Panama onafhanklik van Columbia - Artikels - 2022
Panama onafhanklik van Columbia - geskiedenis
'N Revolusie onder leiding van Philippe Jean Bunau-Varilla, 'n organiseerder van die Panama Canal Company, verklaar Panama onafhanklik van Columbia. Amerikaanse vlootmagte het die Colombiane verhinder om die opstand te onderdruk. Op 17 November is die Hay-Bunau-Varilla-verdrag tussen Panama en die VSA onderteken, wat die Amerikaners eksklusiewe regte oor die Canal Zone gee.
Panama verklaar onafhanklikheid van Colombia
Die hele Colombiaanse mag in Panama en kolon - ongeveer 460 man - het die landhuis in die posboot Orinoco verlaat, en die departement van Panama is dus in die hande van die revolusioniste. Loomis, assistent -sekretaris van die Verenigde State van Washington, het gister 'n konferensie met president Roosevelt gehad. Op die vraag, nadat hy die president verlaat het, of die uitreiking van 'n amptelike verklaring wat beloof is, die erkenning van die onafhanklikheid van die nuwe regering van Panama beteken, antwoord hy (Reuter se korrespondent) bevestigend. Hy het voorgestel dat die Amerikaanse regering waarskynlik die de facto -regering sou erken waarmee die buitelandse konsuls huidige sake kon verrig, en voeg by dat, indien Colombia hom teruggetrek het, daar andersins geen regering sou wees om dit te doen nie. Hy het ook die mening uitgespreek dat daar binnekort 'n permanente regering in die Isthmus gevestig sal word.
In 'n latere boodskap sê Reuter se korrespondent dat die Amerikaanse regering die de facto -regering van Panama erken het en dat hy die heer Beaupre, die Amerikaanse minister in Bogota, opdrag gegee het om die Colombiaanse regering en Ehrwen, die konsul in Panama in kennis te stel. , om die nuwe Panama -regering daarvan in kennis te stel. 'President Roosevelt', gaan die telegram voort, 'in die lig van die vriendskapsbande wat al lank tussen die onderskeie nasies bestaan ​​het, beveel die regerings van Colombia en Panama ernstig om tot 'n vreedsame oplossing van die vrae tussen hulle te kom. Die president is van mening dat die Verenigde State nie net gebonde is aan verdrag nie, maar aan die belange van die beskawing om te sien dat die vreedsame verkeer van die wêreld oor die land nie meer versteur moet word deur 'n voortdurende opeenvolging van onnodige en verkwistende burgeroorloë nie. " Daar word verder verduidelik dat die 'erkenning' wat tans gemaak word 'van 'n sakekarakter is', en dat volledige politieke erkenning mettertyd sal volg wanneer die nuwe regering 'n meer gereelde vorm aanneem. Vervolgens sal die Verenigde State onderhandel oor die bou van die kanaal.
Ons korrespondent in New York, wat gisteraand telegrafeer, het gesê:- Die gevoel onder konserwatiewe mense is dat Washington onwelvoeglik haastig was om die sogenaamde Republiek Panama te erken. Engeland het 'n baie sterker argument gehad om die Suidelike Konfederasie te erken. Die mees betreurenswaardige is die vulgêre lug, die huursoldaat se eiebelang wat die hele transaksie beïnvloed. Selfs die Jameson Raid kan ten minste 'n menslike doel voorgee, terwyl dit onmoontlik is om die feit dat die huidige onderneming bloot kommersieel is, te verberg.
Die nuus wat uit die land van Panama gekom het sedert die opstand in die stad aangekondig is, dui daarop dat die beweging geïnspireer is deur Amerikaanse agente. Daar word aangeneem dat die regering in Washington homself onbetrokke gehou het en dat sy verantwoordelikheid nominaal onbetrokke was, maar dit het daadwerklik tussen die opstandelinge en die Colombiaanse regering ingemeng, en die opstandelinge moes sekerlik geweet het dat dit sou gebeur ... Waaroor die feite werklik kom, is dat die Amerikaanse regering, wat die kanaalgebied begeer en dit nie deur 'n verdrag kan beheer nie, dit met geweld van Colombia afgeskeur het.
'N Kort geskiedenis van Panama
Die eerste mense het ongeveer 11 000 vC in Panama gewoon. Teen 2500 vC het hulle geleer om pottebakkery te maak, en later het mense uit die streek handel gedryf met ander so ver noord as Mexiko en so ver suid as Peru.
Die eerste Europeër wat in Panama geland het, was 'n Spanjaard met die naam Rodrigo Galvan de Bastidas in 1501. Die eerste Spaanse nedersetting in Panama is in 1510 gemaak. Toe op 25 September 1513 het Vasco Nunez de Balboa die eerste Europeër geword om die Stille Oseaan te sien (wat hy het die Suidsee gebel en wat hy vir Spanje geëis het). Toe in 1519 stig Pedro Arias de Avila Panama City.
Intussen is die inheemse bevolking gedomineer deur Europese siektes, waarteen hulle geen weerstand gehad het nie. Die oorlewendes was slawe. Die Spaanse het 'n soort feodale stelsel ingestel waarin die inheemse bevolking gedwing is om op boedels te werk.
Toe Pizarro die Inka's in 1533 verower, het Panama 'n oorgangspunt geword vir goud op pad van Peru na Spanje. Die edelmetaal is per muil van die Stille Oseaan -kus na die Atlantiese kus deur die muil oor land geneem.
Die groot rykdom in die omgewing trek egter die aandag van die Engelse. In 1572 val Francis Drake op Nombre de Dios toe. In 1671 verbrand 'n Wallieser met die naam Henry Morgan Panama City. Dit is herbou op 'n nuwe plek, enkele kilometers verder in 1673. Uiteindelik is die skatroete in 1746 verander. Van toe af is dit per see om die Kaapse Hoorn geneem.
Panama het op 28 November 1821 onafhanklik geword van Spanje. Aanvanklik was Panama deel van 'n superstaat genaamd Gran Colombia, wat bestaan ​​het uit Panama, Colombia, Ecuador, Peru, Bolivia en Venezuela. Gran Colombia breek egter gou uit, maar Panama bly verbonde aan Colombia.
In 1846 onderhandel die VSA 'n verdrag om spoorweë oor Panama te bou. 'N Nuwe spoorlyn oor die landgrond is voltooi in 1855. Die Franse het die eerste poging aangewend om 'n kanaal oor Panama te grawe. Werk aan die skema het in 1881 begin, maar die onderneming het in 1889 bankrot geraak.
In 1899-1902 is 'n burgeroorlog in Colombia gevoer (wat Panama ingesluit het). Dit is die oorlog van die duisend dae genoem.
Op 3 November 1903 word Panama onafhanklik van Colombia, aangemoedig deur die VSA. President Theodore Roosevelt was gretig om 'n kanaal oor Panama te grawe. Die VSA het 'n verdrag met Panama onderteken wat hulle soewereine regte oor die kanaalgebied gee. Daar is in 1904 aan die kanaal begin werk. 'N Groot aantal trekarbeiders uit baie verskillende lande is na Panama gebring om aan die kanaal te werk, en baie van hulle is dood aan siektes soos geelkoors. Nietemin, op 7 Januarie 1914 vaar die eerste skip deur die Panamakanaal. Die Panamakanaal is op 12 Julie 1920 amptelik deur president Woodrow Wilson geopen.
Daarna was Panama 'n oligargie, regeer deur 'n aantal ryk families.
'N Nuwe verdrag tussen die VSA en Panama is in 1936 onderteken, maar die wrok oor Amerikaanse regte oor die kanaalgebied het toegeneem. Uiteindelik het studente op 9 Januarie 1964 in Panama oproerig geraak. Twintig mense is dood in die onluste. (9 Januarie is nou martelaarsdag in Panama.)
In 1968 het 'n staatsgreep die verkose president, Arnulfo Arias, omvergewerp. Daarna word generaal Omar Torrijos die leier van Panama. In 1977 het hy daarin geslaag om die Amerikaanse president Carter te oorreed om 'n verdrag te onderteken wat Panama op 31 Desember 1999 volledige beheer oor die kanaal sou gee.
Torrijos is dood in 'n vliegongeluk in 1981. In 1983 word hy vervang deur Manuel Noriega. Noriega het 'n onderdrukkende regime ingestel. Die betrekkinge met die VSA het egter versleg. In 1987 begin die VSA met ekonomiese sanksies. In 1988 word Noriega aangekla op aanklag van dwelm in die VSA. In 1989 het presidentsverkiesings in Panama plaasgevind en dit is gewen deur Guillermo Endara. Noriega het egter net die uitslag van die verkiesing nietig verklaar.
Uiteindelik, op 20 Desember 1989, het die VSA Panama binnegeval. Hulle het Panama -stad gebombardeer. Op 25 Desember 1989 het Noriega egter toevlug geneem by die Vatikaanse ambassade. Hy is in Januarie 1990 gevange geneem.
Intussen is Guillermo Endara, die wenner van die 1989 -verkiesing, tot president van Panama aangewys. In 1994 is hy vervang deur Ernesto Perez Balladares. Toe in 1999 word Mireya Moscoso die eerste vroulike president van Panama.
Ook in 1999 is die Panamakanaal aan Panama oorhandig. In 2004 word Martin Torrijos president. In 2009 word Ricardo Martinelli president van Panama. Tussen 2007 en 2016 het 'n nuwe projek die Panamakanaal vergroot.
Vandag is Panama 'n vinnig ontwikkelende land en het 'n blink toekoms. In 2018 was die bevolking van Panama 4,1 miljoen. Die bevolking van Panama City is 880,000.
Geskiedenis van Panama (1821-1903)
Panama sou as 'n royalistiese vesting en voorpos bly tot 1821 (die jaar van Panama se rewolusie teen Spanje). Panama -stad het onmiddellik planne begin om onafhanklikheid te verklaar, maar die stad Los Santos het die stap voorafgegaan deur op 10 November 1821 vryheid uit Spanje te verklaar. . Daar is aansienlike besprekings gevoer oor of Panama deel van Colombia moet bly (wat dan bestaan ​​uit die huidige land en Venezuela) of om met Peru te verenig. Die biskop van Panama, 'n inheemse Peruaanse wat die kommersiële bande wat met sy land ontwikkel kan word, besef, voer aan vir laasgenoemde oplossing, maar word afgestem. 'N Derde moontlike optrede, 'n vakbond met Mexiko wat deur afgevaardigdes van die land voorgestel is, is verwerp.
Panama het dus deel geword van Colombia, toe beheer onder die Grondwet van Cúcuta van 1821, en is aangewys as 'n departement met twee provinsies, Panamá en Veraguas. Met die toevoeging van Ecuador tot die bevryde gebied, het die hele land bekend geword as Gran Colombia. Panama het 'n mag van 700 man gestuur om by Simón Bolívar in Peru aan te sluit, waar die Peruaanse onafhanklikheidsoorlog voortgeduur het.
Die beëindiging van die vyandelikhede teen die royaliste in 1824 kon nie tot rus bring in Gran Colombia nie. Die grondwet wat Bolívar vir Bolivia opgestel het, is deur hom voorgestel om in Gran Colombia aangeneem te word. Die land was hoofsaaklik verdeeld oor die voorstel dat 'n president lewenslank sou dien. Die president is nie verantwoordelik teenoor die wetgewer nie en het die mag om sy vise -president te kies. Ander bepalings, oor die algemeen sentralisties in hul neigings, was vir sommige afstootlik, terwyl 'n paar 'n monargie wou hê. Panama het gewapende geweld vrygespring oor die grondwetlike vraag, maar het by ander streke aangesluit om Bolívar te versoek om diktatoriale magte te aanvaar totdat 'n konvensie kon vergader. Panama kondig sy unie met Gran Colombia aan as 'n "Hanzestaat", dit wil sê as 'n outonome gebied met spesiale handelsvoorregte totdat die byeenkoms gehou is.
In 1826 vereer Bolívar Panama toe hy dit kies as die plek vir 'n kongres van die onlangs bevryde Spaanse kolonies. Baie leiers van die revolusies in Latyns-Amerika het die oprigting van 'n enkele regering vir die voormalige Spaanse kolonies beskou as die natuurlike opvolging om die peninsulares. Beide José de San Martín en Francisco de Miranda het voorgestel om 'n enkele groot monargie te stig wat beheer word deur 'n keiser wat uit die Inkas afstam. Bolívar was egter die een wat die ernstigste poging aangewend het om die Spaanse Amerikaanse republieke te verenig.
Alhoewel die bond of konfederasie wat Bolívar beoog, die seëninge van vryheid en geregtigheid sou bevorder, was 'n primêre doel om die onafhanklikheid van die voormalige kolonies te verseker teen hernieude aanvalle deur Spanje en sy bondgenote. In hierdie poging soek Bolívar die beskerming van Brittanje. Hy was huiwerig om verteenwoordigers van die Verenigde State, selfs as waarnemers, na die kongres van gevolmagtigdes uit te nooi sodat hul samewerking die posisie van die liga met die Britte benadeel. Verder het Bolívar gemeen dat die neutraliteit van die Verenigde State in die oorlog tussen Spanje en sy voormalige kolonies sy verteenwoordiging onvanpas sou maak. Daarbenewens sou slawerny in die Verenigde State 'n struikelblok in die bespreking van die afskaffing van die Afrikaanse slawehandel wees. Bolívar het nietemin toegegee toe die regerings van Colombia, Mexiko en Sentraal -Amerika die Verenigde State genooi het om waarnemers te stuur.
Ondanks die groot implikasies van die Monroe -doktrine, was president John Quincy Adams - by die besluit om afgevaardigdes na die Panama -konferensie te stuur - nie die Verenigde State verplig om sy suidelike bure te verdedig nie. Adams het sy afgevaardigdes opdrag gegee om nie deel te neem aan beraadslagings oor streeksveiligheid nie en om die besprekings van maritieme neutraliteit en handel te beklemtoon. Tog het baie lede van die Amerikaanse kongres deelname onder enige omstandighede gekant. Teen die tyd dat deelname goedgekeur is, het die afvaardiging nie tyd gehad om die konferensie te bereik nie. Die Britte en Nederlanders het nie -amptelike verteenwoordigers gestuur.
Die kongres van Panama, wat in Junie byeengeroep en in Julie 1826 verdaag is, is deur vier Amerikaanse state bygewoon - Mexiko, Sentraal -Amerika, Colombia en Peru. Die Verdrag van Unie, Liga en Ewige Konfederasie wat op daardie kongres opgestel is, sou alle partye tot wedersydse verdediging en die vreedsame beslegting van geskille gebind het. Omdat sommige ook gevrees het dat monargiese elemente wat simpatiek is vir Spanje en sy bondgenote beheer oor een van die nuwe republieke kan herwin, bevat die verdrag 'n bepaling dat indien 'n lidstaat sy regeringsvorm aansienlik sou verander, dit van die konfederasie uitgesluit sou word en word slegs met die eenparige toestemming van alle ander lede toegelaat.
Die verdrag is slegs deur Colombia bekragtig en het nooit in werking getree nie. Bolívar, wat verskeie pogings aangewend het om minder federasies te stig, het kort voor sy dood in 1830 verklaar dat "Amerika onregeerbaar is, diegene wat die rewolusie gedien het, die see geploeg het." Ten spyte van sy ontnugtering, het hy die beskerming van die Verenigde State egter nie as 'n plaasvervanger vir kollektiewe veiligheidsreëlings onder die Spaanse sprekende state beskou nie. Trouens, hy word toegeskryf aan die feit dat hy gesê het: "Dit lyk asof die Verenigde State bestem is dat die Verenigde State Amerika met ellende in die naam van Liberty teister."
Drie aborsiewe pogings om die landmus van Colombia te skei, het tussen 1830 en 1840 plaasgevind. sy sterfbed. Die tweede poging tot skeiding was die plan van 'n ongewilde diktator, wat gou afgesit en tereggestel is. Die derde afstigting, 'n reaksie op burgeroorlog in Colombia, is deur 'n gewilde vergadering verklaar, maar 'n jaar later het herintegrasie plaasgevind.
Selfs voordat die Verenigde State Kalifornië ná die Mexiko -Amerikaanse oorlog (1846–48) verkry het, het baie op pad na Kalifornië die landing van die landery gebruik, bo die lang en gevaarlike wa -roete oor die uitgestrekte vlaktes en ruwe bergreekse. Die ontdekking van goud in 1848 het die verkeer aansienlik verhoog. In 1847 het 'n groep finansiers in New York die Panama Railroad Company gereël. Hierdie onderneming het 'n eksklusiewe konsessie verkry uit Colombia wat die bou van 'n kruising moontlik maak, wat per pad, spoor, rivier of 'n kombinasie kan wees. Na opnames is 'n spoorlyn gekies en 'n nuwe kontrak is in 1850 verkry. Die spoorlyn volg oor die algemeen die lyn van die huidige kanaal. Die eerste deurtrein van die Atlantiese Oseaan na die Stille Oseaan het op 28 Januarie 1855 op die voltooide spoor gery.
Die goudkoortsverkeer, nog voor die voltooiing van die spoorlyn, het Panama se welvaart herstel. Tussen 1848 en 1869 het ongeveer 375 000 mense die landtang van die Atlantiese Oseaan na die Stille Oseaan oorgesteek, en 225 000 in die teenoorgestelde rigting. Pryse vir voedsel en dienste is aansienlik verhoog, wat enorme winste uit etes en verblyf oplewer.
Die spoorlyn het ook 'n nuwe stad en hawe by die Atlantiese eindpunt van die lyn geskep. Die stad wat onmiddellik ontstaan ​​het om spoorwegkantore, pakhuise, dokke en winkels te akkommodeer en spoorwegwerkers sowel as passasiers te huisves, het gou geword en bly die tweede grootste in die land. Amerikaanse burgers het dit Aspinwall genoem, na een van die stigters van die Panama Railroad Company, maar die Panamese het dit Colón gedoop ter ere van Columbus. Beide die name is jare lank gebruik, maar omdat die Panamese daarop aangedring het dat daar nie so 'n plek soos Aspinwall bestaan ​​nie en geweier het om pos te stuur, het die naam Colón die oorhand gekry.
Die goudstormloop en die spoorlyn het ook die Verenigde State se "Wilde Weste" na die landtong gebring. Die veertig-en-negentig was gewoonlik 'n onstuimige lot, gewoonlik verveeld terwyl hulle gewag het op 'n skip na Kalifornië, gereeld dronk en dikwels gewapen. Baie het ook vooroordeel getoon oor minagting vir ander rasse en kulture. Die sogenaamde Watermelon Riot van 1856, waarin minstens sestien mense dood is, was die ernstigste botsing van rasse en kulture van die tydperk.
In 1869 is die eerste transkontinentale spoorlyn in die Verenigde State voltooi. Hierdie ontwikkeling het passasiers- en vragverkeer oor die landmus verminder en die hoeveelheid goud en silwer wat oos gestuur is, verminder. Gedurende die hoogtepunt van die goudstormloop, van 1855 tot 1858, was slegs 'n tiende van die gewone kommersiële vrag bedoel vir of het sy oorsprong in Kalifornië. Die balans het betrekking op die handel van die Noord -Amerikaners met Europa en Asië. Die spoorwegonderneming het, vanweë sy buitengewone hoë opbrengs op 'n kapitalisasie wat nooit US $ 7 miljoen oorskry het nie, 'n totaal van bykans $ 38 miljoen aan dividende betaal tussen 1853 en 1905. Panama het US $ 25,000 uit Colombia se lewensrente ontvang en voordeel getrek uit kortstondige handel en 'n mate van invloei. van kapitaal.
Gedurende die negentiende eeu het regerings en private beleggers in die Verenigde State, Brittanje en Frankryk af en toe belangstelling getoon in die bou van 'n kanaal oor die Westelike Halfrond. Verskeie webwerwe is oorweeg, maar van die begin af het dié in Nicaragua en Panama die ernstigste aandag gekry. President Andrew Jackson het Charles A. Biddle in die 1830's as sy gesant gestuur om albei roetes te ondersoek, maar die projek is gestaak toe Biddle sy regeringsmissie laat vaar het en in plaas daarvan met Colombiaanse kapitaliste onderhandel het vir 'n privaat toegewing.
Tog het Colombia steeds belangstelling getoon om met die Verenigde State te onderhandel oor die bou van 'n kanaal. 'N Verdrag is in 1846 tussen die twee lande onderteken. Die verdrag verwyder die bestaande beperkende tariewe en gee die Verenigde State en sy burgers die reg op vrye vervoer van persone en goedere oor enige pad of kanaal wat in die landmark aangebou kan word. Daarbenewens het die Verenigde State die neutraliteit van die landengte en die soewereiniteit van Colombia daaroor gewaarborg, met die doel om ononderbroke deurgang vir die duur van die verdrag te verseker, wat twintig jaar of so lank sou wees as wat die partye geen kennis gegee het om te hersien nie Dit. Dit is die Mallarino -Bidlack -verdrag van 1846 genoem en is eintlik bekragtig en het in 1848 in werking getree.
Omdat die kanaalbelange van Brittanje en die Verenigde State steeds bots, veral in Nicaragua, probeer Brittanje en die Verenigde State spanning verlig deur die Clayton -Bulwer -verdrag van 1850 aan te gaan. 'n Nicaraguaanse kanaal bou sonder die deelname van die ander. Hierdie algemene beginsel is uitgebrei tot enige kanaal of spoorweg in Sentraal -Amerika, tot die landbou van Tehuantepec in Mexiko en Panama. Aangesien geen van die regering toe 'n kanaal gewillig was of kon begin nie, was die verdrag vir die tyd 'n instrument van neutraliteit.
Colombia se poging om kanaalbelangstelling te lok, het uiteindelik die Franse aandag op Panama gevestig. Na verskeie opnames is 'n toegewing van eksklusiewe regte verkry uit Colombia, en in 1879 word 'n onderneming gestig om 'n seevlakkanaal oor die algemeen langs die spoorweg te bou. Ferdinand de Lesseps, van die roem van die Suez -kanaal, was die hoof van die onderneming. Die voorwaardes van die konsessie vereis voltooiing in twaalf jaar, met die moontlikheid van 'n verlenging van ses jaar na goeddunke van Colombia. Die huurkontrak was negentig jaar oud en kon oorgedra word, maar nie aan enige buitelandse regering nie. Die maatskappy het ook die grootste deel van die voorraad van die Panama Railroad Company aangeskaf, wat egter steeds deur Amerikaners bestuur word.
De Lesseps het op 1 Januarie 1880 'n seremoniële aanvang van die werk opgevoer, maar ernstige grondverskuiwings het eers die volgende jaar begin. Namate die werk vorder, het ingenieurs geoordeel dat 'n seevlak-kanaal onuitvoerbaar was. De Lesseps, 'n promotor, maar nie 'n ingenieur nie, kon nie oortuig word voordat die werk vir ses jaar aangegaan het nie. Werklike arbeid aan 'n slotkanaal het eers in 1888 begin, toe die onderneming in 'n ernstige finansiële moeilikheid was. Op die hoogtepunt van sy bedrywighede het die onderneming ongeveer 10 000 werkers in diens gehad.
De Lesseps moes nie net te kampe hê met vyande wat finansiering belemmer het deur gerugte van mislukking te versprei en aandele en effekte op die mark te stort nie, maar ook met venale Franse politici en burokrate wat groot omkoopgeld geëis het vir die goedkeuring van die uitgifte van sekuriteite. Sy pogings om die Franse regering te kry om sy verbande te waarborg, is deur die Verenigde State geblokkeer op grond daarvan dat sulke optrede tot staatsbeheer sou lei in stryd met die Monroe -leerstuk. Die eindresultaat in Januarie 1889 was die aanstelling van 'n ontvanger om die onderneming te likwideer, waarna alle werk gestaak is.
Ondanks die rampspoedige finansiële ervaring van die Franse onderneming, is 'n geskatte twee-vyfde van die opgrawing wat vir die uiteindelike kanaal nodig was, voltooi. Baie hoofkwartiere en hospitaalgeboue is voltooi. Sommige van die masjinerie wat op die terrein gelaat is, was later bruikbaar en die spoorlyn is onderhou. 'N Ander erfenis van die bankrotskap van die Franse onderneming was 'n groot arbeidsmag, nou werkloos, meestal Antilliaanse swartes. Meer as die helfte is gerepatrieer, maar duisende het oorgebly, waarvan baie uiteindelik aan die kanaal van die Verenigde State gewerk het.
Gedurende die laaste helfte van die negentiende eeu het gewelddadige botsings tussen die ondersteuners van die liberale en konserwatiewe partye in Colombia die landery se sake in konstante woelinge gelaat. Plaaslike selfregering vir die departement van Panama is uitgebrei toe die liberale aan bewind was en teruggetrek het toe die konserwatiewes die oorhand gekry het. Die Katolieke Kerk is onder die liberale ontbind en weer onder die konserwatiewes gestig. Die lotgevalle van plaaslike partydiges het skielik en dikwels gewelddadig gestyg en geval.
Volgens een skatting was die tydperk getuie van veertig administrasies van die Panamese departement, vyftig onluste en opstand, vyf pogings tot afskeidings en dertien ingrypings deur die Verenigde State, wat handel onder die bepalings van die Bidlack-Mallarino-verdrag. Partydige botsings en buitelandse ingryping het rasse -teenstrydighede en ekonomiese probleme vererger en klagtes teen die sentrale regering van Colombia verskerp.
Tussen 1863 en 1886 het die eilandjie ses en twintig presidente gehad. Staatsgreep, rebellies en geweld was byna deurlopend, opgevoer deur troepe van die sentrale regering, deur plaaslike burgers teen sentraal opgelegde bevele en deur faksies sonder krag. Die chaotiese toestande wat onder die federalistiese grondwet van 1863 geheers het, het uitgeloop op die verkiesing van Rafael Núñez in 1884 as president van Colombia, ondersteun deur 'n koalisie van gematigde liberale en konserwatiewes. Núñez het alle faksies opgeroep om deel te neem aan 'n nuwe konstituerende vergadering, maar sy versoek is beantwoord deur 'n gewapende opstand van die radikale liberale.
Vroeg in 1885 het die Panama -krisis van 1885 plaasgevind. 'N Opstand onder leiding van 'n radikale liberale generaal wat in Panama-stad gesentreer is, het tot 'n tweerigtinggeveg ontwikkel. Colón is feitlik vernietig. Amerikaanse magte het op versoek van die Colombiaanse regering geland, maar was te laat om te verhoed dat die stad verbrand word. Miljoene dollars se eise is ingedien deur ondernemings en burgers van die Verenigde State, Frankryk en Brittanje, maar Colombia het suksesvol gepleit dat dit nie verantwoordelik is nie.
Bykomende Amerikaanse vlootmagte het beide Colón en Panama City beset en die spoorweg bewaak om ononderbroke vervoer te verseker totdat Colombiaanse magte geland het om die spoorweg te beskerm. Die nuwe grondwet van 1886 vestig die Republiek van Colombia as 'n eenheidstaat, met departemente wat duidelik ondergeskik was aan die sentrale regering. Panama is uitgesonder as onderhewig aan die direkte gesag van die regering. Die konsul-generaal van die Verenigde State het berig dat driekwart van die Panamese onafhanklikheid van Colombia wil hê en in opstand sal kom as hulle wapens kan kry en seker kan wees van die ingryping van die Verenigde State.
Panama is ingetrek in die duisend dae -oorlog van Colombia (1899–1902) deur opstandige radikale liberale wat hul toevlug tot Nicaragua geneem het. Net soos die res van Colombia, was die mening in Panama verdeeld, en opstand in die suidweste was skaars onderdruk toe liberale uit Nicaragua die kusstreek van die Stille Oseaan binnegeval het en byna daarin geslaag het om Panama-stad in die middel van 1900 in te neem. Die lotgevalle van die oorlog het verskil, en hoewel 'n plaaslike wapenstilstand ondersteuners van die Colombiaanse regering tydelike veiligheid in die Panama-Colón-gebied gegee het, was die rebelle in beheer van die land. Intussen was die rebelle vroeg in 1902 in die grootste deel van Colombia verslaan. Op daardie stadium het die Colombiaanse regering die Verenigde State gevra om in te tree en 'n wapenstilstand in Panama te bewerkstellig, wat aan boord van die USS gereël is Wisconsin in die Baai van Panama in 1902.
Gedurende die tydperk van onrus het die Verenigde State sy belang behou om 'n kanaal deur Nicaragua of Panama te bou. 'N Hindernis vir hierdie doelwit is in Desember 1901 oorkom toe die Verenigde State en Brittanje die Hay -Pauncefote -verdrag onderteken het. Hierdie verdrag het die bepalings van die Clayton -Bulwer -verdrag van 1850 tot niet gemaak en beteken dat die Britse aanvaarding van 'n kanaal wat slegs deur of onder die vaandel van die Verenigde State gebou is met waarborge van neutraliteit, beteken het.
Vlootoperasies tydens die Spaans -Amerikaanse oorlog (1898-1901) het die Amerikaanse president Theodore Roosevelt oortuig dat die Verenigde State 'n kanaal iewers in die Westelike Halfrond moes beheer. Hierdie belangstelling het 'n hoogtepunt bereik in die Spooner -wetsontwerp van 29 Junie 1902, wat voorsiening maak vir 'n kanaal deur die landengte van Panama en die Hay - Herrán -verdrag van 22 Januarie 1903, waaronder Colombia toestemming verleen het vir so 'n projek in die vorm van 'n 100 jaarhuur op 'n gebied van 10 kilometer breed. Hierdie verdrag is egter nie in Bogotá bekragtig nie, en die Verenigde State was vasbeslote om 'n kanaal oor die landamme te bou, het die Panamese afsonderingsbeweging intensief aangemoedig.
Teen Julie 1903, toe die verloop van interne Colombiaanse opposisie teen die Hay - Herrán -verdrag duidelik geword het, is 'n revolusionêre junta in Panama geskep. José Augustin Arango, 'n prokureur van die Panama Railroad Company, was die hoof van die junta. Manuel Amador Guerrero en Carlos C. Arosemena het van die begin af op die junta gedien, en vyf ander lede, almal uit vooraanstaande Panamese gesinne, is bygevoeg. Arango is beskou as die brein van die rewolusie, en Amador was die aktiewe leier van die junta.
Met finansiële hulp gereël deur Philippe Bunau-Varilla, 'n Franse burger wat die belange van Lesseps se onderneming verteenwoordig, het die inheemse Panamese leiers saamgesweer om voordeel te trek uit die Amerikaanse belang in 'n nuwe regime op die landmus. In Oktober en November 1903 het die revolusionêre junta, met die beskerming van die Amerikaanse vlootmagte, 'n suksesvolle opstand teen die Colombiaanse regering uitgevoer. Paradoksaal genoeg het die Verenigde State onder die Mallarino -Bidlack -verdrag van 1846 tussen die Verenigde State en Colombia opgetree - wat bepaal het dat die Amerikaanse magte kan ingryp in geval van wanorde op die landas om die Colombiaanse soewereiniteit en oop deurgang oor die landtang te waarborg - die Verenigde State verhinder 'n Colombiaanse mag wat oor die landas beweeg na Panama City om die opstand te onderdruk.
President Roosevelt erken die nuwe Panamese junta as die de facto-regering op 6 November 1903, de jure erkenning kom op 13 November. Vyf dae later, Bunau-Varilla, as die diplomatieke verteenwoordiger van Panama ('n rol wat hy gekoop het deur finansiële hulp aan die rebelle ) het die Isthmian Canal Convention met die buitelandse minister John Hay in Washington, DC, gesluit. Bunau-Varilla het sewentien jaar voor die voorval nie in Panama gewoon nie, en hy het nooit weer teruggekeer nie. Nietemin, terwyl hy in die Waldorf-Astoria Hotel in New York woon, skryf hy die Panamese verklaring van onafhanklikheid en grondwet en ontwerp die Panamese vlag. Istmiese patriotte was veral verontwaardig oor die haas waarmee Bunau-Varilla die verdrag gesluit het, 'n poging wat gedeeltelik bedoel is om besware van 'n aankomende Panamese afvaardiging te voorkom. Tog het die Panamese, sonder 'n skynbare alternatief, die verdrag op 2 Desember bekragtig, en goedkeuring deur die Amerikaanse senaat het op 23 Februarie 1904 gekom.
Die regte wat aan die Verenigde State toegestaan ​​is in die sogenaamde Hay – Bunau-Varilla-verdrag, was uitgebreid. Hulle het 'n toekenning ingesluit "voortdurend vir die gebruik, besetting en beheer" van 'n gebied van sestien kilometer breed en verlengings van drie seemyl in die see vanaf elke terminale "vir die konstruksie, onderhoud, werking, sanitasie en beskerming van 'n ismiese kanaal.
Verder was die Verenigde State geregtig om ekstra grond of water aan te skaf wat nodig is vir kanaaloperasies, en het die opsie om 'n uitnemende domein in Panama -stad uit te oefen. Binne hierdie gebied verkry Washington "alle regte, mag en gesag ... wat die Verenigde State sou besit en uitoefen as dit die soewerein was. Tot die volledige uitsluiting" van Panama.
Die Republiek van Panama het 'n de facto -protektoraat van die groter land geword deur twee bepalings waardeur die Verenigde State die onafhanklikheid van Panama gewaarborg het en in ruil daarvoor die reg gekry het om in Panama se binnelandse aangeleenthede in te gryp. Vir die regte wat dit verkry het, sou die Verenigde State die bedrag van US $ 10 miljoen en 'n annuïteit van 9 jaar na bekragtiging van US $ 250 000 in goud betaal. Die Verenigde State het ook die regte en eiendomme van die Franse kanaalmaatskappy vir $ 40 miljoen gekoop.
Colombia was destyds die sterkste kritikus van die Amerikaanse beleid. 'N Versoeningsverdrag met die Verenigde State van Amerika wat 'n vrywaring van $ 25 miljoen bied, is uiteindelik tussen hierdie twee lande in 1921 en uiteindelik teen 1922 gesluit. Ironies genoeg was die wrywing as gevolg van die gebeure van 1903 egter die grootste tussen die Verenigde State en Panama. Groot meningsverskille het ontstaan ​​oor die regte wat deur die verdrag van 1903 aan die Verenigde State verleen is en die Panamese grondwet van 1904. Die Amerikaanse regering het hierdie regte vervolgens geïnterpreteer dat die Verenigde State volkome soewereiniteit kon uitoefen oor alle aangeleenthede in die Canal Zone. Alhoewel Panama toegegee het dat die klousules vaag en onduidelik was, was dit later van mening dat die oorspronklike toegewing van gesag slegs betrekking het op die bou, werking en verdediging van die kanaal en dat regte en voorregte wat nie vir hierdie funksies nodig was nie, nooit prysgegee is nie.