Die neerslag van Art Deco in Suid-Afrika as manifestasie van 'n internasionale tydgees en styl, met spesifieke verwysing na die argitektuur
AFRIKAANSE OPSOMMING: Die term Art Deco is afgelei van die wereldbekende 1925-uitstalling wat in Parys, Frankryk plaasgevind het, naamlik L'Exposition des Arts Decoratifs et Industriels Modernes, en het eers in 1966 in gebruik gekom. Dit verwys na die styl wat gedurende die 1920's ontwikkel het en 'n hoogtepunt in die 1930's bereik het. Art Deco is 'n modemistiese styl en vorm deel van die Modeme Beweging. Daar bestaan vele vervormings, vermengings en vertakkings van die styl. Die gedaantes wat die styl aangeneem het, het van die avant-garde na die klassieke gewissel. Dit was 'n volkome of totale styl wat op diverse terreine van die stoflike en geestelike kultuur tot uiting gekom het, byvoorbeeld in meubelontwerp, kleredrag, motorontwerp en veral ook in die argitektuur. Die tydperk tussen die twee wereldoorloe was tekenend van snelle vooruitgang op tegnologiese gebied, wat aangewend is om Art Deco-produkte te vervaardig. Die era is gekenmerk deur nuwe materiale en boumetodes wat die modemistiese gees van die tyd weerspieel het. Die roaring twenties was die era van die geemansipeerde vrou, bekend as die flapper en die era van skemerpartytjies, jazz en Charleston. Dit was 'n opwindende era waarin die mens van die ellendes van die voorafgaande Wereldoorlog probeer wegkom het. Gedurende die 1920's en 1930's is die Art Deco-styl in argitektuur in Europa, Asie, Brittanje, Amerika, Nieu-Seeland, Australia, Afrika en in die besonder in Suid-Afrika aangewend. Die belangrikste kenmerk waaraan Art Deco-geboue geidentifiseer kan word, is die van beklemtoonde vertikaliteit in fasades. Verskeie kenmerke waaraan Art Decogeboue gekenmerk word is die elemente van horisontaliteit, geronde hoeke en lyne wat 'n vaartbelynde voorkoms skep. Skeepsstyl-elemente soos die van patryspoortvensters en skeepsrelings wat 'n invloed van ekspressionisme toon, was algemeen in Art Decoargitektuur. Die ziggoeratvorm of trapvormige terugplasing van boumassas is vrylik gebruik. Geometriese vorms, borswerings, platdakke en die sigsag chevronmotief is in die meeste Art Deco-ontwerpe geinkorporeer. Die Art Deco-styl het op alle terreine van die Suid-Afrikaanse argitektuur gedurende die toepaslike jare 'n neerslag gevind. Dit sluit openbare, kommersiele, residensiele, vermaaklikheids-, sport en ontspanning, kerklike, industriele geboue en monumente in. Alhoewel Suid-Afrikaanse geboue dikwels 'n kleiner formaat as oorsese geboue aangeneem het, was dit volwaardige Art Deco-geboue binne die konteks van 'n internasionale styl. Plaaslik het die styl wel 'n eie karakter aangeneem, veral weens die gebruik van plaaslike boumateriale soos marmer en sandsteen. Ook wat die omamentele aspek betref, het Suid-Afrikaanse argitektuur sy eie stempel op die styl afgedruk aangesien Suid-Afrikaanse flora en fauna as versieringsmotiewe gebruik is. Daar het 'n definitiewe neerslag van die Art Deco-styl in Suid-Afrikaanse argitektuur plaasgevind, wat dit onbetwisbaar 'n manifestasie van 'n internasionale styl maak. Suid- Vfrikaanse Deco neem 'n besondere plek binne die internasionale Art Deco-styl in, waartoe die besondere plaaslike karakter baie bydra.