Internasionale oorsig: ‘Revolusie’ broei in VSA ná klopjag op Trump-woningDonald Trump (Foto: AFP) Die Amerikaanse Departement van Justisie en die Federale Buro vir Ondersoek (FBI) se besluit om Maandag ŉ klopjag op die privaat woning van die voormalige Amerikaanse president Donald Trump uit te voer, is Dinsdag deur die gematigde en hoogs gerespekteerde koerant, die Wall Street Journal, se hoofartikel as “gevaarlik” beskryf. ŉ Bekende skrywer en politieke kommentator het selfs gesê dat dit tot ŉ revolusie aanleiding kan gee. Die man verantwoordelik vir die besluit om ŉ klopjag op Trump se woning uit te voer, is die prokureur-generaal van die VSA, Merrick Garland. Garland is in 2016 deur president Barack Obama vir ŉ vakante posisie in die federale hooggeregshof genomineer. Republikeine in die Senaat het egter geweier om sy nominasie te hanteer. Uiteindelik het president Trump in Februarie 2017 vir Neil Gorsuch genomineer en hy is deur die Senaat bevestig. Dit het Garland verbitterd gelaat en sedert hy aan die begin van verlede jaar deur president Biden as prokureur-generaal aangestel is, gebruik hy die Departement van Justisie vir sy politieke heksejag op Trump en ander Republikeine. Die Wall Street Journal het teen Donderdag, nadat Garland tydens ŉ mediakonferensie bevestig het dat hy verantwoordelik was vir die opdrag om ŉ dagvaarding vir ŉ klopjag op Trump se huis te kry, hierdie stap as ŉ “dobbelspel met die Amerikaanse regstelsel” beskryf. Vir 232 jaar het daar nog altyd ŉ politieke riglyn in die VSA bestaan dat uitgetrede Amerikaanse presidente nie deur die Departement van Justisie geteiken word nie. Garland het hierdie tradisie verbreek. Die politieke kommentator Daniel Henninger het Vrydag so ver gegaan om te vra of die VSA nog ŉ funksionerende regeringstelsel het wanneer die land se regstelsel vir politieke doeleindes gebruik word. Maandag se klopjag op Trump se huis in Palm Beach, Florida, maak van Trump ŉ martelaar in ŉ land wat reeds gevaarlike vlakke van politieke verdeeldheid ervaar. Reeds in 2017 het die Departement van Justisie en die FBI heelwat hulpbronne spandeer om bewerings te ondersoek dat die Trump- presidensiële veldtog van 2016 met die Russiese regering saamgewerk het om die verkiesingsuitslag te beïnvloed. Daar het uiteindelik niks van die bewerings gekom nie. Volgens Henninger bevestig Maandag se klopjag regses in die VSA se standpunt dat ŉ sogenaamde politieke moeras of “deep state” Amerika beheer. Die noodsaak vir ŉ dagvaarding en ŉ klopjag moet ernstig bevraagteken word. Ná ŉ president se vertrek uit die Withuis word amptelike dokumente aan die Nasionale Argief oorhandig. Dit word deur die Wet op Presidensiële Rekords voorgeskryf. Presidente neem ook heelwat dokumente saam met hulle wat hul eie rekords is of wat in toekomstige privaat biblioteke gebruik kan word. Geskille oor watter dokumente na die Nasionale Argief moet gaan, is niks nuuts nie. George W. Bush en Barack Obama het albei ná hulle uittrede geskille hieroor gehad. Nie een van die twee se privaat wonings is egter blatant binnegedring nie en nie een van die twee se privaat kluise is oopgebreek soos wat Maandag met Trump gebeur het nie. In Junie vanjaar het lede van die Nasionale Argief Trump se huis besoek en deur dokumente wat deur sy personeel verpak is en ná sy uittrede na sy privaat woning verskeep is, gewerk. Sowat tien kartonbokse vol dokumente is toe verwyder. Sedertdien was daar nog vrae oor dokumente waarna die nasionale argief gesoek het, en volgens alle beskikbare inligting het Trump en sy personeel hulle volle samewerking gegee. Terwyl Trump die afgelope week in New York was, het die FBI egter op sy huis toegeslaan, sy privaat kluis oopgebreek en nog verskeie bokse dokumente verwyder. Die vraag wat Garland weier om te beantwoord, is of dit regtig nodig was. Trump se privaat woning in Mar-A-Lago in Palm Beach, Florida (Foto: Giorgio VIERA/AFP) Die Departement van Justisie is reeds die afgelope 18 maande besig met ŉ ondersoek na die inval deur Trump-ondersteuners verlede jaar op 6 Januarie in die Kongresgebou in Washington D.C. Dit is duidelik dat Garland en sy span verbete na bewyse soek om Trump as medepligtige vir die inval aan te kla. Een van die mees gerespekteerde Amerikaanse senatore, Chuck Grassley van Iowa, is tans die mees senior Republikein in die Senaat se Regterlike Komitee. Grassley het die afgelope week gesê dat Maandag se klopjag Amerikaners se reeds swak vertroue in die regstelsel en die FBI net verder gaan wegkalwe. Talle politieke kommentators het die afgelope week selfs verder gegaan deur daarop te wys dat dit nie Trump se politieke aspirasies of die oppergesag van die reg is wat hier op die spel is nie, maar inderwaarheid wel die Amerikaanse demokrasie. Net te veel Amerikaners is besig om hulle totale vertroue in die Amerikaanse demokrasie en sy instellings te verloor. Sowat 60% van Amerikaners voel dat die Amerikaanse demokrasie in ŉ krisis verkeer, en 76% verwag groter politieke onstabiliteit. Amerikaners wat ernstige vrae oor Garland en die FBI se motiewe stel is nie onpatrioties nie, maar opper welverdiende skeptisisme. Met ŉ verswakte president wat die een blaps ná die ander begaan en wie se party hom nie oor twee jaar weer as presidentskandidaat wil hê nie, en ŉ groter wordende kloof tussen die stedelike elite en die gewone, dikwels meer konserwatiewe, Amerikaners, is ŉ plofbare vakuum tans besig om te ontwikkel en vrese dat revolusie daardie vakuum kan vul, is nie vrees wat aangeblaas word nie, maar eerder ŉ logiese gevolg daarvan. Nuwe VSA-strategie vir Afrika is arm aan oplossings Antony Blinken (Foto: Andrew Harnik/POOL/AFP) Die Amerikaanse minister van buitelandse sake, Antony Blinken, het die afgelope week tydens sy besoek aan Suid-Afrika, die Demokratiese Republiek van die Kongo en Rwanda die Biden-administrasie se nuwe strategiedokument vir Afrika suid van die Sahara bekend gemaak. Dié dokument identifiseer talle van Afrika se probleme, swakpunte en uitdagings soos outoritêre, ondemokratiese regerings, terrorisme, korrupsie, swak bestuur en China en Rusland se groeiende rol in Afrika, maar die strategiedokument se oplossings is wollerig en sonder duidelike nuwe beleidsrigtings. Slegs enkele dae voor Blinken se besoek aan Afrika het die Amerikaanse ambassadeur by die Verenigde Nasies, Linda Thomas-Greenfield, twee Amerikaanse bondgenote in Afrika, Ghana en Uganda, besoek. Blinken en Thomas-Greenfield se besoeke volg weer net enkele dae ná ŉ besoek deur die Russiese minister van buitelandse sake, Sergey Lavrov, aan verskeie Afrika-lande. Thomas-Greenfield was uitgesproke in haar kritiek teen sommige lande in Afrika se samewerking met Rusland. Sy het haar veral sterk uitgespreek teen die verbreking van sanksies teen Rusland. Blinken het ŉ meer versoenende benadering gevolg deur te sê dat die VSA nie aan enige Afrika-land wil voorskryf oor hoe hulle sake moet doen met Rusland en China nie. Hy het egter gewaarsku dat albei lande slegs in Afrika-lande sake doen om toegang tot Afrika se natuurlike hulpbronne te verkry. Terwyl Blinken ŉ helde-ontvangs in die DRK en Rwanda gekry het, was die ontvangs in Suid-Afrika maar koud, met die Suid-Afrikaanse minister van buitelandse sake, Naledi Pandor, wat te velde getrek het teen ŉ Amerikaanse wetsontwerp wat bepaal dat Russiese aktiwiteite in Afrika-lande beter gemonitor moet word. Sy het dit as ŉ “aanstootlike” Koue Oorlog-wet beskryf. Die uitdaging vir die VSA is dat beide Rusland en China geen behoefte het om menseregte, demokrasie en die volhoubare ontwikkeling van Afrika-lande te bevorder nie. Vir Rusland is betrokkenheid in Afrika ŉ magstryd teen die Weste, en juis daarom is Rusland direk betrokke in die Sahel-streek, en veral Mali, waar ŉ enorme stryd teen Islamitiese terreur gevoer word. Die Chinese is weer betrokke by die finansiering van groot infrastruktuurprojekte in verskeie Afrika-lande. Daardeur kry China verhoogde invloed in daardie lande en in baie gevalle selfs ŉ houvas op Afrika-regerings wat sukkel om lenings aan die Chinese terug te betaal. Voorts is China die grootste invoerder van natuurlike, dikwels ook skaars, hulpbronne uit Afrika. Toegang tot hierdie hulpbronne is die Chinese se eerste doelwit. Tog is die VSA en Europa steeds van groot belang in Afrika. Die meeste ontwikkelingsfondse, finansiële hulp en maatskaplike projekte in Afrika word deur die Weste gefinansier. Die nuwe VSA-strategiedokument skryf ŉ mengsel voor van aansporingsmeganismes en strafmaatreëls teen outoritêre regerings en regerings wat Amerikaanse sanksies oortree. Terwyl die belangrikste prioriteite wat in die strategiedokument bespreek word, algemene sake soos gesondheid, die nadraai van die pandemie, klimaatsverandering, omgewingsbewaring en hernubare energie insluit, sal die groot vraag wees of die Amerikaanse regering gereed is om sy sagte krag en ekonomiese invloed in Afrika met groter selfgelding te gebruik. Demokrasie, menseregte, omgewingsbewaring en talle ander belangrike Amerikaanse prioriteite boer agteruit in Afrika. Afrika, veral die Sahel-streek en groot dele van Wes- en Oos-Afrika, raak ŉ tuiste vir Islamitiese terreurgroepe terwyl die invloed van Rusland en China besig is om op die kontinent toe te neem. Indien die VSA werklik ŉ verskil wil maak, sal hy minder wollerige praatjies moet praat en met groter kragdadigheid voorwaardes vir toegang tot die Amerikaanse mark en toegang tot ontwikkelingshulp en ander Amerikaanse fondse moet begin stel.