Wat is pandreg tussen ’n skuldeiser en skuldenaar? - Jy en die RegJy en die Reg
Tuis › Artikels › Wat is pandreg tussen ’n skuldeiser en skuldenaar?
Dit is ʼn vraag wat vir baie mense verwarrend is. Soos ons weet, is daar ook baie hartseer betrokke by verpanding omdat dit gewoonlik gepaard gaan met armoede.
ʼn Pand is ʼn roerende bate wat deur ʼn persoon aan ’n skuldeiser oorhandig word. Die bate bied sekuriteit vir geld wat aan die skuldeiser verskuldig is. Daar is baie soorte bates wat aan die skuldeiser oorhandig kan word: dit kan stoflik, onstoflik, liggaamlik of onliggaamlik wees, bv. meubels, aandele in ʼn maatskappy, ens. Indien ʼn pand vrugte kan afwerp, word die vrugte ook deel van die pand. As ʼn boer byvoorbeeld ʼn skaap gee as ʼn pand en die skaap kry ʼn lammetjie, sal die lammetjie deel vorm van die pand.
Pandreg word gevestig wanneer die bate oorhandig word aan die skuldeiser, m.a.w. die datum van lewering. Indien die skuld nie betaal word nie, kan die skuldeiser die skuldenaar dagvaar en nadat hy vonnis en ʼn lasbrief gekry het, het hy voorkeur op die bate wat as pand aan hom oorhandigis. Hierdie tipe eis word ʼn voorkeureis genoem. Die opbrengs van daardie pand gaan dus eerste na die skuldeiser toe, voordat dit na ʼn ander skuldeiser toe gaan.
Indien ʼn skuldeiser ʼn bate as ʼn pand hou en die bate kos hom geld, bv. die skaap moet voer kry, kan die skuldeiser ook al die uitgawes eis wat hy aangegaan het met die redelike en billike instandhouding van die pand.
ʼn Belangrike term om te onthou by pandreg is parate eksekusie. Dit kom neer op ʼn ooreenkoms wat aangegaan word tussen die skuldeiser en die skuldenaar dat die bate wat as pand oorhandig word dadelik verkoop kan word by wanbetaling. Hierdie ooreenkoms moet spesifiek gestel word, anders moet daar deur ʼn hofproses gegaan word.
Die skuldeiser het nie die reg om die pandsaak, of die vrugte daarvan, te gebruik nie en moet die saak versorg. Wat die sorg betref, moet daar redelike sorg aan die dag gelê word, m.a.w. die redelike man se sorg.