Nuwe boek oor vergete Griekwa-kaptein sien die lig | ATKV
Het jy al gehoor van die onverskrokke Griekwakryger van Danielskuil? Die groot olifantjagter wat van die Waterberge tot so ver as die Kaapse kolonie met ivoor handel gedryf het? Of dalk het jy al gehoor van sy magtige kommando wat die Tswanas van die Ndebeles wou bevry?
Barend Barends, een van die Griekwa-kapteins, se verhaal is lankal vergete. Sy afstammelinge is nie eens bewus van sy bestaan nie.
Die Nederlandse historikus en joernalis Bart de Graaff het egter nuwe lewe in dié legende se nalatenskap geblaas met sy boek Barend Barends, die vergete kaptein van Danielskuil.
“Ek het gevoel Barend verdien sy regmatige plek in die geskiedenisboeke,” sê Bart.
Hy het sy boek op 6 November by die ATKV se hoofkantoor in Randburg bekendgestel. Dr. Danny Titus, uitvoerende direkteur van korporatiewe aangeleenthede by die ATKV, was die gespreksleier.
“Bart het ’n groot passie vir Suid-Afrikaanse geskiedenis. Hy kom haal ons stories en gee dit weer vir ons terug,” sê Danny.
Die ATKV gaan eksemplare van die boek aan gemeenskappe, skole en biblioteke in die Noord-Kaap versprei.
“Daar is baie van die Griekwas wat glad nie van Barend bewus is nie. Wat nie eens weet dat hulle afstammelinge van hierdie reuse-figuur is nie,” sê Bart.
Hy vertel van drie Barendse op Danielskuil wat hy met sy navorsing opgespoor het.
“Dit was ’n eensydige gesprek, want ek moes hulle die hele geskiedenis van hul voorvader vertel. Hulle het met trane in hul oë gesit en luister en ná die tyd vir my gesê uiteindelik weet hulle waar hulle vandaan kom.”
Bart vertel in ’n heerlike geselstrant die storie van Barends en hoe hy homself as die uitverkorene gesien het om met sy kommando van 300 Griekwas en 700 Korana-voetsoldate die Tswanas uit die greep van koning Mzilikazi en sy Ndebele-mag wou verlos het.
“Ek vind dat baie geskiedkundiges skryf bo hul lesers se kop. Met hogere woorde en onverstaanbare terme probeer hulle ’n storie aanmekaar weef. Ek wou juis dit persoonlik maak sodat dit maklik en toeganklik is vir enige leser om te verstaan.”
Hy sê Barends se storie is nie net belangrik vir die Griekwas nie, maar vir die hele land.
“Hy was die eerste leier van Suid-Afrika se reënboognasie. Griekwas, Tswanas, Skotte, Britte, Namas en selfs Damaras het sy beskerming kom soek.
“Hy is die versinnebeeld van wat ’n leier moet wees,” sê Bart.
Bart de Graaff teken een van sy boeke. Foto's: Jacques Myburgh
Kirby van der Merwe en Bart.
Sakkie Kotzé (voorsitter van die ATKV-tak Centurion), dr. Danny Titus en Bart.