Chagasiekte: Oorsake, simptome, behandeling
Chagasiekte is 'n parasitiese aansteeklike siekte wat hoofsaaklik deur die byt van roofdiere oorgedra word. Dit word hoofsaaklik in Sentraal- en Suid-Amerika versprei. In die akute fase manifesteer die Chagas-siekte deur koors, asemhaling en buikpyn, in 'n chroniese verloop kom dit by simptome in die hart of in die spysverteringskanaal. Komplikasies soos inflammasie van die hart of brein kan lewensgevaarlik wees. Lees alles oor Chagas-siekte – simptome, oorsake, behandeling en prognose.
Chagasiekte (Amerikaanse trypanosomiasis) is 'n aansteeklike siekte wat veroorsaak word deur eensellige parasiete (Trypanosoma cruzi). Die patogeen word deur die byt van raub-bugs oorgedra. Roofvogels leef hoofsaaklik in droë houtsneewerk en grasdakke, daarom is bedreigde mense bo alle mense wat in sulke eenvoudige omstandighede leef. Die Chagas-siekte kom hoofsaaklik in Sentraal- en Suid-Amerika voor, soms in die suide van die Verenigde State.
Die tyd tussen die roofdierbyt en die aanvang van die siekte (inkubasietydperk) is tussen vyf en 20 dae. Die patogeen kan egter ook oorgedra word deur besmette bloedoortappings; dan is die inkubasietydperk 30 tot 40 dae. Chagas se siekte kom in verskillende stadiums voor. Uiteindelik is daar dikwels 'n chroniese siekte, waarvan die gevolge dodelik kan wees.
Sowat tot agt miljoen mense is wêreldwyd besmet met die veroorsakende middel van Chagas-siekte. Die meerderheid daarvan is inwoners van die endemiese gebiede. Ongeveer 70 persent van alle besmette mense het nie lewenslange simptome nie en weet daarom gewoonlik niks van hul infeksie nie. U kan die patogeen te eniger tyd deurgee.
Nie alle besmette mense het Chagas se siekte met akute simptome nie. In die eerste plek word kinders en adolessente onder die ouderdom van 15 jaar deur die siekte geraak. Dit word in twee fases verdeel, een akuut en een chronies. Tussendeur kan daar 'n lang simptoomvrye fase (latencyfase) wees:
Akute fase van Chagas-siekte:
Een derde van alle besmette mense het akute simptome van Chagas-siekte. Eerstens swel die plek waar die patogeen in die liggaam binnekom (die byt van die roofvis) en kan dit rooi word. In baie gevalle kom die sogenaamde Romana-sindroom voor, dit wil sê dat die ingangspunt swel, die limfknope van die omgewing verdik en daar is konjunktivitis wanneer die inspuitplek naby die oë is.
Binne enkele dae kom die volgende simptome voor:
Pasgeborenes en babas wat veral deur akute Chagasiekte geraak word, kan ook komplikasies ervaar wat dodelik kan wees:
Die simptome van akute Chagas-siekte duur ongeveer vier weke. In baie gevalle word die siekte genees en is daar geen verdere klagtes nie.
Oor 'n periode van tot 20 jaar kan die patogene van Chagas-siekte ná 'n akute verloop in die liggaam bly, maar toon geen simptome nie. Met 'n verswakking van die immuunstelsel, soos 'n verkoue, kan daar weer klagtes van die akute fase voorkom, wat meestal nie toegeskryf word aan diegene wat deur Chagas-siekte geraak word nie.
Chroniese fase van Chagas-siekte:
By ongeveer 30 persent van diegene wat besmet is, is Chagas se siekte chronies. Dit kom meestal by 'n hartspierontsteking en chroniese hartversaking (hartversaking), wat kan lei tot skielike hartdood.
Daarbenewens kan die volgende simptome voorkom:
Borsheid en pyn in die hartarea (angina pectoris)
Gedeeltelike of volledige okklusie van 'n slagaar as gevolg van alluviale bloedklonte (arteriële emboli)
Uitbreiding van die hart (Megacor)
In seldsame gevalle kan simptome van chroniese Chagas-siektes ook in die spysverteringskanaal voorkom, gewoonlik in die vorm van vergroting van die ingewande (megacolon) en vergroting van die slukderm (mega-esofagus). In die vroeë stadiums is daar meer diarree en erge pyn, gevolg deur chroniese hardlywigheid, naarheid, braking, kouekoors en hartkloppings. Onbehandeld, kan die megacolon lei tot 'n deurbraak van die ingewande (perforasie) en eindig in die dood. Besmetting van die longe en die senuweestelsel is moontlik, maar baie skaars.
Chagasiekte: Oorsake en risikofaktore
Die veroorsakende middels van Chagas se siekte is klein, eensellige parasiete (trypanosome) wat deur verskillende soorte roofdiere na mense oorgedra word. Die raub-insekte besmet hulself met die patogeen deur besmette mense te suig, of – baie meer gereeld – aan besmette huisdiere en plaasdiere. In die geval van bloed suigende, maar eerder insekte, aansteeklike ontlasting. As die ontlasting in aanraking kom met die konjunktiva van die oë, slymvliese of velbeserings, kan die patogeen die liggaam binnedring. In die meeste gevalle help die slagoffers hom nog steeds: as roofdiere se byte sterk jeuk, krap diegene wat geraak word dikwels hulself en vryf die patogene in die wond.
In seldsame gevalle word die patogene van Chagas se siekte oorgedra deur bloedoortappings of orgaanoorplantings. 'N Infeksie voor of tydens die geboorte van 'n besmette moeder op haar kind of tydens borsvoeding is moontlik.
Chagasiekte: ondersoeke en diagnose
Die diagnose van Chagas-siekte bestaan ​​uit drie dele:
Eerstens, die Mediese geskiedenis (anamnese) Die beskrywing van die simptome en die verwysing na Suid- of Sentraal-Amerikaanse gebiede as lande van herkoms of land van oorsprong gee aanvanklike aanduidings van Chagas-siekte. Die dokter kan u dan verdere simptome gee fisiese ondersoek kennisgewing.
'N Duidelike diagnose is egter slegs met behulp van een bloedtoets moontlik te maak. Daar word gepoog om die patogeen mikroskopies in die bloed op te spoor. Aangesien die patogeen nie in alle gevalle direk waarneembaar is nie, word daar ook gekyk of daar teenliggaampies in die bloed is wat spesifiek teen trypanosome gerig is. Die nodige ondersoeke word in spesiale laboratoriums uitgevoer. Dit kan ook ander aansteeklike siektes met soortgelyke simptome soos tifus of malaria uitsluit.
As die Chagas-siekte reeds in die chroniese fase is, kan effekte in die brein opgespoor word deur rekenaar-tomografie (CT) of magnetiese resonansbeelding (MRI). As die hartspier aangetas is, kan dit met behulp van 'n hart-ultraklank (echokardiografie) opgespoor word.
Vir die behandeling van Chagas-siekte word veral twee middels gebruik: bensnidasool en nifurtimox. Die middels is sogenaamde antiprotozoïese, dit wil sê middels wat spesifiek enkelcelparasiete beveg en doodmaak. Nifurtimox word ongeveer 120 dae gegee, en bensnidazool ongeveer die helfte van so lank. Beide medisyne moet nie deur swanger vroue en mense met nier- of lewerversaking gebruik word nie.
Die twee aktiewe bestanddele lei slegs tot sukses in die akute fase. In die latencyfase is die effek van die terapie kontroversieel; In die chroniese fase kon geen voordeel deur antiprotozoa bewys word nie. Hier is direk die simptome wat behandel word in die hart of in die spysverteringskanaal.
Hoe vroeër die behandeling van Chagas-siekte na die infeksie begin, hoe groter is die kans op herstel. Vinnige medikasie kan ook gevolglike skade aan die hart of spysverteringskanaal verminder.
As toeris kan u Chagas-siekte voorkom: moenie in strooi-, modder- of houthutte slaap nie, maar slaap in 'n ongeskonde tent wat u goed beskerm teen roofdiere. Boonop bied insekweermiddels goeie beskerming teen roofdiere en dus ook teen Chagas se siekte. Dit word as bespuitings of lotions aangebied in elke apteek sonder voorskrif. As u in die buitelug is, beskerm 'n muskietnet en stywe klere. 'N Inenting teen die siekte Chagas bestaan ​​nie.
Chagasiekte: siekteverloop en prognose
Die prognose by Chagas se siekte hang hoofsaaklik af of daar komplikasies voorkom en hoe ernstig die hart aangetas word (byvoorbeeld in die vorm van hartversaking).
As daar geen veranderinge in die hart van 'n pasiënt is nie, is die prognose oor die algemeen gunstig. Met vinnige behandeling in die akute fase, kan lyers dan heeltemal genees word.
Aan die ander kant, as hartspier- of breinontsteking in die akute fase van Chagas se siekte voorkom, kan dit dodelik wees, veral by babas. In 'n chroniese verloop van die siekte hang dit af van die omvang van hartversaking en die sukses van hul behandeling. Die meeste pasiënte sterf aan skielike hartdood (as gevolg van hartversaking). Ander oorsake van die dodelike gevolg van Chagas se siekte is longinfarksie, peritonitis en dermperforasie.