Peperduur Albert Nzula-hospitaal in Trompsburg nou 'net 'n kliniek' | Medical Aid Net
"Pasiënte word hier slegs ge­diagnoseer en dan na die Pelonomi-streekshospitaal 116 km verder verwys, of die hospitaal in Kimberley," sê Pittaway.
"Pasiënte kom gewoonlik uit arm gemeenskappe en kan nie die vervoerkoste na ander hospitale bekostig nie."
Rapport het in 2016 berig die hospitaal is regs langs die N1-snelweg gebou sodat slagoffers van ongelukke op dié toegangsroete na die Oos-Kaap, Wes-Kaap, Vrystaat en Gauteng vinniger noodbehandeling kan kry.
Mondli Mvambi, woordvoerder van die Vrystaatse departement van gesondheid, erken teatersale word nie gebruik nie weens probleme met die infrastruktuur.
"Laboratoriumdienste is ook nie beskikbaar nie en die hospitaal doen nie aborsies nie, maar die noodeenheid, apteek, pediatriese afdeling, kraamsaal en algemene mediese saal funk­sioneer wel," sê hy.
Luidens 'n verslag deur die gesondheidsdepartement benodig die hospitaal nog 'n uitvoerende hoof, 'n hoofverpleegster, 'n spraak- en fisioterapeut en 'n tandarts.
Volgens Pittaway funksioneer die Senorita Nhlabathi-hospitaal in Ladybrand grotendeels as 'n kliniek.
"Slegs 'n paar personeellede is aangestel en hulle kan nie eens keisersneë tydens 'n bevalling uitvoer nie."
Hier, sê Mvambi, is drie dokters en 42 susters aangestel, met 28 mediese poste wat nog gevul moet word.
Hy sê 'n gebrek aan finansies is die rede vir soveel vakante poste en dat operasies nie meer hier gedoen word nie weens 'n tekort aan verpleegsters.
Volgens die Suid-Afrikaanse
Gesondheidsoorsig (SAHR), wat jaarliks gepubliseer word, het die getal gevulde mediese poste in die Vrystaat afgeneem van 7 871 in 2005 tot 6 914 in 2016.
In 2010 is 370 spesialisdokters deur die staat aangestel, teenoor die 280 in 2016. Die getal verpleegsters het ook verminder van 3 580 in 2005 tot 2 274 in 2016.
Dr. André Rose, voorsitter van die Openbare Gesondheidsvereniging van Suid-Afrika, sê geld speel 'n rol, maar dat dit ook moeilik is om dokters vir hospitale in landelike gebiede te werf en te behou.
"Die tekort aan dokters in landelike dele is werklik 'n probleem en mediese personeel is dikwels huiwerig om hier te werk weens 'n gebrek aan infrastruktuur en toerusting."
Rose sê dokters op die platteland is dikwels oorwerk en hul salarisse word soms laat inbetaal.
"Soms sloer die staat ook so lank as ses maande om 'n mediese pos te vul, en dokters wat aanvanklik aansoek doen vir dié poste, kry ander werk," sê hy.