Vertaling bied nuwe perspektief, sê Krog | Netwerk24
Vertaling bied nuwe perspektief, sê Krog
Deur Herschelle Benjamin 14 September 2018 11:16
"Drie van die ses boeke op die kortlys vir die Sunday Times se literêre pryse vir fiksie vanjaar is vertaalde boeke van wit Afrikaanse skrywers."
Só het Antjie Krog, digter, skrywer en vertaler, vroeër vandeesweek op Stellenbosch in haar oorsiglesing by die 18de kongres van die Afrikaanse Letterkundevereniging (ALV) gesê.
"Dis asof daar 'n bloedarme in die Engelstalige letterkunde is," het sy gesê toe sy haar vertalingsprojek van inheemse literatuur saam met verskeie skrywers bespreek het.
Die Universiteit van Oxford in Brittanje het geld bewillig vir Krog om saam met talle ander skrywers oeroue oorspronklike letterkunde uit verskillende Suid-Afrikaanse kulture te vertaal sodat dit kan voortbestaan.
"Die meeste van dié boeke wat vertaal word, is deesdae onverkrygbaar."
Sy het baie geleer uit die projek en het 'n ander perspektief op inheemse letterkunde in die land gekry.
"Dit was nie maklik nie. Daar moes baie navorsing gedoen en besluite geneem word sodat die siel van die werk in die vertaling behoue kon bly."
Sy meen dit is belangrik om dié soort kruisbestuiwing tussen die verskillende tale in die land aan te wakker. Die meeste van die vertaalde skrywers is ook jonk dood.
"Dis skokkend om te dink wat nog uit die penne van sulke skrywers kon kom."
Krog het in dié verband verwys na die skrywer S.E.K Mqhali wat gereeld in die parlement aangehaal is deur oudpres. Thabo Mbeki.
"Sy boek U-Don Jadu beskryf 'n soort utopie vir Afrikane. Dit bied voorwaardes en riglyne vir hoe ons kan saambly. Dit betrek die Westerse invloed, intelligensie en tradisie wat belangrike faktore is vir die Afrika-mens," sê sy.
Daar was ook gedigte en boeke wat die grense oorskry het van nét een tematiese konteks.
"Ons kon dit nie indeel onder sekere onderwerpe nie. Dit is opvallend hoe die politiek met die liefde verkwik word."
"Ek dink aan die dramateks Khodumodumo van S.M Mofokeng. Dit bevat die mooiste organiese monoloog tussen 'n ma en seun," vertel Krog.
"Dan is daar ook Megokgo Ya bjoko van Oliver K Matsepe wat in 1988 deur prof. P.S. Groenewald van die Universiteit van Pretoria vertaal is in Die harsings huil.
"Dit is 'n wrede boek oor towery in 'n spesifieke dialek (Noord-Sotho) wat ongelooflik is."
Sy hoop dit is net die begin van sulke vertalings oor kultuur- en taalgrense heen in Suid-Afrika wat met respek en genoeg befondsing kan geskied.