PressReader - Kuier: 2017-02-08 - As seks seer is
As seks seer is
Hoe­wel seks ’n na­tuur­li­ke ding is, kan dit vir baie soms ’n on­ge­mak­li­ke saak raak. Vind uit wat fout is en kry die ple­sier te­rug. DEUR Ro­we­na Hen­dricks
Kuier - 2017-02-08 - Gesondheid -
Baie vroue er­vaar pyn of on­ge­mak ty­dens seks. Tog be­skou baie dit steeds as ta­boe om daar­oor of oor seks in die al­ge­meen te praat. Wat vroue eg­ter nie be­sef nie, is dat pyn of on­ge­mak ty­dens sek­su­e­le om­gang glad nie nor­maal is nie en jy so gou moont­lik ’n dok­ter moet gaan sien.
Dié pyn of on­ge­mak kan dalk daar­op dui dat iets erns­tigs fout is en as jy nie me­die­se hulp kry nie, kan dit dalk nóg er­ger kom­pli­ka­sies tot ge­volg hê. Vroue ly ook ge­woon­lik in stil­te om­dat hul­le te skaam of te bang is om oor hul sek­su­e­le be­hoef­tes en -pro­ble­me met hul maat, dok­ter of selfs hul vrien­din­ne te praat.
Maar as jy nie die pro­bleem vin­nig aan­spreek nie, kan die on­ge­luk­kig­heid oor jou seks­le­we ook jou hu­we­lik knou en selfs ’n ver­hou­ding op die rot­se laat be­land.
Om te hoor sy sal dalk nie een­dag kan kin­ders hê nie, was vir Lyn­ne Jo­nes* (24) van S­tel­len­bosch, een van die bit­ter­ste pil­le om te sluk. Be­hal­we dat sy ’n hoë bloed­druk-ly­er is, suk­kel sy boon­op met en­do­me­tri­o­se.“Dis se­ker­lik die erg­ste pyn, naas ge­boor­te­pyn, wat e­ni­ge vrou kan er­vaar. Dis ’n skerp, steek­pyn wat aan­hou­dend is en wat seks vir my ’n pyn­li­ke er­va­ring en u­nen­joy­a­ble maak. Ek word sel­de be­vre­dig en ek be­reik maar min or­gas­ms.
“Die he­le sto­rie het beslis ’n groot in­vloed op my en my maat se ver­hou­ding. Ons raak al­bei soms ge­frus­treerd om­dat die een nie die an­der se be­hoef­tes be­vre­dig nie. Se­dert ek op me­di­ka­sie is, gaan dit be­ter, maar dis soms nog pyn­lik af­han­gen­de van die seks­po­si­sie,”sê Lyn­ne.
Dr. El­na Ru­dolph, ’n me­die­se dok­ter en sek­su­o­loog van My Sexu­al He­alth en raads­lid van die Sout­hern A­fri­can Sexu­al He­alth As­so­ci­a­ti­on (SASHA), sê dis ver­al vroue in hul 20’s en vroeë 30’s wat soms pro­ble­me kan on­der­vind wan­neer hul­le trou en dan be­sef daar is ’n sek­su­e­le pro­bleem (wan­neer hul­le in­tiem ver­keer). Soms tree pro­ble­me ook la­ter in wan­neer vroue deur me­no­pou­se gaan en hul­le be­gin suk­kel as ge­volg van hor­moon-te­kor­te.
Au­dra Bro­wn* (60) van die Noord-Kaap, sê toe sy in haar laat 40’s met me­no­pou­se be­gin, was haar lus vir seks weg.“Dis se­ker­lik een van die erg­ste goed waar­mee ek al in my le­we moes de­al, want be­hal­we vir die oor­ma­ti­ge s­weet, mood swings en hot flas­hes, suk­kel ek ook om aan die gang te kom en het ek dees­dae maar min lus vir die ding. Ek het geen a­rou­sal of lus meer vir seks nie en waar ék voor­heen die uit­ge­hon­ger­de een was, hard­loop ek nou by­na weg as my man net in my rig­ting kyk. Die lus is net nie meer daar nie,”ver­tel sy.
Ru­dolph sê“seks is glad nie ver­on­der­stel om seer te wees nie”.“Ef­fen­se on­ge­mak as ge­volg van ’n vol blaas, hard­ly­wig­heid of selfs span­ning nou en dan kan nor­maal wees, maar oor die al­ge­meen is e­ni­ge on­ge­mak ty­dens seks nie nor­maal nie. Ver­al nie as dit el­ke keer is en vir ’n ge­rui­me tyd aan­hou nie,”be­klem­toon sy.
“Dit ge­beur in som­mi­ge ge­val­le waar die o­pe­ning so sen­si­tief is dat pe­ne­tra­sie heel­te­mal on­moont­lik is. An­der vroue er­vaar soms ’n brand- of steek­pyn of net ’n vol ge­voel in die va­gi­na. Soms voel dit as­of daar teen iets ge­stamp word.”
Sy ver­dui­de­lik on­ge­mak of pyn ty­dens seks kan ver­oor­saak word deur en­do­me­tri­o­se, kies­te op ei­er­stok­ke, groei­sels op die baar­moe­der of derm­pro­ble­me en moet deur ’n gi­ne­ko­loog on­der­soek word.“Op­per­vlak­ki­ge pyn wat teen­woor­dig is reg aan die o­pe­ning of met vlak pe­ne­tra­sie, is ge­woon­lik as ge­volg van ’n spier en/of se­nu­wee en soms ook (weens) vel­kon­di­sies. In so ’n ge­val kan pa­si­ën­te di­rek na ’n dok­ter gaan wat in sek­su­e­le pyn spe­si­a­li­seer.”
Hoe­wel pyn of on­ge­mak ty­dens seks meest­al fi­sie­ke of me­die­se oor­sa­ke het, kan dit soms ook ’n gees­te­li­ke kwes­sie wees waar jy jou kop moet reg­kry om met on­der­lig­gen­de is­su­es te de­al wat dalk in jou ver­le­de ge­beur het, soos ver­krag­ting en sek­su­e­le mis­han­de­ling.
Vir Na­ta­lie Jo­nes* (40) van Kaap­stad was haar seks­pro­ble­me meer ’n kop­ding. Sy ver­tel sy is in haar vroeë twin­tigs ont­voer en ver­krag. Die im­pak van dié trau­ma­tie­se ge­beur­te­nis het ’n de­fi­ni­tie­we im­pak op haar le­we ge­had, want sy het daar­na trust is­su­es ge­had en wou ver­al glad nie eens al­leen in e­ni­ge man se ge­sel­skap wees nie. Sy het haar ná die voor­val weer­hou van mans en seks.
“Toe ek my man ont­moet, was dit na­dat ek al lank on­der ’n siel­kun­di­ge was en al­les al ’n bie­tjie ver­werk het. Dit het se­ker­lik ge­help dat ek hom voor die e­pi­so­de ge­ken het. Dit het ook lank ge­vat voor­dat ons in­tiem ver­keer het, want ek was bang so iets (ver­krag­ting) ge­beur weer met my. En toe ons uit­ein­de­lik seks het op ons hu­we­liks­nag, was dit bit­ter pyn­lik en on­ge­mak­lik. Die eer­ste paar keer daar­na ook. Vol­gens my gyn­ae was daar niks fi­siek fout nie en was my pyn en ly­ding dus als in my kop.“Ek het toe be­sef ek het baie e­mo­ti­o­nal bag­ga­ge ge­had om mee te de­al. Maar met my man se on­der­steu­ning en lief­de en tal­le siel­kun­di­ge ses­sies, kon ek deur my is­su­es en vre­se werk en van­dag is ek en my man nog ge­luk­kig ge­troud en het my lief­des­le­we en sex dri­ve weer skop,” sê Na­ta­lie.
Sr. Clau­di­ne Ma­ho­ney van Kaap­stad meen ook daar is ver­skeie moont­li­ke re­des waar­om vroue on­ge­mak of pyn ty­dens seks kan er­vaar.
“Die al­ge­meen­ste is se­ker­lik droog­heid van die va­gi­na, wat hoof­saak­lik deur me­no­pou­se ver­oor­saak kan word. Dié droog­heid ont­staan weens ’n te­kort aan die hor­moon es­tro­geen en kom ver­al by vroue voor van­af die ou­der­dom van 35.”
Sy sê ver­der al­le vroue kan eg­ter nie oor die­self­de kam ge­skeer word nie om­dat daar“ver­skil­len­de re­des vir droog­heid, pyn of on­ge­mak kan wees”, soos by­voor­beeld me­no­pou­se, en­do­me­tri­o­se, skild­klier­pro­ble­me, na­tuur­li­ke ge­boor­te, ver­krag­ting en va­gi­na­le in­fek­sie soos ’n STI (sek­su­eel­oor­draag­ba­re in­fek­sie).
“Soms er­vaar swan­ger vroue ook pyn of on­ge­mak om­dat hul­le va­gi­nas sen­si­tief is en/of hul­le is bang om seks te hê. En selfs ná ’n trau­ma­tie­se na­tuur­li­ke be­val­ling kan vroue seer­kry ty­dens seks om­dat hul­le in­wen­dig teer en sen­si­tief is,”ver­dui­de­lik Clau­di­ne.
“Hoe­wel die pyn of on­ge­mak ty­dens seks me­dies of fi­siek is, word dit baie keer ver­oor­saak as ge­volg van ’n trau­ma­tie­se er­va­ring soos ver­krag­ting of e­mo­si­o­ne­le stres wat vroue soms kan ver­duur. Dit als kan daar­toe lei dat die vrou gees­te­lik nie in die reg­te mind­set is om seks te hê nie.”
Ru­dolph voeg by dat ’n ho­lis­tie­se be­na­de­ring soms no­dig is.“Ja, fi­sie­ke en sek­su­e­le trau­ma is soms die oor­saak, maar meer al­ge­meen is eint­lik ’n streng ge­loofs­ge­ba­seer­de op­voe­ding. Sek­su­e­le pyn is bit­ter sel­de slegs in ’n pa­si­ënt se kop, maar dit lol am­per al­tyd met ’n pa­si­ënt se kop en daar­om be­veel ons aan dat dit ho­lis­ties han­teer word uit ’n me­die­se, so­wel as siel­kun­di­ge oog­punt deur ’n span ge­sond­heids­wer­kers wat op ’n daag­lik­se ba­sis met die pro­bleem werk,”ver­dui­de­lik sy.
Sy sê as die pyn vir lan­ger as ’n week aan­hou, is dit waar­skyn­lik“reeds ’n pro­bleem”.“’n Dok­ter met on­der­vin­ding in sek­su­e­le pyn kan ge­woon­lik ’n di­ag­no­se met net ’n goeie kli­nie­se on­der­soek maak. Soms sal ons (dok­ters) toets vir in­fek­sies, ’n so­nar doen of ’n bi­op­sie neem as ons twy­fel oor die di­ag­no­se. As die pa­si­ënt eg­ter nie op be­han­de­ling re­a­geer nie, is meer in­drin­gen­de on­der­soe­ke soms no­dig, soos by­voor­beeld ’n ka­me­ra in die blaas, derms of buik.”
Haar raad aan al­le vroue is om“va­gi­na­le in­fek­sies te voor­kom; se­ker te maak jy is goed op­ge­wek voor jy pro­beer om seks te hê; en ek­stra lu­bri­ka­sie te ge­bruik in­dien no­dig”. En praat met jou part­ner as daar ’n pro­bleem is en pro­beer om saam ’n op­los­sing te vind, want om seks van hom te weer­hou, sal op die lan­ge duur jul ver­hou­ding be­na­deel. *Skuil­naam
Kry hier hulp • Sout­hern A­fri­can Sexu­al He­alth As­so­ci­a­ti­on(SASHA) Bel 082 783 6633 of be­soek die web­tuis­te www.sexu­al­he­alth.org.za • My Sexu­al He­alth Bel 086 7272 950 of be­soek www.my­sexu­al­he­alth.co.za