PressReader - Finweek Afrikaanse Uitgawe: 2018-05-10 - >> Self­doen: Die ge­va­re van lae-li­ki­di­teits­aan­de­le
>> Self­doen: Die ge­va­re van lae-li­ki­di­teits­aan­de­le
P­ri­va­te e­kwi­teit is nie vir pap­broe­ke nie – en het baie in ge­meen met aan­de­le wat lae li­ki­di­teit het, waar­sku Si­mon Bro­wn.
ek sê dik­wels dat om aan­de­le te koop wat nie li­kied is nie, baie is soos om in p­ri­va­te e­kwi­teit te be­lê. Ek wil oor p­ri­va­te e­kwi­teit uit­brei en oor hoe en waar­om dit werk. Ons het ook t­wee nu­we no­te­rings wat deur mid­del van p­ri­va­te e­kwi­teit op die JSE ge­no­teer sou word – Lib­star en Con­sol, met die no­te­ring van laas­ge­noem­de wat teen die ein­de van A­pril ge­kan­sel­leer is.
Eer­stens, die on­der­skeid tus­sen p­ri­va­te en o­pen­ba­re e­kwi­teit. O­pen­ba­re e­kwi­teit is ef­fek­te­beurs-ge­no­teer­de aan­de­le, dié wat ons op die JSE koop. Be­ne­wens die by­ko­men­de be­sker­ming wat die JSE se no­te­rings­ver­eis­tes ons bied, kry ons ook li­ki­di­teit en mark­prys­be­pa­ling.
Li­ki­di­teit is be­lang­rik, en ge­woon­lik sal ’n li­kie­de, ge­no­teer­de maat­skap­py teen ’n ho­ër waar­da­sie ver­han­del as die­self­de maat­skap­py wat nie ge­no­teer is nie. Dit is om­dat die ver­moë om ’n be­leg­ging in kon­tant te om­skep ’n voor­deel is; ja, ons is lang­ter­myn­be­leg­gers, maar om mak­lik te koop en te ver­koop, maak steeds saak.
Dit is veel moei­li­ker om in p­ri­va­te-e­kwi­teits­maat­skap­pye te ver­han­del. Ver­on­der­stel ons be­sit ’n plaas­li­ke on­der­ne­ming. Dis ’n moei­li­ke en duur aan­ge­leent­heid om dit te ver­koop, wat moont­lik maan­de kan duur en hoë a­gent­gel­de kan be­hels. Om dit te koop, sal net so moei­lik en duur wees.
Ook be­lang­rik is dat groot vo­lu­mes aan­de­le wat op die JSE ver­han­del, help om mark­prys­be­pa­ling te skep – met an­der woor­de, ’n al­ge­meen oor­een­ge­ko­me prys vir die aan­de­le. Ons kan wel ar­gu­men­teer dat ’n spe­si­fie­ke aan­deel duur is of dat die mark dit ig­no­reer, maar dié mark is die kon­sen­sus en as dit van ons ver­skil, kan ons óf weg­stap (as dit te duur is) óf ho­pe daar­van koop (as ons dit goed­koop ag).
P­ri­va­te e­kwi­teit het nie dié mark­prys­be­pa­ling nie om­dat dit il­li­kied is, dus is dit on­moont­lik om bil­li­ke waar­de te be­paal en dit is hoe­kom ek dik­wels na maat­skap­pye met lae li­ki­di­teit as p­ri­va­te e­kwi­teit ver­wys. Die ge­suk­kel om te koop en te ver­koop, is sig­self ’n pro­bleem, maar dit be­te­ken ook dat ons nie vol­doen­de mark­prys­be­pa­ling het nie, dus moet ons om­sig­tig wees.
’n Groot p­ri­va­te-e­kwi­teits­maat­skap­py be­gin dik­wels sy le­we as ’n ge­no­teer­de maat­skap­py, met Con­sol wat lank ge­no­teer was al­vo­rens p­ri­va­te-e­kwi­teits­be­stuur­ders dit pri­va­ti­seer het. Ge­woon­lik ver­wag mens dat p­ri­va­te e­kwi­teit dit uit­koop en die Jse-aan­de­le ge­du­ren­de ge­dis­kon­teer­de mark­pry­se de­no­teer, maar soms kry hul­le dit ver­keerd soos by­voor­beeld in die ge­val van E­d­con. P­ri­va­te-e­kwi­teits­be­stuur­ders ge­bruik skuld om die maat­skap­py te koop, ploeg dan baie van dié skuld te­rug in die maat­skap­py en ge­bruik die maat­skap­py se wins om dit af te be­taal. As dit goed werk, her­no­teer hul­le die maat­skap­py (steeds met skuld) en ge­bruik ’n hoë waar­da­sie en kry t­wee wins­mee­val­lers. Eer­stens koop hul­le (mees­al) goed­koop en ver­koop duur. En ook deur die maat­skap­py se wins te ge­bruik om sy eie skuld af te be­taal.
Soos ons met E­d­con ge­sien het, werk dit nie al­tyd as die skuld die maat­skap­py ver­swelg nie, maar dis ’n won­der­li­ke wins­ge­ne­reer­der as dit werk. Maar p­ri­va­te e­kwi­teit is nie vir pap­broe­ke nie. Ek het ja­re te­rug ’n paar on­ge­no­teer­de p­ri­va­te-e­kwi­teits­ti­pe be­leg­gings pro­beer, en on­ge­ag die kwa­li­teit van die maat­skap­py waar­in ek ge­koop het, het ek nooit die ver­wag­te wins ge­sien nie. Dit is waar­om ek vroe­ër ge­sê het dat par­ty ge­no­teer­de aan­de­le am­per soos p­ri­va­te e­kwi­teit op­tree. Lae li­ki­di­teit be­te­ken on­vol­doen­de mark­prys­be­pa­ling, wat ook tot ons voor­deel kan strek maar dit ver­hoog ook die ri­si­ko wan­neer ons koop en ver­koop. As ons koop, ver­hoog dit die prys en as ons ver­koop, ver­laag dit die prys, maar dis selfs ge­vaar­li­ker as daar mis­kien nie ge­noeg ko­pers of ver­ko­pers is om
Ek het ja­re te­rug ’n paar on­ge­no­teer­de p­ri­va­te-e­kwi­teits­ti­pe be­leg­gings pro­beer, en on­ge­ag die kwa­li­teit van die maat­skap­py waar­in ek ge­koop het, het ek nooit die ver­wag­te wins ge­sien nie.
trans­ka­sies te be­klink nie.
Wees dus ver­sig­tig vir lae-li­ki­di­teits­aan­de­le. Koop slegs wan­neer hul­le werk­lik die bes­te aan­de­le is en jy ge­luk­kig is om hul­le werk­lik vir die wa­re lang ter­myn hou. ■