Kan jy eis wat finansiële adviseur op belegging verloor het? - Jy en die RegJy en die Reg
Tuis › Artikels › Kan jy eis wat finansiële adviseur op belegging verloor het?
Kan 'n belegger die geld wat hy op sy belegging verloor het van sy finansiële adviseur eis?
Enigiemand wat al in die verlede 'n swak belegging gemaak het, sal wat wou gee om daardie geld terug te kry. Spyt kom altyd te laat en baie mense wens hulle het iemand gehad wat hulle kon waarsku teen die belegging. Daarom is die rol van 'n finansiële adviseur uiters belangrik om die leke-publiek te adviseer waar om hul geld te belê. Die slegte nuus is dat nie alle finansiële adviseurs hierdie verantwoordelikheid met die nodige sorg toepas nie.
Die goeie nuus is dat as jy geld belê het op advies van 'n sogenaamde "kenner" daar sekere faktore is wat in jou guns tel die dag as jy alles verloor. Die Bloemfonteinse hooggeregshof het ontevrede beleggers tot 'n baie groot mate gehelp in die saak van Oosthuizen v Castro  4 All SA 876 (FB).
Oosthuizen het R2 miljoen by haar oorlede man geërf. Sy het besluit om die geld te belê en finansiële advies gekry by mnr. Castro, wat 'n geregistreerde finansiëledienste-verskaffer en makelaar is. Op Mnr. Castro se advies het mev. Oosthuizen haar geld by Sharemax belê.
Dit is algemeen bekend dat Sharemax op 'n reuseskaal gefaal het nadat hulle ongeveer 3 000 beleggers se geld ontvang het. Alhoewel daar baie waarskuwings teen Sharemax was, was dit baie aantreklik vir finansiële adviseurs a.g.v. baie hoë kommissies wat Sharemax aangebied het en beloof het wanneer finansiële adviseurs suksesvol finansiële beleggers na Sharemax verwys het.
Mev. Oosthuizen het al haar geld verloor, maar het egter nie die saak daar gelos nie. Sy het 'n eis teen Castro ingestel en onder andere aangevoer dat Castro nie eerlik en regverdig opgetree het deur Sharemax as 'n belegging voor te stel nie en dat hy versuim het om die nodige vlak van sorg en vaardigheid aan die dag te lê, soos normaalweg van 'n gemagtigde finansiëlediensteverskaffer verwag kan word. Dit is standaarde waaraan 'n normale diensteverskaffer behoort te voldoen versover dit sorg en vaardigheid betref wanneer hy geld namens 'n kliënt belê.
Castro, wie se professionele versekering in orde was, het hom op sy versekering beroep om hom skadeloos te stel. Die versekering het aanspreeklikheid ontken op grond daarvan dat Castro se optrede gekwalifiseer het as gedrag soos gedefinieer in die kontrak se uitsluitingsklousule, wat bepaal dat Castro nie gevrywaar of gedek sal wees teen eise wat as gevolg van die waaardevermindering van beleggings ingestel word nie of waar die belegger 'n voorstel gedoen het van opbrengste wat nie gerealiseer het nie.
In die hof van eerste instansie het die hof gekyk na die pligte van 'n finansiëlediensteverskaffer en as 'n algemene reël moet sodanige verskaffer met redelike sorg en vaardigheid optree. Hierdie plig word nagekom as die verskaffer optree soos 'n redelike finansiële makelaar in dieselfde omstandighede. Om vas te stel hoe 'n verskaffer van hierdie tipes dienste sou optree, het die hof talle waarskuwings oor Sharemax op die stadium toe die belegging gemaak is, in ag geneem.
Die hof het daarna aangevoer dat hierdie waarskuwings genoeg sou wees om enige redelike makelaar op daardie stadium te laat rooi ligte sien en om nie hierdie tipe belegging aan te beveel nie. In hierdie opsig het die hof 'n baie kritiese opmerking teenoor Castro gemaak en aangevoer dat sy advies 'n aanduiding was van sy gebrek aan kennis en dat sy kennis nie die buitensporige kommissie wat hy ontvang het, geregverdig het nie.
Die hof beslis dat mev. Oosthuizen se R2 miljoen aan haar terugbetaal moet word deur mnr. Castro. Die hof beveel verder dat die versekeraar weer die R2 miljoen aan Castro moes betaal. Volgens die hof is hierdie tipe versekering juis daar om die nalatigheid van 'n professionele persoon te dek.
Hierdie hofbeslissing is inderdaad gerusstellend vir beleggers daar buite. Dit is ook 'n waarskuwing vir finansiële adviseurs om met meer sorg advies te gee rondom beleggings.
Dis belangrik om daarop te let dat hierdie uitspraak nie van toepassing sal wees op alle adviseurs wie se kliënte hulle geld deur Sharemax verloor het nie. Dit hang alles af van die tyd toe die belegging gemaak is en die inligting wat op daardie stadium bekombaar was. Verder is dit ook belangrik om daarop te let dat baie van hierdie eise alreeds verjaar het omrede daar reeds drie jaar verloop het vandat hulle bewus geword het daarvan dat hulle belegging riskant was.