(Aangestuur vanaf Ciprus)
Hierdie artikel handel oor die soewereine staat. Vir die eiland met dieselfde naam, sien Siprus. Vir die noordelike deel van die eiland, sien Turkse Republiek van Noord-Siprus.
Siprus, ook Ciprus, (Grieks: Κύπρος, [ˈcipros]; Turks: Kıbrıs, [ˈkɯbɾɯs]), amptelik die Republiek Siprus (Grieks: Κυπριακή Δημοκρατία / Kypriakí Dimokratía, [cipriaˈci ðimokraˈti.a], letterlik: "Sipriotiese Republiek"; Turks: Kıbrıs Cumhuriyeti, [ˈkɯbɾɯs ˈdʒumhuɾijeti], letterlik: "Republiek Siprus"), is 'n eilandnasie op die eiland Siprus in die noordooste van die Middellandse See, sowat 70 km suid van Turkye, 100 km wes van Sirië, en 500 km oos van Griekeland. Siprus is die derde grootste en derde mees bevolkte eiland in die Middellandse See ná Sisilië en Sardinië. Dit het vlaktes aan die suidkus en ’n sentrale vlakte met berge noord en suid daarvan. Die hoofstad en grootste stad is Nicosia (Grieks: Levkosía en Turks: Lefkoşa). Ander belangrike stede op die eiland is Limassol, Larnaca, Paphos, Famagusta en Kyrenia.
Κυπριακή Δημοκρατία (Grieks)
Kıbrıs Cumhuriyeti (Turks)
Volkslied: Volkslied van Vryheid
35°10′N 33°22′O﻿ / ﻿35.167°N 33.367°O﻿ / 35.167; 33.367
Grootste stad Nicosia
Amptelike tale Grieks en Turks
• Zürich en Londen ooreenkoms
19 Februarie 1959
16 Augustus 1960
9 251a km2 (162ste)
3 572 myl2
1 189 265a (158ste)
123,4 / km2 (82ste)
319,6 / myl2
$38,055 miljard (126ste)
$42 956 (35ste)
$25,360 miljard (126ste)
$28 627 (33ste)
MOI (2018) 0,873 (31ste) – baie hoog
Gini (2018) 29,1(19de) – laag
a. Insluitend Noord-Siprus, die VN-buffersone en Akrotiri en Dhekelië.
b. uitsluitend Noord-Siprus.
Kaart van Siprus
Nasa-Satellietbeeld van Siprus
Die eiland word al 12 000 jaar lank bewoon en al die antieke magte in die omgewing het dit al beset.
Siprus is sedert die middel van die Neolitikum deur mense gekoloniseer. Na 'n ekologiese ramp rondom 6 000 v.C. was die eiland 'n geruime tyd onbewoond, maar nuwe setlaars het in die Kopertydperk aangekom. As gevolg van groot hoeveelhede kopererts het die eiland in die Bronstydperk tot vroeë Klassieke tydperk 'n belangrike rol gespeel in die Mediterreense handel. Alhoewel die eiland oorspronklik bewoon is deur inheemse bevolking, blykbaar verband hou met die pre-Semitiese kulture van die Midde-Ooste, het die meeste eilandbewoners gedurende die 10de-5de eeue hul taal van inheems na Grieks verskuif sonder skynbare spore van inval of kulturele verandering.
Alhoewel Siprus deur seevolke aangeval is, het die eiland nie net die aanval oorleef nie, maar het eeue voorspoed beleef toe sy groot mededingers gedaal het. Koper en brons uit Siprus het in hoë aanvraag oor die Middellandse See gebly. Siprus het tot die Romeinse verowering 'n kultuur wat verskil van Griekeland s'n gehandhaaf.
Later is Siprus gevolglik oorgeneem deur Bisantynse, Kruisvaarders en Ottomaanse Turke.
Van 1878 tot 1960 was dit in Britse hande. Daarna word dit onafhanklik. In 1974 raak Griekeland en Turkye in ’n skermutseling oor die eiland betrokke en dit word de facto in 'n Grieks-Sipriotiese deel (die suidwestelike twee derdes) en ’n Turks-Sipriotiese deel (die noordoostelike derde) verdeel.
Die Turkse Republiek van Noord-Siprus bestaan sedert 1974 in die noordelike deel van die eiland, maar dit word slegs deur Turkye as ’n onafhanklike land erken.
In die suide en ooste lê die afhanklike gebiede Akrotiri en Dhekelië van die Verenigde Koninkryk, wat in 1960 gestig is.
Die Republiek Siprus is 'n lid van die Britse Statebond. Sedert 1 Mei 2004 is dit ook 'n lidland van die Europese Unie en die Euro is sedert 1 Januarie 2008 die geldeenheid. In 2012 is Siprus swaar deur sy blootstelling aan Griekeland se wankelrige ekonomie getref, en moes die land noodgedwonge hulp van internasionale leners versoek.
↑ "World Population prospects – Population division". Verenigde Nasies se Departement van Ekonomiese en Maatskaplike Sake, Bevolkingsafdeling (in Engels). Verenigde Nasies. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 27 Mei 2020. Besoek op 7 Mei 2020.
↑ "Overall total population – World Population Prospects: The 2019 Revision" (xslx). Verenigde Nasies se Departement van Ekonomiese en Maatskaplike Sake, Bevolkingsafdeling (custom data acquired via website) (in Engels). Verenigde Nasies. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 18 Februarie 2020. Besoek op 7 Mei 2020.
↑ "Statistical Service – Population and Social Conditions – Population Census – Announcements – Preliminary Results of the Census of Population, 2011" (in gr). Statistical Service of the Ministry of Finance of the Republic of Cyprus. 29 Desember 2011. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 10 Mei 2020. Besoek op 27 Julie 2014. AS1-onderhoud: Onbekende taal (link)
↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 (en) "Cyprus". Internasionale Monetêre Fonds. Oktober 2019. Besoek op 9 Mei 2020.
↑ "2019 Human Development Index Ranking" (in Engels). United Nations Development Programme. 2019. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 27 Mei 2020. Besoek op 9 Mei 2020.
↑ "Gini coefficient of equivalised disposable income – EU-SILC survey" (in Engels). Eurostat]. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 8 April 2020. Besoek op 9 Mei 2020.
(en) "Cyprus". Encyclopædia Britannica. Besoek op 9 Mei 2020.
(en) "Cyprus". Central Intelligence Agency. Besoek op 9 Mei 2020.
Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Siprus.
(en) Toerisme-inligting oor Siprus op Wikivoyage
(en) (gr) (tr) Webwerf toegewy aan Siprus
Statistiese diens van die Republiek Siprus
Pers en Inligtingskantoor
(en) (de) CIPS Siprus Internasionale Persdiens
Ontsluit van "https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Siprus&oldid=2214954"
Last edited on 23 Junie 2020, at 21:28
Die bladsy is laas op 23 Junie 2020 om 21:28 bygewerk.