Bybelskool » Johannes 2:23–3:36 – As iemand nie van bo-af gebore word nie
Die Paasfees in Jerusalem – die tyd waarin ons ook nou is – is die agtergrond vir die eerste twee gedeeltes. Die getuienis van Johannes die Doper vind in die platteland in Enon naby Salim by die Jordaan plaas.
2:23-25: Jesus het meer wondertekens gedoen as die 7 wat uitgelig word in Johannes se evangelie. Dit wil egter duidelik blyk dat geloof wat op wondertekens gebaseer is, nie standhoudend is nie. Jesus "verlaat" Hom nie op hulle nie. Die rede vir hierdie mening word later in die evangelie gegee, waar Johannes skryf oor baie van dié mense wat Hom uiteindelik "verlaat" (6:66 – baie van sy dissipels het omgedraai en nie meer met Hom saam gegaan nie, toe hulle besef dat geloof iets is wat gegee word, en nie iets wat jy self kan opwek nie – uiters interessant, maar daaroor later!). Ons sien hier ook een van die voordele van God se menswording – niemand hoef vir Jesus te vertel hoe mense is nie. Hy weet dit omdat Hy self een is.
3:1-22: Nikodemus kom in die nag – dit kan wees om uit die oog van die Joodse Raad te wees of net bloot om 'n ononderbroke gesprek te hê – om met Jesus gesprek te voer, interessant genoeg, ook oor die wondertekens wat Jesus doen. Hy sit sy kaarte op die tafel, en sê, God moet by Jesus wees, anders sal Hy nie hierdie wondertekens kan doen nie.
Jesus se antwoord is dat niemand die koninkryk van God kan sien, as hy of sy nie anothen gebore word nie. Die Griekse woord wat Jesus hier gebruik, kan twee betekenisse hê: opnuut of van bo.
Dit is uit vers 5 -8 duidelik dat Jesus die woord anothen in die betekenis "van bo" gebruik.
Dit is uit Nikodemus se antwoord duidelik dat hy die woord anothen in die betekenis van "opnuut" verstaan.
Jesus se gebruik van anothen wil dus sê, jy kan God en sy koninkryk net sien as jy deur God aangeraak word, as geloof in jou hart deur Hom aangesteek word, as jy kindskap as 'n gawe van Hom ontvang.
Nikodemus is dus verward met Jesus se antwoord, en vra hoe 'n mens "opnuut", "'n tweede keer" gebore kan word (waarvandaan ons interpretasie van wedergeboorte kom, wat eintlik foutief is, gegewe Jesus se antwoord). Jesus antwoord hom dan dat daar ook 'n geestelike geboorte moet wees.
Die eerste geboorte is uit water – menslik (sommige interpreteer dit as die doop, maar vers 6 wys dat die natuurlike geboorte is wat met die water bedoel word).
Die tweede geboorte is uit Gees – geestelik. Dit doen die Gees in 'n mens se lewe.
Nikodemus sou moes leer om nie langer "van onder" af oor dinge te dink nie, maar "van bo" af.
Nikodemus se volgende vraag: "Hoe is dit moontlik?" dek dan die tafel vir 'n uitgebreide antwoord van Jesus waarin hy uitbrei oor die raakvlakke tussen God se wêreld en die aardse wêreld wat met mekaar in stryd is:
die aardse vs die hemelse,
die wat glo vs die wat nie glo nie,
die verlorenes vs mense wat die ewige lewe kry,
veroordeeldes vs gereddes,
die lig vs die duisternis.
En die spilpunt waarom alles draai, is die reaksie op Jesus, die een wat uit die hemel kom sodat elkeen wat in Hom glo die ewige lewe kan hê. Dié wat nie glo nie, bly in die duisternis wat hulle verkies.
Dit alles word begrond in die liefde van God, die setrum van die spilpunt, by wyse van spreke. God gee sy enigste Seun, doen afstand van sy innige verhouding met Hom, gee Hom oor aan die dood aan 'n kruis ("verhoog" aan die kruis), omdat Hy 'n passie het vir verlorenes. Hy kan dit nie oor sy hart kry dat mense verlore sal gaan nie, en gee liewer sy eie Seun aan verlorenheid oor, sodat Hy die ewige lewe kan gee aan dié wat in Sy Seun glo.
God is dus nie op die veroordelingspad nie, maar op die liefdespad. Dat daar dan nog mense is wat verlore gaan, is te wyte aan hulle eie voorliefde vir die duisternis, en hulle weiering om na die lig te kom wat Hy gestuur het.
Let op hoe Jesus Nikodemus aanspreek oor hulle verskil oor aardse dinge (Jesus verwys hier na hulle verskil oor die woord anothen wat Nikodemus as "opnuut" en Jesus as "van bo" verstaan), wat beteken dat dit byna onmoontlik raak om oor hemelse dinge te praat .
Die einde van die gesprek word nie vertel nie. Ons lees egter dat Nikodemus hierna vir Jesus opkom in die Joodse Raad (7:50), en die mengsel van mirre en aalwyn bring om Jesus se lyk mee te balsem, voorsien (19:39). Dit maak dit waarskynlik dat hy 'n gelowige word, een van die weiniges uit die skare van wondergelowiges.
Die metafoor van die koperslang op die paal in die woestyn (Num 21:9) word gebruik om die noodsaak van geloof te illustreer. Net soos die Israeliete gesond geword het van die slanggif as hulle na die koperslang op die paal van Moses kyk, so kry gelowiges die ewige lewe as hulle glo in Jesus as die Seun van die mens.
3:22-26: Jesus en sy dissipels is nou terug in die platteland in Judea waar hulle soos Johannes die Doper mense doop (Jesus het nie gedoop nie – 4:2). Johannes die Doper tree by Enon naby Salim op.
Die woordewisseling tussen Johannes die Doper en 'n Jood oor die effektiwiteit van Johannes die Doper se bediening (die reiniging) gee Johannes die Doper die geleentheid om die kollig te laat val op die meerdere waarde van Jesus se bediening as dit met sy eie vergelyk word.
Johannes vertel dan 'n kort gelykenis om die verskil tussen hom en Jesus as dieselfde tussen die vriend van die bruidegom en die bruidegom self te verduidelik. Sy bediening word dus oortref en vervang deur dié van Jesus. Hy moet meer word, en ek minder word dus op sy bediening van toepassing gemaak.
Die bediening van Bo af (vers 31 – onthou dieselfde gedagte wat in die gesprek met Nikodemus op die voorgrond was) gee toegang tot die ewige lewe wat God aan elkeen gee wat in die Seun glo.
Niks in my lewe wat goed is, kom van myself af nie. Selfs nie my geloof nie. Dat ek glo en veral bly glo, is aan God se werk te danke. Dit is wat dit beteken om "van bo" gebore te wees.