Maak soustrein korter, beveel CyrilPres. Cyril Ramaphosa. (Foto: GCIS) Skaars twee maande nadat die nuwe ministeriële handboek met byvoordele vir kabinetslede en adjunkministers van krag geword het, het pres. Cyril Ramaphosa opdrag gegee dat dit opnuut hersien moet word omdat dit te rojaal is. Hy het die ministers van finansies, Tito Mboweni, staatsdiens en administrasie, Senzo Mchunu, en openbare werke, Patricia de Lille, opdrag gegee om die handboek dringend te hersien. Ramaphosa het spesifiek opdrag gegee dat die drie ministers die bepalings oor drie aspekte hersien: Die koste van ampsmotors, die vergoeding wanneer ministers hul eie motors vir werkritte gebruik en die sekuriteitsopgraderings aan ministers se private woonhuise waarvoor die belastingbetaler moet opdok. Dit volg nadat die DA se skaduminister van staatsdiens en administrasie, dr. Leon Schreiber, die nuwe handboek met die oue vergelyk het en gevind het dat dit selfs meer en duurder voordele as tevore bevat en ŉ veldtog daarteen begin het, tot groot verleentheid van die ANC-regering en veral van Ramaphosa. Die nuwe ministeriële handboek met al sy luukshede het onder meer vir die ANC tot verleentheid geword omdat Schreiber dit punt vir punt vergelyk het met die aansienlik minder spandabelrige reëls wat die DA-regering in die Wes-Kaap ingestel het. Sommige van die soustrein-voordele in die nuwe ministeriële handboek sluit in: Wat ampsvoertuie betref, is elke minister en elke adjunkminister elk geregtig op twee motors – een gestasioneer in Kaapstad en die ander in Pretoria. Maar waar daar in die verlede ŉ (weliswaar peperduur) perk was aan die geld wat op ampsmotors uitgegee kon word, het daardie perk nou weggeval. Geen motor is nou te duur vir ŉ minister of adjunkminister nie. Wanneer ŉ minister wel ŉ nuwe ampsmotor kry, moet hy of sy dit vir vyf jaar of 120 000 km gebruik voor dit vervang mag word – dis nou tensy dit onvoorsiene, ernstige meganiese moeilikheid ontwikkel. Vir gewone herstelwerk en roetine-vervangings soos bande en olie betaal die belastingbetaler. Die ampsmotors kan ook gebruik word vir die vervoer van eggenote en afhanklike kinders. Die minister en adjunk kry elk ŉ motorbestuurder en lyfwagte op belastingbetalerskoste. Die aantal personeel wat ŉ minister kragtens die nuwe handboek volgens eie voorkeur in sy of haar kantoor kan aanstel, is vermeerder van 10 tot 15, met voorgeskrewe salarisse. Vir adjunkministers is die getal opgeskuif van ses na 11 personeellede. Ministers en adjunkministers kry elk twee ampswonings – een in Kaapstad en een in Pretoria. Die belastingbetaler dok boonop op vir die minister en adjunkminister se huishulp, Wi-Fi, rekenaars, selfoonkoste (werksoproepe), landlyn-telefoonkoste (werksoproepe) en DSTV-satellietskottel. Die belastingbetaler is ook verantwoordelik vir die ampswonings se water- en elektrisiteitsrekeninge, skoonmaakmiddels en skoonmaaktoebehore. Wanneer die minister en/of adjunk vir werk buite Kaapstad of Pretoria moet oornag, kan hulle dit binne Suid-Afrika op belastingbetalerskoste doen in ŉ vyfsterhotel doen, en in die buiteland is die ekwivalent tot hul beskikking. Wanneer die minister of adjunkminister aangestel word, word ŉ assessering van die sekuriteit by die minister of adjunk se private woonhuis deur die polisie en die intelligensie-agentskappe gedoen. Sekuriteit by die private woonhuis kan met tot R250 000 opgegradeer word op belastingbetalerskoste. Ministers en hul adjunkte het ŉ onbeperkte aantal vliegkaartjies tydens hul ampstermyn. Nadat hulle uitgetree het – terwyl hulle dus niks meer doen in diens van die land nie – kry ministers vir die res van hul lewens 48 gratis binnelandse vliegkaartjies per jaar, adjunkministers 36 sulke vliegkaartjies per jaar, eggenote van voormalige ministers 24 vliegkaartjies per jaar, eggenote van voormalige adjunkministers 18 vliegkaartjies per jaar, en weduwees of wewenaars van ministers 12 vliegkaartjies per jaar. Dit het twaalf jaar geneem om die ministeriële handboek wat in Junie in gebruik geneem is, oor te skryf. Dit is egter glad nie ŉ lang of ingewikkelde dokument nie – dit beslaan dertig A5-bladsye – en die verwagting is dat dit baie spoedig voltooi kan wees.