Thule Slot Cylinder - N038 kopen bij HBS
StartpaginaMerk FietsonderdelenThuleThule Slot & OnderdelenThule SlotThule Slot Cylinder - N038	<
Thule Slot Cylinder - N038
Artikelnummer:347846	€ 8,05	Geen voorraad Die mooiste, mooiste maand? Ja, HOOP-maand! | Netwerk24
Deur Lizette Rabe 04 Oktober 2019 07:00
Leer vandeesmaand die simptome van algemene psigiese siektes en herken en erken dit in jou lewensmaat, ’n kollega, of vriende, of ’n niggie, of ’n pa of ma. Of in jouself, skryf Lizette Rabe.
Oktober is amptelik Suid-Afrika se Bewusmakingsmaand vir Psigiese Gesondheid. Foto: iStock
Oktober was nog altyd, in Leipoldt se woorde, ons “mooiste, mooiste maand”. Dis lentetyd, tyd vir ’n nuwe begin. En nou is dit ook amptelik Suid-Afrika se Bewusmakingsmaand vir Psigiese Gesondheid – nie net ’n maand van nuwe begin nie, maar nou ook nuwe HOOP vir almal wat met psigiese siektes saamleef.
Die Suid-Afrikaanse Departement van Gesondheid het vir die eerste keer vanjaar Oktober amptelik as Bewusmakingsmaand verklaar –’n teken van hoe belangrik dit geword het dat ons ook vanuit owerheidsweë die stilte en die stigma moet verbreek.
Jy het waarskynlik depressie ontwikkel as jy vir langer as twee weke
* sukkel om te konsentreer, of sukkel om te onthou;
* moeg en sonder energie is,
* waardeloos, hopeloos, negatief, prikkelbaar en desperaat voel;
en rusteloos voel;
* jy selfs al onwillekeurige selfdoodgedagtes ervaar:
* Maak asseblief onmiddellik ’n afspraak met jou huisdokter.
Ja, ons het nog altyd saam met die Wêreldgesondheidsorganisasie (WGO) op 10 Oktober bewusmaking van die belangrikheid van psigiese gesondheid gekweek. Immers, sonder ’n gesonde funksionerende brein kan daar geen sprake van gesondheid wees nie. Ook die Suid-Afrikaanse Federasie vir Psigiese Gesondheid (SAFMH) het Oktober gebruik om bewusmaking van psigiese gesondheid te kweek. Hulle wou juis ook voorspraak maak dat bewusmaking deel moet wees van Suid-Afrika se Beleidsraamwerk vir Psigiese Gesondheid, en daarmee saam, die sogenaamde Strategiese Aksieplan. Anders beteken al daardie mooiklinkende beleide en aksieplanne absoluut niks nie, want sonder bewusmaking floreer onkunde, en op onkunde floreer stigma. Ook die Departement van Maatskaplike Ontwikkeling het die afgelope paar jaar Desember as Bewusmakingsmaand van Nasionale Gestremdheidsregte verklaar, waaronder hulle ook psigiese gesondheid ingesluit het.
Maar einde verlede jaar is toe sowaar amptelik in ons Staatskoerant aangekondig dat die hele Oktober vanaf 2019 nou Suid-Afrika se Psigiese Gesondheidsbewusmakingsmaand sal wees. Volgens die SAFHM is hulle nie seker hoekom die regering dit gedoen het, en regeringswoordvoerders kon ook nie duidelike antwoorde gee nie, maar daar word gemeen dit volg moontlik op die ombudsverslag van die Life Esidimeni-tragedie waarin 143 mense gesterf het. En, sê Bharti Patel, die nasionale uitvoerende direkteur van SAFHM, daar is “beslis baie druk” op die departement van gesondheid om psigiese gesondheid te prioritiseer, want ja, daar is baie druk, van alle kante, op ons gewone mense en ons psigiese gesondheid.
Ons kan onsself bemagtig deur eerstens te besef dat psigiese gesondheid die waarborg vir fisiese gesondheid is.Foto: iStock
Maar wat beteken bewusmaking, en wat kan ek en jy in hierdie maand van bewusmaking doen? Dis eintlik eenvoudig: kennis is mag. En ons kan onsself bemagtig deur eerstens te besef dat psigiese gesondheid die waarborg vir fisiese gesondheid is. Sonder eersgenoemde kán ’n mens nie optimaal funksioneer nie. Dus: Leer ken die simptome van psigiese siektes, en aanvaar dat dit siektes is, soos ander, en dat hulle nie sal weggaan as jy hulle ignoreer nie. Inteendeel, soos ander siektes, sal hulle erger word.
Die feit dat Oktober nou amptelik ons bewusmakingsmaand is, is ook van belang omdat navorsing wys dat selfdoodrisiko – ironies genoeg – in die lentemaande verhoog. Dus: In die Suidelike Halfrond is daar ’n verhoogde voorkoms van fatale depressie-episodes in ons lentetyd; in die Noordelike Halfrond is dit in hul lente, hoofsaaklik April en Mei.
Baie moet nog gedoen word om die stigma rondom psigiese siektes te verbreek.
Maak dus hierdie Oktober ook jóú maand van ’n nuwe begin. Leer ken die simptome van algemene psigiese siektes soos depressie en angs (sien die kassie), en herken en erken dit in jou lewensmaat, ’n kollega, of vriende, of ’n niggie, of ’n pa of ma. Of in jouself.
Baie moet nog gedoen word om die stigma rondom psigiese siektes te verbreek, maar ons moenie anders daaroor dink net omdat dit siektes bokant ons nek is nie. Inderdaad moet ons juis meer aandag daaraan gee, want ons brein is ons belangrikste orgaan – inderdaad: die enjin van ons bestaan. En om HOOP te omhels, het jy die heel eerste belangrike stap gedoen om oor die afgrond van psigiese siektes te kom, veral as dit lewensbedreigend begin raak. Dis met goeie rede dat selfdoodvoorkoming die WGO se tema vir vanjaar se Bewusmakingsdag op 10 Oktober is, want statistiek dui aan dat te veel mense nie die simptome herken nie en dat die siekte só tot ’n fatale fase kan ontwikkel.
Psigiese siektes neem krisisafmetings aan
Depressie is ’n behandelbare siekte en selfdood ’n voorkombare tragedie. Foto: iStock
Die doel van die WGO se tema is nie alleen om die publiek op te voed oor psigiese siektes nie, maar ook om te help om die stigma wat deur onkunde veroorsaak word, te verbreek – onkunde wat te dikwels daartoe lei dat simptome nie herken word nie. In ’n Amerikaanse studie is bevind dat depressie in tieners tussen 14 en 17 jaar tussen 2009 en 2017 met 60% gestyg het. Onwillekeurige selfdoodgedagtes, selfdood-ideasie genoem, het in sommige gevalle meer as verdubbel. In Mei vanjaar, gedurende die VSA se Psigiese Gesondheidsbewusmakingsmaand, het die voormalige presidentsvrou en kampvegter vir psigiese gesondheid, Rosalyn Carter, gesê ons staan aan die vooraand van ’n wêreldwye psigiese gesondheidsrevolusie, want psigiese siektes is besig om krisisafmetings aan te neem.
Hulp en inligting
Lifeline 24-uur-krisislyn: 0861 322 322
Die boodskap is: Depressie is ’n behandelbare siekte en selfdood ’n voorkombare tragedie. Navorsing wys dat in meer as 90% van selfdoodgevalle depressie die oorsaak was. As die siekte so ver gevorder het dat daardie onwillekeurige selfdoodgedagtes waaroor jy geen beheer het nie, in jou brein begin vorm, moet jy dringend professionele hulp soek. As dit enige ander siekte was, sou jy in die hoësorgeenheid van jou naaste hospitaal opgeneem geword het. Deur bewusmaking kán ons onsself bemagtig teen die mens se wreedste siekte, ’n siekte wat al die stil sluiper genoem is.
Daarom: Maak Oktober die begin van jóú nuwe begin. Breek die stilte, breek die stigma. As jy simptome in jou of iemand anders herken, doen iets daaraan. Boweal: Hou vas aan Hoop. Dit sál beter gaan, want depressie en verwante siektes, soos die verskillende angsstoornisse, ís behandelbaar, net soos ander biologiese siektes. Met die nodige professionele sielkundig-terapeutiese en psigiatries-mediese hulp gáán jy beheer neem oor daardie swart hond. En hom na jóú laat luister, nie andersom nie.
* Professor Lizette Rabe van die Universiteit Stellenbosch het die Ithemba-stigting – ithemba beteken hoop – gestig vir bewusmaking en om navorsing te steun. Die Hoop Hike, ’n staproete van 3,5 of 10 km, en die Hoop Bike, ’n 25 km-bergfietsroete, word vanjaar in die Kaap op 13 Oktober op die Blaauwklippen-landgoed, Stellenbosch, en in die Noorde op 27 Oktober by Van Gaalen’s, Skeerpoort, gehou. Depressie is ’n siekte, nie ’n swakheid nie – kom Loop vir Hoop!
Meer oor: Lizette Rabe | Selfdood | Depressie