Bedink altyd wat goed is
"Verder, broers, alles wat waar is, alles wat edel is, alles wat reg is, alles wat rein is, alles wat mooi is, alles wat prysenswaardig is - watter deug of lofwaardige saak daar ook mag wees - daarop moet julle julle gedagtes rig" – Filippense 4:8 NAV.
Paulus sit in die neerdrukkende omgewing van 'n gevangenis wanneer hy sy blydskapsbrief aan die gemeente in Filippi skryf (en ook aan ons wat dit lees!). In hierdie brief beklemtoon Paulus dit dat 'n mens se volkome blydskap slegs in Christus gevind kan word: "Wees altyd bly in die Here! Ek herhaal: Wees bly!" (Fil 4:4). Maar hoe kan ons altyddeur bly wees as ons gedagtes verkeerd is. Daarom sê Paulus dat ons moet leer om reg te dink deur ons gedagtes te vestig op dit wat edel is, wat reg is, wat rein is, wat mooi is en wat prysenswaardig is.
Daar is 'n spreekwoord wat lui: "Die mens is wat hy dink." Waaraan jy dink, wat voorop in jou gedagtes is, gaan jou gedrag en uiteindelik jou karakter bepaal. Ons diepste gedagtes gaan uiteindelik oor tot dade, en hierdie dade kan vir ons geluk of ongeluk veroorsaak. Maar nie net dit nie, ons gedagtes bepaal ook ons geestesingesteldheid, dit is, hoe ons voel. Almal het seker al hierdie woorde geuiter: "ek voel af vandag". Wanneer ons ons aan nare gedagtes oorgee, sal ons ellendig voel. As ons altyd net aan siektes dink en van siektes praat, sal ons waarskynlik self siek begin voel. As ons net aan mislukkings dink, sal ons seker misluk. As ons ons aan selfbejammering oorgee, sal ander ons begin vermy.
Heinrich Martin (1818-1872) het gesê: "Waak oor jou diepste gedagtes: wees versigtig sodat jy nie in die strik beland van hulle wat listig met woorde en gevoelens speel nie". Ira Gassen het gesê: "Wees versigtig met jou gedagtes, dit kan enige oomblik woorde word" en dan kan 'n mens daaraan toevoeg: "en dit kan enige oomblik oorgaan in dade".
Marcus Aurelius (121 – 180 nC), keiser van die Romeinse ryk, het dit soos volg opgesom: "Ons lewe is wat ons gedagtes daarvan maak". Hierdie is wyse woorde wat ons gerus maar ter harte kan neem. En daar is vandag juis so baie negatiewe dinge wat om ons gebeur en waarmee ons ons gedagtes besig hou - bygesê, as ons dit toelaat. Koerante, tydskrifte, die radio, die Internet en die TV oordonder ons gedagtes met negatiewe sensasionele stories en berigte. Dan raak ons self negatief teenoor die wêreld en die mense rondom ons. Die Griekse filosoof, Epictetus (55 – 135 nC), het gesê dat ons meer begaan moet wees oor die verwydering van verkeerde gedagtes uit ons verstand as oor die wegneem van gewasse en swere uit die liggaam. Terwyl Epictetus dit letterlik bedoel het, kan ons dit ook toepas op die wêreld rondom ons. Die "gewasse" en "swere" sal daar altyd wees. Laat ons ons daarop toelê om skeppende gedagtes van gesondheid, vrede en geluk te hê.
Hoe doen ons dit? Paulus sê: "rig julle gedagtes daarop". Die 1953 vertaling van die Bybel sê: "bedink dit", en daarmee impliseer Paulus dat ons ons wil daartoe moet gebruik. Ons kan baie daartoe bydra deur ons aandag vasberade op positiewe gedagtes te vestig. Paulus sê die gelowige is daartoe in staat om dit te kan doen: "Ons neem elke gedagte gevange om dit aan Christus gehoorsaam te maak" (2 Kor. 10 : 5). As Christus die ereplek in my lewe het, sal ek al my gedagtes eers aan die Woord van God toets, voordat dit in woorde en dade oorgaan.