Nuuskommentaar: Is ek wit of blank, en jy swart of Afrikaan?Argieffoto. Suid-Afrikaners word van kleins af attent gemaak om nie die “K”-woord te gebruik nie. In Nederland, volgens ’n Vlaamse publikasie, raak die debat oor aanvaarbare rasterme ook feller namate pluraliteit toeneem. Teen dié tyd weet elke Suid-Afrikaner dat die “k”-woord taboe is, en namate tyd verloop, word nog meer woorde wat ras-kwetsend kan wees, ook asdrom-woorde wat iemand selfs in die tronk kan laat beland. ’n Reeks op TV, Bantu Hour, het dit nodig gevind om te verduidelik dat in terme van die teikengehoor die woord hier bloot “mens” beteken. Die woord “naturelle” het skaars bestaan, toe is dit in die ban. Die woord “swart” is op die oomblik nie net hoogs aanvaarbaar nie, maar word gebruik as ’n vrypas om verskeie rasdiskriminerende praktyke te beoefen, en gekoester onder ’n kombers genaamd transformasie, die grootste rassis te wees sonder die gevaar om daarvan beskuldig te word. In Suid-Afrika het dit ’n pyn geword weens die onewehandigheid waarmee instellings wat rassisme moet aanspreek, juis rasdiskriminerend te werk gaan. ’n Relatief nuwe gebruik in Suid-Afrika is om die woord “blank” in formele geskrifte te vermy en met “wit” te vervang. ’n Halfdosyn van die een, en ses van die ander, sou baie lesers voel, sou hulle die sensitiwiteit daaragter bemerk, of attent daarop gemaak word. Die Vlaamse dagblad, De Standaard, neem die kwessie op in ’n artikel. Dit word aangebied as ’n Nederlandse debat. Die gevoel is dat die woord “blank” te kru op teenstellings met swart dui, en dan as antoniem staan vir die woord “neger”. Trouens, in die VSA is reeds hierby verby beweeg om nie kwetsend in identifikasie te wees nie; “neger” het “swart” geword, en meer onlangs “African American”. In Nederland het “swart” voorlopig die eindbestemming geraak. Die “politiek korrekte” gebruik van die woord “allochtoon” van die afgelope paar dekades haal ook al meer gesaghebbende Nederlandse en Vlaamse publikasies se snippermandjie van onaanvaarbaarhede. Na bewering het pres. Donald Trump onlangs nog sout op die wonde gegooi deur na Afrikalande en Haïti as “sh*thole countries” verwys, en net om die raskwessie te onderstreep, glo ’n voorkeur vir wit uitgedruk met ’n versugting te hê oor meer immigrante van Noorweë. Rasterme is gedurig op reis, en dit kry selfs meer woema as dit in ’n ander konteks momentum kry, soos die fel debat oor Zwarte Piet. Destyds, met die Marthinus Choegoe- en Marlene Lehnberg-moordsaak, het die Duitse publikasie nog Choegoe as ’n “Einbeinige Neger” (neger met een been) beskryf. In ’n stadium was daar selfs taalreëls oor die gebruik van hoofletters wanneer die woord gebruik is om swart mense se ras aan te dui. Trouens, die ou speltoetser wat die uwe gebruik het, ken nie die woorde neger, bantoe en ander as dit nie met hoofletters geskryf is nie. Dieselfde taalreël het egter nie vir woorde soos blank en wit gegeld nie. ’n Interessante verskynsel is dat Suid-Afrika nou meer dikwels in sommige publikasies oorsee nuusdekking kry, en nie altyd noodwendig oor die politieke bedeling hier nie. Wat egter ook opmerklik is, is dat filosowe en politici ook al meer die woord “apartheid” gebruik in hul toekomsvoorspellings oor stede soos Rotterdam en Antwerpen. In laasgenoemde geval het tot die burgemeester en politieke veteraan Bart de Wever hom hieroor uitgelaat. Tegnies is die gebruik heeltemal onvanpas, soos om die verstaan daarvan te beperk tot klein apartheidspraktyke. Die lyk inderdaad of die Dietse wêreld meer en meer rasbewus word, en krapperighede ontstaan, namate diversiteit toeneem. Afrikaans deel ’n woordeskat, maar as dit by raskwessies kom, nie noodwendig betekenis nie. So het die woord “blank” vir baie Nederlanders ’n (onuitgesproke) betekenis van skoon en rein, teenoor ’n bra ongure assosiasie met die woord “swart”. Dus die poging om die gebruik van “blank” politiek onaanvaarbaar te maak. In Suid-Afrika is die voorkeur vir “wit” bo blank waarskynlik ’n poging om wit en swart linguisties op dieselfde vlak te plaas, en so beide terme se politieke bagasie af te stroop. Dis moeilik, weens die magdom raswette wat in SA geld. Die vorige regering mag rasseklassifikasie formeel uit die wetboek verwyder het, maar die ANC het dit met ompaadjies met mening teruggebring – en dit maak nou saak omdat dit van die wieg tot die graf ’n invloed op iemand se heilsbestemming het.