'n Drietal bydraers sê hul sê oor sekere onderwerpe waaroor lank gedebatteer kan word... straks ook op skole se debatsaande!
En verder ondertoe het ons 'n paar redenaarspraatjies bygevoeg wat leerders miskien met die mondelinge kan help...
Klik hieronder oop die skakel van jou keuse.
• My dag van ontnugtering in die hospitaal ''waar dit nag is''
• Die skok: jou 'familiewapen' is waardeloos!
• Herkoms van die Afrikaner: Ons is Duits eerder as Nederlands!
• Motiveringstoespraak om 'n rugbyspan aan te moedig
• Sepies is hier om te bly
• My geliefde Afrikaans
• Die toekoms in Suid-Afrika
• Hoekom seuns en meisies verskillend behandel moet word
• Jou toekoms in die sterre? Nooit!
• Kos en dissipline
My dag van ontnugtering in die hospitaal ''waar dit nag is''
Ná'n onaangename ondervinding met 'n brute dokter wat een van sy "eie mense" is, word deur JOHAN BLIGNAUT behoorlik op die hande gedra deur "vreemde" medici—en ervaar hy hoe sy ou wêreld vol vooroordele verkrummel...
SOMMER so uit die bloute, in 'n ommesientjie, verander my hele lewe.
Dit begin met 'n ding wat baie mans van my ouderdom pla. My stroom verander skielik in 'n druppel in die emmer. My huisdokter verwys my na 'n bekende Afrikaanse spesialis wat in 'n luuksieuse private hospitaal praktiseer.
Daar gekom, tref dit my hoe vol die wagkamer is. Ek moet honderd rand neersit voordat die dokter my sal toelaat om hom te spreek, al het ek 'n mediese fonds. Ek weet nou nog nie waarvoor nie. Dis soos 'n byenes. Alles is aan die beweeg. Die manne kom vinniger uit as wat hulle ingaan.
My naam word geroep en ek draf flink by die dokter in. Hy vra my vyf vrae en sê ek moet my broek aftrek en op die bed gaan lê. Hy smeer my maag met jellie en doen gou 'n sonar. Hy smyt 'n bondel papier op my maag en sê ek moet skoonmaak en aantrek.
Die nuus is dat ek 'n gespesialiseerde ondersoek onder narkose moet ondergaan. Die hospitaal waar hy die ondersoek wil doen, word egter nie deur my mediese fonds onderskryf nie. "Dan het ons nou mekaar se tyd gemors," sê die spesialis. Dié vyf minute se tydmors kos my toe 'n verdere R475. Teen vyftig manne soos ek per dag, kan die dokter dit seker bekostig om soos 'n buffel met 'n kopseer op te tree.
Die hospitaal wat my mediese fonds onderskryf, word deur die slim spesialis bestempel as 'n gemors. "Vandat die laaste Afrikanerdokter daar weg is, is dit nag daar," sê hy. My moed sak in my skoene.
'n Afspraak word vir my gereël by 'n spesialis in die hospitaal waar dit nag is. Hy is 'n Shangaan. Hy het 'n vriendelike volmaan-gesig en hy gee my 'n warm handdruk voor hy my na sy spreekkamer begelei. Ons gesels eers lekker oor ons kinders en vertel mekaar ons geskiedenis. Dan ondersoek hy my deeglik. Daarna maak hy my skoon soos ek my kinders skoongemaak het toe hulle klein was.
'n Uur later groet ons mekaar soos broers wat mekaar uiteindelik ná baie jare weer gevind het. Die Tshwana-sekretaresse beduie my mooi waar om te gaan vir die reël van die gespesialiseerde ondersoek.
By die administratiewe afdeling verduidelik 'n vriendelike Indiërmeisie my hoe om die vorms in te vul. Sy neem my na 'n telefoon waar ek my mediese fonds kan bel vir 'n magtigingsnommer. 'n Kleurlingdame loer in om te hoor of ek regkom en of daar iets is waarmee sy kan help. Ek voel ek is besig om baie broos te word; my wêreld van ou, vaste vooroordele is besig om rondom my te kantel.
Met my opname vir die gespesialiseerde ondersoek, word ek na 'n saal geneem waar daar nie 'n enkele wit suster in sig is nie. Die swart susters behandel my met soveer deernis. Terwyl ek lê en wag vir my beurt in die teater, dink ek terug aan Sanna. Sy was my tweede ma. Sy het my gevoed en gewas en pak gegee. Ek het toe nie geweet dat ek haar liefhet nie, want volgens ons kultuur was sy net 'n bediende.
Toe ek in die teater kom, wag die narkotiseur vir my. Hy lyk of hy 'n sokkerspeler vir Chiefs kan wees. Vol energie en lewenslus. Met sy sprankelende wit glimlag berei hy my voor vir die prosedure. Terwyl hy my uitvra oor moontlike allergieë, vryf hy my arm gerusstellend.
Ná alles dink ek koud terug aan my Afrikanerbroer-spesialis in sy paleis van 'n hospitaal. En aan my dag in die hospitaal waar dit nag is. 'n Nag met baie helder sterre en 'n blink maan. 'n Nag met 'n môrester wat hoop vir baie mense soos ek bring.
En ek vra met opregtheid en dankbaarheid: "Vergewe my tog asseblief so baie dinge. En hernieu asseblief my denke sodat ek in hierdie nag die sterretjies en die maan en die Môrester duideliker sal sien."
Die skok: jou 'familiewapen' is waardeloos!
Is jy so trots soos 'n pou op jou familiewapen—die een met die pragtige vergulde raam wat reeds donkiejare lank in jou gang hang? Jammer om jou vandag so wreed te moet ontnugter, skryf JOHNNY DU TOIT. Kenners weet te vertel dat die meeste van ons sogenaamde "familiewapens" heraldies heeltemal waardeloos is!
DIT is lankal tyd dat ons mense bewus gemaak moet word van die ongerymdheid. En wapenkundiges probeer dit ook al jare by die groot publiek tuisbring: 'n menigte van die wapens wat steeds met groot hovaardigheid in ons land as familiebesit beskou word, is eintlik niks anders as historiese misvormings of, ten beste, onbewese erfenisse nie!
Baie van ons Europese stamvaders in Suid-Afrika was immers gewone boere, soldate, matrose of ambagsmanne, wat van huis uit geen behoefte aan 'n wapen gehad het nie.
Maar in die afgelope eeu, met 'n hernieude belangstelling in die heraldiek, het talle mense na hul eie, egte "familiewapen" begin soek. Baiemaal was dit tevergeefs. Dikwels is 'n heraldiese boek dan bloot oopgeslaan en is enige wapen wat toevallig by dieselfde van as dié van die "navorser" verskyn het, klakkeloos oorgeneem.
Verskeie bestaande wapens is ook tot een geheel saamgevoeg of so verander dat hulle heraldies heeltemal nuwe, maar ongelukkig waardelose skeppings geword het.
Boonop het smouse ná die Tweede Wêreldoorlog ook die land met sogenaamde "familiewapens" deurkruis en is wapens vanuit die buiteland verkoop aan Suid-Afrikaanse van-draers wat heel waarskynlik geen bewese verbintenis met die oorspronklike wapenvoerder het nie.
Dit is naamlik 'n grondbeginsel van wapenvoering dat wapens in die direkte manlike lyn van geslag tot geslag oorgeërf word, volgens heraldici. Slegs diegene wat bewys kan lewer dat hulle direkte afstammelinge is van 'n persoon wat regmatig 'n bepaalde wapen voer, of gevoer het, het enige aanspraak op die betrokke wapen.
Waarop dit neerkom, is dat elkeen 'n wapen kan aanvaar en voer mits dit nie met 'n ander persoon se wapen bots nie. Dit is dan sy wapen en syne alleen—asook sy seuns en kleinseuns en agterkleinseuns s'n ad infinitum, indien hulle dit so verkies.
Hierdie beginsel, met geringe klemverskille, geld ook in die lande waarvandaan Suid-Afrika se heraldiese tradisie hoofsaaklik afkomstig is.
Maar, soos gesê, is die probleem in ons land dat almal wat dieselfde familienaam het alte dikwels in die verlede in 'n sekere stadium blindelings die wapen oorgeneem het van iemand anders uit die verlede wat maar net dieselfde van gehad het—sonder dat 'n regstreekse afstammelingslyn ooit bewys is.
Dus: bêre gerus maar daardie stukkie familietrots diep weg. Tien teen een is dit 'n familieprul waarop jy hoegenaamd nie kan roem nie!
Herkoms van die Afrikaner: Ons is Duits eerder as Nederlands!
Waar kom die Afrikaner, die "Boerevolk", eintlik vandaan? As jy nog altyd gedink het ons is die nasate van Nederlanders wat hulle aan die Kaap kom vestig het (met so 'n skeut Franse bloed vanweë die koms van die Hugenote) kan jy dalk ontnugter word.
P.W.P. van B., die skrywer van die meegaande kort artikel, redeneer ons is van huis uit eintlik Duitsers en nie soseer Nederlanders nie...
ORAL in die eietydse media en selfs historiese werke bestaan die dwaling: die Afrikaner word as 'n ver verwyderde loot van die Hollandse stam beskou word. Ons sou meestal van die Nederlanders afstam, word vertel, want ons taal is immers 'n "verworde" Nederlands.
Maar hierdie nosie is nie eens halfpad juis nie, dog slegs 'n derde korrek, indien enigsins soveel.
Laat ek gou sê dat ek hoegenaamd nie die Nederlanders (vir wie ek 'n groot respek en deernis het) met hierdie stelling wil aanvat of te na kom nie. Die bedoeling is bloot om by die werklike wortels van die Afrikaner uit te kom—in die geskiedkundige sin en nie om enige ander rede nie. (Miskien sal dit selfs vir sekere Nederlanders 'n verligting wees om te verneem dat hulle nie so naby verwant is aan die "Boere" as wat hulle altyd gedink het nie!)
As die Afrikaner hoegenaamd 'n spesifieke bakermat in Europa moet hê, lê dit waarskynlik meer in die teenswoordige Duitsland as in enige ander land. Duitsland as verenigde moondheid het toe weliswaar nog nie bestaan nie, maar Duitse state digby Nederland, soos Nedersakse, was 'n geweldige voedingsbron van soldate en matrose vir die Hollandse VOC.
Dis boonop merkwaardig dat meer Nederlanders na Suid-Afrika verhuis het in die sowat dertig jaar van 1808 tot 1837, toe die Kaap onder blywende Britse bestuur was, as in die vorige twee dekades van 1787 tot 1807, toe die Kaap nog grotendeels onder Nederlandse bewind was. Maar hul getalle word totaal oorskadu deur die 30 000 tot 40 000 Duitsers wat hulle in die negentiende eeu in Suid-Afrika gevestig het.
'n Navorser soos dr. J.A. Heese het die samestelling van die Afrikaner as volg bereken: Nederlands 34,8%, Duits 33,7%. Frans 13,2%, Brits 5,2%, ensovoorts. Dog die stroom name van Duitse stamvaders loop veel dikker deur ons genealogiese verlede as dié van Nederlanders.
Die eenvoudige rede waarom daar tog nog 'n bietjie minder Duitse bloed in ons samestelling blyk te wees, is dat daar reeds dekades lank gevestigde Hollandse burgers met baie groot gesinne aan die Kaap was voordat die talle Duitsers hierheen gekom het. Ofskoon ons dus byna eweveel "Duits" as "Hollands" van afkoms is, is die Duitse bydrae tot ons gene-poel kwantitatief baie groter.
Ons het, om dit eenvoudiger te stel, straks byna eweveel Nederlandse en Duitse bloed in ons are, maar wat die genetiese verskeidenheid aanbetref, is ons deur en deur Duits. Daar is baie, baie meer verskillende Duitse vanne onder die Afrikaner, hoewel die (Nederlandse) Van der Merwes, Van Wyks, Nels, ens. gemaklik elk meer as 60 000 siele tel. Maar selfs mense met die laasgenoemde vanne het weens die groot Suid-Afrikaanse vermenging ook 'n dik klomp Duitse gene.
Die besef van die Duitse erfenis is stellig van geslag tot geslag oorgedra in die Afrikaner, al het baie mense naderhand nie meer geweet presies waarvandaan hul oor-oupagrootjies gekom het nie.
Sou dit miskien help verklaar waarom soveel Afrikaners—benewens weens die verwydering tussen Boer en Brit wat deur die Anglo-Boereoorlog veroorsaak is—in die Tweede Wêreldoorlog so 'n geestelike verwantskap met die Duitsers aangevoel het? En hoekom daar in so baie Afrikaner-huise in die verlede nooit juis 'n besondere band met Nederland bestaan het nie?
Selfs in ons "Heimat", op die Duitse platteland in die einste Nedersakse, bestaan die historiese verwydering tussen Nederlands en Duits blykbaar vandag nog, soos ek dit tydens besoeke in die afgelope jare beleef het. Vanweë 'n "ryk" Nederland en 'n destyds minder vermoënde Noordwes-Duitse bevolking van kleinboere bly die kloof tussen hierdie volkere 'n lewende erfenis in daardie wêrelddeel.
Ander kan wel redeneer dat die bloedverskil tussen "Duits" en "Nederlands" op haarklowery neerkom. Altwee is tog Germaans en tot in die sestiende eeu het Nederland selfs deel uitgemaak van die Duitse Ryk.
Maar die historiese politieke verwydering tussen hierdie twee nasies kan nie weggeredeneer word nie.
Motiveringstoespraak: Om 'n rugbyspan aan te moedig om hul beste te lewer en binne die reëls van die spel te bly
KOM nou, manne, julle ken self jul potensiaal. Julle het die afgelope weke met hart en siel geoefen en julle weet hoe top-fiks julle werklik is. Ek moet eerlik sê dat ek nog nooit 'n rugbyspan in hierdie liga gesien het wat soveel positiewe energie uitstraal soos julle nie. Tog is daar een ding wat dalk vandag tussen julle en die Groot Beker kan staan. Dit is dat julle miskien kop sal verloor wanneer dit werklik saak maak.
Moet om hemelsnaam nie dat dit gebeur nie, manne. Ek weet daar is 'n geneigdheid onder sekeres van julle om warm onder die boordjie te raak wanneer dinge 'n slag regtig warm op die veld word. Nou ja, aggressie is 'n goeie ding, sê ek altyd. Dit motiveer 'n mens om bo uit te kom en rugby gaan immers daaroor om te wen.
Dit kan 'n mens egter in die verderf laat beland as dit buite die reëls van goeie sportmanskap aangewend word. Dan is aggressie soos 'n veelkoppige monster wat niemand kan doodkry nie. Dan sal dit die een verfoeilike onheil op die ander laat volg.
Respek vir die reëls van die spel bly immers ook die wagwoorde as 'n mens werklik jou beste wil lewer. Julle weet net so goed as ek hoe die beste rugbyspanne ter wêreld al in die verlede hul eie ondergang bewerk het—nie omdat hulle nie superfiks was nie, nie omdat hulle die bal nie uitstekend kon hanteer nie, maar doodeenvoudig omdat hulle in hul dolle ywer onderduims begin raak het.
Goeie rugby gaan oor skoon spel, manne, nie oor 'n kleinlike gekonkel en kansvatterye om te sien hoe ver jy kan oortree voordat die skeidsregter jou sluwe agterbakshede raaksien nie. Gaan uit en doen net wat van jou verwag word. Onthou jou eerlike beste is altyd heeltemal goed genoeg.
Nou goed, die tyd het aangebreek, manne. Die oomblik van waarheid is hier. Nou kan julle op die veld draf met 'n wil om vandag die Koperkapel-span te vermorsel sonder om agterna deur jul gewete gery te word dat julle nie jul skoon kant gebring het nie. Sa, vat hulle, ouens! Julle is die héél beste en julle gáán wen!!!
'n Kykie na een van die groot vraagstukke van ons tyd en hoe die spreker reken 'n werklose sy probleem kan hanteer
Uitgepos na die web op 28 April 2009
DIT kan soos 'n wolk van wanhoop oor 'n gesin hang—die verskrikking van werkloosheid. Pa, ma, die kinders wat al groot genoeg is om 'n geldjie te verdien... almal dwaal lusteloos in die huis rond. Of hulle lê afgetrokke op die rusbanke en beddens of peuter hier en daar aan 'n stokperdjie om die lange ure van neerslagtige verveling te probeer verwyl.
In die ergste gevalle word die ontsettende honger 'n deel van hul lewe. Krieseltjies muwwe brood moet verskeie monde voed. Selfs die kopermunte word weer en weer omgedraai voordat dit bestee word om net die absoluut noodsaaklike te koop.
Spoedig kan die gesin nie meer hul huis bekostig nie, en trek hulle in by familie of vriende met wie dit dalk ewe sleg gaan en waar ook niemand meer 'n werk het nie.
Die uiteinde vir sulke gesinne is dalk 'n plakkerskamp... sterftes weens ondervoeding... bloedige struwelinge onderling en die grootste ellende...
'n Geleerde wat werkloosheid bestudeer het, het eenmaal gevind dat, telkens wanneer die getal werkloses in 'n gemeenskap beduidend styg, daar die volgende nadelige veranderings in hul omstandighede is:
Daar is meer sterftes;
meer gevalle van hartbloedvatsiekte;
meer gevalle van sirrose;
meer inhegtenisnemings; en
meer aanrandings wat aan die polisie gerapporteer word.
In Suid-Afrika, waar die persentasie werkloses in die laaste kwartaal van 2008 op 21,9% geraam is, kan 'n mens wel vra in watter mate ons hoë misdaadsyfer aan werkloosheid en karige lone gewyt kan word. 'n Mens kan aanneem dat die verslegting in die wêreldwye finansiële krisis die persentasie werkloses intussen onrusbarend laat styg het.
Miljoene wêreldwyd lewe reeds onder broodlyn en daar word verwag dat dit hier in 2009 die lot van nog miljoene meer sal word.
Volgens 'n persvrystelling in Januarie vanjaar deur die Internasionale Arbeidsorganisasie in Genève, Switsersland, bly Afrika besuide die Sahara—wat Suid-Afrika insluit—een van die streke met die armste werkers op aarde. 'n Mens kan jou skaars die haglike omstandighede voorstel wat kan volg wanneer sulke brandarm mense boonop werkloos raak en selfs die bietjie geld wat hulle nog verdien het heeltemal verdwyn het.
Maar werkloosheid kweek nie net bittere armoede nie. Dit kweek ook verset. Baie regerings is al in die verlede gewelddadig omvergewerp deur 'n oproerige gepeupel wat nie meer die middele gehad het om siel en liggaam aan mekaar te hou nie.
Ons eie politici wat in die afgelope verkiesing groot beloftes oor werkskepping gedoen het, sal dus ernstig moet besin in watter mate hulle die beloftes gestand kan doen. Die skep van yslike verwagtinge wat nie vervul kon word nie, was in die geskiedenis al meermale die resep vir 'n politieke en maatskaplike ramp.
Maar wat, kan 'n mens jou wel afvra, is die oplossing om werkloosheid te verminder? Een van die grootste teenvoeters vir die probleem, is natuurlik entrepreneurskap.
In plaas daarvan om met 'n bordjie om die nek langs die verkeersligte te staan en bedel, kan die werklose 'n plan probeer maak om homself en andere met 'n klein informele sakeonderneming te onderhou. Soos om die lekkerste, vullendste toebroodjies te maak en dit op strategiese plekke te verkoop waar baie werkers in die etensuur byeenkom of smiddags ná werk verbyloop.
Namate die besigheidjie geld genereer, kan die toebroodjies deur worsbroodjies, ensovoorts aangevul word. Die moontlikhede vir vernuftige entrepreneurs is legio. 'n Mens kan egter gerus onthou dat jy met kosverkope nie te ver verkeerd kan gaan nie, want almal moet tog eet!
My boodskap dus aan almal wat deur 'n afdanking getref is of die moontlikheid in die gesig staar om hul werk te verloor... my beskeie boodskap aan diesulkes is om nie in swartgalligheid te versink nie.
Hou die kop omhoog en doen voortaan jou eie ding.
Met geloof, hoop en liefde kan jy die wa deur die drif trek!
Sepies is hier om te bly:
om die argument te weerlê dat die sepies op TV net 'n fase is en dat mense nog daarvoor sal moeg raak
SAANS as 7de Laan aan die beurt kom, sien jy dit in menige huise: Hele gesinne kliek en kloek gesellig saam voor die televisie en wonder of dié en daardie karakter uiteindelik weer in mekaar se arms gaan beland. Of hulle gis oor watter verskriklike konkoksie die een persoon nou weer gaan optower of wat die ander een gaan doen as sy die dag moet agterkom dat haar gladdebek-vertroueling sommer net 'n opperste skarminkel is.
Nee, sowaar, kykers raak hopeloos verslaaf aan sulke sepies. As hulle nie hul daaglikse dosis seepsop kry nie, raak hulle totaal omgesukkel. Dit baat 'n mens dan ook nie om andersom te redeneer nie, sepies is hier om te bly—en ek het drie belangrike argumente waarmee ek my bewering wil staaf.
In die eerste plek leer die geskiedenis ons dat mense altyd graag van die lotgevalle van ander mense in stories wil verneem. 'n Geslag of twee gelede, toe daar nog geen televisie was nie, het Suid-Afrikaners saans vasgenael gesit voor die radio wanneer Die Duplooys van Soetmelksvlei uitgesaai is. Die ouer mense vertel my ook van sulke radio-sepies soos Liefdeslied en ander wat bedags aangebied is en hope mense laat lag en huil en in vervoering gehad het.
In die tweede plek is sepies hier om te bly omdat mense daarin ontvlugting soek van die daaglikse spanninge. In die halfuurtjie waarin hulle kyk na die wedervaringe van ander mense in 'n wêreld buitekant hul eie, word die stres en geworstel van hul eie bestaan net so effens vergeet.
Ten derde sal mense altyd sepies wil hê omdat hulle hulself daarheen verplaas en as't ware deel word van die kammaland. Die sepieskryfster Karen Hart, gewese redakteur van die tydskrif TVPlus, het op 'n keer in die tydskrif Sanlamklub in 'n interesssante artikel juis na hierdie soort sielkundige verplasing verwys. Dit lyk of dit in die menslike aard is om ewig antwoorde en vervulling te soek in die sfere van die denkbeeldige—om daarin op te gaan en self soos die houtkapper te word wat Rooikappie se ouma van die wolf gered het.
En daarmee dink ek dat ek my saak gestel het dat die mens nie moeg sal raak vir sepies nie. Op stuk van sake is hulle maar net 'n voorsetting van die sprokies wat eeue gelede saans om kampvure of waar ook al vertel is.
Eergister se Sneeuwitjie en Pinocchio skuil dus vandag nog in Isidingo, The Bold and The Beautiful en 7de Laan en sal maar altyd weer in 'n nuwe sepie-gedaante ontpop namate die tegnologie vorder.
My geliefde Afrikaans
—'n kort praatjie vir 'n jong leerder in die laer grade
EK praat Afrikaans omdat ek my taal liefhet. Ek praat Afrikaans omdat hy so lekker-lekker op my tong lê. Afrikaans is net so 'n deel van ons land as die Karoo se bossieveld of die goud van Gauteng. Die taal is mos in Suid-Afrika gebore—hier waar dit ontwikkel het uit die taal Nederlands wat die mense voorheen hier gepraat het.
Sekere taalmense is vandag baie bekommerd dat Afrikaans nie meer baie lank gaan bestaan nie. Hulle sê ons sal op die ou end maar almal Engels praat in ons land. Hulle wys 'n mens daarop dat Engels tog die een taal is wat regoor die wêreld gepraat word. Dan sê hulle beterweterig: Oor 'n klompie jare is Afrikaans heeltemal dood.
Ek stem nie saam nie. Sulke mense hou nie hul ore oop nie. Hulle hoor nie of hulle WIL nie hoor wat om hulle aangaan nie. Elkeen wat luister, sal weet hoe op en wakker en LEWEND die Afrikaanse taal is.
Rondom my hoor ek gereeld Afrikaans in al sy mooiste, blinkste woorde en elke aand gaan slaap ek gerus dat my Afrikaans veilig voortleef in ons harte en monde.
Die toekoms in Suid-Afrika
(vir 'n leerder in die laer grade)
IS JY OF ek onder daardie mense wat sommer net wil weghol? Daardie mense wat sê daar kan nooit 'n mooi toekoms vir hierdie land wees nie?
Ek hoop nie dis soos jy voel nie, want ek voel beslis nie so nie. Ek dink daar wag 'n wonderlike toekoms as ons net wil leer om daarvoor te werk.
Goed, daar is verskriklik baie verkeerde dinge in Suid-Afrika. Mense word helder oordag in die strate beroof. Kindertjies word mishandel. Mense vermoor mekaar koelbloedig.
Maar ons woon ook in 'n land met die meeste goud op aarde en soveel pragtige geleenthede dat 'n mens nooit kan ophou om daaroor te praat nie. Ons woon in 'n land van melk en heuning... byna soos die Bybel se Kanaän... as ons net om ons wil kyk en leer om ook die duisend goeie dinge raak te sien.
Almal sal net goed moet leer verstaan dat niks met roof en steel en bakhand-staan bereik kan word nie. Glo my, ek dink daar wag 'n blink toekoms op Suid-Afrika. Laat ons net onthou dat ons die moue moet oprol en dat ons self moet help om alles blink te vryf. Want niemand anders gaan dit vir ons doen nie. Ons wonderlike toekoms lê in ons eie hande!
Hoekom seuns en meisies verskillend behandel moet word
'n Redenaarspraatjie oor geslagsgelykheid en
hoe ons hierdie term eintlik moet verstaan
MOET seuns en meisies verskillend behandel word? Ek sê ja. En ek sê dit met groot oortuiging, hoewel miljoene meeste mense blykbaar nie met my sal saamstem nie. Die rede is dat daar in die moderne samelewing soveel klem op geslagsgelykheid geplaas word.
Maar laat my verduidelik waarom ek so stroom op swem teen die openbare mening.
Natuurlik moet die regte van kinders nie misken word sover dit hul ras, nasionaliteit, vermoëns en, ja, ook hul geslag aangaan nie. In daardie opsig moet seuns en meisies NIE verskillend behandel word nie.
Kortom, 'n mens moet almal met dieselfde respek en gesindheid van omgee benader... elke man en vrou, seun en meisie, ongeag hoe dié lyk, hoe hy of sy grootgeword het of wat die persoon se gewaande status ook al is op hierdie aarde waarop ons woon.
Indien ons meisies en seuns egter nie verskillend behandel nie, wat sal gebeur? Ons sal 'n soort uniseks-gemeenskap kweek waarin die twee geslagte geen flenter omgee oor wie in beheer van wat is nie. En wanneer daardie meisies en seuns self ouers word, sal daar geen moeder- of vaderfiguur in die huis wees nie, maar net twee vaal en vervelige "eenslagtiges" wat ewe moederlik en vaderlik kan wees, net soos die situasie vereis.
Hoeveel verwarring skep dit vir nie vir kinders nie. En watter bedroewende toestand sal dit nie wees nie. 'n Mens kan jou die gevolge voorstel. Op sy ergste kan vroue straks begin vra dat wetenskaplikes 'n metode moet vind om mans ook swanger te laat word. Só kan die "las" van kindergeboortes mos gelykop tussen die geslagte verdeel word!
Maar presies hoe, kan u miskien vra, dink ek dat meisies en seuns verskillend behandel moet word?
Ek dink die tradisionele rolle van seuns en meisies moet baie meer beklemtoon word.
Net soos meisies nie aangemoedig sal word om hul "man" in die bokskryt of op die rugbyveld te staan nie (wel, meestal nie), só moet die jong dames nie aangepor word om die seuns in elke liewe faset van hul jong gemeenskap aan te vat nie.
Meisies moet natuurlik nie opgevoed word om nederige onderdaniges te wees nie—allermins—maar hul vroulikheid moet gerespekteer en aangemoedig word, en hulle moet leer dat dit lofwaardig is om vroulik te wees.
Daarteenoor moet seuns as seuns behandel word en nie soos ontmande lammetjies of kapaters wat nooit in die lewe hul fisieke krag mag wys nie.
Vive la différence, sê die Franse mos. Ja-nee, lank lewe die verskil!
Jou toekoms in die sterre? Nooit!
'n Redenaarspraatjie teen sterrewiggelary
JA, KOM laat ons toegee... dit wil mos vir my ook so lyk. Dit kom my voor of sekere mense wat saam in sekere maande van die jaar gebore is, soms nogal taamlik eenderse geaardhede kan hê.
Maar, indien dit inderdaad so is, my genugtig, moet daar immers nugter wetenskaplike verklarings daarvoor wees. Vergeet van die onsinnigheid dat die sterre en planete daarvoor verantwoordelik is—dat hulle die lewe op aarde so dramaties kan beïnvloed soos die teekoppielesers en handpalmkykers en kwansuise "ontleders" van die sterre wil beweer.
Neem nou maar byvoorbeeld die sogenaamde Gemini-mense. Wie weet, dalk het hul eenderse inborste eintlik maar net te doen met menslike bioritmes, of so iets. Word die bioritmes telkens met die koms van die winter op dieselfde manier in menslike embrio's gevorm? En beïnvloed die ritmes die psige sodanig dat dit 'n soortgelyke stempel op die karakter laat van 'n ieder en 'n elk wat in Junie gebore word?
Of miskien is die eendershede van die verskillende verjaarmaand-genote die gevolg van iets heeltemal anders wat iemand nog moet ontdek. Maar kan die planete en die sterre dit veroorsaak? Aikôna, dit kan ek eenvoudig nie glo nie!
Die maan is so naby aan die aarde dat sy swaartekrag-invloed seker biljoene kere groter is as dié van die nietige dwergplaneetjie Pluto op sy eensame wentelbaan doer in die buitewyke van ons sonnestelsel.
En die son en die maan laat darem die getye op die aarde ontstaan, en dalk beïnvloed hul swaartekragte ons ook op duistere maniere waarvoor daar eenvoudige fisies-biologiese verklarings kan wees wat net nog nie opgespoor kon word nie. Party mense voel hoeka of hulle soos wolwe wil huil as die maan die aand vol is!
Maar die einste dwergplaneet Pluto bied kritici van die kammakastige astrologiese "wetenskap" deesdae interessante skietgoed in hul pogings om die dwaalweë van die sterrewiggelary te weerlê.
Pluto is maar eers so onlangs as in 1930 ontdek, dadelik as 'n volbloed-planeet aanvaar, en daarna het die sterrewaarsêers hom natuurlik ook ewe gerieflik betrek om hul kaarte van die menslike wel en weë te trek.
Wie weet hoeveel voorspellings en kwasi-berekeninge is gedoen op grond van die aanname dat, sê, Pluto en Jupiter se bane gekruis het of dat Mercurius, Uranus en Venus en Pluto in 'n lyn staan. Of hoeveel uitsprake gelewer is dat 'n mens só en só 'n karakter het omdat Pluto in die presiese maand en jaar van jou geboorte deur die gesternte van die Suiderkruis of die Malteserpoedel of wat ook al beweeg het.
Maar toe kom die geleerde mense 'n klompie jare gelede agter dat die raaiselagtige Pluto wat hulle vir 'n groterige planeet aangesien het, in der waarheid die samegestelde beeld van 'n piepklein hemelliggaampie en sy eie maantjie is.
Goeiste! Wat nou? Sterk wetenskaplike agitasies het natuurlik gevolg totdat Pluto uiteindelik van sy status as volwaardige planeet gestroop is en vandag net bekend staan as 'n dwergplaneet. Trouens, Pluto is so klein dat ons eie maan en die grootste mane van die planete Jupiter en Saturnus groter is as hy.
Wat sê dit alles vir ons van die astroloë se Plutoniese voorspellings? Hulle het al die tyd hul fortuinvertellery gebaseer op 'n "planeet" wat nie naastenby die naam planeet werd nie!
En die sterre dan? Kan die sterre op hul beurt ons lewens beïnvloed? Nee, hoegenaamd nie.
Die sterre in die hemelruim is verskriklik ver van ons af. Die heel naaste een (uitgesonderd ons eie son wat natuurlik ook 'n ster is) se lig neem, as ek dit reg het, meer as vier jaar om ons te bereik. Vergelyk dit met ons son se lig wat ná slegs agt minute by ons aankom—teen 'n snelheid van sowat 300 000 km per sekonde.
Watter uitwerking, vra ek jou, kan die ontsettend verafgeleë sterre op ons geaardhede en ons samestellings hê? Die lemoen daar in my skooltas of die tennisraket in die laai moet, indien enigsins, 'n onberekenbaar groter fisiese invloed op my uitoefen as die sterre doer ver in die astronomiese verskiet!
Nee, asseblief, mense, as julle nie wil glo dat sterrewiggelary toon hoe geslaag die belyers van sekere vreemde godsdienste met hul "sendingwerk" onder ons was nie, besef dan ten minste dat die "sterretekens" nie iets kan wees waarmee enige sober, denkende mens hom behoort te vermoei nie.
Dis eintlik 'n jiggie affêre, om die minste daarvan te sê. Maar al wat 'n mens is, glo dit mos deesdae soos evangelie...
Kos en dissipline
'N MENS se mond is darem maar 'n wonderlike ding. As 'n mens daarmee praat, moet jy keer dat jy nie liederlike dinge daarUIT laat kom nie. En as jy daarmee eet, moet jy weer sorg dat jy nie liederlike dinge daarIN laat beland nie!
Met liederlike dinge in kos bedoel ek daardie kosse wat nie gesond vir 'n mens is nie. Dis nou dinge soos te veel lekkergoed. Of spyse soos vetterige hamburgers en spierwit witbrood en al sulke nare onheilighede.
Maar selfs met gesonde kosse moet 'n mens versigtig wees as dit kom by hoeveel daarvan jy eet. As jy elke dag 'n hele bruin brood verslind, sal jy sommer gou-gou vet genoeg wees om nie soggens skool toe te loop nie, maar skool toe te rol!
Die wagwoord as dit by kos en eet kom, is dus altyd DISSIPLINE. Ons moet reg eet en ons kan goed eet, maar ons moenie elke keer eet asof ons nooit vorentoe weer 'n krieseltjie kos in ons borde gaan ontvang nie.
Mense wat geen dissipline ken as dit by eet en drink kom nie, word vrate genoem. Ander woorde vir hulle is gulsigaards of brassers of fuiwers–selfs gulsbekke of gulssakke.
Die beste is dus om jou mond toe te hou soveel as wat jy moontlik kan. Aan die een kant sal jy dan nie so maklik dinge sê wat jy nooit gesê moes gewees het nie. En aan die ander kant sal jy nie soveel dinge deur jou keelgat laat gaan wat eintlik nooit as te nimmer in jou maag moes geëindig het nie.
Ja-nee, alles kom maar neer op dissipline.
En ek is self nou gedissiplineerd genoeg om een ding baie goed te weet: dit is dat dit tyd vir my geword om dadelik op te hou praat! (Die spreker of spreekster gaan sit skielik en hou die hand betekenisvol voor die mond.)