PressReader - Weg! Platteland: 2015-09-01 - Kweek groen vin­gers
Kweek groen vin­gers
Op Bronk­horst­spruit woe­ker leer­lin­ge met slaai
Weg! Platteland - 2015-09-01 - Inhoud - TEKS JO­HAN VAN ZYL FO­TO’S PETER VAN NOORD EN HEN­NIE VON S­TA­DEN
Plat­te­land­se s­ko­le moet dees­dae al­ler­han­de plan­ne be­raam om voor­uit te boer: Dis ker­mis­se, koek­ta­fels en kon­ser­te, mu­siek­bly­spe­le en re­vues, sport-ex­tra­va­gan­zas, pret­draw­we en -stap­pe, berg­fiets­re­sies, spook­hui­se, munt­leg­gings, skoon­heids­kom­pe­ti­sies, en­tre­pre­neurs­dae en loot­jies wat ver­kwan­sel word om ’n ont­byt saam met Kurt Dar­ren te wen, dalk ’n na­week by Sun Ci­ty, of ’n hal­we skaap...
Maar die Ho­ër­skool Eras­mus op Bronk­horst­spruit gaan ef­fe an­ders te werk om hul­le slag­spreuk – Ras­sies het woe­ma – ge­stand te doen: In A­pril van­jaar het daar op die ter­rein van dié skool met sy so­wat 650 leer­lin­ge ’n in­druk­wek­ken­de kweek­huis ver­rys waar die gr. 10’s en 11’s wat landbou as vak neem, ’n ver­skei­den­heid slaai­bla­re ge­plant het. (Dit is die e­nig­ste win­ter­ge­was wat in daar­die s­ta­di­um sou deug, maar hul­le be­plan om nou in die len­te ook geel en rooi soet­ris­sies, ta­ma­ties en sui­ker­mie­lies te pro­beer.)
Die jong boe­re het se­dert­dien die blaar­slaai be­gin oes, en dan neem hul­le
ma­ters in die gas­vry­heid­stu­dies­klas oor en was, droog en ver­pak dit voor­dat dié 150 g-pak­ke on­der die skool se naam in Pra­ze­res op die dorp, die Pick n Pay op Bronk­horst­spruit en Ray­ton, en die S­par op Cul­li­nan – selfs die Tshwa­ne-vars­pro­duk­te­mark – ver­koop word.
Hen­nie von S­ta­den ( fo­to bo), de­par­te­ments­hoof: land­bou­prak­tyk, ver­tel die leer­ling­ge­tal­le by die skool het die af­ge­lo­pe ja­re bly daal om­dat tal­le boe­re in die om­ge­wing hul­le kin­ders eer­der na land­bou­sko­le op Mid­del­burg, B­rits of Springs ge­stuur het.
“Daar­om het die skool ver­le­de jaar be­gin om landbou as vak aan te bied. Om­dat ek en my drie broers self bui­te Cul­li­nan met groen­te boer en da­rem iets van boer­de­ry weet, het ons be­sluit om ’n groen­te­tuin te be­gin,” sê Hen­nie. “’n Groen­te­tuin het sin ge­maak: Jy het nie ’n mas­sie­we stuk grond no­dig om groen­te te ver­bou nie, en ons wou iets an­ders bied as die an­der land­bou­sko­le, wat ge­woon­lik op vee en graan­ge­was­se fo­kus. Die mees­te kin­ders wat op pla­se in hier­die om­ge­wing groot­word, het reeds re­de­li­ke ken­nis van graan en vee, maar van groen­te weet hul­le min.”
Ver­le­de jaar, voor­dat die “net­huis” be­staan het, moes die eer­ste gr. 10-klas elk­een ’n ry grond el­ders op die skool­ter­rein voor­be­rei, groen­te van hul­le keu­se plant, dit self ver­sorg, die ry on­kruid­vry en net­jies hou, en uit­ein­de­lik ook as deel van hul­le prak­tie­se werk die groen­te oes.
Se­dert­dien het die skool se be­heer­lig­gaam geld be­wil­lig om die “net­huis” te bou, maar eers het ’n klomp boe­re van die om­ge­wing met groot trek­kers en kalk­strooi­ers en plan­ters en ploeë en im­ple­men­te gra­tis kom help om die klei­e­ri­ge grond voor te be­rei. Nog ’n on­ver­wag­se mee­val­ler was die ont­dek­king van ’n lang­ver­ge­te boor­gat in die hoek van die skool­ter­rein toe hul­le ’n riet­bos uit­ge­kap het om plant­plek in te ruim.
Om sa­ke te be­spoe­dig het Hen­nie blaar­slaai-saai­lin­ge ge­koop, maar die kin­ders moes self die plant­werk doen. Hul­le prak­tie­se klas is Maan­dag­mid­dae – al­mal moet dan in die tuin werk en kry pun­te daar­voor. Dis ook wan­neer hul­le die slaai­bla­re oes, hoe­wel hul­le dik­wels Don­der­dae weer moet pluk om in die aan­vraag te vol­doen – dan help S­ha­drack Nt­lat­leng ( fo­to bo) en van die an­der wer­kers op die skool­ter­rein.
“Die ge­dag­te is nie om ’n klomp geld te maak nie,” sê Hen­nie, “maar na­tuur­lik wil ons ook nie ’n ver­lies ly nie. Die in­kom­ste word te­rug­ge­ploeg in die tuin. Hier­die tuin is ’n won­der­li­ke ge­leent­heid om kin­ders bloot te stel aan grond­voor­be­rei­ding en die ver­skil­len­de af­de­lings van boer­de­ry: van die teg­no­lo­gie en al die be­sig­heids­goed tot die ver­pak­king en be­mar­king van die eind­pro­duk.”
Hul­le het pas kam­pe vol­tooi vir ’n trop­pie boer­bok­ke wat bin­ne­kort hul­le op­wag­ting maak. In die toe­koms kom daar dalk hoen­ders, en hul­le oor­weeg dit om met die op­lei­ding van plaas­wer­kers en op­ko­men­de boe­re te help. So gaan dit maar hier op Bronk­horst­spruit, want Ras­sies het woe­ma.
Ho­ër­skool Eras­mus 013 932 0195
Ho­ër­skool Eras­mus Landbou
‘Hier­die tuin is ’n won­der­li­ke ge­leent­heid om kin­ders bloot te stel aan grond­voor­be­rei­ding en die ver­skil­len­de af­de­lings van boer­de­ry.’
1 Die lan­de­ry is reg vir plant. 2 ’n Rol blou­draad word ge­knip om die ryp­doek oor te span (soos op die hooffoto op die oor­kant­ste blad). 3 Plant­tyd... 4 Dis oes­tyd! Van links is C­hi­rees Ha­mann, Mi­lan­ca Kotze, Ky­le Jou­bert en Na­dia Bo­tha. 5 Die ge­was­te slaai­bla­re word ge­weeg en ver­pak. By die skool­hoof, Fa­nie Bo­tes, is Me­la­nie En­gel­brecht en E­le­a­nor Roos. 6 Die slaai­bla­re gaan win­kel toe.