Op hierdie wyse kan die basisbeginsels van die werklikheid agterhaal word. Dié beginsels geld as aksiomas en hiervolgens kan 'n mens natuurwette aflei.
Daar is drie aksiomas wat deur die Rasionalisme aanvaar word, nl.: die mens beskik oor aangebore idees; die mens is in staat om logiese analises en afleidings feilloos te maak en hierdie basisbeginsels weerspieël die diepste struktuur van die werklikheid.
In Engeland het die Rasionalisme 'n groot invloed op die religie en die literatuur gehad en die vroeë humaniste het ook klem gelê op die mag van die rasionele. Hulle leerstellinge het egter weinig invloed gehad op die religieuse denke van die tyd totdat dit versterk is deur Newton se wetenskaplike denke. Teen die einde van die 17e eeu was die meeste teoloë van mening dat die belangrikste religieuse leerstellings van die rede en die natuur afgelei kan word. Volgens die meer konserwatiewe rasionaliste soos Newton en John Locke het openbaring ook 'n belangrike rol gespeel, maar die meer radikale rasionaliste (deïste) het dit verwerp.
Die Rasionalisme omvat dus alle denksisteme wat die krag van die rede beklemtoon. Die VERLIGTING van die 18e eeu is 'n rasionalistiese denksisteem omdat die klem gelê word op die menslike rede.