Nuuskommentaar: Misver­stande en waninterpretasies in wêreld van kernwapensDie Noord-Koreaanse diktator, Kim Jong-un. Foto: AP Photo/Wong Maye-E. Kommer heers in twee wêrelddele buite die tradisionele en geordende kernarsenale. Pres. Donald Trump van die VSA het pas sy land aan die Iran-kernverdrag onttrek, of Nood-Korea dreig om hom te onttrek aan die komende beraad tussen Trump en Kim Jong-un wat in Singapoer beplan word. Die twee situasies verskil aansienlik. Die VSA voel dat dié land oor oorweldigende bewyse beskik dat Iran hom nie by die ooreenkoms gehou het nie. Israel steun die VSA, en maak daarop aanspraak dat ook hy oor die bewyse beskik. Dit is bykans ’n uitgemaakte saak dat die VSA en Israel die bewyse sou gedeel het. Die VSA se Europese bondgenote, wat normaalweg ook ingelig sou gewees het, is steeds wild die josie in vir die VSA. In Westerse terminologie blyk dit dat die jongste Noord-Koreaanse vloermoer die gevolg van ’n misverstand is. Die vinger word veral na uitlatings van die VSA se nasionale veiligheidsadviseur, John Bolton, gewys. Hy het skynbaar onnadenkend ’n vergelyking tussen die Libiese en Noord-Koreaanse situasies getrek sou Noord-Korea van sy rits beloftes afwyk. Dit het weer aan die lig gebring dat Noord-Korea en die VSA verskeie sake heel verskillend interpreteer. Noord-Korea beskou ’n oplossing van die Koreaanse krisis nie as enigsins eensydig soos die opgee van ’n kernarsenaal nie – die kwessie moet soos ’n kombers al die pogings van al die partye omvat. Noord-Korea het immers jare lank ’n groot deel van sy hulpbronne gebruik om die kernarsenaal te bou juis sodat dit ’n volwaardige party tot die onderhandelinge kan wees. President Donald Trump (13 April 2018) (Foto: AP Photo/Susan Walsh) Intussen brand die Midde-Ooste in die sleurgang van die Iranse krisis. Suid-Afrika het sy ambassadeur vir oorlegpleging teruggeroep, en dit lyk nie of die ambassade daardie status gaan behou nie. In dié stadium lyk dit nie of Suid-Afrika enigsins in objektiewe inligting oor Israel, wat pas sy 70ste onafhanklikheidsjaar gevier het, belangstel nie. Israel en sy vriende beskuldig Hamas daarvan dat dit vroue en kinders by die kontakpunte voorstoot om hulle so as menslike skilde te gebruik. ’n Belgiese joernalis wat pas uit Israel teruggekeer het, beweer Israel gebruik in die geheim koeëlpunte wat deur die internasionale reg verbied is. Die interessantheid is dat oudpres. Barack Obama ook van hom laat hoor het oor die Iranse kernkrisis. Volgens hom is alle moontlike voorsorg met die kernverdrag getref om te keer dat kernmateriaal uitkom waar dit nie moes nie. Die Trump-administrasie en die Israeli’s meen dis onwaar, en dat Iran reeds suksesvol was om min of meer ongehinderd, maar in die “geheim”, daarmee voort te gaan. ’n Uitdrukking wat nou wortelgeskiet het, is “die kuns om ’n ooreenkoms nek om te draai”. Ja, ooreenkomste, bilateraal en multi-lateraal, is nodig om die wêreld vooruit te laat gaan sonder dat die mensdom homself elke nou en dan byna uitwis. Daar is egter ook ’n “fynskrif” hieraan verbonde – die ooreenkoms moet nagekom word. ’n Ooreenkoms is nie bedoel dat die een party daartoe dit bloot as geleentheid ontwikkel om die oorhand oor die ander te kry nie. En dit is die moeilikheid met die ooreenkomste in die Midde-Ooste en Noord-Korea – te veel van die rolspelers het lang geskiedenisse dat hulle alles, tot vrede, as stappe en geleenthede beskou om magsposisies te verstewig.