Miljoene nodig om historiese kerk te herbouDie brand het in die koepel van die kerk ontstaan. (Foto: Verskaf) Dit sal ’n blye dag wees wanneer gemeentelede van die NG Kerk op Burgersdorp in die Oos-Kaap weer in die eikehout-kerkbanke van hul historiese kerkgebou kan inskuif. Daar word egter al meer as twee jaar lank in die kerksaal kerk gehou, nadat ’n brand groot skade aan die kerkgebou aangerig het. Die brand het in Augustus 2020 uitgebreek weens ’n elektriese kortsluiting in die kerk se koepel. Die kerkraad spook sedertdien onder meer om die versekering te kry om uit te betaal, ten einde die kerkgebou én sy reusagtige koepel tot sy volle glorie te herstel. ’n Kontrakteur is reeds aangestel. Die kerk benodig egter nog R4 miljoen om die projek te voltooi. En om R4 miljoen se pannekoeke te bak sal maar moelik gaan, skerts Georg Putter, voorsitter van die kerk se ramp-en-boukomitee. “Maar ons vertrou op die Here,” het Putter vandeesweek met alle erns aan Maroela Media gesê. Die skade aan die NG Kerk op Burgersdorp in die Oos-Kaap. (Foto: Verskaf) Die versekeraar wou aanvanklik slegs R7 miljoen van die meer as R18 miljoen uitbetaal, wat nodig is om die kerk te herstel. Dit is omdat die kerk glo onderverseker was. Die kerkraad het beswaar aangeteken en die versekeraar het eindelik ingestem om R12,8 miljoen uit te betaal. Putter sê die R12,8 miljoen is sedertdien belê sodat die rente ook ingespan kan word om die kerkgebou te herstel. Dit laat die kerk egter steeds met ’n tekort van R4 miljoen. Die Vrystaatse argitek Anton Roodt van die argiteksfirma Roodt Architects in Bloemfontein, is tans betrokke by die bouprojek en sê dit sal ’n “reuseverlies” wees indien die kerk nie herstel kan word nie. “Die kerk verteenwoordig ŉ bepaalde era in die ontwikkeling van Afrikaanse kerkbou-argitektuur.” Dié NG Kerk is meer as ’n eeu gelede deur die argitek William Henry Ford ontwerp voordat dit tussen 1911 en 1913 opgerig is. Ford het ook onder meer die geboue van die NG Moedergemeente op Kroonstad en die NG Kerk op Frankfort in die Vrystaat ontwerp. Roodt het reeds ou foto’s en tekeninge ingesamel in ’n poging om soveel as moontlik van die oorspronklike afwerking te behou. “Ons sal probeer om dit so na as moontlik aan die oorspronklike gebou te kry, maar daar is sekere goed wat sal moet verander.” Die kerk se indrukwekkende koepel. (Foto: Verskaf) Hy verduidelik dat ander materiaal as persstaal moontlik gebruik sal moet word om die reusagtige koepel te herstel. Die nuwe materiaal sal op die oog af dieselfde lyk, maar meer waterdig wees. Roodt wys egter daarop dat alle materiaal na Burgersdorp aangery sal moet word, aangesien sommige van die materiaal deur deskundigdes elders in die land vervaardig word. “So jy betaal nog ’n premie bo op die normale boukoste. “Dit is baie moeilik vir kerke om daardie koste te absorbeer want gemeentes word kleiner en daar is nie meer baie lidmate op die platteland nie.” ‘Spesiale kerkbanke’ Die eerste sewe rye kerkbanke van eikehout het waterskade opgedoen toe die brand twee jaar gelede geblus is. Die banke is “baie spesiaal” en sal volgens Roodt bloot afgeskuur kan word in ’n poging om die oorspronklike banke te hou. Die preekstoel van kiaat is genadiglik ongeskonde. Die historiese orrel in die kerk sal egter herstel moet word. ‘Meer as net ’n kerk’ Vlamme en rook borrel in 2020 by die NG Kerk op Burgersdorp in die Oos-Kaap uit. (Foto: Verskaf) Roodt vertel dat die brand ’n traumatiese ervaring vir die dorpenaars was, aangesien sommige inwoners hier getroud of gedoop is. “Dit is ’n emosionele ding.” “Om elke dag daar verby te ry en [die verwoesting] te sien, is iets wat aan jou binneste knaag en daarom is dit lekker om dit vir hulle reg te maak. “In ’n ideale wêreld sou die versekering vir alles betaal…” Hy meen ook dié is nie nét Burgersdorpers se kerk nie, maar ook die res van Suid-Afrika s’n. “Dit is ’n gebou wat ’n belangrike skakel vorm met die hele historiese ontwikkeling van Afrikaanse kerkbou in Suid-Afrika.” Klik hier om by te dra tot die herstel van die NG Kerk op Burgersdorp.