All Categories - ERMELO INSIGHT
Stories told by history...
Dr. Aart Jurriaanse, die plaas Kralinbergh en baie Akkerbome
Vandag is die Kralinbergh Estate welbekend as 'n Gastehuis en Trou Venue en behoort aan Pieter en Nalisa Janse van Vuuren. Die ou plaashuis dien steeds as die gastehuis en verhale van die oorsprong van die plaas, en dr. Aart Jurriaanse en sy vrou Griet word steeds voor die ou Birmaanse kiaat kaggel vertel. Menige bruid het al in die statige plaashuis voorberei vir haar grootdag en die nuut geboude trou venue maak voorsiening vir sowat 200 gaste wat tot laataand kan kuier en baljaar. Bruide het selfs 'n keuse tussen 'n Kapel of 'n Boskerk waar hulle ewige trou kan beloof. Kralinbergh Estate is ook die tuiste van die Ermelo parkrun waar daar elke Saterdagoggend 08:00 in die skadu van die ou Akkerbome 5km gestap of gedraf word. En as jy lank genoeg op die herehuis se stoep sit en oor die prattige Hoëveldse landskap uitkyk, mag jy dalk net die verhaal hoor van 'n Nederlandse dokter wat sy hart op 'n jong Suid Afrikaanse meisie en die vlaktes van die Hoëveld verloor het - anders kan jy daardie verhaal hier onder lees...
Besoek gerus die Kralinbergh Estate webtuiste by https://www.kralinbergh.co.za/ vir meer inligting of skakel hulle by +27 17 004 0006 of +27 73 410 4285.
​Die briljante dr. Aart Jurriaanse is 19 November 1873 in Kralingen, Nederland gebore en het met die uitbreek van die Anglo-Boereoorlog tussen Brittanje en die ZAR in Pretoria aangekom om hulp aan die Boere te verleen, met 'n volledig toegeruste veldambulans wat hy self vir dié doel ingerig het.
Hy het hulp verleen by Donkerhoek in Junie 1900 en was ook teenwoordig by die slag van Berg-en-Dal in Augustus van dieselfde jaar. Na dié veldslae was hy steeds aktief betrokke in die Ermelo-distrik met behulp van die veld-ambulans wat tydens 'n vorige skermutseling by die Britte gebuit is. Die storie lui dat hy die ambulans oorgeverf en Hollandse bewoording daarop aangebring het sodat die Britte dit nie as hulle eie kon herken nie en doodluiters daarmee rondbeweeg het om beseerdes en gewondes te help.
Na afloop van die oorlog moes hy sy mediese studies verder aan 'n Britse Universiteit voltooi ten einde te kon kwalifiseer om as Mediese Dokter in Suid-Afrika te kon praktiseer. Suid-Afrika het hom geval weens die ruimte en die klimaat, en hy het goed met die Boere oor die weg gekom. Maar die sterkste aantrekkingskrag wat hom na Suid-Afrika gelok het, was Margaretha Magdalena Sluiter (Griet), die niggie van Willem Hendrik Bührmann. Dr. Jurriaanse wou met Griet trou en as geneesheer op Ermelo praktiseer. Daarom was hy haastig om sy sake in Nederland af te handel, toestemming van Britse te ontvang om as medikus in Suid-Afrika te praktiseer en terug te kom na Suid-Afrika om met sy uitverkorene te trou en hom op Ermelo te vestig.
In Januarie 1904 het dr. Jurriaanse sy algemene praktyk op Ermelo, waar Ermelo Sport vandag is, geopen en hom op sy plaas Kralingen net buite Ermelo gevestig. Daar het hy 'n varkboerdery begin en het van tradisionele Hollandse boerderymetodes, wat onder meer die aanplant van rye en rye Akkerbome (Eike) kruis en dwars oor die plaas behels het. Die varke het floreer op die voedsame akkers, wat bekend is vir die lieflike tekstuur en geur van Hollandse varkvleis. Hy het glo vertel dat as sy nageslag nie vir die varke wil sorg nie, die bome dit wel sal doen.
Dr. Jurriaanse is in 1970 op die ouderdom van 97 oorlede en die Eikelanings staan vandag nog as lewende monument ter nagedagtenis aan hom. Die huis, plaas en die akkerlanings op Kralinbergh (soos dit vandag bekend staan) en as 'n gastehuis en trou venue bedryf word, leef voort as nalatenskap van dié formidabele heer.
"Margaretha Magdalena Sluiter het gestam uit 'n ou geslag van intellektueles in Nederland. Die eerste bekende Sluiter, die stamvader, was Albert, burgemeester van die Gelderse dorp Borculo in die laaste jare van die 16de eeu. Sy kleinseun Willem, 1627-1673, was predikant en 'n bekende godsdienstige digter. Onder sy nageslag was 'n professor Jan Otto, 1782-1825, dosent in 'n kollege in Deventer. Sy seun Hennanus Hendricus, 1814-1885, was predikant in Zwolle, Vlaardingen en Amsterdam. Die oudste van die vyf kinders van Hennanus en Philippa Metelerkamp was Jan Otto Hennan Sluiter. Laasgenoemde is die stamvader van die Sluiters in Suid-Afrika. Die familieoorlewering wat altyd met voorbehoud aanvaar moet word, vertel dat hy regte in die Rijksuniversiteit in Leiden studeer het en 'n populêre bon-vivant (pretmaker, fuiver) was. Hy het omstreeks 1875 na Suid-Afrika geëmigreer. Na die stigting van Ermelo in 1880 is hy as assistent-landmeter aangestel om die dorp te help uitmeet. Kort daarna in 1882 is hy tot eerste landdros van Ermelo benoem.
In 1891 het hy om gesondheidsredes as landdros bedank. Hy was die stigter, eerste sekretaris en besturende direkteur van die Ermelose Executeurskamer en Voogdij-Maatschappij. Met verloop van tyd het hy die volle beheer oor die maatskappy oorgeneem en hy was die enigste eienaar daarvan. Hy was ook penningmeester van die Nederduits Gereformeerde gemeente en die Vrymesselaars.
In 1877, dus reeds twee jaar na sy vestiging in Transvaal, is hy getroud met Henriette Charlotte Bührmann, gebore op 30 Augustus 1851, suster van Willem Hendrik Bührmann. Hulle het twee seuns en vyf dogters gehad. Die kinders se name is:
Margaretha Magdalena, gebore 28 Junie 1879, in 1902 getroud met Dr. Aart Jurriaanse
Henriette Charlotte, gebore in 1889
Dit is onbekend hoe Herman Sluiter en sy gesin die verwoesting van Ermelo beleef het. Dr. Jurriaanse het vermeld dat Herman Sluiter saam met hom uit Suid-Afrika na Europa gereis het en 'n aangename tyd met vriende in Groot-Brittanje en Duitsland deurgebring het.
Herman Sluiter en een of meer van sy gesinslede het in 1900 na die Britse besetting van die Transvaalse stede vrywillig of gedwonge na Durban getrek en daar vermoedelik die orige oorlogsmaande deurgebring. Grietje het blykbaar in Ermelo agtergebly om hulp te verskaf op Willem Bührmann se plaas "De Emigratie" wat in 1900 as hulphospitaal vir die Boerestryders en hul familie ingerig is. Dr. Jurriaanse het spoedig die leiding van die hospitaal oorgeneem in Julie 1900 en daar vermoedelik Grietje ontmoet en verlief op haar geraak. Sy was gebore in 1879, en in 1900 op 21 jarige ouderdom nogal 'n heel mooi jong vrou. Daar word aangeneem dat Herman Sluiter as landdros en sakeman aan sy kinders die beste opleiding gegee het wat hy kon en dat hy moontlik 'n huisonderwyser in diens gehad het. Haar kinders het vertel dat Grietje se vader haar na 'n middelbare skool in Durban gestuur het. Sy het daar enkele jare gebly en goed Engels en meer nuttige vakke geleer. Sy het dus 'n redelik goeie opleiding gehad.
Dr. Jurriaanse was gebore in 1873, dus ses jaar ouer, en het aan 'n Nederlandse gymnasium en universiteit studeer. Die verskil in intellektuele vorming en in lewenservaring tussen hom en Grietje was dus baie groot, maar vir hom was dit geen struikelblok vir sy huwelik met haar nie. Hy het 'n huisvrou en liefhebbende moeder van hul kinders gesoek en het geen huweliksmaat begeer wat 'n loopbaan wou volg en 'n beroepsvrou wou wees nie. Hy het gemeen dat die plek van sy eggenote by haar huisgesin moes wees. Sy verlowing met Grietje moet wel die belangrikste stoot gewees het vir sy besluit om na die oorlog op Ermelo te praktiseer waar sy digby haar ouers en in 'n vertroude omgewing sou bly. Trouens, die natuur en die bevolking van die Oos-Transvaal het hom geval, ondanks twee jaar verblyf in moeilike oorlogsomstandighede en in 'n Derde Wêreldland, m.a.w. 'n onontwikkelde land onder Britse bestuur waarvan hy nie gehou het nie.
Haar oom Willem Bührmann noem haar in sy brief van 16 Julie 1900 "Maggie", maar dr. Jurriaanse het haar altyd "Grietje" genoem, waarskynlik omdat hy Maggie te Engels gevind het. Hy het aan haar verloof geraak en spoedig na die Vrede van Vereeniging in Junie 1902 uit Durban op die skip 'Kronprinz' van die DOAL oor die Atlantiese Oseaan na Nederland gevaar.
Die skip het by Oos-Londen, Port Elizabeth en Kaapstad in stormweer aangedoen. Hy skryf in Kaapstad aan Grietje dat hy baie seesiek was en die reis tot dusver onaangenaam gevind het. Van Kaapstad af het die weer verbeter. Hy het by Las Palmas op die Kanariese eilande aangedoen en die geselskap aan boord, veral die kaptein, aangenaam gevind. Hy het op 3 Augustus 1902 in Vlissingen aangekom, die joernaliste wat hom daar ingewag het, ontwyk en haastig die trein na Rotterdam geneem. Helaas het hy daardeur die ontmoeting met sy bejaarde vader wat in Vlissingen op hom gewag het, misgeloop.
Na sy aankoms in Rotterdam het hy nog twee gesprekke toegestaan aan 'n joemalis van die "Nieuwe Rotterdamsche Courant". Hy het in Nederland buitengewoon besige weke be1eef en nouliks tyd gevind vir 'n weeklikse brief aan Grietje. Die twaalf briewe aan haar wat bewaar is, is dan ook kort en in groot haas geskryf. Die is merendeels "billets doux", minnebriewe met innige liefdesbetuiginge en af en toe 'n saaklike mededeling.
Hy wou sy familielede ontmoet, want hy was vir hulle baie lief, talle mense wou met hom praat om van sy oorlogservarings te vermeem en hy het gepoog om deur die Britse outoriteite as arts in Suid-Afrika toegelaat te word. Hy het spoedig vasgestel dat die Britse outoriteite 'n mediese graad van 'n Britse universiteit vereis.
Hy het Louis Botha in Den Haag besoek en hom gevra om die Britse outoriteite om sy toelating as arts in Suid-Afrika te versoek. Maar enkele weke later het Botha hom uit Londen berig dat hy die Britte daartoe nie bereid vind nie. Toe besluit dr. Jurriaanse om in Groot-Brittanje die nodige graad te verwerf en om vooraf in Nederland die dokterstitel te behaal. Die Britte het geweet van die hoë standaard van die mediese opleiding in bepaalde kontinentale universiteite, onder meer Leiden. Hy het binne enkele weke 'n doktorale proefskrif geskryf. Die verhandeling was 'n verslag van sy mediese ervarings in Suid-Afrika sonder breë wetenskaplike agtergrond. Hy het professor J.A. Korteweg van die Rijksuniversiteit in Leiden, wat 'n paar maande van November 1899 tot Januarie 1900 as medikus in die Boererepublieke gewerk het, bereid gevind om as sy promotor op te tree en het ook medewerking van dr. C. W.S. Ungbeek, hoof van 'n Nederlandse ambulans in Suid-Afrika, ontvang.
Hy het in enkele weke 'n proefskrif geskryf, maar aan Grietje berig dat dit slegs 'n prul was weens tekort aan 'n wetenskaplike grondslag. Hy het sy proefskrif met Dr. Ungbeek bespreek. Toe die hom vra om 'n paar gedeeltes uit te brei, het hy beslis geweier, omdat dit ekstra tyd sou verg en hy op 4 Desember 1902 hom na Durban wou inskeep. Lingbeek het toegegee.
In Nederland moet 'n proefskrif gepubliseer word, d.w.s in 'n minimum aantal eksemplare gedruk en versprei word. Dr. Jurriaanse se verhandeling moes voor die promosie nog gedruk word. Die teks bevat opmerklik min drukfoute ondanks die haas waarmee dit ongetwyfeld geset en gedruk is. Die promosie het plaasgevind in die universiteit te Leiden op Vrydag, 14 November 1902. Vir die plegtigheid is 'n minimum aantal van 6 tot 8 professors voorgeskryf. Daar was selde meer van hulle aanwesig, maar by dr. Jurriaanse se promosie het ongeveer 40 professors verskyn hoewel die proefskrif min wetenskaplik en die promosie akademies van beskeie betekenis was. Die doel van die professors was kenlik om hom te eer vir sy mensliewende en onbaatsugtige werk jarelank op die oorlogsveld. Ons moet besef dat die regerings van die Boererepublieke aan die buitelandse oorlogsvrywilligers, die medici inbegrepe, geen vergoeding gegee het nie en dat die medici, onder wie dr. Jurriaanse, van hulle geen salaris ontvang het nie. Die Britse media het dit nie geglo nie en steeds die buitelandse vrywilligers "mercenaries", d.w.s. huursoldate, genoem.
'n Akademiese promosie in Nederland verskil veel van die in Angelsaksiese lande, ook van Suid-Afrika. Die promosie vind plaas in die openbaar, die promovendus verdedig sy proefskrif en stellings 'n uur lank teen dikwels skerp kritiek van professors en lede van die publiek wat daarvoor verlof moet vra. Die kritiek is nie persoonlik nie en die doktorsgraad word altyd toegeken, maar dit is tog 'n uur vol spanning. Daarom word die promovendus op die verhoog geflankeer deur twee "paranimfe", gewoonlik vriende of familielede, vir morele steun. Wie dr. Jurriaanse se paranimfe was, is onbekend. Na bespreking van die proefskrif word die doktorsgraad toegeken en die doktorsdiploma oorhandig. Na die toesprake volg die promosietee in die universiteit en saans die groot feesmaaltyd deur die doktor aan familie en vriende aangebied.
Die promosie is die belangrikste gebeurtenis in die lewe van 'n Nederlandse akademikus na sy huwelik en dit word rojaal gevier. Ook dr. Jurriaanse het die Nederlandse gewoonte gevolg, met sy paranimfe in 'n stasierytuig met vier perde na die universiteit gery en 'n groot feesdinee geniet. Hy is daarop met sy gaste gefotografeer.
Die uitgawes vir die druk van die proefskrif, die promosieseremonieel en die promosiedinee is in Nederland aansienlik. Aart Jurriaanse het stellig nie die geld daarvoor gehad nie. Daar word veronderstel dat sy vader die uitgawes betaal het. Aart skryf aan Grietje oor sy vader dat hy nogal suinig is, maar dat hy aangebied het om hom na sy huwelik met Grietje geldelik te steun indien hy in Nederland sou bly - daar word veronderstel deur geld vir die aankoop van 'n mediese praktyk te verskaf. Natuurlik het Aart die aanbod nie aanvaar nie, want hy wou geldelik onafhanklik wees en in Transvaal praktiseer.
Dr. Jurriaanse se proefskriftitel lui: "Veldambulances en wondbehandeling te velde". Die
verhandeling het 81 bladsye en is gedruk deur S.C. van Doesburgh te Leiden. Hy is van mening dat die Anglo-Boere-oorlog 'n geheel nuwe soort oorlog is, naamlik sonder massale aanvalle en met 'n beweeglike front en verspreide gevegte. Dit het tot 'n herorganisasie van mediese militêre dienste genoodsaak, aangesien sonder goeie mediese versorging die soldate se moreel daal by die vooruitsig om na verwonding sonder hulp op die slagveld te bly lê. Net soos prof. Korteweg skryf hy dat aan die begin van die Anglo-Boere-oorlog daar 'n volslae gebrek aan organisasie onder die geneeshere by die Boerekommando's was. 'n Ieder het gedoen soos hom behaag het, hy het die leiding van 'n veldambulans, 'n hospitaaltrein ens. geneem sonder om te vra wat die nuttigste was en hoe die medici die beste kon saamwerk "Er was bij den aanvang in naam een centrale lei ding: het hoofdbestuur der Transvaalsche Roode Kruisvereeniging. Doch weldra werd, tengevolge van het wantrouwen der (ZAR) regeering tegen sommige leden van het hoofdbestuur (vermoedelik weens hul Britse afkoms· C. de J), de directie der ambulance-zaken opgedragen aan de daartoe benoemde Medische Commissie. Ook deze Commissie vermocht niet orde in den chaos te brengen."
Hy som die vereistes op waaraan 'n goeie ambulans moet voldoen, vereistes wat meermale geignoreer word, soos 'n groot voorraad komberse, lakens, klerasie, onbreekbare skottelgoed, kos en vervoermateriaal met trekdiere. Hy vind dit nutteloos om materiaal byeen te bring sonder die sekerheid dat alles na veiligheid vervoer kan word. Hy vestig die aandag op nagevolge van verwondings, onder meer gevalle van epilepsie as gevolg van bominslag (shell shock). Sy proefskrif is geskryf voor die invoer van outomobielvervoer en dus ten dele verouderd. 'n Paar punte is nog van historiese belang. Hy prys die ambulanstreine vir vervoer van gewondes en siekes weg van die front, soos die treine wat binne enkele dae deur die Nederlandsche Zuid-Afrikaansche Spoorweg-Maatschappij in Pretoria ingerig is. Hy wei uit oor die verwondinge deur geweerkoeëls waaroor tydens en kort na die oorlog veel geskryf is. Ten minste 90% van die wonde kom op rekening van klein kaliber geweerkoeëls, te wete Mauserkoeëls van die Boere en Lee-Metfordkoeëls van die Britte asook van die Boere toe hul Mauserammunisie uitgeput was. Die wonde wat die twee gewere maak, verskil baie min. Opvallend is die klein openings wat die koeëls by die binnedring en die verlaat van die liggaam agterlaat. Raak hulle geen been, dan is die bloeding en weefselskade klein en genees die wond vinnig, aldus dr. Jurriaanse.
Britte en Boere het mekaar dikwels beskuldig van gebruik van koeëlsoorte wat deur verdrae vir oorlogvoering verbied is. Dr. Jurriaanse noem drie soorte: (I) die "soft~nose bullet"; daarby is die kopemikkelrnantel aan die punt vervang deur 'n spits van sagte lood; (2) "split bullet", waarby oor die volle lengte van die mantel vier oorlangse snedes aangebring is; (3) dum-dum nrA (genoem na die fabriek in Brits-Indie); hulle het 'n volledige mantel, maar in die punt 'n kanaal van 1cm diep en 2cm breed. Die drie koeëlsoorte spring uit mekaar wanneer hulle 'n stewige voorwerp tref en veroorsaak baie groot weefselskade en uitgangsopeninge in die liggaam. Dr. Jurriaanse voeg by dat die eerste twee soorte dan ontplof wanneer hulle vanaf 500m of korter afgeskiet word, en dat talle kombattante in Suid-Afrika beweer dat die trefkans van dum-dum nr. 4 veel kleiner is as van ander koeëlsoorte.
Dr. Jurriaanse vind die beskuldigings van gebruik van ongeoorloofde koeëlsoorte aansienlik oordrewe; hy het baie min gevalle daarvan gesien. Hy meen dat ricochet- of opslagkoeëls wanneer hulle 'n liggaam tref, reeds vervorm is en soortgelyke wonde as ongeoorloofde koeëls maak. Sommige medici beweer dat gewone geweerkoeëls wat op heel kort afstand afgevuur word en tref, soortgelyke wonde as ontploffende koeëls veroorsaak. Net soos dr Kuttner, die arts van die Duitse ambulans by die Boere, neem dr. Jurriaanse aan dat dit slegs dan optree wanneer verbrandingsgasse in die wond dring. Hy het oor die algemeen 'n gunstige mening oor die behandeling van wonde deur Boere sonder mediese opleiding, maar Hero Tileman is oor die behandeling nie altyd tevrede nie. Hy het besware teen verskeie huismiddels en boererate wat Boervrouens graag toepas, en veral teen die gewoonte om gewondes vol met voedsel, veral mielies, te stop. Die gevolg daarvan by maag- en buikwonde is altyd noodlottig. Dr. Jurriaanse wil dergelike gewondes in geen omstandighede
Dr. Jurriaanse en sterker nog Tileman meen dat die Britse artse te veel en nodeloos amputeer. Kontinentaal-Europese artse het veel minder amputasies nodig gevind.
Enkele weke na die promosie op 4 Desember 1902, het hy hom ingeskeep na Durban. Grietje het hom in die stad ingewag en hulle is daar getroud. Januarie 1903 het hulle van Durban na Europa gevaar. Hulle het hulle na Groot-Brittanje begewe en daar het dr. Jurriaanse 'n halfjaar studeer en gepraktiseer om sy Britse sertifikaat as geneesheer te ontvang en in Suid-Afrika te mag praktiseer. Hy het die sertifikaat in Londen verwerf en in 1904 met Grietje na Transvaal teruggegaan en sy private praktyk in Ermelo geopen.
Uittreksel van: Digitised by the University of Pretoria, Library Services, 2011
Riana de Lange skryf vir Beeld Reis 30 Junie 2001 'n berig `Meer sterre as in Gauteng'
"Die Herberg-gastehuis (Kralinbergh) buite Ermelo is 'n geskiedkundige huis wat in 1914 van ouklip en sandsteen gebou is. Gaste kom telkens terug vir die rustigheid en kalmte van die plaasomgewing. Op 'n koue wintersaand is dié vertrek met sy kaggel 'n gesellige kuierplek vir gaste. Die deure, vensterrame en kaggel is van Birmaanse kiaat. Elke kamer daar, enkel- en dubbelkamers, is smaakvol ingerig en het sy eie badkamer en televisie.
Die eerste ding wat een van sy gereelde gaste doen as hy op die plaas aankom, is om op sy rug op die gras te gaan lê en na die hemelruim te kyk. Soms lê hy sommer tot laat daar en sê altyd Gauteng het nie soveel sterre soos die Hoëveld nie, lag Bombie Saaiman, eienaar van die gastehuis in Ermelo. Hoewel Bombie volhou dat die Hoëveldse natuurskoon in die somer op sy mooiste is, behoort die gesellige kaggelvuurkuiers die in die winter net so aanloklik te maak.
Naas die rustigheid en kalmte van die plaas het dié huis 'n besonderse atmosfeer en geskiedenis. Koningin Elizabeth II het onder andere tydens 'n besoek aan Ermelo in 1945 in die huis oornag. Die eertydse eienaar, dr. Aart Jurriaanse, wat sedert 1904 die dokter in Ermelo was, het die huis in 1914 op die plaas Kralingen, sowat 5 minute buite die dorp, laat bou. Die sandsteen en ouklip, 'n bros klip van die omgewing waarmee die huis gebou is, kom van die plaas self. Al die deure, vensterrame en -banke is van Birmaanse kiaat. Die hoë plafonne is van Amerikaanse greinhout. Die huis beslaan nagenoeg 800 vk.m en was die eerste huis in die distrik met 'n spoeltoilet.
Dr. Jurriaanse het vir sy uitgebreide varkboerdery op die plaas akkers nodig gehad. Hy het die bome uit Nederland ingevoer en duisende Akkerbome op die grense van die kampe laat plant. Koningin Elizabeth II het tydens haar besoek juis na dié Akkerboomplantasies kom kyk.
Bombie het die huis in 1994 op 'n veiling gekoop. Oral in die ou huis het hope boute, moere en skroewe rondgelê, die kraal was net een trap buite die kombuisdeur en konkas vol plante wat op die toegeboude stoep gestaan het, het die stoep onherstelbaar beskadig deurdat dit geroes het. Daar was geen tuin nie en van die perskebome het hul takke al deur van die vensters begin druk.
Dit is in dié toestand wat Ansie Saaiman die huis die eerste keer gesien het, nadat Bombie dit reeds gekoop het. Sy sê sy was skoon verskrik toe sy sien hoe donker die gang is. Maar hulle het baie hard gewerk om die huis in 'n tuiste te omskep. Dit het sowat sewe maande geduur om die vensterrame, deure en ander houtwerk af te skuur, die vloere moes vervang word en badkamers is by elk van die kamers ingebou.
Die Saaimans het sowat 'n jaar daar gebly voordat die idee van 'n gastehuis ontstaan het. Vir Bombie en Ansie is die Herberg (Kralinbergh vandag) 'n plek waar hulle graag ou bekendes ontvang."
Akkerbome is van die genus Quercus wat uit omtrent 800 spesies bestaan wat hoofsaaklik in die noordelike halfrond natuurlik voorkom. Die oudste en mees bekende akker spesie in Suid-Afrika is Quercus robur wat saam met die eerste Europese setlaars hier aangekom het. Die bome is saam met die wingerde aangeplant met die doel om die hout te gebruik om wynvaatjies te maak. Die kwaliteit van die plaaslik gekweekte hout was egter nie dieselfde as die Europese hout nie. Steeds het die bome maklik geaard en gevestig geraak.
Verskeie plekke in die land is bekend vir die akkerbome wat daar groei, byvoorbeeld Stellenbosch, wat ook die Eiekestad genoem word, en Potchefstroom, waar die langste laning akkerbome geplant is. Die oudste van die akkerbome groei steeds vandag by die Vergelegen Landgoed in Somerset-Wes, waar dit meer as 300 jaar gelede geplant is. Vandag is hierdie boom ook die grootste akkerboom in Suid-Afrika.
Die kouebestandheid van hierdie bome maak dit gewilde opsies vir aanplantings, soos op die Hoëveld, waar min inheemse bome goed groei. 'n Tweede eienskap wat hierdie bome gewild maak is die besonderse kleur skouspel van die blare in herfs. Voorheen is akkerbome aangeplant vir die voedingswaarde van die akkers.
Akkerbome is bekend daarvoor dat hulle baie stadig groei. Dus, om 'n akkerboom te plant is om 'n nalatenskap te los vir die komende geslagte, want die planter sal nie die boom in sy leeftyd tot volwassenheid sien groei nie. Vandag sien ons elke dag rondom ons die resultaat van mense uit vorige geslagte wat vooruit kon sien dat dit nodig was om bome te plant. So kan ons steeds vandag vorentoe kyk en die toekomswaarde sien van bome wat ons vandag kan plant. As ons nie in ons leeftyd bome plant nie, sal die bome nie in die toekoms daar wees nie.