Khale ka phorisa ra wansati a fanele a hakeriwa ntsengo wa mali endzhaku leyi nga susiwa ku suka eka nhlengo wa yena wa phenxeni tanihi xiphemu xo pfala xikweleti xa ndzawulo. Musirhelela Vaakatiko Lawrence Mushwana a bumabumela leswaku mumangali a hakeriwa ntsengo wa mali ya yena endzhaku yi ri na ntswalo, leyi nga ta khakhuletiwa ku suka eka siku leri yi nga susiwa ku fika eka siku ra tihakelo.
Ku yile emahlweni ku kumiwa leswaku xiboho xo pfala xikweleti xa ndzawulo ku suka eka swipfuno swa tiphexeni ta mumangali a xi landzeleli swilaveko swa milawu ya Xiyenge xa 3 xa Nawu wa Ntlakuso wa Mafambiselo ya Vululami, wa 2000 naswona "mafambiselo ya kona aya nga ri kahle".
Xipikara xa Huvo ya Rixaka xi susumetiwile ku teka goza ehenhla ka Xandla xa Holobye wa Timhaka ta Xikaya, Malusi Gigaba, ku va a nga landzelelanga mfanelo ya yena ya Vumbiwa yo tirhisana na Hofisi ya Musirhelela Vaakatiko(OPP).
Leswi a kuri endzhaku ka loko Nkul. Gigaba a tsandzekile ku tirhisana na ndzavisiso hi OPP eka ku ehleketeleriwa leswaku u rhumela swiluva eka nsati wa yena hi mali ya Mfumo na leswaku u hakerile mathikithi ya swihahampfhuka na ku rhentela vanhu vo hlaya mimovha hi minkarhi yo tala.
Hi ku landza ndzavisiso, Musirhelela Vaakatiko Lawrence Mushwana u bumabumerile eka Xipikara leswaku xi teka magoza lawa ya nga fanela ku vona leswaku ku tsandzeka ka Nkul. Gigaba ku tirhisana swa hlamuseriwa.
Loko ndzavisiso wu kumile leswaku tirhiselo ra mali leri nga endliwa hi Hofisi ya Gigaba mayelana na swiluva leswi nga rhumeriwa nsati wa yena ari nga ri kahle, a ri pfumala mihandzu, na kuva ri tlhela ri morosa, wu kombisile leswaku ku ehleketeleriwa mayelana na switirhisiwa swa tendzo leswi nga endliwa hi Hofisi ya Xandla xa Holobye a swi kumekanga.
Gqweta. Mushwana u yile emahlweni a bumabumela leswaku Mulawuri-Jenerali wa Ndzawulo, Mavuso Msimang, a antswisa mintolovelo yo lawula timali swa Hofisi ya Nku. Gigaba.
Komiti ya Xiphotifoliyo ya Palamende leyi ngana vutihlamuleri bya eneji yi fanele yi kambisisa na ku vika nkarhi na nkarhi eka ku simekiwa hi ndlela leyi pfunaka ka swibumabumelo leswi nga endliwa hi Vulawuri bya Eneji bya SA (NERSA) hi Mudyaxihi 2008 hi ku landza ndzavisiso wa ku kayivela ka gezi.
Hi ku bumabumela goza ro lulamisa hi ku landza ndzavisiso wo sungula wa gingiriko ra yona n'winyi eka timhaka ta ku kayivela ka gezi na ku tsandzeka ka ndzilo hikwalaho ka ku kavanyetiwa ka ndzilo, hi ntirhiso wa ndzilo wa mfumo, ku nga Eskom, Musirhelela Vaakatiko Lawrence Mushwana u susumetile xipikara xa Huvo ya Rixaka ku teka magoza hi ndlela leyi.
Xiphemu xikulukumba xa Afrika Dzonga xi tokotile ku kayivela ka gezi na ku tsandzeka ka ndzilo hikwalaho ka ku kavanyetiwa ka gezi ku suka Hukuri 2007 ku fikela Sunguti 2008.
"Minxiyanxiyo na mahetelelo leswi nga endliwa ku suka eka vulavisisi a kuri leswaku a kurina ku hlwerisiwa hi xiphemu xa mfumo ku antswisa xiyimo xo endla ndzilo hi Eskom hi nkarhi na leswaku ku kombela ku rivaleriwa eka vanhu swi nyikiwile hi ku tikeriwa loku nga vangiwa hi ku kavanyetiwa ka gezi" ku vula Gqweta. Mushwana.
U ngetelerile leswaku NERSA, tanihi mulawuri na ejente yo bohelela ya rimba ra vulawuri leri nga nyikiwa hi Nawu wa Vulawuri bya Gezi, 2006, yi na matimba na mpfumelelo wo vona leswaku swibumabumelo leswi nga endliwa eka xiviko xa yona swa simekiwa na swona Eskom yi fanele yi landzelela swipimelo swa yona swa layisense na vukona lebyi nga fanela bya Nawu.