PressReader - Beeld: 2016-05-13 - Duur vleis: S­nuf­fel rond, daar’s wins­ko­pies
Duur vleis: S­nuf­fel rond, daar’s wins­ko­pies
Beeld - 2016-05-13 - Sake - Vi­da Booy­sen
Bloem­fon­tein. – Dis nie die droog­te se skuld dat ons baie be­taal vir ryp­ge­maak­te bief­stuk en skaap­tjops nie. Dit is nie die su­per­mark­te wat die vleis­pry­se op­jaag nie en daar is ook nie tans ’n groot te­kort aan vleis in die land wat pry­se hoog hou nie.
Dis die ver­brui­kers – wat be­reid is om mal pry­se te be­taal vir lek­ker vleis­snit­te; wat nie ge­noeg rond­snuf­fel vir vleis­winsko­pies nie en wat eer­der el­ke dag ’n pak­kie vleis koop as om ’n maand of meer aan ’n he­le of hal­we kar­kas te eet – wat die pry­se op­jaag.
Só sê land­bou-e­ko­no­me oor ’n ver­brui­ker se klag­te dat hy on­langs R269/kg be­taal het vir T-been in Groen­punt, Kaap­stad, ter­wyl die prys van ’n T-been in Po­lo­kwa­ne op die­self­de tyd­stip R78/kg was.
Le­sers op die Fa­ce­book-blad van Vis­ta, ’n Me­dia 24- ge­meen­skap s koe­rant in die Goud­veld, kla weer oor maal vleis­pry­se van meer as R60/kg, ter­wyl ’n le­ser van M­pu­ma­lan­ga R85/kg vir bin­ne­boud-maal­vleis be­taal het.
“Hoe de din­ges kry die boe­re min­der, maar die ver­brui­ker be­taal net el­ke maand meer?” vra ’n Vis­ta- le­ser, He­ster Nie­na­ber.
Daar was twee we­ke ge­le­de nog ’n daling van 30% in die pro­du­sen­te­prys van vleis, maar die daling het nou ver­min­der tot net 18% in die ge­val van lams­vleis en 8% vir bees­vleis, sê Ger­hard S­chut­te, uit­voe­ren­de hoof van die Suid-A­fri­kaan­se Rooi­vleis­pro­du­sen­te- or­ga­ni­sa­sie( RPO ).
“Ont­hou, vleis is nie meer ’n en­ke­le kom­mo­di­teit nie, dit is ’n ge­di­ver­si­fi­seer­de reeks pro­duk­te. Die vleis­be­dryf maat­skap­py Sa­mic ou­dit al 26 ver­skil­len­de han­dels­mer­ke, so hoe ver­ge­lyk jy ap­pels met ap­pels?”
Die prys wat die boe­re vir hul vleis kry, kan ’n mens uit­werk deur die pro­du­sent­waar­de van die kar­kas te be­paal, met an­der woor­de deur te be­paal ge­mid­deld hoe­veel sent in el­ke rand wat die ver­brui­ker vir vleis be­taal na die boer gaan, ver­dui­de­lik Ernst Ja­no­vsky, hoof van Ab­sa A­griBe­sig­heid.
Hy sê die ver­hou­ding het die af­ge­lo­pe drie jaar ver­be­ter tot 62c in die rand van ’n lang­ter­myn-ge­mid­del­de van tus­sen 50c en 57c in el­ke vleis­rand wat die ver­brui­ker be­taal. Sta­tis­tie­ke Suid-A­fri­ka se me­ting van vleis­pry­se het in Maart van­jaar ge­wys die ver­brui­kers­prys het met 4% op ’n jaar­grond­slag ge­styg en die pro­du­sen­te­prys met 6%, sê Ja­no­vsky. Die pro­du­sen­te­prys van rooi­vleis, ver­al lam- en skaap­vleis, het in A­pril weer ge­daal.
R269/kg vir T­been is ’n uit­skie­ter en nie die norm nie, sê F­rik­kie Maré, ’n do­sent in land­bou-e­ko­no­mie aan die U­ni­ver­si­teit van die Vry­staat.
“As ’n klein­han­de­laar be­sluit hy wil so­veel vra en as die ver­brui­ker be­reid is om dit te be­taal in plaas van om by nog ’n paar win­kels in te loer, dan kry jy sul­ke hoë pry­se.”
Soos S­chut­te wys hy daar­op dat jy nie ’n or­ga­nie­se, gras­ge­voer­de T-been wat 20 dae ryp­ge­maak is, kan ver­ge­lyk met die ge­wo­ne een wat in ’n dorpslag­huis of su­per­mark be­skik­baar is nie en dat die lek­ker­beks­nit­te soos skaap­len­de of bees­fi­let net ’n klein deel van die he­le kar­kas is, dus kan jy nie daar­die prys as die ge­mid­del­de ge­bruik nie.
“As die kar­kas­prys vir lam wat die boer ont­vang R52 per kg is, moet jy nog ’n mar­ge van 30% daar­by sit, as­ook 14% vir BTW. Dan kom jy by ’n klein­han­del­prys van so­wat R77/kg vir die heel kar­kas uit – dis die mi­ni­mum waar­teen ’n su­per­mark daar­die kar­kas kan ver­koop.”
’n Heel of hal­we lam- of skaap­kar­kas, of groot­maat-bees­vleis­pak­ke, kos heel­wat min­der per ki­lo­gram en dít is waar die ver­brui­ker kan spaar, sê Maré.
Ont­hou, vleis is nie meer ’n en­ke­le kom­mo­di­teit nie, dit is ’n ge­di­ver­si­fi­seer de reeks pro­duk­te.