'n Tiener vertel: Die hel van endometriose
JY LEES NOU 'n Tiener vertel: Die hel van endometriose
Ek is tans ’n matriekleerder aan die Hoërskool Hottentots-Holland in Somerset-Wes.
*Ek het al van gr. 8 af laerug- en buikpyn en was al by verskeie dokters. Ander diagnoses is gemaak, soos ’n spastiese dikderm of ’n moontlike blindedermprobleem. Ek was na ’n fisioterapeut vir verskeie behandelings en een dokter het selfs vir my gesê dis bloot “skoolsiek”. Ook is ek ’n paar keer in die hospitaal opgeneem vir verskillende toetse, soos dat ek ’n kamera moes sluk en buiksonars ondergaan.
Met elke dokter se diagnose is verskillende pille vir my voorgeskryf, wat tot ander nagevolge gelei het. My huisdokter het my toe eindelik verlede jaar (2016, op die ouderdom van 17) na ’n ginekoloog verwys. Sy het toe ook ’n paar behandelings probeer, waarvan alles misluk het. Sy het begin Maart ’n laparoskopie gedoen en eindelik agter die kap van die byl gekom.
My baarmoeder was oortrek van endometriose. Baie vroue weet nie wat endometriose is nie. Die gevolg is dat hulle hopeloos te laat uitvind hulle het dit. My ginekoloog het die sigbare endometriose weggebrand en ’n Mirena (IUD) ingesit om te probeer voorkom dat dit weer groei. Die pyn is nooit heeltemal weg nie, maar dit was hanteerbaar.
Vandag, ’n jaar later, raak die pyn weer by die dag erger en ek drink morfien-pynpille wat vir kankerpasiënte voorgeskryf word. Ons soek steeds ’n oplossing.
Party dae raak dit so erg dat ek bleek raak en dit voel of ek wil flou raak. Ek kon sommige dae nie eens eksamen skryf nie, so erg was die pyn.
Die diagnose van endometriose kan ook sielkundig op ’n mens inwerk. Dit veroorsaak verskeie emosies; en dis asof ek nie my emosies kan beheer nie. Ek gaan elke dag deur verskillende emosionele vlakke wat wissel van hulpeloosheid tot konstante moegheid.
Soms raak ek so ongemaklik in my eie lyf omdat my buik opswel en my klere nie reg sit nie, dan wil ek nie eens uit die huis gaan nie. Ek raak so geïrriteerd met my liggaam en die pyn en haal dit dan op die mense rondom my uit. Die behandeling wat ek vir endometriose ontvang lei tot gewigstoename en aknee en so verlaag dit ook my selfbeeld.
My tannie en my ma se niggie het ook endometriose en omdat dit nie vroeg genoeg gediagnoseer en behandel is nie, het dit die gevolg gehad dat hulle nie kon kinders kry nie. Daarom is die bewusmaking van endometriose vir my belangrik, al kan ’n mens dit nie noodwendig voorkom nie. Dit is baie belangrik om die pyn nie te ignoreer of te dink dis net kwaai “daai-tyd-van-die-maand”-pyne nie, want dit kan ’n groot invloed op jou lewe hê.
Bygesê, sommige dae is beter as ander. Daar kom party dae dat jy nie eens lus het om die dag op te staan nie, maar hou moed; dis die belangrikste. Anders gaan endiometriose jou onderkry.
Op ’n Facebook-blad oor endometriose het hulle ’n sêding wat my elke dag moed gee en deur die dag help as ek seer het: “I am an Endo-Slayer! I refuse to give up. #FightLikeAGirl.”
*Die skrywer is minderjarig en kan daarom nie geïdentifiseer word nie.