Nuuskommentaar: Kweek gronddiskoers kamers vol haat?Argieffoto Die gevaar het altyd bestaan dat die vergaderings wat landwyd gehou word om insette oor die moontlike wysiging van artikel 25 van die Grondwet van die belanghebbende publiek te verkry, dit in ’n haataksie sou laat ontaard. Dié moontlikheid het gevaarlik na aan die oppervlak gekom toe ’n boer wat so ’n vergadering bygewoon het, verklaar het dat hy nog nooit soveel haat in een vertrek aangevoel het nie. Dit kan geen verrassing wees nie omdat empiriese navorsing toon dat sowat 80% van die swart bevolking glo dat wit mense hul grond gekry het deur dit van swart mense te steel. Bitter weinig wittes is die mening toegedaan, terwyl bruin mense in toenemende getalle wil weet hoe hul weergawe van die geskiedenis met die regeringsplanne verband hou. En dan is daar nog wit mense ook wat in die konsolidasieproses en “opruiming” van “swart kolle” ontoereikend vergoed is. ’n Boer het selfs so ’n saak gewen. Lees meer hier en hier. Bruin mense se ongelukkigheid gaan eweneens nie altyd oor die verre geskiedenis nie, maar meer onlangs toe die groepsgebiedewet ingestel is. Talle bruin gesinne is verskuif, dikwels na nuutgeboude huise, maar sonder die grondjie rondom die ou huis waar pampoene en allerlei geplant is. Of die mooiste blomme geblom het. Die nuwe huisies was dikwels ook klein en swak gebou. Kosbare erfstukke wat geslagte lank in families was, kon dikwels nie in die nuwe wonings pas nie, en moes verkoop word. Om die geskende regte reg te stel, benodig juis nie dat artikel 25 gewysig word nie. Internasionale verdrae wat Suid-Afrika geteken en geratifiseer het, en waarin die land onderneem om eiendomsbesit te respekteer, word ook deur die Grondwet beskerm. Die regering ervaar juis nou, ná die Omar al-Basjir-geval, hoe moeilik dit is om uit die statuut van Rome te tree. Artikel 231 (4) van die Grondwet lui: Any international agreement becomes law in the Republic when it is enacted into law by national legislation; but a self-executing provision of an agreement that has been approved by Parliament is law in the Republic unless it is inconsistent with the Constitution or an Act of Parliament. (5) The Republic is bound by international agreements which were binding on the Republic when this Constitution took effect. En artikel 233 lui: When interpreting any legislation, every court must prefer any reasonable interpretation of the legislation that is consistent with international law over any alternative interpretation that is inconsistent with international law. En volgens regskenners beweeg die internasionale reg weg van onteiening sonder vergoeding. Verhoudinge word egter nie deur wetgewing in plek gehou nie. Voor 1994 was daar wel baie mense wat gedink het ’n goeie grondwet sou vanself die land se probleme oplos. In 2002 het prof. Hennie Strydom van RAU namens die FW de Klerkstigting ’n studie gedoen oor: International standards for the protection of minorities and the South African Constitution. Hy skryf onder meer: “One of the major challenges of our time seems to be the reconciliation of the pursuit of the central values embodied in the very notion of constitutionalism with the aspirations that arise in settings determined by clashes between competing identities with interests covering a wide field of which language, religion, education, culture, ethnicity, race, gender and sexual orientation are the most commonly debated.” Nog ’n debat wat inspeel, is dié van geskiedenis. Dit het ontstaan met die gedagte dat geskiedenis ’n verpligte vak vir graad 10 tot 12 word, en dat die geskiedenis meer Afrikagerig aangebied moet word. Maar soos reeds uitgewys, daar bestaan reeds sulke uiteenlopende opvattings oor die werklikheid (wat geskiedenis insluit) dat dit moeilik gaan wees om ’n aanvaarbare weergawe op te dis aan al die “mededingende identiteite” na wie prof. Strydom verwys, ten einde die “clashes” te vermy. Ondanks gerusstellende berigte dat die openbare vergaderings goed verloop, is daar ook genoeg berigte wat op die teendeel dui, en dat die mededingende identiteite gereeld bots. En kamers vol haat kweek. As dinge nie nou mooi hanteer word nie, kan hierdie verhore die land se tussengroepverhoudinge na ’n plek neem waar niemand wil wees nie.