Ek het in twee blogs teen einde verlede jaar heelwat geskryf oor literatuur rondom die Anglo-Boereoorlog. Miskien in aansluiting daarby volg enkele gedagtes nadat ek in teen einde 2011 die volgende stuk straat-proteskuns in Londen gesien het, teen ’n heining in die middestad, met ’n groep sit-down-ers wat uitkamp langs hierdie (foto bo) straat-triptiek.
Owen het self in WO I geveg, en het in Maart 1917 harsingskudding opgedoen waarna hy ’n tyd in die hospitaal deurgebring het. Kort na sy terugkeer na die oorlogsfront is hy in ’n ontploffing beseer, en het half-bewusteloos in ’n holte bly lê, tesame met ’n vriend se verskeurde oorskot. “Bomskok” is kort hierna by hom gediagnoseer en hy is teruggestuur na die Verenigde Koninkryk. Tydens sy verblyf in ’n hospitaal in Edinburgh het hy kennis gemaak met die digter Siegfried Sassoon, ook ’n pasiënt. Laasgenoemde se realisme en klem op deurleefde ervaring het Owen se poësie sterk beïnvloed. Interessant is ook die feit dat Owen deur sy dokter aangeraai is om sy oorlogservaring in digvorm te verwoord, as deel van sy genesingsproses. (The First World War Digital Archive. G.d.)
Die gedagtes wat volg bedoel geensins om naastenby ’n wetenskaplike ondersoek na die ontstaan van die betrokke gedig te wees nie, maar dit is nietemin opwindend om na te gaan hoe beelde as’t ware oor die loop van tyd ontstaan en transformeer tot die weergawe wat uiteindelik gekies word vir publikasie.
Oorspronklik, blyk dit, het die tweede strofe aanvanklik addisionele reëls bevat waarin klanknabootsing voorkom, asook ’n vertelling oor die soldate se verwarring by die aanhoor van die geluide. , sodat die trefkrag verhoog word deur die direkte oproep waarmee die strofe open (“Gas! GAS! Quick, boys!”). Die briljante beeld (“[h]is hanging face, like a devil’s sick of sin”) het ook nie in die ouer weergawes gefigureer nie en is duidelik die produk van heelwat herskrywing.
Ek is mal oor Britten: hy is waarskynlik my gunsteling Britse komponis. Hy is beroemd vir sy operas, maar moenie sy orkes- en kamermusiek afskeep nie. Sy strykkwartette, veral, kry myns insiens nie genoeg aandag nie. Ek kan nie genoeg na hierdie boeiende, broeiende werke luister nie. En Britten was ook ‘n fassinerende, komplekse persoonlikheid; gaan lees maar die mooi hoofstuk oor hom in Alex Ross se The Rest is Noise.