Nuuskommentaar: Is ‘sh*thole’-lande wekroep of twispunt?Argieffoto Of pres. Donald Trump dit nou gesê het of nie, of dit nou fopnuus van die laagste graad was, of dit nou deel van die politieke reine waarheid en ander liegstories was, dit dien dieper besinning oor die president se beweerde woorde dat Afrikalande, Haïti en El Salvador “sh*thole”-lande is. Want sowaar, ná bykans ’n dekade van Zuma-slopingsbewind moet oorweeg word of Trump se klip in die bos nie, ten minste wat Suid-Afrika betref,’n “longdrop” getref het nie. Maar daar is ’n ander kant van die saak, en dit word goed gedemonstreer deur die ontleder, Tony Weaver. In diepe nostalgie roep hy hartsgeleenthede op van besoeke aan besondere plekke in Afrika en sy mense. Ook hy tref die kol – ’n mooi kol. Buitendien word Suid-Afrika tans deur ’n soort euforie gery ná adj.pres. Cyril Ramaphosa die pyp as volgende ANC-president gerook het, al laat van sy radikale uitsprake gereeld die wenkbroue lig. Blote voetwerk? Die markte reageer intussen oor die algemeen baie positief. Weaver is lank nie die enigste woordkunstenaar wat die mooie en nostalgiese in die lewe raaksien nie. Rubriekskrywers soos Blouwillem Theron en Petru Hansen sorg dat daar ’n stukkie silwer randjie ook in die kern van elke donker wolk verskuil is. Dit is soms harde, baie harde werk om daardie silwer raak te delf, want ook die grootste satirikus verloor nie sy voetwerk in die werklikheid nie. Die muse wil ook nie aldag praat nie, dikwels juis ook weens die harde werklikheid waarin die skrywer hom of haar bevind. Maar die volk het hulle so broodnodig, nie om ’n naïewe skynwêreld te skep nie, maar om die vragte slegte nuus elke dag in perspektief te stel. Die lewe bestaan ook uit seisoene, elk met geleenthede. Gryp die geleenthede aan, skryf die Prediker. Of dit ’n bevordering was, of nuus dat die persoon kanker het, daar is gewoonlik nuwe geleenthede, al moet hulle geskep word. Dit dien dikwels as beskamende voorbeeld aan die suurgesig met die witbrood onder die arm. Maar dit kan ook so uitgeleef word dat dit ander bemoedig. Oor sommige mense kan gesê word dat hulle meer as een leeftyd in een leeftyd inpas, maar dis moeilik om te sien hoe so iets gesê kan word van iemand wat nie lief is om die hande uit die moue te steek nie. Baie van ons het eerstehandse ervaring van twee oumas – die een wat geestelik verlam reageer op ’n wêreld wat volgens haar, ontsettend boos geword het, die ander wat die familie gedaan maak deur stoksielalleen op haar plaas te woon, en kliphard werk om droëvrugte en vrugterolletjies te maak, en dan wyd en syd te soek vir saamgerygeleenthede vir die pakkies liefde na alle uithoeke van die land. Die keuses om een el by ’n mens se lengte te probeer voeg, lê daagliks voor die deur. So is dit dikwels ons eie keuse om te besluit of ons in ’n “sh*thole”-land woon, of in ’n land waar ons met vreugde aan die kultuur van ons eie mense gebonde is – waar ons sal saamstaan teen owerhede wat daardie kultuur mee probeer wegdoen … terwyl ons die werklikheid vierkant in die oë kyk.