'n Mondvol herinneringe | Maroela Media
Anelia Heese (Foto: Verskaf)
Ouma-beskuit. NikNaks. ProNutro. 'n Blikkie Creme Soda verby die vervaldatum.
Vakuumverpakte biltong van wie-weet-watter-bees. Vra enige Suid-Afrikaner wat in die buiteland woon: ons gee toe dat ons by tye hierdie dinge ten duurste aanskaf.
Maar wie wil nou massavervaardigde Ouma-beskuit koop as jy vars Italiaanse biscotti kan eet?
Hoekom is jy in vervoering oor die sintetiese aarbeigeur van 'n Fizzer, wanneer jy 'n stroopsoet aarbei op 'n eeue oue Europese mark kan koop? Wat skuil agter die magie van Simba-blatjanggeuraartappelskyfies wanneer jy 'n varsgebraaide shawarma kebab met warm, komplekse geur kan geniet? Verruil jy nie liefs die kalorieë van 'n glibberige, drillerige blob Peppermint Crisp-tert vir die sagte, ryk genot van 'n Duitse Käsekuchen nie?
Wanneer die nostalgie ons tref, dan raak die kos uit ons kinderdae eweknie met die veiligheid van 'n Suid-Afrikaanse ambassade. Die etiket van 'n blikkie Lucky Star Pilchards raak die amptelike permit van geborgenheid. Die papiertjie van 'n Wilson-toffie word 'n seël op 'n lugposbrief vir ons mense.
En ja, as die somer weer in Europa arriveer, sal ek dalk ten duurste Oros-koejawelsapkonsentraat koop. Ek sal 'n koppie daarvan in 'n plastieksakkie gooi, dit toeknoop en in die vrieskas sit. Dit sal my terugneem na 'n dag in Januarie 1996 waar ek kaalvoet op 'n siedende grondpad skoleatletiek gedoen het en 'n tannie uit haar plakkershuis vir my 'n laafnis teen 50c verkoop het.
Wanneer die verlange onuithoudbaar raak, dan soek ons trooskos. Huiskos wat ons herinner dat daar 'n land aan die suidpunt van Afrika is wat ons gemaak het wie ons vandag is.
Bobotie is vir die openhartiges, braaivleis vir die pioniers. Beskuit word nie deur die atmosferiese gesteldheid geïntimideer nie en sal jou getrou op 'n ossewa of sneltrein vergesel.
Mieliepap is 'n oplossing vir rasende tieners wat vroegoggend van Vleesbaai se strand terugkeer. Dis 'n oomblik van rus onder die wingerdkappe saam met Gladys, waar sy haar maal in 'n verbleikte roomysbak vir "mirrag" met my deel.
Pannekoek is 'n aangename verrassing op 'n skoolaand ná 'n donderbui. Dis 'n geldinsameling wanneer die beslag in 'n 50 liter-oliedrom met 'n (skoon) tuinvurk geklits word.
Wanneer 'n familielid 'n huldeblyk opneem en vir Herklink stuur om dit in 'n virtuele begrafnisdiens te verwerk, word daar die mooiste dinge oor hul geliefde gesê. Daar word hulde gebring aan hul pligsgetrouheid, familieverhoudings en stokperdjies. Die hulde is dikwels verweef in 'n herinnering aan kos.
Daar is die storie van die oom wat vir sy Namakwalandse familie gaan kuier en tot skemeraand met die kinders krieket speel. Die wedstryd word met 'n maal van boerbrood, kaiings en korrelkonfyt afgesluit. Daar is die tannie wat ander graag by haar huis ontvang en altyd met koffie regstaan – sodanig dat sy sélf agt koppies koffie per dag gedrink het.
Daar is die oom wat by die spoorweë gewerk het en elke middag "proppers" in die kantoor tafelgedek het om die kos wat sy vrou vir hom ingepak het, te nuttig. Daar is die matriarg wat plegtig elke Sondag 'n manjifieke melktert gebak het, en toe 'n vriendin die befaamde familieresep volg, toe "bak die ding nie eens 'n halfduim hoog nie".
Soms moet ons met die dood gekonfronteer word om te besef hoe belangrik ons daaglikse brood is, en hoe geheg ons aan die mense is met wie ons brood breek. Voedsel is fisieke sekuriteit, en kos is geestelike geborgenheid. Die IVB oftewel IPC (infeksievoorkoming en -beheer) se Februarie 2021-verslag dui dat byna 12 miljoen Suid-Afrikaners weens die pandemie se impak op voedselpryse en werkloosheid aan honger ly.