Wanneer dit by jou aktiwiteite kom, moet jy dit kategoriseer van die mees belangrik tot die minste belangrik. Op hierdie manier sal jy maklik weet aan watter aktiwiteite jy meer tyd moet toeken wanneer jy ’n skedule opstel. As jy jou aktiwiteite prioritiseer, oorweeg om ’n ouer, onderwyser of voog te vra om te help, want as jy op skool is, dink jy dalk om ’n videospeletjie te speel die is belangrikste ding, maar in werklikheid is jou wiskunde punte nie wat dit behoort te wees nie. ’n Ouer, onderwyser of voog kan help deur leiding te gee met die groter prentjie.
Ons stel voor dat jy ’n lang lys maak van al die aktiwiteite wat jy gedurende die maand doen. Evalueer dan die belangrikheid van ’n aktiviteit met hierdie vier vrae:
Wanneer jy die vier vrae beantwoord het, rangskik die aktiwiteite en begin met die beplanning van ’n skedule om meer tyd toe te ken aan die aktiwiteite wat hoër prioriteite opneem.
Om jou tyd effektief te bestuur, sal ’n groot verskil in jou produktiwiteit maak. Jy sal meer oor ’n korter tydperk bereik, bloot omdat jou tyd nie verlore raak nie. Dit beteken nie dat daar geen vrye tyd of tyd sal wees om te ontspan nie, dit beteken bloot dat die tyd wat jy neem om te ontspan, geskeduleer sal word. Inteendeel sal jy jou vrye tyd meer kan geniet, want jy weet dit is welverdiend en gepas om ’n breek te neem. Dit verhoed dat jy nie belangrike take uitstel nie en sal algehele stres verminder omdat jy weet wanneer dit gepas is om al die pretaktiwiteite te doen.
Daar is baie maniere om ’n skedule op te stel. In ons vorige blog artikel ‘4 Wenke wat jou sal help om 'n skedule vir 'n suksesvolleskooljaar op te stel’, bespreek ons maniere om verskillende soorte skedules op te stel en hoe om daaraan te voldoen.
’n Goeie manier om jou tyd te bestuur, is deur Covey se tydbestuur matriks. Hierdie rooster is geskep deur Stephen Covey wat die beste verkoper ‘The Seven Habits of Highly Effective People’ geskryf het. In hierdie matriks verduidelik hy dat jy jou tyd effektief bestuur kan deur ’n tabel wat Belangrike, Nie Belangrike, Dringende en Nie Dringende aktiwiteite toon nie. Wanneer jy jou aktiwiteite in die tabel lys, sien jy duidelik waarop jy moet fokus. Hieronder is die visuele voorstelling van die tydbestuur matriks.
Kwadrant 1 bevat take wat Dringend en Belangrik is, take wat byvoorbeeld punte voor gegee word en gevolge sal hê indien hulle nie betyds voltooi is nie. Hierdie kwadrant is vir sperdatums en belangrike krisisse wat dadelik opgelos moet word. Dit is take wat nie veronderstel is om te veel tyd op te neem nie en wat vinnig en doeltreffend voltooi kan word. Hierdie lys moet ook so kort moontlik wees (want jy wil verkieslik so min as moontlik krisisse of problem hê). Jy moet hierdie take altyd eerste voltooi. Voorbeelde van kwadrant 1 take: Huiswerk wat die volgende dag ingehandig moet word; laaste minuut voorbereiding vir ’n toets; ’n werkopdrag wat jy op ’n inhandigingsdatum moet ingee; ’n taak wat jy vergeet het om te doen, maar nou voltooi moet word.
Kwadrant 2 bevat aktiwiteite wat Nie Dringend is nie, maar baie Belangrik is. Dit is take wat jy moet uitvoer vir jou langtermyn sukses. Hierdie take is nie dringend nie of het nie ’n sperdatum, maar dit is beslis belangrik. Hierdie blok bevat take wat jy vooruit kan beplan en dit help om te voorkom dat krisisse en spertye te naby raak as jy vooraf werk. Die meeste van jou tyd moet hier bestee word. In hierdie blok sal jy dissipline en deursettingsvermoë bou, aangesien dit gewoonlik langtermyn doelwitte bevat. Byvoorbeeld: As jy droom om ’n tenniskampioen te word, moet jy 4 – 5 keer per week oefen. Gebruik hierdie blok om tennisoefeningstye in te voeg. Nog ’n voorbeeld is om vooraf voor te berei vir ’n toetssiklus of die eksamen. Jy het dalk ’n doelwit om 4 onderskeidings aan die einde van die jaar te kry, maar jy moet elke dag fokus om opsomming van elke vak te maak.
Die derde kwadrant is vir take wat Dringend is, maar Nie Belangrik is nie. Dit kan gesien word as die onderbrekings- of afleidingsblok, omdat onvoorsiene en onbelangrike dinge kan gebeur wat jy in hierdie blok moet byvoeg. Hierdie blok steel gewoonlik baie tyd, want ons kan dink dat iets baie dringend is om te voltooi (soos die vyfde vergadering van die studenteraad in ’n week of wanneer jy na ’n studiegroep toe gaan net om ou werk wat jy reeds verstaan, weer te hersien), maar dit help nie regtig ons langtermyn sukses nie. Probeer dus om jou tyd in hierdie blok te verminder.
Kwadrant 4 is waar al die uitstel en tydverspilling gebeur, want dit is dinge wat jou nie help om jou doelwitte te bereik nie. Hierdie blok bevat take wat Nie Dringend en Nie Belangrik is nie. Byvoorbeeld, om ure op Facebook of Instagram te wees, YouTube-video’s te kyk waar jy nie regtig iets nuuts leer nie, of ’n TV-reeks in oormaat te kyk. Selfs om met vriende te kuier terwyl jy weet jy moet eintlik leer vir ’n toets wat jy die volgende dag skryf. Dit beteken nie dat vriendskap nie belangrik is nie (dit is baie belangrik), maar selfs lekker aktiwiteite met vriende kan geskeduleer word wanneer dit welverdiend is. Maak seker jy spandeer die minste tyd in hierdie kwadrant, of maak seker dat die tyd wat jy hier spandeer, welverdiende vryetyd is. Skeduleer dinge in hierdie blok soos om ’n nuwe fliek te gaan kyk, en maak seker jy gaan eers die fliek kyk nadat alles in die eerste kwadrant voltooi is.
Wanneer jy baie buitemuurse aktiwiteite aanpak, kan jy dikwels gestres voel, omdat jy moeg is, daar baie druk op jou is en jy sal party dae voel asof jy alles wil los. Dit beteken dat jy dalk ’n breek nodig het, of dat jy te veel op een slag afgebyt het. Evalueer jou prioriteitslys en bepaal of jy regtig lief is vir al die aktiwiteite op die lys. Byvoorbeeld, jy mag dalk baie daarvan hou om in die skool se musiekgroep (“band”) te speel, maar jy geniet regtig nie koor nie. Hierdie twee aktiwiteite is beide musikaal aangedryf, dus kan jy sê dat jy die koorgroep wil verlaat omdat dit nie bydra tot jou geluk of sukses nie. Kies jou buitemuurse aktiwiteite goed en moenie sekere aktiwiteite uitvoer wat nie bydra tot jou geluk nie.
Laastens, moenie druk ervaar deur wat ander mense sê nie, hetsy jy baie buitemuurse aktiwiteite of min buitemuurse aktiwiteite het. Ons is almal individuee. Moenie jouself met ander vergelyk nie. As jy net wil deelneem aan 1 of 2 buitemuurse aktiwiteite, is dit heeltemal aanvaarbaar. As jy wil probeer om alle buitemuurse aktiwiteite wat by die skool beskikbaar is uit te probeer, doen dit dan. Moenie bang wees vir wat ander mense dink of sê nie, jy is uniek en jy kan jou eie keuses maak oor hoe jy jou tyd spandeer. Jy sal met tyd leer wat jy kan en nie kan doen nie.