Deur middel van 'n kwantitatiewe navorsingsmetode is 'n empiriese studie met vraelyste onderneem. Vraelyste is elektronies aan gemeentes uitgestuur, en 150 daarvan is verwerk. Die demografiese besonderhede van die gemeentes is soos volg:•	makrogemeentes = 11•	mikrogemeentes sonder orrelis = 4•	stedelike gemeentes = 62•	plattelandse gemeentes = 74•	gemeentes met 'n jeugfokus = 10•	hipermoderne gemeentes wat slegs kontemporí�re begeleiding gebruik = 11•	gemeentes wat grootliks uit bejaardes bestaan = 16. In die bespreking wat volg, verwys die term 'gemeentes' na hierdie respondentgemeentes wat deel was van hierdie steekproef, tensy die teendeel uit die konteks blyk.Die data word vervolgens getoon en bespreek ooreenkomstig die vrae wat gestel is. Bevindings en afleidings na aanleiding van die data word telkens gegee, en grafieke word, waar toepaslik, ter illustrasie gebruik. Resultate van die statistiese ondersoek
Redes vir die gewildheid of toeganklikheid van psalms Grafiek 5 bied 'n uiteensetting van antwoorde oor moontlike redes vir die gewildheid van psalms. Respondente moes uit ses moontlike redes kies deur die toepaslike blokkie(s) op die vraelys te merk, of moes 'n alternatiewe rede verstrek.Volgens die data in grafiek 5 is bekendheid (64%) by uitstek die oorwegende rede vir die gewildheid van sekere psalms. Mooi melodieë (45.3%) dra meer as die woorde (38.6%) tot psalms se gewildheid by. Die waardering vir treffende woorde (38.6%), die sentimentele waarde (35.3%) en die eenheid van woorde en musiek (31.3%) van psalms lí� op ongeveer dieselfde laer vlak van oorsaaklikheid. Sommige respondente het meer as een blokkie gemerk, terwyl slegs twee (1.3%) respondente 'ander redes' gemerk het (dog sonder om verdere besonderhede te gee). Hierdie data stem ooreen met die gegewens in grafiek 2 en 3, waar bevind is dat die mees gebruikte en die gewildste psalms ook die bekendstes is.Praktiese voorbeelde van gewilde psalms wat hierdie data bewys, is die liederwysies van Psalm 38 en 130, wat bekend en geliefd gebly het (kyk grafiek 3) ten spyte daarvan dat dit nooit in enige amptelike psalmbundel gepubliseer is nie; Psalm 18, waarvan die melodie deur die kerkvolk as 'mooi' ervaar word en gewild gebly het, hoewel dit vir 23 jaar nie in die psalmbundel geplaas is nie; Psalm 23 en 33, wat treffende woorde het en ook deur 'mooi' melodieë ondersteun word, en Psalm 146, wat sentimentele waarde het as liederwysie en geestelike volkslied, maar ook bekend is en treffende woorde het (kyk grafiek 2 en 3). Hierdie voorbeelde toon dat, hoewel bekendheid hoog aangeslaan word, 'n mooi melodie, die woordinhoud, sentimentele waarde, en die eenheid van teks en musiek tog 'n betekenisvolle bydrae tot die gewildheid en die funksionaliteit van psalms kan lewer. Psalms word op grond van die verskillende individuele faktore wat uitgewys is, maar ook weens die samehang van dié faktore, as geestesgoedere toegeëien.
Hierdie vraag moes bepaal in watter mate respondente die psalm-omdigtings in die Liedboek (2001) aanvaarbaar vind. Aangesien die aanvaarding van omdigtings en melodieë met mekaar vergelyk word, word albei hierdie faktore in grafiek 6 aangedui. Redes vir spesifieke menings is aangevoer en word ook uiteengesit. Volgens grafiek 6 word die psalmtekste in die Liedboek (2001) in die algemeen as 'n verbetering op dié van die 1978-bundel beskou (67.3%). Enkele respondente (13.3%) meen dat sommige nuwe omdigtings 'n verbetering is op die oues, terwyl 24.6% besware teen die nuwe psalmtekste het. Hierdie menings is hoofsaaklik gegrond op die mate waarin, en wyses waarop, die huidige omdigtings 'n verbetering op dié van die 1978-psalms toon.Respondente het redes soos die volgende aangevoer waarom hulle die nuwe omdigtings verkies: •	'Die omdigtings is in meer verstaanbare, eietydse, idiomatiese Afrikaans.' •	'Dit is kreatief en goeie digkuns sodat ou waarhede nuut gesí� word.' •	'Die omdigtings is Skrifgetrou en teologies diepsinnig.'•	'Gevoelens word betroubaar verwoord.' •	'Omdigtings pas by die melodieë.' (Respondente)Die volgende kritiek is egter ook teen die nuwe omdigtings uitgespreek:	•	'Weerstand teen vernuwing', en gepaardgaande beswaar teen die verbreking van tradisie.•	'Woordaksente klop soms nie melodies nie.' •	'Die teks is minder poëties [as Totius se teks].'•	Dit is 'onpersoonlik' en 'te klinies'. •	'Die teks is te teologies en onverstaanbaar.' •	'Dit is te outyds.'•	'Omdigtings [en strofes] is te lank.' •	'Dit leer moeilik aan.' •	'Dit bevat onaangename dinge waaroor mens nie wil sing nie', soos die wrede beskrywings wat in Psalm 79:2, 140:5, 141:6 en 44:3 voorkom. •	'Die kulturele omstandighede van Bybelse psalms maak die teks vandag minder aanvaarbaar', soos dié wat in Psalm 45:6, 76:1-3, 108:4-7, 115:3-4 en 120:2-3 gebruik word. (Respondente)Hierdie vraag is besonder volledig beantwoord, en gemeentes het hul menings duidelik gemotiveer. Hieruit kan afgelei word hoe belangrik die omdigtings vir respondente is. Ten minste 67.3% van die gemeentes het nie die behoud van die Totius-berymings nodig geag nie. Hieruit kan afgelei word dat die Afrikaanse taalgebruik van hierdie berymings nie meer duidelik betekenis dra nie. Aangesien nuwe tekste betreklik maklik inslag gevind het, ten spyte daarvan dat die Totius-berymings 46 jaar lank gebruik is, kan afgelei word dat daar wél 'n behoefte aan 'n bygewerkte Afrikaanse omdigting bestaan het. Uit die kritiek wat gelewer is, blyk ook dat daar steeds 'n behoefte aan psalmtekste bestaan wat van eenvoudiger en meer byderwetse Afrikaans gebruik maak en wat meer op eietydse behoeftes ingestel is. Veral die behoefte aan 'n meer poëtiese of affektiewe benadering is geopper. Hoewel die nuwe psalm-omdigtings grootliks geprys is weens die 'meer idiomatiese Afrikaans', het die funksionaliteit van psalms, volgens die resultate van die vraelys, nie daarby baat gevind nie. Sommige respondente het egter ook geldige kritiek gelewer. Kritiek teen die Cloete-omdigtings kom by uitstek van deskundige kerkmusici weens die metriese onversoenbaarheid daarvan met die Geneefse melodieë. Ter samevatting kan die gevolgtrekking gemaak word dat, ten spyte van die kritiek wat teen die Cloete-omdigtings gelewer is, daar algemeen aanvaar is dat die Totius-berymings vervang moes word. Ook in gevalle waar die kritiek aandui dat die Totius-berymings meer 'poëties' is en meer emosie toon, was die kritiek nie teen die feit dat die psalms nuut omgedig is nie, maar wel teen sekere aspekte van die omdigtings. Evaluering van psalmmelodieë in die Liedboek (2001) Hierdie vraag het die aanvaarbaarheid van die nuwe psalmmelodieë getoets. Melodieë van Afrikaanse en ekumeniese herkoms is afsonderlik getoets, en die response word op afsonderlike balke in grafiek 6 vertoon. Statistieke oor die aanvaarbaarheid van die nuwe omdigtings en die nuwe melodieë in die Liedboek (2001) word ook getoon. Grafiek 6 toon dat 42.6% van die gemeentes die nuwe melodieë onaanvaarbaar vind, terwyl 27.3% sommige melodieë beter vind. Van al die gemeentes, vind 30.0% die nuwe melodieë meer aanvaarbaar. Dit is egter teleurstellend dat 49.3% van die gemeentes nie probeer het om die melodieë van Suid-Afrikaanse oorsprong aan te leer nie, en 62.0% van die gemeentes nie die ekumeniese melodieë probeer sing het nie. Redes soos die volgende dui aan waarom psalmmelodieë, en daarom ook die psalms, moeilik inslag gevind het: •	'Die Geneefse psalmmelodieë is onsingbaar'; 'die meeste psalmwysies val op die oor as onsingbaar'. •	'Die Geneefse styl is volksvreemd'; 'dit spreek nie die gemiddelde Suid-Afrikaanse kerkganger aan nie'. •	'Die nuwe psalmmelodieë word moeilik aangeleer.' •	'Sommige nuwe melodieë klink soos die Geneefses.' •	'Die psalms bied nie 'n aangename sangervaring nie'; 'dit sing nie lekker nie ...'; 'dit is nie gebruikersvriendelik nie', 'nie bruikbaar nie' en 'dit werk nie'.•	'Mense vind nie aanklank by die woorde of die melodieë nie.' •	'Ons gemeente is 60% bo 60 jaar, en selfs hulle verkies nie meer die psalms nie!' •	'Daar bestaan 'n sielkundige weerstand teen psalmsang.'•	'Die psalms is ongewild omdat dit onbekend is.'(Respondente)Uit voormelde menings kan afgelei word dat daar tans 'n weerstand teen, of onsekerheid oor, die aanleer van psalmmelodieë bestaan: Meer respondente vind die nuwe melodieë onaanvaarbaar (42.6%) as dié wat dit aanvaarbaar vind (30.0%). Gemeentes wat die nuwe melodieë aanvaarbaar vind, is die helfte minder as dié wat die omdigtings (67.3%) aanvaarbaar vind (vergelyk die twee donkerblou balke). Meer as die helfte van die gemeentes het nie probeer om die nuwe psalmmelodieë aan te leer nie - die twee ligpers balke wat hierdie data toon (onderskeidelik 49.3% en 62.0%), verteenwoordig die hoogste persentasies ten opsigte van melodiese data. Die besware teen die melodieë (42.6%) is ook heelwat meer as die besware teen die omdigtings (24.6%) (vergelyk die twee blou balke). Spontane kritiek wat saam met die vraelys gelewer is, het bevestig dat nuwe psalmmelodieë moeilik aangeleer word.Onsekerheid ten opsigte van die evaluering van melodieë blyk uit die opvallende verskil van 14 persentasiepunte tussen die gemeentes wat sommige nuwe omdigtings beter vind (13.3%) en dié wat sommige nuwe melodieë beter vind (27.3%); laasgenoemde is meer as dubbeld soveel as eersgenoemde (vergelyk die twee rooibruin balke). Daar is meer weerstand teen melodieë uit ekumeniese bronne (62%) as teen dié van Suid-Afrikaanse oorsprong (49.3%) (vergelyk die twee ligpers balke).Die volgende waarnemings, saam met die resultate in grafiek 5, lei tot die gevolgtrekking dat bekende melodieë 'n bepalende faktor in die geliefdheid van psalms is. Volgens grafiek 6 is die verandering in teks makliker aanvaar as die verandering in melodie. Dít staan in korrelasie met grafiek 3, wat toon dat bekende psalms gewild gebly het ten spyte van die verandering in teks. 'n Groot hoeveelheid gemeentes (42.0%) het aangedui dat die nuwe melodieë meer aanvaarbaar is, maar volgens grafiek 2 het hulle nogtans feitlik geen van hierdie melodieë aangeleer nie. Hierdie antwoorde moes aangepas word, en is dan op grafiek 6 by 'sommige' ingedeel, sodat die persentasie na 30.0% verander het.Dit blyk dat nuwe psalmmelodieë in die Liedboek (2001) in die algemeen nie aanvaar is nie, en dat gemeentes traag is om psalmmelodieë aan te leer. Die behoefte aan volledige psalms
Die uitwys van psalms vir liturgiese gebruik blyk 'n probleem te wees. Volgens respondente vind leraars dit om die volgende redes moeilik om psalms te kies wat tydens die erediens vir gemeentelike liturgiese deelname aangewend kan word:•	Weens die afwesigheid van doelmatige registers waarin temas en liturgiese elemente uiteengesit word, is dit moeilik om in erediensbeplanning geskikte psalms as deel van die liturgiese dialoog uit te wys. •	Liturgiese elemente of temas is selde as bruikbare eenhede per strofe omgedig; lang strofes veroorsaak dikwels dat verskillende temas in een strofe saamgegroepeer word (kyk Ps 82, 138 en 147). •	Die styl van psalmtekste verskil te veel van die omgangstaal, byvoorbeeld 'Moet nie u oor van my af keer', Ps 28:1), en dit toon te min emosie of is nie uitdrukkingsvol genoeg nie, byvoorbeeld 'Die Here sien hom in sy goedheid aan' (Ps 1:1). •	Daar is beswaar gemaak teen 'hoë' teologiese terme, soos 'toorn', 'mededoë' en 'lydsaam'; verouderde uitdrukkings, soos 'gramskap', 'swygsaam' en 'kasty'; onnatuurlike woordorde, byvoorbeeld 'Mag hul u liefde toegewy wees ...' (Ps 5:5), of onverstaanbaarheid van die taal, soos in 'Deur my gloei die koors van vure' (Ps 38). •	Woordaksente val dikwels nie saam met die musikale aksente nie en het 'n moeilike eenwording van teks en melodie tot gevolg, soos in Psalm 36, 54 en 79. •	Lang en moeilike melodieë veroorsaak dat psalms onbekend is en daarom die liturgie moeilik laat vloei, soos Psalm 7, 32 en 73. Wanneer leraars 'n geskikte psalmteks vind, is die melodie dikwels nie bekend genoeg om te gebruik nie. •	Die onsingbaarheid van die Geneefse psalmmelodieë, en enige melodiese of ritmiese tendense wat daaraan herinner, byvoorbeeld Psalm 15, 22 en 49, het die sterkste kritiek ontlok. •	Kulturele verskille pla ook, byvoorbeeld waar onbekende lewensomstandighede beskryf word, soos 'Hul sal in skerwe voor jou septer lí�' (Ps 2:4); waar vreemde geografiese name gemeld word, byvoorbeeld 'Sigem', 'Gilead' en 'Filistea' (Ps 108), of onaangename dinge, soos wreedhede, beskryf word, byvoorbeeld 'Hul is gemaal en uitgestrooi ... vertrap tot modder in die straat' (Ps 18:10). Omdat liturge verkies om liedere te gebruik wat doeltreffend in die liturgie funksioneer, word psalms vermy. Voormelde faktore
Die moontlikheid dat bestaande psalms in stand gehou kan word Vir die instandhouding van die bestaande psalmkorpus, behoort dit gereeld by genoeg gemeentes gesing te word. 'n Voldoende aantal psalms om die bestaande psalmsangtradisie te onderhou, behoort ook aangewend te word. Volgens die resultate in grafiek 1 sing 36% van die gemeentes een psalm per Sondag, en sing 45% van die gemeentes minder as een psalm per Sondag. Daar kan dus aanvaar word dat 'n psalmbundel met 150 psalms nie by hierdie (45% + 36% = 81%) gemeentes sal kan voortbestaan nie. Die moontlikheid bestaan dat dit by die oorblywende (100% - 81% = 19%) gemeentes kan oorleef. By 15% van hierdie gemeentes word psalms twee keer per Sondag gesing: Hiér kan dit moontlik in stand gehou word. By 4% van die gemeentes word psalms meer as twee keer per Sondag gesing: By dié gemeentes behoort dit goed te kan oorleef. Die gemiddelde van die totaal van hierdie persentasies skets die volgende prentjie van die oorlewingsmoontlikheid van psalmsang in die gemeentes van die NG Kerk:	(4% + 15%) í� 2 = 9.5%Psalmsang kan dus in 'n geraamde 9.5% gemeentes oorleef.Slegs 14 psalms (9.3%) word tans in meer as 30% van gemeentes gesing, en tien psalms (6.7%) is by meer as 30% van gemeentes geliefd. Die gemiddelde van hierdie twee persentasies dui by benadering die persentasie psalms aan wat kan oorleef:(9.3% + 6.7%) í� 2 = 8%Uit die bestaande psalms, kan daarom 'n geraamde 8% oorleef. Uit bostaande kan afgelei word dat die bestaande psalmtradisie tans 'n uiters skrale oorlewingsmoontlikheid het. Tog is daar 'n geraamde 8% individuele psalms wat in so 'n mate inslag gevind het dat dit altyd deel van die NG Kerk se liedereskat sal uitmaak. Die moontlikheid om nuwe psalms uit die Liedboek (2001) in die huidige klimaat aan te leer, kan ook verdere lig werp op die situasie werp. Die moontlikheid dat nuwe psalms uit die Liedboek aangeleer kan word (2001)
In die praktyk is dit feitlik onmoontlik om nuwe psalms tydens die erediens aan te leer. Die enigste geskikte geleentheid vir die aanleer van nuwe psalms is tydens die inleidende sang voor eredienste. Daarom sal die gemeentes wat voor die erediens psalms sing, meer psalms kan aanleer. Hoogstens een lied kan gewoonlik voor 'n erediens aangeleer word. Die 150 psalms maak 'n kwart van die 602 liedere in die Liedboek (2001) uit. Die moontlikheid dat 'n psalm vir die voorsang gekies sal word, is dus 1 uit 4 (dit wil sí� 25%). Die mate van entoesiasme vir psalms, en vir die aanleer van nuwe psalms, sal ook die keuse beïnvloed, want slegs indien sistematiese beplanning gedoen word, sal psalms by die aanleer van nuwe liedere ingesluit word.Die persentasie gemeentes waar psalms voldoende gesing word sodat psalms aangeleer kan word, kan by benadering bereken word.	Die data in grafiek 1 het aangedui dat 81.3% van gemeentes een maal per Sondag of minder gereeld psalms sing. Om nuwe psalms aan te leer, moet psalms normaalweg meer as een maal per Sondag gesing word. Dít is die geval by slegs (100% - 81.3%) gemeentes, dus: 100% - 81.3% = 18.7% Verder kan die gemeentes waar psalms voor die erediens gesing word, in berekening gebring word.Omdat dit feitlik onmoontlik is om psalms gedurende die erediens aan te leer, moet die hoeveelheid gemeentes wat psalms voor, en dié wat psalms tydens die erediens sing (onderskeidelik 62% en 84%) met mekaar in verband gebring word. Die persentasies 62% en 84% staan in die benaderde verhouding 3 tot 4; dus 'n driekwart van 18.7%: � x 18.7% = 14.025%, afgerond tot 14.03% Die moontlikheid dat 'n psalm vir die voorsang gekies kan word, is egter nie 'n gegewe nie. Vier tot vyf liedere word gewoonlik by die inleidende sang gesing, en hoogstens een lied kan normaalweg per geleentheid aangeleer word. Daar is reeds verduidelik dat die 150 psalms ongeveer 'n kwart van die 602 liedere in die Liedboek (2001) uitmaak. Die moontlikheid dat 'n psalm aangeleer sal word, is daarom 150 uit 602, uitgedruk as 'n deel van die 14.03% van gemeentes waar psalms voor die erediens gesing word, dus:150/602 x 14.03% = 24.9% van 14.03%= (150 í� 602)% van 14.03% = 24.9% van 14.03% \= ((24.9 x 14.03%) í� 100 )%= (24.9 x 14.03)% = 3.49%Die motivering om psalmsang te bevorder is die laaste faktor in die benaderde berekening van die moontlikheid dat nuwe psalms aangeleer kan word.Respondente se kommentaar het 11.1% positiewe en 88.9% negatiewe opmerkings ten opsigte van psalms in die Liedboek (2001) ingesluit. Omdat die gesindheid jeens psalms 'n invloed sal hí� op die gewilligheid om nuwe psalms aan te leer, word dit in berekening gebring. Dít beteken dat daar 'n 11% moontlikheid uit 3.49% bestaan dat 'n psalm aangeleer kan word, dus:11% van 3.49% = 11% x (3.49%)= ((11 x 3.49) í� 100)%= 0.38%Die benaderde persentasie moontlikheid dat nuwe psalms in die huidige opset in die NG Kerk aangeleer kan word, is dus minder as nul. Slegs by gemeentes waar werklik moeite gedoen word, sal nuwe psalms aangeleer kan word.
Die empiriese studie het getoon dat die meeste psalms in die Liedboek (2001) nié in die kerksangrepertorium van die NG Kerk opgeneem is nie. Grafiese gegewens oor gebruiksfrekwensie en funksionaliteit sowel as respondente se menings het beklemtoon dat hoofsaaklik bekende psalms herhaaldelik gesing word. Hoewel daar 'n groot behoefte aan meer byderwetse psalm-omdigtings bestaan het, en die huidige psalms oorwegend as 'n groot verbetering beskou word, kon dit tog nie oortuigend inslag vind om die aanwending van psalms voldoende te stimuleer nie. Volgens die kritiek wat gelewer is, blyk dat die taalgebruik, en veral die melodieë, steeds uit pas is met die behoeftes van gemeentes in die eietydse, Afrikaanse kultuur, en dat die geesdrif vir die sing en aanleer van psalms as gevolg daarvan gedemp is. Uit al die fasette van die probleemsituasie wat geskets is, plus die kritiek wat deur respondente gelewer is, kan een kernprobleem egter uitgewys word: die wanfunksionaliteit van die psalms. Na aanleiding van die evaluering van psalmtekste en melodieë, sowel as die bespreking van die funksionaliteit van psalms, dui die respondente se kommentaar daarop dat gemeentes dit moeilik vind om hulle voldoende met die tekste en melodieë van psalms te vereenselwig, en om psalms dus as persoonlike of gesamentlike gebede aan God te rig. Gevolglik het psalmsang in die meeste gemeentes weggekwyn tot 'n kragtelose liturgiese handeling; dit het bloot as 'n tradisie bly voortbestaan. Wanneer psalms nie tot die verheerliking van God aangewend word nie, mis dit die oorspronklike doel, en het dit die fundamentele oortuigingskrag daarvan verloor. Die studie het ernstige tekortkomings en struikelblokke aan die lig gebring. Voortgaande navorsingsdoelwitte om psalmsang te laat herleef, kan soos volg benader word: Watter taalinkleding kan die Bybelse psalminhoud in eietydse konteks in die lewe roep? Watter eenvoudige psalmpoësie kan aan die hartstaal van die kerkvolk uitdrukking gee? Kan die basiese psalminhoud nuut belig word deur dit aan die hand van aktuele, eietydse probleme en behoeftes te benader? 'n Verdere studie sou 'n soektog van stapel kon stuur na geskikte melodieë, om eklekties uit verskillende klassieke en kontemporí�re style en liedere te kies wat wél waardige draers van psalmtekste kan wees. Hierdie style en voorbeelde behoort onder meer aan eietydse aanbidding te kan uitdrukking gee. Die empiriese studie het die lae gebruiksfrekwensie, wanfunksionaliteit, ongewildheid en beperkte liturgiese aanwending van psalms bevestig. Psalms se lae gebruiksfrekwensie lei tot onbekendheid en ongewildheid, wat weer tot gebrekkige liturgiese aanwending lei. Die studie het getoon dat die psalms slegs in die ongeveer 9.5% gemeentes kan oorleef waar die waarde van psalmsang beklemtoon word, bestaande psalms gereeld gesing word, en nuwe psalms aangeleer word, en dat 'n benaderde 8% van die bestaande psalmkorpus kan oorleef. Daarom kan die gevolgtrekking gemaak word dat psalmsang in die NG Kerk in die huidige formaat besig is om in onbruik te verval. Literatuurverwysings