Tuin van digters - B L O O T S
“Tuin van Digters” is 'n digtersfees waartydens die Breytenbach Sentrum se Digterstuin op 15 September 2012 geopen sal word.
Die Breytenbach Sentrum se hoekstene lê al vir die afgelope 150 jaar stewig ingemessel op die hoek van Burger- en Malherbestraat, Welllington. Jare gelede het die Breytenbach Sentrum bekend gestaan as Grevilleas. Grevilleas was die bôrdienghuis van Hans (Oubaas) en Kitty (Ounooi) Breytenbach. Dit was ook die grootwordhuis van Breyten, Sebastiaan en Rachel Breytenbach. Jan en Cloete Beytenbach het reeds die huis verlaat toe Oubaas en Ounooi Grevilleas in 1953 as woon- en losieshuis gekoop en bedryf het. In 1974 verkoop Oubaas en Ounooi die huis aan die Wellingtonse munisipaliteit.
Met die ondersteuning van Breyten en sy familie word Manie en Winni Rust, Johan Conradie en Eugenie Wiggins in 1998 die dryfkragte en inisieerders agter die idee van 'n kultuursentrum. Later word die huis deur die Wellingtonse munisipaliteit aan die Breytenbach Sentrum se Raad van Trustees oorgedra. Die huis moes restoureer word en in 2005 skenk die Nasionale Lotery genoegsame fondse om restourasie moontlik te maak. Op 26 Feruarie 2007 word die Breytenbach Sentrum geopen.
Vandag, steeds onder die wakende oog van Groenberg en Sneeukop, lyk die Breytenbach Sentrum met sy ouwêreldse sjarme en klassieke argitektuur min of meer dieselfde as wat dit gelyk het in die dae toe die huis aan die Breytenbachs behoort het. Vele gemeenskaps- en bemagtigingsprojekte word met groot sukses deur die Breytenbach Sentrum bedryf, maar die Sentrum is ook bekend daarvoor dat dit die kunste bevorder. Onder andere word daar jaarliks 'n kunstefees gehou.
Vanjaar se kunstefees heet “Tuin van Digters” en vier ook die opening van die Breytenbach Sentrum se Digterstuin.
In 2011 besluit die Bestuur, Direksie en Raad van Trustees om die parkeerarea in 'n tuin te omskep. Johan Conradie se voorstel dat die tuin 'n digterstuin moet wees met die fokus op Afrikaanse gedigte, vind groot byval, ook by Breyten. Met die ondersteuning van die Dagbreek Trust en Naspers kon die pragtige tuin toe verlede jaar aangelê word.
Die gedagte agter die Digterstuin is om 'n ruimte te skep “waar gewone mense die ongewone prestasies van ons digkuns op 'n baie toeganklike manier kan beleef en herbeleef,” sê Theo Kemp, Uitvoerende Hoof van die Breytenbach Sentrum. “Dit moet ‘n plek wees waar almal – oud en jonk – voortdurend omring is deur gedigte wat op verrassende manier met jou praat vanuit die plante, die bome, die grond en die fontein. Dit is ongelooflik hoedat verse in die natuur hoort en op 'n manier wortel skiet hier. Dit is natuurlik nie 'n projek wat ooit as afgehandel beskou kan word nie – daarvoor is daar te veel gedigte. Ons opening is dus eintlik 'n afskop en soos die tuin sal groei, so sal die gedigte hierin ook groei en aanpas. Die tuin moet 'n lewende bewys wees van die enorme bydrae wat ons digkuns lewer, maar op geen voorskriftelike manier nie. Jy kyk en lees soos jy wil, niemand verwag van jou iets nie. Maar dit is reeds besonders om te sien hoe mense reageer, eienaarskap neem oor die gedigte en dit mense ongelooflik aanpor om nog gedigte vir ons tuin te gee – gedigte wat mense aanraak. Gedigte is nie 'n esoteriese ding nie, dit is deel van ons wese, soos psalms in die kerk, wat skielik weer resoneer as jy dit hoor/ lees. Mense vergeet dit net.”
Ter viering van die opening van die Digterstuin is daar aan digters die volgende opdrag gegee: Skryf 'n gedig rondom die tema “Tuin van Digters” op 'n klip van jou keuse en kom lees dit voor tydens hierdie spesiale openingsgeleentheid van ons Digterstuin. Digters wat klipgedigte gaan bring en voorlees is o.a. Bibi Slippers, Charl-Pierre Naudé, Daniël Hugo, Christo van Staden, Dominique Enthoven, Marlise Joubert, Melanie Grobler, Melt Myburgh, Petro Rhode, Pieter Odendaal, Ronelda Kamfer, Willem Fransman en Zandra Bezuidenhout. Die plan vir digters om klippe na die tuin te bring, was Breyten se blink idee. Hy skryf ook self 'n spesiale nuwe gedig op 'n klip wat in die tuin aangebring sal word. Die klipgedigte sal permanent aan die voete van 'n engel wat in die Digterstuin staan, geplaas word.
Tydens die opening sal daar musiek gemaak word deur Laurinda Hofmeyr, Schalk Joubert, Rikü Latti en Les Javan. Voorlesings van ander gedigte sal deur Antoinette Kellerman behartig word.
Die Breytenbach Sentrum wil voortaan elke jaar die tuin se verjaardag in September vier, met nuwe voorlesings deur ander digters. Hierdie geleentheid moet 'n dinamika van sy eie kry.
Daar word ook met kunstenaars gesels om beelde vir die tuin te skep. Marieke Prinsloo gaan die eerste beelde vir die Digterstuin maak.
Hoogtepunte om na uit te sien tydens “Tuin van Digters” sluit in:
Huldeblyk: Gerrit Komrij
Met o.a. Daniël Hugo en Alfred Schaffer. Gerrit Komrij word nie net onthou vir sy belanghebbende bydraes as Nederlandse digter en skrywer nie, maar ook vir sy bydrae om 'n groter bewustheid van die Afrikaanse digkuns in die Lae Lande uit te brei.
Die man in die groen trui
Met die Breytenbach Sentrum se jong aspirant-digters wat onder Diana Ferrus se bekwame hande geslyp word en akteurs onder leiding van Sophia Passerini. Ook Jitsvinger kom lewer 'n bydrae tydens die geleentheid.
Hoe genees die digkuns?
Thérèse Hulme bied 'n musiek- en liriekprojek aan as deel van 'n jeugontwikkelingsprogram in Athlone op die Kaapse Vlakte.
Van Slapende honde tot Santekraam
Met Ronelda Kamfer en Pieter Odendaal. Ronelda gesels met Pieter oor haar opspraakwekkende bundels, Noudat slapende honde en Grond/Santekraam.
Vir Adam Small – 'n Digbundel
Met o.a. Danie Marais en Iris Bester. 'n Huldigingsbundel vir Adam Small word by die Breytenbach Sentrum bekendgestel.
Kry my by die gewone plek aguur – Kaapstadse gedigte
Met Loftus Marais en Bibi Slippers. Loftus se tweede bundel, Kry my by die gewone plek aguur, is meer as 'n waardige opvolger vir sy buitengewone debuut.
'n Woordmusiek-program met Elsabé Daneel se gunsteling gedigte en die klanke van Niël Rademan.
Geleentheid waartydens die Digterstuin geopen sal word.
Alle liefhebbers van Afrikaanse digkuns word hartlik uitgenooi na “Tuin van Digters”.
Belangstellendes kan op “wat is nuus” by die Breytenbach Sentrum se webwerf kliek vir die volledige program: http://www.breytenbachsentrum.co.za