Sing vooraf: Psalm 71:13, 14.
Lofpsalm 145:1, 10.
Skriflesing: Jesaja 40
Teks: Kategismus Sondag 1; Jesaja 40:1-11:
Troos, troos my volk, sê julle God. Spreek na die hart van Jerusalem, en roep haar toe dat haar stryd verby is, dat haar skuld betaal is, dat sy uit die hand van die HERE dubbel ontvang het vir al haar sondes. 'n Stem van een wat roep: Berei in die woestyn die weg van die HERE; maak gelyk in die wildernis 'n grootpad vir onse God! Elke dal moet opgevul en elke berg en heuwel klein gemaak word; en die bult moet 'n gelykte en die rotsagtige plekke 'n laagte word. En die heerlikheid van die HERE sal geopenbaar word, en alle vlees tesame sal dit sien: want die mond van die HERE het dit gespreek. 'n Stem sê: Roep! En hy vra: Wat moet ek roep? Alle vlees is gras, en al sy aanvalligheid soos 'n blom van die veld. Die gras verdor, die blom verwelk as die asem van die HERE daarin blaas. Voorwaar, die volk is gras! Die gras verdor, die blom verwelk; maar die woord van onse God hou stand in ewigheid. o Sion, verkondiger van goeie boodskap, klim op 'n hoë berg! o Jerusalem, verkondiger van goeie boodskap, hef jou stem op met mag; hef dit op, wees nie bevrees nie! Sê aan die stede van Juda: Hier is julle God! Kyk, die Here HERE sal kom as 'n Sterke, en sy arm sal heers; kyk, sy loon is by Hom, en sy beloning is voor sy aangesig. Hy sal sy kudde laat wei soos 'n herder; Hy sal die lammers in sy arm vergader en aan sy bors dra; die lammerooie sal Hy saggies lei. (Jesaja 40:1-11 AFR53)
Wat is jou enigste troos in jou lewe en in jou dood?
Dis 'n baie snaakse vraag om vir iemand te vra, want wie sê ek het troos nodig?
Dalk dink ek nog glad nie aan die dood nie - watse troos sal ek nou in my sterwensoomblikke nodig hê?
Het u al ooit gaan sit en besin oor hierdie saak:? Is jou lewe dol gelukkig of is daar baie hartseer?
Ons dink ook altyd dat troos iets is wat ons net vir hartseer mense gaan gee.
Dit is byvoorbeeld tipies van ons om wanneer iemand huil, ons ons arm om sy skouers gaan sit en probeer om iets aan die persoon te bied wat sy verlies moet ver vang, sodat die persoon kan beter voel en weer kan aangaan!
Ons glo dat ons tog almal gelukkige en welvarende mense is.
Ons het genoeg van alles – eintlik leef ons in oorvloed na alle kante toe, al kla ons dikwels oor alles wat ons te min het.
Dink u iemand wat alle aardse middele het, het troos nodig, of het so iemand (ek en jy!) alles waarna ons smag volmaak in ons besit?
Ons moet verstaan dat hierdie vraag 'n baie belangrike vraag is vir ons wat almal hier saam is.
Ons weet almal dat die geluk waarin ons leef, 'n valse geluk is, want ons het baie verloor waaroor ons troos nodig het.
Iemand wat genoeg lewensdiepte het, weet mos dat ons deur die sonde alles wat kosbaar is, verloor het.
Dis nou as gevolg van die sondes wat ons geëerf het,
maar dis ook deur ons eie sondes en moeds willigheid - dink maar mooi daaroor:
ons het ons koningskap verloor,
ons beeld van God in ons,
Die ellende van die ding is dat baie mense al so diep in hierdie beeldloosheid ingesink het – en gewoond geraak het daaraan - dat hulle nie meer daaraan dink dat hulle hoegenaamd iets anders wil (of kan) hê nie!
Ons leef biae keer 'n ploeterbestaan vol kwaad met min aanloklike heiligheid daarin.
Ons het ons kindskap van God verloor, want ons het met ons sondes onsself aan die satan gaan verkneg.
Ons het werklik mense geword wat die hel en sy smarte as voorland het, as daar nie iets drasties met ons gebeur om ons uit hierdie toestand uit te help nie.
Die slotsom is maar net dit:
Ons het troos nodig, want ons weet dat ons oor hierdie lewe dalk kan grootpraat, maar die donker ander kant die graf wag soos 'n verskrikking op elkeen van ons!
Ons is te huiwerig om te dink oor wat van ons gaan word as ons sterf.
Ons moet by die Here gaan hulp soek.
Maar ons is net by die Here welkom as ek heeltemal eerlik is.
En ek kan die Here ook net werklik ken as ek myself ken.
Ek moet weet hoe swart en besmeer my eie lewe is.
En ek moet eers besef dat ek regtig in die moeilikheid is, voordat ek my na God toe sal wend.
Dan eers gaan ons kennis van God diep word, en ons insig al hoe groter word.
Dan sien ons God se almag en sy kennis.
Dan verstaan ons hoeveel Christus as 'n mens alles moes insit om ongeskonde deur hierdie lewe te kon gaan – sodat Hy aan die kruis kon sterf sonder dat Hy een enkele sonde gedoen het.
Dan besef 'n mens eers dat ons die Here kan vertrou en dat ons enigste moontlike verlossing in Jesus Christus is.
Vanselfsprekend gaan dit in ons lewe die gevolg hê dat ons dan 'n verandering in ons lewe gaan hê. Ons sal so foutloos as moontlik leef, uit dankbaar heid teenoor God.
Daar is 'n beskuldiging teen elkeen van ons.
Nie sommer maar net 'n gewone beskuldiging nie - ons word beskuldig van die grootste denkbare misdaad:
Ons is moedswillig teen die Here, en in verset teen alles wat Hy met ons doen.
Die straf hiervoor is die doodstraf.
Dit maak ons troostelose wesens – om nou ons lewenstoestand aan te sluit by die begin van ons preek.
Daarom bely ons dat dit vir ons vanselfsprekend is dat ons in die moeilikheid is, en dat ons troos moet nodig hê (Heidelbergse Kategismus Sondag 1).
Ons het presies dieselfde troos as Juda nodig. Ons het daarvan gelees.
Die Here het hulle herhaaldelik opgeroep om hulle tog van hulle sondes te bekeer, maar hulle wou nie hoor nie.
Die lewe het hulle meer gebied, as die nougesette gehoor saamheid wat God gevra het.
Daarom het hulle net nie belang gestel om te luister nie.
Toe het die Here hulle gestraf. Simbolies is hulle doodgemaak.
Toe die gedeelte geskryf is, was hulle onder die druk van die Babiloniërs.
Die grootste deel van die volk was weggevoer, en al die stede van Juda was verlate.
Hulle was regtig diep in ellende. Hulle het troos nodig gehad.
Vir die Jode uit daardie tyd was die toestand so erg soos die einde self.
U kan net dink hoe u sal voel as u as 'n krygsgevangene uit ons land weggevoer word en ons in 'n ander land met sy kultuur en taal ingedwing word.
Hulle smarte was so groot dat hulle in Babel geweier het om een Psalm tot eer van God te sing.
Hulle het langs die riviere gesit en huil, en daar was net een gedagte wat deur hulle gemaal het: Jerusalem en ons vaderland is verwoes. Ons volk is uit die wêreldgeskiedenis verwyder.
Nou kom die Here en Hy troos hulle self.
Troos, troos my volk, sê julle God, en roep haar toe dat haar stryd verby is, dat haar skuld betaal is; dat sy uit die hand van die Here dubbeld ontvang het vir al haar sondes.
Ons is bietjie dieper in die ellendes as wat Juda was.
Hulle het die vooruitsig gehad dat hulle weer na hulle land toe sou teruggaan, noudat hulle hulle straf uitgedien het.
Maar ons het deur ons sondes so van God vervreem geraak, dat sommiges onder ons baie dae twyfel of God nog daar is.
Alle mense (selfs gelowiges!) stel ook nie meer werklik al belang in God en in sy koninkryk nie.
Soms praat ons nog godsdiens voor mense, maar ons harte is leeg, want die Here het geen werklike plek in ons lewens nie.
Dis waarom ons so floutjies stry teen die verkeerde dinge wat ons doen. Die duiwel het ons gevang.
Dis seker die grootste ellende wat daar kan wees, as ons onder die koningskap van die satan staan.
Maar nou het ons die bevryding: ons kan ook voortgaan.
Ek hoef my nie dood te bekommer oor die donker van my dood nie.
My stryd is verby, want die Here het my nie aan myself oorgelaat nie.
Die troos van hierdie hele preek is net dit:
Die Here weet dat die sonde ons en die lewe uitmekaar hou.
Hy begryp heeltemal dat die sonde geweldige spanninge by ons bewerk.
Daarom bewerk Hy in sy teerheid oor ons troos vir hierdie ellendige toestand.
Hy stuur 'n Verlosser wat ons ontkoppel van die dood.
Die saak is in sy diepte te groot dat ons alles kan verduidelik, want God het ook nie alles aan ons openbaar nie.
Maar wat ons weet is dat Hy besluit het dat Hy bereid sal wees om een mens vir almal te straf.
Maar dan moet hierdie een mens volmaak wees.
Hy moet geen enkele sonde gedoen het nie - sy lewe moet heeltemal skoon wees.
Maar dan moet hierdie mens ook in staat wees om die straf te kan "vat".
Dis logies dat daar geen mens is wat die straf van die Here sal kan verduur nie, want die Here het dan vir Moses gesê dat geen mens Hom kan sien en aan die lewe bly nie.
Toe was die Here baie vriendelik. Watter kans staan 'n mens dan wanneer die Here kwaad en ontsteld is?
Daarom kom Jesus Christus – wat so 'n volmaakte mens is, maar wat ook God self is, sodat Hy die straf van God oor ons sondes op Hom kon neem en ook kon oorleef. Hy koop ons van die duiwel af terug.
Nou behoort ons aan die Here Jesus Christus.
Dit bring ons terug in die gemeenskap met God.
Nou behoort ons aan die Here (weer).
Ons is sy eiendom en Hy is besorgd oor sy eiendom. Hy het alles aan ons teruggegee wat ons verloor het. Kan daar 'n groter troos wees?
Die verhouding tussen my en God is herstel, en ek het geen dood spanning meer nie. Lewenskwellinge verander in hulle wese – as ons weg van God af is, is hulle 'n doodskwelling, want hulle bedreig ons lewe. By God is dit net 'n kwessie van dat ons hulle moet hanteer tot eer van God – Hy het hulle klaar opgelos. Daarom staan hier:
Troos, troos my volk ….
Maar nou moet u iets daarvan in u lewens terugwys. Ons moet 'n dankbaarheidslewe lei.
Ons moet die wil van God van harte doen. Ek weet nie een van ons kan nie, maar daar was baie heiliges voor ons wat ook nie kon nie! Daarom roep Dawid uit:
Ék het in my angs gesê: Alle mense is leuenaars. Wat sal ek die HERE vergeld vir al sy weldade aan my? (Psalms 116:11-12 AFR53)
Maar hy gee ook die antwoord:
Ek sal die beker van verlossinge opneem en die Naam van die HERE aanroep. My geloftes sal ek aan die HERE betaal in die teenwoordigheid van sy ganse volk. (Psalms 116:13-14 AFR53)
Berymd sing ons dit so:
Wat kan 'k die HEER vir al sy guns vergeld?
Wat kan 'k Hom bring uit dank vir sy genade?
Ek sal Hom prys vir sy verlossingsdade
en by die kelk van heil sy Naam vermeld.
As ons leef onder die besef van ons penarie waarin ons sondes ons voor God stort, dan sal ons al hoe meer na die Here soek, en ook al hoe heiliger (dankbaarder) probeer lewe.
Daarom kan ons nou saam met Paulus jubel:
Want niemand van ons leef vir homself nie en niemand sterf vir homself nie. Want as ons lewe, leef ons tot eer van die Here; en as ons sterwe, sterf ons tot eer van die Here; of ons dan lewe en of ons sterwe, ons behoort aan die Here. (Romeine 14:7-8 AFR53)
Kom ons lees Kategismus Sondag 1 saam om te sien wat ons belydenis oor troos leer:
(a)Rom 14:8. (b) 1 Kor 6:19. (c) 1 Kor 3:22; Tit 2:14: (d) 1 Pet 1:18, 19;1 Joh 1:7; 2:2, 12. (e) Heb 2:14;1 Joh 3:8; Joh 8:34 36. (f) Joh 6:39; 10:28; 2 Tess 3:3; 1 Pet 1:5. (g) Matt 10:30; Luk 21:18. (h) Rom 8:28. (i) 2 Kor 1:22; 5:5; Ef 1:14; Rom 8:16. (k) Rom 8:14;1 Joh 3:3:
(a)Matt 11:28 30; Ef 5:8. (b) Joh 9:41; Matt 9:12; Rom 3:10;1 Joh 1:9;10. (c) Joh 17:3; Hand 4:12 10:43. (d) Ef 5:10; Ps 50:14; Matt 5:16; 1 Pet 2:12; Rom 6:13; 2 Tim 2:15: