PressReader - Landbouweekblad: 2018-06-15 - Ma­nie
Landbouweekblad - 2018-06-15 - Lbw|inhoud -
MA­NIE is nie ’n sta­tis­ti­kus nie en sy som­me is ook soms maar ver­dag, maar e­ni­ge leek sal met TLU SA saam­stem as hy waar­sku dat die skie­li­ke de­bat wat weer oor plaas­moord­sta­ti­si­tek op­ge­vlam het, nie die aan­dag moet af­lei van die werk­li­ke pro­bleem van plaas­aan­val­le nie. El­ke moord is een te veel!
Hen­ry Gel­den­huys, on­der­voor­sit­ter van die or­ga­ni­sa­sie en voor­sit­ter van die vei­lig­heids­ko­mi­tee, sê al­mal raak so be­sig met me­kaar oor hoe die sta­tis­tie­ke by­ge­hou word, dat die aan­dag af­dwaal van die mis­daad self en die be­stry­ding daar­van. TLU SA se brief aan die Mi­nis­ter van Po­li­sie waar­in ver­soek word dat ’n ge­leent­heid ge­skep word vir kruis­kon­tro­le­ring van sta­tis­tie­ke so­wel as ge­sprek oor die daar­stel­ling van ’n spe­si­a­lis-een­heid om plaas­moor­de te on­der­soek, is nog on­be­ant­woord.
TLU SA stel dit op re­kord en Ma­nie weet uit ja­re se dop­hou van dié or­ga­ni­sa­sie se sy­fers dat aan­ge­mel­de ge­val­le slegs tot die da­ta­ba­sis by­ge­voeg word na­dat dit met ’n saak­nom­mer en naam be­ves­tig is. Daar word ook ge­werk vol­gens die po­li­sie se amp­te­li­ke de­fi­ni­sie van ’n plaas­aan­val. Om­dat die po­li­sie sy eie in­fra­struk­tuur van meer as 1 400 po­li­sie­kan­to­re en amp­te­li­ke bron­ne tot sy be­skik­king het, be­hoort sy sy­fers vir aan­val­le ge­woon­lik ho­ër te wees. TLU SA moet op me­di­a­ver­slae en sy le­de se in­lig­ting staat­maak. Dit bly eg­ter vir Ma­nie vreemd ver­dag dat die po­li­sie se sy­fers vir moor­de (wat eint­lik mak­li­ker by­ge­hou kan word) la­er is.
’n Vin­ni­ge paar voor­beel­de: Die po­li­sie se moord­sy­fer vir 2016-’17 is 66 en TLU SA se sy­fer is 78, vir 2017-’18 is die ver­skil nóg gro­ter – 47 teen­oor 70 en net vir die paar dae van­af 1 A­pril tot 18 A­pril van­jaar praat die po­li­sie van een en TLU SA van d­rie. Ma­nie kry hond se ge­dag­te.
PO­LI­SIE SE EIE SY­FERS VER­SKIL
Maar kom ons kyk na an­der sy­fers ook. Ie­mand wat on­der die skuil­naam The Ra­t­ca­t­cher vir Po­li­ti­csweb skryf, het ’n be­rig op Net­werk24, “Die plaas­moord­koers is die laag­ste in 20 jaar”, ver­dag ge­vind en on­der­soek in­ge­stel.
Eer­stens ver­skil die po­li­sie se eie on­lang­se sy­fers van sy eie vroe­ë­re sy­fers. Op ’n on­lang­se vraag in die Par­le­ment sê die po­li­sie daar was 49 moor­de in 446 plaas­aan­val­le in die boek­jaar 2015-’16, 66 in 478 aan­val­le in 2016-’17 en 47 in 561 aan­val­le in 2017-’18. Die 47 moor­de is kwan­suis die laag­ste op re­kord.
Vol­gens die po­li­sie se sy­fers vroe­ër het die moor­de van 58 (nie 49) in 519 (nie 446) aan­val­le in 2015-’16 toe­ge­neem tot 74 moor­de (nie 66 nie) in 638 (nie 478) aan­val­le in 2016-’17. Daar­die ver­skil­le word nie ver­dui­de­lik nie.
SY­FERS VIR 2017-’18 OOK VER­DAG
Die pro­vin­si­a­le sy­fers, wat die to­taal van 47 moor­de vir 2017-’18 vorm, klop ook nie.
Vol­gens die po­li­sie was daar by­voor­beeld net een plaas­moord in die Wes-Kaap, een in die Noord-
Kaap en d­rie in M­pu­ma­lan­ga. Daar was die moor­de op mn­re. Jou­bert Con­ra­die van Klap­muts en Mar­tin Louw van Tul­bagh in die Wes-Kaap in dié boek­jaar. In die Noord-Kaap is mn­re. Da­nie (Kat) Fou­rie na­by Ku­ru­man, Piet Els na­by Kim­ber­ley en At­hol Har­vey by Bark­ly-Wes ver­moor. In M­pu­ma­lan­ga was daar moor­de op mn­re. Piet van Es van Bar­ber­ton, D­ries S­choe­man van Wa­ter­val-Bo­ven, An­ton S­muts van Kin­ross, Chris­to Re­de­ling­huys van Hoed­spruit, Gunt­her P­rig­ge van Piet Re­tief, D­ries S­teen­kamp van Ly­den­burg, Hans Mey­er van die dis­trik C­harl Cil­liers en me. Han­tie van der Vy­fer van Chris­sies­meer.
Waar die po­li­sie dus praat van vyf moor­de in d­rie pro­vin­sies toon ’n vin­ni­ge soek­tog in die me­dia dat dit min­stens 13 moet wees – iets wat reeds die to­taal op min­stens 55 moor­de te staan bring en nie 47 nie.
Hoe kan die po­li­sie met sul­ke bla­tan­te on­juist­he­de weg­kom? Dit is nie net boe­re wat hier uit­ge­wis word nie, maar blyk­baar die sy­fers ook!
DIE MI­NIS­TER PRAAT SAAM
Sen­ze­ni Zokwa­na, Mi­nis­ter van Land­bou, Bos­bou en Vis­se­rye, het in die Na­si­o­na­le Raad vir die Pro­vin­sies te vel­de ge­trek teen or­ga­ni­sa­sies soos A­friForum wat vol­gens hom in­ter­na­si­o­naal wan­in­lig­ting ver­sprei oor ’n volks­moord op wit men­se wat voort­spruit uit die ge­sprek oor grond. Hy sê daar is geen gron­de vir sul­ke aan­spra­ke nie en dit moet bloot­ge­lê word.
Hy wens A­gri SA ge­luk met ’n ver­kla­ring wat sê plaas­moor­de is op ’n laag­te­punt in 20 jaar.
Dit is in die lig van al die ver­skil­len­de uit­spra­ke wat Ma­nie wil be­klem­toon hoe be­lang­rik nou­keu­ri­ge en be­trou­ba­re sta­tis­tie­ke is. Elk­een ge­bruik die sta­tis­tie­ke om sy eie doel­wit­te te be­vor­der. As die sy­fers nie ver­trou kan word nie, be­te­ken die aan­spra­ke ook niks.
Ti­tel­ak­tes is nie ’n ge­skik­te vorm van ei­en­doms­reg vir arm, werk­lo­se Suid-A­fri­ka­ners nie, meen prof. Ben Cous­ins van Plaas, die in­s­ti­tuut vir ar­moe­de-, grond- en lan­de­li­ke stu­dies aan die U­ni­ver­si­teit van Wes-Kaap­land. Hy het op Hort­gro se sim­po­si­um op So­mer­set-Wes ge­sê hy wil hê men­se moet weg­doen met die mi­te dat ti­tel­ak­tes ’n soort plat­form tot voor­uit­gang is om­dat men­se daar­teen kan leen en dan klein on­der­ne­mings be­gin.
“Dit werk nie so nie. As jy ’n huis het, waar­om sal jy die ri­si­ko loop om dit te ver­loor met ’n klein on­der­ne­ming wat in 75% van ge­val­le vou? Dit maak nie sin nie, daar­om doen men­se dit nie.”
Cous­ins is nie bang om om­stre­de te wees nie. Die mees­te boe­re en ken­ners in die ge­or­ga­ni­seer­de land­bou sal waar­skyn­lik van hom ver­skil. Maar sy ar­gu­ment be­wys net weer hoe een­di­men­si­o­neel die o­pen­ba­re de­bat oor grond­her­vor­ming die af­ge­lo­pe ja­re daar uit­sien. ’n Mens kan maar net hoop dat die ANC en die ko­mi­tee wat tans ’n voorgestelde grond­wet­wy­si­ging oor­weeg, ál­le stand­pun­te oor­weeg voor hul­le ’n be­sluit neem.
Die do­mi­nee doen kol­lek­te en klop by ’n boer aan, maar die boer sê: “Do­mi­nee, ek gee vir die we­du­wees en die wees­kin­ders, vir die diens van barm­har­tig­heid, vir die bou­fonds en nog ’n klomp an­der goed, maar ek gee nie vir die sen­ding nie.”
“Hoe dan so, broer?” vra die do­mi­nee.
“Do­mi­nee, ek gee nie vir men­se wat sko­le af­brand, win­kels plun­der en on­skul­di­ge men­se dood­maak nie. Jam­mer.”
On­ver­rig­ter­sa­ke is die pre­di­kant toe daar weg.
’n Paar dae la­ter ska­kel die boer hom. “Do­mi­nee, ek het weer oor die saak ge­dink, ek be­doel nou oor die kol­lek­te vir die sen­ding en het be­sluit om tog maar ’n by­drae te le­wer. Ek gee een os en vier ska­pe.”
“Wat ’n prag­ti­ge ge­baar van wel­wil­lend­heid, broer,” sê die pre­di­kant dank­baar. “Wan­neer kan ons dit kom haal?”
“Hul­le het dit laas nag al kom haal, do­mi­nee”, sê die boer. “Do­mi­nee moet dit net deur die boe­ke sit.”