Wat is jou grootste mediese dilemma? | SARIE
Dr. Elliot Shevel, stigter van die Migraine-en-hoofpynkliniek in Johannesburg en 'n gesiene internasionale migraine-kenner, sê migraine-pyn het sy oorsprong in sekere are in die kop en kopvel, terwyl 'n hoofpyn deur spanning in die spiere van die kop, gesig en nek veroorsaak word.
'n Migraine is soortgelyk aan 'n hoofpyn, maar het ekstra simptome soos naarheid, lig- en/of klank-sensitiwiteit en tot 20% van lyers sien ook 'n "aura" of ligflitse voor hul oë. Sommige mense sukkel selfs om te praat, of is tydelik effens verlam.
Identifiseer die snellers wat vir jou pyn verantwoordelik is, soos byvoorbeeld rooiwyn, en vermy dit dan so ver moontlik.
As jy agterkom 'n sekere aktiwiteit veroorsaak gereeld 'n hoofpyn, kan jy dit probeer vermy of ten minste die effek daarvan verminder. Doen byvoorbeeld ontspannende aktiwiteite soos joga om stres en spanningshoofpyne te keer, of eet klein hoeveelhede sjokolade as dit hoofpyne aanwakker eerder as 'n groot blok op een slag.
Indien jy 'n hoofpyn kry wanneer jy lank bestuur of voor die rekenaar was, het jy moontlik 'n swak postuur. Probeer gemaklik sit – regop, maar effens agteroor, met jou arms ontspanne langs jou sye en jou voorarms wat rus op die tafel, of jou hande in die 10:00/14:00-posisie op die stuurwiel. Die stoel moet ook net hoog genoeg wees dat jy reguit voor jou kan kyk en nie jou nek aanhoudend hoef te buig nie.
2. Ek het 'n permanente stryd met sinusitis
Dr. Poens van der Merwe, 'n oor-, neus- en keelspesialis en sinuschirurg van die Neus-en-sinussentrum in Kaapstad, sê daar is 14 tot 20 sinus
kanale in die kop, wat by die neus begin en 'n netwerk agter die wangbene en oë vorm, tot so diep as oorvlak. Wanneer die slymvliese in dié kanale aangetas is, het jy sinusitis. Baie ander kanale kan ook aangetas word omdat lug, wat nodig is vir gesonde funksionering van die slymvliese, dan nie behoorlik kan deurvloei nie.
Wanneer die slymvliese aangetas is, vervaardig hulle oormatig baie slym om die irritante of allergene te probeer wegvoer. Jou slymvliese kan ook opswel as gevolg van dié stowwe en teen jou septum (skeidingswand in jou neus) begin druk, wat hoofpyne veroorsaak. Jou neus voel toe en jy kan ook dalk 'n droë mond, toe ore, sooibrand, 'n seer keel en smaakprobleme hê. Jy kan selfs dikwels moeg voel of sukkel om te konsentreer, omdat jy nie genoeg suurstof inkry nie. Soms kan 'n sekondêre bakteriële infeksie ontstaan as die sinusholtes geblok word deur slym, of weens virusse soos verkoues, wat die simptome kan vererger. 'n Dowwe hoofpyn is 'n sinusitis-simptoom, terwyl 'n kloppende hoofpyn kan dui op 'n bakteriële infeksie.
Allergene in jou omgewing soos stof, gras, stuifmeel of dierehare en irritante soos besoedeling is die hoofoorsake van sinuskanaal-aantasting. Sekere kosse soos neute, melk, eiers en varkvleis kan ook sinusitis by sommige mense ver-oorsaak, maar dis minder algemeen.
Vermy allergene, indien moontlik, om simptome te verlig. 'n Matras-oortreksel wat jou beskerm teen die miet en stof wat in 'n matras versamel, kan help.
3. Ek is gediagnoseer met 'n onderaktiewe skildklier. Wat presies beteken dit?
Die probleem is meer algemeen by vroue as mans, en kan vroue so jonk as 20 raak, hoewel jou kans daarop toeneem tot en met jou 50's en selfs later.
Indien jy baie sukkel om gewig te verloor, gedurig moeg voel, uitermate koud kry of swaar begin menstrueer, het jy moontlik 'n onderaktiewe skildklier. Ander simptome is 'n droë vel, hardlywigheid, depressie en deurmekaarheid of vergeetagtig-heid – pasiënte sê soms hul denke voel "waserig".
Dis belangrik om jou simptome te beheer, nie net om jou lewensgehalte te verbeter nie, maar ook om ander verwante siektes te voorkom. 'n Hoë liggaamsmassa-indeks (LMI) kan byvoorbeeld tot tipe 2-diabetes lei en mense met 'n onderaktiewe skildklier sit dikwels gewig aan, wat dan tot dié siekte kan lei. Maar as jy jou dieet dophou, oefen en HVT kry, behoort dit nie te gebeur nie.
4. Ek sukkel met 'n spastiese kolon (irritable bowel syndrome)
Die drie mees algemene simptome van 'n spastiese kolon is buikpyn, opgeblaasdheid en 'n skielike verandering in jou stoelgang, soos diarree of hardlywigheid of afwisseling tussen die twee.
Stres vererger dikwels die toestand, so dis belangrik om jou stres te verminder of 'n uitlaatklep daarvoor te vind as jy sukkel met IBS.
Jy moet jou dieet ten minste tydelik aanpas wanneer simptome jou kniehalter. Vermy irriterende kosse soos kafeïen, alkohol en speserye totdat jou simptome verbeter. Uie en blaargroente, verwerkte kosse, verfynde koolhidrate (soos pasta) en selfs veselryke kosse by sommige mense kan ook simptome vererger. Sommige pasiënte vind dit help ook om meer gereeld, maar kleiner maaltye, te eet (ses klein etes per dag pleks van drie groot etes), omdat 'n mens sukkel om groot hoeveelhede kos op een slag te verteer.
Dr. David Gotlieb, 'n rumatoloog van die Constantia-artritiskliniek in die Kaap, sê fibromialgie is 'n neurologiese siekte, waar die brein, rugmurg en die geaffekteerde dele van die liggaam hul seine te maklik en aanhoudend stuur. Om dit beter te verstaan kan 'n mens sê dat dié mense nie voldoende filters het vir al hierdie seine nie en te veel boodskappe dan aanhoudend na die liggaam gestuur word. Jy word soos die hasie in die battery-advertensie en voel aanhoudend oorwerk.
Dit behoort eintlik 'n maklike diagnose te wees, maar ongelukkig bestee die meeste lyers 'n fortuin voordat hulle kan agterkom wat regtig fout is. Dis omdat die simptome as 'n geheel raakgesien moet word, maar baie simptome word aanvanklik afsonderlik behandel – fibromialgie-pasiënte laat dikwels eers hul afsonderlike simptome soos IBS of migraines ondersoek.
'n Warm stort kan ook help tydens erge aanvalle. Dwing jouself ook juis dán om te oefen – gaan stap om die blok, al is dit pynlik. Neem genoeg omega 3-olies en vitamien D as aanvullings, want 'n tekort aan dié stowwe kan simptome vererger. Akupunktuur en gereelde masserings help ook vir sommige pasiënte.
Moenie chirurgie oorweeg nie, want dit kan jou nie help nie en kan moontlik simptome vererger. Vermy ook pynmedikasie, anti-inflammatoriese middels, slaappille en antidepressante. Dit help nie en kan ander newe-effekte veroorsaak as jy dit gereeld gebruik. As jy jou leefstyl verbeter en medikasie net gebruik indien nodig, kan jy help voorkom dat fibromialgie jou lewensgehalte verlaag.