Geredigeer deur Sir George E. Cory
Eerwaarde Francis Owen is in 1837 na Zululand gestuur deur die Church Missionary Society in London om ‘n sendingstasie by die kraal van die Zoeloe koning Dingaan te stig. [Dingaan]. Voor 1837 was die American Board Missionary Society van Nieu-Engeland van plan om ‘n sendingstasie te vestig by die koninklike kraal, Mgungundlovu. Dingaan het egter nie die Amerikaanse sendelinge toegelaat om so na aan sy kraal te bou nie, en stuur hul na ‘n ligging vier dae se ry te ossewa. Owen en sy gesin word egter toegelaat om hulself op ‘n koppie bo die kraal te vestig en ‘n vriendelike verhouding ontwikkel tussen die sendeling en die koning. Dingaan is egter meer geïnteresseerd daarin om skietkuns te bemeester as om van geloof te leer.
Die uitbreiding van Westerse kolonisasie kom al nader aan Dingaan se wêreld. Engelse handelaars vestig hulself reeds by Port Natal (vandag bekend as Durban) tydens die heerskappy van sy voorganger, koning Shaka, en kort voor lank baan sendelinge hul weg na sy koninkryk. Die sendelinge kom in klein getalle en word dus nie as ‘n bedreiging gesien nie. In 1837 bereik die Voortrekkers Natal en hulle probeer vas stel of hul leë land suid van die Tugela rivier van bewoon. Hul leier, Piet Retief, ontmoet met Dingaan en is onder die indruk dat Dingaan bereid is om te onderhandel oor grond, met die voorwaarde dat Retief beeste wat van die Zoeloes gesteel is deur Sekonyela, sal terugkry. Retief keer terug na Mgungundlovu in Februarie 1838, vergesel deur ongeveer sewentig mans en dertig diensknegte, met die doel om die onderhandelinge met die koning van die Zoeloes te finaliseer. Op 4 Februarie word ‘n verdrag deur die twee leiers geteken.
“Dingane orders the killing of Piet Retief’s party” by Richard Caton Woodville, Jr
Op 6 Februarie word Eerwaarde Francis Owen deur ‘n boodskapper van Dingaan ingelig van ‘n plan om die Retief-groep te vermoor, maar dat die sendelinge nie beseer sal word nie. Voor Owen Retief kon waarsku, aanskou hy en sy gesin die gebeure op ‘n afstand. In sy dagboek skryf hy dieselfde dag nog wat hy gesien het en hoe hy gevoel het as enigste blanke ooggetuie van die slagting.
Hierdie publikasie bevat Owen se dagboek inskrywings wat in gereeld na die hoofkwartiere van die Church Missionary Society in Londen gestuur is. Die inskrywings begin op 2 Maart 1837 wanneer hy, sy vrou en haar suster in Tafelbaai land, en eindig in November 1854 wanneer hul Kaapstad verlaat om terug te keer na hul tuisland. Hulle vestig hulself by Dingaan se kraal in Oktober 1837 met die doel om ‘n sendingstasie te stig en bly daar tot 11 Februarie 1838, waarna hulle na Port Natal trek. Hy behou kontak met Dingaan tot hy Port Natal in 1839 verlaat. Owen het sonder twyfel een van die bekendste beskrywings van daaglikse lewe in Dingaan se kraal geskryf.
Na hy Port Natal verlaat, bly Owen in Suid-Afrika tot 1854 terwyl hy sy sendingwerk voortsit in ander dele van die land asook in Bechuanaland (vandag bekend as Botswana). Sy dagboek word nou vir die eerste keer in een volume uitgegee, behalwe vir die Bechuanaland afdeling wat herskryf moes word om geskiedenis in te sluit, maar teologie uit te laat.
Sir George Cory was Professor Emeritus van Rhodes Universiteit College and Genoot van die Royal Historical Society, Londen.
admin2020-06-14T09:26:38+00:00July 25th, 1926|