Ek is soos jy. Ek is nie ŉ teoloog nie. Ek staan verstom vir twee dekades in wat voel soos God se volslae afwesigheid. Alles tuimel in mekaar. Ek bid. My wêreld kantel, my finansies faal, my kultuur is weggesaboteer, my kerk skeur, my laaste Afrikaanse universiteit brand. Ek bid. Die telefoon lui. Ek antwoord om te hoor dat my kollega, twee plase links, wreed vermoor is. Ek bid weer. Ek vra God vir troos. ŉ Bietjie verligting. Wat stuur Hy? ŉ Droogte. Nie enige ou droogte nie. Die droogste droogte in 50 jaar.
Ek weet eintlik steeds nie wat om van ŉ Almagtige te verwag op só ŉ dag nie. Ek val op my knieë in hierdie tyd van nood. Ek glo u doen ook. Ek vertrou dat God goed is en op sy eie tyd sal omsien op sy eie manier. Ek het nie verwagtinge teen sy wil in nie, en selfs al sou die Almagtige teen my kies vandag, kies ek Hom.
Dis ŉ ander asem, die laaste asem wat ŉ kindjie uitasem as ŉ assegaai deur haar nek skeur. Dis ŉ ander asem, dié van die vrou wie se laaste blik op die lewe, so deur die buskruit en roet en stof, dié van haar kinders is wat val en haar man wat sy dolk uittrek, want die kruitvat is leeg. Ek lewe met daardie spoke. Elke dag. Dis ons verhaal. Dis ons geselskap.
Nou hoekom doen ons nie wat Kruger, Joubert en De La Rey gedoen het nie? Vra jy my. Hoekom nie? Omdat niks meer dieselfde is nie, niks behalwe God nie. Jy sal jou metafore moet ken om die ANC in te pas in die plek van die Empire, die koningin in die plek van Zuma. En wat sal jy sê, waar is die slagveld en hoe lyk ons wapens en ons patrone. Dit vra ek my God af en dankie tog vir God, want lyk my daar is net een konstante, en dis Hy. Niks van die res lyk vir my dieselfde nie.
Die Derde Wêreld-agterstand kan nie op apartheid blameer word nie. Apartheid het moontlik daardie agterstand besweer, maar wees eerlik en oorweeg die oorkoepelende agterstand van jou voorvaders wat nie op ander volkere blameer kan word nie; ŉ agterstand wat voor kolonisering reeds daar was. Suid-Afrika en Afrika kan nie genees voordat daar wedersydse boetedoening is nie. Daarmee saam wil ek in jou vandag weer wakker maak die trots vir jou grootjies se presatsies. Hulle werk hard om jou dit te maak vergeet. Hoe ver kan jy jou bors uitsteek vir die kollektiewe gewoontes van jou voorvaders, die Weste, die Hollanders, die Franse en die Engelse. Het jy al ooit gehoor van ŉ kortafstandatleet wat omdraai by die wenlint en die goue medalje vir die ou gee wat vyfde, tiende of heel laaste is?
Ek hou van witwees. Ek moet trots mag wees daarop. Ek dink nie dis mooier as ander nie, maar ek kan nie my voorkeur hier voorgeskryf word nie. Ek kan dit wees sonder om een swart of bruin broer te verloën. En ek het baie. Ek heg miskien minder waarde aan bloedlyne en biologie as aan kultuur en kollektiewe gewoontes. Ja, miskien kan jy witwees nooit weer terugteel nie. As hy bont is, is dit dan tot daar. Hy kom nie terug nie. Maar, meer belangrik, kultuur en kollektiewe gewoontes ook nie. As hy weggeteel word, is hy weg. Dit en net dit verklaar my versigtigheid en behoudendheid. Maar die swart-wit denke, die pigmentasie en velkleur per se, is ŉ strik, ŉ red herring, want mense wil hê ons moet dom lyk.
Ek haal aan van Brugge en Schonees uit 1937: “Ons moes in ons eie vryheidsoorlog die onafhanklikheid van die Boererepublieke prysgee, in dieselfde stryd het ons egter die geestelike onafhanklikheidvan die hele Afrikanerdom gewen. Uit die skynbare nederlaag is die nuwe Afrikaner-nasie gebore. My bede is nie ŉ nuwe Afrikaner-nasie nie. Net om dit wat ons het, ŉ nietige klein solidariteit, te behou in hierdie stormagtige tyd.”
Puik geskryf Steve. Ek kon nie ophou lees nie. Ek kon nie ophou waarhede sien nie. Ek kon nie ophou droom nie. Ek kon nie ophou om my voorgeslagte te waardeer nie. Dankie