Vreemde grafte | MaanKind
Arthur William Swanston, Chrissiesmeer, Ella Gordon, Ella Gordon Dove Colston, Karwyderskraal
Die MaanMense hou mos van rondry. Op ons reise, vat ons meestal "the road less travelled" en as ons by 'n vurk kom, vat ons hom. So beland ons toe een goeie dag in die begraafplaas van Chrissiesmeer, waar die graf van 'n Skotse soldaat is. Wat is nou snaaks daaraan?
In die pragtige omgewing by Chrissiesmeer met sy sterk Skotse agtergrond, het een geveg tussen die Engelse en die Boere die oorlog in 1901 met nog 'n jaar verleng. Die grafte van gestorwe helde aan albei kante is nou langs mekaar in die begraafplaas te sien.
Die aangrypende verhaal van Arthur William Swanston word jaarliks op 16 Oktober hier vertel.
Hy was 'n luitenant in die Inniskilling Dragoons wat 'n medesoldaat se lewe gered en toe self gesneuwel het in die Slag van Chrissiesmeer, op 18 Oktober 1900.
Vir langer as 60 jaar ná sy dood is daar jaarliks 'n droëruiker uit Engeland aangestuur. Inwoners het eers in die vroeë 1960's uitgevind die blomme is deur Swanston se eertydse verloofde gestuur. Sy het nooit getrou nie en elke jaar tot met haar dood seker gemaak daar is blomme op haar geliefde se graf.
Die blomlegging het so 'n instelling in Chrissiesmeer geword dat byna almal in die dorp dit jaarliks bywoon.
So het ons een ook een goeie dag op die perde-begraafplaas van Ella Gordon afgekom. Ella Gordon Dove Colston, is in Edinburgh Scotland gebore, op 18 Januarie 1873.
Beide Skotte, gebore in die laat 1800's, beide met 'n storie oor hulle grafte, besoek deur die MaanMense.
Ella Gordon Dove Colston, 'n merkwaardige vrou kom in die 1920's as toneelspeler saam met 'n sirkus uit Skotland in Suid-Afrika aan en hier het sy wortel geskiet. Sy het as die "perdevrou van die Overberg" bekend gestaan vanweë haar liefde vir haar perde en honde en hoewel sy baie geliefd was, was haar seksuele oriëntasie vir baie mense 'n steen des aanstoots. Sy was ook bekend as "die vrou met die kruisbande" en het haar liefde vir Klara op die plaas Karwyderskraal uitgeleef.
Weggesteek op 'n plaas op die Karwyderskraalpad naby die Hemel-en-aarde vallei, is die vreemde begraafplaas vandag nog te sien. In nege uitgemerkte blokke, kompleet met verweerde grafstene, rus Ella Gordon se geliefde perde. Slegs 'n paar se grafskrifte is nog sigbaar:
Wickers. Trick Hors. Clever, good and true. Aurevoir old friend. From EGDC
Booysums the wonder horse, we shall meet to part no more
Polly my saddle horse good and true. Rest thy work's done,"
In die hoek van die gewone begraafplaas, is nog 'n vreemde graf, langs dié van Ella Gordon. Die steen is gebars en verweer, maar daar is nog 'n paar woorde sigbaar. Woppy my dog Died Nov 17 Age 18 Yrs. We'll meet to part no more. RIP EGDC
Dramaturg Charles Fourie het 'n paar jaar gelede 'n stuk op die planke gebring: Ella se perde. "God se liefde is wyd, maar is dit wyd genoeg om honde, perde en lesbiërs in die hemel toe te laat?" was die tema van die stuk.
(Geïnspireer deur Kyker)
9 thoughts on "Vreemde grafte"
John G Rosant said:
12 Oktober, 2013 om 5:50 nm
Ek is een van die persone wat kommentaar gelewer het op die lewe van Ella Gordon in John Allandale se boek. Ek het as kind op Karwyderskraal skool gegaan. Ek het uit daardie eenvoudige agtergrond 'n universiteiysgraad behaal en as onderwyser gekwalifiseer. Die grootste gedeeltye van inspirasie wat ek gekry het, het ek van Ella Gordon gekry omdat sy vir my die verpersoonliking van omgee en liefde vir haar medemens was. Moet asseblief dfus nie praat van 'n lesbier rondom my nie. Jou kommentaar is ongevraagd en onnodig. Jy het van Ella gehoor en het nie saam met haar gelewe nie
13 Oktober, 2013 om 12:32 nm
Dankie vir jou besoek, John! Ek voel bevoorreg dat ek iemand hier kon kry wat haar geken het. Sy was beslis iemand wat baie lewens aangeraak het. Wil jy nie asseblief meer vertel wat jy oor haar onthou nie? Daar is so min inligting wat behoue kan bly vir die nageslag. (Terloops, ek glo die tema van die toneelstuk was juis om haar liefde vir haar medemens uit te beeld, en te wys hoe iemand wat 'anders' dink as die meeste mense oor die liefde vir mense, diere en seksuele oriëntasie, 'n verskil kan maak)
19 November, 2013 om 5:05 nm
Ek sal baie graag iets wil doen om die situasie op Karwyderskraal te probeer beredder. Ek voel dat ons moet daadwerklik bymekaarkom en praat oor die situasie. Ek het 'n boek geskryf oor my en my familie se lewe uitgebeeld word. 'N groot gdeelte van die boek word aan Ella se geskiedenis gewy. Ek gee my nommer vir jou. Ek sal dit waardeer as jy my kan skakel by 0729226118 of 021 8594843
13 Februarie, 2013 om 10:33 vm
Eish. Dankie….ek is ook 'n sucker vir 'n begraafplaas en 'n storie.
11 Februarie, 2013 om 9:26 nm
soms kry 'n mens individue wat uitstaan, vanwee hulle besondersheid. Sy klink vir my na so 'n voru oor wie 'n mens 'n boek kan skryf. Hoe lyk dit, Trisa?
11 Februarie, 2013 om 9:29 nm
Daar is al 'n boek oor haar geskryf, Seegogga!
Author John Annandale
Ella Gordon & her "Trick Horses" at Karwyderskraal 1873 – 1958 is another compact book compiled by John and Margaret Annandale. This publication covers interviews of people that knew Ella personally – each person gives their account of how they knew her and her love of horses.
11 Februarie, 2013 om 9:45 nm
ai sal graag wil lees.
11 Februarie, 2013 om 6:16 nm
Jinne. Dis 'n mondvol aangerypende stories. Die streek se pragtige Afrikaanse name rol ook sommer lekker van mens se tong: 'Karwyderskraal naby die Hemel-en-Aarde Vallei.' 'n Plek met so 'n naam kan seker nie anders as om vol spesiale geskiedenis te wees nie. Dankie.