#JongStemme: ‘Moenie my sê nie!’Deur Milda van Dyk Milda van Dyk Ná byna twee jaar op Stellenbosch, kan ek steeds nie besluit watter een – die grou winterreën of die gespanne atmosfeer in die koshuis en op kampus – die misliker een is nie. ŉ Jaar gelede het die hare gewaai toe ons “gesê” is om nie Afrikaans met ons Afrikaanse vriendinne te praat nie. Vandag, ŉ jaar later, word ons “gesê” om ons studies te staak en te betoog vir die uitstel van die eksamen (omdat uitstel glo sal opmaak vir rassisme-trauma). Waag ŉ mens dit dan om op te staan vir dit waaraan jy glo, kies jy om nie aan die betogings deel te neem nie, of plaas jy ŉ teenstrydige opmerking op sosiale media, dan word jy summier en sonder verhoor as ŉ “wit bevoorregte” gebrandmerk. Absurd, is dit nie? Ek is moeg om voor “gesê” te word. Waar is my grondwetlike vryheid en my reg op uitdrukking as ek gedwing word om in ŉ boksie te pas, waar “ja-en-amen” op alles wat ek “gesê” word om te wees en te dink en te doen, my voorland is? Sedert die onlangse onrus op kampus, is dit selfs meer onrusbarend om te hoor hoeveel sterk, gedrewe, invloedryke studente, wat met blink oë, groot verwagtinge en betekenisvolle leierskap-ideale die koshuislewe aangepak het, nou van deuntjie verander en eerder wil oppak en hul CV’s met ander prestasies vul as om te streef na leiersposisies in die koshuise of op kampus. Die politieke en liberale chaos, rassisme en onderdrukking wat al hoe meer in koshuisstrukture posvat, “is nie die moeite werd nie”, heers gesprekke. Moenie my “sê” in watter taal ek met my vriende mag praat nie. Moenie my “sê” om uit die biblioteek te kom om saam te toi-toi nie. Moenie my aangluur as ek nie “Awethu!” antwoord op die “Amandla!”-roep wat deur Victoriastraat eggo nie. Moenie ŉ vlag vertoon wat nie deur die hele koshuis ondersteun word nie. Moenie my sê nie! Die stilte sis soos slange in die koshuisgange. Durf ek − gebrandmerkte fluitjieblaser − iets uiter, dan hoor ek dat ek van die koshuisbalkon “afgeskop” gaan word. Dus bly ek, soos so baie ander gebrandmerktes, alweer eerder stil, terwyl frustrasie en woede en wrokke ophoop, want die brandmerk sit nog ongeblus op my wit vel. Nog een betoog voordat my moed my ook begewe en ek die aftog, om ŉ verskil te maak, blaas: Moet ek vastrap en die guerrilla-oorlog deur middel van ŉ leierskapsposisie in die koshuis aandurf, om só ŉ verskil te probeer maak? Of moet ek maar op my tande byt en my dryf sluk, en eerder ŉ glasie wyn klink op die min “sorgelose” studentejare wat ek oor het? Want miskien is daar meer waarde daarin om ŉ graad te kry waarmee ek meer kan vermag as om my energie op hopelose politiek te spandeer. MAAR… wat dan van die koshuislewe en al die naïewe blinkoog-studente wat nog op pad is Maties toe − wat bly vir hulle oor as niemand nou gaan ingryp nie? Tog, sou ek die leiersopsie kies, wil ek nie “gesê” word hoe om leiding te neem nie. Ek sal staan as kandidaat omdat ek wil inploeg op my manier van diensbare leierskap, nie om verpligte sosialemediaplasings te maak of my koshuis tot oproer op te stook of ŉ ja-broer te word teen my oortuigings nie. Ek wil nie “gesê” word nie. Gee raad, stuur hulp voor ek stagneer en verdwyn in die skreeuende stilte van frustrasie en moedeloosheid. Vir nou klink ek ŉ glasie op ŉ ewigdurende eksamen wat verby is, en in afwagting op die volgende brandmerk wat wag as ek durf uiter dat ek nie “gesê” wil word nie. #JongStemme is ŉ projek deur Maroela Media en Solidariteit Jeug wat die jeug se stem in die openbare domein wil beklemtoon. Besoek Solidariteit Jeug se webblad by www.jeug.co.za vir hulp en raad met jou loopbaan.