Die ontpolitisering van Afrikaans deur 'n Nasionale Strategie vir Afrikaans at Afrinetwerk-be
« Voorsittersrede Eerste Jaarvergadering van die ATR – 15 Augustus 2009	AFRIKAANS AS 'N TAAL VAN VERSOENING, RESTITUSIE EN NASIEBOU »	Die ontpolitisering van Afrikaans deur 'n Nasionale Strategie vir Afrikaans
Published by admin on 5 October, 2009 in Nieuws.
'Dit geld veral vir Afrikaans wat onder die vorige bewind sterk bevoordeel is, en wel in so 'n mate dat dit geassosieer is met apartheid en dat dit beskou is as taal van die onderdrukker.' Die geskiedenis is hieroor ook duidelik en wys uit dat Afrikaans die stigma dra (gedra het?) van die onderdrukkende taal, en hiermee is 'n mens pens en pootjies in die politiek van SA. 'n Joernalis, J Rantoa, het in 2005 in die Cape Times gesê Afrikaans verdien geen spesiale behandeling nie:
Wat probeer ek dus vir u sê? Ek sê dat Afrikaans se verlede nie altyd ewewigtig geoordeel word nie en dat ou koeie nog konstant uit die sloot gehaal sal word (vgl. Carstens 1994), soos in die woorde van Rantoa en van mnr. Wakashe hier bo. Die tyd is waarskynlik nou ryp om hierdie verlede agter ons te begin sit sodat ons kan aangaan om te besin oor Afrikaans se rol in die SA van 2009, oor die Afrikaans van 2059, soos in die studie van Ronel van Oort (2008) uiteengesit . Ek wil daarom vir die res van my spreekbeurt kortliks verslag doen oor 'n proses waarby ek betrokke is en wat ten doel het 'n inklusiewe Afrikaans, 'n Afrikaans wat verteenwoordigend is van sy volle sprekerskorps. Hierdie proses, wat bekend staan as 'n Nasionale Strategie vir Afrikaans, het 'n aanvang geneem in September 2003 en nou, meer as ses jaar later, kan met vrymoedigheid gesê word dat daar reeds ver op hierdie pad gevorder is. Ons is natuurlik nog nie daar dat ons kan sê hierdie beweging betrek die volle sprekersgemeenskap van Afrikaans nie, maar daar is goeie vordering in daardie verband. Eers as die regses van ons tyd spontaan hierby betrokke raak en glo aan ons doelwitte en meewerk aan die waarmaak van ons strewes, kan ons praat van ware versoening. Dr. Christa van Louw het in September 2003 tydens 'n FAK-simposium in Pretoria gesê dat so 'n nasionale strategie kan dien as instrument van versoening in die histories verskeurde Afrikaanse gemeenskap. Dit moes nie net 'n strewe bly om Afrikaans te bevorder nie, maar dit moes 'n strewe word wat die Afrikaanse gemeenskap sou saamsnoer om die ideaal van 'n waarlik inklusiewe liggaam wat Afrikaans se belang die beste sou dien (die hele proses sedert 2003 is deeglik opgeteken in 'n reeks boeke onder redaksie van Karel Prinsloo – vgl. Prinsloo (red.) 2004, 2006a, 2006b, 2008a, 2008b). Die proses is vorentoe geneem deur 'n Voortsettings¬komitee, wat in die loop van 2004 die historiese Eerste Nasionale Afrikaanse Taalberaad (in Augustus 2004) op Stellenbosch gereël het. Die vertrekpunt vir die beraad was 'n taalbestekopname (algemeen bekend as die taaloudit) wat gegewens versamel het oor Afrikaans se sterk en swak punte en aan die hand waarvan gepraat en besin is. Die beraad self was 'n sukses, maar dit was duidelik dat die verlede nog nie begrawe was nie toe daar wrywing ontstaan het aan die einde, en dit was tussen wit en bruin. Agterna beskou, was dit waarskynlik die keerpunt in die proses wat ons gebring het tot waar ons vandag met die Afrikaanse Taalraad (ATR) is. Daar is hard met mekaar gepraat en dit was duidelik dat daar agter die skerms hard gewerk sou moes word om verskille uit die weg te ruim (vgl. Carstens 2006).
Die ATR het pas in Augustus 2009 sy eerste algemene jaarvergadering in Pretoria gehou en daar kan gerapporteer word dat die ATR stewig op koers is om die taak te verrig wat aan hom opgedra is deur meer as 40 Afrikaanse organisasies – word 'n liggaam wat die volle Afrikaanse sprekersgemeenskap verteenwoordig en praat dan namens die versoende Afrikaanse gemeenskap. Op die laaste bestuurs¬vergadering van die ATR is indringend besin oor hoe ons as liggaam die versoening sigbaar gestalte kan gee en ek kan vandag berig dat ons op positiewe stappe in hierdie verband besluit het. Ons glo dit sal help om politieke grense te help oorbrug en die fondament van versoening te bou. Ons hoop dat deur ons beskeie bydrae daar 'n heelmaakproses sal deurloop. Ons kan nie en gaan ook nie vergeet wat in die verlede skeefgeloop het nie – soos prof Nico Botha, teoloog van UNISA, sê (Botha 2009): ons moet nie toegee aan die versoeking om óf net in die verlede te leef óf net na die toekoms te kyk nie. Die vraag is hóé ons die verlede onthou sodat ons dit as basis kan gebruik vir 'n toekomsvisie. Ons moet dus waak teen verknegtende herinnering en eerder fokus op verlossende herinnering. Dit het die potensiaal om mense te bevry en te verander "as hulle begin onthou wie hulle eintlik met mekaar en vir mekaar kan wees in Suid-Afrika".
"Die Afrikaanse gemeenskap moet verantwoordelik¬heid aanvaar vir sy eie toekoms en self aktief daaraan begin werk. Nie in isolasie nie, maar saam met geleentheids-vennote waar nodig en waar moontlik. Dit help nie om aan 'n afhanklikheids- of onttrekking¬sindroom te ly nie. Die verlede gaan nie terugkom nie, die hede gaan nie weggaan nie en die toekoms laat nie op hom wag nie."
Van Oort, CP 2008. Die ontwikkelingsgeskiedenis van Afrikaans: 'n inklusiewe perspektief en implementering in 'n lesreeks.
Ongepubliseerde Ph.D.-proefskrif. Noordwes-Universiteit, Potchefstroomkampus.
Webb, VN 2001. "Die bevordering van Afrikaans", in: Carstens, A & H Grebe (reds.) 2001. Taallandskap. Pretoria: JL van Schaik. (bl. 164-176) 29/09/2009