Hlaudi Motsoeneng, bedryfshoof van die SAUK, moedig TV-eienaars aan om hul lisensiegeld te betaal. Daar gaan ’n uitreikaksie wees om gemeenskappe te oortuig om op te dok vir die voorreg om na His Master’s Voice te kyk, en die groter lisensie-inkomste gaan gebruik word vir meer plaaslike inhoud.
Miskien bied die SAUK se uitreik die geleentheid aan lisensiehouers om ook op TV-inhoud aan te dring wat ’n mens nie bykans dag vir dag die kop laat skud omdat daar “niks” op TV is nie. Dikwels word selfs die nuus afgewater deur die meer nuuswaardige items na die SAUK se betaalkanaal te verskuif, wat nie alle Afrikaanssprekendes kan bekostig nie.
Die bekende, omstrede rubriekskrywer, Max du Preez, het pas iets op sy Facebook-blad geskryf wat baie instemmende reaksie ontlok: Afrikaanssprekendes kan nie haat én spel nie. Tot die f-woord word met ’n “v” gespel. Max weet van haatpos kry van mense wat hulself as die mees lojale Afrikaners beskou, maar kom dit by hul “spêling” lyk dit maar “frôt”.
Die stelling dat hoe méér lojaal Afrikaner, of hoe regser, of hoe meer rassisties iemand is, hoe swakker is sy spelling en algemene gebruik van Afrikaans, is nie nuut nie. Of dit werklik so is, is ’n debat op sy eie – miskien spring die “vlatirs” van die taalbulle net meer in die oog omdat die skrywer hom so as pro-Afrikaans uitgee. Miskien hou dit daarmee verband dat minstens twee regse instellings hul name verkeerd gespel laat registreer het, met die destydse Boerestaat Party (sic) van ’n bekende taalbul wat die toon aangegee het.
Die “veit” is dat ongelooflik baie mense se “spêling frôt” is, en nie net op die internet nie. Vanoggend het ’n bekende dagblad die van Nordier (wat in die berig reg was) in die opskrif Cordier gemaak. Menslike foute glip deur. ’n Mens se moed sak soms in die skoene na die SAUK die “nuutskepping” Algeriërs in nuusbulletins gebruik het, en na klagtes na die korrekte Algeryne verander het, net om op ’n dag weer met Algeriërs vorendag te kom.
Stap deur ’n Afrikaanse vlooimark en kyk hoe spel van die uitstallers hul ware, soos “Gebreide toilet sit plekke vir warmboude”.
Op die oomblik saai RSG ’n advertensie uit waarin na ’n artikel in ŉ wet as ’n “seksie” verwys word. Ja, die Afrikaanse speltoetser erken ook “seksie”, maar die enigste keer wat dit in die konteks van die reg gebruik word is wanneer iemand van seksuele teistering oor die gebruik daarvan aangekla is. Tog het groot koerante al deurlopend “seksie” begin gebruik wanneer “artikel” bedoel word, en wanneer te veel mense kla, verward “afdeling” begin gebruik. Al afleiding is dat senior mense by groot koerante wat juis aangestel is om ’n wakende oog te hou oor die korrekte gebruik van Afrikaans, eenvoudig nie (meer) weet nie.
Die groot geheim is dat gelet word op hoe die taalmense skryf. Of as ’n mens self iets vir publikasie lewer, hoe dit aangepas word. Trouens, hierdie reël geld ook vir korrespondente van koerante – kyk hoe is jou bydraes reggemaak. Maar dis nie altyd so maklik nie. By een koerant was ’n legendariese Oos-Vrystaatse skoolhoof ’n korrespondent, en hy het onder meer sy werkwoorde op die verkeerde plek in sinne gebruik (die Engelse reël gevolg). Hy het skoolgehou vir van die verslaggewers wat sy teks moes regmaak. Natuurlik het hy hom nie laat reghelp nie.
Dankie Herman vir hierdie puik Nuuskommentaar, ek het dit baie geniet veral die “veite” Ek dink ons lewe is te gejaag en almal skryf vinning en haastig sonder om regtig aandag te skenk aan hulle spelling.
Ek dink ouer mense spel baie beter as die jonger geslag. In die era voor televisie het ons baie gelees – biblioteekboeke, tydskrifte, koerante en die Bybel. Die jonger geslag sien alles van belang op die tv, hulle hoef nie te lees nie. Wanneer ‘n mens lees sien jy die woorde en raak gewoond aan die spelling. Op tv hoor ‘n mens die woorde en leer die klank ken maar nie die spelling nie.