Parlement bespreek vermiste kollegesertifikateArgieffoto Die parlement het vanoggend een van die neteligste vraagstukke rakende voortgesette onderwys getakel toe onuitgereikte sertifikate wat aan bepaalde onderwys- en opleidingskolleges verwerf is aan die bod gekom het. Ter sprake is sertifikate wat verskuldig is aan studente wat reeds aan die kolleges – voorheen bekend as tegniese kolleges – afgestudeer het. Hulle kan nie in hul beroepe aangestel word sonder die sertifikate as bewys van kwalifikasie nie, en vingers word in alle rigtings gewys oor wie die wa moet smeer as dit by oplossings kom. Daar is baie besonderhede oor en redes vir die probleme verskaf (sien hieronder) maar intussen gaan dit studente nie veel baat om hulle op allerlei ander prosesse te beroep nie. Hulle moet hul sertifikate aanvra van die kollege waar hulle gestudeer het, wat dan die roete moet volg soos hieronder verduidelik. Soos met talle voortgesette debakels is die oplossing van die kwessie ingewikkeld, in hierdie geval weens ŉ stelsel so ingewikkeld dat dit eintlik rompslomp en misverstand waarborg. Daar is ook talle probleme met datastelsels wat onversoenbaar en onprakties is, maar die hoofprobleem is tweeledig. Eerstens word ŉ sertifikaat uitgereik vir elke vak wat geslaag word, nie slegs vir elke kwalifikasie nie, wat ŉ onhanteerbare aantal sertifikate skep. Tweedens word die sertifikaat verwerf en deur die kollege toegeken, maar nie deur die kollege gedruk nie. Om ŉ fisieke sertifikaat te bekom, moet die student dit van die kollege aanvra, wat dit dan van die departement van hoër onderwys en opleiding aanvra, wat dit van die eksamenowerheid Umalusi aanvra, wat dit druk en via die departement terugstuur na die kollege en dan na die student. Nodeloos om te sê, val die pap nogal dikwels op die grond, met rampspoedige gevolge vir studente wat nie kan werk kry nie. Sedert April volg die departement darem ŉ nuwe stelsel wat sertifikate vinniger kan druk. Tydens die komiteesitting was daar baie vingerwysery, maar nie veel oplossings of die neem van verantwoordelikheid nie. Die onderwysdepartement het swak opleiding en powere administrasie by die kolleges geblameer, en die kolleges het te min geld en gebrekkige ondersteuning vanaf die regering geblameer. Kolleges voer ook aan die departement en Umalusi maak foute op sertifikate, wat dan ŉ groot gesukkel is om reggestel te kry. Op hul beurt voer die departement aan dit is die kolleges wat data soos name, kursusse en ID-nommers verkeerd invoer en deurgee. Voorts het die gebrek aan ŉ sentrale datastelsel daartoe gelei dat sommige studente oor en oor eksamen skryf. Al die probleme het daartoe gelei dat die agterstand met sertifikate in ŉ stadium 250 000 beloop het. Tans verskil die rolspelers oor die agterstand, maar dit word op tot 160 000 beraam. Die departement van hoër onderwys en opleiding voer aan hulle het die agterstand weggewerk, maar die kolleges stry hiermee. Wat die departement wel gedoen het, is om ŉ sentrale eksamenkantoor daar te stel om al die navrae te hanteer, asook ŉ sentrale databasis vir alle studie-aansoeke. Die Suid-Afrikaanse Organisasie van Kollegehoofde (SACPO) het egter in hul voorlegging aangevoer dat VOO-kolleges al jare tweede viool speel teenoor universiteite, met swak bestuur, onderrig, infrastruktuur en ondersteuningsmiddele. Daar is te min personeel, en te min mense in die departement van hoër onderwys en opleiding wat na VOO-kolleges se belange omsien, wat daartoe lei dat probleme jare lank nie opgelos word nie, aldus die kollegehoofde. Die kollegehoofde vra dus dat meer departementele personeel aan hul sektor toegewys word, dat bestuursopleiding aan kollegebestuursrade gegee word, dat ŉ spesiale taakspan aangestel word om die agterstand met sertifikate te takel, dat rekords op datum gebring word en dat meer mense in die departement se eksamenafdeling aangestel word. Een van die belangrikste voorstelle is dat sertifikate nie meer per vak nie, maar per afgestudeerde kursus toegeken moet word. Daar was nie veel aptyt onder parlementslede om enigeen aan die pen te laat ry nie, maar die komiteevoorsitter, Lungi Zwane (ANC, KwaZulu-Natal), het gevra die departement en die kolleges moet hul probleme uitpluis en aan die komitee terugrapporteer.