7 June 2015 /0 Comments/in Nuus /by Theo Vorster
Beleggingsprestasie tot einde Mei 2015
As ek terugkyk na Mei 2015 was dit nie 'n goeie maand vir beleggers nie. Die JSE het met sowat 4% gedaal gedurende die maand, terwyl 'n gebalanseerde portefeulje met tussen 2.5% en 3.0% gedaal het.
Amper alle bateklasse se opbrengs was negatief in Mei. As mens egter kyk na die prestasie sedert die begin van hierdie jaar toon beleggers se portefeuljes steeds positiewe groei, alhoewel beleggers nie moet verwag dat die wisselvalligheid agter die rug is nie. In hierdie nuusbrief waarsku ek reeds die afgelope 18 maande dat beleggers hul verwagtinge moet temper wat groei betref. Ons begin nou hierdie laer groei ervaar. Die afgelope 12 maande het die JSE Algehele Indeks vir jou 'n totale opbrengs van 8,5% gelewer. Hierdie is beduidend laer as die afgelope vyf jaar se groei van 17.5% per jaar en die afgelope 10 jaar se 17.6% groei per jaar. Ek meen dat hierdie laer groei nader is aan wat ons in die volgende jaar of twee kan verwag.
Beleggers het basies toekomstige groei gaan leen en sal van hierdie groei een of ander tyd moet teruggee. Dit is presies wat ons nou sien. Die langtermyn gemiddelde groei van die JSE (sedert 1900) was sowat 12.5% per jaar. Indien jy dus 'n dekade van 17.5% groei geniet het, is dit net logies dat jy iewers groei van nader aan die 8.5% gaan kry.
As ons die Amerikaanse S&P indeks van die 500 grootste maatskappye neem, daal die mark bykans elke jaar een of ander tyd met meer as 5%. Sedert 1960 het dit nog net in drie jare (1964, 1993 en 1995) gebeur dat die mark nie iewers in die jaar 5% verloor het nie, aldus Deutsche Bank. Deutsche Bank gaan voort en wys daarop dat die mark gemiddeld elke 357 handelsdae (sowat elke 18 maande) met meer as 10% daal.
Ons verhandel nou reeds meer as drie en 'n half jaar sonder so 'n 10% daling. Dit is die derde langste periode sedert 1960 sonder so 'n 10% daling, aldus Deutsche Bank. Voeg hierby dat die Amerikaanse markte tans aan die duur kant is (sowat 12% bo die langtermyn gemiddelde waardasievlakke) en dat van hierdie stygings deels is a.g.v. goedkoop geld in die wêreld, dan kan mens verwag dat ons nie ver van nog wisselvalligheid is nie.
Wat beteken dit vir beleggers?
Baie min, sou ek sê, behalwe miskien:
Selfs teen laer verwagte groei klop aandele (as 'n groei-bateklas) steeds die ander bateklasse as dit kom by groei bo inflasie, alhoewel beleggers hul verwagtinge moet temper en besef dat hierdie groei nie reglynig gaan wees nie.
As jy nuwe geld wil belê, doen dit oor 'n periode van tyd (faseer dit maandeliks in oor 12 maande) sodat enige dalings jou die geleentheid bied om teen laer vlakke in te koop. Onthou, dit is belangriker om te begin en om te belê as om te probeer raai wanneer "die tyd� reg is!
As jy geld wil onttrek uit die mark, gaan gerus voort en moet nie onnodig wag vir hoër waardasievlakke nie.
Besoek gerus SmartRand by smartrand.com vir aanlyn beleggingadvies. SmartRand is 'n aanlyn beleggingsadviesdiens wat advies teen die laagste moontlike koste bied vir enkel-doelwit beleggings soos spaar vir aftrede of spaar vir 'n kind se universiteitsgelde, 'n nuwe motor of selfs 'n oorsese vakansie.
Die advies soos verskaf deur SmartRand word gedoen in samewerking met Theo Vorster en Warren Ingram van Galileo Capital en in terme van Galileo Capital se FSP lisensie (no: 21239) by die RFD.
As jy graag voorspellings maak en glo jy kry dit beter reg as die res van die mark (dit is nou die ander sewe miljard idiote wat die planeet met jou deel), is hierdie die vier groot veranderlikes wat die toekoms gaan bepaal (volgens 'n onlangse McKinsey & Co verslag):
1. Verstedeliking in opkomende lande
In die jaar 2000 was 95% van die Fortune 500 maatskappye (die grootste 500 maatskappye in die wêreld) gebaseer in die eerste wêreld, hoofsaaklik in Noord-Amerika en Europa. Teen 2025 (wanneer die Chinese ekonomie groter as die VSA se ekonomie kan wees), gaan daar meer groot maatskappye (met 'n inkomste van meer as 'n $1 miljard per jaar) in opkomende lande gebaseer wees as in Europa en die VSA saam. Die wêreld is besig om te verstedelik teen sowat 65 miljoen mense per jaar (dit kom neer op agt nuwe stede so groot soos London per jaar). Dit beteken dat teen 2025 meer as die helfte van die wêreld se ekonomiese aktiwiteit in die 440 grootste stede in opkomende lande gegenereer gaan word. Dit is oor slegs 10 jaar.
2. Versnelde tegnologiese verandering
Dit het 50 jaar geneem voordat die helfte van die Amerikaanse bevolking aan 'n telefoon gekoppel was. Dit het die radio 38 jaar geneem om 50 miljoen luisteraars te bereik, terwyl die Chinese gespreksplatform WeChat binne enkele jare reeds meer as 300 miljoen gebruikers het. Sowat vyf jaar nadat Apple die iPhone bekend gestel het was daar reeds meer as 1.2 miljoen toepassings (apps soos ons dit ken), wat 75 miljard keer afgelaai is. Minder as 20 jaar gelede het slegs 3% van die bevolking op aarde mobiele kommunikasie gehad. Vandag is daar meer SIM-kaarte as mense op aarde (meer as 60% van die mense het selfone en meer as 30% mobiele toegang tot die internet). Skielik verander maatskappye soos Uber, Alibaba en WhatsApp die wêreld om ons.
3. Nuwe ou mense
Meer as 60% van die wêreldbevolking woon tans in lande waar die bevolkingsgroei onder 2.1% is. Dit is die persentasie groei wat nodig is om die bevolking konstant te hou met inagname van natuurlike afsterwe. In Duitsland is die verwagting (gebaseer op mense reeds gebore wat in 2060 gaan aftree), dat die huidige werkende populasie van 54 miljoen na 36 miljoen gaan daal in die volgende 45 jaar. Die vraag is hoe dit die kapitaalbasis en ekonomiese aktiwiteit van Duitsland en Europa gaan raak. Voeg hierby dat mense ouer word en 'n meer aktiewe lewe lei tot 'n hoër ouderdom, dan gaan hierdie ouer, meer aktiewe bevolking 'n groot rol (moet en wil) speel in toekomstige ekonomiese aktiwiteite.
Almal gaan met almal handel dryf. Die tyd waarin wêreldhandel grootliks tussen die VSA en Europa plaasgevind het, is verby. Om 'n voorbeeld te noem: China se handel met Afrika het van $9 miljard in 2000 tot $211 miljard in 2012 gegroei. Meer as 'n miljard mense het in 2010 oor landsgrense beweeg, meer as vyf keer die hoeveelheid mense as in 1980. Hierdie beweging van goedere en mense gaan beteken dat kontak en handel tussen mense, lande en maatskappye baie meer geïntegreerd gaan word.
In die Suid-Afrikaanse konteks kan ons die swart middelklas, wat besig is om baie skerp te groei, byvoeg. In 1994 was daar sowat 350 000 swart mense wat deel van die middelklas was (het 10% van die middelklas uitgemaak). Tans is daar na raming meer as drie miljoen swart mense deel van die middelklas, dus is meer as 40% van die totale Suid-Afrikaanse middelklas swart. Meeste van hierdie middelklasmense bly in die groter stede (net minder as 90%), met dieselfde aspirasies as enige ander stedeling. Soos ons bevolking gaan verstedelik van die huidige 64% na 'n verwagte 70% van die bevolking in die volgende dekades, sal hierdie demografiese verskynsel die ekonomiese en politieke landskap vorm in die volgende dekade of twee en nie die ou in die "Rondalia replika� ampswoning nie.
Ons is baie keer pessimisties oor waarheen die wêreld op pad is en hoe die wêreld agteruitgaan. In die jaar 1800 was daar geen land waar die lewensverwagting meer as 40 jaar was nie, vandag is daar geen land waar die lewensverwagting onder 40 jaar is nie. In Suid-Afrika was die lewensverwagting in 1800 sowat 34 jaar, vandag is dit nader aan 58 jaar, weliswaar steeds ver onder die 80 plus in onder andere Japan, Australië en Spanje. Hierdie is gedeeltelik te danke aan suksesvolle inentingsprogramme, antibiotika en beter voeding.
Met die huidige droogte in Kalifornië (studies reken die ergste in 1 200 jaar), waar groot damme dolleeg is, bote op droë grond staan en magtige riviere so klein is dat jy daaroor kan spring, kyk mense opnuut na die gebruik van water. 'n Interessante artikel in die New York Times het die volgende vraag gestel:
Watter van die volgende gebruik die meeste water:
'n 10 minute stort?
'n Handvol neute?
Een bondel wasgoed in 'n wasmasjien?
'n Hamburger frikkadel (of "patty� in straat-Afrikaans)?
Die antwoord is nogal onverwags. Die 10 minute stort gebruik so 90 liter water, die handvol neute ongeveer 40 liter, die bondel wasgoed bykans 130 liter, maar om 'n 100-gram hamburger frikkadel ("patty�) te produseer, word amper 1 500 liter water gebruik. Hierdie is spesifiek omrede proteïene (in hierdie geval die bees), water direk drink en die graan wat die bees eet ook water nodig het. Om hierdie verder te neem, een eier gebruik amper 200 liter water terwyl een liter melk sowat 880 liter water nodig het.
Neem nou hierdie syfers en voeg dit by die verstedeliking en groeiende middelklas-syfers hierbo genoem, dan beteken dit eenvoudig dat water en die kwaliteit van water al hoe belangriker gaan word – om nie eens te praat van die rol van die boer nie.
Hier is 'n skakel na die artikel waarna ek verwys.
14 May 2015 /0 Comments/in Nuus /by Theo Vorster
Beleggingsprestasie tot einde April 2015
Vier kits-stappe om jou finansiële welvaart 'n hupstoot te gee
Hoewel my ervaring van kitsdiëte maar redelik beroerd is, dink ek tog daar is 'n paar kits-stappe wat onmiddellik 'n verskil aan jou finansiële posisie kan maak. Hierdie vier punte gaan jou vyf minute neem, maar kan 'n groot bydrae tot jou welvaart maak.
Teken 'n debietorder om elke maand te spaar – al is dit R500 pm. Begin met die proses en sorg dat hierdie geld uit die begroting verdwyn alvorens jy tyd het om dit te uit te gee.
Kontak jou bank en voeg 'n ekstra bedrag by jou maandelikse afbetaling aan jou huis. Weer eens, die grootte van die bedrag is nie die deurslaggewende faktor nie, dit gaan oor die implementering daarvan.
Bereken 'n bedrag (bv. 5% van jou maandelikse inkomste of 'n vaste bedrag soos R2 500) en besluit dat alle uitgawes bo hierdie bedrag eers moet oorstaan vir 'n week alvorens jy dit uitgee. Hierdie dissipline gaan help om jou emosionele en impulsiewe uitgawes te beperk.
Stel vir jouself 'n 12 of 18 maande beleggingsdoelwit. Dit hoef nie baie groot te wees nie, net dat jy in die volgende 12 of 18 maande (kort genoeg dat dit iets is om na uit te sien, maar lank genoeg dat jy tyd het om realisties daarby uit te kom) by hierdie bedrag kan uitkom.
'n Vraag wat beleggers deesdae deurlopend kwel, is wat gaan gebeur as die graderingsagentskappe Suid-Afrika afgradeer en is ek verskans daarteen? Kom ons begin deur te kyk na Suid-Afrika se gradering en in watter geselskap ons is. Die tabel hieronder is 'n vereenvoudiging van in watter geselskap ons ons tans bevind wat ander opkomende markte betref (ek het die drie groot graderings agentskappe se gradering vereenvoudig en probeer normaliseer).
Beleggingsgraad Nie- Beleggingsgraad (rommel)
China AA Rusland
Chili AA Hongarye
Botswana A Spekulatief (hou jou broek vas)
Pole A Nigerië
Maleisië A Kenia
Peru BBB Hoogs spekulatief (knyp toe jou oë)
Thailand BBB Venezuela
Colombia BBB Egipte
Suid-Afrika BBB Argentinië
Filippyne BBB –
Brasilië BBB –
Indië BBB –
Die vraag is wat gaan gebeur as Suid-Afrika afgradeer word, verby lande soos die Filippyne, Brasilië en Indië en in die kategorie saam met lande soos Rusland, Hongarye gesien word? In sulke omstandighede gaan die rand onmiddellik onder verdere druk kom soos buitelandse beleggers se mandate bepaal wanneer hulle geld uit die land onttrek, inflasie en rentekoerse gaan opwaarts beweeg en Suid- Afrika se toegang tot buitelandse kapitaal gaan erg ingekort word.
Hoe verskans jy jouself teen so 'n terugslag?
Alle gebalanseerde portefeulje-beleggers het reeds beduidende beskerming hierteen. Die JSE se algehele indeks (gemeet aan die Alsi 40) se blootstelling is reeds tussen 60% en 65% in die buiteland, afhangende van wat die berekeningsmetode is wat jy kies om te gebruik. Die rede is dat 'n beduidende deel van ons groter maatskappye se winste en ook hul waarde reeds in die res van die wêreld bepaal word. Dink aan Richemont, Naspers, SAB Miller, BHP Billiton, Sasol, BAT, Steinhoff, om net 'n paar te noem.
Voeg nou direkte blootstelling hierby waar fondse en fondsbestuurders hul allokasie ten volle of gedeeltelik gebruik om blootstelling in die res van die wêreld te kry, dan kan mens maklik nog tussen 10% by hierdie 60% en 65% bytel.
As jy nou werklik jou geld wil uitskuif, is daar weggesteek in die begroting (op bladsy 154 van een van die annekse) die vergunning dat elke belastingbetaler nou R10m per jaar in die buiteland mag belê (toevallig iets waarvoor jy tussen 1961 en 1997 jare in die tronk sou deurbring saam met 'n menigte ander wat valutabeheer regulasies probeer omseil het om darem 'n ou geldjie uit die land te neem).
Die vertrekpunt is, niemand weet waarheen die rand volgende gaan en wanneer dit gaan gebeur nie. Fokus eerder daarop dat jou portefeulje reg gestruktureer is om vir jou die vereiste groei teen jou eie risikovlakke oor die langtermyn te kan gee.
'n Mens vergeet dat markte op die korttermyn (en dit kan selfs 'n paar jare so bly) irrasioneel en emosioneel kan beweeg. Een van die grootste sulke borrels het in Nederland in die periode van 1610 tot 1637 gebeur met die pryse van Tulpe. Op die toppunt van hierdie Tulpemania sou jy 'n Semper Augustus Tulpbol kon koop vir die ekwivalent van wat jy vandag vir 'n nuwe Porsche sal betaal.
As jy terugkyk lyk hierdie belaglik – miskien net so belaglik soos rentekoerse wat in Duitsland en Switserland negatief is (jy betaal rente om geld in die bank te hou), of Mexiko wat geld leen op wêreldmarkte en eers die geld oor Mexikon 100 jaar hoef terug te betaal?
Besoek gerus SmartRand by smartrand.com vir aanlyn beleggingadvies. SmartRand is 'n nuwe aanlyn beleggingsadviesdiens wat advies teen die laagste moontlike koste bied vir enkel-doelwit beleggings soos spaar vir aftrede of spaar vir 'n kind se universiteitsgelde of 'n oorsese vakansie.
Die advies soos veskaf deur SmartRand word gedoen in samewerking met Theo Vorster en Warren Ingram van Galileo Capital en in terme van Galileo Capital se FSP lisensie (no: 21239) by die RFD.
17 April 2015 /0 Comments/in Nuus /by Theo Vorster
Soos verwag het die groei in markte begin afplat. Die afgelope 12 maande het die JSE Algehele Indeks vir die belegger 'n opbrengs van 12,53% gelewer – dit is toevallig in lyn met die langtermyn gemiddelde groei en steeds beduidend bo die huidige inflasiekoers van 3,9%. Ek bly egter van mening dat toekomstige opbrengste laer en meer wisselvallig as dié van die afgelope vyf en 10 jaar gaan wees, alhoewel ek steeds meen dat beleggers die nodige blootstelling aan groeibates (aandele en kommersiële eiendom) behoort te hê.
Hoe werk die belastingsvrye-spaarplan?
"Tax free savings account� (TSA)
Daar is 'n nuwe beleggingsvoertuig, genaamd die R30 000 belastingvrye-spaarplan ("tax free savings account� of TSA) op 1 Maart 2015 bekendgestel. Ons het 'n paar weke geneem om deur al die inligting te werk om sodoende 'n behoorlike oorsig van dié beleggingsopsie te gee. Baie van ons kliënte wil graag weet in watter bateklasse hulle moet belê binne die belastingvrye-spaarplan. In hierdie maand se nuusbrief gee ons 'n paar wenke.
Belastingvrye-spaarplanne is besparingsprodukte waarop geen inkomstebelasting, kapitaalwinsbelasting of dividendterughoudingsbelasting gehef word nie. Meeste effekte trusts, ETF's, spaarrekeninge, vaste deposito's en staatseffekte voldoen aan die kriteria om geklassifiseer te word as 'n belastingvrye-spaarplan. Hierdie is dus nie nuwe produkte nie. Slegs die wyse waarop die SAID die produkte hanteer, verander. Die produkverskaffers word derhalwe verplig om afsonderlik verslag te doen oor hierdie beleggings om te verseker dat geen belasting daarop gehef word nie.
Jy mag R30 000 per jaar in 'n belastingvrye-spaarplan belê, tot 'n maksimum van R500 000 in totaal gedurende jou leeftyd. Indien jy hierdie maksimum bedrae oorskry, sal die SAID 40% belasting op die oortollige bydra hef. Daarom moet beleggers nie meer as die toegelate R30 000 per jaar in hierdie rekenings belê nie. Indien 'n belegger geld uit die belastingvrye-spaarplan onttrek, sal die belegger die waarde van daardie onttrekking uit sy maksimum limiet oor sy leeftyd verloor. Dit is dus wys dat beleggers die belastingvrye-spaarplan hoofsaaklik vir langtermyn beleggings gebruik, byvoorbeeld vir 'n termyn van 20 jaar en langer. Beleggers word nie forseer om hul geld in die belastingvrye-spaarplan te hou nie en kan enige tyd ontrekkings maak sonder dat enige belastings of boetes gehef word.
Potensiële belastingbesparing binne die belastingvrye-spaarplan
Volgens navorsing deur die aktuariële firma Simeka, kan 'n belegger wat tans op die top belastingskaal is, R110 000 oor 20 jaar spaar deur in die belastingvrye-spaarplan te belê, teenoor 'n belegging in 'n effektetrust. Dit is omdat die belegger in terme van inkomstebelasting, kapitaalwinsbelasting en dividendbelasting voordeel trek uit 'n belegging in die belastingvrye-spaarplan. Hierdie besparings sal egter nie van toepassing wees in die geval van beleggings in gewone effektetrusts nie. Simeka se navorsing beklemtoon verder die feit dat aftreefondse steeds die mees belastingeffektiewe beleggings is. Die belegger, soos hierbo beskryf, sou R306 000 meer gespaar het deur in 'n aftreefonds te belê (na belasting) in vergelyking met 'n belastingvrye-spaarplan en R416 000 meer as in 'n normale effektetrust of aandeleportefeulje.
Wanneer gebruik 'n mens die belastingvrye-spaarplan?
Wanneer jy jou langtermyn spaardoelwitte prioritiseer, stel ons die volgende voor
Betaal eers alle korttermyn skuld (kredietkaarte, persoonlike lenings, of duur motorskuld) af.
Bou 'n noodfonds op (vir tussen drie en ses maande se uitgawes) en maak seker dat die noodfonds nie binne die belastingvrye-spaarplan opgebou word nie.
Maak ten volle gebruik van die aftreefondsbydrae se aftrekking van 15% van belasbare inkomste.
Belê daarna R30 000 per jaar in die belastingvrye-spaarplan.
Doen dan ook normale diskresionêre besparings (aandele, effektetrusts en ETF's).
Ons glo dat elke jong persoon die belastingvoordeel van die belastingvrye-spaarplan moet aangryp aangesien dit meer as 16 jaar sal neem om die leeftyd se maksimum bydrae van R500 000, teen R30 000 per jaar, te bereik. Enige ouer of grootouer, wat vir hul kind of kleinkind wil begin belê, kan ook gebruik maak van hierdie beleggingsvoertuig. Indien jy dit kan bekostig om R30 000 per jaar vanaf hul geboorte te belê, kan die rekening al 'n paar miljoen rand sterk wees teen die tyd dat hulle 20 jaar oud word. Hierdie spaarplan sal vir hulle 'n wonderlike belastingvrye hupstoot in die lewe gee. Indien 'n ouer of grootouer in 'n belastingvrye-spaarplan vir hul kind/kleinkind belê en die kind/kleinkind gebruik die kontant, sal hulle nie 'n addisionele belastingvrye-spaarplan kan begin nie, aangesien enige onttrekkings nie hergebruik kan word nie.
Beleggers wat binne die hoër inkomstebelastingskaal val, kan ook voordeel trek deur van die belastingvrye-spaarplan gebruik te maak weens die belastingbesparing. Die voordeel daarvan om kapitaal te los om belastingvry te groei, kan nie geïgnoreer word slegs omdat die belêbare bedrae redelik klein is nie.
Indien jy 'n belegger is wat reeds ouer in jare is of 'n belegger is wat vir 'n kort periode wil belê, sal die belastingvoordele baie minder wees en moet ander opsies eerder vooraf met jou adviseur bespreek word voor enige besluite rakende die belegging geneem word.
Besoek gerus SmartRand by smartrand.com vir 'n moontlike oplossing. SmartRand is 'n nuwe aanlyn beleggingsadviesdiens wat advies teen die laagste moontlike koste bied vir enkel doelwit beleggings soos spaar vir aftrede of spaar vir 'n kind se universiteitsgelde.
Verdien sportmense die meeste?
Met die komende boksgeveg tussen Floyd Mayweather en Manny Pacquiao word dit algemeen aanvaar dat hierdie 'n sportgebeurtenis is waar die deelnemers vir die grootste prysgeld gaan kompeteer. Die bedrag wat genoem word, is sowat $400 miljoen, wat gelyk is aan sowat R5 miljard!
As jy na die lys kyk van die hoogste verdieners in 2015 (volgens Forbes), lyk die top vyf soos volg:
Floyd Mayweather Boks VSA $105m
Cristiano Ronaldo Sokker Portugal $80m
LeBron James Basketbal VSA $72.3m
Lionel Messi Sokker Argentinië $64.7m
Kobe Bryant Basketbal VSA $61.5m
As jy egter kyk na lyste van welvarende atlete, waar jy die welvaart oor hul loopbane in ag neem, is die prentjie anders (daar is verskeie bronne wat almal verskil oor die presiese bedrae en volgorde, maar die volgende vyf en die orde grootte van die bedrae word regdeur genoem):
Michael Jordan Basketbal VSA $1bn
Michael Schumacher F1 Duitsland $800m
Vince McMahon Amerikaanse Voetbal VSA $750m
Arnold Palmer Golf VSA $675m
Tiger Woods Golf VSA $600m
Hierdie ouens is egter ver agter die grootste sportverdiener van alle tye. Volgens Professor Peter Struck van die University of Pennsylvania gaan hierdie lof aan Gaius Appuleius Diocles, 'n Romeinse koetsryer ("chariot�-bestuurder), wat die som van 35 863 120 sesterces (ou Romeinse geld) in sy loopbaan verdien het. Diocles het sy loopbaan in die jaar 122 op ouderdom 18 begin en na 42 jaar se wedrenne was hy 1 462 keer aan die wenkant, 861 tweede uit die totaal van 4 257 wedrenne wat hy begin het.
Hoekom is hy die sportman wat die meeste ooit verdien het? Volgens Prof. Struck kon sy prysgeld graan vir die hoofstad Rome vir 'n hele jaar koop. Anders bereken kon hy die Romeinse weermag vir meer as twee maande van kos voorsien. Konserwatief uitgewerk het jy meer as $15 miljard nodig om dieselfde te doen – dit is amper vier keer meer as die top vyf se gesamentlike waarde!
12 January 2015 /0 Comments/in Nuus /by Theo Vorster
Die JSE aandelemark het die afgelope 12 maande 'n opbrengs gelewer van net minder as 11%. Die syfer dui aan dat die mark wel inflasie goed uitpresteer het, alhoewel die groei heelwat minder is as die gemiddelde vyf- en 10-jaar syfers. Ek dink dit is baie gesond, markte kan eenvoudig nie in 'n reguit lyn opwaarts beweeg nie.
Die vyf- en 10-jaar groeisyfers wat gemiddeld tussen 15% en 18% per jaar gelewer het, is volgens my nie volhoubaar nie. Beleggers se verwagtinge moet laer gestel wees vir die voorsienbare toekoms en die trant van groei gaan nader wees aan wat ons die afgelope 12 maande gesien het.
As julle na voorspellings luister, maak julle gordels vas…
Aan die begin van elke jaar is daar altyd hope vooruitskattings, senario's en 'n sak vol raaiskote. Die een ding wat jy verseker van voorspelling weet is dat voorspellers, of dit nou analiste, ekonome of weerkundiges is, nie altyd baie akkuraat is nie. Enige ekonomiese of finansiële voorspelling vir 'n periode langer as drie jaar is gewoonlik nie akkuraat nie. Die kans is eerder goed dit gaan verkeerd wees.
As jy in die kristalbal die korrekte bateklas-wenners kon sien vir die jaar 2014, was twee van die wenners koffie met 58% groei en ook VSA biefstukpryse wat met 42% gestyg het.
Die grootste veranderlike die afgelope ses maande was die olieprys. Die prys van olie het meer as halveer (van rondom $115 per vat in die middel van die jaar na vlakke van om-en-by $50 per vat tans). Dit het tot groot veranderinge in aandeelpryse van energiemaatskappye gelei. (Sasol daal van R645 tot R400.) Dit is gevolg deur dalings in brandstofpryse wêreldwyd. Die resultaat is 'n vloei van olie-kostes/-winste weg van lande wat olie produseer na lande wat olie invoer.
Ek weet van geen analis, ekonoom of weerkundige wat hierdie reeks gebeurtenisse reg voorspel het nie. Daardie ouens wat nou meen dat hulle dit reg voorspel het is diegene wat 18 van die laaste twee dalings reg voorspel het – onthou, 'n stukkende horlosie is twee maal 'n dag korrek.
Nou waar laat dit ons aan die begin van 2015? Ons weet dat die Amerikaanse ekonomie sterk aan die optel is; dat die Europese ekonomieë al meer begin swaar trek met veral Duitsland wat gaan sukkel om positief te bly groei; dat die Chinese waarskynlik hul ekonomiese groeidoelwitte gaan verlaag na rondom 7% en dat Rusland gaan struikel teen die agtergrond van sanksies en 'n lae olieprys, saam met al die ander olieprodusente. Uiteraard gaan hierdie uiteenloplende posisies lei tot noemenswaardige kapitaalvloei veral vanuit opkomende markte, waaronder Suid-Afrika tel, na 'n sterk VSA ekonomie met stygende rentekoerse.
Maar voordat ek my eie (foutiewe) kristalbal uithaal – miskien so 'n paar vooruitskattings van mense wat baie meer weet, maar steeds nie gesien het dat die olieprys-situasie sou gebeur nie:
Die vooraanstaande VSA beleggingsbank Goldman Sachs (kort opgesom), meen dat die wêreld sterker gaan groei as in 2014 (3,4% teen 2014 se 3%), met die verskil van sterk groei in die  VSA (3,2%) en swakker groei in Europa (0,9%) en met China wat gaan afplat (na 7% groei).
Die wêreld het elke jaar sedert die tweede wêreldoorlog gegroei, met een uitsondering. Dit was die finansiële krisis van 2009. Let ook daarop dat, indien die wêreld teen 3,4% groei, dit beteken dat die grootte van die wêreld-ekonomie basies elke 20 jaar gaan verdubbel!
Wat opkomende lande betref – die lande wat kommoditeite uitvoer (soos Suid-Afrika), gaan swaar trek onder laer pryse, terwyl lande wat vervaardig voordeel sal trek uit 'n sterk VSA. Rentekoerse in die VSA gaan begin styg tesame met die Amerikaanse dollar wat sterker gaan word. Goldman Sachs verwag dat die olieprys vir die loop van die jaar op laer vlakke gaan bly. Wat beleggingsmarkte betref sien Goldman Sachs minder wisselvalligheid as in 2014, maar verwag dat opbrengste laer gaan wees. (Voordat jy alles hiervan glo, onthou hierdie is die ouens wat so paar jaar gelede 'n $200 olieprys voorspel het.)
Soos elke jaar is daar 'n legio risiko's wat hierdie senario omver kan werp. China se groei kan steier onder hul interne skuldlaste; die Eurosone val uitmekaar; kapitaal storm uit opkomende markte na 'n sterk VSA dollar en jaag (ietwat) hoër Amerikaanse rentekoerse; of selfs 'n geo-politiese krisis ontstaan (Noord-Korea raak wild, ISIS lê die hele Midde Ooste lam, Putin se geduld met sy buurstate raak op, ens.). Die wêreld het egter voorheen reeds gewys dat indien die groot moonthede nie almal direk betrokke raak nie, sulke situasies as streeks-gebonde konflikte hanteer kan word.
Soos dit nou lyk (onthou ons is uiters swak om groot veranderinge reg te voorspel, so neem hierdie met 'n sak sout), gaan ons groei darem bietjie beter wees (nader aan 2,5% as ons gelukkig is, steeds ver onder die 5% na 6% om werkloosheid aan te spreek); werkloosheid gaan rondom 25% bly (wat beteken daar is meer as 2,5 miljoen mense wat maandeliks onsuksesvol soek na werke wat nie bestaan nie plus 2,5 miljoen mense wat tou opgegooi het en nie eers meer die moeite doen om aktief te soek nie); die laer petrolprys gaan beteken dat inflasie gerieflik binne die Reserwe Bank se teikens bly en dat stygings in rentekoerse (indien dit gaan gebeur) minder en later in die jaar gaan wees; ons gaan meer belasting moet betaal (die owerheid soek ekstra geld) en die rand, onder die druk van 'n sterk dollar (veral a.g.v. kapitaalvloei uit die opkomende markte na die VSA) en tekort op ons betalingsbalans, gaan die wind van voor kry.
As jy wil geld maak uit voorspellings kan jy jou geld 16-keer verdubbel as jy meen Suid-Afrika gaan in 2015 beide die krieket- en rugby-wêreldbekers wen. Ek beskou hierdie kansvat in dieselfde lig as iemand wat beleggings maak suiwer op grond van voorspellings.
'n Paar feite oor beleggings, net om seker te maak ons fokus op die regte dinge
Gedurende die periode vanaf 1928 tot 2013 het die VSA-mark met 'n faktor van 2 000 keer verdubbel. Oor dieselfde periode het die VSA-mark egter in 20 afsonderlike gevalle met meer as 20% gedaal.
Sedert 1980 het 40% van Amerikaanse aandele in 'n stadium 'n daling van meer as 70% beleef – à la JP Morgan.
Oor die afgelope 20 jaar het 72% van effektetrusts en groeifondse nie die onderliggende indeks in die VSA geklop nie (volgens Vanguard). Hierdie syfers is in lyn met Suid-Afrikaanse beleggings wat nie ons eie indekse (JSE) kan klop nie.
Teen hierdie agtergrond is die volgende opgedateerde studie (JP Morgan, Januarie 2015) baie insiggewend. Dit wys die groei van verskillende bateklasse in die VSA oor die 20-jaar periode vanaf 1994 tot einde 2013.
Die groei stel die jaarlikse saamgestelde groei van 'n seleksie bateklasse voor en wys dan hoe die gemiddelde VSA-belegger presteer het relatief tot die bateklasse.
Aandele (S&P 500)
Ten minste het die gemiddelde belegger darem (net, net) inflasie geklop. Die vraag is waarom die belegger nie die opbrengste verdien wat die mark gegee het nie. Die rede is kortliks dat mense emosionele besluite maak en nie in die mark bly vir die langtermyn-opbrengste wat die mark bied nie en ons oorskat ons vermoë om te raai wat die mark gaan doen voor die mark beweeg. Die ander probleem is dat beleggers te veel aan kostes wegbetaal vir mense wat nie die mark kan klop nie (punt drie hierbo).
Hoe kom die belegger verby hierdie emosionele boete van onderprestasie – die 2,5% groei terwyl markte heelwat meer gelewer het?
Die antwoord bly om te fokus op 'n lae-koste gediversifiseerde beleggingsportefeulje, tesame met 'n langtermyn-plan wat by jou eie doelwitte en risikoprofiel pas.
Hoe om swak beleggingsadvies te identifiseer
Dan Solin, die New York Times joernalis, lig drie gevalle uit van hoe om te identifiseer dat jy swak beleggingsadvies kry:
As die adviseur jou probeer oortuig watter aandeel of aandele die volgende jaar beter as ander gaan presteer en dat hy/sy oor die vermoë beskik om hierdie aandele uit te kies.
As die adviseur jou probeer oortuig dat hy/sy weet wanneer markte op of af gaan beweeg, d.w.s. die adviseur reken hy/sy weet beter as al die ander duisende hoogs-opgeleide analiste en beleggers wat hulle almal volgende gaan doen, alvorens hulle dit self weet.
As die adviseur jou probeer vertel watter fonds (of fondse) gaan volgende jaar beter as die mark presteer en daarvolgens jou beleggings probeer bestuur.
Hy deel advies in die kategorieë "the good, the bad and the ugly� en meen hierdie tipe voorstellings val in die "ugly� kategorie. Jy kan goedkoper wegkom deur 'n "flip a coin� strategie en dit sommer self te doen, aldus Solin.
Skryf 'n goeie CV vir die nuwe jaar
Aan die begin van die jaar skryf mense, veral jong mense, CV's om werk te kry. Ander hoop om hul nuwe jaar se voornemens uit te lewe en is dan ook op soek na daardie droomwerk.'n Vise-president van Google en hoof van hul personeel het so 'n paar punte uitgelig wat jou sal help met daardie CV:
Maak seker daar is geen tikfoute nie – dít skep 'n uiters swak indruk. Mense wat gereeld hul CV's opdateer of aanpas is gewoonlik die mense wat tikfoute laat insluip. Studies het gewys dat 58% van CV's een of meer spelfoute het.
Meeste mense se CV's is te lank. Onthou 'n CV is daar om 'n onderhoud te kry of om jou op 'n kortlys te plaas. Die CV gaan jou nie die werk gee nie. Sy reël is basies een bladsy vir elke 10 jaar gewerk. Die skrywer Blaise Pascal se woorde "ek sou 'n korter brief geskryf het as ek meer tyd gehad het� is hier baie relevant.
Die formaat moet eenvoudig en saaklik wees, behalwe as jy vir 'n grafiese kuns of rekenaarspeletjie-pos aansoek doen. Die CV moet maklik lees met gewone spasiëring en gewone teksformaat – swart ink op wit papier.
Moet nooit iets vertroulik in jou CV plaas nie, veral nie as dit oor 'n vorige werknemer of akademiese instelling gaan nie. As jy iets vertroulik van 'n ander instelling verkondig, wat verhoed jou om dieselfde te doen met die instelling waar jy vir werk aansoek doen? As mense jou nie kan vertrou nie, gaan hulle nie vir jou werk gee nie.
Praat altyd die waarhied, nie eens wit leuens gaan werk nie. As jy een vak kort vir jou graad, het jy mos nie die graad voltooi nie. Moet nie nou probeer voorgee jy het die kwalifikasie nie. Hierdie geld ook vir vorige werksondervinding waar mense voorgee hul was meer senior en/of het meer verdien as wat hulle werklik verdien het. Die wêreld is kleiner as wat jy dink en daar is meer inligting vrylik beskikbaar as wat mense besef.
Maak seker dat jou dekbrief korrek geaddresseer is. Dit is ook belangrik dat jou CV vanaf 'n professionele e-posadres kom. Jou vriende dink dalk jou "sexy@gmail.com� of "yster@mweb.co.za� is baie snaaks, maar wees versigtig. Gebruik liewer 'n adres wat in 'n werkomgewing pas.
Nou na al hierdie – VAT DIE JAAR VOOR HY JOU VAT!
31 October 2014 /0 Comments/in Nuus /by Theo Vorster
Familiebesighede word soms onderskat
Die Economist tydskrif het 'n baie insiggewende artikel gepubliseer oor familiebesighede en waarom familiebesighede suksesvol is. Die verwagting 50 jaar gelede was dat familiebesighede (die definisie wat hulle gebruik is dat die familie meer as 18% van die aandele moet besit en ook die reg moet hê om die uitvoerende hoof te mag aanstel), stadig gaan verdwyn. Ook dat die besigheidslandskap deur professioneel-bestuurde besighede besit deur finansiële instellings oorheers gaan word. Dit het nie gebeur nie. Vandag is 18% van die maatskappye in die Fortune 500 familiebesighede, meer as die 15% wat dit in 2006 was.
In Europa word meer as 40% van die groot genoteerde besighede steeds deur families beheer.
Voorbeelde van sulke besighede, in geen spesifieke volgorde nie, hierdie paar bekende familiebesighede: Walmart, Volkswagen, Toyota, Ford, Samsung, Louis Vuitton, Clarins, Marriott, Heineken, Fiat, BMW, Gap, Levi Strauss en Porsche, om dan nie eens van die jong generasie IT maatskappye soos Apple, Microsoft, Facebook en Google, tesame met Warren Buffett se Berkshire Hathaway, te praat nie. Buffett het reeds aangekondig dat sy seun by hom as voorsitter gaan oorneem en dat sy kleinseun daarná gaan oorneem as voorsitter.
Die artikel raak werklik interessant as mens na die redes vir die groei en uitprestasie van familiebesighede kyk. In die artikel word die volgende redes aangevoer:
Daar was 'n baie talentvolle entrepreneur wat die besigheid geskep het wat, in sy leeftyd, die vryheid geniet het om dinge gedoen te kry (onder andere as gevolg van die beherende aandeelhouding) wat 'n mededingende voordeel aan die maatskappy gegee het. Erfgename kry dit reg om hierdie voordeel te gebruik ná die heengaan van die stigter deur by die beginsels, soos deur die stigter neergelê, te hou.
Privaatmaatskappye het 'n baie langer termyn siening oor die besigheid. Wanneer daar nie 'n beherende familie is nie, is maatskappye geneig om te fokus om korttermyn opbrengs vir aandeelhouers te gee en nie altyd op wat die beste vir die maatskappy in die langtermyn is nie.
Familiebesighede het gewoonlik minder skuld. Hierdie afsydigheid teenoor skuld kan groei in die korttermyn temper, maar maak die maatskappye baie meer bestand teen skokke in moeiliker tye.
Familiebesighede het gewoonlik beter arbeidsverhoudinge en ook 'n beter korporatiewe kultuur. Die werknemers glo baie makliker die stigter of sy familie wanneer dit kom by langtermyn beloftes, as 'n professionele bestuurder wat dalk oor 'n jaar of twee by 'n ander maatskappy gaan werk.
Daar is ook akademiese studies wat wys dat familiebesighede ander nie-familie besighede oor periodes uitpresteer. 'n Europese studie het bereken dat as jy €1 000 in 2001 in genoteerde Europese familie beheerde besighede belê het, die waarde aan die einde van die dekade sowat €3 533 sou wees. Indien jy dieselfde in genoteerde nie-familie besighede belê het, sou die ooreenstemmende waarde€2 241 gewees het. Kortom, die uitprestasie het op sowat 5% addisionele groei per jaar uitgewerk.
Dit blyk dat die grootste uitdaging by familiebesighede die oorgaan van bestuur van een generasie na die volgende is. Dit is juis hier waar familietwis en swak uitvoerende hoofde die besighede kan sink. Die kritiese element hier is om te sorg dat alle besigheidsbesluite volgens sakebeginsels moet geskied en dat daar 'n onderskeid tussen die familie en die besigheid getref moet word.
Van die punte wat uitgelig word, is dat familiebesighede nie familielede in senior posisies moet aanstel wat nie bevoeg is nie, net so ook nie mense moet aanstel wat nie die werk wíl doen nie – beide van hierdie aanstellings kan die besigheid sink.
Op die JSE is die beste voorbeeld van 'n suksesvolle genoteerde familiebesigheid sekerlik die Rembrandt groep van maatskappye. Enige persoon wat Rembrandt aandele die afgelope dekades besit het, sal getuig van die uitmuntende prestasie van die besighede.
Die ou beleggingswenk wat steeds gewig dra, is om te sorg "dat jou eie geld is waar die familie se geld is�. Só is jy verseker dat die beherende familie na jou belange ook sal omsien. Kort nadat Jannie Mouton in 2008 vir sy seun Piet as uitvoerende hoof aangestel het, het ek vir Jannie gevra hoe hy op aantygings van nepotisme t.o.v. die aanstelling van sy seun reageer. Jannie se antwoord was eenvoudig: "Al my familie se welvaart is opgesluit in PSG aandele. Ek gaan tog seker maak dat ek die beste persoon kies om na my familie se welvaart om te sien�.
In my Sakegesprek onderhoude het ek met twee opvolg-generasie sakeleiers gesels – Piet Mouton wat by sy pa Jannie oorgeneem het en PSG onder sy bestuur van 'n R5,5 miljard besigheid tot 'n R20 miljard besigheid laat groei het en Sven Thieme wat aan die hoof staan van 'n besigheid wat in in 1919 deur sy oupa gestig is en wat vandag veral bekend is as die brouers en eienaars van Windhoek Lager.
Hier is die skakels na die twee onderhoude:
Piet Mouton:Â http://youtu.be/MZm1UAE33PA
Sven Thieme:Â http://youtu.be/agOeNY-Y988
Kyk ook na die tweede deel (van 3:30 tot 7:30 min) van hierdie onderhoud op kykNET se Dagbreek program wat handel oor familiebesighede:
http://youtu.be/fZZg8BH8Z9sKlik hier vir die Economist artikel
Beleggingsprestasie tot einde Oktober 2014
Markte beweeg nooit in 'n reguit lyn nie
Die JSE algehele indeks (op 'n totale opbrengsbasis beteken dit dat die dividende wat ontvang was gedurende die periode herbelê is), was met 2% negatief die afgelope drie maande. As ons na die afgelope 12 maande kyk, het die JSE vir jou 'n opbrengs van 12,54% gegee. Dit is in lyn met die langtermyn gemiddelde opbrengs oor die afgelope meer as 'n 100 jaar.As mens na die grafiek van die algehele indeks (sonder dividende) die afgelope 15 jaar kyk, dan beleef die mark 'n 10% daling, bykans elke jaar, iewers in die loop van die jaar. Die probleem is egter dat 'n mens nooit weet wanneer dit gaan gebeur en hoe vinnig die herstel gaan wees nie. Dit bevestig die beginsel dat dit beter is om te fokus op jou bate allokasie en seker te maak dat die samestelling van jou bates reg is en om nie te probeer fokus op jou vermoë om te raai wat volgende gaan gebeur en hoe markte daarop gaan reageer nie.
As ons in Amerika gewoon het, was die petrolprys nou op dieselfde vlakke as wat dit in laat 2007 en vroeër was en terug op die prys wat dit in Desember 2010 was. Om dit in perspektief te plaas: Die petrolprys in Suid-Afrika is tans sowat R13,00 per liter. In vroeg 2008 was die prys R7,50 per liter en in Desember 2010 was die prys R8,30 per liter.
Die gevolg is dat ons petrolprys nou sowat 73% hoër is as in 2008 en sowat 57% hoër is as in Desember 2010. Hoewel Amerikaanse goedkoop skaliegas 'n rol speel in die laer Amerikaanse energiekostes, is hierdie styging in ons eie petrolprys primêr te wyte aan die swakker rand. Hierdie styging in die petrolprys wys die direkte effek van 'n swakker geldeenheid op inflasie en kostes – nie net vir die verbruiker nie, maar ook vir enige besigheid.
30 September 2014 /0 Comments/in Nuus /by Theo Vorster
Hoe om 'n hoë risiko beleggingsfoefie uit te ken
Daar is nie 'n eenvoudige reël om 'n hoë risiko beleggingsfoefie te onderskei van 'n wettige belegging nie. Die nagevolge daarvan om in só 'n skema gevang te word, is nie net vernederend nie, maar jy verloor gewoonlik meer as die beloofde opbrengs – jy verloor jou kapitaal ook!
Daar is egter 'n hele paar dinge wat jou kan waarsku dat jy moontlik met 'n beleggingsfoefie te doen het – hier is 'n paar van die waarskuwingstekens:
Daar word 'n lekker stywe opbrengs per jaar gewaarborg. Risikovrye opbrengs is gewoonlik hier in die omgewing van so 7%. Alles bo 7% vereis die neem van risiko. Die bes-presterende bateklas oor lang periodes van tyd is aandele, waar die langtermynopbrengs rondom 12½% is, wat natuurlik gepaard gaan met markbewegings en verseker nie elke jaar dieselfde is nie. Kortom – as jy opbrengste bo 15% belowe word en dit word boonop vir elke jaar belowe, moet jy dit as 'n (baie helder) rooi lig beskou. Die vraag is nie óf dit gaan platval nie, maar wanneer!
Die "skelm� beleggingsadviseurs kan jy altyd deur 'n ring trek. Hoe beter die verkoopspersoon aangetrek is, hoe groter die kans dat jy gevang gaan word, soos dr Simon Marais dit op Sakegesprek toegelig het. Pasop vir daardie blink skoene, snyerspak en die veelkleurige brosjure!
Die oomblik wanneer daar eksklusiwiteit of dringendheid aan die belegging gekoppel word, is daar gewoonlik 'n slang in die gras. Dit word aan jou voorgehou as 'n beperkte aanbod en dat jy vinnig moet besluit anders gaan die geleentheid by jou verbygaan – wel, laat hierdie geleentheid so vinnig moontlik verbygaan!
Die produk is baie kompleks en daar is een of ander geheime resep (wat net hulle ken) agter die opbrengste. Hoe meer kompleks en hoe meer vertroulik die produk, hoe groter is die kans dat jy jou kapitaal gaan verloor.
Jy word vertel van ander baie suksesvolle beleggers wat fenomenale opbrengste verdien het. Die probleem is egter dat hulle jou geld nodig het om hierdie opbrengste te kan betaal. Net soos die jakkalse nog nuwe beleggers moet oorreed om jou van 'n opbrengs te voorsien.
Jy moet weet wat die bate is wat die opbrengs moet lewer. In 'n eiendomsbelegging staan daar 'n gebou; as jy 'n aandeelportefeulje of groeifonds het, besit jy 'n belang in 'n besigheid – dit is wanneer jy nie jou hande op die onderliggende bate kan lê nie, dat daardie bate gewoonlik nie so veilig is nie.
Wat sou ek graag in my twintigs van geld en beleggings wou weet?
Oor werk en jou houding tot werk
Terwyl jy jonk is, is dit belangrik om die regte werkgewer te kies en nie te fokus op die grootste beginsalaris of langste titel nie. Dit is baie makliker om vinniger opgang te maak in 'n besigheid wat in 'n groeifase is, as om vooruit te gaan in 'n groot, lomp stagnerende groep. Jy sal gou meer verantwoordelikheid kry en daarmee saam bevorder word in 'n kleiner groeiende onderneming, as in groot maatskappye.
Fokus op die verkryging van vaardighede en los die druk vir 'n groter salaris vir later in jou lewe. Terwyl jy jonk is, kan jy fokus daarop om jou vaardighede op te bou en om ervaring op te doen op verskillende gebiede. Dit gaan jou later in jou loopbaan baat. Verdien eerder nou R10 000 of R20 000 minder elke jaar, sodat jy later 'n honderd of twee duisend rand meer kan verdien.
Volg eerder jou passie as om elke sent te probeer najaag. Die ideaal gaan wees om later jou passie so goed te doen dat iemand jou daarvoor gaan betaal en dan sal jy "nooit 'n dag in jou lewe hoef te werk nie�. Dit is doodeenvoudig waar dat mense wat passievol is oor wat hulle doen, altyd meer suksesvol is as mense wat bloot die werk doen vir die salaris aan die einde van die maand. "Jy moet vir meer werk as net jou salaris.�
Oor geld en die waarde van geld
Vereffen jou kredietkaarte, winkelrekeninge en korttermyn lenings altyd binne die rentevrye periode. Geen beleggingsopbrengs kom by die na-belaste koste van korttermyn rentekoerse nie, veral nie as jy jou kruideniersware oor ses, 12 of selfs 48 maande probeer finansier nie.
Maak seker jy struktureer 'n finansiële plan vir jouself. Onthou, selfs 'n basiese plan is beter as geen plan nie. Hierdie plan moet insluit: die positiewe invloed van saamgestelde rente / opbrengste en ook die navolging van 'n haalbare begroting.Â
Verstaan wat beleggings is. Onthou daar is 'n groot verskil tussen om te spaar en om te belê. Spaar is om geld aan die einde van die maand oor te hê en rente op die surplus te verdien; belê is om daardie geld in groeibates aan te wend wat oor die langtermyn vir jou ten minste 'n opbrengs hoër as die inflasiekoers gaan bied. Terwyl jy jonk is, het jy baie lang horisonne wat die voordeel van samegestelde groei aan jou bied en uiteindelik verseker dat jou geld vir jou werk.
Geld maak jou nie gelukkig nie. As jy byvoorbeeld genoeg geld verdien om 'n eerste motor te kan aanskaf, in plaas daarvan om te moet stap, maak die geld om 'n motor te kan aanskaf 'n groot verskil aan die kwaliteit van jou lewe. Die verskil tussen 'n twee-liter en 'n drie-liter sportmotor maak egter nie veel van 'n verskil in hoe gelukkig jy is nie. Hoe meer geld jy later verdien, hoe kleiner is die invloed van nog 'n ekstra miljoen op jou uiteindelike geluk. Geluk is om iets te doen waarvan jy hou en wat jou intellektueel en emosioneel stimuleer deur die hele maand, nie net op betaaldag nie!
Net om die hele appelkar om te gooi – in een van die Sakegesprek met Theo Vorsteronderhoude het ek vir Suid-Afrika se grootste media en elektroniese entrepreneur die volgende vraag gevra: "Met jou kennis vandag, wat sou jou raad aan 'n 20- jarige Koos Bekker gewees het?â€� Koos Bekker se antwoord was kort en tot die punt: "Moenie vir Koos luister nieâ€�. Hy het hiermee bedoel dat elkeen sy eie mens moet wees en sy eie toekoms moet bou. Ek dink tog dat daar beginsels is wat ons almal, miskien selfs 'n 20-jarige Koos, met waarde in ons eie lewe kan toepas.
Beleggingsprestasie tot einde September 2014
In die prestasiesyfers tot einde Augustus het ek gewaarsku dat die mark rondom 20% oorprys kan wees. Hierdie was gebasseer op beide fundamentale redes, asook die feit dat die mark nou reeds vir 'n lang periode bo-gemiddelde groei geniet het, en dat ons een of ander tyd hiervoor sal moet betaal – gewoonlik in die vorm van laer prestasies vir 'n jaar of twee.
In die kwartaal tot einde September was die prestasie inderdaad negatief met die daling van die hoogtepunt wat op 'n stadium 7% beloop het. Hoewel ek nie skerp dalings verwag nie (daar is steeds net te veel goedkoop kontant in omloop, ons groter maatskappye se waardes word op internasionale markte bepaal en ander bateklasse bied nie 'n werklike sinvolle alternatief nie), meen ek dat ons moet regmaak vir laer opbrengste en meer wisselvalligheid in opbrengste.
Beleggers moet steeds fokus op diversifikasie tussen bateklasse en seker maak hul is gemaklik met die moontlike wisselvalligheid in die waarde van bateklasse vorentoe.
24 September 2014 /0 Comments/in Nuus /by Theo Vorster
Boer en President: Agrisektor-forum
Theo se gas is Japie Grobler, vooraanstaande boer. Hy is reeds vir dekades 'n leidende figuur in georganiseerde landbou in Suid-Afrika. Die gesprek begin by Japie se besluit om eers sy regsgraad te voltooi alvorens hy saam met sy pa begin boer. Hy gee sy opinie oor wat nodig is vir 'n pa en seun om suksesvol saam te boer. Japie vertel ook hoe dit in sy geval goed uitgewerk het.
Die gesprek staan stil by Japie se termyn as voorsitter van Senwes. Theo vra Japie uit oor wat hulle reg gedoen het om die maatskappy van 'n tegniese bankrotskap na'n suksesvolle onderneming om te swaai. (Met Japie se uittrede verlede jaar het Senwes sowat R260m wins gemaak.)
Japie deel sy advies aan jong boere. Hy beklemtoon van die foute wat boere maak. Aangesien hy steeds nou betrokke is by georganiseerde landbou deel hy sy ingeligte opinie oor grondhervorming. Hy sê waarom hy positief is en gee sy indrukke van die huidige debat. Japie glo dat boere en die regering wel by 'n sinvolle oplossing gaan uitkom.
http://sakegesprek.co.za/wp-content/uploads/2014/09/Slide_6.jpg 534 1030 Theo Vorster http://sakegesprek.co.za/wp-content/uploads/2014/12/sakegesprek-Logo1.png Theo Vorster2014-09-24 15:54:072014-12-03 15:13:24Japie Grobler