Hofsaak oor entstowwe dán aangehoor(Argieffoto ter illustrasie: Ted S. Warren/AP) Die burgerregteorganisasie AfriForum en Solidariteit sal op 2 Maart in die hof wees vir sy saak teen dr. Zweli Mkhize, die minister van gesondheid, en dr. Nkosazana Dlamini-Zuma, die minister van samewerkende regering, oor die regering se inwerkingstellingsplan vir die Covid-19-entstowwe. Hierdie organisasies wil deur dié hofsaak die regering se planne stuit om die entstofproses te sentraliseer. AfriForum en Solidariteit gaan die hof vra om die regering se verspreidingsplan vir entstowwe ongrondwetlik te verklaar, asook om uitsluitsel te gee dat enige instelling buite die raamwerk van die regering die reg het om entstowwe te verkry en toe te dien. Die organisasies voer in hofstukke aan dat die regering die privaat sektor doelbewus uitsluit deur dié sektor nie toe te laat om self entstowwe te koop, versprei of toe te dien nie. “Die feit dat die regering weier om duidelikheid aan AfriForum en Solidariteit te gee oor sy planne om die aankope en verspreiding van entstof te monopoliseer, bewys dat hy dit belangriker ag om sy mag te konsolideer eerder as om lewens te red,” sê Ernst van Zyl, veldtogbeampte vir strategie en inhoud by AfriForum. “Ons het duidelik hier te make met ŉ regering wat min waarde aan deursigtigheid heg en wie se beloftes om dialoog met mense te voer en hul kommentaar te oorweeg, slegs lippetaal is.” AfriForum en Solidariteit meen daar is ŉ dringende behoefte aan entstowwe, maar die verspreidingsproses daarvan word deur die staat se sentralisering van entstowwe vertraag. Connie Mulder, hoof van die Solidariteit Navorsingsinstituut (SNI), sê die antwoord vir vinnige en doeltreffende verspreiding van die entstof lê nie in die nasionalisering daarvan nie omdat mense reeds nie die regering vertrou nie. Hy sê die privaat sektor moet in staat gestel word om by die aankoop en verspreiding van entstowwe betrokke te raak. “Ná herhaaldelike mislukkings is vertrouensvlakke in die regering uiteraard laag. Dieselfde regering wat geld uit noodfondse tydens ŉ pandemie gesteel het, gaan nie vertrou word om die entstofproses goed te bestuur nie. As ons vir die regering gaan wag om entstowwe alleen te verskaf, gaan ons jare wag; iets wat ons as privaat burgers bloot nie kan bekostig nie,” sê Mulder. Mulder sê die regering moet vanselfsprekend ŉ rol speel in die aankoop van entstowwe, maar sy rol moet beperk word tot dié van een van vele rolspelers in die verkryging en verspreiding van entstowwe. “Sonder die privaat sektor wat ook entstowwe aankoop, is die teelaarde vir korrupsie en ondoeltreffendheid ryp. Die regering tree buite sy magte op. Ons kan nie toelaat dat hy ŉ monopolie verklaar wat die regte van ander instellings en liggame wat hulle in staat stel om self entstowwe te bekom, ontken nie. “Die regering kan nie vertrou word nie. Daar is ŉ geskiedenis van mislukking en korrupsie waar die regering se planne en strategieë ter sprake is. Waar menselewens op die spel is, behoort die regering die privaat sektor in staat te stel om na vore te tree en die probleem te takel, eerder as wat hy dit in sy onvermoë probeer beheer.” Intussen gaan AfriForum hom ook tot die hof wend teen die Suid-Afrikaanse Reguleringsowerheid vir Gesondheidsprodukte (Sahpra) en Mkhize om te verseker dat ivermektien wat vir menslike gebruik ontwikkel is, beskikbaar sal wees sodat dokters dit vir die behandeling van Covid-19 kan voorskryf. Maroela Media het vroeër berig dat AfriForum selfs ná Sahpra se aankondiging – naamlik dat ivermektien op “beheerde wyse” vir menslike gebruik vir die behandeling van Covid-19 toegelaat word – steeds die hofsaak wil voortsit. Dié organisasie voel die aankondiging is ŉ stap in die regte rigting, maar die wettige gebruik van die middel is steeds uiters beperk. Die hofsaak vind op 2 Februarie plaas.