Lofpsalm 9:1, 5.
Skriflesing: Lukas 6:17-49.
Teks: Kategismus Sondag 43. Lukas 6: 37
En julle moet nie oordeel nie, dan sal julle nooit geoordeel word nie. Julle moet nie veroordeel nie, dan sal julle nooit veroordeel word nie. Spreek vry, en julle sal vrygespreek word. (Lukas 6:37 AFR1953)
Die Jode het saamgestem dat al die mense op die aarde as gevolg van hulle sondes verwerplik was voor die Here - almal behalwe hulle!
Hulle het so verwaand geword in die manier waarop hulle hulle godsdiens beoefen het, dat hulle gedink het dat hulle God se oordeel ontgroei het.
Eintlik het hulle so ver gegaan dat hulle God se gerig in hulle eie hande geneem het en al die heidene veroordeel het.
Hulle het so verwaand geraak in hulle godsdiens dat hulle nie meer hulle roeping verstaan nie.
Hulle was die volk wat God se verbond gedra het, en deur wie die evangelie na al die ander nasies toe ook moes gaan - waarin hulle gefaal het.
Nou moet ons nie te skerp oordeel oor die Jode nie, want ons staan nog altyd gevaar om dieselfde pad te loop - al is ons lidmate van die Nuwe Testamentiese kerk.
Daar is verskeie redes waarom ons nie ander mense mag oordeel nie. Ons gaan in hierdie preek na enkeles van hulle kyk:
Ons is nie regters nie, want God het ons nie as regters aangestel nie.
Ons kan nie goddelike regters wees nie, want ons het self nie in alle opsigte die gawe van onderskeiding nie.
Ons mag nie regters wees nie, want ons is self skuldig aan ons sondes voor God.
1. Ons is nie goddelike regters nie want God het ons nie as regters aangestel nie.
Dikwels is daar gelowiges wat van God se Woord 'n swaard maak om oor ander mense en oor ander volke te oordeel, asof hulle God se raadsplan opgestel het.
Ons moet besef dat ons as gelowiges nie die ander mense se regters is omdat ons glo nie - ons is diensknegte van God, en daarom ook diensknegte van sy Woord.
'n Dienskneg kan nie die werk van sy heer doen nie. Ons taak is om die evangelie van verlossing te verkondig: God sal self oordeel.
Ons kan nie ontken dat daar sekere lidmate is wat groei in die sonde, en wat nie daar wil uit nie.
Dis waar dat sommige mense nie leef volgens God se Woord nie.
En dis net so waar dat 'n ander een hom aan gierigheid gaan oorgee,
en dis ook waar dat sommiges onsedelik lewe.
Dis net so waar dat ander al hoe humeuriger word,
en ander weer al hoe traer en agterlosiger in die uitlewing van hulle godsdiens.
Maar dis nie ons taak om hulle te veroordeel nie – ons roeping is om God se genade aan hulle te verkondig, sodat hulle tot bekering kan kom, omdat die liefde van God hulle dryf om uit hulle sondes uit te breek.
Maar ons mag nie gaan regter speel en hulle veroordeel nie, want ons is nie God wat in die Regterstoel sit nie.
Ons roeping is nie om te kyk hoeveel mense ons kan seermaak en van ons af wegdryf nie.
Ons roeping is om sondaars te gaan haal en aan hulle die evangelie van genade (en as dit moet: bekering) te verkondig.
God het Self die masjinerie in die gemeente om sondaars te bearbei, en om, as hulle dan verhard in hulle kwaad, hulle deur die tug uit die kerk uit te ban. Maar dis glad nie waaroor dit in hierdie gebod gaan nie. Hier gaan dit daaroor dat lidmate mekaar en ander mense nie moet loop en beswadder en veroordeel nie.
Kom ons dink na oor die stelling dat God ons nie as regters aangestel het nie, en dat ons daarom ook nie oor ander mense mag oordeel nie.
As ons naaste iets verkeerd gedoen het in sy geloofslewe, is daar 'n bepaalde manier hoe dit gedoen moet word volgens God se Woord.
As hy 'n sonde gedoen het wat in die wȇreld strafbaar is, is daar ook 'n bepaalde manier hoe die Here dit op daardie vlak gedoen wil hê.
Ons het mos wêreldse regters wat in alle soort regsgedinge moet onderskei tussen reg en verkeerd, en dan sodanig moet regspreek.
Hulle spreek nie reg volgens hulle eie goeddunke nie, almal van hulle spreek reg volgens 'n bepaalde regsisteem.
Hierdie regsisteem is ook deur God gewil. En voor hierdie reg van die Regter buig almal - koning en bedelaar.
Maar nou kom die neiging onder mense voor om oor ander mense se lewens en doen en late te gaan staan en oordeel, en dan met hulle tonge hierdie mense se lewens uitmekaar te skeur.
Dit terwyl hulle deur niemand daarvoor aangestel is nie, en ook nie God se wysheid en insig besit om oor ander mense te kan oordeel nie.
Geen mens kan oordeel volgens God se genade en uitverkiesing nie.
Ons oordeel berus op ons eie goeddunke wat deur die sonde maar taamlik erg verdonker is.
Dit is waarom die Here vir ons sê: Moenie oordeel nie. Jy is nie God se regter nie. God roep ons as gelowiges om Hom te aanbid, en mekaar te dien. Daarom staan die liefdesgebod so sentraal in sy Wet.
2. Ons kan nie regters wees nie, want ons het self nie in alle opsigte die gawe van onderskeiding nie.
Om ander mense te beskinder en swart te smeer, staan direk teen die liefdesgebod. Reguit gestel: Dit beteken dat ons ons roeping heeltemal mis.
Ek stel aan u 'n vraag wat u maar self moet beantwoord: Kan iemand wat nie wil doen waarvoor hy geskape is nie, eendag in die hiernamaals by God wees?
Sê die Here nie dat jy sal maai wat jy gesaai het nie?
Die Here gee in vers 36 en 38 die oplossing vir ons saak. Moenie oordeel nie, want dit gaan jou net in die moeilikheid laat beland.
Gee liewer liefde en barmhartigheid.
Vergewe mense hulle sondes, en laat God uiteindelik regverdig oordeel.
Ons moet net bid vir genade, en vir vryspraak.
Ons bid dit van God en van ander mense - ons moet dit ook so teruglewe na ons medemense toe. Kyk maar gerus in u Bybels, dit staan in vers 39 geskryf.
Ons is net soos alle ander mense beskadig deur die sonde. Dit beteken dat ons insig net so beperk is soos hulle s'n.
Kan jy oordeel oor die wroeging en spanning wat 'n selfmoordenaar gedra het?
Weet jy wat alles deur sy gedagtes gegaan het voordat hy sy eie lewe geneem het?
Nee, jy weet nie. Daarom mag jy ook nie oordeel nie. Dit geld basies ook van ander sondes.
Vers 40 leer dat 'n leerling nie bo sy leermeester is nie, en wanneer hy eers volleerd is, sal die leerling soos sy leermeester wees. Pas dit toe op die vorige vers: Ons is almal blind.
As ons deur God geleer word, sal ons soos Hy word, en dan sal ons weet om nie te veroordeel nie, maar om genadig te wees, en liefde te betoon.
Paulus vra mos in Romeine 8: Wie is dit wat veroordeel? En dan antwoord hy die vraag met die woorde: "Christus is dit wat regverdig maak."
As jy iemand is wat mense swartsmeer en veroordeel, dan beteken dit bloot dat jy 'n ander leermeester het as die Here.
3. Ons mag nie regters wees nie, want ons is self skuldig aan ons sondes voor God.
Die Here gaan rekenskap vra van elkeen van ons, want ons is self skuldiges en aangeklaagdes. Waar pas die oordeel wat ons so dikwels oor mense loop en uitspreek op daardie dag van Rekenskap in?
Die feit is net dat die Here die boeke gaan oopmaak en dan gaan elkeen van ons se sondes so groot en helder voor ons staan.
Ons sal so verdoemenswaardig wees, dat ons nie eers sal kan praat nie.
Hoe kan ons dan, terwyl dit ons toestand is, in hierdie wreld oor ander mense oordeel?
Die Here leer dat daar niemand regverdig is nie, selfs nie een nie (Romeine 3:10 en 12).
Hy leer dat ons almal gesondig het teen die hoë majesteit van God.
Daarom kan geeneen van ons gered word deur ons werke nie.
Die wat in die hemel sal wees, sal bloot daar wees uit genade wat Hy aan hulle bewys.
Omdat onsself in so 'n swak posisie is, is ons in hierdie lewe in hoegenaamd geen posisie om oordeel uit te spreek oor ander mense se lewens en hulle sondes nie.
Die Here bedoel ook juis dit as Hy sê dat jy eers die balk uit jou eie oog moet uithaal, voordat jy die splinter uit jou broer se oog moet probeer uithaal.
Ons het dus een pad voor ons, en dit om alle vorme van skynheiligheid oor ander mense te laat vaar.
Ons moet minder oor ander mense loop en praat, en meer aandag gee aan ons eie sondes.
Jesus Christus het nie gesterf sodat ons vrye sê oor ander mense kan hê nie - ook nie sodat ons ander mense onverhoord en links en regs kan loop en kritiseer nie.
Hy het gesterf sodat die Heilige Gees oor ons uitgestort kan word om ons in ons eie saligheid te lei.
In hierdie proses leer Hy ons waar ons self sonde doen.
Hy leer ons om ons hele lewe aan God te gee uit dankbaarheid vir ons verlossing - en om ons naaste se goeie naam eerder te bevorder as af te breek.
Ons verlossing in Christus leer ons dat ons ons liefde op ons naaste moet toespits.
Ons moet sy voordeel bevorder
en met ons lewensvoorbeeld vir die Here wen.
Met kwaadpraat en oordeel doen ons net die teenoorgestelde. Ons breek af. Ons vernietig. Ons vertoon nie die liefde van God wat uit ons moet uitgaan om ander mense vir die Here te wen nie.
Slotpsalm 138: 1.
Datum: 10 Februarie 2002.