Die Griekwa Nasionale Independente Kerk, Kokstad – Afrikanergeskiedenis
Die Griekwa Nasionale Independente Kerk, Kokstad
Adam Kok se Laer, Kokstad
In die middel van Kokstad, in Hoofstraat, is hierdie stewige ou Griekwa-kerkie met sy kasteelagtige toring geleë.
In die jare 1861 tot 1863 het die groot trek van Griekwas van Philippolis in die Suid-Vrystaat na Griekwaland-Oos plaasgevind. By hulle aankoms in die nuwe beloofde land het hulle aan die voet van Mount Currie laer opgeslaan en hierdie "Ou Laager" was tien jaar lank hul hoofsetel. In 1869 besoek die sendeling eerw. William Dower hulle. Op versoek van Adam Kok om hom as sendeling onder die Griekwas te kom vestig, stem hy toe mits hulle 'n behoorlike dorp aanlê en daarheen verhuis. Hy help met die keuse van die terrein vir die dorp Kokstad en keer daarna terug na Uniondale om sy gesin te gaan haal.
In Mei 1870 was Dower in Kokstad terug en hy het dadelik met die bou van 'n pastorie en kerk begin. Hierin het hy die daadwerklike steun van die hoofman, Adam Kok, gehad. Die 12 diakens van die kerkraad het 100 vragte klippe gebreek en gratis op die terrein, wat vir die kerk gereserveer was, gelewer. Dower was argitek, aannemer en timmerman en die werk het oneindig stadig gevorder. Uiteindelik op 20 Mei 1877 is die nuwe kerk ingewy, hoewel dit nog nie heeltemal voltooi was nie.
In dieselfde jaar het die Griekwa-kerk ook 'n onafhanklike genootskap geword. Eerw. Dower was 'n sendeling van die Londense Sendinggenootskap, maar hierdie Genootskap het weens gebrek aan fondse nou besluit om sy werksaamhede in Griekwaland-Oos te beëindig. Die Griekwas het dus besluit om hulle verbinding met die Londense Sendinggenootskap te verbreek en hulle het hul eie Kerk die Griekwa Nasionale Independente Kerk gestig. Dower het as sendeling van die Londense Sendinggenootskap bedank en die eerste predikant van hierdie Kerk geword. Die kerkgebou deur hom met soveel moeite gebou, het die hart van hierdie Griekwa-kerk geword, en staan tans nog as 'n monument vir 'n "nasie" wat aan die verdwyn is.
Foto: Griekwa Nasionale Independente Kerk • W. Dower : Early Annals of Kokstad — Staatsargief, Kaapstad
Bron: Oberholster, J.J. 1972. Die Historiese Monumente van Suid-Afrika. Kaapstad: Die Kultuurstigting Rembrandt van Rijn, pp. 171-172.