Bevrugting vind plaas die oomblik wanneer twee selle saamsmelt: die een van die ma (wie se eiersel so klein soos ’n speldekop is) en die ander die spermsel vanaf die pa. Hoewel jy in die eerste maand dikwels nog heeltemal onbewus daarvan is dat jy verwag, is die ontwikkeling van die nuwe lewe reeds in volle gang daar diep in jou lyf. Die fetus groei teen ’n vinnige pas en die klein spikkeltjie lewe verander van dag tot dag – eintlik van minuut tot minuut.
As alles normaal verloop, groei en ontwikkel jou baba sowat 38 weke lank van die oomblik van bevrugting tot die dag waarop sy gebore word. Gesondheidsversorgers praat van ’n swangerskap as 40 weke lank omdat hulle dit van die eerste dag van jou laaste maandstonde af bereken. Die meeste van ons weet nie op presies watter dag of datum ons swanger geraak het nie, maar ons weet waarskynlik wel wanneer ons laaste maandstonde begin het – daarom dien dit as nuttige verwysingspunt. Dit beteken dat teen die tyd dat jy agterkom dat jou maandstonde laat is, jy al klaar as vier weke swanger beskou word, al is jy in der waarheid net twee weke swanger.
Week 1 behels basies dat jy jou laaste maandstonde in meer as 9 maande beleef. In week 2 maak jou liggaam gereed om dalk ’n nuwe bevrugte eiersel te ontvang deur hormone te vervaardig wat die eiersel ryp kan maak sodra dit die baarmoeder binne kan gaan en daar kan vasheg. Elke maand berei hormone die endometrium – die dik voering aan die binnekant van jou baarmoeder – voor om ’n bevrugte eiersel te ontvang. Word die eiersel nie bevrug nie, skei jou liggaam die laag uit en dis die bloed wat jy sien wanneer jy menstrueer. As die eiersel egter bevrug word, bly die voeringlaag sit en verdik dit verder – en dis waarom jy later agterkom dat jou maandstonde nie opgedaag het nie.
Die toekomstige baba is ’n klein skyfie wat oor haarself vou om ’n buis te vorm wat die neuraalbuis (die brein en die rugmurg) en die buisagtige vorm van die lyf sal begin aanneem. ’n Knop wat binnekort ’n primitiewe hart sal word, begin ook vorm en are begin met mekaar verbind. Teen die einde van die week smelt die twee buise wat die hart is, saam. Dit begin saamtrek om hartkloppies te vorm wat die bloed in een rigting laat beweeg. Teen die einde van die eerste maand sal die opgekrulde embrio omtrent so groot soos ’n ryskorrel wees. Die onttrekkingsrefleks begin nou ook werk. Dit veroorsaak ’n reaksie wat die embrio toelaat om bewegings te maak om haar te beskerm.
Die neuraalbuis hou aan ontwikkel en die eerste tekens van ’n spysverteringstelsel begin verskyn. Die voue van die koppie en gesiggie word duideliker en ’n paar vlak kepe aan elke kant van die ontwikkelende brein wys waar die oë begin vorm. Piepklein knoppies ontstaan waar die arms en bene moet kom. Strukture en ledemate wat naby die hart ontwikkel, sal vinniger groei as dié wat verder weg is. Die arms en bene word langer en vorm effense buigings waar die elmboë en knieë sal ontwikkel. Die hande en voete lyk soos klein paddavoetjies omdat die vormende vingertjies en toontjies nog met weefsel verbind is, wat dit ’n webagtige voorkoms gee. Baba is nou nog nie eens so groot soos ’n Smartie nie.
’n Liggaamsvorm is nou herkenbaar. Vrugwater omring die embrio en sorg vir ’n stabiele temperatuur en beskerming teen die meeste infeksies. Die naelstring begin ontwikkel en neem vorm aan. Kraakbeen vorm nou in die vingers en tone. Die skelet vorm en is aanvanklik van kraakbeen pleks van been gemaak. Die neusbogies begin ook nou wys. Die lewer vorm ’n uitstulping langs die hart en neem die bloedvervaardiging by die dooiersak oor. Die neuraalbuis wat die brein en ruggraat verbind, sluit. Die embrio is sowat 15 mm lank – die grootte van ’n klein jellielekker.
Die gesig ontwikkel en die bolip word gevorm asook die neusvleuels in die knoppie wat die neus sal word. Die knopperige groewe waar die ore later sal kom en wat in week ses aan die kante van die nek was, het nou na die kant van die kop geskuif en word met klein velflappe bedek. Pigment het begin vorm in die retina en die oë is steeds ver van mekaar. Die pankreas, ingewande en senuwees en spiere begin nou met mekaar verbind. Die hart het in aparte linker- en regterkamers verdeel en daar is ’n opening tussen die twee kamers sodat bloed van die een kant na die ander kan vloei sonder om deur die embrio se longe te beweeg. Sy kry haar suurstof nog van jou af deur die naelstring en plasenta.
Die toekomstige baba het byna ten volle gevorm en as sy uitgestrek is, is sy sowat 3 cm lank. Opgekrul pas sy in ’n okkerneutdop. Dié fase van ontwikkeling is geweldig belangrik omdat baie van die finale afronding aan belangrike organe soos die longe, brein, hart en longe nou plaasvind. Die buitelyne van jou baba se gesig verskyn en ’n mens kan die ooglidvoue en buiteore begin sien. Die ogies begin ook na die voorkant van die gesig beweeg, terwyl die vingerwebbe begin verdwyn. Teen die einde van week 9 is die embrioniese stadium – wanneer die meeste geboorteafwykings ontstaan – verby. Soms kan die hartklop al met ’n fetale hartmonitor gehoor word.