Ontdek 'n maklike taal - esperanto-asocio de suda afriko
Ontdek 'n maklike taalParty mense glo nie dat Esperanto soveel makliker is om te leer as ander tale nie. Hier is dus 'n klein demonstrasie... probeer gerus self!
So geskrewe, so gesproke
Die uitspraak van
Esperanto is foneties en soortgelyk aan dié van die meeste tale. Die vokale word só uitgespreek:a soos mate soos meti soos nieo soos posu soos toe
Die konsonante is dieselfde as in Afrikaans met die volgende
c klink soos tsg is altyd soos die Engels “get”Daar is ook spesiale letters:ĉ soos tjopsĝ soos budgieĵ soos genieŝ soos sjoeDie klem val altyd op die voorlaaste lettergreep: a-mi-ko, pa-tro, ler-nas, ĝene-ra-la
Stamme en woordeindes
Selfstandige naamwoorde: “o”die vader - la patrodie blom - la florodie straat - la stratodie boek - la libroByvoeglike naamwoorde: “a”groot - grandamooi - beladik - dikavinnig - rapidaBywoorde: “e”maklik - facile vinnig - rapideWerkwoorde (teenwoordige tyd): “as”ek is - mi estasons drink - ni trinkashy is - li estashulle leer - ili lernasons is - ni estasWoordeindes kan vrylik gebruik word, solank dit sin maak:vriend - amiko vriendelik - amika op 'n vriendelike wyse - amike ons is vriende - ni amikasgesondheid - sanogesond - sanaek is gesond - mi sanas
Soos in sommige Afrikatale kan voor- en agtervoegsels gebruik word om 'n hele familie woorde met verwante betekenisse te bou. Byvoorbeeld: Voegsels:“mal-” vir teenoorgesteldes - dika/maldika, dik/dun“-ul” vir 'n persoon - junulo, 'n jongmens“-in” vir vroulik - patrino, moeder“-ig” om te veroorsaak - beligas, “mooimaak” d.w.s. verfraai“-ebl” moontlikheid - trinkebla, drinkbaar“-ej” 'n plek - lernejo, “plek waar 'n mens leer” d.w.s. skool (daar is nog vele ander voegsels...)Saamgestelde woorde:pura - skoonmalpura - vuilmalpurulo - vuilaardmi purigas - ek maak skoon (reinig)purigejo - skoonmaak plekpurigebla - kan skoongemaak wordOp hierdie wyse kan 'n feitlik onbeperkte aantal woorde gebou word, bv. bela, belulo, belulino,malbelulino, beligi, beligebla, beligejo…
En nou 'n paar sinne
Soos in Afrikaans word 'n sin gevorm met 'n onderwerp, 'n werkwoord, lidwoorde ens. maar die woordorde is vry. Die lidwoord “la” is onveranderlik. Die meervoud word gevorm deur “j” aan die “o” of “a” eindes te voeg.Onderwerp + werkwoordMi trinkasLa juna patrino lernas Onderwerp + werkwoord + kenmerkLa bela floro estas malgrandaLa junuloj estas en la trinkejo (“en” beteken “in”) Onderwerp + ww. + direkte voorwerp Aangesien die woordorde vry is, moet die voorwerp van die onderwerp onderskei word deur middel van 'n -nMi purigas la lernejon (ek reinig die skool)La floroj beligas la straton
Laastens, 'n paar nuttige woorde:Saluton (hallo) of Bonan Tagon! (goeie dag)Dankon! (dankie)Ĝis revido! (totsiens)
Nog nie oortuig nie?
Toegegee, in Esperanto is die “moelike werk” aan die begin gekonsentreer. Maar sodra jy al die basiese elemente bemeester is jou woordeskat en uitdruk-kingsvermoë byna onbeperk. Dink daaraan: In hierdie kort blaadjie het ons 15 woordstamme, 4 voornaamwoorde, 4 woordeindes, 6 voegsels, 1 lidwoord en 1 voorsetsel verskaf. Met hierdie basiese toerusting reken ons dat dit moontlik is om ten minste 150 woorde te bou (sonder meervoude) en 'n reuse aantal sinne te skep. Met elke nuwe element groei jou vaardigheid eksponensieel. Hoe lank het dit jou geneem om deur hierdie blaadjie te werk? Kan jy aan enige ander taal dink waar dit moontlik is?