Jaar B se vloei
Op die eerste drie Sondae ná Epifanie fokus die preekstudies vanjaar op drie Psalms. Markus, as die Evangelie waarop ons in hierdie jaar fokus, is in die kollig vir die daaropvolgende twee Sondae. Verheerlikingsondag bring weer die fokus na God wat ons met insig verlig met 2 Korintiërs 4. Tematies sou ons die vloei soos volg kon voorstel:
10 Januarie – Erken die stem van die Here
17 Januarie – Die Here ken my
24 Januarie – Ek ken God as rots en redding
31 Januarie – Jesus stel Homself in sy bediening bekend en praat met kennis
7 Februarie – Jesus stel sy mag en liefde bekend deur te genees
14 Februarie – God verlig ons met die kennis van sy heerlikheid
Tema: Erken die stem van die Here
Hierdie Sondag word tradisioneel die Sondag van die doop van ons Here genoem. Twee van die tekste bevat inderdaad sterk temas wat verband hou met die doop: Markus 1:4-11 vertel die verhaal van Jesus wat gedoop word en van die Gees wat bevestig dat Hy die Seun van God is; in Handelinge 19:1-7 verduidelik Paulus die verskil tussen die doop van Johannes en om in Jesus se Naam gedoop te word, asook die duidelike verband met die Heilige Gees. Vanjaar is die sleutelteks egter nie die Evangelieteks wat oor die doop handel nie, maar die psalm. Die mag van God oor die skepping kom hierin sterk na vore.
29 'n Psalm van Dawid.
bokspring soos 'n kalf
en die Sirjon soos 'n jong bees.
29 1 'n Psalm. Van Dawid.
3 * Die stem van die Here is oor die waters,
8 Die stem van die Here laat die woestyn c bewe,
by Kades d bewe.
9 Die stem van die Here laat wildsbokke e lam,
Psalm 029.doc (2009)
Aanvangswoord: (Psalm 29)
Lied: Psalm 29 "Prys die Here vs 1,2,3,4,5″
Jesus word gedoop: Markus 1
Wegsending: Lied 562 "Aan U o God my dankgesange 1,2,3,4"
Die stem van die Here is oor die waters,
die stem van die Here is kragtig,
Die stem van die Here breek seders,
die stem van die Here splyt rotse met vlamme.
Die stem van die Here laat die woestyn bewe,
die stem van die Here laat wildsbokke lam…
V: Erken die Here: sy majesteit en krag. Erken die Here: die majesteit van sy Naam. Buig in aanbidding voor die Here se glansryke heiligheid.
G: Here, U ondersoek my en U ken my. U ken my sit en my opstaan; van ver af verstaan U wat ek in gedagte het.
V: Erken die Here: die majesteit van sy Naam. Buig in aanbidding voor die Here se glansryke heiligheid.
G: Net by God moet ek rus vind, want op Hom is my hoop gevestig. Net Hy is my rots, my verlossing, my toevlugsoord.
V: Erken die Here. Buig in aanbidding voor die Here se glansryke heiligheid.
G: Ons weet wie U is. U is die Heilige van God.
G: Hy kom na ons. Hy vat ons aan die hand en help ons op.
V: Genade en vrede vir julle van God ons Vader en Jesus Christus, wat self God is, deur die Heilige Gees wat ons leer om Hom te ken. Amen.
Lied Psalm 29 "Prys die Here vs 1,2,3,4,5"
Jesus word gedoop Markus 1
F87. Maak My Nou Stil, Heer
(RUBRIEK: FLAM Gemeentesang – Epiklese gebed)
Oorspronklike titel: Open our eyes, Lord
Teks en Musiek: Robert Cull
Skriflesing Psalm 29
Speel 'n koningspeletjie. Bring 'n kroon, 'n septer of stok en 'n lang stuk lap vir 'n mantel saam. Kies een van die kinders om 'n koning of koningin te wees. Die ander kry ook rolle. Iemand moet die mantel aandra na die koning of koningin en statig deur die kerkgebou stap. Iemand moet die troon afstof en gereed maak. Die koning of koningin gaan sit op die troon. Iemand vra die koning of koningin wat hy of sy wil eet of drink. Almal moet die titel "u Majesteit" gebruik wanneer hulle met die koning of koningin praat. Daar kan selfs 'n hofnar wees wat die koning of koningin met 'n grappie laat lag.
Vra die kinders ná die speletjie om te verduidelik hoekom 'n mens vir 'n koning of koningin "u Majesteit" sê. Vra dan wat dit beteken wanneer ons God se majesteit besing.
Psalm 29 is een van die Psalms wat God verheerlik weens God se teenwoordigheid in die natuur – soos dit ook die geval is met Psalm 8 en 19. Charles Spurgeon het gesê dat 'n mens moeite moet doen om hierdie Psalm in 'n donderstorm te lees, omdat jy dan dieper sal verstaan wat die Psalm probeer sê.
God se stem word hier met 'n aantal natuurverskynsels in donderstorms vergelyk om daarmee die almag en allesveranderende krag van God oor te dra.
Volgens geleerdes is daar in hierdie Psalm verset sigbaar teen die Kanaänitiese afgodediens van die volkere rondom Israel. Die Baälgodsdiens was 'n natuur-godsdiens van die Kanaäniete. Psalm 29 neem elemente, soos dat Baäl deur donderweer praat, en verkondig daarmee die Here se heerskappy ook in die natuur. Baäl was bekend as die reëngod en is dikwels uitgebeeld met 'n weerligstraal in sy hand as wapen.
Teenoor die opvatting dat Baäl reën gee, bely die Psalm dat dit die Here is wat reën gee en dat onweer nie bloot dié van 'n groot natuurkrag of die stem van Baäl is nie, maar eerder die stem van die Here. Dit illustreer ook op simboliese wyse die krag en oorvloed wat Hy vir sy volk gee. Daarmee word die suigkrag van die Baälgodsdiens vir die geloofsgemeenskap getroef.
Ons aanbid dus nie natuurverskynsels asof dit gode of goddelik is nie, maar ons herken in die natuur die stem en heerlikheid van God.
Die Psalm bely daarmee dat die Here nie net die God van die geskiedenis is nie, soos die historiese Bybelboeke (Samuel, Konings) dit oorvloediglik uitspel nie, maar ook die God is van die natuur.
Die Psalm bely egter ook tereg dat hierdie Here meer is as die natuur (anders as in die Baälgodsdiens). Hy is die Een wat in die natuur en die natuurkragte teenwoordig is, maar ook daarbo verhewe is – soos onder andere in die opdragte aan die "seuns van God" gesien kan word.
God is ook nie net in beheer van die natuurkragte nie, maar sorg ook vir die gelowiges (vers 11).
Vers 1-2: Dawid roep die hemelinge (letterlik "seuns van God" = sy hemelse "familie" of "raad") op om saam met die geloofsgemeenskap op aarde God te loof en voor Hom te buig en hulle stem by God s'n te voeg.
Vers 3-9: Dawid loof God vir Sy magtige allesveranderende stem soos 'n mens dit in die natuur kan waarneem: in die geluid van onweer (vers 3), in die lig van weerligstrale (vers 5-8) en selfs moontlik in aardbewings ("bokspring", "bewe" in vers 6, 8). 'n Mens kan hierdie "stem" van God waarneem op sewe plekke: rivierwaters (vers 3), see/oseaan (vers 3), Libanon (vers 5-6), Sirjon (vers 6 – vgl. Deuteronomium 3:8-9 = Hermon), woestyn (vers 8), bosse (vers 9), Sy paleis (vers 9) – en natuurlik in die 8ste plek, die geloofsgemeenskap (vers 10-11) wat eintlik weer 'n volgende deel van die Psalm is.
Vers 10-11: Dawid sluit af met 'n versterkende belydenis oor die krag en oorvloed wat hierdie sprekende God vir sy volk gee (vers 10-11) en in wie se lewens Sy stem tot sy reg kom. Die krag van die Here is nie net 'n wapen wat vernietig of verstom nie. Dit seën en versorg Sy volk.
In die lig van die omringende twee Psalms (28en 30) antwoord dié Psalm dus onomwonde, dat God nie stil is nie, maar van Hom laat hoor!
Ons kan Psalm 29 inderdaad lees as 'n kragtige belydenis oor Wie God is.
Psalm 29 leer ons om ontsag en eerbied vir die Here te hê. Lofprysing pas op mense se lippe wanneer hulle aan God dink. Die God wat geprys word, se stem versplinter bome, bring donderweer voort en stuur weerlig. Dit wil voorkom of niks God kan terughou nie. Daarvoor is die wyse waarop die krag van die Here manifesteer té oorweldigend. Dié God is lofprysing waardig.
Die Psalm begin daarom met die oproep dat aan God die nodige respek vir sy glorie en mag gegee moet word. God is oppermagtig oor alles wat deur die Here geskep is. God se stem en raadsbesluit is magtiger as enigiets anders op aarde. Die digter reflekteer op die oordeel van God en die niksbeduidendheid van die natuurverskynsels teenoor God se toorn. Hy wys op God se mag wat deur middel van wind en vuur openbaar gemaak word en God se verheffing tot koningskap bó die grootste magte denkbaar.
Maar hy sluit af deur God se mense daaraan te herinner dat hierdie magtige en grootse God ook aan hulle krag en vrede gee.
Die Psalm verkondig daarom dat God koning van die ganse aarde is. Hy was koning van die skepping af en sal dit vir altyd bly. Die loflied beveel ons om aan hierdie koning al die eer te gee wat Hom toekom. As dit vir die engele geld (v 1), geld dit ook vir mense. Hierdie koning laat ons nooit in die steek nie. As ons swak is, sal Hy krag gee; as ons gebrek lei, sal Hy ons seën met wat nodig is.
Wanneer ons na Jesus kyk, kan 'n mens dieselfde eienskappe wat Psalm 29 aan die Here toeken word sien in wat die Nuwe Testament ons van Jesus leer:
Soos wat die hemelinge opgeroep word om die Here te prys en Hom te aanbid, gee 'n menigte engele aan Jesus eer by sy geboorte (Luk 2:13-14).
Die eer aan die Here se Naam verskuldig (Psalm 29:2) word in die Nuwe Testament op Jesus gerig, 'n Naam bo alle ander name (Fil. 2:9-10). Soos wat die psalmdigter die oppermagtigheid van die Here in Psalm 29:3-9 besing, toon Jesus ook sy soewereiniteit oor die natuurkragte in Matteus 8:26 en Johannes 6:19 (om maar twee voorbeelde te noem).
Die laaste verse van die Psalm praat oor die heerskappy van die Here en die krag en vrede wat Hy aan die volk gee. Op soortgelyke wyse teken die Nuwe Testament Jesus as sittend aan die regterhand van God. Hy regeer oor ons. Hy gee ons vrede.
Ons is nou in die kerkjaar in die periode van Epifanie, die Griekse woord vir "verskyning"- die verskyning van God se genade in Jesus Christus.
Ons moet nou vra hoe die verskyning (epifanie) van Jesus die verskyning van God in die Psalm komplementeer.
Met Epifanie word die stem van die Here weer gehoor. Met Jesus se doop in die Jordaan hoor die volk 'n stem uit die hemel: "Jy is my geliefde Seun" (Luk 3:22).
In Christus kom die stem van Psalm 29 by die mense. Daarom skryf Johannes dat Jesus die "stem" en "gestalte" van die Vader is."
Gevolg sê 'n teoloog
Die hemelinge van Psalm 29 wat tot eer van die Heiland sing, se toewyding hoor ons weer in die sang van die engele wat in die velde van Betlehem uitjubel: "Eer aan God in die hoogste hemel, en vrede op aarde vir die mense in wie Hy 'n welbehae het" (Luk 2:14). Die Messias is hier. Die heil het gekom!
Hoe beleef ons die mag van die stem van God vandag? Hoe leef ons op grond hiervan?
Eerstens beklemtoon Psalm 29 dat God steeds praat, steeds by die wêreld betrokke is. 'n Mens kan dink, selfs al doen jy baie moeite om die Bybel daagliks te lees, dat God se stem net soos 'n bandopname is. Psalm 29 herinner ons dat die stem van die Here nie maar net 'n opname uit die verre verlede is nie, maar 'n lewendige uitsending, wat hier en nou effektief is.
Tweedens moet ons die laaste vers van die psalm goed hoor. Hierdie magtige God gebruik sy almag om sy volk te dien.
Die Here gee krag aan sy volk,
die Here seën sy volk met vrede. (11)
Ons moenie net onder die indruk kom van die grootsheid, majesteit en krag van die Here en hoe daardie mag in Jesus vergestalt is nie. Ons moet ook besef dat die krag en die vrede wat deur die psalmdigter belowe word ons onder alle omstandighede en in alle uitdagings versterk en geborgenheid bied. Die God wat dit aan ons skenk, is kragtig.
Derdens, nie almal wat die klank van weerlig hoor, hoor die stem van God nie. Gelowiges hoor iets – altans behoort iets te hoor – waarvoor ander mense doof is: die stem van God.