Colyn maak Man Kos: 2014
Dinsdag, 30 Desember 2014
Kombuis - Miet o die pyngedagte
Miet ! ... dis 'n woord wat omtrent elke kok se hare laat orent vlieg en mense in trane laat uitbars. Daai klein wettertjies wat oor jou hande stroom as jy 'n pak meel oopmaak. Hulle lê daar in die spierwit meel soos fennel saadjies en jy wil sommer die geweer gaan haal ... dan besef jy dit gaan nie help nie en jou oë dwaal oor die inhoud van die gifkas ... moord is ligtelike vir dit wat werklik in jou gedagtes omgang.
Ek twyfel of daar kokers is wat hulleself nog nie in die goedjies vasgeloop het nie. So klein dingetjie wat so groot gemors van jou koskas kan maak. Hulle geliefkoosde rondhang plekkie is meel maar hulle klim in omtrent al jou droë goed in ... rys, pasta, hawermout, koekies, krummels, beskuit, jellies, soppoeiers, koring ens. As hulle daar in is, wel dan is dit maar gooi weg. As jy mooi oplet sal jy sien dis hoofsaaklik produkte wat mielies of een of ander graan bevat.
Daar is ander infestasies wat amper soos die meel mot miet lyk wat ander produkte in ons kombuis aanval maar dis nie dieselfde ding nie. Kerrie produkte kan wurms in kry en ander speserye kry 'n ding in wat die poeier in klonte maak asof dit met spinnekop web gemeng is. Dis 'n tipe swam.
Gelukkig is al die goed min of meer onskadelik vir ons as mense en kan op die ergste tot 'n ligte los magie aanleiding gee vir die meer gekunsteldes. Vissermanne, jagters en bikers kom gewoonlik niks oor nie.
Vanaand skryf ek die storie want die afgelope week of so is omtrent al die kosgroepe op Facebook vol stories oor miet. Ek dink die algemene klimaat maak dit net makliker vir die goed en hulle is besig om mense tot raserny en soms tot waansin te dryf.
So rukkie terug het ek 'n storie geskryf oor die bewaring van die bessies wat ons so ten duurste koop en dan binne 'n dag of twee is hulle poegaai. Bewaar jou aarbeie ... is iets wat jy gerus kan gaan lees.
Nou laat ons fokus op MIET ... eerstens is die woord MIET eintlik nie korrek nie want dit is 'n generiese term vir 'n stadium in baie insekte se lewens. Die MIET wat ons as kokke mal wil maak is 'n stadium in die lewenssiklus van die Meel Mot.
Vir menigte is 'n miet infestasie 'n ernstige refleksie op hulle higiëne en dit maak hulle waansinnig as die goed opgemerk word.
Die van julle wat my goed gereeld lees sal weet dat ek baie keer verwys na WISKUNDE. Nouja kom ons kyk na die wiskunde agter die miet probleem.
Om jou huis, en veral kombuis, miet vry te hou moet jy so paar basiese voorsorgmaatreëls toepas. Net soos met die aarbeie ... doen so klein bietjie ekstra moeite en jy kan jou meel en graanprodukte vir baie maande beskerm.
Dink mooi ... my ouma het na die oes haar meel laat maal en dan was dit in sakkies in die spens gebêre tot die volgende oes. Sy het nie yskaste, vrieskaste of plastiese houers gehad nie. Al wat sy gedoen het was om vyetakkies en stukke kerse tussen die sakkies meel te bêre. Glo my vry ... jy kan vandag nog so werk met jou meel produkte.
Baie kaste met baie deurtjies
Wat is anders in meeste huise as by my ouma ... mees opvallend is al die kaste met mooi deurtjies. Dis die begin van jou probleem want as daar nou ietsie is wat die miet se lewe darem lekker verryk dan is dit 'n donker plekkie. Gaan nou verder en kyk dieper ... daai kas is gepak met goed dat die rakke buig en elke gleufie en hoekie bied skuiling vir die ongediertes.
Genoeg wegkruipplek vir gediertes.
Drie maande terug haal ek 'n pak meel uit my meelkas uit ... dis so deftige swart plastiese krat kompleet met 'n deksel en al. Toe ek die pak meel op die tafel neersit spring my hare orent ... nou kyk vir 'n ou met 'n bles is dit 'n lelike gesig want nou lyk my kop soos 'n takkraal. Ek is nie iemand wat bang is om die nodige kragwoord te tik nie maar ek gaan verseker nie dit hier tik nie want die stroom obsene klanke laat my vrou angstig uit die kamer in die gang af draf. Die ou man klink wild !
"Hier is miet in my meel !" is die afgewaterde weergawe van my woorde aan haar toe sy in die kombuis inkom.
"Kom slaap ... dis al middernag ... ons kan môre in die daglig kyk wat gaan aan."
Nouja ... so pak ek daai kas uit die volgende dag en my bloed kook. Heel pakkies koring en mieliegrys is soliede blokke ... swart en vrot. Ek gebruik Eureka se meel en ek inspekteer elke pak behoorlik. Spoedig is dit duidelik dat die meel niks oorgekom het nie. Die miet wat ek gesien het was onder die flappe van die pakkies maar die pakkies is ordentlik geseël, so die miet was nie in die meel nie.
En nou kom ek by die eerste stap wat jy moet doen om jou kombuis miet vry te hou. As jy daar in die winkel staan ... kyk mooi na daai pakkie meel wat jy wil koop. Dop hom om en tik hom sommer so liggies met die plathand. As hy lêk ... los hom net daar. As hy 'n gaatjie in het is die kanse goed dat hy miet in het.
Tweede stap ... kry vir jou ordentlike plastiese houers vir die produkte wat miet in kan kry. Moenie die gekleurde goed koop nie want jy kan nie deur dit sien nie. Ek het bykans 'n sielkundige probleem met boksies en is 'n ou wat boksies het waarin ek my boksies bêre.
Meel houer met Lourier blare in die meel.
Hier by my is 'n Plastiek Winkel wat houers verkoop van alle groottes en kleure en daar het ek die regte goed vir my kos gekry. Dis vierkantige en reghoekige houers met 'n deksel wat aan al vier kante so flappie het wat die deksel toeknip en lugdig seël. Mens kry dit by omtrent al die winkels wat plastiesehouers verkoop.
Ek koop nie rondes wat soos koekblikke lyk nie want so ronde ding vat teveel plek. Die boksies stapel maklik en pak maklik.
Ek was nou 'n man op 'n missie en ek het die internet deurkruis. My kop het vir my gesê dat miet is nie 'n nuwe ding nie en die oumense moes die goed hanteer het. So paar dinge het gou duidelik geword ...
1. Meeste van die tyd bring ons die miet van die winkel af huistoe.
2. Miet hou van donker plekke.
3. Moenie vir hulle voerplekke maak nie.
Alles mooi oop en duidelik sigbaar.
Volgende stap bel ek my broer en vra hom om my yskas kamer te kom opknap. Ek wou die plek nog altyd as 'n spens ingerig het en nou was dit tyd vir dit. Ons skuif die yskas en vrieskas so bietjie rond en daar kry ek 'n lekker stuk oop muur vir my spensrakke.
Die rakke word mooi uitgemeet en ek maak seker dat dit ruim genoeg is om ordentlike pakplek te voorsien.
Volgende stap is om Plastiek Winkel toe te ry ... nou kyk, dis nogal 'n uitgawe maar as jy dit afspeel teen die koste van kos en die skades wat mens lei dan is dit 'n goeie belegging. En soos die wat my ken weet ... ek kort nie baie aanmoediging om boksies te koop nie.
Die 9 liter houers is perfek vir 2x2.5kg pakke meel. Ek koop ook 'n klompie van 5 liter en so klompie kleineres.
Alles mooi toe en sigbaar
Volgende stop is by my Koekbak Winkel ... Bakers Bin ... en daar koop ek 'n pak Lourier Blare ... Bay Leaves ... ek het so 6 maande terug 'n paar vyebome geplant maar hulle is nog te klein om takkies te gee vir die spens.
Volgende stop koop ek twee pakkie outydse wit kerse.
Nou was ek reg vir die groot oorlog teen die miet. Die oumense se grootste wapens was vye takkies, lourierblare en wit kerse en ek het dit alles. Die plastiese houers is 'n bonus.
Terug by die huis begin ek die kaste in die kombuis uitpak. Alles word sorgvuldig inspekteer en dan in die plastiese houers gesit. Laastens gooi ek so paar lourierblare in die houer en maak toe.
Twee ure later is die rakke mooi gepak en die kaste omtrent leeg. Aanvanklik was my vrou half opgetrek oor die goed wat nou so oop staan maar so paar dae later toe noem sy so terloops dat ons dalk meer rakke in die spens moet insit.
Ten slotte ... moenie dat mense jou stories vertel oor gif nie ... die goed is gevaarlik by kos en amoniak en motballe gaan jou kos laat stink en vreemd laat proe.
Goedkoop en effektief
Dis onprakties om alles in die yskas of vrieskas te pak want die nadeel van dit is dat dit jou meel en ander produkte klam kan laat word. Veral vandag se dae met "loadshedding" ... as daai yskas of vrieskas afgaan dan vorm daar groot hoeveelhede kondensaat op die houers.
So dis eenvoudig ... maak seker jy bring nie die miet huistoe van die winkel af nie. Hou jou goed in lugdigte houers en sit lourierblare in die meel en in die houers. Laastens sit die kerse in jou kaste. Ek breek elke kers in drie stukke en versprei dit.
As jy toegang tot vye takkies het ... gebruik dit.
Sodra jy die voedselbron vir die miet afsny sal hulle verdwyn.
Mense sê maklik jy moet alles wegsmyt ... dis onnodig ... as dit nog in die begin fase is met so klompie wat rondskarrel kan jy dit uitsif ... maar jy sal dadelik kan sien of jy dit kan doen.
Hierdie goed is bekend daarvoor dat dit die Meel Motte afskrik ...
1. Bay Leaves
5. Fig Stems
Geniet jou kokery en trap daai miet se gatte vas op die ou boeremanier sonder om jou kos te vergiftig.
Hier is my Facebook Blad ... Man Kos ... Like hom as jy wil.
Geplaas deur Colyn Serfontein om 01:16
Saterdag, 27 Desember 2014
Rolkoek - Meringue met houding
Meringue en room rolkoek
Hier kort voor Kersfees 2014 plaas my kuber vriendin Nina Timm mos hierdie amper obsene rolkoek op haar blog. Ek het die fotos so sit en kyk en in my gedagtes hoor ek al hoe kraak die eierwit tussen my tande en gly op 'n roomgladde vulsel in my keel af ... net so streep versiersuiker in my snor is al wat veraai dat hier darem nou 'n onheilige ding gebeur het.
Maar nouja ... die foon lui en ek word terug gepluk na die wrede werklikheid toe ... 'n werklikheid waar daar nie tyd is vir dagdroom nie. Ergerlik tik ek op die LIKE knoppie en antwoord die foon.
Die dag spoed voort en laatnag sit ek met 'n koppie warm koffie en my gedagtes dwaal terug na die rolkoek toe. Ek soek die ding op Faceboek en tik terstonds ...
"Ek gaan hom maak."
Ek lees die resep so 3 maal stadig deur en elke keer begin ek meer wonder of dit nou nie so bietjie windgat was om sommer in die publiek uit te skreeu dat ek die ding gaan maak nie. Eerste probleem vir my is dat ek nog nooit in my lewe meringue gemaak het nie.
Tweede ding is dat ek gladnie daarin belangstel om met 'n meringue op te eindig soos wat die meeste winkels verkoop nie ... die goed is sanderig en droog ... amper soos 'n klont versiersuiker.
Derde ding is dat ek gladnie sal weet of myne reg is of 'n totale flop is nie. Ek het geen verwysingsraamwerk nie.
Maar nouja ek is nie 'n ou wat sommer skrik vir 'n resep nie en ek vertrou Nina se resepte.
Dis so skuins na 22h00 en dis doodstil in my huis. Almal slaap en dis net ek en my gedagtes. Ek pak die bestandele uit en begin met die maak van die meringue. Die eierwit klits reg soos wat ek al op TV gesien het en ek gooi die strooisuiker in ... nou raak die storie maar weer loperig maar ek gaan maar aan ... ek is nou in en kannie omdraai nie.
Laaste roer ek die mielieblom in en toe gooi ek die slapperige wit mengsel uit in my pan. Ek maak seker dat die beslag mooi egalig versprei is en vir 'n oomblik wonder ek ... die degie lyk maar dunnerig.
Oond toe. Uit ondervinding het ek al geleer dat my oond effe hitsig is en ek maak hom 10 grade kouer en sny die tyd met 3 minute. So ek bak 170C vir 17 minute. Na so rukkie sien ek dat die eierwit erg begin stulp en ek voel meer gerus oor die dikte.
Omdat die onbekende waters vir my is, staan ek by die oond en hou die gedoente dop ... die wiskunde sê vir my dat ek verseker nie die meringue moet "overcook" nie want dan gaan hy verseker nie rol nie.
Net toe die rante begin verkleur gaan die alarm af en ek sit die oond af en maak die deur oop. Wat ek sien lyk nie te sleg nie en los die deur so effens oop en begin die skottelgoed was. Ek kan nou niks verder doen nie want nou moet die meringue afkoel in die oond en dit gaan 'n tydjie vat.
Skottelgoed is skoon en koffie is gemaak. Nou bekyk ek die meringue mooi van naderby en breek so stukkie op die rand af. Dis lekker krakerig en die volgende is vir my duidelik. Om die ding te rol gaan nie maklik wees nie.
Ek sit in my kantoor en lees weer die resep. Nina stel voor dat jy die meringue moet omkeer en die vulsel op die gladde kan smeer voor jy begin rol. Dis mos maar die normale metode met rolkoek ... na ek die eindresultaat in die pan gesien het, maak dit egter nie vir my sin nie. Die bokant is baie ongelyk met berge en dale en ek voel dit gaan die eindresultaat erg knopperig laat lyk. Logika vertel my dat daardie meringue erg gaan breek en krummel met die oprol en ek besluit ek sal maar die situasie heroorweeg in die daglig.
Maak hom los van die papier af.
Middel van die oggend en ek staan en kyk na die meringue. Ek sien nou dat die suiker so effe gekarameliseer het en ek grinnik ... gaan so lekker taaigeidjie in die koek sit. My "mind" is opgemaak, ek gaan hom nie omkeer nie. Ek sien ook duidelik dat hy verseker nie sommer net gaan toegee en rol nie.
Met 'n lang slaplem mes maak ek seker die meringue is ordentlik los van die bakpapier af. In die losmaak proses sien ek dat hy reeds begin verkrummel so hier en daar en ek besef dat die rollery 'n uitdaging gaan wees.
Hier wyk ek toe nou af van die resep. Ek klits die room styf maar ek smeer eers sulke blertsies aarbei smeer op die meringue. Ek het baie smere maar het besluit op die aarbei want dit pas by die raspberrries wat ek het ... frambose vir die wat mooi Afrikaans wil praat.
Room en bessies
Volgende smeer ek die room oor en dan strooi ek die bessies.
Nou vir 'n ding ... my eerste poging om die rol te maak voorspel niks goed nie, die meringue is te styf en lig sommer so groot stuk op. Ek herstel en dink so bietjie. Gelukkig is ek nie bang om my hande te gebruik nie en ek druk my vingerpunte deur die room en en breek die meringue, Ek lig die papier en die eerste knak werk. Nou het ek die idee en ek breek weer so streep oor die meringue. Nou rol ek hom mooi ... dis nou verseker nie 'n elegante proses nie maar die resultaat is reg.
En daar lê hy ... mooi opgerol ek skuif hom oor op die bord. Nou strooi ek die versiersuiker en pak die bessies op vir die vertoon. Nog versiersuiker en hy is klaar.
Nou laat ek opsom ... die koek is baie lekker ... ryk en romerig. Jy moet verseker jou kop hou in die proses en ek sal volgende keer twee ekstra eierwitte gebruik. Maak jou reg vir die oprol slag en moenie verwag hy gaan rol soos 'n gewone rolkoek nie. Dis my opinie dat jy maar moet vergeet om 'n mooi einde te kry. Doen dit so goed soos jy kan en eet hom.
O ja ... hy kannie oorstaan nie ... as jy die vulsel op het en opgerol het dan moet hy tafel toe.
Lekker kook tot ek weer 'n storie skryf.
Hier is Nina se Resep ... Festive Roulade ... probeer hom gerus.
Geplaas deur Colyn Serfontein om 12:10
Saterdag, 20 Desember 2014
Hoender - My hartjie my liefie
Man Kos is iets waaroor ek gaande kan raak en partymaal is Man Kos nou gladnie iets waaroor baie vrouens gaande sal raak nie.
Hoenderhartjies en pap
Die hele wêreled is vol stories oor al die hormone en medikasie wat in die hoenders ingeforseer word om hulle vinniger te laat groei en daar word groot bohaai daaroor gemaak. Wat my egter verstom is die hoeveelheid mense wat gaande raak oor die hoenderlewers. Kyk, vertaan my mooi, ek is ook baie lief vir hoenderlewers maar die Wiskunde van hoenderlewers werk nie vir my nie, veral nie die massaproduksie hoenders nie.
Die lewer is die orgaan wat die ligaam moet skoonmaak en as sulks die grootste versamelaar van gifstowwe. Nou hoe verdedig jy jou renons in battery hoenders maar jy eet die klein gifbommetjies met oorgawe ... ek vra maar net.
So 2 jaar terug het ek opgehou met hoenderlewer koop of eet tensy ek weet waar die hoenders vandaan kom.
As plaasvervanger het ek begin om die hartjies te gebruik. Die hartjies laat vir Poppie uitslaan van hoendervleis en sy gril tot in haar tone ... maar dis nie my probleem nie.
Sny die vetklont en are af
Om die hartjies lekker te maak moet jy bereid wees om so bietjie moeite te doen. Daar is so klont vet aan die bokant van die meeste hartjies en die are en slagare loop deur die vet. Die are is taai en kan ook maar grillerig in die bord lyk.
Braai die vet uit
So, eerste stap ... sit ek 'n pan op die stoof en maak hom warm. Vat nou die hartjies een vir een en met 'n lekker skerp mes sny die vetklont af. Mik mooi dat jy die are vang maar moenie teveel van die hart self afsny nie.
Gooi nou die afgesnyde vetklonte in die pan en braai dit uit soos met kaiings. Wees geduldig ... jy soek al daai vetjies in die pan. Skep nou die kaiings uit en gooi braaispeserye in die vet in. Laat dit lekker braai maar nie brand nie.
Uie en hartjies
Nou gooi jy gesnipperde uie in die vet in en roorbraai dit vinnig. Dit kan dalk nodig wees om so eetlepel of wat olie by te sit. Ek skep so eetlepel varkvet in die pan in.
Nou sit jy die hartjies in en roer goed. Strooi Robertson's se Hoender Speserye lekker mildelik en so twee teelepels suiker. Soos dit begin braai sal jy gou sien dat daar 'n sous begin vorm. Ek gooi nou 'n koppie hoender aftreksel in. Volgende gooi ek so twee teelepels van Ina Paarman se Bruin Uie Sous poeier in en bly die storie maar gereeld roer.
Speserye is op
So 10 minute in en ek gooi 250 ml Room by. Hou dop en bly roer gereeld. As jou sous nie dik raak nie kan jy maar dit met Mielieblom verdik.
Sit die plaat af en begin jou borde opstel. Jy moenie die hartjies "overcook" nie want dan word baie taai.
Heerlik en geurig
Ek eet dit met pap, kapokaartappels of op roosterbrood. Dis baie lekker saam met roereiers of op ommelet. Ek gebruik dit ook in pannekoek as vulsel. Ek maak ook koring risotto en gebruik die hartjies daarin.
Jy kan ook klein peusel sosaties maak saam met suuruitjies en glanskersies.
Dis nie lekker as dit koud is nie.
Geplaas deur Colyn Serfontein om 12:38
Etikette: Afval, Hoender
Maandag, 15 Desember 2014
Hoender - Oorskiet lekkerte
Soos die mense wat my Facebook blad volg seker al opgemerk het, deesde is ek op 'n missie om eenvoudige kos te maak wat rittel en beef van die geur en smaak. Nog belangriker, ek probeer om so ekonomies as moontlik met kos te werk poog om niks te mors nie.
Net soos met braaivleis is dit ook amper altyd so dat as ons hoender maak dan is daar oorskiet. Nou in my huis maak ek seker meer as 90% van die kos wat op die tafel beland en dit beteken dat ek baie goed verstaan wat gaan deur vrouens se koppe as die son begin sak.
Saterdagaand gaan eet ons by my gunsteling braaihoender plek, Galitos in Nelspruit. Ek geniet die plek vreeslik en ek bestel gewoonlik so dat ek oorskiet huistoe kan vat.
Maandag is dit 'n wilde dag in my lewe en eers na 17h00 kry ek 'n blaaskans. Ek staan in die kombuis en kyk deur die venster ... die goue lig val in die tuin en die orgidieë pronk in die laatlig. Alles prentjie mooi maar dit maak geen indruk op die honger oë wat my aanstaar vanuit die TV Kamer nie.
Ek is nie lus vir kook nie en ek is nie lus vir sukkel nie ... ek is net honger en weet ons moet eet.
My oë val op die oorskiet hoender in die yskas en ek begin dink. Ek het so uur voor dit darem kans gekry om die brood deeg in die panne te sit en ek sit dit nou in die oond. Dit gaan 40 minute wees dan is daar vars warm brood.
Ek sit maar solank ou Albert op die vuur want ek moet 'n warm pan hê, maak nie saak wat ek gaan maak nie. Ek kap 'n groot ui fyn, gooi olie en speserye in die pan en toe die uie. Ek begin 'n plan kry.
Die hoender word van die bene afgestroop en in stukkies gebreek ... om my kuber vriendin se woord te gebruik ... Flentervleis ... dankie Errieda ... ek gaan hierdie woord misbruik.
Uie in die pan
Die uie is nou reg en die hoender gaan pan toe. Ek skep so eetlepel varkvet by en die geur wat ontluik in die pan is liplek lekker. Nou glimlag ek terwyl ek die stukke roer. Kosmaak is vir my medikasie. Ek krap verder in die yskas en sien 'n pakkie sampioene ... dis daai wit goedjies ... nee man daai goed vat net plek, ek koop die bruines maar my vrou het gaan inkopies doen so ek bly maar stil en kap die sampieone op. Nie te fyn nie.
Uie is reg
Ek strooi speserye, Ina Paarman se Braaivleis mengsel ... jy moenie skaam wees nie want die wit sampioene is nou nie regtig bekend vir geur ne, dit het wel 'n smaak. Nou moet jy maar nog so eetlepel olie ingooi want die mengsel raak darem skielik droog soos die sampioene eers die vog opsuig voordat dit weer uitkom.
Een kyk na die pan en ek besef dat hierdie is mos nou amper "chicken ala king" ... wel, dan moet ons maar die helepad gaan.
Hoender flenters gaan in
Ek gooi 125gr ... halwe houer roomkaas in die pan en begin dit roer ... dis met groot genoegdoening wat ek sien hoe die kaas begin opsmelt en met die pansouse meng. Daai ligbruin sous raak al hoe meer en die klonte roomkaas al hoe minder, en dan is dit weg. Vir 'n oomblik oorweeg ek dit om nou 'n goeie skeut room in te gooi maar my gewete protesteer luidkeels ... hierdie ding raak nou geil !
Sampioene gaan in
Ek gooi so blerts melk in en roer ... nog so blerts en dan is die sous perfek.
Ek draai die vlam na amper niks en staan terug ... so warm gloed van genoegdoening spoel deur my en ek glimlag breed ... dis mos Man Kos ... Man Kos wat vrouens ook sal like.
Die oond alarm ruk my uit my droomwêreld uit en ek haal die brode uit ... perfek, goudbruin met so lekker taai kors.
Dis byna doodstil om die tafel ... my seun doen die gebed en vergeet sommer om dankie te sê vir die hande wat dit voorberei het ... maar ek vergewe hom want die kwyl het in elkgeval sy woorde laat strompel.
Oorskiet Hoender Flentervleis in 'n ryk romerige sampioen en uie sous met heerlike vars brood, plaasbotter en tuisgemaakte konfyt.
Eenvoudig maar geurig
Die Here het ons geseën vanaand en ek is dankbaar.
Geplaas deur Colyn Serfontein om 11:15
Etikette: Hoender, Raap en Skraap
Woensdag, 10 Desember 2014
Braaivleis - Ai die alewige oorskiet
Braaivleis is mos Man Kos waarvan vrouens ook hou. Dis mos nou die feestyd en as daar een ding is wat 'n boerseun doen as hy kuier, dan is dit braai. Maar soos omtrent almal al ondervind het, die braaiery is gewoonlik oordadig en vanaand as al die gaste huistoe is, dan staan jy in die kombuis en kyk na die bak vleis wat oorgebly het. Ek self is deesdae nogal ernstig oor porsies maar nouja, dis ek.
Vandag gaan ek julle bietjie vertel wat ek met oorskiet braaivleis maak.
By my is daar ook gewoonlik die gebakte aartappels wat nie alles opgeeët is nie. Trek die skil af en kap dit in blokkies, moenie bekommerd wees oor die wat fyn breek nie. Die idee is om met stukkies op te eindig omtrent so groot soos ertjies.
Volgende kap jy 'n ui ook in sulke fyn blokkies. As jy dalk mielies ook gebraai het kan jy dit van die stronk afsny. Jy kan ook oorskiet sampioene opkap.
Nou kies jy so paar stukkies vleis en kerf dit ook in baie klein blokkies.
So maak ek ...
2 Koppies gekerfde vleis
1 koppie aartappel stukkies of kapokaartappels
1/3 koppie uie
1/3 koppie sampioene
1/3 koppie mielies
1 teelepel bakpoeier.
PS ... hierdie mengsel moet jy maar self met sout en peper dokter want die vleis het gewoonlik baie speserye op.
As jy nie sampioene of mielies het nie, maak die uie maar meer.
Jy kan eintlik die koekies maak met enigeiets, hoender, wild, wors en vis ... net wat jy het.
Jy kan ook die vleis meer maak. Waarna jy moet mik is om 4 koppies van bogenoemde in jou mengbak te kry.
Nou breek jy twee eiers in en 'n halwe koppie meel en die bakpoeier.
Meng dit baie goed en kyk, jy soek 'n redelike slap mengsel. As dit te nat is, gooi nog bietjie meel in en as dit te droog is moet jy so lepel op 'n slag melk bysit.
Moenie rof raak in die pan nie
Nou 'n lekker warm pan. Ek sit varkvet in maar jy kan olie en botter gebruik. Sodra die vet warm is, gooi so teelepel braaispeserye in die olie en roer vinnig.
Skep nou grootlepels vol in die pan en druk dit versigtig plat. Kyk op die foto. Nou moet jy nie oorhaastig wees nie ... die koekie is nie baie stewig nie en jy moet toelaat dat daar 'n mooi korsie braai voor jy dit versigtig omkeer en die anderkant doen. Moenie die koekies te dik maak nie.
Ek sit dit sommer net met slaai voor. Tipiese aandete, die dag na die braai.
Man Kos Braai Koekies
Hierdie koekies is ook baie handig om in die yskas te hou vir die knaagdiere in jou familie ... in my huis hoor ek net kort kort gaan die yskas deur oop en as ek vra dan word daar met 'n bol kies gemompel ...
"Ek soek net ietsie."
Bak en brou lekker tot ek weer 'n storie skryf.
Hier is is my Facebook bladsy ... Colyn Kook Man Kos ... like hom as jy wil.
Geplaas deur Colyn Serfontein om 17:10
Etikette: Raap en Skraap
Sondag, 09 November 2014
Kombuis - Bewaar jou aarbeie
9 Oktober - pas gekoop
Vandag gaan ek bietjie gesels oor die bewaring van die duurgekoopte aarbeie. Meeste van ons ken die terleurstelling ... jy betaal ten duurste vir a houertjjie aarbeie en jy sit dit in die yskas vir Sondag se nagereg. O wee ... Sondag maak jy dit oop en al wat daar is, is pap en muf bedekte bolletjies in die bak ... jou bloed wil kook want dis dan skaars drie dae terug wat jy gestaan en wik en weeg het en toe maar ingegee het en gekoop het.
Klaar gewas ...
Nou my ma het my geleer ... "Waste not ... want not!"
Ek gaan julle nou vertel hoe ek my aarbeie bewaar. Die waarheid is dat jy kan alle bessies wat jy koop so behandel. Probleem met my plan is dat dit bietjie moeite verg en uit dure ondervinding het ek al geleer dat luiheid mos maar eintlik die wenner is in die meeste gevalle waar klein dingetjies gedoen moet word.
29 Oktober - 10 dae later
As my ma groceries gaan koop het en sy kom by die huis, dan het sy sorgvuldig elke blikkie, botteltjie of pakkie met a klam lap afgevee want sy wou nie die "vuil" goed in haar koskaste hê nie. Goed wat yskas toe moes gaan is afgevee met a klam vadoek wat in Jik water gedoop was.
Terug by die aarbeie ... gooi so liter koue water in 'n glasbak en gooi dan twee eetlepels asyn in die water.
5 November - geen muf
Dompel nou die aarbeie hier in en beweeg dit goed rond. Haal die aarbeie uit en pak oop op a skoon vadoek. Gooi 'n ander vadoek bo-oor en druk liggies, jy wil die aarbei droog maak maar nie kneus nie. Ek gebruik papier handoek vir dit.
Laat lê vir so dertig minute en dan plaas jy papierhandoek onder in a goeie houer wat lugdig kan toemaak. Pak nou die aarbeie versigtig in die houer in, ek sit die grootstes onder. Moenie die stingels en blare afbreek nie.
Sit nou in die yskas.
Die aarbeie wat ek hier wys was na drie weke nog kraakvars en geen muf nie.
Geplaas deur Colyn Serfontein om 09:43
Saterdag, 25 Oktober 2014
Hoender - Maklik en lekker uit 'n pakkie
Meeste van ons koop soms die klaar gaar hoenders by ons geliefde koswinkel en dan as ons by die huis kom dan vind jy die voëltjie is maar droog en redelik onsmaaklik ... as jy gelukkig is dan proe hy darem na een of ander spesery maar van die hoendersmaak is daar nie veel nie. As jy nie gelukkig is nie dan proe hy sommer na vis.
Sappige hoender uit die oond
Nou weet ek uit ondervinding dat 'n klomp mense sommer dadelik regop gaan spring en begin vertel van die wonderlike hoenders wat hulle by hulle uitverkose hoenderwinkel koop en die lofliedere gaan soms meer as een vers hê.
Wel my ondervinding is dat die klaargaar hoenders oor die algemeen nie lekker is nie en maar net die basiese behoefte aan kos bevredig.
Gelukkig leef ons ook in 'n tyd wat ons groot keuses het van voorafgegeurde en in 'n plastieksak verpakte rou hoenders te kan koop.
Feit is dat as jy mooi oplet dan koop jy baie keer groot winskope met die hoenders ... een rede vir dit is dat die hoenders in massa by die winkels aankom en dis gevries ... volgende begin die winkel die hoenders ontdooi en in verskillende formate aanbied in die yskaste. Nou soos dit maar is, gaan alles nie altyd elke dag verkoop nie en aan die einde van die dag sit die winkel met ontdooide hoenders wat nie eintlik weer gevries kan word nie ... en die winkels enige gewetens het doen hulle dit nie. Ten einde daai hoender nou 'n tweede kans te gee op die rak word dit in allerhande souse gedoop en so met sous en al verpak. Hulle is ook gewoonlik geneigd om die hoenders se prys te laat val om dit meer aantreklik te maak vir die kopers.
So volgende keer as jy by die hoenderrakke staan ... vat so bietjie tyd en kyk na die per kilogram pryse. Jy sal verbaas wees hoe jy soms 'n hoender met sous vir minder kry as die vars hoenders. En onthou net, jy betaal vir die sous ook daai per kilogram prys ... so moenie laat die winkel jou met 'n slappe vang nie en daar is 'n emmer sous met 'n voëltjie wat kan rondswem nie.
Nouja ... jy sien die prys is lekker en jy koop ... ek koop sommer so paar as die prys regtig warm is.
Nou kom die ding ... jy kom by die huis en jy wil die hoender gaarmaak. Ek gaan nou aanneem dat jy die hele hoender wil gaarmaak en nie in stukkies kap nie.
Jy het heel waarskynlik honderde resepte oor hoe om so heel hoender in die oond te maak en die metodes is legio.
Reg vir die mikrogolf oond
Ek gaan julle nou vertel hoe ek die spesifike hoender doen ... op 'n Man Kos manier en dit beteken die mans kan hulle vrouens lekker bedref sonder baie moeite.
Eerste stap ... ek plaas die hoender in 'n bak waarin hy mooi plat kan lê en dan sny ek reg in die middel van die sakkie so klein gaatjie oop. Ek trek die sakkie dat die gaaitjie in 'n punt opstaan.
Nou in die mikrogolf oond in vir 12 minute ... ek het 'n 1000 watt oond. Die gaaitjie laat die stoom bietjie ontsnap terwyl daai hoendertjie baljaar in die sous.
Sit intussen jou oond op so 210C ... weereens kan dit verskil van oond tot oond maar jy soek die oond lekker warm.
Na die mikrogolf, reg vir die oond
Tweede stap ... sodra die hoender uit die mikrogolf uitkom ... sny ek die sak oop en laat die hoender met sous en al in die bak ingly.
As die oond reg is ... middelste rak ... gaan hy in ... 10 minute.
Derde Stap ... na 10 minute draai ek my oondverstelling nou dat die boonste element alleen aankom en ek bak hom nog so 10 minute ... jy kan grill ook ... wat jy soek is dat die vel so bietjie braai en brand.
Nou uit en stel die horlosie ... laat die hoender so in die bak rus vir 10 minute voor jy hom sny.
En daar het jy dit nou ... 'n heerlike sappige vars gebakte hoender met baie min moeite en baie min skottelgoed. Geen rede om 'n klaargebakte een nou eers weer warm te maak nie.
Sny of breek in porsies en geniet dit. Let op hoe sag en sappig die borsvleis is ... dit is mos gewoonlik streepsak droog en draderig.
Geplaas deur Colyn Serfontein om 11:20
Botter - Maak jou eie
Vars brood en plaasbotter
As daar nou een ding is wat menige boerseun breed laat glimlag is dit die gedagte aan vars brood met plaasbotter. Plaasbotter is deesdae iets waaroor die meeste van ons net kan droom terwyl ons die gekoopte maasa geproduseerde botter skepties aankyk.
Click here for this story in English
My ma het 'n geliefde gesegde gehad ...
"Waste not, want not !"
In die kort gesegde is 'n groot waarheid weggesteek wat deel geword het van my algemene bestaan. Ek is nie iemand wat sommer iets weggooi nie en as ek a leë botteltjie of bakkie sien dan was ek dit mooi uit en pak dit weg wat eendag gaan ek so houertjie nodig kry en dan gaan daar een gekoop moet word.
Nou by die botter ... ek is dood seker dat meeste van ons al gesien het hoe ons botteltjie vars room sy vervaldatum verbysteek en dan met ergenis dink ... "En wat nou !"
Natuurlik kan jy die suurroom gebruik op aartappels en ander plekke mar die feit bly, die room het suur geword.
Miskien weet baie van julle dit, miskien nie. Daar is 'n baie goeie gebruik vir die suurroom, maak BOTTER !
Dis reg ... maak jou eie botter ... dit vat so 15 minute van jou tyd en so bietjie skottelgoed op die einde maar jy sit met heerlike botter.
Die bonus is dat jy dit kan geur na jou smaak.
Eerste stap ... gooi die suurroom in jou voedselverwerker. Jy kan natuurlik vars room ook gebruik maar die suur room maak net lekkerder botter.
Klits nou op die hoogste spoed tot jy die botter sien vorm. Vat so 5 minute.
Gooi nou so drie eetlepels yswater in en klits weer vir 30 sekondes.
Gooi die karringmelk nou af ... ja dis reg ... karringmelk.
Gooi weer so drie eetlepels yswater in en klits weer 30 sekondes.
Gooi nou die water ook af ... hou die vog, dis lekker in plaatkoekies.
Skep die Botter in a metaalbakkie en pers dit met a lepel se agterkant. Gooi die vog ook af.
Druk die laaste watertjies uit.
Nou gooi ek so bietjie growwe sout in en werk dit deur. Gooi enige water wat nog uitkom ook af.
Dis die stadium waar jy nou enige geurmiddels kan ingooi, knoffel, peper, rissies.
Skep in 'n klein bakkie en sit in die yskas. Heerlike vars botter uit 'n 500ml botteltjie room wat suur geword het.
Ek kry so 170 gram botter uit 500ml room.
Al wat oorbly is om 'n lekker stukkie varsbrood nader te trek en te glimlag.
Daar is baie maniere om die water uit te pers en mense gebruik kaasdoek, hout perse ensovoorts.
Ek doen dit sommer op my manier en dis vinnig en maklik vir my.
'n Mooi balletjie vars botter.
Jy hoef nooit weer te frons as die room suur geword het nie ... glimlag en trek jou voedselverwerker nader. Pasop net dat jy nie die botter te kwaai klits op die einde nie.
Hier is my Faceboek Bladsy ... Man Kos ... Like hom as jy wil.
Geplaas deur Colyn Serfontein om 15:00
Etikette: Brood, Kombuis, Tuisgemaak
Saterdag, 23 Augustus 2014
Wild - Bielie van 'n wilde Frikkadel
Vandag se storie gaan oor iets wat ny na aan die hart lê ... wildsvleis. Maar vandag gaan ek spesifiek oor maalvleis praat. Ons is gelukkig in die land om so baie wild te kan hê maar dis vir my so verstommend oor hoe min mense regtig wildsvleis eet. Sommiges is sommer neusoptrekkerig as dit by wildsvleis kom.
Danksy al die kookprogramme op televisie en op die radio is daar 'n groot oplewing in die belangstelling van kos voorberei.
Dit is vir my fantasties want mense soos Dine van Zyl, Hetta van Deventer Terblanche, Errieda du Toit en Anel Potgieter grou die ou hartskos resepte uit en sit dit voor ons neer. Wat my meer opgewonde maak is die feit dat dit in Afrikaans gedoen word. In Dine se jongste nuusbrief sê sy ...
"Ek weet jy praat Afrikaans. Ek weet jy praat dit dat die spoeg so spat. Dis reg so, ons taal het 'n kwylbek klank."
Heerlike Man Kos
Wildsvleis is nie volksvreemd vir ons nie maar baie mense het 'n heeltemal verkeerde idee van hoe dit regtig proe. Iets wat my sommer rooi laat sien is as iemand vra ... "Hoe kry ek die wille smaak uit die vleis uit."
Goeiste mens, dis dan wild, hoe dink jy nou moet die smaak wees ... wil jy dit soos hoender of skaap laat proe ... dan is dit beter gaan koop hoender of skaap en gee die wildsvleis vir my.
Deesdae sien ek by baie winkels dat daar wildsvleis is. Party winkels het baie snitte, snitte wat ons ken uit die bees en skaap etery uit. Dis goed so want dit gee jou dadelik 'n aanduiding van watter rigting om in te slaan met die kokery.
Meeste plekke het maalvleis en die pryse is baie goed in vergelyking met skaap of bees. Iets wat jy moet onthou is dat wildsvleis as 'n reël nogal droog kan wees want daar is nie eintlik vet aan die bokke nie.
So koop ek toe 500 gram wilds maalvleis. Poppie loer my so onderlangs aan en ek kan sien sy is lus om te vra wat my plan met dit is maar sy bly liewer stil. Ok maar goed so want my Poppie is erg agterdogtig as dit by vreemde vleis kom. Sy kan egter maar ontspan, ek het 'n duidelike plan met die maalvleis.
By die huis gekom is dit reguit yskas toe met die bakkie vleis. Dis vroeg en ek wil die dis vir aandete maak.
Vanaand gaan ek 'n vleisbrood maak ... dis maar dieselfde ding soos 'n frikkadel maar die is net een helse groot frikkadel.
Nou die wat my ken weet dat ek nie baie spesifiek oor resepte skryf nie maar eerder oor hoe ek die ding gemaak het. Hierdie is maar weer dieselfde. Jy gaan die vleis geur met speserye waarvan jy hou en wat jy ken.
Man Kos Bielie van 'n wilde Frikkadel:
500 gr Wilds maalvleis
250 gr Hoender Hartjies
250 gr Repies Spek - Streaky Bacon
1 Ui in blokkies gekap.
1 Koppie Gedroogde Cranberries. (Sultanas werk ook)
Basiese Geurmiddels ...
1 Teelepel Koemein
1 Teelepel Rissie vlokkies
1 Teelepel Robertsons Pimento Allspice
1 Teelepel Robertson Chicken Spice
1 Eetlepel Worcestershire Sous
Eerstens moet jy die hartjies deurkyk en as jy van hulle sien wat nog so klossie aartjies aan het, sny dit af en gee vir die hond. Moenie die vet afsny nie want jy het dit nodig, die wildsvleis is baie maer.
Volgende pols die harte so twee of drie keer in jou voedselverwerker. Anders kan jy dit fyn kap met 'n skerp mes. Jy wil dit nie pap maak nie, net fyngekap.
Hou jou spek eenkant en gooi al die ander goed saam in 'n mengbak. Nou is nie die tyd om vol fiemies te wees nie. Klim in met jou hande en meng die spulletjie baie goed. Werk dit met jou hande tot jy voel die die mengsel raak taai. Soos jy seker opgemerk het, ek gooi geen brood of eiers in nie, sommige mense noem dit bindmengsel maar ek dink dit is net goed wat jou van geur gaan beroof. As jy die vleis goed gemeng het sal dit mooi bind as jy die frikkadel begin maak.
Jy het ook seker opgelet dat ek geen melding van sout gemaak het nie. Dis doelbewus want baie van die goed wat ingegooi is het sout in.
Doen die toetsie
Nou vir 'n baie belangrike stap ... sit vir jou a klein pannetjie op die stoof en maak hom baie warm. Vat so opgehoopte teelepel vleismengsel en maak 'n balletjie. Druk die balletjie plat en sit in die warm pan. Braai die toetsie nou gaar ... laat bietjie afkoel en proe ... jy moet nou besluit of jy sout wil bysit en of jy van die ander geure moet versterk. Vir die sout gooi ek sout op die toets stukkie en proe of dit beter smaak.
Soms maak ek tot 3 sulke toetsies voor ek die Bielie Frikkadel bou. Dit klink dalk bietjie langdradig maar glo my ... jy wil seker wees die basiese mengsel is reg voor jy voortgaan. Hier is 'n wenk. Sny 'n appel in blokkies en voor jy proe, eet 'n stukkie appel ... maak so elke keer as jy 'n verstelling gedoen het en weer wil proe. Die appel vervars jou mond en laat jou beter proe.
Moenie tamatiesous of chutney in jou mengsel gooi nie want dan gaan jy die mengsel te nat maak.
Bou die Bielie
Vat nou 'n bakplaat en bou jou Bielie Frikkadel op die bakplaat. Druk hom mooi styf en vleg hom toe met die bacon. Ek sit nie die bacon onder die frikkadel in nie.
Nou in die oond ... 180C vir 20 minute en dan af na 160C toe vir nog 20 minute.
Toegevleg in Bacon
Terwyl hy bak maak jy vir jou 'n lekker smeersous ... tamatiesous, Worcestershire sous, bruinsuiker, braai speserye. Meng dit goed en piets hom in die mikrogolf vir so 2 minute.
Haal die Bielie Frikkadel uit die oond en laat rus vir tenminste 15 minute voor jy hom sny.
Nou met 'n lekker skerp getande mes, sny skywe van so 15mm dik ... en siedaar ... Man Kos ... 'n Bielie van 'n Frikkadel wat vrouens ook van hou.
Heerlik en vars
Jy gaan verstom wees oor die tekstuur en daai hartjies se vet maak die vleis lekker sappig. En die beste is, jy kan nog proe dis wildsvleis.