Geregtelike ondersoek kom na Life Esidimeni-tragedieŉ Formele en gesamentlike geregtelike ondersoek gaan gehou word oor die Life Esidimeni-tragedie wat die lewens van minstens 144 mense geëis het. Adv. George Baloyi, waarnemende direkteur van openbare vervolging in Noord-Gauteng, het na deeglike oorweging besluit die geregtelike ondersoek sal voor ŉ regter in die hooggeregshof in Pretoria gehou word. Die besluit volg na die arbitrasieverhoor na die Life Esidimeni-tragedie wat ingestel is na aanleiding van aanbevelings deur die gesondheidsombudsman. Dié verhoor, onder leiding van oudadjunkhoofregter Dikgang Moseneke, is in Maart verlede jaar afgehandel en het bevind dat regeringsamptenare strydig met wetgewing opgetree het toe hulle die Life Esidimeni-kontrak beëindig het en pasiënte na NRO’s verskuif het sonder om hul welstand en gesondheidstoestand in ag te neem. Die Nasionale Vervolgingsgesag (NVG) het in April 2017 144 dossiere rakende die Life Esidimeni-tragedie ontvang en Baloyi het ŉ span van vier ervare advokate aangestel om saam met die ondersoek te werk om meer inligting te kry en ŉ sterk saak op te bou. Die 144 dossiere is in een dossier saamgevat. “Dit het tydens die proses aan die lig gekom dat die getuienis tans tot ons beskikking, nie voldoende is om oorsaak van dood te bewys nie, en ook nie genoeg is om ons te help om die optrede van verskillende rolspelers aan die uiteindelike sterftes te koppel nie,” het Hurbetin Phindi Mjonondwane, NVG-woordvoerder, gesê. “Dit is met hierdie bevindings en feite van die saak in die geheel dat die staat ’n beslissing moes neem of ’n prima facie-saak gemaak kon word wat vervolging kan regverdig. Daar is tot die gevolgtrekking gekom dat die saak vir ’n geregtelike ondersoek verwys sal word.” Jack Bloom, DA-woordvoerder oor gesondheid in Gauteng, het gesê hulle is bekommerd dat die NVG sê hy het nie genoeg bewyse vir suksesvolle vervolging in die stadium nie. “Ons hoop egter dat die geregtelike ondersoek gronde aan die lig sal bring vir klagtes van moord en strafbare manslag teen beamptes van die gesondheidsdepartement en die NRO’s waar mense dood is.” Klagtes van korrupsie, bedrog, diefstal, oortredings van die Wet op Geestesgesondheid en die uitreiking van onwettige lisensies aan NRO’s moet volgens Bloom ook oorweeg word. “Ons moet verantwoordbaarheid sien vir die volle omvang van oortredings in hierdie aaklige saak.” Philip van Staden, die VF Plus se woordvoerder oor gesondheid, het die aankondiging van ŉ geregtelike ondersoek verwelkom. “Die VF Plus het twee weke gelede tydens ŉ sitting van die parlementêre portefeuljekomitee oor gesondheid, die komiteevoorsitter versoek om die kollig opnuut te laat skyn op die voorval en om dit terug te plaas op die agenda van die komitee.” Die doel van die versoek was in die eerste plek om te verhinder dat ŉ soortgelyke voorval weer plaasvind, aldus Van Staden. “Die VF Plus het ook sedert die voorval herhaaldelik gesê hy sal aanhou om aan te dring op geregtigheid sodat die persone wat vir die tragedie verantwoordelik was, verantwoording kan doen vir hul dade en die straf kry wat hulle toekom. Die VF Plus is bly dat geregtigheid nou gaan geskied.”