Die Groot Johannes Evangelie, Boek 1, Hoofstuk 56
Hoofstuk 56 Die Groot Johannes Evangelie, Boek 1
1. Sê die ryk handelaar na ‘n kort rukkie: “Liewe hoë gaste! Daar is niks beter, as om vir die mond net mooi ‘n slot op te sit en so min as moontlik te praat! Want ‘n mens mag nooit, veral voor die hoë persone die allerminste, dit openlik verkondig, wat ‘n mens in die hart dink en voel; want die hoë mense het ‘n baie fyngevoelige vel, wat die skerp hou van die waarheid nie verdra nie. Daarom is dit ook, besonders in die teenwoordigheid van sulke hoë here baie gevaarlik, om met die waarheid ten voorskyn te kom. Want sulke here het iets, wat ‘n mens versoeking noem, en daarvoor moet ‘n mens besonders versigtig wees, nog meer as vir slange, adders en basiliske; want daar is voorbeelde, - ja, baie eienaardige voorbeelde! Elkeen kan dink wat hy wil; in sy optrede moet hy ‘n goeie patriot wees, dan sal hy met alle mense goed oor die weg kom! Maar net so min as moontlik praat; andersins kan ‘n mens met die verskriklike laksmanne op ‘n hoogs onaangename manier in aanraking kom!
2. Ek het eintlik reeds te veel van die waarheid gepraat! Daarom bly ek nou vas by die Keiser staan en sê dit nog ‘n keer: Op die aarde bestaan daar, behalwe vir die Keiser, niks wat hoër is nie; Caesarem cum Jove unam esse personam. (Caesar en Jupiter is een) Wat Caesar wil, doen die Godheid in stilte!
3. Daarom moet die waarheid van die aarde af verdwyn, indien daar enige waarheid bestaan; sy is nie vir die mensegeslag geskik nie! Hoeveel onheil het die waarheid nie reeds aangerig nie, en haar leraars het óf aan die kruishout of onder die swaard hulle gees van waarheid uitgeasem! Maar wie geleer het om te bly vra, die het nog altyd met ‘n ongeskonde vel weggekom, - hoogstens, as hulle hier en daar te onnosel gelieg het, moes hulle hulle oë op hulle voete rig; maar daar het verder nie veel met hulle gebeur nie, terwyl egter, met geringe uitsondering, byna alle groot vriende van die waarheid, deur ‘n gewelddadige dood van die wêreld afskeid geneem het.
4. Maar as daar vir die waarheid sodanige ‘loon’ volg, watter esel of os wil daar voortaan nog ‘n vriend van die waarheid wees?! ‘n Mens moet die waarheid eerder soos ‘n gevangene in die bors opgesluit hou en hy sal vrylik onder die mense kan wandel, as om in plek van die vrylating van die waarheid, self ‘n gevangene aan liggaam en siel te word; want as die liggaam in die kerker smag, kan die siel nie op sy eie in ‘n laan gaan wandel nie.
5. Ek het ook nog nooit gehoor, dat die waarheid ooit iets goeds te weeg gebring het nie. ‘n Paar voorbeelde sal die saak in ‘n meer helder lig plaas:
6. ‘n Dief word in hegtenis geneem en voor die streng regter gebring, omdat hy onder sterk verdenking staan. Hy verstaan dit om te lieg en word op grond van ontoereikende bewyse vrygelaat; maar as die esel die waarheid praat, dan word hy met die skerp kant van die wet getugtig. Daar moet tog die duiwel die waarheid haal!
7. Gestel iemand, hoe dit net te dikwels gebeur, word deur ‘n slinkse bedrieër met ‘n transaksie om die bos gelei is. Die persoon wat bedrieg is, wat in elk geval baie besittings en geld besit, kom die bedrog nie agter nie en is boonop nog vol van ‘n goeie gesindheid. Maar nou kom daar ‘n vriend van die waarheid, wat die bedrog agtergekom het, en lig die bedriegde persoon in, hoe hy deur die sakeman met ‘n sekere bedrag geld bedrieg is! Eers van daardie oomblik af word die benadeelde persoon ongelukkig, gaan na die regter en gaan ‘n groot onkoste aan, om die bedrieër te tugtig. Het die waarheid iets goeds vir hom gebring?! Nee, dit het toorn en wraak in hom verwek en het vir hom tot nog groter uitgawes van sy fortuin verlei! Maar vir die bedrieër wat geweet het hoe om te lieg, het die waarheid van die verraaier geen skade berokken nie, aangesien die leuen vir hom gehelp het, maar die waarheid het wel die verraaierige vriend van die waarheid vir booswillige kwaadsprekery in die tronk laat beland! Vraag: Watter loon betaal hier die waarheid vir sy vriend?!
8. Daarom sê ek: Weg met die waarheid van die aarde! Sy alleen is aan alle ongeluk van die mens skuldig, net soos Moses in die eerste boek sê: ‘Sodra jy van die boom van erkentenis, dit wil sê van die boom van veelvoudige waarheid sal eet, dan sal jy sterf!’ Presies so was dit en het dit tot op hierdie uur so gebly! Met die leuen beland jy op die troon en met die waarheid in die gevangenis! ‘n Mooi bedeling vir die vriende van die waarheid!
9. Soek dus die waarheid waar julle wil, net vir my moet julle daarmee ongeskore laat! Wat in my voorraadkamers is en wat in my tuine groei, is vir julle beskikbaar; maar die heiligdom van my hart behoort, as ‘n gawe van Jehova, aan my alleen! Vir julle en alle wêreld gee ek wat ek van die wêreld ontvang het, en dit is die wêreld se heil! Maar God se heil behou ek vir my alleen!”
10. Sê die owerpriester: “Ek erken dit openlik, dat jy nou, soos dit eintlik wêrelds in die wêreld is, reg geoordeel het. Maar, terwyl jy dan van Moses gepraat het, dan sal jy dit ook weet, dat Moses daar ‘n wet van God vir die volk ontvang het, in watter wet die leuen of dan die valse getuienis verbode is, en vir alle mense net die waarheid as plig opgelê word!? Indien alle mense daardie wet sou nakom, sê self, sou dit dan nie heerlik wees om op aarde te leef nie?!
11. Ek sê vir jou, en jy moet dit insien: Dit is nie die waarheid nie, maar dit is alleen die leuen, waarvan al die onheil op aarde oor die mense kom, en dit daarom, omdat die mens, met selde uitsondering, heerssugtig en hoogmoedig teenoor mekaar optree. Elkeen wil meer as sy buurman wees, en so gryp die mens na alle middele, wat vir hom in staat stel, om teenoor sy buurman die groot moontlike voorrang te bekom en die swakkere te laat glo, dat hy by verre meer en by uitstek veel beter as enige ander mens is.
12. Hierdie ranggierigheid verlei dan mettertyd die mens tot allerlei laster, tot moord en selfs doodslag, as dit vir hulle op ander weë van leuens en bedrog nie moontlik is, om groter rang en aansien voor ander mense te behaal nie.
13. Omdat daarvolgens byna alle mense beter en meer voortreflik wil wees as wat hulle dit is, bly daar natuurlik niks anders vir hulle oor, as om vir mekaar deurgaans dwars en kruis en soveel as moontlik te belieg, en die waarheid het in die middel van sulke mense ‘n uiters moeilike stand.
14. Maar as die mense die eindelose voordeel van die waarheid bokant die leuen sou erken, wat baie maklik moontlik sou wees, indien hulle vir God en Sy heilige wette opreg en daadwerklik respekteer, dan sou hulle vir die leuen erger vlug as vir peste, en die ware geregtigheid van God sou dan ‘n leuenaar met die dood straf. Maar omdat die mense hoogmoedig en heerssugtig is, is hulle lief vir die leuen en ondersteun vir haar met woorde.
15. Maar die mens, soos dit die etlike duisend jaar se ondervinding leer, leef nie vir ewig op hierdie aarde nie, maar moet almal na ‘n kort rukkie volgens die liggaam sterf, wat ten slotte vir die wurms as kos gegooi word; maar die siel moet dan voor God se oordeel tree! Dan vra ek, hoe hulle met hulle hoog aangeskrewe leuen voor God wil bestaan!
16. Maar ek meen en is lewendig daarvan oortuig, dat dit in hierdie wêreld beter sal wees, om ter wille van die waarheid aan die kruis te kom, as om eendag voor God in skande en skaamte te staan en van Hom die roep vir ewig te verneem: ‘Wyk van My!’
17. Indien jy vir my behoorlik verstaan en daaruit verneem het, dat ons ware vriende van die waarheid is, dan praat dus die waarheid en moet nie ‘n dwase vrees hê, dat ons vir jou ter wille van die waarheid wil straf nie, en sê vir ons openlik en waar, wat jy van ons en vernaam van Hom hou, wat nou daar met my dogters praat!”
Hoofstuk 56 Mobiele weergawe Kommentaar