In diepte: Noordwes wil donkies teel vir ChinaDaar het ŉ winsgewende swartmark vir die uitvoer van donkievelle ontstaan. China wil glo minstens jaarliks ook 5 000 donkies, soos hierdie in Okahandja, van Namibië koop. Foto: Esté Meyer Jansen/Maroela Media. Toe die Afrikaanse liedjieskrywer Chris Blignaut destyds die wondere van die donkie besing het, het hy sekerlik nie tablette, tonikums of strope in gedagte gehad wat van donkievelle gemaak word nie. Tog het daar in die afgelope paar jaar ŉ uiters winsgewende swartmark vir die uitvoer van donkievelle, in veral Suid-Afrika, ontstaan. “ŉ Donkie word vir tot R300 van ŉ stamhoof gekoop, of anders word die donkies eenvoudig net gesteel. Die velle word vir tot R7 000 verkoop en een besending velle kan tot R8 miljoen inbring,” het Ashley Ness, ŉ inspekteur van Highveld Horsecare Unit, gesê. Diereregte-organisasies, wat na die welsyn van perde en donkies omsien, het verlede week saam met die polisie se veediefstaleenheid op sowat 3 500 donkievelle in Benoni, Gauteng, beslag gelê. Bure het gekla oor die stank wat oor die kleinhoewe in die omgewing hang, waarna daar ondersoek ingestel is en op die gedroogde velle afgekom is. “Ons glo ons het ŉ afsetpunt van een van die grootste sindikate wat in die diere se velle handel dryf, gevind. Ons kon met ons ondersoek vasstel dat daar byna weekliks soveel velle van hierdie kleinhoewe verskaf is vir uitvoer na China. Die donkies word uit Noordwes, Limpopo en Noord-Kaap verskaf en hulle velle word vir uitvoer vanaf plekke soos Delmas, Randfontein, Benoni en Boksburg verwerk.” Die Nasionale Dierebeskermingsvereniging (NDBV) het ook verlede week die borgtogaansoek wan twee mans teengestaan wat honderde donkies op ŉ plaas in Olifantshoek in die Noord-Kaap op ŉ grusame wyse vir hulle velle afgeslag het. Grace de Lange, ŉ woordvoerder vir die NDBV se plaasdiere-eenheid, sê die organisasie is in besit van beeldmateriaal waarin donkies grusaam doodgemaak word of selfs lewend is terwyl hulle velle gestroop word. In Oktober verlede jaar het die NDBV ook op ŉ vragmotor vol donkies in Limpopo beslag gelê. Die 41 donkies was vir Gauteng bestem en sommige van die diere was reeds dood tot die vragmotor voorgekeer is. Die vier mans is van dieremishandeling aangekla. De Lange het bevestig dat hulle intussen ook skuldig bevind en tot agt maande tronkstraf gevonnis is. Albei diereregte-organisasies sê hulle is veral bekommerd oor die onmenslike manier waarop die diere gehanteer en doodgemaak word. “Die karkasse van die donkies word dikwels gestort, maar ons weet ook van gevalle waar die vleis verwerk en verkoop is. Ons is besig om dit te ondersoek,” het Ness gesê. Sy sê China het hulle tot Afrika se donkies gewend nadat die land se eie donkiebevolking sedert die 90’s gehalveer het. Dit is hoofsaaklik te wyte aan die industrialisering van China se ekonomie wat donkies oorbodig gemaak het. Die donkie is egter nie net ŉ trekdier in die land nie, sy vel is die bestanddeel in ŉ gewilde tradisionele Chinese medisyne. ŉ Tradisionele geneesmiddel wat vir alles kan help Die donkievelle word gekook om die gelatien te bekom wat ŉ hoofbestanddeel in ejiao is. Chinese glo die gelatien het teenverouderingseienskappe en kan slapeloosheid en duiseligheid behandel. Ejiao word ook as ŉ bloedtonikum beskryf, wat onder meer kan help om bloeding te stelp en ŉ mens se bloed te versterk terwyl dit ook glo bloedsirkulasie verbeter. Volgens die Independent word die gelatien in ŉ harde jel verkoop wat in warm water of alkohol opgelos word. Dit kan ook as ŉ room vir beensere aangewend word. The African Exponent berig dat China jaarliks minstens vier miljoen donkies benodig om in die vraag na die vervaardiging van ejiao te voorsien. Meer as 5 000 ton ejiao word jaarliks in die land vervaardig. Daar word geraam dat China se donkiebevolking tans op net 1,8 miljoen diere staan. ŉ Donkie word vir tot R300 van ŉ stamhoof gekoop, of anders word die donkies eenvoudig net gesteel. Foto: Esté Meyer Jansen/Maroela Media. Donkies in die res van Afrika “Suid-Afrika is nie die enigste mark vir die verskaffing van donkievelle nie, ander Afrikalande soos Kenia en Tanzanië verskaf ook velle aan China,” het Ness verduidelik. Verskeie Afrikalande het egter verlede jaar besluit om uitvoer van donkies en hulle velle te verbied, nadat die vraag daarna die bevolking van die trekdiere dramaties uitgedun het. Volgens CNN het Niger in September die uitvoer verban, nadat 80 000 diere in een jaar aan China verkoop is in vergelyking met net 27 000 in 2015. Regeringsbeamptes het gewaarsku dat die land se donkiebevolking heeltemal uitgewis sal word indien die tendens voortgesit word. In Augustus het Burkina Faso dieselfde stappe gedoen nadat 45 000 donkies van ŉ bevolking van 1,4 miljoen in net ses maande geslag is. Die waarde van donkies in albei lande het gestyg, en die bedryf het ŉ waardevolle inkomstestroom geword, maar die groei het teen ŉ koste gekom. Buiten die skade aan die donkiebevolking het die nuwe bedryf omgewings- en ekonomiese probleme veroorsaak. Slagpale, wat byna oornag opgerig is om die donkies te slag, het dikwels bloed en afval in die drinkwater van boere gestort. Die verkope van donkies het ook ŉ indirekte uitwerking op die inflasie van die prys van ander vee gehad, terwyl party boere besluit het om eerder met donkies te boer omdat hulle meer uit die diere kon verdien. Die donkie se toekoms De Lange en Ness het dit eens dat die uitvoer van donkievelle na China beslis eerder gereguleer moet word. “As al die diere by geregistreerde slagpale geslag sou word, sal die nodige gesondheids- en veiligheidsbepalings gevolg word, wat minstens beteken die donkies word so menslik moontlik behandel tydens die slagtingsproses,” het De Lange gesê. Daar is sprake van ŉ amptelike ooreenkoms tussen China en die Noordwes vir ŉ boerderyprogram vir donkies, sowel as die oprig van ŉ slagpale in die provinsie vir die uitsluitlike doel van die slag van hierdie diere. “Daar is ŉ getekende ooreenkoms wat die belangstelling aandui vir moontlike samewerking tussen Noordwes en ŉ tegnologiese maatskappy in China om hul tegnieke te gebruik om die produksie van donkies in die provinsie te verhoog. Daar is ook verdere samespreking oor hoe om die diere op ŉ wettige en menslike manier te slag, maar geen besluit is nog tot dusver geneem oor hoe om voort te gaan met die konsep nie,” het dr. Langa Madyibi, ŉ beampte van Noordwes se departement van landbou, gesê. “Ons verkies ook dat die hele bedryf gereguleer word, maar my grootste kommer is dat so ŉ soort program nie behoorlik deurdink is nie. ŉ Mens moet onthou so ŉ teelprojek neem tyd en sal nie dadelik genoeg volwasse donkies lewer om in die mark se vraag te voldoen nie,” het Ness gesê. Afrika moet nou voorsien in die tekort van sowat vier miljoen donkies wat benodig word vir die vervaardiging van ‘n gewilde Chinese medisyne. Foto: JohannaBe/Pixabay.com Die departement van landbou, bosbou en vissery het onlangs bevestig dat hulle bekommerd is oor die toenemende onwettige slagting van donkies en handel in donkievelle. Volgens Bomikazi Malopo, woordvoerder vir die departement, is daar ŉ taakspan saam met die polisie gestig om die onwettige aktiwiteite op ŉ nasionale vlak te ondersoek en aan bande te lê. Kenners meen terwyl die vraag na donkievelle van China ŉ gulde geleentheid vir ŉ nuwe soort boerdery in Suid-Afrika, en die res van die Afrika bied, sal dit fyn beplanning van owerhede oor die vasteland verg om te verseker dat die hulpbron nie uitgeput word en plaaslike mense ontneem van ŉ dier wat dikwels die enigste vervoermiddel vir die armste van mense is nie. Slagpale wat aan al die nodige vereistes voldoen en boere wat opgelei is om donkies te teel is maar net van die voorvereistes vir die volhoubaarheid van die bedryf. China se vraag sal na verwagting net verhoog namate die land se groeiende verbruikersklas gewillig is om meer geld aan luukse goedere soos ejiao te bestee. Die uitdaging gaan wees om te verseker dat die handel in donkievelle ŉ positiewe bydrae tot lande soos Suid-Afrika se ekonomie lewer, en nie ŉ las word nie.