In n bespreking van rolspel en verkleding in die gay literatuur wys Hennie
In n bespreking van rolspel en verkleding in die gay
In 'n bespreking van rolspel en verkleding in die gay literatuur wys Hennie Aucamp daarop dat transvestisisme in die geskiedenis dikwels 'n uitdrukking van sosiale en politieke ontevredenheid was. In "Vir vier stemme" is dit verkleding en travestie wat Freddy McTavish groter insig bring in sy eie homoseksuele geaardheid . Sy verkleding as Genoveva of Fifi is bedoel as 'n
"Boerepoets" om die liggelowige Beimen Botes 'n rat voor die oe te draai. Die travestie word 'n verwikkelde spel waarby sowel sinsbedrog as waarheid betrokke is: Beimen, wat onmiddellik verlief word op Genoveva, word geflous deur die travestie, maar dit is juis deur die travestie dat Freddy op sy beurt die waarheid omtrent sy seksuele identiteit ontdek. Tydens die travestie kom die vraag by Freddy op: "speel hy iemand, of is hy uiteindelik 190 tuis by homself?" . Hy vul sy verkleding as Genoveva aan met 'n vroulike stemintonasie en handgebare: "Freddy verander ook van binne-uit. Hy lag koket, sy stem effens hoer as gewoonlik, van pure opgewondenheid; en sy handgebare raak vroulik" . Wanneer Freddy vir 'n tweede keer as Genoveva aan Beimen verskyn, is sy bedoeling egter nie om die illusie voort te sit nie. Beimen tref vir Freddy/ Genoveva in die poskantoor aan sonder die sprankel wat hy tydens hulle eerste ontmoeting so verleidelik gevind het: "Wydsbeen sit hy, met sy kop tussen sy bene, asof hy naar is, en wanneer hy uiteindelik opkyk, is sy oe leeg, sonder hoop of herkenning of lief de". Die vertwyfelde Freddy het hom weliswaar as Genoveva verklee, maar hy speel nie meer toneel nie. Hy klou vas aan die "(e)en kans uit 'n duisend" dat Beimen hom ook as Freddy sal kan liefhe en om hierdie moontlikheid te bewaarheid, verskyn hy weer aan Beimen in die gedaante van sy geliefde Genoveva, maar hierdie keer sonder om sy ware persoonlikheid te verdoesel. Die woedende en teleurgestelde Beimen verkrag egter vir Freddy. Freddy "weet dat hy verlore is" as 'n homoseksueel in 'n konserwatiewe plattelandse omgewing en selfmoord is, soos dikwels in die ouer Mrikaanse prosa, die enigste uitweg uit die identiteitsdilemma waarin hy verkeer. Struktuur: Die teks sluit aan by ‘n bekende literêre tradisie en herinner onder meer aan tekste van Charles Dickens, William Faulkner en die Nederlandse skrywer Louis Paul Boon. Die procédé is dat “dieselfde” storie deur meer as een verteller vertel word. In Aucamp se “Vir vier stemme” is daar ‘n karakterverteller, Toon Lourens, en drie derdepersoonsvertellers wat agtereen ‐ volgens die verhaal vertel. In hierdie artikel word nagegaan hoe die houding van die ekverteller afgelei kan word van die taal en styl van die eerste subteks, “n Grap is ‘n grap. Daar word gefokus op sy mondelinge (anekdotiese) vertelstyl, sy lokale verwysingsveld, sy sinstruktuur en sy intertekstuele verbintenisse met ander vertellers, onder meer met Herman C. Bosman se Oom Schalk Lourens, soos onthul deur die implisiete outeur.In die letterkunde word die belangrikheid van die verteller in die verhaalteks algemeen aanvaar. By interpretasie is die verteller ‘n konvergensiepunt