Wat ouers moet weet oor kinders se loopbane | Maroela Media
Dis die tyd van die jaar waar graad 9’s klaar hulle vakkeuses gemaak het en matrieks begin uitsien na ŉ nuwe lewe wat wag ná skool. Graad 11’s is weer deeglik bewus daarvan dat hulle eindjaarpunte uiters belangrik is vir universiteitsaansoeke, veral daar waar keuring ter sprake is.
ŉ Groot rede hiervoor is die magdom loopbane wat vandag beskikbaar is asook die gaping tussen dit wat universiteite bied en dit wat beskikbaar is in die arbeidsmark. Al hoe minder loopbane volg ŉ lineêre pad, bv. studeer medies en word ŉ dokter, of studeer regte en word ŉ prokureur.
Ek help tans vriende wie se dogter nou matriek skryf om haar oorbruggingsjaar te vul met betekenisvolle internskappe. Akademies kan sy keuring kry vir enige rigting; die belangriker vraag is of sy regtig presies weet wat sy wil gaan swot en wat sy daarna kan gaan doen.
Meeste ouers en onderwysers se blootstelling in hierdie verband is natuurlik beperk. Mens weet nie wat jy nie weet nie. Daarmee saam kan ŉ universiteitsbrosjure ook net soveel inligting gee. En selfs voorligtingsielkundiges moet voortdurend moeite doen om te weet wat aan die gebeur is in die ekonomie, anders is hulle raad in terme van aanleg, persoonlikheid en belangstelling beperk en nie prakties relevant nie.
Ons moet aanvaar dat iemand op 17, 18 nie hoef te besluit wat hulle vir die res van hulle lewe wil of gaan doen nie. Die keuse is meer waar hulle die pad gaan begin. Is dit die Ekonomiese Bestuurswetenskappe? Of die Geesteswetenskappe? Nuutste navorsing wys dat iemand in elk geval maklik meer as sewe keer van beroep gaan verander in hul leeftyd; sommige millenials kry dit reeds reg in hulle 20’s alleen. Daarmee saam gaan jy êrens vir jouself moet werk.
So, wat staan ouers te doen?
• Hê ŉ deurlopende gesprek oor wat jou kind geniet om te doen, dit waarin hulle vaardig is, dit wat hulle prikkel en waar dit moontlik van waarde kan of gaan wees in die breër ekonomie eendag;
• Gee hulle soveel as moontlik blootstelling in terme van beroepe; laat hulle met studente, jong werkendes, entrepreneurs en bestuurders in hul veld van keuse praat, sodat hulle ŉ verskeidenheid van opinies kry.
• Waar moontlik, laat hulle naweke of vakansies of dan die jaar ná skool tyd spandeer in die betrokke werksomgewings. Meeste mense en maatskappye sal op een of ander wyse jou kan akkommodeer. Dis belangrik dat hulle sien watter werk beland op daagliks iemand se tafel en hoe hulle lewe lyk in terme van ure, kollegas, druk, vergoeding ens.
• Doen moeite om te verstaan wat ŉ graad behels in terme van inhoud; kyk verby vakname en vind uit watter vaardighede gaan ontwikkel word wat in aanvraag gaan wees na universiteit. ŉ Handboek alleen is nie genoeg nie. Hoe word die vak aangebied? Watter kenners word betrek?
• Natuurlik het ouers verwagtinge. Wees versigtig hoe jy dit kommunikeer aan jou kind. Dit kan hulle beperk of antagonisties maak teenoor die beroep. Dis belangriker dat hulle weet dat jy hulle sal ondersteun nadat al die huiswerk gedoen is.
Dis dan ook natuurlik belangrik dat mens aandag gee aan die vaardighede wat belangrik in die werksplek is, ongeag die rigting wat gekies is. Om ŉ werknemer te word wat gesog en geliefd is.
Die Wêreld Ekonomiese Forum voorspel dat die volgende eienskappe van kritieke waarde gaan wees teen 2020, of soos hulle dit noem, vir die Vierde Nywerheidsrevolusie:
• Komplekse probleemoplossing
• Kritiese denke
• Samewerking met ander
• Oordeel en besluitnemingsvermoë
• Kognitiewe aanpasbaarheid
Wêreldwyd word ŉ Geesteswetenskappe-graad weer al hoe belangriker, juis omdat baie van hierdie vaardighede gekweek word in daar kurrikulums. Dis nie vreemd om te sien dat ŉ besturende direkteur van ŉ maatskappy voorgraads filosofie geswot het en toe ŉ MBA gedoen het nie. Vakke soos sielkunde, sosiologie, politieke wetenskap en kreatiewe skryfkunde het waarde in enige besigheid.
Die klem lê al hoe meer op watter vaardighede jy leer en nie watter kennis jy opdoen nie. Dis welbekend dat kennis vandag gedemokratiseer is danksy die internet; almal kan enigiets uitvind.
Met universiteitstudies wat al hoe duurder word, is dit genoeg rede alleen om beter te dink oor jou kind se pad vorentoe. Belangriker egter is dat dit ŉ wesenlike invloed gaan hê op hulle geluk en voorspoed vir die res van hulle lewens.
*Die “Wat ouers moet weet”-reeks word moontlik gemaak met die vriendelike samewerking van Akademia – eersteklas hoër opleiding en opvoeding in Afrikaans.
Dankie vir ‘n raadgewende artikel, Gielie. Mens kan nooit te veel leer oor hoe om gereed gemaak te word vir toekoms-loopbane nie.