Nuuskommentaar: Hoe om op ’n neerlaag te reageerAdjunkpresident Cyril Ramaphosa (links) en president Jacob Zuma tydens die 2017-begrotingsrede (Februarie 2017) Foto: Elmond Jiyane, GCIS By geleentheid is twee boksers in die bokskryt aan die wikkel. Die een bokser het duidelik die oorhand, en die ander word liederlik gepleister. Die verloorbokser se afrigter doen sy bes om sy bokser aan die gang te laat bly en vertel sy bokser hoe hy besig is om die ander les te laat opsê. “Dan moet jy die ref dophou,” sê die vernielde bokser vir sy afrigter. “Iemand is besig om die wille twak uit my te dinges.” Die reeks van drie toetse teen Indië is reeds deur die Proteas verower, nadat hulle die eerste twee toetse gewen het. Maar luister ’n mens na die Indiërs, het ’n mens deurlopend die indruk gekry dat Indië die beste span op die veld is. Gister het nog ’n speler gesê die 187 wat sy span in die eerste beurt van die derde en laaste toets aangeteken het, is op daardie kolfblad eintlik 300 lopies werd. Kortom, ’n beeld word van die Indiese span voorgehou as ’n onoorwinlike span, wat net verloor as daar ander faktore is wat ’n rol speel. Krieket in Indië, asook ander subkontinent-spanne soos Sri Lanka en Pakistan, is byna soos godsdiens. Die eerste plek op die wêreldranglys is eintlik ’n vanselfsprekendheid. Indiërs het baie om op trots te wees. So half ongesiens het Indië ’n tuig teen lae koste na Mars gestuur, wat min of meer dieselfde doen as ander lande se veel duurder wenteltuie. Dit is al byna vergete dat Indië oor kernwapens beskik. Kan Suid-Afrikaners trots wees op hul eie land? Hier vertel die ANC herhaaldelik vir die publiek van watter onwerklikhede die ANC vermag het. Dit staan as die “good news” bekend, en daarin word vreeslik gespog oor “regeringsprestasie”. Iemand, soos die president, hoef eintlik maar net te sê alles verloop klopdisselboom, dan word dit ’n feit. Hoeveel keer het die regering nie gelas ’n voltooide behuisingskema moet amptelik met luister oorhandig word nie, net om te vind die “ontwikkelaar” het met die geld laat spat. Of ’n skool moet amptelik oorhandig word, maar die inspekteurs wat vooraf gestuur word om te laat weet van ’n geskikte datum, rapporteer terug die skool staan al lank halfvoltooi. “Alles verloop reg as ons net sê dit verloop goed.” Optimisme is ’n goeie ding, maar die optimisme moet met sy voete vierkant in realisme geanker wees. Seker die beste voorbeeld van ’n misleidende werklikheid is die tragiese gevolge van die Life Esidimeni-geval. As al die getuies geglo moet word, het al die rolspelers net “goeie nuus” na hul base, en dié se base deurgevoer, en het die LUR en ander van g’n sout of water geweet nie. Ander getuies laat dit klink of die LUR wesenlik opdrag gegee het dat sy net goeie nuus wil hoor. Iets soortgelyks speel hom in die parlementêre ondersoek na Sassagate af waar min. Bathabile Dlamini ook onkunde pleit oor wat werklik aangegaan het. Maar iemand moet uiteindelik pa of ma staan vir projekte wat onder hul neuse ontspoor het. As Ramaphosa hierdie kultuur nie baie gou begin uitroei nie, gaan waarnemers in die kol wees met hul beskouing dat sy, Ramaphosa, se besoek aan Davos net die laaste sprong van ’n dooie kat is. Gelukkig vertel die JSE ’n ander verhaal, en versterk die rand teen die dollar.