Sesde Sondag van Paastyd (Palsmsondag) - Missio
Sesde Sondag van Paastyd (Palsmsondag)
Die sesde Sondag van Paastyd staan bekend as rogate, "roep". In Psalm 98 word die hele skepping opgeroep om eer te bring aan God, wie se liefde en trou ewig is. In beide die Johannestekste word ons opgeroep tot liefde, want in ons liefde vir mekaar, vir God en vir ander beleef die wêreld God se liefde. In Handelinge lees ons hoe ook nie-Jode op God se roepstem reageer en in Christus glo.
Handelinge 10:44-48 – God roep ook mense wat nie Jode is nie
Psalm 98 – Die heelal roep uit dat God oorwin het
1 Johannes 5:1-6 – In ons liefhê van mekaar roep God die wêreld.
6Die Een wat deur die water van sy doop en die bloed van sy dood na ons toe gekom het, is Jesus Christus; nie net deur die water nie, maar deur die water én die bloed. Die Gees is die getuie daarvan, en die Gees is die waarheid.
Die sesde Sondag van Paastyd staan bekend as rogate, "roep". In Psalm 98 (oa) word die hele skepping opgeroep om eer te bring aan God, wie se liefde en trou ewig is. Die liturgie wil aansluit daarby om God se naam groot te maak.
5Sing tot eer van die Here…
(Uit Psalm 98)
Die sesde Sondag van Paastyd staan bekend as Rogate ("Roep")
Gebruik dalk 3 lidmate om elk een van die Skrifgedeeltes wat met "roep" verband hou voor te lees.
Dit word telkens afgewissel met 'n gemeente respons in die vorm van 'n gepaste lied wat liefs staande gesing kan word.
1e Skriflesing: Jesaja 40:3-5 ()
Lied 205 "Bring lof aan die Vader 1,3"
2e Skriflesing: Jesaja 40:9-11 ()
Lied Psalm 23 (Lina Spies) "Die Here is my herder… vs 1,2,3"
3e Skriflesing: Psalms 86:1-7 ()
Lied 273 "Laat my met U verenig lewe 1, 4"
(Outeur onbekend, uit Gebedeboek met liturgiese voorstelle. Saamgestel deur die Sinodale Eredienskommissie van die Oos-Kaap Sinode van die NG Kerk. Datum onbekend)
Skriflesing: Johannes 15:9-17
Kinders verstaan Johannes se verbintenis van liefde/vriendskap aan gehoorsaamheid. Kinders gehoorsaam mense eerder as reëls, veral dié mense vir wie hulle respek het of van wie hulle hou. Jy kan uitbrei oor leiersfigure/sporthelde wat spelers/mense maklik navolg.
Op soortgelyke wyse volg ons Jesus/God na en doen wat Hy sê, omdat ons vir Hom liefhet, en Hom gehoorsaam.
Vandag is Moedersdag! Kyk hier vir interessante feite oor die geskiedenis van Moedersdag.) Gesels met die kinders oor hul mammas. Vra hoe hulle weet hul mammas is lief vir hulle – meeste van die antwoorde sal te doen hê met die goed wat Mamma dóén. Vra dan hoe ons vir Mamma kan wys ons is lief vir haar. Verbind die antwoorde aan die teksgedeelte: Jesus is lief vir ons. Omdat Jesus ons liefhet, is ons ook lief vir ander. Ons kan ons liefde vir ander mense wys op allerhande maniere (verwys na die maniere waarop hulle gesê het hulle kan vir Mamma wys dat hulle haar liefhet. Om aan te sluit by die inleiding van die preek, kan jy ook verwys na die verskillende barmhartigheid bedieninge van die gemeente en hoe die kinders daarby betrokke kan raak, bv. gebed, ou speelgoed skenk, geld insamel, besoeke aan aftree-oorde, ens.)
Sluit af met 'n gebed vir mammas. Laat die kinders dit hardop agter jou aan bid:
Here Jesus/ dankie dat ek U kind is. / Dankie ook vir my mamma. / Help my om liefde te wys / vir my mamma / en vir ander mense. / Amen.
Vertel die pragtige storie van "Four Feet, Two Sandals" deur Karen Lynn Wiliams and Khadra Mohammed. "It tells of two little girls in a refugee camp in Peshawar who come away from a scramble for used clothes each wearing one beautiful yellow sandal with a blue flower on it. Neither girl has other shoes. Rather than fight over the sandals they decide to take turns wearing them one day each. Some days when they are together they each wear one just for fun. When one girl's family is moved on to America, the girls decide to each keep one sandal as a memory and as hope that one day they will again share together in America." (Bron)
(Prent van Doug Chayka)
Vertel die storie: "The Proper Use of One's Shell": "The Proper Use of One's Shell is a story about a little snail and the snail's search for friendship and love. At a time when she feels very lonely, the little snail meets Sonny the Sunflower. The little snail says that she is not attractive the way Lily the ladybug is, she has had her feelings hurt by Hassan the Honeybee, and she could not follow the rules of friendship set down by Sammy the slug. Sonny the Sunflower tells the little snail about love, using the words from I Corinthians 13. The little snail says that she cannot know for sure that Sonny is a true friend because the little snail cannot see Sonny's face. She slides back into her shell and cries. But Sonny whispers that "Love is patient, love is kind…" and gradually the little snail feels loved by Sonny–who has bent down, and brought his face closer to the little snail. At last, the little snail feels loved from the inside out. Unfortunately, Sonny, who was supposed to stay upright, facing the sun, begins to drop his seeds. He says that there is no greater love than one who will lay down his life for his friends. As Sonny's petals begin to fall to the ground, the little snail is comforted by remembering Sonny's important words: "Keep me in your heart and you will never really be alone." The little snail plants sunflower seeds in honor of Sonny and she teaches the lessons she has learned to Ricky the red ant. This busy red ant tells the little snail how beautiful she looks, with many colors reflecting off her shell!"
Mense wat ander help is gesonder en leef langer. Dit is een van die bevindings van 'n navorsingspan o.l.v. Stephen Post, professor van bio-etiek by die mediese skool van Case Western Reserve University. Die navorsingspan het vyftig wetenskaplike studies oor vrywilligers bestudeer en gevolgtrekkings daaroor gemaak.
Een van hierdie studies, deur die Cornell Universiteit, het 427 vroue, almal getroud met kinders, oor 30 jaar gevolg. Die navorsers het bevind dat slegs 36% van vroue wat gereeld vrywillige diens gelewer het 'n groot siekbed ervaar het, teenoor 52% van diegene wat nooit vrywillig diensbaar was nie. Ander studies het bevind dat diegene wat hul tyd vrywillig in ander se diens spandeer, langer leef dan diegene wat dit nooit doen nie. Gereelde vrywilligers het 'n 44% verminderde kans op 'n vroeë dood teenoor diegene wat nooit vrywillige diens verrig nie.
Wetenskaplikes kon die spesifieke areas in die brein beskryf wat gestimuleer word wanneer empatiese en meelewende emosies beleef word.
Prof Post sê: "Hierdie studies kon die diepliggende vreugde en genot in die chemiese strukture van die brein, wat gepaard gaan met diens aan ander, identifiseer. Dieselfde emosies word nie beleef wanneer mense uit blote pligsbesef handel nie. 'n Tjek wat vir 'n goeie saak uitgeskryf word, lei nie noodwendig tot hierdie soort diep belewenis nie. Die brein ervaar geluk wanneer mense daarin slaag om 'n egte vrygewige ingesteldheid in verhouding tot ander mense ontwikkel. Daar is die glimlag, die stemtoon, die bemoedigende aanraking van die skouer. Ons praat van altruïstiese liefde, liefde wat die belange van die ander hoër ag as eie belange."
(Jeanie Lerche Davis, "The Science of Good Deeds," WebMD.com, November 28, 2005)
Geroep om liefde te versprei
Die sesde Sondag van Paastyd staan bekend as "Rogate" of "roep". Ons word vandag opgeroep om te lewe en te getuig van die Een in en deur wie ons lewe. Volgelinge van Jesus word geroep as gestuurdes om liefde, blydskap en vriendskap na 'n deurmekaar en seer wêreld te bring. "The Christian vocation is to give love freely and generously without counting the cost or wondering and worrying about who is on the receiving end of our limitless love." (O'Day, soos aangehaal deur Pieter van Niekerk in Preekstudies 2011-12).
Ons teks roep ons op om agente van die liefde te wees. Ons hoef nie egte liefde te genereer nie. Ons verleentheid is dat ons nie kan nie. Soos 'n menslike ketting wat emmers water aangee wanneer 'n brand geblus moet word, moet ons die liefde by die ware Bron ontvang, en aangee. In hierdie aksie spat die liefde ons ook nat, en verander dit ons lewens.
Bron van egte liefde
Jesus begin sy oproep tot liefde in vers 9 met die bevrydende woorde: "Soos die Vader My liefhet, het Ek julle ook lief. Julle moet in my liefde bly."
Regdeur die Johannes-evangelie word die diepe liefde tussen Vader en Seun uitgebeeld. Die Heilige Gees word ook ter sprake gebring in die beskrywing van die heilige Familie van Vader, Seun en Gees as liefdesgemeenskap. As mens wil weet waar ware liefde heers, is dit te vind in die liefdesband van die goddelike Persone, Vader, Seun en Heilige Gees.
Hierdie drie-enige goddelike Familie trek ons in liefdesgemeenskap in. Die Vader het lief, stuur die Seun as gesant van die liefde om liefde in die wêreld uit te stort. Die Seun versamel deur die werk van die Gees 'n liefdesgemeenskap.
In Johannes 15 praat Jesus met die embrio van die liefdesgemeenskap wat die Triniteit in die wêreld stig. In hierdie gesprek verduidelik Hy dat liefde die standaardkwaliteit is van die gemeenskap wat die Triniteit stig.
Jesus se kerk is dus 'n liefdesgemeenskap. Die kerk is soos 'n dam met 'n invloei en 'n uitvloei.
Die invloei is die liefde wat Jesus aan die kerk as gemeenskap betoon. Hierdie liefde beleef Jesus van die Vader, en Hy gee dit deur aan die kerk. Die kerkgemeenskap is groep om die liefde aan die wêreld deur te gee.
Dit is verskriklik belangrik om te snap die kerk hoef nie self die liefde te skep nie. Die kerk is nie 'n liefdesfabriek nie. Die oomblik wanneer ons mekaar oproep om liefde te skep, is ons met moralisering besig. Die oomblik dat ons mekaar begin verwyt dat ons nie genoeg liefde het nie, maak ons die liefde dood.
Ons kan nie liefde skep nie. Ons moet hierdie "verleentheid" ernstig neem. Ons kan liefde net ontvang. Ons kan dit net van die Vader, deur die werk van Jesus en die Heilige Gees kry en beleef. En hierdie liefde dan met ander deel – oor alle denkbare grense heen.
God is die Bron van die liefde. Jesus betoon dit aan ons. Die Heilige Gees stort hierdie liefde in ons harte uit (Rom. 5:5).
Wie tekort kom aan liefde, moet in die liefdevolle hande van Jesus val. Moet hierdie liefde fisies, emosioneel en geestelik toeëien. En daaruit leef. "Julle moet mekaar liefhê soos Ek julle liefhet." (12)
Riglyn vir die liefde
Hoe weet mens jy bly in Jesus se liefde? Vers 10 gee die sleutel: "As julle my opdragte uitvoer, sal julle in my liefde bly, net soos Ek die opdragte van My Vader uitvoer en in sy liefde bly."
Jesus skep 'n geloofsgemeenskap deur sy geboorte, lewe, lering, sterwe, opstanding en hemelvaart. Sy lering is geweldig belangrik. Die lering spel vir ons as geloofsgemeenskap uit waar ons vandaan kom, hoe ons geskep is, en wat die wyse is waarop ons moet leef. Jesus gee opdragte. Jesus gee ook die sleutel wat die opdragte ontsluit: die sleutel is liefde. Mens kan nie Jesus se opdragte uitvoer in 'n ander toonaard as dié van die liefde nie.
Hoe lyk hierdie liefde? Mense kan baie opinies hê oor wat liefde is. Hieroor laat Jesus nie twyfel nie. Liefde is om slawe-klere aan te trek en ander te dien, selfs hulle voete te was (Joh. 13). Dis selfopofferende, nederig diens. Liefde is om die Vaderhart, soos geopenbaar in die Bybel, te verstaan en vanuit die Vader se liefde te lewe (Joh. 15:9). Liefde is om in gemeenskap met die ware Wingerdstok te lewe en vanuit Jesus se teenwoordigheid Jesus se bediening op aarde voort te sit (Joh. 15:1-8). Liefde is om jouself te verloën, jou kruis op te neem en agter Jesus aan te loop.
Liefde verg altyd 'n prys. Die prys is selfverloëning. Dit is om jou eie agenda op te skort en God se agenda uit te leef. Liefde is altyd meer as selfbevestiging. Jesus het ons lief (bevestiging), maar Jesus vra ons om hierdie liefde diensbaar op ander uit te stort.
Die maatstaf vir ons liefde is Jesus se lering, Jesus se gebooie. Om een van die ander evangelies aan te haal:
Jesus antwoord hom: "Die eerste is: 'Luister, Israel, die Here ons God is die enigste Here. Jy moet die Here jou God liefhê met jou hele hart en met jou hele siel en met jou hele verstand en met al jou krag.'
Toneel van liefde
Elke misdaad het 'n plek waar dit plaasvind. Die misdaadtoneel is 'n belangrike aspek van die ondersoek wat na die misdaad gedoen word.
In hierdie sin van die woord kan ons van die ruimte of plek van liefdebetoning praat. Watter aanduiding gee Jesus vir ons hieroor? Wat is die plek of toneel wat ons liefdesbetoon afspeel.
In ons teks bring Jesus vriendskap ter sprake. Vriendskapsliefde was in die antieke wêreld as 'n baie hoë vorm van liefde gesien. Jesus sê immers: "Ek noem julle nie meer ondergeskiktes nie…. Nee, ek noem julle vriende…." (15)
Sou Jesus ons hiermee help verstaan dat vriendskap 'n belangrike toneel of ruimte vir liefdesbetoon is?
Opvallend dat vriendskap dikwels gebruik word as sleutel tot evangelisasie. Diegene wat jy onder jou vriende tel, is 'n baie belangrike ruimte vir liefdesbetoon en die deel van die evangelie van liefde.
Baie kerke en meer informele geloofsgemeenskappe begin doelgerig vriendskap en die vorming van nuwe vriendskappe gebruik om ruimtes te skep waarin die liefde van die Here gedeel kan word. Dit geskied sonder agenda. Gelowiges deel nie liefde om mense daarbuite "sag te maak" om die boodskap van Jesus te aanvaar nie. Gelowiges deel liefde om die integriteit van 'n lewe saam met Jesus te illustreer. Mense kan besluit om hulle vertroue in Jesus te stel, en ook vanuit die Bron van liefde te leef, op grond van die lewenstyl wat hulle sien.
Avontuurlike ruimtes vir liefde
Jesus sluit sy lering in die Johannes-evangelie af met die opdrag: "Soos die Vader My gestuur het, stuur Ek julle…." Die liefdesdaad van Vader en Seun om uit te reik na die wêreld en 'n groeiende groep mense in liefdesgemeenskap in te sluit, word nou deur Jesus se kerk voortgesit. Die opdrag tot liefdesbetoon is 'n opdrag van liefde-op-'n-missie.
In hierdie trant begin baie gelowiges onwaarskynlike plekke benut as sentra van liefde. Daar is gemeenskappe wat in kroeë kerk hou, of op ander openbare plekke. Hulle behaal sukses daarmee. Steve Sjogren vertel hoedat jongmense die evangelie deel deur toilette gratis in winkelsentrums te was. Gevra waarom, sê hulle dis omdat hulle Jesus liefhet en soos Jesus wil dien. Hulle help bejaardes by winkelsentra om hulle pakkies motor toe te dra, en dan vergoeding te weier. Gevra waarom, sê hulle hul het Jesus lief.
In hierdie avontuurlike benadering is die kerklike of gemeentelike program of aksies nie langer die ruimte of toneel vir liefde nie. Die wêreld, die nood van die wêreld, die plekke waar die wêreld vergader, verskaf die ruimte en agenda vir die kerk se liefdesbetoon.
Baie gelowiges ontdek dat die kerklike program nie die hooftoneel vir hul liefde en diensbaarheid is nie. Dit is 'n bevrydende ontdekking, want die kerklike program (hoe noodsaaklik ook al) isoleer gelowiges van die wêreld.
Werkplekke – daar waar ons in elk geval 'n groot deel van ons lewe deurbring – word 'n belangrike avontuurlike toneel van liefde. Baie lidmate getuig dat die Here hulle by die werk gebruik om liefde in te weef in die lewe van kollegas. 'n Ouer kollega help 'n jonger vriend deur 'n huwelikskrisis, of begelei iemand om sy/haar vertroue in die Here te plaas.
Gelowiges laat die Here toe om hulle te verras met geleenthede om die Here se liefde te deel. 'n Vriend vertel onlangs hoe hy met 'n petroljoggie bevriend geraak het. Die vriendskap begin toe die joggie hom uitvra oor Rick Warren sy Purpose Driven Church wat op die passasiersitplek lê terwyl hy brandstof ingooi. Die joggie het dit ook gelees. Hy gaan gooi gereeld petrol in spesifiek wanneer dit sy joggie-vriend se skof is. So kom hy agter die petroljoggie wil graag verder studeer. Hy is nou besig om geleenthede vir die jongman te bemiddel.
'n Groeiende "mekaar"
Jesus se opdrag is dat ons mekaar moet liefhê. Hierdie "mekaar" is nie 'n geslote groep nie. Te veel gelowiges meen "mekaar" is slegs die groep mense wat tans lede van die geloofsgemeenskap is. Jesus se bedoeling is dat ons liefde vir die geloofsgenote, maar ook teenoor diegene wat tans nog buite geloofsgemeenskap staan, die kerk sal laat groei. Ons naaste is diegene met wie ons pad van dag tot dag kruis.
Kom ons doen moeite met liefdebetoon teenoor almal met wie ons pad kruis. Kom ons doen dit met die liefde van die Here.
Jesus sê: "Dit sê Ek vir julle sodat my blydskap in julle kan wees en julle blydskap volkome kan wees. " (11)
Hierdie blydskap van diens is iets wat wetenskaplikes vandag in jou breingolwe en die chemie van jou brein kan meet. Dit hou jou ook gesond en laat jou sommer langer leef!