HOOFSTUK9 DIE RIVIERGEBRUIKERS EN DIE POTENSIELE IMPAK OP DIE OEWERPLANTEGROEI EN DIE OLIFANTSRIVIERSISTEEM IN GEHEEL - PDF Free Download
10 downloads 275 Views 4MB Size
En die spilpunt waarom die reaksies draai, is die impak wat die bediening van Jesus op hulle het
1 Markus 1:21-28; 40-45; 2:1-12; 23-27; 3:1-6; 31-35; 7:1-13; Markus begin sy evangelie op dramatiese manier. Jesus word gedoop, versoek en begin pree...
Sabbat in die Bybel. Die Sabbat en die Manna. Die Sabbat en die Dekaloog (Die Tien Gebooie)
1 Sabbat in die Bybel (Gen 2:1) So is dan voltooi die hemel en die aarde met hulle ganse leërmag. (Gen 2:2) En Elohim het op die sewende dag Sy w...
DIE SIN EN SINTAKSIS IN DIE BANTOETALE
1 DIE SIN EN SINTAKSIS IN DIE BANTOETALE W aar ek my ten doel stel om in hierdie rede die soeklig op die sin en sintaksis te laat val, wil ek dit voor...
DIE REICHSARBEITSDIENST EN DIE SPESIALE DIENSBATALJON IN DIE PERIODE :
1 DIE REICHSARBEITSDIENST EN DIE SPESIALE DIENSBATALJON IN DIE PERIODE : 'n VERGELYKING S.M. FOURIE2 ~' ~ v Potchefstroomse U niversiteit vir Christel...
1 Die impak van mise-en-shot op die interpretasie van oudiobeskryfde film N. Wilken Verhandeling voorgelê vir die graad Magister Artium in Taalp...
1 Die kerk en geregtigheid in die Matteusevangelie F.P. Viljoen Skool vir Bybelwetenskappe & Antieke Tale Noordwes-Universiteit Potchefstroomkampu...
n Reformatoriese perspektief op die verhouding skoolonderwys en die politiek1
1 n Reformatoriese perspektief op die verhouding skoolonderwys en die politiek1 C.T. Viljoen Nagraadse Skool vir Opvoedkunde Fakulteit Opvoedkunde Pot...
1 Die impak van bedingingsraadooreenkomste op kleinsakeondernemings binne die ingenieursbedryf deur P C Payne BA, LLB Studentenommer: Skripsie ingedie...
DIE FAKULTEIT EKONOMIESE EN BESTUURSWETENSKAPPE (GROEP B)* EN DIE EREGRADE
1 PROGRAM VIR DIE AGTSTE PLEGTIGHEID DIE FAKULTEIT EKONOMIESE EN BESTUURSWETENSKAPPE (GROEP B)* EN DIE EREGRADE n Vriendelike beroep word op alle aanw...
DIE RIVIERGEBRUIKERS EN DIE POTENSIELE IMPAK OP DIE
OEWERPLANTEGROEI EN DIE OLIFANTSRIVIERSISTEEM IN GEHEEL
9.1 In leiding
'n Riviersisteem is 'n dinamiese ekosisteem waarin daar voortdurend veranderings plaasvind. llierdie dinamika word deels deur natuurlike versteurings soos vloede bemvloed en gemisieer. Verskeie van die veranderings word egter veroorsaak deur menslike aktiwiteite. Moon et al. (1997) beweer dat gronderosie met die geassosieerde probleme, vera I in die voormalig selfregerende gebiede, die produk van oorbeweiding, die verwydering van houtagtige bedekking vir vuurmaakhout en swak landboupraktyke is.
Enige betekenisvolle verandering in die opvanggebied sowel as in die stroom-op gedeeltes van 'n rivier wat 'n verandering in die vloeipatroon teweegbring en die chemiese en fisiese eienskappe bemvloed, sal 'n wanbalans tot gevolg he. Hierdie wanbalans kan lei tot die indringing van uitheemse spesies, 'n verandering in die morfologie van die kanaal, 'n afname in spesierykheid en 'n algehele afname in omgewingskwaliteit (O'Keeffe et al. 1989; Departement van Waterwese 1991e).
Daar is verskeie plantegroeitipes of plantgemeenskappe wat 'n belangrike rol speel by die hidrologie, lewende organismes en die algehele toestand van enige riviersisteem. Die impak van die onderskeie sektore en gebruikers en die toestand van hierdie plantegroeitipes lewer 'n direkte bydrae tot die algehele toestand van 'n riviersisteem.
Die eerste plantegroeitipe is die terrestriele veld geassosieer met die opvanggebied van 'n riviersisteem. Hierdie plantegroei bemvloed die tempo waarteen water verdamp of infiltreer en dus die waterafloop na die rivier (O'Keeffe 1986). Chutter (1973) beweer dat die hidrologie van baie Suid-Afrikaanse riviere verander het oor die afgelope 300 jaar van standhoudende riviere tot riviere wat slegs beperkte tye van die jaar vloei as gevolg van onder andere die verwydering van natuurlike plantegroei met die gepaardgaande afname plantegroeibedekking en afuame in bufferkapasiteit van die opvanggebied in geheel.
I Hoofstuk 9
Die tweede plantegroeitipe word met die rnalcrokanaalbanke en laerliggende alluviale landvorms van riviersisteme geassosieer. Hierdie plantegroei is uniek in die opsig dat die waterbehoeftes van hierdie plantegroei opvallend verskil van die omliggende terrestriele veld wat met die opvanggebied geassosieer is. Oewerplantegroei speel ' n deurslaggewende rol by die stabilisering van makrokanaalbanke. Acocks (1976) beweer dat hierdie plantegroei drie funksies verrig naamlik: dit veroorsaak die verspreiding van afioopwater oor 'n area; dit verhoed die akkumulering van 'n groot volume water en beheer die waterafiooptempo en beskerm die grond teen erosie en slootvorming. Die plantbedekking van die grasspesies moet die grond tot so
mate bedek dat vloedwater nie onder die wortels van hierdie plante kan
inspoel en die plante ontwortel nie.
Die derde plantegroeitipe sluit in die akwatiese plantegroei wat direk met die waterrand en staande water geassosieer word. Hierdie studie fokus primer op die oewerplantegroei van die Olifantsriviersisteem en om hierdie rede word daar oorwegend gekonsentreer op die onderskeie gebruikers en gepaardgaande impakte wat lei tot die degradering van die plaotegroei geassosieer met die makrokanaal as sulks.
9.2 Potensiele im pak van die ooderskeie sektore op die Olifantsriviersisteem
Daar is aantekeninge gemaak en fotografiese rekords versamel van die opvallendste impakte of mens like aktiwiteite wat tans lei of kan lei tot die degradering van die plantegroei van die makrokanaaI van die OlifantsriviersisteeI11. Hierdie menslike aktiwiteite of potensiele impakte is visueel waargeneem en aangeteken. Die impakte veroorsaak deur menslike aktiwiteite is egter nie individueel ontleed of ondersoek ten einde 'n kwantifiseerbaare waarde te verskaf nie. Die fokus van hierdie studie is, soos reeds genoem, die oewerplantegroei, soos gekarteer en beskryf by 'n ruimtelike longitudinale skaal van 1:250 000.
Plantgemeenskappe word aan fluktuerings
versteurings soos byvoorbeeld vloede karakteriseer die omgewing van hierdie plantegroei. Net soos wat natuurlike prosesse die plantegroei oor ekologies relevante tydskale beYnvloed en kan verander, verander menslike aktiwiteite die habitat en substraat van hierdie plantegroei. Menslike aktiwiteite verander nie aIleen die habitat van hierdie plantegroei rue,
maar hierdie aktiwiteite word weerspieel in die floristiese data wat betref veranderings in spesiesamestelling, plantegroeibedekking en struktuur. Om hierdie rede is die aktiwiteite aangeteken, visueel ge-evalueer en word die onderskeie waargeneemde aktiwiteite kortliks in hierdie hoofstuk bespreek.
Die impakte genoem en bespreek is geensins die enigste impakte wat deur die onderskeie riviergebruikers veroorsaak word nie (Allanson 1995), maar verteenwoordig slegs daardie aktiwiteite met die makrokanaal of die onmiddelike opvanggebied geassosieer. Daar is verskeie gebruikers wat direk van die Olifantsriviersisteem as bron van vars water afhanklik is. Daar is ander gebruikers, soos die bosboubedryf, wat 'n meer indirekte invloed op die Olifantsriviersisteem uitoefen deurdat bosbouplantasies waterafloop verminder (Departement van
Olifantsriviersisteem kan oorwegend toegeskryfword aan twee primere gebruikers : •
die landbousektor en
die mynbou- en industriele sektore.
'n Derde maar uiters belangrike gebruiker van die rivier, is die natuur1ike ekosisteem (King et al. 1989). Dit is van kardinale belang dat die water- en vloeibehoeftes wat nodig is vir die instandhouding en funksionering
van hierdie natuurlike ekosisteme in ag geneem word
tydens die beplanning van enige ontwikkelingsaksies.
Die impakte veroorsaak deur die twee primere riviergebruikers lei direk of indirek tot 'n degradering van die vierde gebruiker naamlik die natuurlike ekosisteem. Die degradering van die plantegroeihulpbron met die gepaardgaande afname in plantegroeibedekking lei tot die ongekontroleerde afloop van oppervlakwater, 'n verhoging in erosiepotensiaal en gevolglik ' n afname in waterkwaliteit as gevolg van groot volumes bogrond en slik wat in die riviersisteem beland.
9.2.1 Potensiele impak van die landbousektor op die Olifantsriviersisteem
Die Olifantsriviersisteem dreineer 'n opvanggebied met 'n oppervlakte van 54 575 kffi:2 (Departement van Waterwese 1991 b). Landbou-aktiwiteite in die opvanggebied in geheel, maar veral in die direkte omgewing van die Olifantsriviersisteem, word beide op ' n kommersiele en selfonderhoudende basis bedryf.
Beide die kommersiele- en self­
onderhoudende sektore van landbou het 'n negatiewe invloed op die oewerplantegroei van die rivier en die Olifantsriviersisteem as sulks. Die landbou-aktiwiteite kan oorwegend in gewasverbouing en veeboerdery onderverdeel word (Figuur 9. 1).
Hierdie aktiwiteite moet oordeelkundig be-oefen en die land waarop die aktiwiteite voorkom. ooreenkomstig bestuur word. Wanbestuur van landbougrond lei tot 'n verandering in die patroon van afloopwater, infiltrasie tempo van reenval en toename in gronderosie (Departement van Waterwese 1991 e). Die impakte van aktiwiteite is kwalitatief ge-evalueer volgens die kriteria in Figuur 8.1.
9.2.1a Kommersiele landbou - gewasverbouing
besproeiingstoestande plaas. Besproeiing is die aktiwiteit wat die grootste hoeveelhede water in die Olifantsrivieropvanggebied gebruik. 'n Totale oppervlakte van 499 800 ha van die Olifantsrivier-opvanggebied word vir gewasverbouiing aangewend waarvan die areas onder besproeiing 'n totale oppervlakte van 103 000 ha beslaan (Departement van Waterwese 1991 a).
Kommersiele droeland gewasverbouing word oorwegend met die onmiddelike omgewing rondom die Olifantsriviersisteem op die Hoeveld geassosieer. Die makrokanaalbanke en areas bo-op die banke van hierdie gedeeltes van die rivier word deur grasveld plantgemeenskappe 1, 2, 3, 4, 5, 6, en 7 verteenwoordig. Figuur 4.1 toon die voorkoms en verspreiding van hierdie oewer-plantgemeenskappe aan.
Die grootskaalse direkte wateronttrekking
kommersiele gewasverbouing onder
besproeiing is oorwegend beperk tot twee areas naamlik die Loskopdambesproeiingsskema in [ Hoofstuk 9
die Groblersdal-Marble-Hall omgewing en ' n besproeiings-area in die Laeveld vanaf die plaas Callias tot by die plaas Portsmouth. Hierdie besproeiings-aktiwiteite kan 'n afname in watervloei met gepaardgaande effekte soos onder andere 'n verandering in watertemperature, sediment en die cherniese eienskappe van die water veroorsaak (Departement van Waterwese 1991e).
Die makrokanaal van die gedeelte van die Olifantsriviersisteem wat deel van die Loskopdam besproeiingsarea vorm, word deur Savanne-plantgemeenskappe 3 en 4 verteenwoordig, terwyl die oewerplantegroei geassosieer met die besproeiingsarea in die Laeveld deur savanne-plantgemeenskappe 7 en 9 verteenwoordig word. Figuur 5.1 toon die verspreiding van die oewerplantgemeenskappe wat met die Savannebioom geassosieer is aan.
Kommersiele gewasverbouing, hetsy droeland of areas onder besproeiing impakteer op verskeie wyses op die makrokanaal en die Olifantsriviersisteem in geheel. Die gewasverbouings-aktiwite:it bring mee dat groot oppervlaktes lande vir tydperke van die jaar ontbloot en sonder enige plantegroeibedekking
is. Dit is veral in die geval van
droelandgewasverbouing waar hierdie aktiwiteit reenval afhanklik is. In sekere gevalle word lande
en word oulande
plantegroeibedekking wat braak Ie, aangetref.
Landerye, veral oulande, dien as bron van onkruid. Hierdie onkruid se saad bereik die riviersisteem op verskeie wyses onder andere deur die afloop van oppervlakwater vanuit die lande. Gewasverbouing bring mee dat onkruiddoders en plaagdoders vir die beheer van onkruid en landbouplae van tyd tot tyd gebruik moet word. Die onoordeelkundige gebruik van hierdie gifstowwe besit die potensiaal om 'n katastrofiese impak op die plantegroei van die makrokanaal, die riviersisteem in geheel en die omliggende lande uit te oefen (Erasmus et aI. 1995; Myburgh 1998.). Gewasverbouing gaan verder gepaard met die toediening van kunsmisstowwe. Die loging van hierdie stowwe in die riviersisteem lei tot mineralisasie (Departement van Waterwese 1991 a) en eutrofikasie wat waterkwaliteit direk bemvloed tot voordeel van alge en verskeie wateronkruide.
Die oprigting van opgaardamme soos Loskopdam het opsigself 'n betekenisvolle impak op die omgewing. Ward & Stanford (1987) beweer dat opgaardamme nie alleen veroorsaak dat groot areas deur die water vervang word nie, maar dat sulke ontwikkeling lei tot 'n aantal ernstige en gewoonlik onomkeerbare impakte op die omgewing stroom-af van so 'n dam. Damme gee oorsprong aan 'n totaal verskillende ekosisteem in vergelyking met die ekosisteem teenwoordig alvorens die dam opgerig is. Die belangrikste floristiese impakte veroorsaak deur opgaardamme is : • wysigings in die habitatkompleksiteit; • 'n verandering in vloed frekwensie en omvang van 'n vloed; en • wysigings
in die plantspesiesamestelling,
struktuur en bedekking deurdat
oewerplantegroei grotendeels vervang word met terrestriele plantspesies as gevolg van die invloed van die hoogwatermerk en die oorspoeling van eersgenoemde vir lang tydperke waartydens hierdie plantegroei vrek (sien Figuur 5.18).
Swaar reenvalneerslae kan lei tot die breek van damwalle en veral keerwalle wat sal lei tot 'n groot toename in erosie van die dreineringskanaal (Departement van Waterwese 1991e). In die Olifantsriviersisteem word daar by verskeie lokaliteite gebreekte keerwalle aangetref In al die gevalle het die rivier aan die een of beide kante van die keerwal verbygebreek en is groot volumes grond van die makrokanaalbanke in die Olifantsriviersisteem afgeset.
Departement van Waterwese (1991e)
beweer dat 'n belangrike impak van keerwalle
toegeskryf kan word aan veranderings in habitat wat die keerwalle teweegbring naamlik : • ' n verandering in die vloeipatroon, veral gedurende die droe seisoen; • stabiele waterlyne stroom-op van die keerwal; • ' n afname in stroomvloei; en • stilstaande vlak water wat die ontwikkeling van akwatiese makrofiete wat onder die oppervlak, bokant die wateroppervlak of drywend voorkom, bevoordeel.
Impakte wat nie noodwendig direk met landbou-aktiwiteite verband hou nie, maar wat in die onmiddelike omgewing van die makrokanaal op landbougrond (plase) aangetref word en 'n impak op die Olifantsrivier uitoefen sluit in : • enkele plaasopstalle; • werkershuise/informele dorpies/kampongs met gepaardgaande rommel;
enkele bloekomplantasies; en
die verspreiding van verklaarde onkruid en uitheemse plante.
9.2.1b KommersiiHe landbou-beweiding
Die kommersiele veeboere wat landbougrond in die onmiddelike omgewmg van die Olifantsrivier besit maak oorwegend gebruik van natuurlike veld as bron van voedsel vir die veekuddes. Die gebruik van aangeplante weidings is beperk. Gemengde boerderypraktyke word algemeen in die Hoeveldse grasveld aangetref en die natuurlike veld is in baie gevalle beperk tot die makrokanaal van die Olifantsriviersisteem en smal stroke natuurlike veld tussen lande. Die areas oorwegend aan natuurlike veld gekenmerk is beperk tot marginale vlak klipperige gronde nie geskik vir gewasverbouing nie.
Die plantegroei geassosieer met die makrokanaal van die Grasveldbioom-gedeelte van die Olifantsriviersisteem wat tans deel van landbougrond vorm en wat as natuurlike weidings gebruik word, word verteenwoordig deur grasveld-plantgemeenskappe 2, 4, 5, 6 en 7 (Figuur 9.1).
Die strawwe benutting van natuurlike weiveld het 'n direkte impak op die plantegroei van die Olifantsriviersisteem in terme van die veldtoestand, wat onderskeidelik weerspieel word deur die floristiese samestelling en die plantegroeibedekking met gepaardgaande erosiepotensiaal. Intensiewe benutting en oorbeweiding van hierdie natuurlike grasveld lei tot 'n verandering in plantspesiesamestelling en 'n afname in plantegroeibedekking wat gepaard gaan met die ontstaan van oop grond kolle (Figuur 9.3). Hierdie ontblote areas word gewoonlik deur pioniergrasse en onkruidspesies beset.
9.2.2 Potensiele impa k van die Mynbou- en IndustrieJe sektor op die Olifants rivier­ sisteem
Die hoof geologiese formasies in die Olifantsrivier-opvanggebied is die Opeenvolging Transvaal, Opeenvolging Karoo en die Kompleks Bosveld (Figuur 2.7). Die teenwoordigheid van hierdie formasies bring mee dat die Olifantsrivier-opvanggebied 'n groot mynbou potensiaal besit (Departement van Waterwese 1991 f).
Die Hoeveld is ryk aan steenkoolreserwes en die Witbank steenkoolvelde vorm die middelpunt van die steenkoolindustrie. Hierdie area produseer meer as 50% van die tot ale hoeveelheid steenkool benodig vir Suid-Afrikaanse gebruik (Departement van Waterwese 1991g). Die ekstensiewe steenkoolontginning in die Hoeveld verskaf steenkool
verskeidenheid van kragstasies (Figuur 2.17). Oopgroefmyne is aan die orde van die dag en groot oppervlaktes word so intensief gemyn dat die landskap lankal reeds hul natuurlike karakter verloor het.
In die omgewmg van Vandyksdrift, suid van Witbank, het mynbou-aktiwiteite in die onmiddelike omgewing van die Olifantsriviersisteem die totale karakter van die riviersisteem verander. Die Olifantsrivier is in sekere areas verle tydens mynbou-aktiwiteite. Dele van die kanaalbed en makrokanaalbanke met geassosieerde plantegroei verteenwoordig deur grasveld-plantgemeenskappe 4 en 8 is nie meer natuurlik nie, maar kan eerder as 'n kunsmatige waterloop met gerehabiliteerde grasveld op die oewers beskryfword.
In die Steelpoort-omgewing word oorwegend yster, chroorn, mangaan en magnesium ontgin. Die gedeelte van die 01ifantsriviersisteem verteenwoordig deur savanne-plantgemeenskap 6 word aan mynbou-aktiwiteite by Penge asook by Krommelenboog myn gekenmerk.
Mynbou- en industriele-aktiwiteite word onder andere in die omgewing van Phalaborwa in die Laeveld aangetref. Die Palabora- en Foskor mynmaatskappye is twee primere rolspelers in die ekonomie en welvaart van Phalaborwa en verskaf werk aan 'n groot aantal werknemers. Hierdie mynmaatskappye beoefen 'n verskeidenheid van aktiwiteite onder andere ontginning deur oopgroefinetodes.
Daar word oorwegend koper, fosfaat en
vermikuliet ontgin. Rooseboom et al. (1987) beweer dat mynbou en industriele aktiwiteite in die Phalaborwa-omgewing verhoogte fosfaatvlakke in die Selatirivier teweegbring.
Savarme-plantgemeenskap 8 verteenwoordig die oewerplantegroei van hierdie gedeelte van die Olifantsiviersisteem, insluitend die Olifants-Selatirivier samevloeiing. Die mynbou- en industriele aktiwiteite in die Phalaborwa-omgewing met die gepaardgaande irnpak op onder andere die waterkwaliteit van be ide die Olifants- en
Selatiriviere behoort noukeurig
gemonitor te word. Die ligging van die Nasionale Krugerwildtuin stroom-af bring mee dat enige impak veroorsaak deur die mynbou- en industriele sektore noodwendig negatief kan irnpakteer op die riviersisteem met geassosieerde dierelewe en ander wildlewe in die park afhanklik van hierdie bron vir vars water.
Die mynbou- en industriele sektore gebruik slegs ongeveer vier tot ses persent van Suid­ Afrika se beskikbare water (O'Keeffe 1986), maar die irnpak is proporsioneel baie hoog as gevolg van die besoedelingsfaktor van die water wat teruggeplaas word vanaf hierdie bedrywe (MacDonald et al. 1984). Departement van Waterwese (1991b) beweer dat mineralisasie deur die mynbou- en industriele sekore 'n kardinale rol speel by die degradering van waterkwaliteit.
9.3 Ander impakte
Impakte wat nie deur die landbou- of mynbou- en industriele sektore veroorsaak word nie, maar wat irnpakteer op die oewerplantegroei van die Olifantrivier en wat aangeteken is tydens die floristiese opnames sluit in : •
die ontwikkeling van oorde en vakansiehuise; en
aktiwiteite van die plaaslike bevolking.
Die makrokanaalbanke van die Olifantsriviersisteem word by verskeie lokaliteite vir die oprigting van kleiner vakansieoorde en vakansiehuise gebruik. Hierdie ontwikkelingsaksies vind in sekere gevalle ondeurdag sonder ontwikkelingsplanne of die uitvoer van omgewingsirnpakstudies plaas. 'n Voorbeeld hiervan is die ontwikkeling van Arabie-oord op die plaas Loskop-noord stroom-op van Arabiedam. Die oewerplantegroei van savanne-
OMGEWINGSWETGEWING EN DIE IMPLIKASIES
10.1 Filosofiese agtergrond
Die mensdom is betrokke in verskeie verhoudings. Hierdie verhoudings sluit onder andere in verhoudings tussen man en vrou, tussen ouers en kinders, tussen bure en kollegas. Deur die eeue heen het mense die behoefte gehad om hierdie verhoudings te orden deur middel van ooreenkornste wat bereik is deur prosesse wat interaktiewe debatte ingesluit het (Barnard 1997). Op hierdie wyse is basiese reels en riglyne vir die optrede tussen mense neergele.
Oor die algemeen het persone onderwerpe gedebateer wat in hul belang was, soos veiligheid en sekuriteit, gesondheid, opleiding en voedselbehoeftes. Omgewingsbeskerming was nie ' n priorite it nie en daar is 'n gerieflike balans gehandhaaf tussen omgewingsdegradering veroorsaak deur die ontginning van die omgewing en die herstelvermoe van die natuurlike hulpbronne.
Ywerige debatte wat omgewingsaangeleenthede behels het egter reeds meer as ' n eeu gelede begin (Barnard 1997). Die toename in wereldpopulasie en industriele bedrywe het 'n omvangryke toename in druk op die natuurlike hulpbron geplaas. Wereldwyd het persepsies stelselmatig begin verander. President Theodore Rooseveld het reeds in 1908 die stelling tydens ' n toespraak gemaak : " Ons nasie is suksesvol op 'n materialistiese wyse as gevolg van die rojale gebruik van ons hulpbronne en ons het rede om trots te wees op hierdie vooruitgang. Die tyd het egter aangebreek om ernstig te besin oor wat sal gebeur indien ons woude wegraak, wanneer steenkool, yster, olie en gasreserwes uitgeput raak, wanneer gronde verder verarm, in strome gewas word en sodoende ons riviere besoedel."
' n Wye verskeidenheid van debatte, konferensies en vergaderings het wereldwyd plaasgevind. Die Verenigde Nasies se konferensie wat gehandel het oor die "Mens like Omgewing", gehou te Stockholm in Junie 1972, was 'n mylpaal ten opsigte van die mensdom se betrokkenheid by die omgewing. Die bydrae van hierdie konferensie was van deurslaggewende belang en het ' n leidende rol gespeel by die mens se betrokkenheid by verdere omgewingsontwikkeling (Barnard 1997).
I Hoofstuk 10
Dit is duidelik dat die verandering in die persepsie van die
mens, ten opsigte van die
menslike invloed op die omgewing en omgewingsbewustheid in die algemeen, oor 'n baie lang tydperk plaasgevind het. Die druk wat bevolkings wereldwyd begin toepas het, het meegebring dat verskeie lande wysigings in bestaande wetgewing aangebring het tot voordeel van die omgewing. Hierdie toename in omgewingsbewustheid en die gepaardgaande wetswysigings
omgewingsbestuur, of wat 'n invloed daarop uitoefen, gerieflikheidshalwe onder een opskrif naamlik
Omgewingsreg ' n volwaardige vertakking van die reg is.
10.2 Omgewingswetgewing, regeringsbeleid en die toepassing in opvanggebiede en riviersisteme
Riviersisteem is 'n komplekse longitudinale ekosisteem wat tesame met ' n netwerk
kleiner dreineringsbane en spruite 'n gegewe opvanggebied dreineer. Hierdie ekosisteme weerspieel die toestand van die land wat gedreineer word. Riviersisteme is dinamies en besit die vermoe om te herstel na 'n impak ofverandering (sien Hoofstuk 7 : Vloede) be ide op die kort sowel as die langtermyn.
Daar word toenemend meer druk geplaas op riviersisteme as gevolg van ' n toename in die aantal gebruikers met die gepaardgaande toename in wateraanvraag. Riviersisteme besit egter, soos enige ander ekosisteem,
drempelwaardes en is nie in staat om onophoudelik
impakte die hoof te bied sonder die uiteindelike ernstige degradering van die totale sisteem rue.
Primere oorsake van die degradering van riviersisteme is veranderings in waterkwantiteit, wat weerspieel word in die vloei volume en veranderings in die vloei tydperke en 'n verandering in waterkwaliteit. Faktore wat ' n bydrae lewer tot hierdie primere oorsake van degradering is onder andere damme, wateronttrekking, veranderings in landelike gebruikspraktyke, oorbeweiding, ontbossing, bosbou-aktiwiteite en landbou-, stedelike- en industriele besoedeling. Stone et al. (1 986)
beweer dat omgewingswetgewing om riviersisteme te
beskerm van so 'n aard moet wees dat dit aIle aktiwiteite in die opvanggebied wat kan lei tot die degradering van die waterhulpbron moet onderskryf en insluit. ~ Hoofstuk 10
Die historiese situasie rondom omgewingsverwante wetgewing, insluitende daardie wette en regulasies wat meer spesifiek met riviersisteme verband hou, is gekenmerk deur 'n magdom van wetlike bepalings wat deur individuele sentrale en provinsiale departemente gepromulgeer is. In die meeste gevalle dek sodanige bepalings slegs die omgewingsaspekte wat binne die beheerbevoegdheid en -raamwerk van die betrokke departement resorteer. Departemente het jaloers gewaak oor hulle gesagsbevoegdheid en het nie toegelaat dat ander departemente of instansies op hul gebiede "oortree" nie. Sommige van die meer pertinente kenmerke van ons omgewingswetgewing kan soos volg opgesom word:
Meervoudige beheerbevoegdheid oor geografiese gebiede en ekosisteme het tot die vermenigvuldiging van wette en regulasies gelei wat deur 'n groot getal sentrale en provinsiale regeringsdepartmente gepromulgeer en toegepas is. So byvoorbeeld het meer as 20 parlementere wette en provinsiale ordonnansies die beheer en bestuur van afval in opvanggebiede gereguleer. Stelle regulasies kragtens die wette en ordonnansies het die beheermaatreels tot meer as 30 opgestoot. Die getal beheerowerhede was feitelik gelykstaande aan die aantal wette en ordonnansies.
Al hoe meer wette lei tot 'n toename in kompleksiteit van die wet like omgewing.
Voldoening aan die warboel van wetlike vereistes word 'n al groter probleem.
AIle owerhede het nie met ewe groot entoesiasme en toewyding hulle wetgewing toegepas nie.
Verskillende sektore was soms aan wette met ongelyke streng wetlike beheer onderworpe.
Beheerowerhede het meermale me oor die nodige hulpbronne beskik om wet like vereistes behoorlik te kontroleer en toe te pas nie.
Duplisering van wetstoepassing was 'n alledaagse verskynsel. So byvoorbeeld het die beheer van spesifieke verklaarde beskermde borne onder die Boswet, No 122 van 1984, die beheer van beskermde inheemse plantegroei onder die betrokke provinsiale ordonnansie en die beheer van verklaarde onkruide en indringerplante onder die Wet op die Bewaring van Landbouhulpbronne, No 43 van 1983 resorteer. Wetlike beheer oor hierdie aspekte in byvoorbeeld die Lebowa selfregerende gebied het weer nie noodwendig met die sentrale en provinsiale regerings se bepalings ooreengestem nie.
Alhoewel verreikende magte aan politieke funksionarisse soos Ministers deur wette toegeken is, het die politieke wil om sodanige wette behoorlik toe te pas meermale ontbreek. So byvoorbeeld kon :
j Hoofstuk 10
die Minister van Waterwese "enigiets doen wat hy nodig ag" om waterkwaliteit en waterhulpbronne te beskerm (kyk Artikel 2(m) van die Waterwet, No 54 van 1956);
die Minister van Landbou "enigiets doen wat hy nodig of dienstig ag" om landbouhulpbronne te beskerm en te bewaar (kyk Artikel 6(2)(p) van die Wet op die Bewaring van Landbouhulpbronne, No 43 van 1983); en
die Minister van Omgewingsake en Toerisme, die Provinsiale Administrateur of die plaas1ike owerheid enige aktiwiteit, wat nadelig of skadelik vir die omgewing sou wees, verbied of laat verander (kyk Artikel 31 A van die Wet op Omgewingsbewaring, No 73 van 1989).
Wetlike beheer oor gedeelde hulpbronne of ekosisteme is deur verkillende wette met verskillende bepalings deur die Suid-Afrikaanse en die sogenaamde Tuislandregerings toegepas. Daar was dus geen sprake van eenvormige wetlike beheer en toepassing nie.
Die post- 1994 politieke bedeling het aansienlike en soms drastiese veranderings aan hierdie situasies teweeg gebring. Sommige van die mees uitstaande aspekte kan soos volg opgesom word:
Die mens en sy regte ten opsigte van die omgewing is vir die eerste keer pertinent as deel van die omgewing in ons regstelsel erken (kyk Artikel 24 van die Grondwet, No 108 van 1996 wat voorafgegaan is deur Art ike129 van die Interim Grondwet van 1993). Daarbenewens kan politieke funksionarisse ook tot verantwoording geroep word indien wetgewing nie na wense deur die betrokke owerhede toegepas word nie (kyk veral Artikel 24(b) van die Grondwet). Hierdie beginsel is bevestig deur die uitspraak in die saak Wildlife Society of Southern Africa v Minister van Omgewingsake en Toerisme van die Repub/iek van Suid-Afrika.
Die grondgebied van die vorige Republiek van Suid-Afrika, die sogenaamde Tuislande en die self-regerende gebiede is saamgesnoer onder een soewereine staat met een regstelsel. Eenvormige wetlike beheer en bestuur in die opvanggebiede van riviere is dus nou moontlik.
Alhoewel daar nege verskillende provinsia1e owerhede ingestel is, is hulle wetgewing onderhewig aan die van die sentra1e regering. Konflik tussen sentrale en provinsiale wetgewing is grondwetlik ontoelaatbaar.
Die nuwe regering het natuurlik 'n hele reeks nuwe omgewingsbeleidsverklarings (Witskrifte) gepubliseer en omgewingswette gepromulgeer om die gewysigde benadering tot omgewingsaangeleenthede ten uitvoer te bring.
Een van die uitstaande kenmerke van die wetswysigings is die klem op die voorkoming van besoedeling en omgewingsagteruitgang in teenstelling met korrektiewe aksie.
Die nuwe wetgewing maak integrasie, koordinering en sinchronisering basiese vereistes. Bedryfsektore, soos byvoorbeeld die landbou, word nie meer toegelaat om slegs enkele wette (wat direk op die landboubedryf van toepassing is) te gehoorsaam nie, maar word verplig om alle verbandhoudende wette en regulasies in ag te neem. Hierdie beginsel is bevestig in die sakereg in die uitspraak van Van Huyssteen en ander v Minister van Omgewingsake en ander.
Ten spyte van die beleids- en wet like aandrang op beter koordinering het die jongste verwikkelinge getoon dat daar geen afuame in die getal wette is nie, dat die getal beheerowerhede nie verminder het nie en dat die provinsiale owerhede van 4 tot 9 vermeerder het, elkeen met die reg om sy eie omgewingswette te promulgeer. Die kompleksiteit rakende beheer- en bestuursowerhede het dus, in sommige gevalle, eerder toegeneem as verminder. In die geval van die onderhawige studie val die Olifantsrivier nou in meer as een provinsie waar daar voor 1994 slegs een provinsiale owerheid betrokke was.
Die trefwydte en die wye magte aan politieke funksionarisse van die nuwe wetgewing is gelykstaande aan die van die herroepte wetgewing. Dus is die sukses van wetstoepassing nog steeds afhanklik van die politieke wil en die administratiewe vaardighede en kundigheid van beheerowerhede net soos in die vorige bede1ing.
Die tekortkomings van die vorige wetlike omgewing is dus tot 'n mate reggestel. Op hierdie vroee stadium is dit egter nog nie duidelik of dit toekomstige omgewingsbeheer en bestuur sal verbeter nie.
Huidige pariementere wetgewing wat aktiwiteite en impakte riviersisteme as sulks reguleer is :
Die Grondwet, No 108 van 1996,
Die Nasionale Waterwet, No 36 van 1998,
die opvanggebiede en
• Die Waterwet, No 54 van 1956 (slegs vir sover dit bestaande regulasies betref), • Die Wet op Waterdienste, No 108 van 1997, • Die Wet op Bewaring van Landbouhulpbronne, No 43 van 1983, • Die Wet op Bergopvanggebiede, No 36 van 1970, • Die Boswet, No 122 van 1984 (wat na verwagting binnekort vervang sal word met die Nasionale Boswet, No 84 van 1998), • Die Nasionale Wet op Veld- en Bosbrande, No 101 van 1998, • Die Mineraalwet, No 50 van 1991, • Die Wet op Omgewingsbewaring, No 73 van 1989, • Die Wet op Nasionale Omgewingsbestuur, No 107 van 1998, • Wet op Nasionale Parke, No 57 van 1976, • Wet op Misstowwe, Veevoedsel, Landboumidde1s en Veemiddels, No 36 van 1947, • Wet op Gesondheid, No 63 van 1977, . • Ornheiningswet, No 31 van 1963, • Wet op Adverteer Langs en Toebou van Paaie, No 21 van 1940, • Wet op die Nasionale Paaie Agentskap Beperk en Nasionale Paaie, No 7 van 1998, • "Draft White Paper on Integrated Pollution and Waste Management, 1998", • Witskrif oor die Bewaring en Volhoubare Benutting van Suid-Afrika se Biologiese
• Provinsiale Wette, Ordonnansies en Munisipale Verordeninge, • Ander relevante bilaterale en multilaterale streeks- en intemasionale ooreenkornste, protokolle en konvensies.
10.2.1 Die Nasionale Waterwet, No 36 van 1998 Die doel van die Nasionale Waterwet, No 36 van 1998 is om te verseker dat die land se waterbronne beskerm, ontwikkel, bestuur en beheer word op wyses wat onder andere die onderstaande faktore in ag neem : • die beskerming van akwatiese en geassosieerde ekosisteme en die biodiversiteit daarvan; • die vermindering en voorkoming van besoedeling en die verslegting van die waterbronne; • die bevordering van damveiligheid; en • die bestuur van vloede en droogteperiodes.
Hierdie Wet word deur die Departement van Waterwese en Bosbou geadministreer. Tabel 10.1 is 'n samevatting van enkele definisies en aspekte wat in die Nasionale Waterwet, No 36 van 1998 aangespreek word.
Tabel 10.1 'n Samevatting van enkele defmisies van begrippe en aspekte in die Nasionale Waterwet, No 36 van 1998 aangespreek. Artikell R~ulasie
Deel 3; 16
Wetlike aspek en implikasie "besoedeling" - verwys na enige direkte of indirekte verandering in die fisiese, chemiese of biologiese eienskappe van die waterbron wat onder andere skadelik of potensieel skadelik kan wees vir enige akwatiese ofnie-akwatiese organismes. "beskerming" - beskerming van die waterbron sluit in die instandhouding van die waterkwaliteit tot so 'n mate dat die waterbron op 'n ekologies volhoubare wyse gebruik kan word, die voorkoming van degradasie van die waterbron asook rehabilitering van die waterbron. " oewersone" - sluit in die fisiese struktuur en plantegroei in die areas geassosieer met 'n waterbaan wat algemeen gekenmerk word aan alluviale gronde en wat tot so 'n mate blootgestel word aan onder andere oorstromings dat die frekwensie voldoende is om hierdie plantegroei te onderhou. "waterbaan" - die begrip waterbaan verwys in hierdie Wet na riviere, fonteine, natuurlike kanale, vleie, mere, damme of enige ander versameling van water deur die Minister as 'n "waterbaan" verklaar. Die bed en banke word ingesluit wanneer daar na "waterbane" in die Wet verwys word. 'n Nasionale Waterbronstrategie word geformuleer en verskaf die raamwerk vir die beskerming, gebruik, ontwikkeling, bestuur en beheer van die waterbron vir die land in geheel 'n Opvanggebied strategie moet, in harmonie met die Nasionale Waterbronstrategie, riglyne verskaften opsigte van die toedeling van water aan bestaande en potensiele gebruikers op so 'n wyse dat die waterbom effektiefbeskerm, gebruik, ontwikkel, bestuur en beheer word. Die Minister het die verantwoordelikheid om ' n klassifikasiesisteem te ontwikke\ waarvolgens die land se waterbronne geklassifiseer word ten einde beskerming te verleen aan die waterbron Hierdie gedeelte van die Wet maak onder andere voorsiening vir die waterbehoefte van die akwatiese ekosisteme van die waterbron, beide ten opsigte van waterkwaliteit en kwantiteit. Enige grondeienaar of persoon wat grond beheer en bewoon en wat ' n aktiwiteit beoefen wat besoedeling of potensiele besoedeling van die waterbron kan veroorsaak, moet volgens Wet aile redelike maatreels tot sy beskikking gebruik ten einde die besoedeling te verhoed. Hierdie maatreeis kan die herstel van versteurde areas in die bed en banke van 'n waterbaan insluit. Die Minister kan regulasies instel ten einde die doelstellings van hierdie Wet te verwesenlik. Hierdie regulasies kan onder andere enige aktiwiteit reguleer of verbied wat kan lei tot die degsadering van die waterbronne en oewerhabitats. Die Minister kan deur middel van 'n kennisgewing in die Staatskoerant, na konsultasie met die publiek, enige aktiwiteit in ' n betrokke area (insluitend landbou-aktiwiteite) verklaar tot 'n aktiwiteit wat bydra tot 'n stroomvloei-afname. ' n Aantal aktiwiteite, onder andere aktiwiteite wat krag opwek (kragstasies), word geklassifiseer as gekontroleerde aktiwiteite. Geen persoon mag ' n gekontroieerde aktiwiteit ondemeem of uitvoer sonder dat so ' n persoon daartoe gemagtig is volgens die Waterwet nie. Hierdie gedeelte van die Wet maak voorsiening vir die totstandkoming van Opvanggebied­ bestuursforums. Op hierdie wyse word die besttur van die waterhulpbron gede\egeer na streeks- of oyvanggebieds vlak en word ylaaslikegemeenskappe betrek. Die kritiese belang van monitering, evaluering en verspreiding van informasie met betrekking tot waterbronne word erken ten einde die doelstellings van hierdie Wet te bereik. Die Minister is verantwoordelik vir die inwin van relevante inligting nodig om die kwaliteit
163 (plus bylae 7)
en kwantiteit van water in die onderskeie waterbronne, die gebruik van die waterbronne asook die nodigheid vir rebabilitering van die waterbronne, te evalueer. Dorpsontwikkelaars word nou verplig om, benewens die bestaande vereiste dat die een-in­ 50-jaar-vloedlyn, ook die een-in-lOO-jaar-vloedlyn op die ontwikkelingsplanne aan te dui. Die doel is om die bewustheid van vloedgevare te verhoog. Waterbestuursinstellings (die toekomstige beheerowerhede) moet op eie koste die betrokke publiek behoorl ik inlig oor gevare ten opsigte van vloede, droogtes, watergehalte, ensovoorts. Artikels 7, 8 en 9 (handelende met die beskerming van waterbronne en die aanplant van borne in opvanggebiede) van die Boswet, No 122 van 1984 is deur hierdie Wet herroep.
Ander verwante wetgewing:
Alhoewel die Nasionale Waterwet die Waterwet, No 54 van 1956 herroep, is die regulasies wat onder laasgenoemde wet gepromulgeer is, nog steeds van krag. Belangrike stelle regulasies in hierdie verband is:
Goewermen tskennisgewing R287 in Staatskoerant No 4989 van 20/02/1970: Watergehaltebestuur op myne.
Goewermentskennisgewing R991 in Staatskoerant No 9225 van 18/05/1984: Watergehaltestandaarde.
Goewermentsken nisgewing R2834 in Staatskoerant No 10048 van 27/12/1985: Permitmagtiging van waterwerke.
Die Wet op Waterdienste, No 108 van 1997, hou verband met die beheer oor en bestuur van waterbronne op streeks- en plaaslike vlakke en skep die raamwerk vir die instel van owerhede vir waterdienste volgens die behoeftes en aard van die plaasiike bevolking se administratiewe owerhede. Die Wet word ook deur die Departement van Waterwese en Bosbou geadministreer en het 'n noue verband met die Nasionale Waterwet, No 36 van 1998. Hierdie owerhede moet, onder die toesig van die Departement, uniforme beheer en bestuur oor waterbronne toepas. Dit skep meer duidelikheid oor wie in die staatsbestel die verantwoordelikhede ten opsigte van waterbronne ten uitvoer moet bring.
Aan die ander kant is die nadeel van die Wet dat daar nou 'n menigte plaaslike statutere owerhede geskep word wat die beheer oor en bestuur van 'n enkele rivier, soos die Olifantsrivier, in die toekoms sal hanteer. Na verwagting sal hierdie aspek die wetlike situasie nog meer ingewikkeld maak.
10.2.2 Die Wet op Bewaring van Landbouhulpbronne, No 43 van 1983 Die doel van hierdie Wet is om voorsiening te maak vir die bewaring van die natuurlike landbouhulpbronne van die Republiek van Suid-Afrika deur die instandhouding van die produksiepotensiaal van die land, die voorkoming en beheer van erosie, die degradering of vemietiging van waterbronne en die beskerming van plantegroei en beheer van onkruide en indringerp lante.
Die Minister van Landbou kan, ten einde die doelstellings van hierdie wet te verwesenlik, beheermaatreels voorstel waaraan die landgebruikers op wie dit betrekking het moet voldoen. Hierdie Wet is die enigste wetlike instrument waaronder vleilande direk beheer kan word. Die Nasionale Waterwet, No 36 van 1998 het die defmisie van vleilande beperk tot moerasagtige gebiede. Deur rniddel van laasgenoemde, sowel as ander wetgewing kan indirekte beheer oor vleilande uitgeoefen word. Enkele aspekte wat deur hierdie maatreels beheer kan word, word saamgevat in Tabel 10.2.
Tabel 10.2 Enkele aspekte met betrekking tot verklaarde onkruide en indringerplante en landbou-aktiwiteite in die Wet op Bewaring van Landbouhulpbronne, No 43 van 1983 aangespreek. Artikell Re~ulasie
5 Algemene kennisgewing RI 048 in Staatskoerant No 9238 van
25/05/ 1984 6
Wetlike aspek en implikasie I
Die verspreiding van verklaarde onkruide op verskye wyses word verbied, insluitend binne die grense van lokale owerhede. l. Verskaf 'n lys van verklaarde onkruide en indringerplante wat volgens Wet beheer moet word 2. Voorgestelde metodes en maatreels om die verspreiding van verklaarde onkruide en indringerplante te voorkom en/of te beheer.
Beheermaatreels ten opsigte van onder andere die volgende aspekte : • die bewerking van nuwe areas wat voorheen nie bewerk was nie; • die gebruik en beskerming van bewerkte lande; • die besproeiing van Iande; • die gebruik en beskerming van vleilande en ander waterbronne; • die gebruik en beskerming van plantegroei (weiding); • die hersteI of berwinning van gedegradeerde veld; en • die beskerming van waterbronne teen besoedeling as gevolg van boerd~raklYke.
10.2.3 Die Wet op Bergopvaoggebiede, No 63 van 1970 Die Wet op Bergopvanggebiede, No 63 van 1970, maak voorslenmg vir die bewaring, gebruik, bestuur en beheer van land gelee in bergopvanggebiede. Die hoofdoel van hierdie Wet is om die maksimum hoeveelheid slikvrye water vir nywerheids- en huishoudelike gebruik te verseker (Departement van Omgewingsake 1990). Die Minister is by magte om verskeie aksies uit te voer (Tabel 10.3).
Tabel 10.3 . Enkele aspekte in die die Wet op Bergopvanggebiede, No 63 van 1970 aangespreek ArtikeV Re2ulasie 2
Wetlike aspek en implikasie Die minister kan enige area as 'n bergopvanggebied verklaar; die grense van reedsbestaande bergopvanggebied wysig of enige kennisgewing ten opsigte van reeds verklaarde bergopvanggebiede onttrek deur middel van 'n kennisgewing in die Staatskoerant Die Minister kan maatreels ten opsigte van die bewaring, gebruik en beheer van bergopvanggebiede en in 'n area binne vyfkilometer vanaf'n berg<:>pvanggebied neerJe. Die Minister is by magte om advieserende kommitees aan te wys wat die Minister kan adviseer ten opsigte van die bewaring, gebruik, bestuur en beheer van land, wat die voorkoming van gronderosie en die beskeriming van die natuurlike plantegroei insluit. Die M inister is by magte om 'n brandbeskermings kommitee aan te wys. Die DirekteurGeneraal kan, na konsultering met die advieserende komrnitee 'n brandbeskermingsplan saamstel en implimenteer wat onder andere die brand van veld verbied of reguJeer.
10.2.4 Boswet, No 122 van 1984 Die Boswet, No 122 van 1984, maak onder andere voorsiening vir die beskerming, bestuur en gebruik van borne, die regulering van handel in die bosboubedryf, die voorkoming en beheer van vuur in veld, plantasies en berggebiede. Hierdie Wet word deur die Departement van Waterwese en Bosbou geadministreer. Belangrike relevante artikels, soos aangehaal deur O'Keeffe (1990), word saamgevat in Tabell0.4.
Tabe110.4 Belangrike aspekte in die die Boswet, No 122 van 1984 aangespreek ArtikeV R~asie
Wetlike aspek en implikasie Verleen beskenning aan borne op privaatgrond, voorkoming van erosie, instandhouding van biodiversiteit en die bewarin~ van boom Kedomineerde biome Hanteer die voorkoming en beheer van vure in veld, plantasies en berggebiede Nota: Artikels 18-27 word vervat en is gewysig in die Nasionale Wet op Veld en Bosbrande, No 101 van 1998 (Staatskoerant No 19515 van 2711 111998).
10.2.5 Nasionale Boswet, No 84 van 1998 Hierdie nuwe Wet; saamgelees met die Nasionale Wet op Veld- en Bosbrande, No 101 van 1998, vervang tot 'n groot mate die bestaande Boswet, No 122 van 1984. Let daarop dat die regulasies wat kragtens laasgenoemde Wet gepromulgeer is nog steeds van toepassing is tot tyd en wyl dit deur nuwes onder die nuwe Wet vervang word.
Die prirnere doelwitte van die Nasionale Boswet is om die bestaande wetgewing rakende bosse (natuurlike woude en plantasies) te hervorm en te herroep en om vir verwante aangeleenthede te voorsien. Net soos die vorige wetgewing word hierdie Wet deur die Departement van Waterwese en Bosbou geadministreer en die pertinente bepalings word in Tabel 10.5 hieronder saamgevat.
Tabel 10.5 Pertinente bepalings in die Nasionale Boswet, No 84 van 1998 saamgevat. Hoofstuk 1
Wetlike aspek en implikasie(s) Inleidende bepalings oor die doelwitte van die Wet en die definisies van aspekte en begrippe.
Die definisie van bosgebiede is so wyd dat dit oorvleueling met die bepalings van die Wet op die Bewaringvan Land boub ulpbronoe '0 wer klikbeid maak 2 3
Volhoubare bosboubestuur: Dit bring hierdie Wet in ooreenstem-ming m et die vereistes van die Wet op Nasionale Omgewingsbestuur, No 107 van 1998 Spesiale maatreels om bosse en bome (insluitende op die oewers van rivierelte beskenn Gebruik van bosse. Gebruik deur buitestaanders maak nog steeds net voorsiening vir wandelroetes en rue vir algemene ekotoerisme nie. Daar word ook voorsiening gemaak vir gemeenskapsbosbou-aktiwiteite. Misdrywe en strafbepalings: Daar word nie meer maksimum boetes, maar slegs maksimum tronkstraf voorgekryf. Die bedrag van die boete word aan die diskresie van die hof oorgelaat. 'n Nuwe vorm van strafbepaling, naamlik gemeenskapsdiens, en verskillende kategoriee oortredings word ook ingebring.
10.2.6 Nasionale Wet op Veld- en Bosbrande, No 101 van 1998 Soos reeds hierbo aangedui sal hierdie Wet by inwerkingtreding (by wyse van 'n kennisgewing in die Staatskoerant) na verwagting binnekort die bepalings van die Boswet, No 122 van 1984 met betrekking tot veld- en bosbrande vervang. Hierdie Wet word ook deur die Departement van Waterwese en Bosbou geadrninistreer. Hierdie wetgewing oorvleuel natuurlik tot 'n mate met die bepalings van die Wet op die Bewaring van Landbouhulpbronne sowel as die Wet op Bergopvanggebiede.
Benewens die administratiewe en ander bepalings in bogenoemde Wet is daar twee aspekte wat aandag behoort te geniet. Dit word hieronder in Tabel 10.6 opgesom.
Tabel lO.6 Twee belangrike wetlike aspekte in die Nasionale Wet op Veld- en Bosbrande, No 101 van 1998 vervat Hoofstuk 2
Wetlike aspek en impJikasies Brandbeskermingsverenigings (BBV's): Grondeienaars word feitIik gedwing om sodanige verenigings te stig. BBV' s het die reg om reels uit te vaardig. Dus kom daar nou nog 'n tipe plaaslike statutere organisasie tot stand met magte en regte wat kan oorvleuel met die van die Department van Landbou. Hierdie bepaling oor die veronderstelling van nalatigheid kan die belangrikste oorweging wees vir individuele grondeienaars om by BBV's aan te sluit. lndien ' n lid van 'n BBY volgens die reels van die organisasie optree is hy nie onderhewig aan die veronderstelling van nalatigheid indien 'n veld- of bosbrand skade op buurgrond sou veroorsaak nie. Bly die persoon egter buite die BBY is die veronder-stelling van nalatigheid weI op hom van toepassing. (Let daarop dat die veronderstelling van nalatigheid in Augustus 1997 deur die Grondwetlike Hof as ' n veroorloofde beginsel bevestig is).
10.2.7 Die Wet op O mgewingsbewaring, No 73 van 1989 Die Wet op Omgewingsbewaring, No 73 van 1989 word deur die Departement van Omgewingsake en Toerisme geadministreer en maak voorsiening vir die effektiewe beskerming en gekontroleerde gebruik van die omgewing. Die Departement van Omgewingsake en Toerisme word, volgens die nuwe omgewingsbe1eid van die regering, beskou
owerheidsinstellings hulle omgewingsverwante aktiwiteite en optredes in ooreensternming met die gees en letter van hierdie Departement se wetgewing uitvoer.
Tabel lO.7 Be1angrike aspekte in die Wet op Omgewingsbewaring, No 73 van 1989 aangespreek. Artikel/ ReguJasie 2
3 Gowerments­ kenn isgewing 51 in Staatskoerant No 15428 van 2110111994. 20
Wetlike aspek en implikasie Die Minister is in staat om ' n Nasionale Omgewingsbestuursbeleid te verklaar Nota: Artikels 2 en 3 van die Wet sal binnekort, met die inwerkingtreding van die Wet op Nasionale Omgewingsbestuur, No 107 van 1998 vervang word Aile owerhede besit die verantwoordelikheid om toe te sien dat die Omgewingsbestuursbeleid voorgestel in Artikel 2 geYmplirnenteer word . 1. Die Minister verklaar 'n Nasionale Omgewingsbestuursbeleid. 2. Enige owerheid besit die reg om ' n Omgewingsirnpakstudie aan te vra vir enige nuwe ontwikkelingsprojek
Verbied enige persoon om 'n vullisterrein te ontwikkel ofte bestuur sonder die nodige
22 Goewerments­ kennisgewings R. 1182, R1183 en R.I184 in Staatskoerant No 18261 van 05/09/1 997 31 31A
pennit Let daarop dat kragtens Goewennentskennisgewing RI986 in Staatskoerant No 12703 van 24/08/1990 die definisie van 'afval ' die volgende tipes afval uitsluit: nywerheidsuitvloeisels en rioolslik wat deur die depatement van Waterwese en Bosbou beheer word, septiese tenks en stapelriole wat onder die beheer van die Wet op Gesondheid, No 63 van 1977 resorteer, bourommel wat as opvull ingsmateriaal gebruik word, radio-aktiewe afval wat kragtens die Wet op Kernenergie, No 131 van 1993 beheer word sowel as mynafval en vlieg-as (wat deur die verbranding van steenkool ontstaan) wat kragtens die Mineraalwet, No 51 van 1991 beheer word. 2. Stel die Minister van Waterwese en Bosbou in staat om die nodige permitte uit te reik. Die Minister is by magte om aktiwiteite te identifiseer wat ' n nadelige invloed op die omgewing mag he. Aktiwiteite wat gei"dentifiseer is sluit onder andere in : • landgebruik en verandering; • watergebruik en waterwegdoening; • hulpbronverwydering (insJuitend natuurlike lewende hulpbronne); • landbou-prosesse; • industriele prosesse, kragopwekking en die verspreiding daarvan; en • rommel en riool storting. Verbied enige van die aktiwiteite gelys in Artikel21 sonder die uitvoer van 'n Omgewingsimpakstudie Definieer die Omgewingsimpakstudie proses en die vereistes waaraan daar volgens wet voldoen moet word RI182: Lys van aktiwiteite wat onderhewig is aan die uitvoer van ' n omgewingsinvloedstudie. Rl183: Bevat die regulasies oor die proses vir die uitvoer van omgewingsinvloedstudies. R.1184: Wentel die verantwoordelikheid vir die beheer en bestuur van die proses vir die uitvoer van omgewingsinvloedstudies af na die provinsies vir daardie aktiwiteite wat nie van nasionale belang is nie of wat oor provinsiale grense strek nie. Die Nasionale en Provinsiale regerings besit die mag om op te tree indien die Plaaslike owerheid nie die gedelegeerde funksie na wense verrig nie. Bemagtig die Minister van Omgewingsake en Toerisme en Provinsiale- en Plaaslike owerhede om die nodige stappe te neem, onder andere die staking van aktiwiteite, indien enige van bogenoemde owerhede van mening is dat die aktiwiteite die omgewing in gevaarsteJ of beskadig.
10.2.8 Die Wet op Nasionale Omgewingsbestuur, No 107 van 1998 Die doel van die Wet op Nasionale Omgewingsbestuur, No 107 van 1998 is om voorsiening te maak vir samewerkende omgewingsbestuur deur die daarstelling van beginsels vir die besluitneming oor aangeleendhede rakende die omgewing; instellings wat samewerkende bestuur sal bevorder en prosedures vir die koordinering van omgewingwerksaamhede wat deur staatsorgane uitgeoefen word. Hierdie Wet herroep artikels van die Wet op Omgewingsbewaring, No 73 van 1989 soos hieronder in Tabel 10.80pgesom.
Tabell0.8 Artikels van die Wet op Omgewingsbewaring, No 73 van 1989 wat deur die Wet op Nasionale Omgewingsbestuur, No 107 van 1998 herroep is Artikel herroep 2 3 4-11 12-14C 15 27A 38
Beleidmaking Toepassing van beleid Raad vir die Omgewing Komitee vir Omgewingskoordinering On dersoekraad Regulasies oor internasionale konvensies, verdrae en ooreenkomste Toetrede tot en bekragtiging van konvensies, verdrae en ooreenkomste
Die Nasionale Omgewingbestuurbeginsels word saamgevat in Hoofstuk 1 - Artikel 2 van hierdie Wet (TabellO.9).
TabellO.9 Enkele Nasionale Omgewingbestuursbeginsels in die Wet op Nasionale Omgewingsbestuur, No 107 van 1998 vervat Artikel/ Re2ulasie 2 (2)
Wetlike aspek en implikasie
Omgewingsbestuur moet mense en hul\e behoeftes vooropstel en hulle fisiese, sielkundige, ontwikkelings-, kulturele- en maatskaplike belange billik dien Ontwikkeling moet maatskaplik, omgewingskundig en ekonomies volhoubaar wees a) Volhoubare ontwikkeling vereis die oorweging van aile tersaaklike faktore met inbegrip van die volgende : ). dat die versteuring van ekosisteme en die verlies van biologiese verskeidenheid vermy word of, waar dit nie geheel en al venny kan word nie, dit so klein moontlik gehou en reggestel word; Il. dat besoedeUng en agteruitgang van die omgewing vermy word of, waar dit nie geheel en al vermy kan word nie, dit so klein moontlik gehou en reggestel word; ... Ill. dat die versteuring van landskappe en terreine wat die nasie se kulturele erfenis daarstel venny word of, waar dit nie geheel en al verroy kan word nie, dit so klein moontlik gehou en reggestel word; en iv. dat afvat verroy word of, waar dit nie geheel en al vermy kan word nie dit, waar moontJik so klein as moontlik gehou word en waar moontlik hergebruik of her win word en andersins op 'n verantwoordelike wyse verwyder word. b) Omgewingsbestuur moet geintegreer wees, erkentiik daaraan dat alle eleroente van die omgewing verbind en onderling verbind is en dit moet die uitwerking van besluite op aIle aspekte van die omgewing en aile mense in die omgewing in aanmerking neem, deur die beste uitvoerbare omgewingsopsie na te stree£ r) Sensitiewe, kwesbare, hoogs dinamiese ekosisteme of ekosisteme onder druk, soos kusstrande, riviermondings, vleilande en soortgelyke stelsels verg spesiale aandag in bestuur- en beplanningsprosedures, veral waar die stelsels onderworpe is aan beduidende menslike hulpbrongebruik en ontwikkelingsdruk. Ten einde samewerking en koordinasie tussen staatsorgane te bevorder, plaas hierdie artikel die volgende verpligtings op Staatsdepartemente (wat omgewingsverwante funksies verrig) en Provinsies: (1) Staatsdepartemente, gelys onder Bylae 1, en Provinsies moet binne eenjaar na die promulgering van die Wet en minstens elke 4 jaar daama Omgewingsimplementeringsplanne voorle.[Departemente van Omgewingsake en Toerisme, Grondsake, Landbou, Behuising, Handel en Nywerheid, Waterwese en Bosbou, Vervoer en Verdediging]. (2) Elke Nasionale Staatsdepartement, gelys onder Bylae 2 moet binne een jaar na die
prom ulgering en minstens elke vier jaar daama ' n Omgewingsbestuursplan voorHl. [Departemente van Omgewingsake en Toerisme, Waterwese en Bosbou, Minerale en Energie, Grondsake, Gesondheid en Arbeid]. Departemente wat onder albei Bylaes gelys is kan gekonsolideerde Omgewingsimplimenterings- en -bestuursplanne voorle.
10.2.9 M ineraalwet, No 50 van 1991
Die Mineraalwet word deur die Departement van Minerale en Energie geadministreer. Die Wet is primer gemik op die beheer en bestuur van die mynbedryf vanaf sand- en klipgroewe tot steenkool- en goudmyne, en bevat belangrike bepalings wat omgewingsbestuur (ook in opvanggebiede) raak. In die lig van die wydlopende en uiters negatiewe omgewingsimpakte van die mynbedryf op die Olifantsrivier se opvanggebied, is hierdie Wet en die toepassing daarvan dus van groot belang.
Voor die inwerkingtreding van die Interim (of Tussentydse) Grondwet en later die finale Grondwet, kon die mynbedryfhulself die wee Ide veroorloof om slegs aan hierdie Wet aandag te gee en die ander verwante wette tot 'n groot mate te ignoreer. Hierdie neiging is kortgeknip met die uitspraak in die saak: Van Huyssteen en ander v Minister van Omgewingsake en
Toerisme en ander. Die implikasie van hierdie uitspraak is dat die myn- en ander bedrywe me net die wette wat primer op hulle gemik is moet toepas nie, maar ook aIle verwante wetgewing. Die onmiddellike implikasie is dus dat omgewingsverwante bepalings in wette soos die Wet op die Bewaring van Landbouhulpbronne, die Nasionale Waterwet, die Wet op Omgewingsbewaring, die Wet op Nasionale Omgewingsbestuur en andere nou ook deur die roynbedryf deeglik in ag geneem moet word.
Tabel 10.1 0 Enkele belangrike toepaslike bepalings in die Mineraalwet, No 50 van 1991 vervat Artikel/ Replasie 9 38
I Hoofstuk I 0
Wetlike aspekte en implikasies Aile voorgestelde myne ofprospekteerondememings moet eers om ontginningsmagtiging aansoek doen alvorens die bedryf kan begin 'n Ontginningsmagtiging is onderhewig aan die indiening van aanvaarbare rehabilitasie- en herste1planne vir afYal- en ander stortingsterreine sowel as sisteme vir die bekamping van stof, oppervlakte - en grondwaterbesoedeling. As dee 1van die aansoek vir ontginningsmagtiging moet die myneienaar ook 'n aanvaarbare Omgewingsbestuursprogram indien vir die tot ale leeftyd asook die sluiting van die prospekteer- of mynbedryf. 'n Integrale dee! van hierdie Omgewingsbestuursprogram is 'n omgewingsimpakstudie soos uiteengesit in die Aide Memoire, wat vir hierdie doel as
Goewerments kenn isgewing R992 in Staatskoerant No 2741 van 26/06/'70
riglyndokument dien. Hoofstuk 5 van hierdie stel regulasies het veral betrekking op omgewingsbestuur binne prospekteer- en myngebiede. Let daarop dat die eienaar van die prospekteer- of myngebied genoegsame fondse moet verskafvir die suksesvolle uitvoering van die omgewingsbestuursprogram tydens en na sluiting van sodanige gebied.
Benewens die aantal wette wat hierbo aangehaal is, is daar nog verskeie ander wat bepalings vervat wat op aspekte van omgewingsbestuur betrekking het. Hierdie wetgewing sal net kortliks hieronder opgesom word:
Wet op Gesondheid, No 63 van 1977
Kragtens hierdie Wet beheer die nasionale en provinsiale Departemente van Gesondheid alle omgewingsaspekte wat 'n invloed op die menslike gesondheid kan uitoefen. Dit sluit, byvoorbeeld die besoedeling van water, vektorsiektes in waterbronne en besoedeling vanaf stapel- en sypelriole in.
Wet op Misstowwe, Veevoedsel, Landboumiddels en Veemiddels, No 36 van 1947
Hierdie Wet is hoofsaaklik daarop geng om te verseker dat net goedgekeurde (deur die Departement van Landbou) misstowwe, veevoere, landboumiddels en veemiddels deur verbruikers gebruik sal word. Laasgenoemde twee groepe van middels sluit stowwe soos plaagdoders, onkruiddoders en veedip in. Artikels 3 tot 10 maak voorsiening
opleiding en registrasie van kundiges vir die aanwending van goedgekeerde stowwe en middels. So byvoorbeeld mag gebruikers van die misstowwe en middels (behalwe bona fide boere) slegs gebru ik maak van die dienste van kundiges vir die aanwending daarvan.
Alle stowwe wat onder hierdie Wet val besit die potensiaal om grootskaalse besoedeling van waterbronne te veroorsaak indien dit onoordeelkundig gebruik of aangewend word. Diffuse bronne van sodanige besoedeling dra aansienlik by tot die besoedelingslas van riviere. Dit is belangrik om daarop te let dat die grootste verbruikers van die beheerde stowwe en middels, naamlik die boerderybedryf, nie onderhewig is aan die kundigheidsvereistes van die Wet nie.
O mheiningswet, No 31 van 1963
Die skoonmaak van korridors vir die oprigting van heinings word deur hierdie Wet beheer. In gevalle waar onoordeelkundige gebruike naby riviere in sodanige korridors plaasvind kan die verwydering van plantegroei lei tot aansienlike slikafvoer na riviere.
Wet op Adverteer Langs en Toebou van Paaie, No 21 van 1940
Die storting van afval en die oprigting van strukture op of langs openbare paaie (nasionale paaie uitgesluit) word kragtens hierdie Wet deur die provinsiale owerhede beheer. Dit het ook betrekking op lokaliteite waar paaie die riviere kruis.
Wet op die Nasionale Paaie Agentskap Beperk en Nasionale Paaie, No 7 van 1998.
Hierdie Wet herroep die vorige Wet op Nasional Paaie, No 54 of 1971 en maak voorsiening vir die beheer oor die storting van afval en die oprig van strukture op of langs nasionale paaie (kyk hierbo). Daarbenewens is 'n nuwe benadering gevolg en vereis die Wet dat padbou­ aktiwiteite en die maatreels wat getref word om die vloei van oppervlaktewater langs die pad te beheer nie 'n nadelige uitwerking op die omgewing (soos byvoorbeeld gronderosie) mag he nie.
Wet op Nasionale Parke, No 57 van 1976
Waar die Olifantsrivier die Nasionale Krugerwildtuin binnevloei neem die bepalings van hierdie Wet, vir aIle praktiese doeleindes, beheer oor die rivier, sy water, sy ekologie en sy gebruik oor.
10.2.10 "Draft White Paper on Integrated Pollution and Waste Managemen t, 1998" Die regering verbind hornselftot die ontwikkeling, irnplimentering en instandhouding van 'n gemtegreerde besoedeling- en afvalbestuurssisteem
wat sal bydrae tot volhoubare
ontwikkeling en 'n merkbare verbetering in lewenskwaliteit. Hierdie Gemtegreerde Besoedeling- en Afvalbestuursbeleid onderskryf die regering se vis ie, beginsels, doelstellings
en reguleringsbenadering ten opsigte van besoedeling- en afvalbestuur en word in die Wet qp Nasionale Omgewingsbestuur, No 107 van 1998, vervat.
Die begrip omgewiog word in die "Draft White Paper on Integrated Pollution and Waste Management, 1998" as volg gedefmieer - omgewing is die biosfeer waarin mense en ander organismes lewe en bestaan uit : • hernubare en nie hernubare natuurlike hulpbronne soos lug, vars- en seewater, land en aIle vorms van lewe; • natuurlike ekosisteme en habitatte; en • ekosisteme, habitatte en omliggende omgewmgs gewySlg of ontwikkel deur mense, insluitend stedelike-, landbou- en landelike gebiede.
10.2.11 Witskrif oor die Bewaring en Volh ou bare Benutting van Suid-Afrika se Biologiese Diversiteit
Die regering se missie, soos voorgestel in hierdie Witskrif, is om die Biologiese diversiteit van Suid-Afrika te bewaar en daardeur ekologiese prosesse en sisteme in stand te hou, terwyl volhoubare ontwikkelingsvoordele vir die nasie voorsien word deur die ekologies volhoubare gebruik van die biologiese hulpbronne. Die biodiversiteitsbeleid en strategie van Suid-Afrika het ses primere doelstellings (Tabel 10.11).
Tabel 10.11 Primere doelstellings soos in die Witskrif oor die Bewaring en Volhoubare Benutting van Suid-Afrika se Biologiese Diversiteit vervat Verwysing Algemene Kennisgewing in Staatskoerant No 18163 van 28/07/ 1997
Primere doeistellings l. Die bewaring van Suid-Afrika se biodiversiteit. 2. Die volhoubare gebruik van die biologiese hulpbronne met minimalisering van impakte op die biodiversiteit. 3. Verseker dat die gebruik en ontwikkeling van Suid-Afrika se genetiese hulpbronne tot nasion ale voordeel is. 4. Vergroot die menslike kennis ten opsigte van die belang van bewaring, bestuur en gebruik van biodiversiteit asook ten opsigte van faktore wat die biodiversiteit bedreig. 5. Ontwikkel en implimenteer bepalings en aansporings wat die bewaring eo volhoubare benutting van biodiversiteit ondersteun. 6. Bevorder die bewaring en volhoubare benutting van biodiversiteit op intemasionale vlak
Die doel van die Witskrifte is om :
Aanvaarbare regeringsbeleid ten opsigte van 'n sekere aspek of aangeleentheid te formuleer; en
Dit is dus te verwag dat daar binnekort konsepwetgewing oor die onderwerpe in die Witskrifte in die parlement ter tafel gele sal word. Daarom sal die wetgewende prentjie eerder meer ingewikkeld as vereenvoudig word.
10.2.12 Provinsiale Wette, Ordonna nsies en Munisipale Verordenioge
Onder die vorige politieke bedeling het die provinsies die mag gehad om Ordonnansies uit te vaardig. Die huidige Grondwet laat hulle toe om Wette te promulgeer. Dus word die verwarring aangehelp indien rue duidelik onderskeiding gemaak word tussen sentrale parlementere wette en provinsiale wette rue. Daar moet egter onthou word dat, tot tyd en wyl die Ordonnansies deur provinsiale wette vervang word, is eersgenoemde nog van krag.
Die Wet op die Mpumalanga Parkeraad, No 6 van 1995 en Administrateurskennisgewings 665 van 08/06/1977, 11 van 12/0111949, 21 van 05/0111977 en 148 van 2110211 95 1 wat betrekking het op eenvormige plaaslike Verordeninge ten opsigte van watergehalte, dreinering en openbare gesondheid in die ou Transvaalse Provinsie, is nog steeds langs die Ollfantsrivier van toepassing.
In die lig van die toenemende afwenteling van omgewingsfunksies na die provinsies speel laasgenoemde 'n al hoe groter rol in beleids- en wetstoepassing. Dus word die aandrang van die Wet op Nasionale Omgewingsbestuur vir harmonisering tussen sentrale en provinsiale omgewingsbestuur steeds meer relevant. Indien die provinsies sou besluit om op hul beurt die verdere afwenteling van wetstoepassing na die plaaslike owerhede uit te voer (kyk hier na die Grondwetlike vereistes ten opsigte van plaaslike owerhede sowel as Bylaes 4 en 5 van die Grondwet) sal die omgewingsbeheer en -bestuursituasie net nog verder verwikkeld raak.
[ Hoofstuk 10
10.2.13 Ander relevante bilate rale en multilaterale streeks- en internasionale ooreenkomste, protokolle en konvensies
"Protocol on Shared Watercourse Systems in the Southern African Development Community (SADC) Region"
"Convention on Wetlands ofInternational Importance, Especially as Waterfowl Habitat, Ramsar, 1975"
In die lig van die wetlike beheer en bestuur situasie rondom omgewingsbestuur wat verdeel is tussen ' n menigte owerheids- en statutere instansies op verskillende regeringsvlakke en selfs op internasionale gebied, is die koordinering van beleid en bestuursaksies 'n absoluut noodsaaklike vereiste om eenvormigheid en eendragtige optrede te verseker. Dit is egter so dat die institusionele opset nie noodwendig georganiseer is om hierdie koordinering te vergemaklik nie.
10.3 Om gewingswetgewing, regeringsbeleid en die Olifantsriviersisteem
Die opvallendste impakte en aktiwiteite wat lei of kan lei tot die degradering van die oewersone en die Olifantsriviersisteem as sulks, is aangeteken tydens die veldwerkfase van hierdie projek. Die impakte, soos bespreek in Hoofstuk 8, is geensins die enigste impakte wat die rivier nadelig beYnvloed nie. Tabel 10.12 is 'n samevatting van hierdie asook ander bekende aktiwiteite en impakte aangetrefin die Olifantsrivier-opvanggebied.
Tabel 10.12 Omgewingswetgewing verantwoordelik vir die beheer en regulering van aktiwiteite wat impakte in die opvanggebied en die Olifantsriviersisteem as sulks veroorsaak Sektor Landbou
Aktiwiteit en Impak Kommersiele gewasverbouing Aktiwiteit : I. Besproeiinglwateronttrekking
Wet op die Bewaring van Landbouhulpbronne Nasionale Waterwet
Landbou Waterwese en Bosbou
Wet op die Bewaring van Landbouhulpbronne Wet op Misstowwe, Veevoedsel, Landboumiddels en Veemiddels
Gebruik van misstowwe
Nuwe lande met gepaardgaande ontbossing
Wet op die Bewaring van Landbouhulpbronne
Ou lande - onkruidgedomineer
Wet op die Bewaring van Landbouhulpbronne Nasionale Waterwel
Wet op die Bewaring van Landbouhulpbronne Nasionale Waterwet Wet op Omgewingsbewaring
Landbou Waterwese en Bosbou Omgewingsake en Toerisme (Provinsie of Plaaslike owerh eid)
Wet op Nasionale Omgewingsbestuur
Omgewingsake en Toerisme
Wet op die Mpumalanga Parkeraad
Omgewingsake en Toerisme (Provinsie)
Wet op Nasional Parke
lnternasionale Ooreenkomste, Konvensies & Verdrae
Enige belanghebbende of bel angst ellen de regspersoon
Afname in waterkwaliteit (mineralisasie)
(Wetgewing soos '(ir waterkwantiteit)
PoteDsiele verboging in erosie
(Wetgewing soos vir waterkwantiteit)
Vestiging van uitheemse indringers en verklaarde onkruide
Potensiele negatiewe impak op stabilisering van die rivierbanke en biod iversi teit van oewersone
(Welgewing soos vir waterkwantiteit)
Potensieel ' n verhoging in die impak van vloede
Im pak : i. Afname in waterkwanliteit
Kommersiele beweiding Aktiwiteit : i. Oorbeweiding
Wet op die Bewaring van LandbouhuJpbrolUJe
Swakker infiltrasie van reeDwater
Toename in erosie
Potensiele aEname in waterkwaliteit
Wet op die Bewaring van Landbouhulpbronne (plus aile wetgewing hierbo geJys onder die impakte tewyle aan gewasverbouing)
Wet op die Bewaring van Landbouhulpbronne Nasionale Waterwet Nasionaie Boswet (beskermde borne)
Landbou Waterwese en Bosbou Waterwese en Bosbou
Wet op die Bewaring van LandbouhuJpbronne Nasionale Waterwet
Wet op die Bewaring van Landbouhulpbronne Wet op MpumaJanga Parkeraad Wet op NasionaJe Parke
Landbou Omgewingsake en Toerisme (Provinsie) Nasionale Parkeraad
I mpa k; Afname in weikapasiteit - lae I. grasbedekking, ongewenste plantspesies II.
Selfonderhoudende gewasverbouing Aktiwiteit ; I. Uitkap van oewerbos tydens die maak van lande
Impak: i. TotaJe destabilisering van rivierbank
Potensieie negatiewe impak op biodiversiteit van oewersone
Verhoogde waterafloop met gepaardgaande erosie
Verhoogde impak van vi oed water
Wet op die Bewaring van Landbouhulpbronne Nasionale Waterwet (indien impak stroomaf eienaars belnvloed­ voeg by Gemenereg)
Landbou Waterwese en Bosbou Enige belangsteJlende of belanghebbende regspersoon
Groter hoeveelhede slik eD grond in rivier lei tot afname in waterkwaliteit
Vestiging van verklaarde onkruid en uitheemse indringerplante; bron vanwaar saad versprei na stroom-af gedeeJtes
Wet op die Bewaring van LandbouhuJpbronne
Selfonderhoudende beweiding Aktiwiteit : i. Oorbeweiding
Wet op die Bewaring van Landbouhulpbronne Wet op die Mpurnalanga Parkeraad Nasionale Boswet
Landbou Orngewingsake en Toerisrne Waterwese en Bosbou
Dieselfde wetgewing as vir die voorafgaande soortgelyke irnpakte is op hierdie reeks van irnpakte van toepassing
Diesel fde owerhede as vir die voora fgaande irnpakte
Die Mineraalwet is oorhoofs van toepassing op aile mynaktiwiteite. Ander wetgewing wat op spesifieke aktiwiteite betrekking het is:
Minerale en Energie
Ontrekking van water
Bou van tydelike of permanente waterwerke
Verwydering en opberging van bogrond
Wet op Orngewingsbewaring Wet op Nasionale Omgewingsbestuur
Omgewingsake en Toerisme (Nasionaal en Provinsiaal)
Verwydering van plantegroei
Boswet (beskermde borne) Wet op die Mpumalanga Parkeraad (beskermde inheemse plantegroei)
Waterwese en Bosbou Omgewingsake en Toerisme (provinsie)
Voorbereiding van afvalstortingsterreine
Nasionale Waterwet Wet op Adverteer Langs en Toebou van Paaie Wet op Kernenergie Wet op Gevaarhoudende Stowwe
Waterwese en Bosbou Paaie (provinsie) Minerale en Energie Gesondheid
Oprigting van geriewe: wonings en geboue vir bedryf van die myn
Wet op Gesondheid
Gesondheid (Nasionaal en Provinsiaal)
Skepping van infrastruktuur: paaie, water-voorsiening, sl ikafvoerpype, storrnwater-dreinering, ens.
Terugplasing van gebruikte water
Stroomverlegging en manipulasie van vleilande
Nasionale Waterwet Wet op die Bewaring van Landbouhulpbronne
Waterwese en Bosbou Landbou
Wet op Omgewingsbewaring
Omgewingsake eo Toerisrne (Provinsiaal)
Gebruik van Misstowwe, plaagdoders en onkruiddoders
Wet op Misstowwe, Veevoedsel , Landboumiddels en Veemiddels
Ertsstapels (byvoorbeeld steenkool)
Wet op die Voorkoming van Lugbesoedeling Wet op Omgewingsbewaring
Omgewingsake en T oerisme (Nasionaal en Proviosiaal)
Ontbossing in oewersone; maak van takkrale vir vee
Afuarne in weikapasiteit - lae grasbedekking, ongewenste plantspesies
Swakker infiltrasie van reenwater
Toenarne in erosie
Groter hoeveelhede slik en grond in rivier lei tot afnarne in waterkwaliteit Destabilisering van die rivierbank
Verhoogde impak van vloedwater
Potensieel negatiewe impak op biodiversiteit Prospektering en Opening van Myn Aktiwiteit: VIII.
Mynbou, Nywer­ beid eo Behuising
$oos hierbo is die Mineraalwet die primere beherende wet oor aile mynimpakte. Ander welte oor spesifieke sake: Afname in waterkwantiteit
Nasionale Waterwet Wet op die Bewaring van Landbollhllipbroone Wet op Nasionale Parke Gemenereg
Waterwese en Bosboll Landbou Nasionale Parkeraad Belanghebbende en belangsteJlende regspersone
ii. Afname in waterk wal iteitlwaterbesoedel ing! potensiele loging van besoedelde water! vrylating van riool- en nywerheids uitvloei-selsl stapel- en sypelriole
Dieselfde as vir waterkwantiteit plus: Wet op Gesondheid Wet op Omgewingsbewaring
Gesondheid (Nasionaal en Provi nsiaal) Omgewingsake en Toerisme (Nasionaal en Provinsiaal) + plaaslike owerheid
Nasionale Waterwet Wet op die Bewaring van Landbouhulpbronne Wet np Omgewingsbewaring
Waterwese en Bosbou Landbou Omgewingsake en Toerisme (Nasionaal en Provinsiaal) + plaasl ike owerheid Omgewingsake en Toerisme (Provinsiaal)
Totale vernietiging van rivierbanke en oewerplantegroei
Wet op die Mpllmalanga Parkeraad
Afname in estetiese waaTde
v. Verhoging in erosiepotensiaal vi. Potensiele impak op bioJogiese diversrteit
Afilame in luggehalte (rook, stof, skadelike gasse, sllllrreen, ens.)
Omgewingsake en Toerisme (Nasionaal en Provinsiaal) + plaaslike owerheid
Wet op die Bewaring van Landbouhulpbronne Wet op Omgewingsbewaring Wet op die Mpumalanga Parkeraad
Landbou Omgewingsake en Toerisme (Nasionaal en Proviosiaal) vir aJbei welte
Wet op die Voorkoming van LugbesoedeJing
Omgewingsake en Toerisme (Nasionaal) Gesondheid (Nasionaal en Provinsiaal) Omgewingsake en Toerisme (Nasionaal en Provinsiaal) + plaaslike owerheid Belanghebbende en belangstellende regspersone
Wet op Gesondheid Wet op Omgewingsbewaring
Wet op Omgewingsbewariog
Omgewingsake en Toerisme ( Provinsiaal)
Bosbou­ nywer­ heid
PJ8ntasies en houtontginning Aktiwiteit:
AIle aktiwiteite resorteer onder die beheer van die Nasionale Boswet en die ReguJasies van die Boswet. Ander wetgewing wat op spesifieke aspekte betrekking het is:
Oorhoofse beheer val onder die Departement van Waterwese en Bosbou. Ander spesifieke owerhede is:
Aanplant van uitheemse borne
Bewaring en bestuur van inheerose woude
Wet op die Mpumalanga Parkeraad Wet op Nasional Parke Wet op Bergopvanggebiede
Omgewingsake en Toerisroe (Provinsiaal) Nasionale Parkeraad Landbou (Provinsiaal)
Nasionale Waterwet Wet op Bergopvanggebiede
Waterwese en Bosbou Landbou (Provinsiaal)
Skep van infraSlruktuur (net soos vir ander nywerhede)
Soos vir ander nywerhede
Soos vir ander uywerhede
Ontbossing: opvanggebied en oewersone
Waterwese en Bosbou Landbou (Proviusiaal)
Maak van brandpaaie/-stroke
Nasionale Wet op Veld- en Bosbrande Wet op die Voorkoming van Lugbesoedeling
Waterwese en Bosbou Orngewingsake en Toerisme (Nasionaal en Provinsiaal)
Maak van houtskool deur private persone
Oorhoofse beheer resorteer weer eens onder Nasionale Boswet en die Regulasies van die Boswet. Ander spesifieke wette is:
OorhoofS bebeer Waterwese en Bosbou . Ander spesi fieke owerhede is:
Degradering van natuurlike hulpbronne
Wet op die Bewaring van Lanbouhulpbronne Wet op Bergopvanggebiede Wet op die Mpumalanga Parkeraad
Landbou Landbou (Provinsiaal) Omgewingsake en Toerisme (Provinsiaal)
Destabilisering van rivierbanke
Verhoogde watera floop en swakker infiltrasie van reenwater
Verlaging in afloop a g v verhoogde eva po-transpira sie
Verhoogde invloed van vloedwater
Nasionale Waterwet Wet op die Bewaring van Landbouhulpbronne Gemenereg
Waterwese en Bosbou Landbou Enige regspersoon
Afname in waterkwaliteit
Nasionale Waterwet Wet op die Bewaring van Landbouhulpbronne Wet op Gesondheid
Waterwese en Bosbou Landbou Gesondheid (Nasionaal en Provinsiaal) Nasionale Parkeraad Omgewingsake en Toeri sme (Nasionale en Provinsiaal) E nige regspersoon
Afname in oppervlak van Jandbougrond en/of afname in oppervlak natuurlike weiding
Potensiel e impak op biodiversiteit + onkruide en u itheemse indringers
Nasionale Waterwet Wet op die Bewaring van Landbouhulpbronne Wet op Bergopvanggebiede Wet op Nasionale Parke Wet op Omgewingsbewaring Wet op die Mpumalanga Parkeraad
Waterwese en Bosbou Landbou Landbou (Provinsiaal) Nasionale Parkeraad Omgewingsake en Toerisme Omgewingsake en Toerisme (Provinsiaal)
Lugbesoedeling (rook , stot; gasse, suurreen)
Wet op die Voorkoming van Lugbesoedeling
Omgewingsake en Toerisme (Nasionaal en Provinsiaal) Gesondheid (Nasionaal en ProvinsiaaJ) Enige regspersoon
Nasionale Wet op Veld- en Bosbrande Wet op die Bewaring van Landbouhulpbronne Gemenereg
Waterwese en Bosbou Landbou Enige r~ersoon
Nasionale Waterwet en Wet op die MpurnaJanga Parkeraad
Waterwese en Bosbou Omgewingsake en Toerisme (ProvinsiaaJ)
Omgewingsake en Toerisme (Nasionaal en Provinsiaal) Omgewingsake en Toerisme (Provinsiaal)
Wet op Nasionale Parke Wet op Omgewingsbewaring
Veld en Bosbrande
VisvanglHengel Aktiwiteit: Gebruik van kiefuette en visfuike 1. H. Oes van aas (paddas ens) Impak: i. Die nie-selektiewe metodes van visvang benadeel vispopulasies en impakteer negatief op die ander nie-teiken organismes
Afuame in biodiversiteit
Dieselfde as vir visvangmetodes
Report "HOOFSTUK9 DIE RIVIERGEBRUIKERS EN DIE POTENSIELE IMPAK OP DIE OEWERPLANTEGROEI EN DIE OLIFANTSRIVIERSISTEEM IN GEHEEL"