Frank Coetzee - Invloed Van Emosionele Mishandeling
As jou mees fundamentele verhoudinge emosionele misbruik insluit, sal daardie misbruik jou pogings om gesonde, positiewe verhoudings met jouself, ander en God, belemmer. Dit is egter moontlik om intimiteit in jou kernverhoudinge te herstel, deur begrip vir en aanvaarding van jou ware self.
Verhoudinge met ander is bedoel om ons ondersteuning, 'n ervaring van behoort-aan en eenheid, geborgenheid, lewensvervulling en rustige saamwees, te bied. As daar mishandeling in 'n verhouding is, word hierdie behoeftes nie vervul nie. Slagoffers van mishandeling het gewoonlik 'n misvormde beeld van wat 'n goeie verhouding is. Omdat ons geneig is om die bekende te soek, is dit nie vreemd dat vroeër mishandeling ons feitlik lei na 'n huidige of toekomstige misbruik-verhouding nie. Die effek van mishandeling in 'n verhouding kan wyer as net die betrokke verhouding strek en uitkring na familie, vriende en kollegas.
Verhouding met self
Hoe jy oor jouself voel, is die basis van jou verhouding met jouself. As jy goed voel, is jou verhouding met jouself ondersteunend en gebaseer op realistiese verwagtinge. As jy vals boodskappe a.g.v. mishandeling geglo het, is jou verhouding met jouself bederf deur selftwyfel, skuld en frustrasie – hierdie valsheid is geweldig skadelik. Jy kan nooit in jou alleen-tye in vrede met jouself wees nie.
Verhouding met lewensmaat
Misbruik in die gesin van oorsprong het sterk negatiewe invloed op verhoudinge binne jou huidige gesin sowel as jou kinders se toekomstige verhoudings. Een van die manifestasies van mishandeling is dat die slagoffer begeer om iemand te vind wat net soos die misbruiker in jou kinderjare is. Dit is nie logies nie, maar dit maak op emosionele vlak sin: verhoudinge kan onseker wees, iemand anders se optrede is onvoorspelbaar. As die misbruiker in die slagoffer se lewe van die teenoorgestelde geslag was, kan die slagoffer gevolglik kies om n soortgelyke huweliksmaat te hê, ter wille van die voorspelbaarheid en bekendheid (dit skep 'n vals sin van sekuriteit) van die gedrag. Dit het 'n volgende misbruik-verhouding tot gevolg.
Intimiteit beteken dat 'n ander persoon in jou privaat wêreld deel kry. Alhoewel dit geassosieer word met fisieke nabyheid, is ware intimiteit 'n emosionele band en 'n diep verbintenis. Die slagoffer van mishandeling se vermoë om diep emosionele bande te smee, is versteur. Omdat misbruik gewoonlik binne 'n naby-verhouding in die verlede plaasgevind het, benader die slagoffer enige intimiteit met agterdog en vrees. Wanneer 'n verhouding wel 'n kans gegee word, laat die slagoffer dit nie toe om dieper as die oppervlak te vorder nie, om die moontlikheid van seerkry te vermy; intimiteit is net eenvoudig nie die risiko werd nie. Die hart van die vermoë om intiem te verkeer is vertroue. Daar is nie ruimte om weg te kruip nie. As wantroue op seksuele terrein voorkom, spoel dit outomaties oor na ander areas van die verhouding.
'n Verdere newe-effek van emosionele mishandeling, is perfeksionisme. Dit is 'n obsessiewe behoefte om alles altyd perfek te doen. Dit kan by die perfeksionis geweldige woede, of apatiese ongeërgdheid ontketen as die standaard nie bereik word nie. Perfeksioniste plaas hulself permanent onder geweldige druk. As dinge nie presies op peil gebeur nie, beleef hulle groot ontevredenheid met hulleself en met ander. Enige iemand naby word betrek by die ramp. Die slagoffer se lewensmaat is die een wat die spit afbyt omdat hy/sy die slagoffer se seer wêreld betree.
Een van die mees algemene reaksies van emosionele misbruik, is hipersensitiwiteit. Die slagoffer is oorsensitief vir enige opmerking of aksie, wat moontlik as negatief geïnterpreteer kan word. Jy het geleer om dit te verwag. Jy soek die negatiewe en kry dit gewoonlik selfs in iets positiefs. Die reaksie by die slagoffer is gewoonlik totaal buite verhouding. Die woede wat uitgeleef word, is nie net teen die huidige situasie (veronderstelde situasie) nie, maar ook teen die seer van die verlede. Jou skuldgevoel is allesomvattend: "Wat hulle gesê het, was so waar, dit was jou hele lewe lank waar, hoekom sal jy dit nog wil ontken? Jy is sleg, jy is niks, hoekom weer probeer?"
Hierdie emosionele reaksies is 'n absolute werklikheid vir die slagoffer. Die lewensmaat mag moontlik geen verwysingsraamwerk vir hierdie sterk reaksies hê nie en verstaan net so min as wat die slagoffer verstaan. Dit dra by tot spanning en verwarring binne verhoudinge.
Jou geestelike verhouding
God is die absolute hoër gesag. Die misbruiker in die slagoffer se lewe is gewoonlik ook iemand van hoër gesag – 'n volwassene of man. Slagoffers ontwikkel dikwels 'n natuurlike vrees vir enige vorm van gesag, insluitende geestelike gesag. Reaksie op hierdie vrees kan twee rigtings inneem: die slagoffer kan enige vorm van gesag verwerp, veral geestelik. Andersins kan die slagoffer totaal oprank teen 'n volwasse gesag wat ekwivalent staan in vergelyking met die misbruiker.
As alle gesag verwerp word, kan die slagoffer baie moontlik godsdiens verwerp. Christelike geloof erken God as die hoogste gesag en die mens rig sy lewe in volgens God se wil. 'n Rigiede, oorheersende verhouding met 'n gesagsfiguur mag dit vir die slagoffer uiters moeilik maak om vrywillig onder God se gesag te staan.
Die teenoorgestelde is om juis 'n geloofsgroep te soek wat 'n baie streng, oorheersende rol in die deelnemers se lewens speel. Hierdie tipe kultusse het gewoonlik 'n baie charismatiese sentrale figuur wat feitlik as 'n god – of verteenwoordiger van God – geag word. Hierdie figuur trek diegene wat behoefte het aan 'n gesagsfiguur wat vir hulle voorsê wat hull moet doen, dink en hoe hulle moet leef, hy/sy gee aan die "onderdane" betekenis en sekuriteit in hul lewens.
Dit kan die moeilikste verhouding wees om te hanteer, omdat so baie van jouself as ouer in jou kinders opgesluit kan wees. As ouer kan jy onbewustelik onthou hoe jy as kind grootgeword het en kan jy maklik oorkompenseer vir die verlies wat jyself as kind ervaar het. Dit kan probleme in jou verhouding met jou kinders veroorsaak. In hierdie verhouding is dit maklik vir die slagoffer-ouer om self weer 'n misbruiker te word – in herhaling van dieselfde patroon, of in die uitoefening van die teenoorgestelde uiterste.
Die teenoorgestelde van 'n verhouding, is isolasie, wat gewoonlik gebeur wanneer 'n persoon onbevoeg voel om 'n verhouding te hanteer. Dit mag lyk asof die persoon in depressie verval. In werklikheid onttrek die persoon hom-/haarself, om enige moontlikheid van verdere seerkry te vermy. Die slagoffer voel meer gemaklik, veilig en in beheer as hy/sy alleen is.
Vir stimulasie en 'n gevoel van kontak, draai die slagoffer na aktiwiteite soos televisie, video-speletjies en die internet. Die televisie veral gee die slagoffer die geleentheid om veral deur dramas en sepies, vir jouself oor en oor te bewys dat menseverhoudinge net moeilikheid en seerkry inhou. Met rekenaarspeletjies kan die speler word wat hy wil en kan hy 'n ander identiteit aanneem. Op die internet is enige iets aanvaarbaar. Jy kan al die inligting denkbaar kry, sonder om hoegenaamd met mense in kontak te kom.
Wanneer 'n slagoffer van emosionele misbruik wel 'n verhouding met iemand waag, is hulle baie versigtig. Hulle onttrek van tyd tot tyd in 'n vermydingsaktiwiteit, veral wanneer hulle voel dinge raak te intiem. Uiteindelik is al hierdie aktiwiteite se kernbestanddeel, beheer – die televisie het 'n afstandbeheer, video- en rekenaarspeletjies het beheersentrums, muis en toetsbord vir die rekenaar/sleutelbord waaraan sleutels gehang word. Almal kan afgeskakel en beheer word na willekeur.
Oordadig toegeeflikheid of passiwiteit.
Sommige slagoffers begeer 'n verhouding ten alle koste. Hulle is bereid om die koste te betaal deur oordadig toegeeflik of passief te wees. Hulle vind verhouding waardevol, omdat dit aan hulleself bewys dat hulle 'n verhouding met iemand anders waardig is, in weerwil teenoor wat mense jou in die verlede wysgemaak het. Hulle sal letterlik enige iets doen om die ander persoon tevrede te stel, net solank die persoon hulle liefhet. Hulle vrees dat wanneer hulle nee sê, dit die verlies van die maat se liefde tot gevolg gaan hê.
Oordadige toegeeflikheid kan nie baie lank volgehou word nie en die persoon gee oor aan passiwiteit. Passiewe mense hou hulle persoonlik grense geheim, uit vrees en emosionele misbruik verplaas en vernietig hierdie grense.
Tyd vir heling
Verhoudings is 'n bousteen van gesonde lewe. Verhouding met self en veral met God. Lewenskwaliteit word verbeter deur gesonde verhoudings met ander mense. Genesing kan plaasvind wanneer die slagoffer begin om gesonde verhoudinge wat die drie basiese behoeftes (begrip, aanvaarding en bevestiging) ondersteun, met die self, met God en ander mense te soek.