Dordtse Leerreëls - 'n Kort inleiding : Bybelskool : https://bybelskool.com
Export date: Mon Jan 18 20:31:56 2021 / +0000 GMT
Dordtse Leerreëls - 'n Kort inleiding
In die Gereformeerde teologie speel die uitverkiesing 'n belangrike rol. Trouens, die Dordtse Leerreëls 1 handel uitsluitlik daaroor en is een van die Drie Formuliere van Enigheid in kerke van Gereformeerde oorsprong, saam met die Nederlandse Geloofsbelydenis 2 en die Heidelbergse Kategismus 3. Dit is natuurlik benewens die drie ekumeniese geloofsbelydenisse wat regoor die wêreld gebruik word: Apostoliese Geloofsbelydenis 4 (12 artikels), die Geloofsbelydenis van Nicea 5, en die Geloofsbelydenis van Athanatius 6.
Hier is 'n kort verduideliking van die boodskap van die Dordtse Leerreëls oor die diep evangeliese vertroosting wat dit vir gelowiges bied. Die vyf sekerhede wat die Dordtse Leerreëls bied, kan ook direk verbind word aan die vyf solas van die Reformasie (laai dit in pdf formaat af: Dordtse Leerreëls - 'n kort inleiding 7).
Daar is ook ander dele van die Gereformeerde Teologie wat bv. in die Institusies van Calvyn 8 verwoord word, hoewel dit nie formeel deel van ons belydenisbasis is nie. Daardie eer kom slegs die genoemde Formuliere toe sowel as die drie ekumeniese geloofsbelydenisse: die Apostoliese Geloofsbelydenis, die Geloofsbelydenis van Nicea en die Geloofsbelydenis van Athanatius.
Dit is ook belangrik om te weet dat Calvyn en die ander Reformatore nie gefragmenteerd na hierdie temas gekyk het nie, maar as 'n geheelbeeld wat onlosmaaklik met mekaar te make het en mekaar direk beïnvloed. Die resultaat in vyf onderskeie dele moet gesien word teen die agtergrond van die Vyf Artikels van die Remonstrante as 'n antwoord op elke punt daarvan.
Die akroniem word as volg uiteengesit (dit is die Engels, aangesien daar nie 'n Afrikaanse blom is hiervoor nie!):
T - Total Depravity (Totale [Volkome] Verdorwenheid)
U - Unconditional Election (Onvoorwaardelike [Soewereine] Uitverkiesing)
L - Limited Atonement (Beperkte [Spesifieke] Versoening)
I - Irresistable Grace (Onweerstaanbare [Effektiewe] Genade)
P - Preservation of the Saints (Volharding [Bewaring] van die Heiliges)
Hoofstuk 1 - Goddelike uitverkiesing en verwerping (U)
Hoofstuk 2 - Die dood van Christus en die verlossing van die mense deur sy dood (L)
Hoofstuk 3,4 - Die verdorwenheid van die mens, sy bekering tot God en die wyse waarop dit plaasvind (T, I)
Hoofstuk 5 - Die volharding van die heiliges (P)
Terloops, hoofstuk 3 en 4 word saam genoem, omdat die Remonstrante se artikel 3 sin maak as dit op sy eie geneem word, maar juis in die kombinasie met artikel 4 'n dwaalleer verkondig. Daarom word hoofstuk 3 en 4 saam genoem ook in die Dordtse Leerreëls.
Hierdie leer handel oor wat ook algemeen bekend is as die "Erfsonde". Die uitgangspunt is dat na die val van die eerste mens in sonde, die hele menslike ras daarna met 'n sondige natuur gebore word. Dit verwys dus na die gevolge van die sonde van Adam vir die hele mensdom (Rom. 5).
In die Gereformeerde Teologie word hierdie verdorwenheid gesien as 'n totaliteit, met ander woorde, die mens is in so 'n mate geskend deur die effek van die sondeval, dat hulle as geestelik dood beskou moet word. Selfs hulle beste pogings om die goeie te doen, word hiervolgens gesien as in vyandskap met God.
Die Pelagianisme het dit ontken en Augustinus het teenoor Pelagius die totale verdorwenheid van die mens geleer en verdedig. Die Semi-Pelagianisme het die verdorwenheid tot 'n mate aanvaar, maar geleer dat daar tog 'n deel is, die vermoë om te kan kies, wat ongeskonde gelaat is in die mens. Die Reformatore, in navolging van hul voorgangers, het egter die totale verdorwenheid van die mens herbevestig en Dordt het in hulle voetspore gevolg.
Hierdie deel van die leerstuk is waarskynlik die een waarmee mense die meeste probleme het, want hoekom sou God sommige mense uitkies en nuut maak en ander in hulle sonde laat om verlore te gaan? 'n Paar opmerkings om die in perspektief te stel:
Almal word deur die evangelie geroep. God is aan almal bekend deur sy skeppingsmag, selfs al ontken en verwerp hulle dit (Rom. 1). En elke gelowige het 'n dure verpligting om die evangelie aan almal te neem, sodat dié wat uitverkies is tot die ewige lewe op God se roepstem kan reageer. Dit is wat ons lees op die belangrike eerste sendingreis van Paulus: "Toe die heidene dit hoor, was hulle baie bly oor die woord van die Here en het hulle dit toegejuig. Almal wat vir die ewige lewe bestem was, het gelowig geword." (Hand. 13:48).
Hoe dit ook al sy, hierdie versoening is gewortel in die identiteit van Christus as die offer vir die sonde, maar op só 'n manier dat die versoening spesifiek is (eerder as beperk) deurdat dit afgestem is op die uitverkorenes van God - die skape, nie die bokke nie, by wyse van spreke.
Dordtse Leerreëls sê in hfst. 2.1.3: "Die dood van die Seun van God is die enigste en volmaakte offer en voldoening vir die sondes. Sy dood is van oneindige krag en waarde, oorvloedig genoeg om die sondes van die hele wêreld te versoen."
Dordtse Leerreëls sê in hfst. 2.1.5: "Verder is dit die belofte van die evangelie dat elkeen wat in die gekruisigde Christus glo, nie verlore sal gaan nie, maar die ewige lewe sal hê. Hierdie belofte moet aan alle volke en mense, aan wie God na sy welbehae die evangelie stuur, sonder enige onderskeid verkondig en bekend gestel word, met die eis tot bekering en geloof."
Dordtse Leerreëls sê in hfst. 2.1.6: "Baie wat deur die evangelie geroep is, bekeer hulle nie, glo nie in Christus nie, maar sterf in ongeloof. Dit gebeur, nie omdat die offer wat Christus aan die kruis volbring het, gebrekkig of onvoldoende is nie, maar deur hul eie skuld."
Dordtse Leerreëls sê in hfst. 2.1.7: "Almal wat egter waarlik glo en deur die dood van Christus van die sonde bevry en van die verderf gered word, ontvang hierdie weldaad slegs uit die genade van God. Hierdie genade is van ewigheid af in Christus aan hulle gegee, sonder dat Hy dit aan enigiemand verskuldig is."
Dit is in hierdie sin dat die Gereformeerde Teologie die wedergeboorte en bekering beskou. Die mens kan hulleself nie bring tot vernuwing nie, maar in sy genade maak God die mens nuut in hulle gees en skenk aan hulle die geloof as genadegawe wat die vermoë insluit om te kan glo en tot bekering te kom. Daarom is die redding wat God gee, die wedergeboorte, monergisties. Met ander woorde, wedergeboorte en geloof is 'n genadewerk deur God alleen.
God bewerk nie die wedergeboorte tot op 'n punt waar jy self kan kies om die volgende stap te neem nie (soos die Remonstrante en Semi-Pelagianisme sou leer). God neem volledig verantwoordelikheid vir die vernuwing sodat die volle effek van die versoening vir die uitverkorenes waar word. Dus, Hy maak nuut, skenk geloof en maak regverdig, bring tot bekering – alles op grond van sy genade. Hy skenk selfs die heiligmaking, hoewel ons daarin saamwerk met God (Fil. 2:12-13).
Die Remonstrante het die volharding in die hand van die "gelowige" geplaas (Artikel 1). Hulle was selfs onseker oor die volharding van die heiliges (Artikel 5). Dordt het 'n sterk posisie ingeneem dat God nie die werke van sy hande laat vaar nie.
Dit is duidelik dat hierdie vyf punte nie los gelees en verstaan moet word wanneer oor die volle uitwerking van die verlossingsplan van God gedink word nie. Dit is 'n geheel en moet so gelees word.
'n Paar opmerkings oor van die mense en bewegings wat in die Dordtse Leerreëls genoem word.
Dit was 'n Persiese of Iranese filosofie van die profeet Mani. Hy wou die leringe van Boeddha en Jesus aanvul en verbeter. Hulle het aan drie gode geglo, en Jesus se mensheid ontken. Jesus se kruis was oëverblindery. God was nie almagtig nie en in 'n stryd tussen goed en kwaad gewikkel, 'n sterk dualistiese godsdiens.
Arius het Jesus se goddelikheid bevraagteken. Athanatius het hom teengestaan en 'n stryd vir 50 jaar gevoer - contra mundum (teen die hele wêreld) - vir Jesus as homoousios (dieselfde wese as God) teenoor net homoiousios (soortgelyke wese as God). Die gevolg was ons twee ekumeniese geloofsbelydenisse, dié van Nicea en Athanatius, wat Arius se dwaalleringe teengestaan het. Arius is beïnvloed deur Origines (2de eeu n.C.), ook 'n dwaalleraar wat mettertyd die universalisme voorgestaan het en deur die kerk teengestaan is. Arius se moderne navolgers is die Jehova's.
Pelagius het sterk teenstand gebied teen die uitverkiesing en die vrye wil van die mens voorgestaan en 'n groot aanhang geniet. Hy het geleer dat daar geen erfsonde was nie. Dat die mens 'n vrye wil het en vir of teen God kan kies. Hy is sterk teengestaan deur Augustinus en later deur Luther en Calvyn.
Dit was 'n Poolse Christelike beweging wat nie-Trinitaries en universalisties was. Hulle was dus navolgers van Arius wat die goddelikheid van Jesus sowel as die erfsonde bevraagteken het. Dit is begin in Italië deur Lelio Sozzini en voortgesit in Poland deur sy neef Fausto Sozzini. Die Nederlanders het hulle van as Socinus vertaal.
Dit begin met Mohammed in Mekka wat ook soos die profeet Mani wou verbeter op die leringe van beide die Jode as Jesus. Ontken Jesus se Godheid sowel as sy kruisdood (hoewel hy ook van sy opstanding praat - verwarrend!), maar beskou Hom wel as 'n groot profeet.