Solidariteit sê Sasol-staking ‘verloop presies volgens plan’Solidariteit beweer Sasol se onderhoudskedule by Secunda het eksponensieel agterraak weens die vakbond se staking. (Grafika verskaf deur Solidariteit) Solidariteit het Sondag gesê sy lede se staking slaan Sasol waar dit seermaak, met die maatskappy se instandhoudingskedule wat na bewering reeds minstens 72 uur agter is weens die stakingsaksie. Sasol-werknemers wat aan Solidariteit behoort, is tans in die derde week van staking teen Sasol se omstrede Khanyisa-aandeleskema. Solidariteit het Sondag in ŉ verklaring gesê die staking “wat in fyn besonderhede beplan is, verloop presies volgens plan”. Volgens die vakbond het Sasol verslae bekendgemaak wat toon dat die maatskappy se onderhoudskedule by Secunda eksponensieel agterraak weens die vakbond se staking. Op 11 September was die onderhoudskedule by die Secunda-aanleg na bewering reeds 24 uur agter, op 12 September 48 uur en op 13 September reeds 72 uur. Dr. Dirk Hermann, bestuurshoof van Solidariteit, sê Sasol is besig met ŉ reuse-instandhoudingsprojek wat oor drie weke strek waartydens die algehele aanleg by Secunda afgeskakel word vir die nodige instandhoudings- en herstelwerk. “Vir elke uur wat die projek agterraak, kos dit Sasol etlike miljoene rand,” sê Hermann. “Sasol het nie binne sewe dae op ons memorandum gereageer nie, wat beteken dat ons [die stakingsaksie] eskaleer. Sasol begin om nou die krag van kennis te beleef. Hulle het ons onderskat,” sê Hermann. Deon Reyneke, adjunkhoofsekretaris van Solidariteit, meen Sasol gaan gebuk onder ongelooflike produksiedruk. “Solidariteit se lede het strategiese kennis. Hulle kan dus slim staak en weet presies wanneer om op watter dele van die aanlegte druk te plaas. Sasol het geen keuse as om na die onderhandelingstafel te kom nie,” het Reyneke gesê. Solidariteit beweer Sasol se onderhoudskedule by Secunda het eksponensieel agterraak weens die vakbond se staking. (Grafika verskaf deur Solidariteit) Intussen beweer Solidariteit dat daar Saterdag chaos by Sasol se aanleg in Sasolburg ontstaan het aangesien Solidariteit se lede by dié aanleg ook aan die staking deelneem. “Na regte moes ŉ stoomaanleg weens veiligheid by Sasol 1 Saterdagoggend gesluit word omdat Solidariteit-lede tydens die dagskof sou staak. Solidariteit-lede wat wel Vrydagaand se nagskof gewerk het, het aangebied om Saterdagoggend langer te werk om die aanleg veilig af te skakel,” beweer Solidariteit in ŉ verklaring. “Sasol het egter die besluit geneem om die betrokke aanleg in bedryf te hou met personeel wat nie oor die nodige klarings en sertifisering beskik om daar te mag werk nie. Dit het natuurlik groot kommer oor die veiligheid van werknemers by die aanleg laat ontstaan. Die besluit om die aanleg met die dienste van werknemers wat nie daartoe bevoeg is nie aan die gang te hou, is roekeloos.” Volgens Reyneke word die aanleg by Sasolburg nou deur mense bedryf wat tien jaar laas by Stoomstasie 1 gewerk het. “Daar is tans niemand by die aanleg wat bevoeg verklaar is om daar te werk nie, afgesien van ŉ voorman wat Sasol nou as kontrakteur ingebring het om op Saterdag se nagskof te werk. Sasol lê tans hoegenaamd nie verantwoordelike optrede aan die dag nie en die aanleg word onwettig bedryf,” het Reyneke gesê. Solidariteit sê hy het intussen ŉ brief aan die departement van arbeid geskryf waarin hy hierdie handeling van Sasol uitlig en ook sy kommer oor bestuur se besluit uitspreek wat moontlik die veiligheid van werknemers in die gedrang kan plaas. “Solidariteit-lede het voorts onder viktimisasie en dreigemente van onder andere bestuur deurgeloop en dit terwyl die betrokke werknemers aan wettige arbeidsaksie deelgeneem het,” sê Reyneke. Hy sê Solidariteit het in die lig hiervan ook ŉ skrywe aan Sasol gerig waarin die vakbond beklemtoon dat bestuur verantwoordelik gehou sal word indien hul optrede enige negatiewe gevolge of verlies van watter aard ook al sou veroorsaak. Stakende Sasol-werkers en lede van die gemeenskap tydens ŉ protesoptog in Secunda, Mpumalanga (6 September 2018). Foto: Reint Dykema Maroela Media het Sasol genader om kommentaar op Solidariteit se bewerings te lewer en wag op terugvoer. Solidariteit-lede by Sasol staak in opstand teen fase 2 van die Khanyisa-personeelaandeleskema. Ingevolge dié skema sal swart werknemers by Sasol R500 000 aandele by die maatskappy ontvang, terwyl wit werknemers, ongeag hul posisie of diensrekord by Sasol, geensins aan die fase mag deelneem nie. Solidariteit meen dat Sasol se beleid in ’n suiwer rassebeleid van uitsluiting ontaard het. Sasol hou egter voet by stuk dat die aandeleskema deel is van die maatskappy se transformasieplan en ten doel het om die ongeregtighede van die verlede reg te stel. Gesprekke tussen die partye sal eerskomende Woensdag voortgesit word onder die toesig van die Kommissie vir Versoening, Bemiddeling en Arbitrasie (KVBA). Dit volg nadat die KVBA ingevolge artikel 150 van die Wet op Arbeidsverhoudinge die partye genader het om die dispuut te help oplos.