Periodieke sonbesies | Is dit ontwerp?
Ontwaak! | Nr. 4 2016
LEES IN Afrikaans Albanees Amharies Arabies Armeens Azerbeidjans Azerbeidjans (Cyrillies) Bislama Bulgaars Cebuano Chichewa Chitonga Chitumbuka Chiyao Cibemba Deens Duits Efik Engels Esties Ewe Fidjiaans Fins Frans Georgies Grieks Hebreeus Hiligaynon Hongaars Ibo Iloko Indonesies Italiaans Japannees Joroeba Kantonnese Chinees (Tradisioneel) Katalaans Kazaks Kikaonde Kinyarwanda Kirgisies Kirundi Koreaans Kroaties Letties Lingala Litaus Luganda Malgassies Maltees Mandarynse Chinees (Tradisioneel) Mandarynse Chinees (Vereenvoudig) Masedonies Mianmees Ndebele (Zimbabwe) Nederlands Noors Oekraïens Oerdoe Pangasinaans Pools Portugees Roemeens Russies Samoaans Sepedi Serwies Serwies (Romeins) Shona Silozi Singalees Slowaaks Sloweens Spaans Suid-Sotho (Lesotho) Swahili Swahili (Kongo) Sweeds Tagalog Tataars Tetun Dili Thai Tigrinya Tok Pisin Tsjeggies Tsonga Tswana Turks Twi Viëtnamees Waray-Waray Xhosa Yslands Zulu
Die periodieke sonbesie se lewensiklus
SONBESIES, insekte wat soos sprinkane lyk, kom op alle vastelande behalwe op Antarktika voor. Maar die periodieke sonbesie is uniek aan die noordooste van Amerika, en dit is iets wat bioloë al lank fassineer.
Dink hieraan: Miljoene periodieke sonbesies verskyn skielik ’n paar weke lank in die lente. Gedurende hulle kort tydjie in die son vervel hulle, sing hulle oorverdowend hard, vlieg hulle, plant hulle voort en gaan hulle dood. Dit is vreemd dat die volgende geslag eers 13 of 17 jaar later verskyn, afhangende van die spesie. Wat gebeur intussen met hierdie insekte?
Om dit te beantwoord moet ons die unieke lewensiklus van die periodieke sonbesie verstaan. Ongeveer ’n week nadat hulle verskyn, paar die volwasse insekte en lê die wyfie 400 tot 600 eiers in boomtakke. Kort daarna gaan die volwassenes dood. Binne die volgende paar weke broei die eiers uit en val die jong larwes op die grond. Hulle kruip dan in die grond in en begin onder die grond lewe, waar hulle ’n paar jaar lank vloeistowwe uit die wortels van bossies of bome suig. Die nuwe volwasse geslag verskyn 13 of 17 jaar later om die siklus te herhaal.
’n Artikel in die tydskrif Nature sê dat die komplekse siklus van hierdie sonbesies “wetenskaplikes al eeue lank verstom. . . . Insektekundiges probeer nou nog verstaan hoe die insekte se vreemde lewensiklus geëvolueer het.” Dit is ’n ongeëwenaarde geheim in die diereryk.
Wat dink jy? Het die periodieke sonbesie se lewensiklus deur middel van evolusie ontstaan? Of is dit ontwerp?
Is dit ontwerp? Die wetenskap en die Bybel
Wat jy glo oor hoe die lewe begin het, maak regtig saak.
VOORBLADONDERWERP Laat jou gewoontes vir jou werk
VOORBLADONDERWERP 1 Wees realisties
VOORBLADONDERWERP 2 Beheer jou omgewing
VOORBLADONDERWERP 3 Dink aan die langtermyngevolge
Wat sê die Bybel oor homoseksualiteit?
HULP VIR DIE GESIN Hoe om verandering te hanteer
LANDE EN VOLKE ’n Besoek aan Kirgistan
DIE BYBEL SE BESKOUING Fisiese skoonheid
IS DIT ONTWERP? Die periodieke sonbesie se lewensiklus
Hoe om op te hou stry
Teks Aflaai-opsies vir publikasies ONTWAAK! Nr. 4 2016 | Laat jou gewoontes vir jou werk
Nr. 4 2016 | Laat jou gewoontes vir jou werk
ONTWAAK! Nr. 4 2016 | Laat jou gewoontes vir jou werk
Die sprinkaan se bewegingsensitiewe neurone