ANC besluit oor onteiening sonder vergoeding | Landbou
Die nasionale uitvoerende komitee van die ANC is gelas om veranderinge aan Artikel 25 van die Grondwet voor te stel wat die onteiening van grond sonder vergoeding moontlik kan maak.
Dié besluit is tydens die party se 54ste nasionale vergadering by die Nasrec-Expo sentrum in Johannesburg gemaak.
Vurige debatte en insette rakende die kwessie of onteiening van grond sonder vergoeding in die beste belang van die land is, het gereeld die afgelope jaar plaasgevind. Van die groot voorbrandmakers vir hierdie idee met die aanloop tot die kongres, was pres. Jacob Zuma, mnr. Gugile Nkwinti, Minister van Landelike Ontwikkeling en Grondhervorming, en in 'n mindere mate, adj.pres. Cyril Ramaphosa.
Die kongres het Woensdagaand, 20 Desember, tog sekere voorwaardes gehad rakende die omstandighede waarbinne onteiening sonder vergoeding moet plaasvind.
Mnr. Enoch Godongwana, wat die kommissie oor ekonomiese transformasie by die kongres lei, het gesê dit moet plaasvind sonder dat landbouproduksie, voedselsekuriteit of enige ander sektore nadelig daardeur geraak word.
Op vrae oor of dit net op landbougrond of ook op ander eiendom van toepassing sal wees, het hy geantwoord dat dit moeilik is om te beantwoord omdat dit afhang aan wie die vraag gevra word.
Hy het wel aangedui dat sommige konferensielede in die besprekings na landbougrond verwys het, maar daar was ook ander wat gekla het dat daar nie eens grond is om hulle mense te begrawe nie. Wat hy wel met sekerheid kon sê is dat grond regoor die landelike en stedelike landskap onteien gaan word. "Wat vir ons belangrik is, is dat dit die toets van volhoubaarheid slaag."
'n Enkele wet
Nkwinti het al verduidelik die Regering wil sien dat 'n enkele wet ontwikkel word sodat die herstel van grondregte sonder vergoeding kan plaasvind.
"Ek wil duidelikheid kry oor wat die praktiese betekenis van billike diskriminasie is.
"Ons Grondwet wil nie onregverdige diskriminasie hê nie, maar as mens die geskiedenis van die onteiening van grond vat, dan was die argument by die ANC-lekgotla dat 1913 die formalisering was van wat die oorloë van ontneming bereik het.
"So daar moet 'n regverdige herstel van die ongeregtigheid van die verlede vóór 1913 wees.
"Dit kan nie gedoen word sonder dat die Grondwet gewysig word nie."
Hierdie kan moontlik 'n aanduiding wees dat die Regering gehoor wil gee aan die Khoi en San se eise dat hulle hul grondregte van voor 1913 herstel wil hê.