Swaartekrag of gravitasiekrag is 'n aantrekkingskrag wat twee massa's op mekaar uitoefen. Swaartekrag is die oorsaak van die afwaartse krag wat alle liggame op aarde ondervind. Swaartekrag kan egter ook oor 'n groot afstand uitgeoefen word soos byvoorbeeld tussen die aarde en die maan en selfs tussen sterrestelsels. Dieselfde swaartekrag wat daarvoor verantwoordelik is dat 'n appel op die grond val, sorg ook daarvoor dat die maan of 'n satelliet in sy wentelbaan om die aarde bly en dat die aarde in sy baan om die son bly.
Veronderstel dat die eerste liggaam die son (massa ms) is en dat die twee liggaam 'n klein proefligaam (massa m0) is. Volgens die tweede wet van Newton is die verwantskap tussen die versnelling van die proefliggaam en die swaartekrag:
Vanaf hierdie twee vergelykings kry ons 'n teoretiese vergelyking vir die waarde van die swaartekragversnelling
Verder sorg die rotasie van die aarde om sy as daarvoor dat alle voorwerpe op aarde ook 'n middelpuntvliedende krag het wat op hulle inwerk. Hoe verder 'n voorwerp van die as af is hoe groter is hierdie middelpuntvliedende krag. Op die ewenaar is hierdie krag op sy grootste en by die pole is dit nul. Die netto krag wat 'n voorwerp dus weens swaartekrag ondervind sal dus groter wees hoe nader die voorwerp aan die pole is (m.a.w. hoe groter die breedtegraad).
Laastens is die vorm van die aarde effens afgeplat by die pole. Dit beteken dat die pole nader aan die middelpunt van die aarde is en daarom is die swaartekrag daar ook effens groter. Die waarde van die swaarteversnelling op verskeie plekke is:
In 1901 is 'n standaarde waarde van 9.80665 m/s2 vir die swaartekragversnelling (g) deur die Algemene Konferensie vir Mate en Gewigte aangeneem.
Isaac Newton het die belangrikheid van swaartekrag in die sterrekunde raakgesien. Hy het met sy swaartekragwet die bane van die planete verklaar wat Nicolaas Copernicus, Johannes Kepler en Tycho Brahe vroeër reeds beskryf het maar nie kon verklaar nie. Daar bestaan 'n welbekende storie dat Newton sy inspirasie gekry het toe 'n appel op sy kop geval het toe hy onder 'n vrugteboord onder 'n boom 'n uiltjie geknip het, dit is egter onseker of die gebeurtenis wel plaasgevind het. Hy het ook besef dat die maan inderwaarheid voortdurend na die aarde val, maar deur sy hoë snelheid nooit die aarde tref nie maar voortdurend om hom wentel. Newton het daarom ook gegis dat dit moontlik behoort te wees om 'n kanonkoeël in 'n wentelbaan te plaas as 'n mens dit teen 'n voldoende hoë snelheid (sien ontsnappingssnelheid) kon skiet. Tegnies gesproke sou dit meer akkuraat wees om te sê dat die maan en aarde beide rondom een gemeenskaplike punt wentel. Die uitwerking van die maan se swaartekrag op die aarde kan duidelik gesien word aan die getye.