Nuuskommentaar: Burgers van papbroekland?Foto: Siyasanga Mbambani/DoC. ’n Brief in Die Burger, “Ons is burgers van papbroekland” deur Hennie Olivier van Oudtshoorn, tref die oog. Olivier trek sy argumente wyd, van rugbytreurmares tot vergrype deur die ANC. Ons kla lekker, meen hy, maar as dit kom by die hande uit die moue steek, hou ons wyd. “Lamsak, ou maat, gee my jou hand. Ons twee is burgers van papbroekland,” skryf hy. Of Olivier in ’n swart oomblik vergeet het van die Solidariteit se Ons Bou-program (dalk nog beter bekend as Plan B), en talle ander aksies van selfhelp (sonder om die honger buurman af te skeep), sal ’n mens nie weet nie. Hy loof die media, insluitend die uitsaaiwese, wat ons so mooi op die hoogte bring van alles wat lol, dus wil ’n mens aanvaar dat hy ingelig sou wees omtrent Solidariteit se planne wat reeds in die praktyk neerslag vind. George, Oudtshoorn se buurdorp, is immers een van die sentrums waarheen Akademia sy leersentrums nou landswyd uitbrei. Die hofsake tussen Kovsies en onder meer Solidariteit en AfriForum oor Afrikaans, waarvan Kovsies so ver almal verloor het, is nog ’n voorbeeld dat nie alle Afrikaners nié bereid is om die moue op te rol nie. Is die probleem nie eerder op ’n ander vlak nie? Die bekende rubriekskrywer Max du Preez het hom besonder bitterbek oor Solidariteit en AfriForum se “staatskaping van die Afrikaner” uitgespreek. Die Orakel van Stellenbosch het heftig in die media geargumenteer dis nie altyd “nodig” om regte wat die Grondwet waarborg, op te neem nie. In wese kom sy argument daarop neer regte moet selektief opgeneem word om nie die vergrype van ander teen jou, en jou taalgenote, se minderheidsregte teen te gaan en konflik te veroorsaak nie. In ’n hofsaak teen Afrikaans op kampusse is selfs geargumenteer “die klein minderheid” “misbruik” hul regte om die groter geheel te ontstel. ’n Kopdoekgeklede analis het geskryf diegene wat so op hul regte staan, misbruik hul grondwetlike regte om die pilare van ’n liberale grondwet om te trek. (Die ene val buite die uwe se begripsvermoë). Presies hoe groot is die Afrikaner se ruimte om sy grondwetlike minderheidsregte uit te leef as dit politiek inkorrek is (en dis sagkens gestel)? Maak dit hom lamsakkig as hy keer op keer verguis word soos om weens sy velkleur (wit en bruin) die agterdeur gewys te word wanneer hy ’n bydrae wil lewer deur daarvoor ’n arbeidsame beroep te wil beoefen? Hoe verdien ’n persoon wat hard gewerk en toe vir hom ’n plaas gedeeltelik op skuld gekoop het, om te moet hoor hy het die grond gesteel en dat dit sonder kompensasie “teruggevat” moet word. En dit nogal deur die nasate van diegene wat grond by die Khoisan afgeneem het? In alle billikheid is daar geen aanduiding dat Olivier die Afrikaner van lamsakkigheid beskuldig nie, maar die land se mense in geheel, en veral diegene wat nie ANC is nie, maar ook nie die ANC se vergrype teengaan nie. Maar die land in sy heterogeniteit is heeltemal te kompleks om bloot ’n verdeling tussen die ANC (en ’n paar surrogaatpartytjies) en die res te tref. Ja, dis ’n belangrike speelveld wat nie geïgnoreer kan word nie, en trouens baie energie verdien. Maar daar is ook baie ander soorte dinamika, soos die Solidariteit-DKD-saak getoon het. So belangrik soos die uitslag was, so met ’n bek vol tande het politieke partye gestaan wat eintlik ’n reuse-belang daarby gehad het. Omtrent net die Vryheidsfront Plus het standpunt ingeneem. En dis nie asof wit en bruin in ’n land wat veronderstel is om nierassig te wees vir die moeilikheid gaan soek het nie. Die blatante diskriminasie is gewoon afgedwing. En dis maar die oortjies van die seekoei. In die partypolitieke sfeer word minstens sommige partye weens die demografie egter op sommige terreine effektief lamgelê, en word die rol van die burgerlike instellings groter, hoewel nie noodwendig plaasvervangend nie. (Internasionaal word die rol van burgerlike instellings saam met die media as ’n integrale deel van ’n grondwetlike demokrasie gereken.) Selfs die media, ’n belangrike bousteen van die demokrasie, is aan ’n balanseertoertjie onderhewig. Word te veel na die een kant oorgehel, trek die intellektuele stywelip. Word te veel na die ander kant oorgehel, beland die koerant in ’n onverkwiklike oorlog met ’n groot deel van sy leserskorps. Waarvoor daar nié ruimte is nie, is om met handjies gevou te sit. Daar ís vir elkeen ’n rol. Die een kan bekostig om deur bydraes aan burgerlike instellings (en afgesien van Solidariteit en AfriForum is daar onder meer Freedom Under Law, Outa en vele meer), die skryf van briewe aan die media soos wat Olivier gedoen het, deelname aan die partypolitiek, die goeie behandeling van huishulpe, tuinwerkers en ander arbeiders; in die algemeen deur goeie gedrag help bou aan ’n gesindheid bevorderlik vir versoening. En ook waar daar buurt- en plaaswagte is na die beste van jou vermoë deel te neem ter beveiliging van gemeenskappe. Freedom Under Law se waarde word byvoorbeeld nou weer gedemonstreer waar dié organisasie, saam met die Helen Suzman-stigting, die howe nader om die nasionale direkteur van openbare vervolging geskors te kry na aanleiding van die abortiewe poging om minister Pravin Gordhan en ander vervolg te kry. Die gevolg is nou ’n vreeslike gegooi van die ander vir die wolwe, wat toon wie almal ’n vleisie op hierdie kole het. Elkeen kan sy plig volgens sy talente en vermoë doen, en geen bydrae is te gering nie. Ons is nie (almal) papbroekig nie!