Die ganse land het ’n belang by hoe die onverkwiklike gebeure by die Potchefstroomse kampus van die Noordwes-Universiteit hom afspeel. Dit is lank nie meer ŉ huishoudelike saak nie. Veral minderhede het ’n groot belang by die afloop.
Op die oog af, maar erg oorvereenvoudig, lyk dit of die rektor, prof. Dan Kwgadi, sy eie magte taamlik rek om die minister van hoër onderwys se duidelike planne vir universiteite, waar Afrikaans nog ten volle of ten dele tot sy reg kom, deur te voer. Ten regte of ten onregte word hierdie planne onder die vaandel van transformasie aangepak en skynbaar gestoomroller. By die Universiteit Stellenbosch onder prof. Russel Botman is ’n komponent selfs geaktiveer om ’n transformasieplan te stoomroller wat nie deur die raad goedgekeur was nie.
Oppervlakkig beskou, word die seine nou uitgestuur dat hier ’n groot hofsaak aan die broei is om finale arbiter te wees oor wat die Grondwet bedoel of nie, en intussen word vertroue in die Grondwet gesloop.
Kwgadi het, volgens die media, aangedui dat hy slegs een dekaan per fakulteit vir die drie kampusse saam beoog. Voorts het hy voorheen aangedui dat die taalbeleid binne die fakulteite die verantwoordelikheid van hierdie dekane sal wees. Oor laasgenoemde aspek word in die mees onlangse verlede geswyg. Dit beteken nietemin dat dit struktureel onmoontlik sal wees dat kampusrektore en hul onderbou behou kan word – daar is dus die vooruitsig van ’n situasie waar kampusse hul strukture wat kan waak oor die eiesoortigheid daarvan kwyt sal wees.
Rapport vra in sy hoofartikel dat wysheid by dié raadsvergadering sal seëvier. Daarmee kan nie fout gevind word nie, maar dit lyk of wysheid alleen nie genoeg gaan wees nie. Dit lyk inderdaad of beginsels teen mekaar te staan kom wat moeilik versoenbaar is. Dit voer die kwessie terug na die Grondwet, en die party wat wil seëvier, sal doodseker moet maak dat dit wat hy wil hê, al is dit ná ’n hofsaak, grondwetlik baie suiwer optree.
En miskien, in die breë belang, is dit goed dat daar vir eens en altyd uitsluitsel verkry word oor watter weergawe van transformasie die Grondwet die beste weerspieël. ’n Rasbenepe weergawe waar taal en kultuur gestoomroller word, klink op die oog af nie na iets wat grondwetlik en volkeregtelik kan standhou nie, al is daar politieke ontleders wat die Grondwet as liberale Grondwet verkwansel waarin te alle tye “one nation, one law” geld. Maar in hul ywer om die konsep te verkoop verswyg hulle dat die “one law”, die Grondwet, bepalings soos artikel 235 en ander – soos bepalings oor taalregte – bevat.
Ek beskou die banier waarna Me Kotze hierbo verwys as haatspraak teenoor die Afrikaner. Die swartes wat dit opgestel het en ook vertoon het besef duidelik nie wat se implikasies dit t.o.v. vreedsame naasbestaan vir ons almal inhou nie. Dit wek weersin by ons as Afrikaners en dra by tot die polarisasie tussen wit en swart. Ek is bevrees dat as hulle die saak te ver voer, die onwenslike gevolge van hul dade naderhand nie meer omgekeer sal kan word nie. En dan het ons moeilikheid wat kon gebly het. Of is dit waarna hulle soek?
Hierdie is ‘n saak wat PUK studente nie gaan laat staan nie. Ons is geregtig op onderwys in ons moedertaal. PUK is die laaste volwaardige Afrikaanse Kampus in die land, en on is tot hom geregtig. Die huidige regering is die wat die huidige grondwet opgestel het, en die wat hom net toepas waar dit hulle baat.
Met verwysing na die banier,dis eintlik ironies dat hulle nou die NWU wil terugvat. Dit het in die eerste plek nie aan hulle behoort nie.
Ek het drie kinders wat op die puk studier ,ek het net gister`n epos ontvang van af die Puk dat Prof. Kwgadi niks met die hele bedryf te doen het nie. My vrou was nou vir `n Ma en dogter geleentheid daar en sy se dat die koshuise deur SR lede besoek is en dat die inligting wat deurgegee is meer strook metdie bogenoemde brief van Herman Toerien so iewers is `n baie groot slang in die gras.
“Hy is op 7 November om 15:00 vir die laaste keer gesien. Hy het ŉ swart langmouhemp en ŉ swart broek aangehad,” het Rechner gesê.
Ek wil net vra Gustav Wilhelm v/d Merwe… as jy die berig lees, en jy is iewers veilig, stel asb net jou Ma in kennis, want jy is nie die een wat elke dag moet sit en Warry” is my kind ok? lewe hy, het hy kos… ek word so kwaad vir mense wat net verdwyn, sonder om iemand intelig… en dan na n paar maande POP hul net weer op. Jammer aan Gustav se ma as jy dink ek klink wreed, maar besef hy wat se hel jy deur moet gaan… Ek hoop van harte dat jy veilig is: meskien het jy tyd nodig om te dink ? of vlug jy ? Mag met die hulp van die Pink Lady’s en ander mense, jy gevind word… sal opvolg wil lees.
Adv Busi, jy vra vir die kans om jouself te bewys. Ons hou jou met valkoë dop. Moenie jou kans verspil met bollie nie. Pleks jy met soveel ywer toesak op die ander onheile in ons land. Daar is ‘n lys so lank as my arm, jy kan kies en keur. Maar nee, jy kies op om Thuli te fokus vir R500k, en draai ‘n blinde oog vir die staatskaping van miljarde der miljarde rande. Het jy al enige iets verder gedoen as Thuli se verslag???
Volgens Sommerfeld kon nie sy nie wag vir die geboorte van klein Callie nie. “Sy is net die pragtigste dogtertjie. Ek is klaar so lief vir haar.”