Covid-19 en jou geld | Netwerk24
Covid-19 en jou geld
Deur Francois Williams 20 Maart 2020 05:04
Beleggers sal tans nie verkwalik word as hulle net in 'n hoekie wil gaan lê en huil nie, maar daar is hoop as 'n mens na die geskiedenis van aandelemarkte kyk.
Daar is dalk rede tot kommer, maar nie tot paniek nie.
Die jongste markineenstorting is mos nou nie die eerste een nie, en sal ook nie die laaste wees nie.
Beleggers moet sowat elke ses jaar 'n markineenstorting verwag, sê Wynand Gouws, 'n gekwalifiseerde finansiële beplanner en welvaartbestuurder van Gradidge Mahura Investments.
As 'n mens na 'n grafiek van die JSE se indeks van alle aandele oor die afgelope 45 jaar kyk, het dit die mark behalwe met die Soweto-onluste tussen 18 en 30 maande geneem om ná elke ineenstorting te herstel.
Hier is vier lesse wat jy hieruit kan leer:
Les 1: Markte het nog altyd van 'n ineenstorting herstel
Dis onmoontlik om markopbrengste te voorspel wanneer markte emosioneel reageer.
In die geldkrisis van 2008 het die Suid-Afrikaanse mark met meer as 30% geval. Al was dit toe onmoontlik om te bepaal wanneer die mark sou herstel, is die ineenstorting gevolg deur buitengewone opbrengste in 2009, met dubbelsyfer-opbrengste in 2010, 2012 en 2013.
Die huidige korttermyn-onsekerheid kan vernietigende gedrag skep namate beleggers emosioneel reageer en hulle aan die mark onttrek.
Om die tydsberekening reg te kry impliseer die belegger moet op die regte tyd sy geld onttrek en op die regte tyd weer belê. Dit is uiters moeilik om daarin te slaag.
Die tweede les is dus: Bly in die mark.
Kyk na die tabel wat wys hoeveel 'n belegger verloor as hy nie deur die volle marksiklus in die mark bly nie en van die dae mis waarin die beste stygings behaal word.
Les drie: Diversifisering beskerm beleggers in 'n ineenstorting, moenie jou risikoprofiel verander nie
Die voordele van diversifisering is te sien in hoe gebalanseerde effektetrustfondse in die geldkrisis van 2008 gevaar het. Terwyl die JSE in 2008 met 29% geval het en in 2009 met 31% herstel het, het gebalanseerde hoë-aandelefondse wat soveel as 75% aan aandele blootgestel is, in 2008 met 11% geval en in 2009 met 15% herstel. Daarenteen het gebalanseerde lae-aandelefondse wat net tot 'n maksimum van 40% aan aandele blootgestel is, in 2008 wel 'n positiewe groei van 3,8% gelewer, maar in 2009 ook maar net 'n groei van 8,5% gelewer vergeleke met die 31% van die JSE as geheel en hoë-aandelefondse se 15%.
Gouws meen beleggers skuif dikwels in tye van onsekerheid na lae-aandelefondse, maar hulle loop dan die markherstel mis wanneer hulle eers later weer na hoë-aandelefondse terugverander nadat die mark reeds herstel het.
Die les is dat markte altyd herstel ná skerp ineenstortings en beermarkte, dat gebalanseerde fondse beleggers teen sulke markkorreksies beskerm en dat lae-aandelefondse veral aansienlike beskerming teen wisselvalligheid bied. Maar hulle ly 'n bietjie aan vertraagde reaksie as dit kom by die herstelfase in die mark, en laat die belegger nie so voluit deel in die oplewing nie.
Les 4: Tradisionele lewensannuïteite of hibridiese annuïteite bied 'n mate van gemoedsrus tydens markineenstortings
Die afgelope jare is daar 'n groeiende belangstelling in tradisionele of gewaarborgde lewensannuïteite. Old Mutual, Sanlam, Discovery Liberty en Just SA bied almal sulke soort annuïteite, en daar is verskillende soorte, soos inflasie- of wins-gekoppeldes.
Versekeraars moet aan baie streng regulasies en korporatiewebeheerbeginsels voldoen wat seker maak hulle hou genoeg kapitaal om sulke pensioene te kan betaal. Hulle moet byvoorbeeld sekere kapitaalvoldoeningsverhoudinge handhaaf om seker te maak hulle kan markskokke en -korreksies oorleef.
Beleggers in inflasiegekoppelde lewensannuïteite het gevolglik min rede tot kommer want hul toekomstige jaarlikse verhogings bly aan inflasie gekoppel.
Winsgekoppelde annuïteite se jaarlikse verhoging is gekoppel aan die markopbrengs, en afhangend van die versekeraar is dit gekoppel aan markprestasie oor byvoorbeeld 'n vyf- of ses-jaartydperk. Dis moeilik om te bepaal hoe die huidige ineenstorting die houers van sulke annuïteite sal raak. As dit lank voortduur, kan dit beleggers met 0%-verhogings laat. Maar vir baie afgetredenes is winsgekoppelde annuïteite 'n doeltreffende strategie as dit gebruik word saam met ander annuïteite of as 'n bydraer tot 'n noodfonds. Oor 'n lang tydperk bied winsgekoppelde annuïteite ook hoër pensioenbetalings.
Maar Gouws waarsku die vlug na veiliger bates het 'n negatiewe impak op afgetredenes wat in lewensannuïteite wil belê. Die annuïteitskoerse is grootliks van die opbrengs van effekte afhanklik. Internasionale effekte-opbrengste was voor die huidige markineenstorting reeds laag, en het nou verder gedaal namate beleggers na effekte as "veilige hawe" gestroom het. Dit het in baie ontwikkelde markte tot laer pensioene gelei. Maar dit word nog nie in Suid-Afrika gesien nie aangesien die opbrengs van plaaslike langtermyn-effekte nog relatief stabiel bly.
Dis bykans onmoontlik om te voorspel hoe die markte verder deur die korona-pandemie sal reageer of herstel. Gouws stel die volgende voor:
Hou by jou plan: Ontwikkel jou geldplan volgens jou persoonlike doelwitte en risikoprofiel. Hersien jou plan om te kyk of dit steeds op jou doelwitte gerig is, maar moenie sommer jou "geldpersoonlikheid" te midde van die geraas en krisis verander nie. Jou risikoprofiel behoort regdeur bul- en beermarkte dieselfde te bly.
Laat professionele geldbestuurders hul werk doen: 'n Gediversifiseerde beleggingsportefeulje behoort verskeie beleggingsbestuurders en beleggingsmandate in te sluit wat met jou risikoprofiel ooreenstem. Die geldbestuurders sal die portefeulje skik volgens die marktoestande in enige gegewe tyd en die blootstelling aan aandele verhoog of verminder binne die perk van hul mandate om jou portefeulje en risiko namens jou te bestuur.
Dis nou tyd om spaarsamig te wees: As jy nog nie 'n noodfonds het nie, is dit nou die tyd om versigtig te wees, op luukshede te bespaar en waar moontlik 'n buffer op te bou deur tot 'n noodfonds by te dra, gegewe die volgehoue onsekerheid.