Gebruik dié boek en vat skool se finansies só vasDr. Jaco Deacon van Fedsas. Foto: Facebook. Jan en San Publiek is nie altyd heeltemal bewus van net hoe groot die omvang van ŉ skool se finansiële sake is nie. “Daar is soveel wetgewing, regulasies en vereistes as dit kom by die bestuur van skole en skoolgelde, dat dit nie sommer in enige ou sit om net in te stap en die werk te doen nie,” sê dr. Jaco Deacon, adjunk- uitvoerende hoof van die Federasie van Beheerliggame van Suid-Afrikaanse skole (Fedsas) Fedsas het in Mei die boek Finansiële bestuur in openbare skole by die Afrikaanse Hoër Seunskool in Pretoria bekendgestel. Die organisasie wil met dié boek ŉ praktiese handleiding aan skole en mense wat in die sektor werk, bied om hulle te help om aan wetgewing rakende skoolgelde in die skolebestuuromgewing te voldoen. Deacon glo ook dit kan help om korrupsie en die wanbestuur van skoolgelde te bekamp. Corruption Watch het juis vroeër vanjaar in die organisasie se jaarverslag vir 2017 korrupsie by openbare skole as brandpunt uitgewys. Sowat 15% van die 5 334 korrupsieklagtes wat die organisasies verlede jaar hanteer het, het verband gehou met wanbestuur van gelde, gelddiefstal en indiensnemingsbedrog by skole. “Indien ŉ finansiële beampte of skoolhoof deur hierdie boeke gewerk het, behoort hulle genoeg merkers op die pad te hê sodat daar alarms kan begin afgaan as daar moontlik fout by die skool is,” sê Deacon. Die boek begin by die regsraamwerk waarbinne ŉ skool funksioneer en verduidelik ook wie al die rolspelers is en wat elkeen se verantwoordelikheid is. “Dit neem die leser stap-vir-stap van die vasstelling van skoolgeld tot by die invordering van die geld. Dit verduidelik ook hoe statutêre vrystelling en die begrotingsproses werk asook hoe om al hierdie skoolgelde te bestuur.” Die boek beantwoord eenvoudige vrae soos wat ŉ skool te doen staan indien ouers nie skoolgeld kan betaal nie en hoe om navrae oor skoolgeld te hanteer, asook hoe ŉ kennisgewing vir ŉ vergadering moet lyk. Verder word die begroting van ŉ skool ook deurgetrap en verduidelik dit byvoorbeeld hoeveel ŉ skool vir instandhouding moet begroot en hoe ŉ skool se salarisrekening behoort te lyk. Foto: Stevepb/Pixabay.com Deacon glo beheerliggaamlede, veral die voorsitters van finansiële komitees, moet ook hierdie finansiëlebestuurboek onder oë kry. “Prokureurs, wat betrokke is by die invordering van skoolgeld, sal ŉ oorsig van die regsproses in die boek kry, en wat in so ’n geval moet plaasvind. Rekenmeesterfirmas, wat advies aan skole bedien en ouditeure wat skole se boeke moet oudit, kan ook baat vind by die inligting in die boek, asook staatsamptenare wat skole besoek.” Volgens Deacon is dit ŉ praktiese boek wat geskryf is deur mense wat daagliks skole met raad oor finansiële aspekte bedien. “Hierdie is beslis nie ŉ akademiese boek nie, hierdie is ŉ boek vir die persoon wat op voetsoolvlak met die finansies van ŉ skool werk.” Deacon, wat self ook die voorsitter van ŉ beheerliggaam van ŉ Vrystaatse laerskool is, sê die gemiddelde persoon besef nie dat die salarisrekening van ŉ skool partykeer tot 60% van die skool se uitgawes beloop nie. “Die staat se bydrae tot die bedryfsbegroting van talle openbare skole (personeel se salarisse en die huur van skoolgeboue uitgesluit) is maar 2,7% van die skool se inkomste. “So die staat is eintlik maar ŉ baie klein aandeelhouer op die bedryfskomponent van die skool. As dit nie is vir geldinsamelingsprojekte en skoolgeld nie, kan ŉ skool eenvoudig nie voortbestaan nie.” Deacon maan egter: “Skoolgeld moet verantwoordelik en verantwoordbaar hanteer word en dit is ŉ reuseverantwoordelikheid.”