Afrikaans: Die studie is ondemeem in die lig van die huidige belangrikheid van die Heropbou en Ontwikkelingsprogram (HOP) en die SA regering se verbintenis tot beter primere gesondheidsorg (PGS) vir almal. PGS-dienste moet so effektief en volledig moontlik gedoen word met die beskikbare mannekrag. Die regering behodrt insae te he omtrent die huidige gesondheidsituasie in die land om dienooreenkomstig pro-aktiewe voors1enmg te maak vir beter gesondheidsdienste in die gebiede wat dit die nodigste het. Verpleegdiensbestuur behoort dus toegang te he tot periodieke verslae aangaande die voorkoms van epidemies, sekere aanmeldbare siektes, die tempo van sterftes, algemene behuisingstoestande en baie meer. Dit is daarom uiters belangrik dat diensverskaffers statistiese data akkuraat moet versamel en verwerk. Die huidige situasie met betrekking to dataversameling, verwerking, voorlegging en benutting word eerstens ontleed. Die studie verwys na die handstelsel van pasientkaarte, merkkaarte sowel as die beskikbare infrastruktuur. Verpleegdiensbestuur in die Vrystaat het 'n langtermyn visie om 'n databasisstelsel te implementeer om in alle vaste en mobiele klinieke toeganklik te wees. 'n Volledige pasientrekord sal deur die stelsel gehou word en die volledige kliniese geskiedenis van elke pasient sal by elke konsultasie beskikbaar wees. Met so 'n stelsel kan alle gereelde en ad hoc verslae maklik en akkuraat gegenereer word. Die studie fokus op die proses van rekenarisering van primere gesondheidsdienste. Teoretiese agtergrond met betrekking tot stelselontleding en ontwikkeling word verskaf en dan word drie altematiewe benaderings tot rekenarisering voorgestel en ondersoek. Vir elkeen van die benaderings is 'n prototipe stelsel ontwikkel. Die eerste prototipe is gebaseer op 'n pasientrekord benadering en sluit 'n volledige stel gesondheidsindikatore sowel as ander kliniese en demografiese data in. Die tweede prototipe is gebaseer is op 'n minimum datastel wat lei tot 'n meer gebruikersvriendelike stelsel. Derdens is is 'n prototipe stelsel ontwikkel wat nie op pasientrekords gebaseer is nie, maar op 'n koptelling- benadering sodat dit eintlik 'n gerekenariseerde merkk:aart is. Die drie altematiewe word m.b.t. aspekte soos praktiese uitvoerbaarheid, buigsaamheid, akkuraatheid, volledigheid van statistiese verslae en effektiewe tydsbenutting vergelyk. Daar word tot die slotsom gekom dat die buigsaamheid van die pasientrekord-benadering, alhoewel meer tydrowend, verkies word bo 'n koptelling-benadering. Verder is die gevolgtrekking dat die eenvoud van gebruik van die stelsel wat op 'n minimum datastel geskoei is, dit 'n veel meer haalbare benadering maak in 'n land soos Suid-Afrika met meestal rekenaar-ongeletterde verpleegpersoneel. Wyses waarop 'n gerekenariseerde stelsel ge'implementeer kan word in 'n omgewing met beperkte apparatuur en netwerkinfrastruktuur word ook ondersoek. Die studie word afgesluit met 'n voorgestelde model vir rekenarisering van primere gesondheidsorg in die Vrystaat.