Nuuskommentaar: Om te té te wees | Die Nuus in Afrikaans - Koerant.co.za
Nuuskommentaar: Om te té te wees
Die keer is die twee vegters in die hoeke die staatsregkenner, prof. Pierre de Vos, en in die ander hoek, die skryfster Marie Heese.
Of dan, Peertjies de Vos en Oumatjie Heese.
Word die politiek-wetenskaplike, die politiek-sosiologiese, die opvoedkundige en die antropologiese wetenskappe holisties in die debat ingeklits, staan diegene in die De Vos-dampkring betreklik naak.
Negrofilisme, kan op verskeie maniere gedefinieer word maar ‘n gewilde, eenvoudige is: “’n vreemde, oordrewe liefde van blankes vir die swart rasse.”
Die HAT beskryf dit meer klinies as ‘n persoon wat besonder toegeneë is teenoor Negers.
In Suid-Afrika het die persepsie oor negrofilisme regstreeks voortgespruit uit die denkrigtings van ‘n groep Franse filosowe met as grondslag die gedagte van die edele barbaar, wat hier beslag gekry het in die persone van sendelinge soos Reid, Van der Kemp en dr. John Phillips. Piet Retief maak in sy manifes wat in die Graham’s Town Journal geskryf is ook melding van die rol van die sendelinge: Ons kla oor die ongeregverdigde blaam wat daar op ons gelê is deur belanghebbende en oneerlike persone onder die dekmantel van godsdiens, persone wie se getuienis in Engeland geglo is tot uitsluiting van alle bewysmiddele in ons voordeel; en ons voorsien as gevolg van hierdie vooroordeel niks anders nie as die totale ondergang van die land.
Negrofilisme kom ooreen met die begrip van feminisme in die konteks van vroueregte – ‘n ingesteldheid waar dit wil lyk of dié mense eers tevrede sal wees as vroue meer gelyk is as mans. ‘n Belangrike verskil is egter dat feministe gewoonlik self vroue is, terwyl negrofiliste gewoonlik blank is, dikwels gedryf deur ‘n skuldgevoel eerder as om ‘n element van inhaligheid te openbaar. Omdat negrofiliste byna altyd self min gevaar loop om weens hul welvaart, beroepsposisie of ander faktore wat hul welvaart beïnvloed, skade deur hul filosofie te ly, word hulle dikwels as baie naïef voorgehou. Sonder om te suggereer dat De Vos self ‘n negrofilis is, verwys hy lesers in reaksie op Heese se aanval gou na die data wat die akademikus-ekonoom, prof. Sampie Terblanche versamel het en versprei. Prof. Terblanche se posisie is ook geïnsuleerd van dit wat hy bepleit.
Ten slotte is negroflisme dikwels paternalisties, en as sodanig eintlik vernederend teenoor swart mense omdat dit ‘n gebrekkige eie vermoë impliseer.
As De Vos en geesgenote voel hierdie instansies was of is verkeerd, beteken dit in wese dat hulle meen die grondwet is gebrekkig omdat Malema juis in terme van die oortreding van die grondwet, en deur gebruik te maak van die grondwet en die voortspruitende meganismes, aangekla is.
Deur Afrikaansprekendes die geleentheid tot moedertaalonderrig te ontneem, word hul pretasiekanse beperk, en hul regte dus geskend. Hiervoor plaas Heese en geesgenote meer as genoeg bewyse op die tafel. Die feit van die saak is dat bykans 60 persent van die Wes-Kaap se bevolking Afrikaanssprekend is, maar dat die ander twee akademiese universiteite in die gebied beide Engelstalig is. Afrikaanssprekendes by Ikeys of die UWK sal beswaarlik op moedertaalonderrig, of selfs die reg om vraestelle in Afrikaans te kan antwoord, aandring.
Die strewe na transformasie plaas die hoër opvoedkundige instellings onder druk omdat dit raskwotas impliseer, en baie, soos De Vos hulle in sy repliek noem, African swart mense ‘n historiese probleem met Afrikaans het.
Dan weer terug grondwet toe, wat nie die terme transformasie, regstellende aksie of kwotas gebruik nie. Dit word meer afgelei uit die beperkings op die gelykheidsbeginsel, en ‘n beperkende maatreël mag nie so uitgelê word dat dit die oorspronklike reg – gelykheid – in effek tot niet maak nie. Om in ‘n omgewing met twee Engelstalige universiteite die enigste Afrikaanse universiteit sy volwaardige aanbieding van Afrikaans te ontneem, is ‘n skending van die hoofreg, en het meer met politiek as die reg uit te waaie.
In hierdie erg onverdraagsame dampkring het die aanslag teen Afrikaans by Stellenbosch ‘n vyeblaar van fatsoenlikheid probeer verwerf. Liberalisme self het skade begin ly, en die rissiepit-kommentator, Rhoda Kadalie het onder meer politieke korrektheid as die diktatuur van die liberalisme beskryf.
Daar is ‘n teenreaksie teen hierdie negrofilistiese denke. Tim du Plessis, nou hoofredakteur van die Nasionale Pers se Afrikaanse koerante, skryf in Maart verlede jaar soos volg in ‘n rubriek: “ ’n Nuwe tydsgees is aan die ontwaak. Mense, gemeenskappe, minderhede, noem maar op, staan op en sê: genoeg is genoeg. Nou vat ons ons regte terug.
“Groepe en instansies uit alle sfere kom in verset teen die versmorende ANC-hegemonie van die afgelope tien jaar. Die Pretorianers veg vir hul stad se naam. Belastingbetalers weerhou dienstegeld uit protes. In die townships is die middele van protes anders, maar die boodskap dieselfde: ons eis die regte wat die staat aan ons verskuldig is. Solidariteit sleep hulle hof toe (en wen) oor die sotlike toepassing van regstellende aksie. ENB is tot ommekeer gedwing oor sy diskriminerende (teen wit mense) hulpskema vir werknemers wat swaar betaal aan kinders se skoolgeld.
Cosatu het sy stem teruggekry ná Polokwane en protesteer luidkeels teen tenderpreneurs. Hy hou aan vra, totaal oneerbiedig, vir leefstyl­oudits vir die ANC se vetkatte.
Oral behalwe by die Universiteit van Stellenbosch (US). Daar gebeur die teenoorgestelde – regte word geabdikeer. Die US se reg om ’n universiteit met ’n Afrikaanse skering en inslag te wees in ’n oorweldigend Afrikaanse gebied word algaande prysgegee. Dit terwyl die Wes-Kaap reeds twee Engelstalige universiteite het. Die res van Suid-Afrika se burgerlike gemeenskap staan op en oefen hul regte uit. Stellenbosch kyk eerder hoe hulle dr. Blade Nzimande, minister van hoër onderwys en die land se laaste oorblywende Stalinis, kan paai en ter wille wees.
Die stutte vir Afrikaans as ’n volwaardige akademiese taal word stelselmatig op Stellenbosch uitgekap. Met die ironiese “uitkoms” dat die universiteit nie meer swart word nie, maar meer Engels, bepaald wit Engels.”