4. Die Suid-Afrikaanse Polisiediens - Solidariteit WêreldSolidariteit Wêreld
Tuis › Korrupsie › 4. Die Suid-Afrikaanse Polisiediens
4. Die Suid-Afrikaanse Polisiediens
Saterdag | 19 September | 2015
Korrupsie in die polisie is ‘n baie ernstige aangeleentheid aangesien kwessies rakende geregtigheid en verantwoordbaarheid op die spel is. Misdadigers met baie kontant kan polisiebeamptes omkoop om sake teen hulle te dwarsboom, terwyl arm mense geregtigheid ontsê word omdat hulle eenvoudig nie die middele het om polisiebeamptes te betaal om die werk te doen wat hulle veronderstel is om as ‘n gratis openbare diens te doen nie. As die polisie korrup genoeg word, kan die land se sosiale weefsel uitrafel en is ons op pad om ‘n mislukte staat te word.
Volgens Transparency International se Global Corruption Barometer (GCB) vir 2013 het meer as ‘n derde (36%) van mense gesê hulle het in die vorige jaar omkoopgeld aan polisiebeamptes betaal en het 83% gesê die polisie is korrup. In 2012 het ‘n opname deur die Raad op Geesteswetenskaplike Navorsing (RGN) – bygestaan deur die South African Social Attitudes Survey (SASAS) – getoon dat twee derdes van Suid-Afrikaners reken polisiebeamptes is die korrupste staatsamptenare. Amptenare van Binnelandse Sake is ver agter in die tweede plek met net 38% – byna die helfte van die polisie se 66%. Paradoksaal genoeg het 66% van die respondente aangedui dat die polisie die doeltreffendste wapen teen korrupsie is.
Beamptes op lae en hoë vlak is by korrupsie betrokke, en dit toon die sistemiese aard daarvan in hierdie baie belangrike instelling. Byvoorbeeld, tien SAPD-lede is laat in 2014 by die Parow-polisiestasie in hegtenis geneem op aanklagte van omkopery en korrupsie. Vroeg in 2015 het die Valke ses polisiebeamptes in drie verskillende provinsies in hegtenis geneem vanweë ‘n vermoede van korrupsie. Die beleërde nasionale polisiekommissaris, Riah Phiyega, word ook daarvan beskuldig dat sy die Wes-Kaapse polisiekommissaris, Arno Lamoer, gewaarsku het dat die Valke hom weens korrupsie ondersoek. Lamoer word daarvan verdink dat hy ‘n korrupte verhouding met die Kaapstadse dwelmhandelaar Salim Dawjee het en omkoopgeld van meer as R1,6 miljoen aanvaar het in ruil vir sy invloed in sake. Die mees omstrede korrupsiesaak was egter dié van die huurkontrak van R500 miljoen vir die polisie se nuwe hoofkantoor in Pretoria. Na ‘n vergadering van 10 minute met die polisie in 2010 is die kontrak op onreëlmatige wyse aan die eiendomsmagnaat Roux Shabangu toegeken. Die kwessie het later die kop geëis van die destydse kommissaris van polisie, Bheki Cele, wat tans Adjunkminister van Landbou, Bosbou en Visserye is.