Christus verskyn aan sy dissipels en eet saam met hulle sodat daar geen twyfel kan wees dat Hy uit die dood opgewek is nie (Luk 24). Jesus is die leidsman na die lewe. Hy is opgewek, wat nuwe lewe bring (Hand 3). Die Here help, Hy luister wanneer ons roep in nood (Psalm 4). Uit sy groot liefde noem God ons sy kinders. Dit is waarom ons onsself as sy kinders mag sien. Leef soos sy kinders (1 Joh. 3).
Die derde Sondag ná Opstandingsondag word soms "Jubelsondag" genoem. Psalm 66:1-4 kan as votum gebruik word. Dié psalm besing die groot werk van God en hoe Hy die verhouding met sy volgelinge telkens vernuwe. Ons dink vandag aan die Here se uitnodiging om aan sy missie vir die wêreld deur ons getuienis oor Hom deel te neem.
Vir die koorleier: met snarespel.
(Mark 16:14-15 , 19 ; Joh 20:19-23 )
36 Terwyl hulle nog besig was om oor hierdie dinge te praat, staan Hy self tussen hulle en sê vir hulle: "Vrede vir julle!"
37 Verskrik en beangs, het hulle gedink dat hulle 'n gees sien.
38 Maar Hy sê vir hulle: "Waarom is julle ontsteld, en waarom kom daar twyfel in julle harte op?
39 Kyk na my hande en my voete, dit is Ek self! Vat aan my, en kyk – 'n gees het nie vleis en bene soos julle sien dat Ek het nie."
40 Nadat Hy dit gesê het, wys Hy hulle sy hande en voete.
41 Omdat hulle dit van vreugde steeds nie kon glo nie en verbaas was, sê Hy vir hulle: "Het julle iets te ete hier?" 42 En hulle het Hom 'n stuk geroosterde vis gegee.
43 Hy het dit geneem en dit voor hulle geëet.
44 Daarna het Hy vir hulle gesê: "Dit was my woorde wat Ek tot julle gerig het toe Ek nog saam met julle was, dat alles wat in die Wet van Moses en die Profete en die Psalms oor My geskryf is, vervul moet word."
45 Daarop het Hy hulle verstand daarvoor geopen om die Skrifte te verstaan,
46 en vir hulle gesê: "So staan daar geskryf dat die Christus moet ly en op die derde dag uit die dood opstaan, l 47 en dat in sy Naam bekering tot die vergewing van sondes aan alle nasies verkondig moet word. Julle moet by Jerusalem begin,
48 en getuies van hierdie dinge wees.
49 En kyk, Ek sal die belofte van my Vader na julle stuur. Maar bly julle in die stad totdat julle met krag uit die hoogte toegerus word." (2020-vertaling).
Toetrede: VONKK 40 of Flam 52 of Lied 178
Votum: 1 Johannes 3:1a
Lofsang: Vonkk 299 of Flam 232 of Psalm 4 of Lied 168
Verootmoediging: 1 Johannes 3:1-7
Toewyding: VONKK 14 of Lied 378
Skriflesing: Lukas 24:36b-48a
Slotsang: VONKK 111 of Flam 100
Respons: Flam 100 vers 1 of Lied 178
VONKK 40 Kom En Vul Ons Met Vrede of
Vonkk 299 Sing van sy vrede of
Flam 232 Jesus Alleen of
Psalm 4 of
Lied 378 "O Heer, uit bloed en wonde"
Come and fill us, Lord, with your peace. You alone are holy. Come and fill us, Lord, with your peace. Alleluia.
Teks: Confitemini Domino – Taizé 1991; Afrikaanse weergawe Michiel van der Merwe 1994 Musiek: Jacques Berthier 1923-1994
Teks en musiek met toestemming van Ateliers et Presses de Taizé, Frankryk. © 2010 VONKK Uitgewers (admin Bybel-Media)
1 Petrus 2:24 Teks: Jannie Hougaard 2003 © Melodie: JOANIE – Francé Ludik 2003 ©
© 2009 VONKK Uitgewers (admin Bybel-Media) RUBRIEK: Meditatief – Skuldbelydenis en Genadeverkondiging / Nagmaal / Lydenstyd
Melodie: ENVIADO – Sentraal-Amerika Orrelbegeleiding: Gerrit Jordaan 2016 © Kantoryverwerking: Gerrit Jordaan 2016 ©
© Spaanse teks en melodie: Openbare besit © Afrikaanse teks, orrelbegeleiding en kantoryverwerking: 2016 VONKK-Uitgewers (admin Bybel-Media)\ RUBRIEK: Multikultureel – Liefde, Dankbaarheid en Diens / Getuienis
(RUBRIEK: Flam – Diens / Getuienis) Teks en musiek: Deon Roberts © 2000 MAR Gospel Music Publishers
Jesus is hier: Vra vir die jongste kinders wat hulle doen wanneer hulle bang is in die nag. (Hulle roep hulle ouers, of hulle loop na hulle ouers toe.)
Wat doen jy wanneer jy by jou ouers kom? Gaan sit jy net op 'n stoel en vertel vir hulle hoekom jy so bang is? Nee, jy wil vasgehou wees. Jy wil in jou ouers se arms wees. Dit is wat jou troos!
Die dissipels was ook bang en Jesus het dit geweet. Dit is waarom Hy wou hê hulle moes aan Hom raak.
Toe Jesus opgevaar het na die hemel, het Hy die Heilige Gees gestuur om deel van ons te word sodat Hy ons deur die gelowige mense rondom ons kan troos en vashou.
Druk vir elke kind hierdie woorde groot uit – dwars op 'n A4-papier – en laat hulle dit versier en in hulle kamers opplak sodat hulle kan onthou:
Jesus is altyd by ons, daarom hoef ons nie bang te wees nie.
Ons teks vertel van die laaste van Jesus se drie opstandingsverskynings in Lukas:
24:1-12 – aan die vroue;
24:13-35 – aan die Emmausgangers;
24:36-49 – aan die dissipels.
Al drie episodes, soos vroeër in Lukas, stel die noodsaaklikheid van Jesus se lyding en sterwe duidelik. Jesus se lyding en sterwe word telkens met "dit moet" verduidelik. Dit is 'n Goddelike "moet". Die opstanding volg op Jesus se lyding en sterwe. Dít is God se reddingsplan, nie iets anders nie. Jesus red ons omdat Jesus moes ly, sterf en opstaan uit die dood – ter wille van ons.
Kom ons stap vir 'n paar oomblikke deur ons teks. Die oorhoofse tema is ons deelname aan God se werk op aarde deur ons getuienis.
Vers 36-37. "Terwyl hulle hierdie dinge aan die praat was, staan Hyself in hulle midde en sê vir hulle: 'Vrede vir julle.' Hulle was verskrik en beangs en het gemeen dat hulle 'n gees (spook) sien."
"Hierdie dinge" verwys na al Jesus se voorafgaande verskynings, maar is ook 'n duidelike sinspeling op die nagmaal. Die Emmausgangers vertel hoe Jesus tydens die "breking van die brood" aan hulle bekend geword het. Die nagmaal is by uitstek die ruimte waar ons die opgestane Jesus ontmoet.
Hulle ontmoeting met die opgestane Jesus is vir die volgelinge wat bymekaar was 'n vreeswekkende ervaring. Die ontmoeting met die lewende Jesus konfronteer elke mens met sy eie identiteit.
Enersyds word jy noodwendig bewus van jou eie onwaardigheid. Méér nog: Die gemeente kom onder die indruk dat hulle in gebreke bly om Jesus werklik met volle oorgawe na te volg. Ons word pynlik bewus van ons foute, ons sonde en ons mislukkings.
Andersyds word 'n mens van die oorweldigende genade van die lewende Here bewus. Ten spyte van alles, kom die Here weer na ons toe. Die ontmoeting met die lewende Here verander ons hele lewe – die erediens, 'n ontmoeting met God, word die een uur wat alles verander.
Op watter manier word doen Jesus iets aan hierdie vrees (dit bring afstand en verwydering, maar ook passiwiteit)? Die volgende verse vertel vir ons.
Vers 38-40. "En Hy het vir hulle gesê: 'Wat is julle (so) verskrik en waarom kom daar twyfelvrae in julle hart op? Kyk na my hande en my voete, omdat dit Ek is (letterlik: 'omdat Ek is wat Ek is'). Raak aan My en kyk dat 'n gees nie vlees en bene het soos julle sien Ek het nie.' En terwyl Hy dit sê, wys Hy vir hulle sy hande en voete."
Watter brug is daar na die opgestane Here toe? Ons teks raai ons die volgende aan: "Kyk na sy wonde, na sy hande en sy voete (en sy – Joh. 20:27) en raak daaraan."
Vers 41-42. "Maar omdat hulle steeds nie geglo het van blydskap en omdat hulle verbaas was, sê Hy vir hulle: 'Het julle iets te eet hier?' En hulle het vir Hom 'n stuk van 'n gebakte vis gegee. En nadat Hy dit geneem het, het Hy dit voor hulle geëet."
Jesus gebruik realiteitsterapie om te bevestig dat Hy werklik is en dat hulle nie 'n spook sien nie. Hy vra iets om te eet. Hulle soek en kry 'n stuk vis in die hande en gee dit vir Hom, en Hy eet dit net daar voor hulle. So word die slottoneel voorberei.
Vers 44-49. "En Hy het vir hulle gesê: 'Hierdie is my woorde wat Ek vir julle gesê het toe Ek nog by julle was, dat alles wat in die Wet van Moses en in die profete en in die psalms oor My geskryf is, vervul moet word.' Toe het Hy hulle verstand oopgemaak om die Skrifte te verstaan.
"En Hy het vir hulle gesê dat so geskryf is: 'Die Christus moet ly en op die derde dag uit die dood opstaan, en in sy Naam bekering en vergifnis van sondes verkondig moet word aan al die nasies – beginnende by Jerusalem. Julle is getuies van hierdie dinge. En kyk, Ék stuur die Belofte van my Vader na julle toe, maar julle moet in die stad bly totdat met krag uit die hoogte oorklee sal word.'"
Wat gebeur het, is nie nuut nie. Dit was van altyd af so bepaal. Die hele Ou Testament het dit so opgeteken. Soos by Jesus se verskyning aan die Emmausgangers in die vorige episode, moet God mense in staat stel om die ware betekenis van die Skrifte te kan verstaan (Luk 24:25-27, gevolg daardeur dat hulle volgens vs 31 hulle oë "oopgemaak is" – die passief verwys na 'n handeling aan God se kant).
"Toe het Hy hulle verstand oopgemaak om die Skrifte te verstaan", is dus 'n belangrike tussenwerpsel wat die dialoog onderbreek. Dit dui op die voorvereiste om die Skrifboodskap te verstaan.
"Die Christus moet ly". Lukas beskryf regdeur die verhaal die werklikheid van Jesus se lyding. Dit behels meer as net sy uiteindelike gevangeneming, verhoor, kruisiging en dood. Lukas beklemtoon hoe Jesus se identifisering met uitgeworpenes Hom in konflik met die leiersfigure in die samelewing bring. Hy word verwerp en beswadder en met agterdog bejeën, misverstaan, verlaat en in die steek gelaat. Hy is die lydende Kneg van Jesaja 53.
"En Hy moet op die derde dag opstaan." In Lukas word hierdie "moet" dikwels pertinent as aanduiding van God se verlossingsmetode deur Jesus gebruik. In Handelinge word die dood en opstanding dikwels in die toesprake as 'n formule vir die inhoud van die geloof gebruik.
"… en in sy Naam moet bekering (metanoia) en vergifnis van sonde verkondig word." In die Naam van Christus impliseer twee dinge. Eerstens is Hy die oorsprong van bekering en van die vergifnis van sonde. Tweedens word die verkondiging namens en in opdrag van Hom gedoen.
Deur Jesus Christus is bekering en vergifnis moontlik.
"Bekering" as vertaling vir metanoia dui gewoonlik op 'n hartsverandering, ommekeer in die gesindheid en denkpatrone en verandering van waardes. Die innerlike vernuwing lei onvermydelik ook tot veranderde optrede, tot vermyding en erkenning van sonde en 'n toegewyde lewe van navolging van Christus.
Die dissipels is die getuies van hierdie goeie nuus. Die taak geld allereers vir die dissipels, maar word van hulle af na die kerk as Jesus se nuwe geloofsgemeenskap uitgebrei. Die verkondiging van die nuwe lewensmoontlikheid moet na al die nasies gaan. Dit is nie beperk tot Israel van die Ou Testament nie, maar universeel. Die verkondigingsdaad begin histories gesproke by Jerusalem, maar sal verder na almal en oral gaan.
Die belofte word in Handelinge met die uitstorting van die Heilige Gees (Hand. 2) vervul. Die Heilige Gees word dikwels in die Nuwe Testament met "krag" verbind. Opvallend sluit die einde van Lukas en die begin van Handelinge dig bymekaar aan. Die Heilige Gees verskaf die dryfkrag (impetus) en die rigting vir die getuienis van Jesus se volgelinge.
Bekend deur sy wonde
Let op die manier waarop Jesus Homself bekend stel. Dit sal die manier waarop die kerk oor die opgestande Here moet getuig, ook duidelik maak. Bekering en vergifnis van sonde het alles te doen met die wonde van Jesus en met sy opstanding. Dat dit werklik Hy is, word aan sy wonde gesien, aan die letsels daarvan.
Dit word veral duidelik by die nagmaal. Die Gees gebruik juis die kerk se wonde, in navolging van die Here van die kerk, om mense te oortuig dat Jesus werklik is wie Hy voorgee om te wees!
Sy wonde maak dat mense die opgestane Jesus herken.
Verlossing omvattend verstaan
God se verlossing bring redding van sonde, maar ook veel meer. Dit maak ook die wêreld nou reeds heel. Hoe is dit dan om in God se Naam die wêreld heel te maak?
Hierdie herstel of verlossing omvat alles, die geestelike lewe (herstel van ons verhouding met God) sowel as onderlinge verhoudings met ander mense en die res van die skepping.
Verlossing behels meer as iets persoonliks. Dit gaan ook oor die herstel van sosiale groepe (gesinne, families, vriendekringe, werkkringe, geloofsgemeenskappe en die breër gemeenskap) sowel as sosiale strukture (om iets aan onregverdige ekonomiese en politieke strukture te doen). God se verlossing neem Jesus se dood en opstanding as die sleutel tot die nuwe lewe volgens die model van Jesus se lewe op aarde (wat Hy gesê en gedoen het).
Op al hierdie terreine bring Jesus genesing.
"Onthou" kan wonders verrig …
"Onthou my wonde," sê Jesus, "en raak daaraan …" Uit hierdie wonde kom daar vir ons genesing.
Die afgelope jaar het ons met Covid-19 soveel wonde gesien. Mense het hulle lewens verloor. Ander het hulle werk verloor. Baie het ernstig siek geword en swaar gely. Talle het ernstige mediese nagevolge en sukkel om van die effekte van Covid-19 ontslae te raak.
Jesus se wonde bring genesing. As ons ons identifiseer met Jesus se wonde en oor sy offer ter wille van die wêreld getuig, kom daar genesing. Hierdie getuienis kom deur woord en dade.
Dink aan die pragtige getuienis oor 'n bejaarde Italiaanse priester wat sy respirator afgestaan het aan 'n jong Covid-19-pasiënt en later self gesterf het – moderne voorbeelde van die lyding van gelowiges wat saad vir die evangelie geword het.
Eusebius (biskop van Sesarea ongeveer 314 nC) beskryf die pessiekte in die destydse wêreld en vertel hoe almal uit dorpies gevlug het en die siekes aan hulle eie lot oorlaat, maar hoe die Christene omgedraai het om die siekes te versorg en die dooies te begrawe, net om dan met hulle eie lewe daarvoor boet. Hy vertel hoe hierdie optrede in skrille kontras was met dié van die heidene. Hierdie daadgetuienis was die saad van die evangelie.
Wondere sedert Covid-19
Teen hierdie agtergrond kan mens sien hoeveel sedert Covid-19 gebeur het. Ons kan gerus vra:
Wat het ons in 2020 reg gedoen en hoe is ons getuienis ontvang?
Watter vrug het ons kerk se optrede sedert Covid-19 gelewer?
Gelowiges, wat leef uit die vrug van Jesus se verlossende wonde, het in Covid-tyd self soveel wondere verrig. Daar is die mooiste verhale oor familielede wat ander familie ingeneem en versorg het. Gesinne en families het leer saamstaan om te oorleef. Mense het met mekaar gedeel. Voedsel is uitgedeel, so ook klere en lewensmiddele. Talle werkgewers het uit hulle pad gegaan om die lot van werknemers te versag.
Die kerk word uitgenooi om op tienduisende, beskeie maniere die wêreld heel te maak, die wonde te salf en versorg, sodat daar genesing kan kom. Dit is God se missie, God se sending, God se werk op aarde waaraan ons deelneem.
Ons eie wonde word verander
Ons word met ons eie "wonde" die enigste geloofwaardige getuies van die verlossing. Die uitnodiging vra nie 'n kragtoer nie, maar dit vra om Jesus se wonde in jou eie en ander mense se lewe raak te sien. Dan verstaan jy om na almal, oral, met hierdie boodskap te gaan. Só word ook die kerk se wonde en joune soos die saad van die evangelie.
Tomas Halik vertel van 'n gesprek met sy peetdogter in 'n restaurant: "As jy alles eet, sal jy die taal van die voëls kan verstaan," probeer hy haar aanmoedig. "Maar ek kan dit al 'n bietjie verstaan," sê sy. "Nou maar wat sê hulle?" vra hy. "'n Mens kan dit mos nie in mensetaal vertaal nie," sê sy meewarig.
Halik sluit sy boek af:
Ek is al te oud om die taal van voëls te verstaan en ek is te onsuiwer om die taal van engele te hoor. Tog hoor ek God in die wonde van hierdie wêreld praat. Ek hoor daarin hoe sy hart roep en klop. Ek kan dít nie nié verstaan nie. Keer op keer (maar nooit genoeg nie) leer ek hoe die aanraking van hierdie wonde 'n antwoord op God se roepstem is, en ek leer die kuns om sag te raak en verligting op hierdie plekke te bring.
Raak die wonde van Christus aan, van jouself, van mense óm jou en van mense wat jy nie gesien het nie (Joh. 20:29) – oraloor op die wêreld, op enige plek, by enige mens – "sien" skielik, glo en word heel gemaak. Dit is wat dit beteken om 'n getuie te wees.