In die loop van die jare tagtig het die invloed begin taan, en ná die einde van die Koue ­Oorlog het Rusland slegs ’n flentertjie invloed in Sirië oorgehou.
Die uitbreek van die Siriese burgeroorlog het egter ’n deur vir Poetin geopen om sake uit sy eie oogpunt te herstel.
’n Wyse ou uitgewer het eenmaal gesê daar is vier soorte boeke wat jy kan uitgee. Eerste is goeie boeke wat goed verkoop – oor hulle juig jy met die engele. Tweedens is daar goeie boeke wat swak verkoop – daaroor treur jy, maar jou gewete is rein. Derdens gee jy swak boeke uit wat goed verkoop – nou ja, jy salf jou gewete op pad bank toe. Vierdens gee jy slegte boeke uit wat sleg verkoop – en dan ry die duiwels jou met verwyte, spyt, skaamte.
Toe Perdepoort verskyn, het ek vir Audrey Blignault opgelaai en met die nuwe boek en ’n fles sjampanje Rosebank toe gery om die boek met Anna te vier. Ons het in die sitkamer gesit en oor die nuwe boek gesels toe die voordeur oopgaan en ’n skaduwee in die gang verbyglip; dit was Anna se man, dr. Bassel. Hy het nie sy gesig gewys nie; die viering geïgnoreer.
Daar is hoofsaaklik twee soorte skrywers: Die nederiges en dan is daar die ydeles, wat in party gevalle genoeg rede het om ydel te wees, soos Dirk Opperman, wat ná die Komas-triomf homself (hy, die digterskampioen!) laat afneem saam met ’n kampioenbokser. Maar miskien die ydelste van die ydeles was Ernst van Heerden, wat ná hy 50 geword het, elke vyf jaar skaamteloos aangedring het op ’n nuwe “huldiging”, telkens met ’n duur huldigingsboek en/of ’n swierige feesmaal.
Nog een van my plesiere was die opwinding van ’n nuwe Dalene Matthee-manuskrip, telkens met die vreemdste voorsorgmaatreëls ingedien: die stand van die maan, die sterre ens. Dalene het in feetjies geglo. Wanneer sy Kaap toe gekom het, was haar eerste kuierplek ’n casino.
Nog ’n verrassing was die koms van Sheila Cussons se heeltemal onverwagte manuskrip van Die swart kombuis. Haar debuutbundel Plektrum (1970) was ’n gebeurtenis. Sy is later getroud met ’n Katalaanse sakeman, Juan de Saladrigas, en die egpaar het hulle in Barcelona gevestig. Daar het sy in die somer van 1974 ’n byna noodlottige ongeluk gehad toe ’n gasstofie in haar gesig ontplof het. Tydens en ná haar herstel het sy Die swart kombuis geskryf, ’n bundel religieuse gedigte waarvan min gelykes in die Dietse taalgebied bestaan.