Op Goeie Herdersondag bely ons dat Jesus Christus die Goeie Herder is wat sy lewe afgelê het vir sy skape. Die Goeie Herder is egter ook die Opgestane Een en geloof in Hom wek Tabita op uit die dood (Hand 9). Die Goeie Herder gee die ewige lewe aan sy skape en Hy verseker hulle daarvan dat niemand hulle uit die Vader se hand sal ruk nie (Joh 10). Die goeie herder sorg vir ons (Ps 23). Jesus Christus is ook die verheerlikte Lam van God. Uiteindelik sal alle nasies die Lam aanbid, "want die Lam wat in die middel van die troon is, sal hulle herder wees en hulle na die fonteine met die water van die lewe lei, en God sal self al die trane van hulle oë afdroog (Op 7)."
34Daarop sê Jesus vir hulle: "Staan daar nie in julle wet geskrywe: 'Ek het gesê: Julle is gode' nie? 35God noem hulle tot wie sy woord gekom het, dus 'gode', en wat daar geskrywe staan, kan nie verander word nie. 36Hoe sê julle dan vir My wat deur die Vader afgesonder en na die wêreld toe gestuur is: 'Jy praat godslasterlik', omdat Ek gesê het: 'Ek is die Seun van God'?37As Ek nie die werke van my Vader doen nie, moet julle nie in My glo nie. 38Maar as Ek dit wel doen en julle tog nie in My glo nie, moet julle ten minste aan die werke glo, sodat julle kan insien en weet dat die Vader in My en Ek in die Vader is."
Aanvangslied: Lied 411 "Kom almal laat jul stem verrys vs 1,2,3"
(Bogenoemde uit die Basisliturgie vir Paas en Pinkstertyd, Bybelmedia se Woord en Fees: Preekriglyne en Liturgiese Voorstelle vir 2012-13)
(Uit Openbaring 1:4-5)
Lees die geliefde Psalm 23 (OAV) rustig voor (lidmate kan ook gevra word).
Hierdie tema is deur Jesus (enersyds die Lam en andersyds die Goeie Herder) uitgebrei…
2Maar hy wat deur die hek ingaan, is die skape se herder; 3vir hom maak die hekwagter oop. Die skape luister na die herder se stem. Hy roep sy skape op hulle name en lei hulle uit. 4Wanneer hy al sy skape uitgebring het, loop hy voor hulle uit, en die skape volg hom, omdat hulle sy stem ken. 5Hulle sal nooit 'n vreemde volg nie maar van hom af weghardloop, omdat hulle nie die stem van vreemdes ken nie."
27"My skape luister na my stem; Ek ken hulle, en hulle volg My. 28Ek gee hulle die ewige lewe, en hulle sal in alle ewigheid nooit verlore gaan nie. Niemand sal hulle uit my hand ruk nie. 29Dié wat my Vader vir My gegee het, is die belangrikste van almal, en niemand kan hulle uit die hand van die Vader ruk nie."
En uit die fokusteks… (Openbaring 7)
Here, U is my toevlug en my veilige vesting.
Ek wil nie vrees,
maar ek is so menslik en swak
dat ek myself dikwels aan angs en vrees oorgee.
Dankie vir U Woord en Heilige Gees
wat my bystaan en help sodat ek nie vrees nie.
Maak my altyd bewus
van U magtige teenwoordigheid
en U oorwinnende genade.
Here my God, U is vir my goed!
Daar is geen einde aan U liefde nie.
(Uit: Gebede vir jou lewenspad van Solly Ozrovech, 2009:80)
Gebruik die Apostoliese Geloofsbelydenis of Psalm 23 (OAV, wat vooraf in 'n Powerpoint voorberei kan word).
Lied 23 Die Here is my Herder vs 1,2,3 (Lina Spies)
Die bekende beryming van Totius (agter in liedboek) kan ook gebruik word
"Net soos 'n herder uittrek met sy skape…"
Lied 577 Die Heer my herder sorg vir my 1,2,3,4,5
Here, daar is geraas in my hart.
Al word dit soms stil rondom my, is dit of die geraas binne my net nie stil word nie.
As ek besig is, dan pla dit my nie so erg nie, dan is dit maar soos donderweer in die verte.
Maar as dit stil word rondom my, daar waar ek in die nag wakker lê en peins, dan word hierdie veraf gedreun 'n skrikwekkende storm.
En die klank is nie die majestueuse klank van 'n simfonie wat opwerk tot 'n magtige crescendo nie, nee, dis soos die oorverdowende gekap van potte en panne. Wat 'n lawaai. En ek voel magteloos om dit stil te maak hier binne-in my.
Here Jesus, U wat eens die wind en die golwe aangespreek het en dit het stil geword, maak dit stil in my.
Spreek net 'n woord … en u vrede sal in my hart kom heers.
Ek wag … stil … geduldig.
Tot ek u liefdevolle opdrag hoor en as u vir my sê:
wees stil en weet, ek is die Heer. Amen
(Richard Foster, uit: Gebedeboek met liturgiese voorstelle. Saamgestel deur die Sinodale Eredienskommissie van die Oos-Kaap Sinode van die NG Kerk, 2001: 41. Redakteur Johan van der Merwe)
Skriflesing: Openbaring 7:9-17
'n Mens kan hier werk met die idee van kodes wat jou help om die boodskap van Openbaring te ontsyfer. Die boek is geskryf in 'n tyd toe Christene in baie gevaar was. Johannes wou hulle bemoedig en het kodes gebruik wat die Here hom gegee het om hulle moed in te praat. Die Lam is Jesus, en die mense met die wit klere is Christene. Die Lam is 'n herder vir sy mense en Hy sal hulle red van die gevaar wat hulle bedreig.
Een so voorbeeld (ongelukkig in Engels) is 'n paragraaf waarin Bybelname versteek is. Die bron is 'n tydskrif "Ligstraal" wat elektronies uitgegee word deur AB4C (all business for Christ).
The names of sixteen books of the English Bible are hidden in the text
of the following paragraph. Can you find all sixteen of them?
(tip Titus = "admit it usually")
I once made a remark about the hidden books of the Bible. It was a lulu.
Kept people looking so hard for facts and for others it was a revelation.
Some were in a jam, especially since the names of the books were not
capitalized. But the truth finally struck home to numbers of readers. To
others, it was a real job. We want it to be a most fascinating few moments
for you. Yes, there will be some really easy ones to spot. Others may
require judges to help them. I will quickly admit it usually takes a minister
to find one of them, and there will be loud lamentations when it is found.
One little lady says she brews a cup of tea, so she can concentrate better.
See how well you can compete. Relax now for there are really sixteen
names of books of the Bible in this story.
'n Tweede voorbeeld van kode ontsyfer kan aan die hand van ons bekende Suid-Afrikaanse gebruik van braaivleis illustreer word. Die kernwaarheid "die bloed van die Lam red" is weggesteek in die volgende paragraaf. Iemand wat die sleutel ken (lees telkens slegs die 5e woord) sal die waarheid wat ook uit die fokusteks na vore kom kan identifiseer:
Soos wat kole in die vuur knetter word die bloed verwyder om die vleis van die hoofgereg te geur. Die hoender boudjies saam met Lam ribbetjie sal ons moet red van verbrand vanmiddag.
(Soos wat kole in die vuur knetter word die bloed verwyder om die vleis van die hoofgereg te geur. Die hoender boudjies saam met Lam ribbetjie sal ons moet red van verbrand vanmiddag.)
'n Derde alternatief wat voorgestel word by die bydrae van Seisoen van Luister, 29 April 2007 is soos volg:
Na aanleiding van vers 14 kan jy die volgende visuele hulpmiddel gebruik.
Maak 'n spons kruis met rooi spons (party van die opwas sponsies is van rooi spons gemaak)
'n Glas met water in
Swart ink met 'n druppertjie
'n Bakkie met bleikmiddel in
Laat die spons in die bakkie met die bleikmiddel lê sodat die spons die bleikmiddel opsuig. Neem 'n glas water en verduidelik vir die kinders dat ons sonde soos die swart ink is wat ons lewens vuil maak en drup dan een of twee druppels swart ink in die glas sodat die water vuil word.
Verduidelik vir die kinders dat Jesus deur dit wat Hy gedoen het aan die kruis, ons sondes kom vergewe en ons, soos vers 14 sê, wit maak. Neem nou die kruis en druk dit in die glas. Die bleikmiddel laat die ink verdwyn en na die tyd is die water in die glas weer helder. (Waarskuwing: oefen eers by die huis!)
Perpetua was die jong moeder van 'n suigeling wat op 7 Maart 203 in Kartago, in die Romeinse provinsie van Afrika, vir haar geloof in die Here Jesus Christus om die lewe gebring is. Ons beskik oor haar persoonlike vertelling van haar laaste dae in die gevangenis, voordat sy saam met medegelowiges wreed voor 'n skare in die amfiteater tereggestel word.
Sy vertel hoedat haar pa in die tronk by haar kom pleit om haar geloof te versaak. Sy sien egter wonderbaarlike gesigte wat haar geloof bevestig, en sy kies om – in die aangesig van Romeinse vervolging – getrou aan die Here te bly. Dit beteken die dood.
'n Ander skrywer skryf die slot van haar verhaal. Op die dag van die spele, word die martelaars die amfiteater binnegelei. Dit is 'n grusame toneel. Op aandrang van die skare word hulle eers gegesel, terwyl 'n ry gladiators toekyk. Dan word 'n wilde beer en luiperd op die mans losgelaat, en 'n wilde bees op die vroue. Gewond, word hulle dan met die swaard om die lewe gebring. Perpetua word deur 'n jong, onervare swaardvegter om die lewe gebring. Hy is onbeholpe, en sy skree van pyn. Daarna plaas sy self die swaard se lem teen haar nek.
Vervolging in die Romeinse Ryk
In die eerste drie eeue na Christus het die Christelike kerk periodes van vervolging deur die Romeinse Ryk beleef. Christene is dikwels sporadies en ad hoc deur plaaslike owerhede vervolg. Daar was ook verskeie periodes van vervolging wat meer georganiseerd reg oor die Romeinse Ryk aangepak is. Dit is vanuit Rome gekoördineer.
Christene was die teiken van vervolging omdat hulle geweier het om die Romeinse gode te aanbid, of nie die knie voor die Romeinse keiser as god wou buig nie. Vir die Romeine was onwilligheid om 'n offer aan die keiser, of die gode van Ryk te bring, gelykstaande aan verraad. Jy sou die gode omkrap, en onheil oor die Ryk bring.
Die verhaal van Perpetua speel reg deur die eeue oor en oor af. Daar word bereken dat meer mense in die 20ste eeu vir hulle geloof gesterf het as in al die voorafgaande 19 eeue saam,
Een voorbeeld: Op 25 Maart 2013 berig Geopende Deure, 'n sendingorganisasie wat op die vervolgde kerk fokus, op sy webblad:
Op 14 Maart, in Benghazi, in oostelike Libië, het onbekende brandstigters die hoof Egiptiese Koptiese Ortodokse Kerk aan die brand gesteek. Foto's – veral deur Libië se Herald ('The New Independent Libya Daily') – vertoon dat die vensters van die kerk, swart is van die rook. Geen sterfgevalle is aangemeld nie, maar verslae sê die vuur het meer skade aan die binnekant van die dubbelverdieping gebou aangerig.
Getuies van hierdie tweede aanval op die kerk in die afgelope paar weke het gesê hulle vermoed die brandstigters is burgermagslede. Op 28 Februarie, het gewapende mans Ds. Paula Isak, 'n priester van die Koptiese Ortodokse Kerk, en sy assistent, aangeval. Die Libiese Ministerie van Buitelandse Sake het die aanval op die kerk en die aggressie teenoor die dominee en sy assistent, deur 'die onverantwoordelike gewapende mans' veroordeel, het die AFP-nuusagentskap berig.
Dan is daar die verhaal van David, wat Christus op 'n gevorderde ouderdom begin volg het. Hy woon in 'n klein dorpie in Etiopië. Geopende Deure vertel:
Tydens die vroeë oggendure een Vrydag in Februarie vanjaar, het ekstremiste David en sommige van die gelowiges, na wie se geestelike welstand hy omsien, aangeval. Die aanvallers het ten minste twee huise afgebrand. David het kopwonde opgedoen toe hy met 'n kapmes aangeval is.
Terwyl x-strale geen frakture getoon het nie, het hy 'n klein operasie ondergaan om die kapmes-wonde te heg. Hy moet nou net herstel van die vele pynlike kneusplekke en ook die trauma verwerk.
"Hulle het die geweer op my gerig en afgevuur. Hulle het ons omring en my met kapmesse en stokke geslaan. Ek het gedink ek gaan sterf," vertel hy.
Die aanval is nie 'n rare geval nie. Die groep gelowiges in hierdie afgeleë dorpie staar al vir etlike jare vyandigheid in die gesig vanaf hul bure. Maar hul toon merkwaardige volharding deurdat hulle steeds voortgaan om die goeie nuus van Christus te deel met enigeen wat bereid is om te luister. Hulle is ook betrokke by die opheffing van hul gemeenskap deur broodnodige skoolopvoeding aan te bied in hierdie dorpie.
Jan A Du Rand sê mens kan ons teks nie verstaan, as jy nie Openbaring 6:9-11 vooraf lees nie:
9. Toe die Lam die vyfde seël oopmaak, het ek onder die altaar die siele gesien van die mense wat doodgemaak is omdat hulle aan die woord van God en aan die getuienis van Jesus vasgehou het.
10. Hulle het hard geroep: "Hoe lank nog, heilige en getroue Heerser? Wanneer voltrek U die oordeel en wreek U ons dood op die bewoners van die aarde?"
11. Aan elkeen van hulle is daar lang wit klere gegee, en daar is vir hulle gesê om nog 'n klein rukkie te wag, totdat hulle mededienaars, hulle medegelowiges, wat net soos hulle ook doodgemaak gaan word, almal daar is.
Die martelare se smeekbede en noodkrete tot God klink op om reg te laat geskied aan God se mense. Dit lei tot die versekering dat die volle getal van God se mense aan Hom behoort en dat God sorg vir hulle beskerming op aarde (7:1-8).
Dit beteken: as jy die Here volg, en jy moet daarvoor iewers in 'n grot in die berge wegkruip omdat jou familie jou uit die huis gesit het, of jy is 'n jong moeder wat die swaard van jou vervolgers in die oë moet staar, kan jy weet: die Here weet van jou. Jy is gemerk met die bloed van die Lam. Die Here vergeet jou nie.
'n Groot menige verlostes loof God en die Lam
In ons teksgedeelte, hoofstuk 7 verse 9 tot 17, beweeg ons na die finale bestemming van dié wat oorwin het – die hemel, waar hulle saam met God en die Lam sal wees. Die gelowiges het nou hulle aardse, militêre strydklere (7:1-8) verruil vir die hemelse wit oorwinningsklere en hande vol palmtakke. (Du Rand, p. 307)
Hierdie verse is 'n toekomsblik. Dit help almal wat moet worstel om getrou te bly aan die evangelie as ons hierdie prentjie sien. Dit wys ons waarop getrouheid aan die Here sal uitloop.
Verse 9 en 10 beskryf hierdie groep oorwinnaars:
Die groot menigte is ontelbaar. Net soos God aan Abraham, Isak en Jakob belowe het, is hulle geestelike nageslag inderdaad so groot dat niemand hulle kon tel nie. Dit sluit die martelare in, en die simbolies 144,000 (die volledige, volkome getal verlostes) in.
Hierdie groep kom uit elke nasie, stam, volk en taal. Die kerk se boodskap is, soos Jesus opdrag gegee het, gerig op alle nasies. Uit alle nasies het mense reageer op die evangelie en God se beloftes van trou. En kyk, hier staan hulle voor die troon van God in die hemel!
Hulle staan voor die troon van God en voor die Lam, 'n posisie verdien deur die bloed van die Lam. Hierdie is 'n ereposisie omdat hulle volhardend vasgehou het aan die oorwinning van die Lam op Golgota. Hulle wit klere is oorwinningsklere, soos 'n oorwinnende Romeinse generaal tradisioneel na 'n veldslag deur die strate van Rome gery het. Die verskil is: hierdie oorwinning volg omdat die gelowiges die kleed van Golgota aangetrek het.
Anders as in Openbaring 6:11, waar die gelowiges geroep het vir god se regverdigheid, jubel hulle nou omdat sy verlossing 'n werklikheid is.
In verse 11 tot 12 word beskryf hoe die engele rondom die troon, die vier lewende wesens (verteenwoordigend van God se hele skepping), en die 24 ouderlinge (verteenwoordigend van die kerk) voor God se troon neerval in ootmoedige eerbetoon.
Hulle dra sewe lofuitinge aan die Here op:
Amen! Die lof en die heerlikheid, die wysheid, die dank en die eer, die mag en die sterkte behoort aan ons God tot in alle ewigheid. Amen!
Dit is 'n merkwaardige oomblik in die hemelse teenwoordigheid van God. Die vrug van God se verlossing staan daar voor die troon, met wit klere aan. Hulle waai die palmtakke in hulle hande. Daarvoor het God die Lam gestuur en daaroor juig die hemel!
Na die aangrypende loflied, vra een van die ouderlinge vir Johannes die absolute kernvraag: Wat beteken hierdie dinge? Hy vra eintlik twee vrae:
Hierdie mense met die wit klere aan, wie is hulle, en
waar kom hulle vandaan? (13)
Dan ontvang ons die antwoord op drie maniere:
Een: "Hulle kom uit die groot verdrukking"
Hierdie groot menigte is die mense wat uit die groot verdrukking kom, sê die ouderling. Wat is die groot verdrukking? 'n Spesifieke gebeurtenis? Dalk 'n algemene benaming vir die vervolging self? Dui dit op 'n spesifieke fase teen die einde van die wêreld se geskiedenis? Of is dit 'n aanduiding van die hele tydperk tussen Christus se eerste en tweede koms? Kan dit dalk verwys na die finale oorlog tussen die gelowiges en die draak (Openb. 12), of die klein rukkie dat die Satan aan die einde toegelaat sal word om die gelowiges te treiter?
Die term groot verdrukking kom net in Openbaring 7:14 en Matteus 24:21 voor (kyk ook na Markus 13:19) en verwys waarskynlik na Daniël 12:1 In Daniël vervolg die vyand gelowiges omdat hulle getrou bly aan God.
Die beste verklaring is om te sê die groot verdrukking het begin met Christus se lyding en dood. Dit word verder toegepas word op al die gelowiges wat deur die eeue aan Christus vashou. Hierdie verdrukking wissel in intensiteit ooreenkomstig die situasie op verskillende tye en plekke. Soms het gelowiges dit makliker en andersins weer ontsettend moeilik. Dink net aan die wyse waarop gelowiges op verskeie plekke in die wêreld vandag vervolg word, terwyl hulle op ander plekke weer baie vryheid het.
Ons is dus saam in die groot verdrukking. Selfs in Westerse samelewings het Christene wat Jesus volg dit dikwels hotagter. In sekere dele van ons wêreld is martelaarskap vir Christene 'n absolute werklikheid. Dit mag meer intens word hoe nader die geskiedenis aan die voleinding kom.
Die gelowiges met die wit klere voor die troon is diegene wat trou gebly het aan Christus ten spyte van swaarkry en lyding.
Twee: "Klere gewas in die bloed van die Lam"
Hierdie uitdrukking roep die kruis van Christus in herinnering waar sy bloed vir ons gevloei het. Op verskeie plekke in Openbaring word verwys na die redding wat Christus vir ons gebring het deur sy bloed vir ons te laat vloei.
Die was van klere verwys na Israel in die woestyn wat hulle klere gewas het om die Here te kon ontmoet (Eks. 19:10,14). Vuil klere en sonde is dikwels met mekaar geassosieer. "Deur geloof het die mense die verlossing wat God deur Jesus Christus, as die Lam, se kruisdood bewerk het, hulle eie gemaak en hulle klere (bestaan) figuurlik gewas. Die gevolg is wit klere wat van oorwinning en heiligheid getuig." (Du Rand, p. 312)
Drie: Nuwe status van die verloste menigte
Die ouderling gaan voort om die nuwe status van die verloste menigte aan Johannes te verduidelik (verse 15 tot 17):
Hulle beleef God se teenwoordigheid en dien God dag en nag (15): hulle is in die volste sin van die woord tuis, hulle ervaar God se heerlike teenwoordigheid en dien Hom;
Alle lyding en swaarkry het tot 'n einde gekom (16, 17c): die moeilike, swaar jare van toewyding en getrouheid loop nou uit op volkome heerlikheid en vryheid. Soos die ballinge van ou Israel wat uit Babel teruggekeer het, en God se belofte van water, voedsel en beskerming teen die hitte van die siedende son ervaar het (Jes. 49:10), beleef hierdie skoongewaste gelowiges nou die beskerming wat God gee;
Die Lam is hulle Herder (17): In die Ou Testament is herder 'n goed-ontwikkelde beeld vir die versorging en leiding van God. Jesus word geteken as die goeie Herder, Hy lei sy skape en hulle volg sy stem. Nou kom hulle onder sy leiding by die fonteine met die water van die lewe. Hulle belewe die volheid van God se teenwoordigheid.
Wat beteken hierdie Skrifgedeelte vir ons vandag as die Here se gemeente onder weg na God se heerlike toekoms?
Een: verstaan die hede vanuit die einde van alles
Soveel martelare kon deur die eeue kies om getrou aan God te bly, juis omdat hulle die martelinstrumente en die dreigemente van hulle vervolgers in die perspektief van God se ewige oorwinning kon sien. Hoe meer mens die ewige lewe bedink, soos hier aangrypend vir ons geskets, hoe meer moed het jy om in die hede reg te kies.
Aangesien die Here vir ons 'n gesig van Sy oorwinning gee, kan ons gehoorsaam wees in die hede.
Twee: boosheid is 'n werklikheid en moet weerstaan word
Vir die gemiddelde liberale Westerling is dit maklik om boosheid te onderskat. Ons lei so 'n goeie lewe, en ons word so deur menseregte beskerm, dat ons uit voeling mag wees met die werklikheid van boosheid. Ons ken nie die onverdunde gruwel van boosheid wat die lewe hel maak, lewens verwoes, lewens neem, en skynbaar in beheer is nie. Daarom onderskat ons dit.
Teen die agtergrond van martelaarskap help ons teks ons om die werklikheid van boosheid in die oë te kyk. En God se oorwinning daaroor deur ons geloofsoë te leer sien en te eien.
Die werklikheid van boosheid leer ons bid om verlossing. Leer ons – soos die martelare – roep dat God se wil sal geskied, God se ryk sal kom, God se Naam geheilig sal word. Dit leer ons smag na die oordele van God, wat boosheid vernietig, en ons lei na fonteine met die water van die lewe.
Drie: bevestiging van God se trou
Openbaring 7 bevestig God se trou in die tyd van hartseer, pyn en vervolging. Dit herinner die gelowige daaraan dat die pad saam met Christus nie 'n doodloopstraat is nie, maar op 'n heerlike toekoms uitloop. God se trou waarborg hierdie toekoms.
Openbaring 7 skep 'n beeld van veiligheid en sekerheid. Ons is God se besit, ons is gemerk as sy eiendom. Dit is belangrik om voortdurend die herinnering aan God se beloftes en trou deur die eeue te herhaal, sodat dit in ons geheue ingeprent is. In tye van nood wanneer ons paniekerig word oor wat ons te doen staan, moet hierdie trou van God outomaties ons gedagtes kan oorneem.
Ten diepste is God self, Wie God is, wat God doen, en waarheen God met ons op pad is, ons troos. Niks anders nie.
Oor die eeue, en oor die grense van lande en kontinente, roep die getuienis van duisende martelare ons op om aan God, en God alleen, vas te hou.
(Uit Basisliturgie vir Paas en Pinkstertyd, Bybelmedia se Woord en Fees: Preekriglyne en Liturgiese Voorstelle vir 2012-13)