Sierdanse deur perde | Die Vryburger
Hierdie uittreksel van die Nuwejaarskonsert in Wenen, Oostenryk het die befaamde dirigent Herbert von Karajan voor die orkes in 1987. Die interessantheid van die uittreksel is die musiekuitvoering wat direk na die Spaanse Ryskool uitgesaai word en die gehoor dan verder getrakteer word deur 'n vertoning van hierdie uitsonderlike perde.
Swier, grasie, soepelheid en dansprag, gepaard met militêre akkuraatheid, regimentele flambojansie en presisie, is alles woorde waarmee 'n optrede van die dansende wit Lipizzanerhingste beskryf kan word. Nietemin is die verhaal van hierdie spogperde is veel groter as die vertonings wat die publiek sien.
'n Mens hoef slegs na die Ou Renaissance Meesters se kunswerke te kyk om te besef dat al die perde wat op doek of in marmer vasgelê is, dieselfde kenmerke as dié van die Lipizzanerperde vertoon: 'n edel kop met die prominente profiel; groot, intelligente, wydgespasieerde oë en 'n sterk, bonkige liggaamsbou met die kenmerkende gespierde agterkwarte.
Spaanse perde is deur die eeue as die beste oorlogsperde beskou. Waarskynklik weens die legendariese vaardigheid, ruitervernuf en vegkuns van die Spanjaarde. Die Spaanse rystyl, A la jineta (later bekend as Haute École, of hoër afrigting of skoling) het oral in Europa begin posvat. Spesiale skole wat hierdie vorm van ruiter- en vegkuns aangebied het, het oral oor die Europese vasteland tot so ver as Italië begin. Volgens oorlewering het Julius Caesar se persoonlike wagte, Spaans-afgerigte perde gery. Willem die Veroweraar was op 'n Spaanse perd tydens die slag van Hastings. Richard die Leeuhart was ook in die saal 'n Spaanse perd gedurende die 1169 Kruistog. Keiser Karel V van Duitsland en Koning Alfonso van Aragon het beide Spaanse perde verkies, vanweë hulle eienskappe van dapperheid, spoed en krag gedurende oorlogstyd.
In 1562 het die Oostenrykse Groothertog, Maximillian, 'n aantal van hierdie populêre Spaanse perde ingevoer en 'n stoet naby Trieste begin. Trieste was toe nog 'n deel van die Pruisies-Hongaarse Ryk. So is die Lipizzaner as ras in Oostenryk gevestig met die stigting van die Keiserlike stoet by Karst, naby Lipizza. Aan die Oostenrykse hof, is Lipizzanerperde uitsluitlik gebruik om die Keiser se koetse te trek, asook vir skouspele en Haute École vertonings.
Op die kultuurafdeling is daar nog 'n video en verdere inligting oor hierdie uitsonderlike perde.
9 thoughts on "Sierdanse deur perde"
Clem de Klerk February 19, 2014 at 9:07 am
Japie February 19, 2014 at 9:09 am
Geagte Redaksie, Hou so aan – en baie dankie vir uitstekende inligting en opvoedkundige waardes wat u na vore bring.
Paul Kruger February 19, 2014 at 10:40 am
Aan wie ookal hierdie puik artikel geskryf het: Hartlik dank en baie geluk met 'n stukkie joernalistiek wat in so totale ander klas is as die platvloerse indoktrinasie-inhoud van die "Media24" gemors. 'n Enkele regstelling: Trieste was in die 1500's natuurlik nie deel van die "Pruisies"-Hongaarse Ryk nie, maar wel die Oostenryks-Hongaarse Ryk – soos in ieder geval uit die res van die betrokke sin in die artikel ook afgelei kan word. Die Pruise en Oostenrykers was oor die algemeen maar baie hakkerig met mekaar – tot die Pruise aan laasgenoemdes 'n behoorlike militere les geleer het by Koniggratz (skuus, kry nie '"kappies" en "umlauts" in hierdie program nie).
Elna Lush February 19, 2014 at 1:19 pm
Die Lipizzanerperde le my baie na aan die hart. Ek het n paar jaar gelede hulle vertoning by Kyalami bygewoon en was weereens verras deur hierdie pragtige, grasieuse diere. Daar was gerugte dat die Kyalami Lipizzaner ryskool in finansiele knyp was n tyd gelede, kan enigiemand se of alles uitgesorteer is? Hulle geskiedenis hier in SA is n pragtige erfenis storie, dalk kan redaksie vir ons lesers n opvolg doen hieroor? Dankie ir n puik artikel.
Vesting February 19, 2014 at 1:47 pm
Woorde ontbreek om al my gewaarwordinge en gedagtes … en waardering … uit te druk.
Willie Prinsloo February 20, 2014 at 8:28 am
Klas en styl kan nie gena-aap word nie..!
Edgar February 20, 2014 at 10:18 am
So ver my kennis strek is S.A. die eerste land buite Oostenryk wat vertonings met die perde gedoen het. Hulle webwerf is http://www.lipizzaners.co.za. Die ander een is in Florida, VSA. Prgtige artikel!
Vaandig February 20, 2014 at 10:44 pm
Pragtig en gelukwensing aan Die Vryburger met hierdie beeldende artikel. Ons het meer sulke artikels nodig wat 'n mens uit die daaglikse sleur verhef. Hou asb. so aan.
Vesting February 26, 2014 at 1:28 pm
Ek het 'n paar woorde teruggekry.
Die feit dat hierdie artikel gevorder het tot die gewildste, met soveel deurdagte en entoesiastiese kommentare, wys dat diere nog altyd 'n besondere bekoring vir oud en jonk het; en dat daar wel 'n behoefte aan ernstiger musiek bestaan. Die slagspreuk van die populistiese media, naamlik "mense stel nie meer belang in ernstige musiek nie; ons speel wat hulle wil hê" is eenvoudig disinformatiewe twak en word net as dekmantel gebruik om mense verder tot oppervlakkige denke, of geen denke nie, te kondisioneer.
Mag ek voorstel dat ouers en grootouers hierdie bladsy boekmerk. Ons ouer generasies word dikwels blameer dat ons die jeug net kritiseer; hier is nou iets wat positief aangewend kan word. Vra hulle aandag en speel hierdie snit sonder om 'n woord te sê.
En as jy hulle aandag het, probeer ook die volgende:
(Kopieer net die baie letters en plak op Google soek)
(Dis van 'n papegaai wat nou regtig stemreg verdien: hy sing sy Volkslied lustig saam met sy Italiaanse volksgenote!)
En hou die vorige snitte wat in DV verskyn het, byderhand – kleuters tot pubers sal belang stel, en hulle kan gerus weet daar is 'n wonderlike kultuurwêreld wat wag om ontgin te word..