Minimumloonverhogings skok landbousektor  Foto ter illustrasie. (Foto: Facebook-blad, “Ek love die Vrystaat”.) Hoër werkloosheid en duurder kos is ons voorland as die nasionale minimumloon vir plaaswerkers op 1 Maart in werking tree. Só het kenners aan Maroela Media gesê oor die regering se aankondiging dat die minimumloon vir plaaswerkers vanjaar met 16% gaan opskiet. Kenners meen nou boere sal noodwendig hul produkte se pryse moet verhoog en van arbeid ontslae raak sodra die opsies vir meganisasie goedkoper as hul arbeidsrekening word. Die aankondiging is gisteraand deur die minister van werkskepping en arbeid, Thulas Nxesi, in die Staatskoerant gepubliseer en met groot ontsteltenis deur die landbousektor ontvang. Die minister poog om met dié aanpassing die minimumloon vir werkers in al die sektore op dieselfde vlak te kry. Die algemene verhoging van 4,5% beteken dat plaaswerkers, wat op ŉ laer skaal is, se lone effektief met 16,1% styg. Die uurlikse vergoeding styg dus van R18,68 tot R21,69 per uur. Henry Geldenhuys, president van TLU SA, sê die organisasie is geskok en teleurgesteld oor die aankondiging en dat die nasionale minimumloonkommissie klaarblyklik geensins ag geslaan het op enige van die kommentaar uit die landbousektor nie. “Die vermoë van boere om hierdie vlakke van vergoeding te absorbeer is bykans onmoontlik. Ons sidder om te dink wat die gevolge gaan wees vir werkloosheid in Suid-Afrika sodra hierdie aanpassing in werking tree.” Volgens Statistiek Suid-Afrika se jongste kwartaallikse arbeidsmagopname het indiensneming in alle bedrywe in die derde kwartaal van 2020 afgeneem, terwyl die landbousektor 72 000 (-8,2%) werksgeleenthede jaar-op-jaar verloor het. Argieffoto (Foto: Traphitho/Pixabay) TLU SA aanvaar ook nie die redenasie dat die minimumloon verhoog word om werkers in ŉ beter posisie te plaas nie. “Die regering se skynheilige optrede is duidelik wanneer die uitgebreide openbare werkskeppingsprogram en die privaatsektor se lone vergelyk word. Die staat betaal die helfte minder in vergelyking met ander sektore,” sê Geldenhuys. Die landbou-unie glo in ŉ vrye bedinging wanneer dit by loononderhandelings kom. “As iemand verkies om teen R100 per dag te werk en sodoende ŉ inkomste verdien, eerder as om staat te maak op ŉ staatstoelaag van R40 per dag, moet dit hulle keuse wees,” sê Geldenhuys. “Die land het nou meer as voorheen werkgeleenthede nodig wat die vlakke van armoede sal verlig.” Jannie Strydom, uitvoerende hoof van Agri Wes-Kaap, meen dat die loonverhoging ŉ groot impak op die finansiële stabiliteit van landbou-ondernemings in streke in dié provinsie gaan hê. Veral aangesien die droogte en beperkings op alkoholverkope reeds Wes-Kaapse boere op hul knieë het. Dr. Michael Cardo, die DA se skaduminister van indiensneming en arbeid, sê: “Die DA ondersteun volhoubare loonverhogings in die landbousektor, maar navorsing het getoon dat groot spronge in minimumloonverhogings dramatiese werkverliese tot gevolg het. ŉ Dubbelsyferverhoging sal waarskynlik tot verhoogde meganisasie lei, wat nog meer werkverliese tot gevolg kan hê.” Agri SA glo dat die minimumloonverhoging die omgekeerde uitwerking gaan hê as wat die regering daarmee bedoel. “Die dubbelsyferverhoging sal die landbou se loonrekening tot meer as 30% van die produksiekoste laat styg, en hierdie koste sal noodwendig na die verbruikers oorgedra word, wat voedsel vir diegene wat die minimum loon verdien, onbekostigbaar sal maak,” sê Christo van der Rheede, uitvoerende hoof van Agri SA.