Blink toekoms wag op boerderye, sê Vorster
JY LEES NOU Blink toekoms wag op boerderye, sê Vorster
Jongboere oor familiesake ingelig. Van links is mnre. Piet Swanepoel, ’n boedelkonsultant, Gert Nel (belastingkonsultant), Theo Vorster van Galileo Capital en Friedl von Maltitz (MD Foundation). Foto: Johan Norval.
’n Regering wat die eerste keer in bykans ’n dekade hom doelgerig daarop toespits om te regeer, laat die hoop by landbouers opvlam dat daadwerklike pogings aangewend sal word om die onsekerhede rondom grondhervorming bygelê sal word.
Mnr. Theo Vorster van Galileo Capital sê indien die aanduidings van mnr. Nhlanhla Nene, minister van Finansies, bewaarheid kan word, geniet die onsekerheid rondom eiendomsreg en grondbesit voorkeur by die Regering sodat praktiese landbou-aangeleenthede, soos opbrengs, tegnologie, kultivars en die weer, soos in ander wêrelddele, aandag kan geniet.
Vorster was die gespreksleier van ’n paneelbespreking oor gesamentlike boerderye op die jaarkongres van Vrystaat Landbou se jongboerkomitee in Bloemfontein. Hy meen ’n blink toekoms wag op boerderyondernemings, familiesake, gesamentlike en enkelboerderye, mits die nuwe groep opkomende boere by die bestaande landboustrukture ingesluit word. “Nuwe suksesvolle boere moet ingesluit word om sodoende die bedingingsmag van die bestaande groep te vergroot,” sê hy. “Ek meen die insluiting van nuwelingboere begin verbeter, want die Regering spits hom toe op ’n rasionele denkproses wat die wyer implikasies van besluite in ag neem.”
Mnr. Friedl von Maltitz van die Oos-Vrystaatse onderneming MD Foundation, sê ’n gesamentlike boerdery as bedryfsformaat sal nie noodwendig al die vraagstukke van jongboere oplos nie, maar dit kan wel ’n manier vir baie jong ondernemers wees om te kan begin boer of ’n bestaande boerdery uit te brei. In die MD Foundation word sowat 12 000 ha van verskeie boere by Ficksburg as ’n gesamentlike boerdery bedryf en sowat 1 300 koeie word onder meer gemelk. Volgens Von Maltitz is dit van kritieke belang om vir sukses te beplan om volhoubare vooruitgang op lang termyn te verseker.
Vir mnr. Gert Nel, ’n Bonsmarateler en belastingkenner van Bloemfontein, moet alle betrokkenes by die strukturering van ’n familieboerdery betrek word en opvolging en boedelbeplanning moet openlik met die deelnemers bespreek word, anders is konflik die voorland. Hy meen die noue betrokkenheid van die deelnemers is selfs belangriker as die belastingpligtigheid van die boedel.
Vir mnr. Piet Swanepoel, ’n regskenner en boedelbeplanner, is belastingvriendelike strukture in die opstel van gesamentlike boerderye nodig, asook erfopvolging. Suksesvolle strukture moet voortdurend aangepas word sodat ’n familiesaak volhoubaar voortgesit kan word by die afsterwe van een of meer lede, tydens egskeidings en wanneer ’n lid sy aandeelhouding wil staak.