Mag ek maar vloek? - Jou Werk | Solidariteit WêreldJou Werk | Solidariteit Wêreld
Tuis › AF › Mag ek maar vloek?
Tydens die vervaardiging van Gone with the Wind (Clark Gable, Vivien Leigh) in 1939, moes daar spesiale toestemming verkry word om die vulgêre woord, damn, soos in “Frankly my dear, I don’t give a damn”, te gebruik toe Rhet vir Scarlett O’Hara sê hy gaan haar verlaat. Sederdien het die frase verskeie gedaantewisselings ondergaan sodat die woord nou heel argaïes is.
Oor ʼn tydperk van 80 jaar het die samelewing ietwat toegeefliker geraak. Die standaarde van wat aanvaarbare gedrag is, het ook so verander dat taal in die informele kultuur van die moderne werkplek ook los geraak het.
Sielkundiges is dit eens dat kragwoorde in ʼn paar situasies verskoonbaar is, soos wanneer jy seerkry, as jy gefrustreerd is, of as jy kwaad word. Dit is ʼn ontlading van emosie.
Maar wat van vloek in die werkplek? Wees maar versigtig, al is jou baas ʼn matroos. Growwe taal word soms in die werkplek gebruik om kameraderie en solidariteit te skep en om stres te hanteer, maar skep ook ʼn intimiderende omgewing vir ander werkers en plaas onnodige druk op hulle. Vloektaal kan ʼn ontlading van emosie wees vir party mense, maar ander kan dit aanstootlik vind en as teistering ervaar.
Vloektaal of skeldtaal wat direk op iemand gemik is, sal die gebruiker in groot moeilikheid laat beland, veral as dit voor ʼn derde persoon gebruik word en bedoel is om te verkleineer of te dreig. Seksistiese of rassistiese en verkleinerende taal is diskriminerend en teen die wet.
Volgens die Arbeidswet is teistering nie net seksueel onaanvaarbare gedrag nie, maar dek ook beledigings, misbruik van mag, dreigemente en konstante kritiek wat ondermynend kan wees. Werknemers het die reg om met waardigheid en respek behandel te word.
Hoe hanteer mens kru taal in die werkplek?
Vra spesifiek na die firma se beleid oor die gebruik van onvanpaste taal. Wees bedag daarop dat onmiddellike ontslag kan geskied veral as kliënte beledig voel en die aansien van die maatskappy gekompromitteer word. Indien so ʼn beleid bestaan, behoort dit gereeld per e-pos aan werknemers gestuur te word.
Moenie dink dis aanvaarbaar om te vloek of dat daar nie ʼn beleid is nie net omdat niemand nog gekla het nie.
Bepaal die konteks waarbinne die taal gebruik is; was dit op ʼn spesifieke persoon gerig en bedoel om te beledig, intimideer of om te dreig?
Spreek die persoon wie se taal onaanvaarbaar is privaat aan.
Indien jy aan die ontvangkant van beledigende taal of dreigemente is, maak ʼn nota van die tyd, datum, getuies en wat gesê is en rig ʼn formele versoek aan jou opsigter dat die saak dadelik ondersoek moet word of versoek dat die aanstootlike gedrag dadelik gestaak moet word of, indien ʼn dispuut ontstaan, dat die saak na die KVBA verwys moet word.
Wees bedag op jou eie taalgebruik want jou taal weerspieël jou opvoeding- en geletterdheidsvlak.
ʼn Peiling in 2012 deur Career Builder (Chicago) het bevind dat werknemers wat kru taal gebruik minder bevorder word deur firmas. Werkgewers was ook van mening dat kru taal werknemers se professionaliteit in ʼn swak lig stel. 71% werkgewers was van mening dat onvanpaste taalgebruik op ʼn gebrek aan selfbeheersing en volwassenheid dui, terwyl 54% glo dat kru taal die werknemer as minder intelligent uitbeeld.