Baardvrou was dogter van Pretoria se eerste inwoners – Afrikanergeskiedenis
Bykans vyftig jaar ná Pretoria se ontstaan het 'n bekende kleremaakster se baard vir groot konsternasie in die Engelse Oorlog gesorg. Lord Kitchener se tuiswag wou haar telkens gevange neem en dan moes sy bewys dat sy, baard of te not, nie 'n vermomde manlike spioen was nie.
Baardvroue is sedert die 1400's beskryf en geskilder; die eerste een wat aan ons bekend is, was 'n vrou genaamd Wilgefortis. Helena Antonia was 'n baardvrou uit die 1500's en Magdalena Ventura se portret is in 1631 deur Jusepe de Ribera geskilder.
Annie Jones Elliot, 'n Amerikaanse baardvrou wat saam met PT Barnum se sirkus getoer het
In die 1800's en vroeë 1900's het die term 'bearded lady' 'n cliché geword wat na vreemde vertonings by karnavalle en sirkusse verwys. Bekende baardvroue was Barnum se Josephine Clofullia, Ringling Bros se Jane Barnell en Annie Jones Elliot, 'n Amerikaanse baardvrou wat van 1865 tot 1902 gelewe het en saam met PT Barnum se sirkus getoer het.
'n Klein persentasie vroue begin met puberteit om 'n vol baard te groei. Dit is soms die resultaat van 'n hormoon-wanbalans (gewoonlik 'n oordaad androgeen) of 'n rare genetiese afwyking (hipertrichose). Deesdae kan dit ook deur die gebruik van anaboliese steroïede veroorsaak word.
Catharina Elizabeth Vermeulen en haar man Guillaume Schoonbeeck Pretorius, 'n seun van kommandant-generaal Andries Pretorius se broer, Bart
Baardvrou Aletta is in 1845 in die Kaapkolonie gebore. Haar lewenspaadjie was nie 'n maklike een nie en Harry Struben skryf oor haar nagmerrie-ondervinding in sy boek, Recollections of adventures – Pioneering and development in South Africa: 1850-1911.
Ná haar grootworddae in die Pretoria-omgewing het sy met Jan Gabriël Marais getrou en hulle het op Heidelberg gewoon. Jan is met 'n jagekspedisie voor Aletta en haar sesjarige seuntjie, glo ook Jan genoem, deur die weerlig doodgeslaan. Daar was niemand om te help nie en dié twee moes Jan se lyk op die wa gelaai gekry en twee agterosse, wat ook deur die weerlig doodgeslaan is, lossny. Daarná moes hulle die swaar-gelaaide wa reggedraai kry om die ander osse weer in te span.
Hulle het 'n seun en drie dogters gehad: George Diederik, Aletta Maria, Catharina Elizabeth en Adriana Stephina. Toe Gerhardus in 1896 oorlede is het Aletta haar as kleremaakster in Pretoria gevestig.
Sophia du Preez se navorsingsartikel, 'Die eerste bewoners van Kerkplein, Pretoria' vertel waar Aletta en haar Vermeulen-voorvaders vandaan gekom het. Sophia se artikel het in die Afrikana Tydskrif van 1988 verskyn en berig dat die Vermeulens 'n lang trekker-familiegeskiedenis het.
Aletta se oupa, Guilliam Christoffel Vermeulen, het in die vroeë 1800's in die oostelike Karoo geboer. Hy was 'n trekboer wat jare voor die Groot Trek elke nou en dan beter weivelde buite die koloniale grense gaan soek het. Guilliam is op 3 April 1809 met Johanna Philippina Wolfaardt getroud en hulle het vier seuns en drie dogters gehad.
Guilliam en sy boesemvriend, Frederik Coenraad de Beer, en hulle gesinne het stadig noordwaarts begin trek. Guilliam se oudste dogter, Catharine Elizabeth, is op 12 Junie 1836 met Frederik Jacobus Matthys de Beer getroud. 'n Paar jaar later het haar suster met 'n broer van haar man getrou. Maria Adriana is op 2 Oktober 1843 met Matthys Johannes de Beer getroud.
Kootjie is aanvanklik in Colesberg met Heiltje Magdalena Esterhuizen getroud en ná haar dood, het hy op 29 Mei 1848, ook in Colesberg, met Philippina Susanna van der Walt getrou. Sy was die dogter van Andries Petrus van der Walt, Pretoriase veldkornet, en Cornelia Magdalena, 'n nooi Potgieter.
Sy broer Hendrik is met Johanna Sophia van Niekerk, dogter van Jan Albert van Niekerk en Aletta Margaretha Maria, 'n nooi Van der Merwe, getroud. Hulle het ses kinders gehad. Aletta Maria (die baardvrou), Catharina Elizabeth (later Pretorius), Guilliam Christoffel, Johanna Sophia (later Fourie), Jan Albert en Hendrik Johannes (Hennie-Boet).
Plase in die Pretoria-omgewing is reeds in 1841 uitgemeet en Sophia du Preez skryf dat Hendrik en Kootjie hulle op 'n hoogtetjie naby die Apiesrivier, waar Kerkplein vandag is, gevestig het.
Die vroeë inwoners van dié gebied het seker gemaak dat hulle naby 'n fontein woon. In dié omgewing was daar 'n fontein oorkant dit wat ons vandag as die Provinsiale Administrasiegebou in Pretoriusstraat ken; nog een by Volksstemlaan, wat eers Fonteinlaan geheet het; en een wat in Burgerspark ontspring het.
Vermeulenstraat is na Hendrik en Kootjie vernoem. Hulle het 'n aandeel in die aanlê van 'n watervoor na Kerkplein gehad. Hendrik se huis was op die plek waar die Paleis van Justisie later gebou is. Kootjie het in 'n baksteenhuis gewoon waar die Capital Teater later was – langs die oostelike ingang na die Transvaalse Provinsiale Administrasiegebou. Hy het etlike persele in die nuwe dorp gekoop en verkoop.
Hendrik en Kootjie kon al twee messelwerk doen en het met die bou van die eerste kerkie van die gemeente Pretoria Philadelphia Broederschap op Kerkplein, gehelp. Kootjie was ook lank koster van die gemeente.
In 1853 het Hendrik en Kootjie se pa, Guilliam, en sy skoonseun, Frederik Jacobus Matthys de Beer, die plaas Hartebeestpoort van David Adolph Michael Botha gekoop. David het die 1800 morg grootte Hartebeestpoort in 1848 daar uitgemeet. Dit is waar die pioniers-opelugmuseum in Silverton vandag is.