JY LEES NOU Droogte: Hoe ver is boere se ‘dag zero’?
Skape word gevoer in Boesmanland. Foto: Johan Norval.
Baie boere kan eersdaags ’n punt bereik wanneer hulle drastiese stappe moet doen om te oorleef, die plaas moet verlaat of hul kuddes verder moet verklein as hulle nie hulp kry nie.
Mnr. Sybrand Venter van die plaas Trywell by Carnarvon, wat ’n voergroep namens 115 boere bestuur, sê boere in sy omgewing praat al van “dag zero” wanneer hulle nie verder kan boer nie.
“Ek dink ons het almal ’n ‘day zero’ in ons agterkop. Baie boere is al daar. Dis waarom ek my voergroep begin het om ’n bietjie te help en boere op hul plase te hou.”
Hy gaan eersdaags probeer vasstel waar boere in sy distrik se “dag zero” is. Hy beoog om die opname wat hy verlede jaar by 26 boere gedoen het oor skaapgetalle, reënval, plaaswerkergetalle en die mate waartoe hulle nog siekefondse en annuïteite kan betaal, uitbrei om ook vas te stel waar boere se “dag zero” lê, en hoe hulle tussenlamperiode en bemarkingsouderdom verander het.
Hy gebruik sy voergroep op WhatsApp om bekostigbare voer van gehalte vir die boere op sy groep te soek, vervoer te reël en dit volgens hul versoeke uit te deel.
Dis harde werk wat nie naweke en rustige aande ken nie. Hy vra dat voergroeplede die mense wat bereid is om die werk te doen, ondersteun deur die reëls na te kom, op te daag as die voer aangekom het en hulp aan te bied.
Ná die reën onlangs in dele van die distrik Carnarvon kom hy agter die vraag na voer is ietwat minder. Vir ander boere is die droogte nog nie gebreek nie.
Aangesien hulle in ’n gebied boer waar droogte gereeld voorkom, behoort gemeenskappe stelsels gereed te kry sodat hulle oorgehaal is vir die volgende droogte. “Maak ’n aparte bankrekening oop waar mense skenkings vir voergeld kan inbetaal, die rampe kom weer.”
Eweneens moet boere sorg dat hul omskrywings vir artikel 18A-sertifikate, wat deel vorm van die Inkomstebelastingwet (Wet 58 van 1962) – waarmee skenkers hul skenkings van belasting kan aftrek – reg is.
Venter het sy medeboere aangemoedig om selfsorg toe te pas en mekaar te ondersteun. “Kyk mooi na jouself. Ons kry almal swaar, maar kyk na jou buurman, want jy weet nie wanneer sy laagste punt is nie. Moenie jou buurman verloor nie, al stry julle soms oor ’n skaap wat deurgekruip het. Moenie jou gemeenskap verloor nie, dis deel van ons uniekheid in die Karoo.”
Mnr. Sybrand Venter. Foto: Amelia Genis