Presisievoeding | Landbou
Skaapboerdery het oor die jare baie verander en dit gaan in die toekoms nog meer verander, ook wat voeding aanbetref. Tans kry alle skape in ‘n trop dieselfde byvoeding. In die toekoms gaan voedingsaanvulling op grond van elke dier se genotipe (genetiese samestelling) geskied, bekend as voedingsgenomika (Nutrigenomics/Nutritional Genomics). Dus individuele voeding volgens genetiese samestelling. Presisievoeding is die voorloper hiervan.
Presisievoeding is om die regte byvoeding (bv. lek, rantsoen, produk, ensovoorts) van die regte kwaliteit (Blache & Martin, 2010) teen die regte peil (hoeveelheid), op die regte tyd en vir die regte periode (tydperk) aan skape te voer. Die doel is om die genetiese potensiaal van die skape ten volle te ontsluit om optimale produksie en reproduksie te verseker vir maksimum winsgenerering. Presisievoeding het enersyds ten doel om hoër wins te genereer en andersyds om produksiekoste te verminder. Dit is belangrik om daarop te let dat die duurste produk altyd dié een is wat nie gewerk het nie!!
Presisievoeding is ook bekend as “Focus” en “Target” voeding (Blache & Martin, 2010). Presisievoeding beteken die voorsiening van byvoeding op daardie stadium wat dit die grootste respons gee en teen daardie peil wat dit die mees koste-doeltreffende respons sal gee en dat dit net lank genoeg gevoer word om ‘n optimale respons te gee vir maksimum winsgenerering. Die uitdaging is om presisie voedingsaanvulling wat gemik is op individuele gebeurtenisse, wat die meeste winsgewend sal wees (Rowe, 2003) en wat waarskynlik aansienlike verbeterings in produktiwiteit te weeg gaan bring, te identifiseer (Martin et al., 2004). Presisievoeding fokus hoofsaaklik op die volgende strategieë om die produktiwiteit en doeltreffendheid van skaapboerdery te verbeter, want wins word hoofsaaklik op grond van doeltreffend en nie soseer net op produkprys gemaak nie:
· Verhoging van spermproduksie en libido van teelramme om lampersentasie te verhoog.
· Verhoging van ovulasietempo van teelooie om lampersentasie te verhoog.
· Beperking van embrionale en fetale vrektes om lampersentasie te verhoog.
· Maksimering van postnatale (na geboorte) lamoorlewing en lamgroei om maksimum vleis- en wolproduksie per hektaar te verseker.
Die voorvereistes om presisievoeding met welslae toe te pas, is dat nuwe tegnologie en nuwe veeboerderypraktyke gebruik moet word; ‘n mate van rekordhouding is noodsaaklik; koggelramme moet gebruik word; ‘n kort paarperiode (maksimum 28 dae) is belangrik; ooie moet geskandeer word; ‘n doeltreffende gesondheidsbeheer en siektevoorkomende program moet gevolg word.
Dit is belangrik om daarop te let dat rykdom nie in die aantal ooie waarmee geboer word lê nie, maar in die aanwending van tegnologie. In hierdie verband is Australiese konsultante dit eens dat die gewilligheid van ‘n produsent om nuwe tegnologie en bestuurspraktyke in sy kudde te gebruik, grootliks sy winsgewendheid bepaal. Dr. Jenny Anderson (2005) maak die volgende stelling: “Get the nutrition right and everything else will fall into place.” Die mees winsgewende skaapprodusente spandeer minstens 21 % van hulle inkomste uit ‘n ooi aan byvoeding. Sien aangehegte artikel oor “Presisievoeding verhoog winsgewendheid van skaapboerdery” oor hoe om presisievoeding in die praktyk toe te pas vir maksimum winsgenerering.