Vir die volgende geslag …Dr. Dirk Hermann, bestuurshoof van Solidariteit. Foto: Reint Dykema. Hier volg dr. Dirk Hermann, bestuurshoof van Solidariteit, se volledige toespraak wat hy Donderdag op die Solidariteit Beweging se tweede Toekomsberaad gelewer het. Die Beweging het sy 2030-blyplan tydens die geleentheid by die Choose Life-kerk in Moreletapark, Pretoria bekendgemaak. Daar het ons dit nou. ŉ Groepie jong meisies van Afrikaanse Hoër Meisieskool wat met ons raas. ŉ Jong geslag wat aan ons ouer geslag sê ons moet hulle nie van hul toekoms ontneem nie. Hulle sê vir ons dat hulle gaan bou en bly, en dan vra hulle: Wat doen júlle? Verlede Saterdag het ek die Dink-of-Sink-debatkompetisie se hoërskole-eindronde, en so ŉ paar weke gelede ook die uitdunne, bygewoon. Dit werk so: Die spanne kry ŉ onderwerp en dan moet drie argumente binne vyf minute uitgewerk word, onder die spanlede uitgedeel word, en toesprake en teenargumente geskryf word. En dan debatteer hulle vir 30 minute – tot vyf debatte per dag. Briljante kinders. Maar ek sien dit orals. Jongmense met besonderse vermoëns. Hulle het ŉ soort vermoë wat ons nie het nie, of nie gehad het nie. Jongmense met blink oë en ŉ toekoms wat wag. As daar een groot veranderlike vir die toekoms van die Afrikaner is, is dit die veerkragtigheid van Afrikaanse jongmense. Hulle bons terug. Niks kry hulle onder nie. Hulle word groot in omstandighede wat vir ons abnormaal is en hulle gaan oplossings vir hul tyd ontwikkel; oplossings vir probleme wat ons geslag gedink het daar nie oplossings voor is nie. Ons mag nie, bloot omdat ons verwysingsraamwerk nie ŉ toekoms sien nie, vir jongmense sê daar is nie antwoorde nie. Hulle wag in die pylvak vir daardie aflosstokkie wat ons moet aangee. Ons mag nie die aflosstokkie laat val bloot omdat ons glo dat ŉ volgende geslag nie die wenpaal gaan haal nie. Ons is verantwoordelik vir óns been van die wedloop. In die negentiende eeu was die perd die vervoermiddel in stede. Londen se strate was in 1900 vol met 11 000 perdekarre en perdetrems wat deur 12 perde getrek is. Net die perdetrems alleen het 50 000 perde benodig. Die probleem was dat perde mis. Elke perd het tussen 6 en 16 kg se mis per dag geproduseer. In New York met sy 100 000 perde is 1,1 miljoen kg mis per dag geproduseer. Dis ŉ krisis, skryf The Times in 1894. Binne 50 jaar gaan die strate in Londen onder 2,7 m mis bedek wees en die stedelike samelewing was gedoem. Toe kom Henry Ford en hy ontwerp ŉ stelsel wat motors bekostigbaar kan bou. In 1912 verdwyn die laaste perdekarre en die probleem het (letterlik) soos mis voor die son verdwyn – oplossings vir probleme wat voorheen onoplosbaar gelyk het. Die geskiedenis is nie reglynig nie. Daar is ingrype in die geskiedenis met onverwagte uitkomste. Die Vierde Industriële Rewolusie is so ŉ ingryp. Klaus Schwab skryf in sy boek The Fourth Industrial Revolution, dat die kerntema van hierdie rewolusie ontwrigtende kennis is. Kunsmatige intelligensie, robottegnologie, vinnig bekostigbare internet, energieoplossings, ŉ mediese revolusie, onderwystegnologie, veiligheidstegnologie, 3D-drukkers en vele meer gaan die wêreld soos ons dit ken, totaal verander. Nog meer, die Vierde Industriële Rewolusie erodeer die mag van die sentrale staat. ŉ Onvriendelike, swak staat gaan nie meer ons toekoms bepaal nie. Die Vierde Industriële Rewolusie gaan gemeenskappe in staat stel om soveel vryer van die staat te wees. Dit bring my by die onvriendelike staat wat verswak. Ons is nie in ŉ normale, werkende staat nie. Staatsdienste is besig om in te plof en die gemeenskap sal al hoe meer verantwoordelikheid moet neem. Boonop is die regering onvriendelik teenoor minderhede. Mense voel vervreem in hul eie land. Hulle voel magteloos, betekenisloos en geïsoleerd. Hulle wonder dan: Is hier ŉ toekoms? Reguit lyne word vorentoe getrek en dan word mense tereg moedeloos. Die geskiedenis hoef egter nie ŉ reguit lyn te wees nie. Daar is minstens drie faktore wat antwoorde gaan bring op die probleme waaroor ons so bekommerd is. Die eerste is die ontwrigtende kennis van die Vierde Industriële Rewolusie. Dit gaan gepaard met die staat se mag wat swakker word en die gemeenskap se krag wat sterker word. Die tweede is die veerkragtigheid van Afrikaanse jongmense. Hulle gaan net eenvoudig terugbons. Daar is ŉ derde faktor waarsonder die mengsel nie kan werk nie. Dit is die roepingsbewustheid van ons geslag. Ons geslag dra die verantwoordelikheid vir ons tyd. Die Afrikaner het ŉ geskiedenis van veerkragtigheid. Ná elke krisis het die Afrikaner ook teruggebons. Gaan ons die eerste geslag wees wat nie terugbons nie? Wat nie ŉ roepingsbesef het nie? Wat nie besef dat die Here vir ons ŉ opdrag vir ŉ spesifieke tyd en op ŉ spesifieke tyd gee nie? Ons moet doen wat ons moet doen, en dan kan ons op Sy toekomsbelofte vertrou. Ons mag nie jongmense se toekoms steel nie. Ons moet ons deel doen. As jy jou deel doen, sal jy verstom wees oor die antwoorde wat kom op die vrae waarvoor jy gedink het daar nie antwoorde gaan wees nie. Dit is binne hierdie konteks wat hierdie toekomsberaad plaasvind – ons geslag wat hier bymekaar kom in ŉ verbintenis met mekaar. Ons gaan doen wat ons moet doen. Die ander sprekers gaan die ander elemente oor ons verbintenis met mekaar hanteer. Ek praat hoofsaaklik oor werk. Binne die werklikheid van die onvriendelike staat wat verswak, die nuwe moontlikhede van ontwrigtende kennis en jongmense met blink oë het Solidariteit die netwerk van werk begin. Binne die groter Solidariteit Beweging het ons ŉ groepering van instellings wat met werk en opleiding te doen het onder die vaandel van die Solidariteit NetWerk, want dit gaan hier net oor werk. Die Solidariteit NetWerk moet toesien dat die Solidariteit-ledegemeenskap, die Afrikaner-kultuurgemeenskap en die Afrikaanse taalgemeenskap vry, veilig en voorspoedig in die werkplek is. Almal wat wil werk, moet kan werk. ŉ Goeie werk bly die mens se grootste behoefte. Dit bepaal identiteit, gee selfvertroue, gee betekenis, gee stabiliteit en bepaal welvaart. Werk is ook koningrykwerk en arbeid is adel. Ons mag dit dus nie aanvaar as mense in die werkplek geboelie word nie. Ons gaan steeds mense in die algemeen in die werkplek beskerm, maar ons gaan spesifiek optree teen rasseboelies. Ons beplan om weer in 2020 voor die Verenigde Nasies se komitee vir die uitwissing van alle vorme van rassediskriminasie (CERD) te verskyn. Ons vorige verskyning was ŉ reusesukses wat uitgeloop het op ŉ verslag van die Suid-Afrikaanse Menseregtekommissie wat bevind het die toepassing van regstellende aksie in Suid-Afrika is rigied, is slegs op ras gebaseer en het aanbeveel dat dit moet verander. Ons sien ook ŉ nuwe tendens van vals aantygings van rassisme wat gemaak word. Dis krimineel om mense se loopbane deur vals klagtes te vernietig. Ons gaan dit nie aanvaar nie. Solidariteit gaan sy wettige belastingprotesveldtog verskerp. Ons gaan baie sterk opstaan teen planne om voorgeskrewe pensioenbates te gebruik om sukkelende staatsondernemings te help en beslis ook teen die Nasionale Gesondheidsversekering (NGV). Ons kan nie ons gesondheid laat “eskom” nie. Solidariteit het pas begin om mense wat werk, ook volgens hul beroep te organiseer. Oor tien jaar gaan daar ŉ reusenetwerk van beroepsgildes rondom Solidariteit georganiseer wees. Die gildes gaan jongmense help om die arbeidsmark te betree. Studiefondse gaan gestig word, internskappe gaan aangebied word, mentorskappe gaan vir die jongmense gereël word en werk gaan gesoek word. Gildes gaan help met lewenslange leer. Netwerke gaan gevestig word en die gildes gaan opstaan vir die belange van die beroep. Ons gaan mekaar op groot skaal help. Ons plaas groot fokus op die jeug. Solidariteit Jeug moet jongmense toerus vir die werkplek. Binne twee jaar het sowat 8 000 jongmense profiele by ons geskep. Ons het ŉ spesiale loopbaanbepaler wat jongmense help met beroepskeuses. Ons gee inligting oor beroepe. Ons help met CV’s en rus jongmense toe om voorbereid te wees vir werksonderhoude. Ons help met hul vorming en met talle ander aspekte. As ons sê dat ons antwoorde wil bied in die inligtingsera met sy ontwrigtende kennis en as ons ernstig is om ŉ toekoms vir jongmense te bou, moet ons kennisfabrieke bou. ŉ Groot deel van die Solidariteit NetWerk is dus kennisinstellings. Die Solidariteit Skoleondersteuningsentrum moet verseker dat daar oor tien jaar wêreldklas- bekostigbare Afrikaanse openbare en onafhanklike skole is wat op ŉ Christelike grondslag berus. Sol-Tech het reeds 1 200 studente in die onderskeie fases van ambagsopleiding vir sewe ambagte. Sol-Tech word geag as een van die topkolleges in Suid-Afrika. Nou bou ons ŉ nuwe kampus – ŉ R300 miljoen-projek. ŉ Kampus wat die Gautengse LUR vir onderwys, Panyaza Lesufi, byna-byna die stuipe gegee het. “Julle mag nie, mag nie, mag nie!” het hy geskreeu. Nee, mnr. Lesufi, ons mag. Ons mag nie net nie, mnr. Lesufi – ons kán. Des te meer, ons wil en selfs nóg meer – ons móét. Mnr. Lesufi, ons gaan aanhou hoop gee. Die ware hoop word nie deur jou gegee nie en kan nie deur jou weggevat word nie. Dit geld vir al ons projekte. Ons doen niks snaaks nie. Ons doen wat ons moet doen. Ons gaan nie dat politici wat raas en blaas nuwe reg en werklikhede skep nie. Maar as u bekommerd was oor mnr. Lesufi se gesondheid ná sy stuipe oor die R300 miljoen vir Sol-Tech, daar is nóg nuus: – Akademia se nuwe kampus gaan meer as R1,5 miljard kos. Die man gaan ŉ beroerte kry. Akademia het sentrums landwyd en dit gaan nog verder uitgebrei word. Tussen 30 en 40 grade word nou vir akkreditasie voorberei. Grond vir die groot nuwe kampus is reeds bekom. Daar word vir 6 000 studente beplan en die kampus maak voorsiening vir koshuise, ŉ studentelewe en sportvelde. In die era van ontwrigtende kennis is lewenslange leer noodsaaklik. Dit is die taak van S-leer, ons nuwe maatskappy vir lewenslange leer. Ons moet studente egter ook in staat stel om te studeer. Die Solidariteit Helpende Hand het reeds 5 000 studente teen ŉ bedrag van R200 miljoen gehelp. Teen 2030 wil ons die studiefonds tot R1 miljard uitbou. Die groot vraag wat dikwels deur mense gevra word, is: Waar kom die geld vandaan? Die bedryfskoste van die instellings word deur ledegeld, die klein bydraes van baie mense, studentegeld, donasies en bemakings gefinansier. Die eiendomsontwikkeling gaan deur ons nuwe eiendomsontwikkelingsmaatskappy, Kanton, onderneem word. Kanton se bestaansrede is om lewensruimtes vir Afrikaans te bou. Die manier waarop dit gedoen word, is ŉ vennootskap tussen kultuur en kapitaal. Dit bied aan beleggers ŉ goeie finansiële en kulturele opbrengs. Die totale Solidariteit NetWerk gaan aan mekaar gekoppel word deur ŉ ongelooflike IT-stelsel. Dít wat Discovery met medies gedoen het, en nog beter, gaan ons met werk doen. Ons stap die totale loopbaanpad saam met ons lede. Skole, loopbaankeuses, studiehulp, opleiding, werkvoorbereiding, internskappe, werkplasing, beroepsgildes, beskerming in die werkplek, lewenslange leer, medies, pensioen en meer – die grootse werkplan nóg. Die toekoms is nie reglynig nie. Die geskiedenis wys die mis kan voor die son verdwyn. Die toekoms kan antwoorde bring op kwessies waarvoor ons gedink het daar nie antwoorde is nie. Twee groot veranderlikes gaan die toekoms positief kan verander: die ontwrigtende kennis van die Vierde Industriële Rewolusie en die veerkragtigheid van ons jongmense. Die derde groot veranderlike is of ons geslag die roepingsbewustheid het om te doen wat ons moet doen. Vandag se toekomsberaad is ons antwoord op daardie vraag. Ons mag, ons kan, ons wil en ons moet. Ons bou om te bly. Hier is die aflosstokkie waarvoor ek verantwoordelikheid moet neem. In die sakke wat elkeen van julle vandag ontvang het, is daar so ŉ aflosstokkie. Jy moet dit simbolies vir jou kind gaan gee. Dit is jou verbintenis met die volgende geslag. As jy nie ŉ kind het nie, gaan plaas dit op ŉ prominente plek. Dit is steeds jou verbintenis met hierdie geslag en ŉ volgende geslag. Ek wil my twee oudste dogters (van vier) vra om vorentoe toe kom. Mag ek van my lewe sê: Ek het die goeie stryd gestry, ek het die wedloop voltooi, en ek het gelowig gebly. Ek het gedoen wat ek moet doen op ŉ spesifieke tyd en plek, en ek het aan God se toekomsbelofte, daar waar Hy my roep, vasgehou. Ek oorhandig my aflosstok aan my dogters – nie omdat ek klaarmaak nie, maar omdat hulle solank wil begin. Hardloop, my dogters, hardloop. Julle moet nog die stokkie vir my kleinkinders aangee.