Daar kan sonder enige vrees vir teëspraak gesê word dat dit Jans Rautenbach die vader van die moderne Suid-Afrikaanse rolprent is. Hy was ook sy tyd ver vooruit.
Daarom was dit ook belangrik dat daar nie langer gewag kon word om Rautenbach by Innibos te vereer vir sy baanbrekerswerk – veral op intellektuele gebied, tot die plaaslike rolprentbedryf nie. Myns insiens het die vertoon van sy werk by die fees ’n besondere diepte aan die verskeidenheid vermaak wat vanjaar hier op aanbod was, gegee.
Om deesdae na ’n Jans Rautenbach-rolprent te kyk vereis ’n verdere dimensie. Dit is om jouself terug te plaas binne die tydsgees waarin die rolprent gemaak is en waarop daar sosiale en politieke kommentaar gelewer is. Hier dink mens veral aan Katrina en sy kleurgrenskwessies en Die kandidaat wat die Afrikaner en sy elite posisie onder die vergrootglas geplaas het.
As jonger televisiemaker het Jans Rautenbach ook op my beroepslewe ’n besondere invloed gehad. Eerstens om hier in die vroeë negentigs net in sy gesoute geselskap te kon wees was ’n belewenis en tweedens sy openlike kommentaar op produksies. Sy bruikbare voorstelle rondom televisieprogramme hier in Suid-Afrika se oorgangsperiode was onmisbaar. Ek onthou dis Jans Rautenbach wat voorgestel het dat daar in die SABC 2-reeks van destyds, Groep sonder grense, ’n bruin aanbieder gebruik moes word juis omdat die dokumentêre reeks soos nagevors en geskryf deur Hans Heese, tot ’n groot mate ook die stories van die bruinmense was. Oom Jans het Errald Felix voorgestel wat uiteindelik veel tot die sukses en die sentiment van die televisiereeks bygedra het.
Rautenbach is by die fees vereer met die vertoon van ’n keur van sy rolprente. Buiten die twee hierbo, is daar ook ander baanbreker-rolprente soos Broer Matie, Jannie Totsiens en Pappalap vertoon. Gisteraand is Rautenbach ook vereer met ’n Innibos-oorkonde. Trevor Moses van die film-, video- en klankargief in Pretoria het ook enkele woorde gespreek.
As latere regisseur is Rautenbach aanvanklik opgelei as kliniese sielkundige. In 1964 het hy en Emil Noval ‘n nuwe produksie-onderneming gestig. Hulle werk het dikwels die argwaan by die konserwatiewe Afrikaner establishment van destyds gewek. Niemand was aldag so seker wat om te maak van die soms dun verbloemde spot of verregaande vergelykings wat sou dien as maatskaplike en politieke kommentaar op die toestande van die dag nie.