Dubbele standaarde en swart bevoorregting: Die nuwe storie van Suid-AfrikaErnst Roets, adjunk uitvoerende hoof van AfriForum. Argieffoto. Hierdie is Ernst Roets, adjunk uitvoerende hoof van AfriForum, se volledige toespraak wat hy Donderdag by die Mistra-konferensie gelewer het oor witheid, Afrikaans en Afrikaners by Konstitusieheuwel in Johannesburg. “Jode is oneerlike diewe wat ander mense se geld steel.” “Asiërs is onmenslik en hulle gee nie om vir hulle medemens nie.” “Moslems is terroriste en hulle moet vir bomme deursoek word.” “Indiërs kan nie ernstig opgeneem word nie, omdat hulle oneerlik is en verspotte aksente het.” “Kleurlinge is gewelddadige bendelede wat altyd dronk is.” “Alle witmense is kriminele en moet sodanig behandel word. Ons moet hulle eiendom vat, hulle van werksgeleenthede ontneem en hulle as tweedeklas-burgers behandel. Witmense is verkragters, honde en lafaards. Ons moet liedjies sing oor hoe hulle afgemaai en vermoor moet word. Volgens die witman se geloof is vrouens niks meer as eiendom wat aangerand en vermoor kan word soos hulle goeddink nie. Witmense is in die minderheid en dit beteken dat hulle minder regte as die res van ons moet hê… Absoluut, dit is hoe demokrasie werk. En indien hulle dit waag om teen hierdie sienings te protesteer, moet ons vir hulle sê om hul monde te hou, omdat hulle rassiste is wat maar net kry wat hulle verdien.” Dames en here, ek stem nie met enige van die bogenoemde aanhalings saam nie. Ek glo dat die hele lot valse stereotipes en uiters rassisties is. Volgens die sienings van die Suid-Afrikaanse regering en die regerende ANC, kan al bogenoemde uitlatings egter as rassisties beskou word. Die hele lot, behalwe dié wat met witmense verband hou. Inteendeel, wat ek so pas oor witmense gesê het, is ŉ versameling ANC-aanhalings en -beleidstandpunte. Ek glo dat die onderwerp van “witheid” ŉ misplaaste onderwerp is. Ek glo dat ŉ oplossing vir die sogenaamde probleem van “witheid” min sal doen om Suid-Afrika vorentoe te laat beweeg, aangesien witmense nie te blameer is vir Suid-Afrika se hedendaagse krisis nie. Ek glo dat ons net sowel ŉ konferensie oor “swartheid” kan inisieer en hoe swartmense hulle denkwyse moet begin verander. Maar indien ons “swartheid” bespreek, word ons slegs toegelaat om te bespreek hoe swartmense in die verlede uitgebuit is en nie hoe swartmense hulle denkwyse moet verander nie. Want laasgenoemde sal rassisties wees. Indien ons egter “witheid” bespreek, word ons slegs toegelaat om te bespreek hoe witmense hulle denkwyse moet verander en nie hoe hulle tans uitgebuit word nie. Want laasgenoemde sal rassisties wees. Dít, dames en here, is die verhaal van post-apartheid Suid-Afrika: ŉ Verhaal van dubbele standaarde. ŉ Verhaal waarin die president van die land in die Parlement kan argumenteer dat mense wat in die minderheid is, minder regte moet hê, en waar hy openlik argumenteer dat elke liewe ding wat in hierdie land foutief is, voor die voete van die witman se voorvaders gelê kan word. Ek wil graag in die openbaar verklaar dat ek nie my identiteit as ŉ witman koester nie. Ek glo dat die kleur van jou vel veronderstel is om irrelevant te wees. Ek het ook nog nooit vantevore ŉ toespraak oor witmense gelewer nie, maar ek doen dit nou, omdat daar vir my gevra is om dit te doen. Ek beskou egter my godsdienstige identiteit as ŉ Christen as fundamenteel. Ek beskou my kulturele identiteit as ŉ Afrikaner as ŉ onlosmaaklike deel van wie ek is. Ek beskou my geografiese identiteit as ŉ Afrikaan as ononderhandelbaar. Maar word ek toegelaat om ŉ Afrikaan te wees? Gedurende sy bekende “Ek is ŉ Afrikaan”-toespraak, het voormalige president Thabo Mbeki te kenne gegee dat ek mag wees. President Jacob Zuma het na Afrikaners verwys as die wit stam van Afrika. In daardie geval skat ek dat ek ŉ Afrikaan kan wees. Maar volgens die wette van hierdie land en die manier waarop dit deur ons howe geïnterpreteer word, kan ek nie ŉ Afrikaan wees nie. Die Wet op Bevolkingsregistrasie – ŉ wet wat gebruik is om mense volgens die kleur van hulle vel te kategoriseer – is afgeskaf weens die rassistiese aard daarvan. Dit is dus ironies dat die wette wat sedertdien geïmplementeer is, voortgaan om op die basis van ras te diskrimineer. Daar is egter geen wet waarvolgens verskillende rasse gekategoriseer word nie. Want om só ŉ wet te hê, sal rassisties wees. Verder is dit presies waarteen die ANC geveg het. So wat doen ons? Ons skrap die wet, maar gaan voort om dit in elk geval toe te pas. Tegnies gesproke is daar geen regsbasis waarvolgens my ras gedefinieer word nie. “Wit” word nie in die Wet op Billike Werksgeleenthede gedefinieer nie, ook nie in die Wet op Breë-basis Swart Ekonomiese Bemagtiging nie, ook nie in die Wet op die Bevordering van Gelykheid en die Voorkoming van Onbillike Diskriminasie nie. “Swart” word egter gedefinieer as “’n generiese term wat na Afrikane, kleurlinge en Indiërs verwys”. “Afrikaan” word egter nie gedefinieer nie. Volgens ons Grondwet het elke landsburger die reg tot vryheid van assosiasie en “onbillike” diskriminasie word verbied. Ek assosieer myself met die term “Afrikaan”. Beteken dit dat ek swart is? Indien daar gekyk word na die manier hoe die wet toegepas word, is dit duidelik dat ek nie swart kan wees nie, bloot omdat ek nie ŉ Afrikaan kan wees nie, ten spyte daarvan dat ek verkies dat daar só na my verwys word. As prokureur kan ek ŉ deeglike argument maak dat dit onbillike diskriminasie en ongrondwetlik is. Maar ek weet dit is nie hoe die Grondwet vertolk word nie. Dit is hoekom ek sê dat dubbele standaarde die verhaal van Suid-Afrika geword het. Kom ons begin met ŉ paar voorbeelde van hoe ons met ons geskiedenis handel: Kom ons kyk nou na hedendaagse voorbeelde van dubbele standaarde: Kort daarna het ŉ rassistiese pamflet op die kampus verskyn met die woorde “Kill the Boer, Kill the Racist, Kill Afrikaans”. Die nuwe visekanselier, prof. Dan Kgwadi, het gesê dat die universiteit ŉ ondersoek na die bron van hierdie pamflet aangevra het, en het onmiddellik bygevoeg dat die moontlikheid nie uitgesluit word dat die pamflet in werklikheid deur witmense versprei is nie. Ek kan voortgaan om nóg voorbeelde te noem, maar weens tydbeperkings sal ek nou afsluit. Hierdie verskynsel, dames en here, kan dubbele standaarde genoem word. Dit kan ook as swart bevoorregting (black privilege) beskryf word. Ek glo dat ek sommige mense moontlik kwaad gemaak het met hierdie toespraak. Indien dit wel die geval is, sal ek nou doen wat van wit mans verwag word: Ek sal om verskoning vra en gaan sit. Maar moenie bevrees wees nie, want hierdie is ’n demokrasie. As julle wil kan ons nou stem of my argumente geldig is. Dan kan julle, as die meerderheid, my uitstem. Maar dít, glo ek, is die nuwe verhaal van Suid-Afrika.