Lomonosov M.V. - Inligting - 2022
Mikhail Vasilievich Lomonosov (1711-1765) word beskou as die eerste wêreldklas natuurwetenskaplike in Rusland. Hy was besig met fisika en chemie, skryf 'n ensiklopedie, was 'n merkwaardige praktisyn en teoretikus. Lomonosov was 'n sterrekundige, geograaf, metallurg, geoloog en digter. Die wetenskaplike het 'n projek vir die Universiteit van Moskou ontwikkel, en daarop aangedring om dit te open.
Lomonosov se aktiwiteite was so universeel dat dit moeilik was om sy hoofrigting te bepaal. In die tsaristiese Rusland is hy as 'n staatsman uitgeroep, en in die Sowjetunie het hulle die nasionale oorsprong van die genie beklemtoon, met 'n geheime stryd met die regime.
En vandag word die herinnering aan Lomonosov vereer, die herdenkings wat met hom geassosieer word, word gevier. Die mites oor Lomonosov kom geleidelik 300 jaar na sy geboorte aan die lig.
Lomonosov kom uit 'n arm gesin. Die familie van 'n wetenskaplike is nie eens as arm beskou nie, laat staan ​​nog 'n bedelaar. Mikhail Lomonosov is op 8 November 1711 in die dorpie Denisovka, Kholmogorsk-distrik, in die streek Arkhangelsk, gebore. En hoewel sy ouers nie van die edele klas was nie, was daar welvaart in die huis. Vader, Vasily Dorofeevich, was in Pomorie bekend as die eienaar van 'n visvang-artel. Hy was ook besig met handel. In hierdie gebied was Vasily Lomonosov een van die mees opgeleide mense, hy het sy eie klein biblioteek gehad en die ervaring van studeer in Moskou. Lomonosov se ma was die dogter van 'n bediende. Dit is sy wat haar seun geleer het om as kind te lees en hom 'n liefde vir boeke te gee. Mikhail het Moskou gaan verower en was glad nie onopgevoed nie. Hy het reeds 'n mate van kennis, die maksimum moontlike vir daardie omgewing. Dit het Lomonosov toegelaat om die Slawies-Grieks-Latynse Akademie te betree. Die omring van die Lomonosovs het die Pomors, die nasate van Novgorodians, verteenwoordig. Hulle het nie swaarkry geken nie, corvee. Daar was ryk tradisies van handel, kunsvlyt en handwerk.
Lomonosov in bastiese skoene het Moskou bereik. 'N Ander mite oor Lomonosov sê dat hy in 'n paar basiskoene na Moskou gekom het om daar te studeer. Maar hierdie waentrein het blykbaar aan die vader van Mikhail behoort. Die vader het sy seun vir 'n kort tydjie laat gaan om die vrag te vergesel. En hy is op die vlug. Hulle sê dat Lomonosov weggehardloop het ook omdat hulle met hom wou trou, wat hy nie wou hê nie. En hierdie jong man uit 'n welgestelde gesin was nie in basisskoene nie; hy het klaarblyklik sy eie stewels aangehad.
Lomonosov was die seun van tsaar Peter. So 'n gerug het gedurende die lewe van die wetenskaplike self verskyn. Dit was vir baie ondenkbaar dat 'n boer die Moskou-akademie binnegegaan het met die kinders van priesters en edeles. En 'n verdere briljante loopbaan van Lomonosov het vrae by afgunstiges gebring. Die feite was vergesog. Op 'n tyd het Peter gewerk as 'n eenvoudige timmerman in die Bazhenov-skeepswerf, nie ver van Kuroostrov nie. Inderdaad, die skeppers van die mite ignoreer die feit dat tsaar Peter nege maande voor die geboorte van Lomonosov ver van hierdie plekke af was. Hy kon fisies nie aan die bevrugting deelneem nie. Die argument ten gunste van verwantskap is die gewelddadige aard van die wetenskaplike, wat gereeld met die 'vader' vergelyk word. Lomonosov het nie probeer om diplomaties te wees nie, hy het sy gedagtes direk uitgespreek en deur praktyk bewys dat hy reg was. Hy het skandale geïgnoreer, asof hy nie gevrees het vir die gevolge nie. Die geskiedenis het gesê dat wetenskaplike genieën wel ouers van die meul kan hê. Dit word bewys deur die voorbeelde van Newton, Faraday, Landau, Feynman. En wie het gesê dat alles in die lewe vir Lomonosov maklik was? Hy het regtig baie gestudeer, eers aan die Slawies-Grieks-Latynse Akademie, toe in Duitsland. Lomonosov onthou dat hulle ter wille van die studie in uiterste armoede gelewe het, hy lag vir sy ouderdom.
Lomonosov was 'n Pomor. Vir die eerste keer noem die Russiese historikus V. Lamansky Lomonosov 'n Pomor. Sy verdere kollegas het hierdie mite slegs herhaal. Nie een van die biografieë van die wetenskaplike, geskryf voor Lamansky se werk in 1863, het egter nie so 'n oorsprong van Mikhail Vasilyevich genoem nie. Shuvalov, wat van hom gehou het, het niks hiervan gesê in "Ode tot die dood van Lomonosov" nie, die opvoeder en uitgewer N. Novikov het die wetenskaplike ook nie as 'n Pomor beskou nie. En in die verhale van Lomonosov se landgenote, opgeneem deur M. Muravyov, is daar niks wat so 'n oorsprong sou verraai nie. Daar is geen historiese dokumente waarin die wetenskaplike homself 'n Pomor noem nie. Tydens sy ondervraging in die Sinode in 1734 het Lomonosov gesê dat sy vader 'n boer was, Vasily Dorofeev, maar niks oor die Pomors gesê het nie. In daardie dae is inwoners van heeltemal verskillende gebiede - die westelike Wit See-streek - Pomors genoem. En die inwoners van die oostelike Wit See het hulself eers Pomors begin noem vanaf die 19de eeu.
Lomonosov was nie 'n serf nie. Die prominente Marxist Georgy Plekhanov het gesê dat die Arkhangelsk-boer 'n groot leier kon word, ook omdat hy 'n Pomor was wat nie 'n 'slaankraag' ken nie. Maar hierdie stelling stem nie goed saam met 'n redelik bekende feit nie. Om na Moskou te gaan, het Lomonosov sy paspoort reggemaak. En toe die dokument verval, begin hy as 'n vlugteling gelys word. As serfdom as 'n alomteenwoordige staatsregime gesien word wat die beweging van die bevolking beperk met die doel om belasting in te vorder, was die serfdom nog steeds in die Russiese Noorde aanwesig. Omdat hy na Moskou wou vertrek, het Lomonosov 'n paspoort ontvang. In die 17e en 19e eeu is so 'n dokument aan diegene gegee wat hul woonplek wou verlaat. Met sy terugkeer is die paspoort terugbesorg. Die dokument van Lomonosov was geldig tot middel 1731, en die jong man het nie teruggekeer nie. En totdat hy die titel van adel in 1747 ontvang het, word Lomonosov beskou as 'n vlugtende boer, met 'n verstrykde dokument. Vir 16 jaar het mede-dorpenaars een en 'n half roebels per jaar vir hom betaal (baie geld vir die kleinboere), terwyl hy met die keiserin gekommunikeer het, die paleise binnegekom het, was hy 'n akademikus.
Lomonosov was 'n slegte man en vader. Sy vrou was die belangrikste vrou in die lewe van 'n wetenskaplike. Die jong Elizaveta Zilch was die dogter van 'n Duitse brouer. Sy het Mikhail Lomonosov ontmoet toe hy aan die Universiteit van Marburg studeer. Toe die 19-jarige vrou haar dogter gebaar het, was die vader van die kind nie meer in die land nie. Hy het sy eggenoot gevra om te wag vir 'n oproep van hom na Rusland. Maar die versoek het nooit gekom nie. Het Lomonosov die vrou en haar dogter regtig agtergelaat? Hierdie verhaal het 'n voortsetting. Twee jaar later het Elizabeth, wat nie amptelik 'n vrou of 'n weduwee was nie, self Lomonosov deur die ambassade gesoek en na hom in Rusland gekom. Die nuus dat die wetenskaplike 'n gesin het, het baie geskok. Almal beskou hom as 'n bachelor. Maar Lomonosov het glad nie die verantwoordelikheid probeer ontwyk nie. In daardie jare kon 'n Russiese student volgens Russiese wette nie met 'n Duitse vrou trou nie; dit het toestemming van die Akademie vir Wetenskappe vereis. Lomonosov het dit nooit ontvang nie, en daarom kon hy nie trou nie. Volgens die plaaslike wette is die troue in Duitsland gespeel. En die verdere gesinslewe van die wetenskaplike bewys, indien nie liefde vir sy gesin nie, dan in elk geval groot respek. Vir 20 jaar van die huwelik het Lomonosov met Elizaveta Andreevna in 'eenparigheid' geleef. Geen afskuwelikheid is agter hom opgemerk nie. Mikhail Vasilyevich is in die arms van sy geliefdes dood. En sy vrou het haar man slegs 'n jaar en 'n half oorleef.
Lomonosov was 'n passievolle alchemis. In 1741 keer hy terug na sy vaderland en eksperimente op die gebied van chemie. Min materiaal oor die aktiwiteit het oorleef; so 'n raaisel het die mite van die praktyk van alchemie laat verskyn. Sumarokov se gedig dui ook daarop dat daar 'n wenk hiervan is - die ekstraksie van goud uit melk. Al was Lomonosov vertroud met alchemie, was hierdie kennis nodig vir die belangrikste beroep in sy lewe - vir chemie. As gevolg hiervan kon die wetenskaplike nie net die basiese postulate van iatrochemie en alchemie weerlê nie, maar ook die basis skep vir fisiese chemie. Op grond van Lomonosov se verslawing aan alchemie, is 'n fassinerende verhaal geskep, waarvolgens die wetenskaplike sy hele lewe lank probeer om die misterieuse boekrol te ontsyfer met die tekste van Hyperborea-wyse. Hy het hierdie seldsaamheid by sy pa gekry, en ook van die towenaars-sjamane. Die geskrifte het misterieus gelyk aan die verslae van die Middeleeuse alchemiste, en in die tekste het Lomonosov chemiese formules ontdek. Lomonosov het na bewering een keer sy boekrolle aan Christian Wolf, 'n professor aan die Universiteit van Marburg, gewys. Hy het in die briewe die resepte vir die klip van die filosoof gesien en die jong wetenskaplike aangeraai om nie tyd te mors op sulke ingewikkelde soektogte nie. Maar kan 'n ondersoekende gedagte dit doen? Aanhangers van fiksie verklaar die ontdekking van vaste kwik deur wetenskaplikes juis deur die soeke na die filosoof. Volgens die legende het Lomonosov kort voor sy dood al sy notas en koerante verbrand. Maar hierdie weergawe het geen verband met wetenskap en geskiedenis nie, dit het 'n plek in fiksie.
Lomonosov was 'n Ou Gelowige. As 'n kind het Lomonosov tot een van die toestemmings van die Ou Gelowiges behoort, is dit waarskynlik dat hy selfs in 'n skete studeer het. Maar toe praat die wetenskaplike negatief oor hierdie neiging, as hy bygelowig beskou. En Lomonosov is volgens die Ortodokse begrafnis in die Ortodokse begraafplaas begrawe. In die volwassenheid was hy 'n gewone lid van die tradisionele kerk. Lomonosov, met sy dors na kennis, was geïnteresseerd in die boeke wat deur die Ou Gelowiges beskerm word, wat die eeue oue wysheid behou het. Die jong man het egter vinnig besef dat daar niks vir hom interessant is nie, antwoorde op opwindende vrae. Die hele beginsel van die Ou Gelowiges, martelaarskap en bitterheid was gebaseer op belaglike hardkoppigheid en rituele kleinighede. Die Ou Gelowiges het wetenskaplikes wat die wêreld verstaan, openlik gehaat. En dit is presies wat Lomonosov wou word.
Lomonosov het teen die kerk geveg. Die mening is dat die wetenskaplike 'n ketter was, 'n vegter teen God en die kerk slegs formeel behandel het. Die bewys van die mite is die taamlik beledigende gedig "Hymn to the Beard." Daar is niks van Christelike vroomheid in hierdie skandalige skepping nie. Niemand twyfel aan die outeurskap nie. Lomonosov is selfs na 'n vergadering van die Sinode ontbied. Daar het hy nie eers gedink om sy kranksinnigheid te ontken nie. Dit het die lede van die Sinode kwaad gemaak. Hy het die keiserin Elizabeth gevra om die lasterlike in die openbaar uit te wis en die onbeskofte persoon aan die geestelike owerhede te gee vir heropvoeding. In werklikheid het dit gedreig met verwysing na Solovki. Maar die saak bly sonder gevolge, en Elizabeth het die verslag nie goedgekeur nie. Die mees progressiewe gedagtes het opgemerk dat wetenskap en onderwys sterk posisies in die samelewing inneem. Maar die wetenskaplike moet nie as 'n vyand van die kerk beskou word nie. Hy het gedigte opgedra aan die groot kerkverligter Dimitri van Rostov. In baie werke prys Lomonosov God vir wysheid, en spreek hy die kerk as moeder aan. Daar is alle redes om te glo dat hy nie 'n valse gelowige was nie, maar 'n ware Christen was. En die periodieke aanvalle in die rigting van die kerk kan verklaar word deur die ervaring van godsdienstige vrye denke wat in Duitsland verkry is. Dit lyk vir die wetenskaplike dat hy die gedrag van die kerk kan regstel ten koste van sy intellek. Maar anti-kerklike gedrag en teomachisme was beslis nie inherent aan Lomonosov nie.
Lomonosov het die atmosfeer van Venus ontdek. Om mee te begin, let ons op dat hierdie ontdekking in die Weste aan die Duitse sterrekundige Schreter en sy Engelse kollega Herschel toegeskryf word. Maar hulle het hul waarnemings dertig jaar na Lomonosov uitgevoer. Gegewe die grootte van die planeet, was 'n teleskoop met 'n opening van 200-250 mm nodig om dit volledig te kan waarneem, wat die Russiese wetenskaplike eenvoudig nie gehad het nie. Lomonosov het self geskryf dat hy 'n sekere 'puisie' gesien het. Dit is later geïnterpreteer as 'n "rand van die lig". Die tekeninge van die wetenskaplike wys dat die ligstrale wat deur 'n digter medium beweeg, gebreek word. Dit het hy uit waarnemings verstaan. Maar daar is geen twyfel dat Lomonosov daarin geslaag het om die gloeiende rand van die planeet te sien nie. Miskien het hy geraai oor die bestaan ​​van 'n atmosfeer op ander planete, maar hy het duidelik nie daaroor geskryf nie.
Lomonosov het teen buitelanders geveg. Hierdie mite verskyn in die middel van die 19de eeu, toe die Westernizers in Rusland met die Slavofiele bots. Lomonosov het self in Duitsland gestudeer, die diepe invloed van die Duitse kultuur het sy hele lewe lank by hom gebly. Byna al die professore van die Akademie vir Wetenskappe met wie die wetenskaplike saamgewerk het, was buitelanders, meestal Duitsers. En sy vrou was ook Duits. En wat as daar baie buitelanders onder Lomonosov se vyande in Rusland was? Sy paar vriende was immers ook nie Russies nie. Buitelandse professore het slegs 'n paar jaar in St. Petersburg gaan werk, en wou nie van hul navorsing wegbreek nie. En vir Lomonosov, 'n belangrike doel was om Rusland op te voed, het so 'n oppervlakkige benadering van die tydelike werkers hom kwaad gemaak. Maar hy het geen haat vir vreemdelinge gevoel nie, en as hy iemand het, het dit nie vir sy oorsprong nie, maar vir sy gedrag.
Lomonosov het Moskou Universiteit gestig. Die universiteit is eintlik gestig deur Ivan Ivanovich Shuvalov. Hierdie vriend en student van Lomonosov was ook 'n prominente beskermheer vir die kunste. Maar in die Sowjetunie kon die edelman en gunsteling van die keiserin nie 'n voorwerp van aanbidding en verering wees nie, en daarom is die rol van Lomonosov in die skepping van 'n opvoedkundige instelling op elke moontlike manier verhef. In werklikheid was sy rol beperk tot die skryf van die konsephandves en kurrikulums. Die wetenskaplike het baie meer krag gegee aan die St. Petersburg Akademiese Universiteit, wat in 1760 sy rektor geword het.
Lomonosov het gelyktydig met Lavoisier die wet op die instandhouding van die massa ontdek. Hierdie mite het ook tydens die Sowjet-era verskyn. Oor die algemeen is die teoretiese beginsel van die behoud van massa al sedert antieke tye bekend. In 1756 het Lomonosov metale in geslote vate begin kalsineer en dit dan geweeg. Antoine Lavoisier het eers in 1772 met 'n soortgelyke eksperiment begin met die verbranding van fosfor in 'n geslote vat. Albei eksperimente het die wet op die instandhouding van massa materie in hierdie spesifieke geval gedemonstreer, maar het nie die universaliteit van die reël bewys nie. En die Russiese wetenskaplike self het weens sy sienings oor gewig en verbranding nie veel waarde aan ervaring geheg nie. Voor sy dood het Lomonosov nie eens waarneming in die lys van sy belangrikste ontdekkings opgeneem nie. En hoewel die wet in huishoudelike handboeke Lomonosov-Lavoisier genoem is, was dit die Fransman wat dit later bevestig het en die universaliteit daarvan deur eksperimente bewys het.
Lomonosov het probeer om onafhanklik van die owerhede te wees. Dit is bekend dat die wetenskaplike sy onafhanklikheid en persoonlike waardigheid waardeer, terwyl hy 'n kwaai staatsman was. Lomonosov het geglo dat die verligting in die land slegs ingeplant kan word met behulp van die magtige mag van die staat. Sommige van die wetenskaplike se optrede vir die intellektuele van die 19de en 20ste eeu lyk eenvoudig ondenkbaar. In 1748 neem die verligter byvoorbeeld deel aan 'n soektog na die historikus Miller, wat vermoed is vir ongemagtigde korrespondensie met die Franse sterrekundige Delisle. Dit blyk dat hy afskrifte van geheime geografiese kaarte na Parys stuur. Lomonosov sien niks verkeerd met sy stap nie, want hy het die belange van die staat verdedig.