersindruk
Barend van der Merwe Lesersindrukke 2018-05-23
Ek & jy: verhoudings wat werk
Die meeste mense wat soms na Radio Sonder Grense luister, sal seker weet van Louis en Lise en hulle sielkundeprogram Wie is ek?. Soos verskeie ander RSG-programme het hierdie een ook nou uitgeloop op 'n publikasie, maar Louis en Lise se boek het darem 'n ander titel as die naam van die program; hulle boek se naam is Ek & jy: verhoudings wat werk. Dit is nie 'n boek wat in die algemeen na verhoudinge kyk nie. Die fokus in hierdie boek is spesifiek op die onderwerp van lewensmaats, hoewel daar darem in die inleiding gemeld word dat die boek "ook relevant vir die bestuur van verhoudings in familie-, gesins- of werksverband" (10) is.
Sielkundiges kan lekker stry onder mekaar, net soos in elke dissipline maar. Of dit nou teoloë, historici, argeoloë, dieetkundiges is, of wat die geval ook al mag wees, mense het verskillende idees oor hoe dinge moet werk. In hierdie boek word daar sterk gesteun op die psigoanalitiese idees van Carl Jung (1875–1961) asook die baie bekende Myers Briggs-model van ontleding. 'n Mens moet maar redelik oopkop probeer wees met dié tipe van ding. Die psigologie bied nie kitsoplossings nie. Inteendeel, Awerbuck en Swart se boek is eintlik wat mens sou kon noem 'n tipiese selfhelp boek, omdat dit ook praktiese oefeninge bevat. Die boek is in vier afdelings opgedeel en bestaan uit 13 hoofstukke. Daar is ook 'n opsomming van al die hoofstukke en dit eindig met 'n hele aantal gevallestudies.
Dit is dus 'n baie praktiese boek. Dis nie 'n boek van komplekse filosofie nie. Die filosowe word baie vlugtig besoek, en dan begin die nare waarhede uit die blaaie uitklim. Mense trou met vreemdelinge. Selfs mense wat 15 jaar getroud is, is dikwels vreemdelinge vir mekaar. Dit gebeur weens die aard van mense se verhoudinge. Moeilike vrae word aan die begin van verhoudinge vermy, en dan word dit later 'n kopseer. Die oplossing is vir mense om mekaar beter te leer ken. Dit kan gedoen word aan die hand van vraelyste wat in die boek voorsien word.
Maar verhoudinge vereis natuurlik nie net kennis van die ander persoon nie, dit vereis ook intieme selfkennis. 'n Mens moet jou eie nie-onderhandelbare eise vir 'n verhouding ken. Sê byvoorbeeld jy is soos ek en die reuk van sigarette maak jou naar. Jy sal tog nooit 'n verhouding met 'n roker begin in die hoop dat die persoon eendag sal ophou nie? Of dalk wil jy nooit kinders hê nie. Maak dit dan sin om met iemand te trou wat droom van vyf kinders? Selfs 'n enkele nie-onderhandelbare vereiste kan daartoe lei dat 'n hele verhouding skeefloop.
Dan is daar konflik en kommunikasie. Konflik floreer daar waar wanpersepsies en swak kommunikasie hoogty vier. 'n Mens moenie aanneem dat jy met 'n natuurlike talent vir kommunikasie gebore is nie. Kommunikasie is iets wat elke mens moet aanleer. Daar is baie hoogs suksesvolle mense wat nooit werklik die kuns van kommunikasie behoorlik geleer het nie, en wie se verhoudinge daaronder ly. Wanneer kommunikasievaardighede goed ontwikkel is, kan dit verrykende gevolge vir mense se verhoudinge inhou. Misverstande kan ook teëgewerk word deur groter begrip te ontwikkel. Awerbuck en Swart onderskei tussen temperament en persoonlikheid, en voer aan dat mens moet probeer om die ander persoon se temperament te leer ken, want dit kan 'n groter begrip vir mekaar se gedrag kweek. Mense verstaan en ervaar die wêreld verskillend, en om die verskille te probeer verstaan is die sleutel tot groter begrip en meer suksesvolle en bevredigende verhoudinge.
Volgens Louis en Lise is argumentasie die mees onsuksesvolle manier om die konflik van belange in verhoudinge op te los. Dit is omdat reg en verkeerd ook relatiewe begrippe is. In baie argumente is beide partye reg vanuit hulle perspektief. Geen normale mens wil ook opsetlik 'n ander te na kom nie. Daar is gewoonlik spesifieke faktore wat 'n persoon se gedrag veroorsaak en die konflik kan dan opgelos of bestuur word slegs deur groter begrip vir mekaar te ontwikkel. Die model wat Louis en Lise voorhou in Ek & jy is nie die enigste model wat bestaan nie, maar dit bied een stel praktiese riglyne van hoe mense tot groter insig in mekaar gelei kan word.
Ek & jy fokus, soos reeds gemeld, op lewensmaatverhoudinge, en die voorbeelde en studiegevalle is dan ook uitsluitlik daarop gebou. Dit maak dit ietwat moeilik om die beginsels in die boek in praktiese terme deur te trek na ander verhoudinge. Miskien kan daar nog boeke op hierdie een volg wat meer sal fokus op werksverhoudinge, of op algemene familieverhoudinge. Dit is nogtans 'n boek waarvan ek nie gou ontslae sal raak nie. Dis nie 'n lekkerleesboek nie, dis 'n boek wat mens prakties sal moet gebruik om konflik te ontlont.