Klaagliedere ~ Inleiding – Liplekker
Klaagliedere – Inleiding tot die Boek
Ek is van nature 'n man propvol lewensvreugde, ek hou nie van kla en kerm en op 'n hopie sit en myself jammerkry nie. En wanneer ek deur die Bybel blaai, dan blaai ek vinnig verby Klaagliedere, want dit is mos nou nie my "styl" nie, of ek maak sommer asof Klaagliedere glad nie in die Bybel is nie. Ek wil bly wees; ek wil nie weet van klaagliedere nie!
Maar dit is eintlik 'n reuse fout wat ek maak! Die boek Klaagliedere gaan nie oor 'n gekerm en 'n geweeklaag nie. Dit is 'n boek wat troos bied.
Ongeluk, teespoed en lyding het só deel geword van ons alledaagse lewe. As jy 'n koerant lees of die nuus aanskakel, dan hoor jy net van die verskriklike dinge wat met mense gebeur het. Ongelukke, plakkershutte wat afbrand en mense verkool, aardbewings waar tienduisende mense omkom en miljoene dakloos gelaat word – hierdie is die dinge wat die afgelope dae en weke ons nuus oorheers. Die afgelope paar maande is verskeie van my vriende skielik oorlede, en dit ruk jou aan die hart. Boonop moet ek toekyk hoedat hulle geliefdes swaarkry, finansieel, maar veral omdat die verlange en die eensaamheid oorweldigend is.
Die probleem is dat ons nie maar net hierdie teespoed en lyding kan wegwens nie, maak asof dit nie bestaan nie. Ons kan dit nie vermy nie, en ons kan dit nie doodswyg nie! Daarom is dit noodsaaklik dat ons moet luister na Klaagliedere. Daar is 'n baie goeie rede waarom Klaagliedere in die Bybel opgeneem is. Hierdie boek wil vir ons sê dat God betrokke is by ons lyding, en dat ons maar mag praat oor die dinge wat ons seermaak en in ons binneste ruk. Daar is beslis hoop te midde van ons grootste lyding en ons diepste seer.
By ons gemeente kan mense openlik gesels en getuig, nie alleen oor die dinge wat ons vreugde verskaf nie, maar ook oor die dinge wat ons seermaak. En ons het geleer om met groot simpatie en empatie na mekaar te luister en mekaar te troos en styf teen die bors te druk om sodoende die seer sagter te maak. Op hierdie manier dra ons mekaar se seer en laste.
Uit 'n Christelike oogpunt het Klaagliedere 'n verdere boodskap: dat ons vanuit Jesus se oogpunt na lyding kyk. Jesus het spesifiek na die aarde neergedaal om te ly. Maar Sy lyding was totaal onverdiend, soveel groter en dieper as wat enige mens ooit sal kan ervaar. As ons dit in gedagte hou, dan is die lyding wat ons verduur, hoe groot dit ookal mag wees, steeds veel minder as dit wat Hy deurgemaak het. En hierdie gedagte maak dat daar vir ons hoop is, selfs in die ergste lyding.
Die boek Jeremia bestaan eintlik uit vyf liedere.
Lied 1 sê: "Ek is stukkend!"
Lied 2 sê: "Here, kyk wat het U gedoen!"
Lied 3 sê dat ons kan hoop op God, selfs in 'n hopelose situasie.
Lied 4 vertel dat die situasie op die oog af 'n krisis geword het, maar steeds is daar hoop in God.
Lied 5 sê dat ten spyte van alles, daar steeds tóg hoop is.
Die deurlopende tema van Klaagliedere is dus nie 'n weeklag oor die onreg en dinge wat skeefloop nie, maar eerder liedere wat jou wil troos deur te sê, dat al gaan dit ook hóé sleg, bly daar steeds hoop.
Die liedere is geskryf kort na die val van Jerusalem, wat in 585 vC. gebeur het.
Wie die skrywer was? In 2 Kronieke 35:25 word daar geskryf van Jeremia wat 'n treurlied of klaaglied geskryf het. Na aanleiding hiervan is daar geredeneer dat Jeremia dus Klaagliedere geskryf het. Dit is egter baie onwaarskynlik, en die liedere is moontlik eerder deur verskillende skrywers geskryf, met die verskrikking van die val van Jerusalem baie vars in hulle geheue. Sommige slim mense sê dat hierdie vyf liedere 'n liturgiese versameling is uit die oorspronklike klaagliedere wat gesing is op vasdae ter herinnering aan die val van Jerusalem.
Hoe dit ookal sy, vandag is Klaagliedere vir my en jou as gelowige 'n troos wanneer dinge dikwels baie swaar gaan, en wanneer dit lyk asof daar géén uitkoms meer is nie. Ek het my werk verloor; my man is terminaal siek; my werksomstandighede is 'n riller; wat gaan van ons land word? Gaan ons watervoorrade ooit hou? En Eskom, gaan daar more ooit nog krag wees? Ek weet nie hoe ek hierdie maand die huishuur gaan betaal nie, ensovoorts.
Klaagliedere kyk nie verby die swaarkry nie, maak dit nie af as niksbeduidend nie. Dit is 'n werklikheid waarmee ons gekonfronteer word. Maar dan kom gee die Here ons hoop, selfs dwarsdeur al hierdie bekommernisse. Hierdie hoop is gesetel in die feit dat die Here die Lewende God is. Hy is die Handelende een wat doen wat nodig is op Sy regte tyd. Hy is die Soewereine God wat vrymagtig optree, ongebonde aan enige mens.