• Prinsdom Wallachië
• Prinsdom Moldowa
• Prinsdom Transsilvanië
• Koninkryk Roemenië
• Volksrepubliek Roemenië
19 518 117 (59ste)
$541,807 miljard (40ste)
$27 753 (54ste)
$244,158 miljard (46ste)
$12 507 (57ste)
MOI (2017) 0,811 (52ste) – baie hoog
Gini (2015) 35,9 – medium
Klimaatsones in Roemenië volgens die Köppen-klimaatklassifikasie
Roemenië is in die suidooste van Europa geleë en beslaan ’n oppervlakte van sowat 238 397 km². Die Roemeense grense word deur hoofsaaklik twee riviere gevorm: die Donau in die suide en die Proet in die ooste.
Roemenië word in die noorde begrens deur Oekraïne, in die ooste deur Moldowa, Oekraïne en die Swartsee, in die suide deur Bulgarye, terwyl Serwië en Hongarye in die weste lê. Roemenië beslaan dele van die historiese gebiede Banat, Dasië, Dobroedja, Moldawië, Transsilvanië en Walachye. Die noordelike en sentrale deel van dié land word gekenmerk deur die Karpate.
Die land het ook 'n kusstrook aan die Swartsee (245 km). Kenmerkend vir die Roemeense landskap is die groot boog wat die Karpate, 'n middelgebergte uit die Tersiêr, vorm, en die heuwels en plato's, met laagvlaktes langs die groot riviere.
Tiperend vir die Karpate is die baie bergmassiewe wat deur riviervalleie van mekaar geskei word. Roemenië het 'n gematigde klimaat van koue winters en warm somers. Die gemiddelde jaartemperatuur wissel van noord na suid tussen 7 en 11 °C. Die neerslag wissel baie.
Dit reën min by die kus, terwyl dit in die Karpate gemiddeld tot 1 400 mm per jaar reën. Byna al die Roemeense riviere mond uiteindelik in die Donau uit, deels via die Tisza, waarin die riviere dreineer wat in die Karpate ontspring (onder meer die Mures en Somes). Die riviere suid van die Transsilvaniese Alpe, die Jiu, Arges, Prahova en Ialomita, vloei direk na die Donau.
Die Oltetrivier ontspring in die middel van die Karpate en vloei deur die Transsilvaniese Alpe. Die Siret en Proet word uit die oostelike deel van die Karpate en uit die Moldawiese hoogvlakte gevoed. Daar is baie mere langs die Donau en lagunes agter die kuslyn. ’n Probleem van die rivierstelsel is die beheer van die watervlak en oorstromings kom voor. 'n Ander natuurverskynsel wat Roemenië nou en dan teister, is aardbewings.
In 1878 het Roemenië volledig onafhanklik geword. Roemenië was van 1881 tot 1947 'n koninkryk. In 1948 het Roemenië 'n Kommunistiese staat geword.
Die regering en ekonomie word vervolgens geskoei op die model van die Sowjetunie. Sedert 1960 het die Roemeense leiers hulle begin distansieer van die Sowjetunie en volg hul eie binnelandse en buitelandse beleid. Roemenië bly egter binne die Sowjet-invloedsfeer. Die ekonomie groei gedurende die tydperk. In 1980 beleef die land 'n insinking en ly sommige Romeniërs honger.
86% van die bevolking is Ortodokse Christene. Daar is ook 'n Joodse bevolking van 7 500 en 21 000 ander inwoners wat verskeie ander gelowe aanhang.
Volgens die Roemeense grondwet is Roemeens (limba română) die ampstaal van Roemenië. Dit is die belangrikste taal in die land en word deur sowat 89,5 persent van die bevolking gepraat. Hongaars (6,6 persent) en Romanes (2,5 persent) is tans die belangrikste minderheidstale. Onder meer as gevolg van die emigrasie na Duitsland het die Duitse taal se aandeel tot sowat 0,3 persent gedaal. Daar is 'n klein Poolssprekende minderheid in die Boekowina, terwyl in die Banat en die noordweste van Transsilvanië ook Slowaaks gepraat word. Ander minderheidstale is Oekraïens (0,3 persent, in die Boekowina en Maramoeresj), Turks (0,2 persent, Dobroedsja, Russies (0,2 persent, veral in die Donaudelta), Tartaars (0,1 persent, Dobroedsja) en kleiner tale (0,3 persent). Die aandeel Roemeenssprekendes neem geleidelik toe.
↑ (ro) "Romanian 2011 census (final results)" (PDF). INSSE. Besoek op 3 Julie 2019.
↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 (en) "Romania". Internasionale Monetêre Fonds. April 2019. Besoek op 3 Julie 2019.
↑ (en) "2018 Human Development Report" (PDF). United Nations Development Programme. 2018. Besoek op 3 Julie 2019.
↑ (en) "Gini Index". Wêreldbank. Besoek op 3 Julie 2019.
Wêreldspektrum, 1982, ISBN 0-908409-65-6, volume 24, bl. 37
(en) "Romania". Encyclopædia Britannica. 11 Oktober 2016. Besoek op 3 Julie 2019.
Ontsluit van "https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Roemenië&oldid=2019528"
Last edited on 27 Julie 2019, at 08:13