Saturnus - Wêreldensiklopedie - Ek wil alles weet - 2020
Opmerking: kliek hier vir die Romeinse god Saturnus.
In die sonnestelsel, Saturn is die sesde planeet van die Son. Dit is 'n gasreus (ook bekend as 'n Joviese planeet, na die planeet Jupiter), die naasgrootste planeet in die sonnestelsel, na Jupiter. Saturnus het 'n prominente stelsel van ringe, wat meestal bestaan ​​uit ysdeeltjies met 'n kleiner hoeveelheid rotsagtige puin en stof. Dit is vernoem na die Romeinse god Saturnus (die Griekse ekwivalent is Kronos, vader van Zeus).1 Gegewe die unieke voorkoms met ringe, moes Saturnus sterrekundiges en ander geïnspireer het om dit as 'n miniatuur-sonnestelsel te beskou, met voorwerpe van verskillende groottes om dit.
Beste besigtiging van Saturnus
Saturn opposisies: 2001-2029.
Saturnus is sedert die prehistoriese tyd bekend. Dit is die verste van die vyf planete wat met die blote oog sigbaar is, en die ander vier is Mercurius, Venus, Mars en Jupiter. Dit was die laaste planeet wat vroeë sterrekundiges geken het totdat Uranus in 1781 ontdek is.
Vir die onbegonne oog verskyn Saturnus in die naghemel as 'n helder, geelagtige ster wat gewoonlik in grootte tussen +1 en 0. wissel. Dit neem ongeveer 29,5 jaar om 'n volledige stroombaan van die ekliptika te maak teen die agtergrondkonstellasies van die dierenriem. 'N Optiese hulpmiddel, soos groot verkyker of 'n teleskoop, wat minstens 20X vergroot, is nodig om die ringe van Saturnus vir die meeste waarnemers op te los.
Alhoewel dit die meeste van die tyd 'n lonende teiken vir waarneming is, is dit sigbaar in die lug, maar Saturnus en sy ringe word die beste gesien as die planeet by of naby opposisie is, dit wil sê wanneer dit op 180 ° verleng en dit voorkom oorkant die son in die lug. In die opposisie op 13 Januarie 2005 het Saturnus op die helderste verskyn tot 2031, meestal as gevolg van 'n gunstige oriëntasie van die ringe relatief tot die Aarde.
Saturnus is 'n skuinsvormige sferoïde, dit wil sê dat dit teen die pole en afgeplat is by die ewenaar; sy ekwatoriale en pooldiameters wissel met byna 10 persent (120.536 km teenoor 108.728 km). Dit is die resultaat van die vinnige rotasie en vloeistoftoestand. Die ander gasplanete is ook sku, maar in 'n mindere mate. Saturnus is die enigste planeet van die sonnestelsel wat minder dig is as water. Alhoewel Saturnus se kern aansienlik digter is as water, is die gemiddelde spesifieke digtheid van die planeet 0,69 as gevolg van die gasvormige atmosfeer.
Saturnus se temperatuurvrystellings. Die prominente warm plek onderaan die beeld is by die suidpool van Saturnus.
Die binneland van Saturnus is soortgelyk aan die van Jupiter, met 'n rotsagtige kern in die middel, 'n vloeibare metaalwaterstoflaag daarbo, en 'n molekulêre waterstoflaag daarbo. Spore van verskillende yste kom ook voor. Saturnus het 'n baie warm binneland en bereik 12.000 Kelvin (11.700 ° C) in die kern, en dit straal meer energie in die ruimte uit as wat dit van die Son ontvang. Die meeste ekstra energie word opgewek deur die Kelvin-Helmholtz-meganisme (stadige gravitasie-kompressie), maar dit alleen is miskien nie voldoende om die hitteproduksie van Saturnus te verklaar nie. 'N Bykomende voorgestelde meganisme waardeur Saturnus 'n bietjie van sy hitte kan opwek, is die' reën 'van druppels helium diep in die binneland van Saturnus, die heliumdruppels wat deur wrywing vrygestel word terwyl dit deur die ligter waterstof neerval.
Saturnus se atmosfeer het 'n gebande patroon soortgelyk aan die van Jupiter (in werklikheid is die nomenklatuur dieselfde), maar Saturn se bande is baie swakker en is ook baie wyer naby die ewenaar. Die wind van Saturnus is een van die vinnigste in die sonnestelsel; Voyager-data dui op die piek-oostewinde van 500 m / s (1116 mph)2. Die fyner wolkpatrone van Saturnus is eers voor die Voyager-vliegbokke waargeneem. Sedertdien het die aarde-gebaseerde teleskopie egter verbeter tot op die punt waar gereelde waarnemings gedoen kan word.
Saturnus se meestal sappige atmosfeer toon soms langlewende ovale en ander kenmerke wat op Jupiter voorkom. In 1990 het die Hubble-ruimteteleskoop 'n enorme wit wolk naby die ewenaar van Saturnus waargeneem wat nie tydens die Voyager-ontmoetings teenwoordig was nie, en in 1994 is 'n ander, kleiner storm waargeneem. Die storm in 1990 was 'n voorbeeld van 'n Groot Witvlek, 'n unieke, maar van korte duur Saturniaanse verskynsel met 'n periode van ongeveer 30 jaar.
Onlangse beelde uit die Cassini-ruimtetuig wys dat die noordelike halfrond van Saturnus van kleure verander. Dit lyk nou soos 'n helderblou, soortgelyk aan Uranus, soos gesien kan word op die foto hieronder. Hierdie blou kleur kan nie tans van die aarde af waargeneem word nie, want die ringe van Saturnus blokkeer tans die noordelike halfrond. Een teorie is dat hierdie skokkende kleurverandering die gevolg is van kouer temperature, aangesien die skaduwees wat deur Saturnus se ringe gegooi is, sonlig versper. Dit sou daartoe lei dat die geel wolke sink en die dieperblou atmosfeer van Saturnus geopenbaar word.
Visuele vergelyking van Saturnus en Aarde.
Sterrekundiges wat infrarooi beeldvorming gebruik, het getoon dat Saturnus 'n warm polêre draaikolk het en die enigste planeet in die sonnestelsel is wat daarvoor bekend is.
In die Voyager-beelde word die eerste keer 'n skynbaar permanente seskantige golfpatroon rondom die poolwervel in die atmosfeer by ongeveer 78 ° N opgemerk.34. HST-beelding van die suidpoolgebied dui op die teenwoordigheid van 'n glipstroom, maar geen sterk polêre draaikolk nie seskantige staande golf5. NASA het egter in November 2006 berig dat die Cassini-ruimtetuig 'n 'orkaanagtige' storm waargeneem het wat aan die suidpool vasgeval het met 'n duidelik omskrewe oogmuur. Hierdie waarneming is veral opvallend omdat oogwolke op geen ander planeet as die Aarde gesien is nie (insluitend 'n versuim om 'n oogmuur in die Groot Rooi Vlek van Jupiter deur die Galileo-ruimtetuig waar te neem)6.
Aangesien Saturnus nie teen 'n eenvormige snelheid op sy as draai nie, is twee rotasieperiodes daaraan toegewys (soos in Jupiter se geval): Stelsel I het 'n periode van 10 uur 14 min 00 s (844,3 ° / d) en omvat die Ekwatoriale Sone, wat strek van die noordelike rand van die Suid-Ekwatoriale Belt tot by die suidelike rand van die Noord-Ekwatoriale Belt. Aan alle ander Saturniese breedtegrade word 'n rotasietydperk van 10 uur 39 min 24 s (810,76 ° / d) toegeken, wat Stelsel II. Stelsel III, gebaseer op radio-emissies van die planeet, het dit 'n periode van 10 uur 39 minute 22.4 s (810.8 ° / d); omdat dit baie naby aan Stelsel II is, het dit dit grootliks vervang.
Terwyl Saturnus in 2004 nader gekom het, het die Cassini-ruimtetuig gevind dat die draaitydperk van Saturnus effens toegeneem het tot ongeveer 10 uur 45 m 45 s (± 36 s). 7 Die oorsaak van die verandering is onbekend; daar word egter gedink dit is te wyte aan die beweging van die radiobron na 'n ander breedtegraad binne Saturnus, met 'n ander rotasieperiode, eerder as 'n werklike verandering in Saturnus se rotasie.
Saturnus is waarskynlik die beste bekend vir sy planetêre ringe, wat dit visueel een van die merkwaardigste voorwerpe in die sonnestelsel maak.
Die ringe is die eerste keer in 1610 deur Galileo Galilei met sy teleskoop waargeneem, maar hy kon hulle nie as sodanig identifiseer nie. Hy het aan die Hertog van Toskane geskryf dat "Die planeet Saturnus nie alleen is nie, maar bestaan ​​uit drie wat byna aan mekaar raak en nooit ten opsigte van mekaar beweeg of verander nie. Hulle is gerangskik in 'n lyn parallel met die dierenriem en die die middelste een (Saturnus self) is ongeveer drie keer so groot as die systamme (die rande se rande). " Hy het ook Saturnus beskryf as 'ore'. In 1612 was die vliegtuig van die ringe direk op die aarde gerig, en dit lyk asof die ringe verdwyn het, en dan in 1613 verskyn hulle weer, wat Galileo verder verwar.
In 1655 word Christiaan Huygens die eerste persoon wat voorgestel het dat Saturnus deur 'n ring omring is. Met behulp van 'n teleskoop wat baie beter was as dié wat vir Galileo beskikbaar was, het Huygens Saturnus waargeneem en geskryf dat "Dit (Saturnus) is omring deur 'n dun, plat ring, nêrens aanraak nie, geneig tot die ekliptika." 8
In 1675 het Giovanni Domenico Cassini bepaal dat die ring van Saturnus eintlik bestaan ​​uit veelvuldige kleiner ringe met gapings tussen hulle; die grootste van hierdie leemtes is later die Cassini-afdeling genoem.
In 1859 demonstreer James Clerk Maxwell dat die ringe nie stewig kan wees nie, of dat hulle onstabiel sou word en uitmekaar sou gaan. Hy het voorgestel dat die ringe uit talle klein deeltjies bestaan ​​wat almal onafhanklik om Saturnus wentel. 9 Maxwell se teorie is in 1895 korrek bewys deur middel van spektroskopiese studies van die ringe wat deur James Keeler van Lick Observatory uitgevoer is.
Die ringe kan met behulp van 'n taamlike moderne teleskoop of met 'n goeie verkyker besigtig word. Dit strek van 6.630 km tot 120.700 km bo Saturnus se ewenaar, gemiddeld ongeveer een kilometer in dikte en bestaan ​​uit silikagesteen, ysteroksied en ysdeeltjies wat in grootte wissel van stofvlek tot die grootte van 'n klein motor. Daar is twee belangrikste teorieë rakende die oorsprong van Saturnus se ringe. Een teorie, wat oorspronklik deur Édouard Roche in die negentiende eeu voorgestel is, is dat die ringe eens 'n maan van Saturnus was waarvan die wentelbaan verval het totdat dit naby genoeg gekom het om deur getyskragte uitmekaar geruk te word (sien Roche-grens). 'N Variasie van hierdie teorie is dat die maan gedisintegreer is nadat hy deur 'n groot komeet of asteroïde geslaan is. Die tweede teorie is dat die ringe nooit deel van 'n maan was nie, maar eerder oorbly van die oorspronklike nebulêre materiaal waaruit Saturnus gevorm het. Hierdie teorie word nie vandag algemeen aanvaar nie, aangesien die ringe van Saturnus beskou word as onstabiel gedurende periodes van miljoene jare en dus van betreklik onlangse oorsprong.
Terwyl die grootste leemtes in die ringe, soos die Cassini-afdeling en die Encke-afdeling, vanaf die Aarde gesien kan word, het die Voyager-ruimtetuie ontdek dat die ringe 'n ingewikkelde struktuur van duisende dun gapings en ringlets het. Daar word vermoed dat hierdie struktuur voortvloei uit die gravitasietrekking van Saturnus se baie mane op verskillende maniere. Sommige gapings word skoongemaak deur die gang van klein maanliggaampies soos Pan, waarvan nog vele meer ontdek kan word, en sommige kringe blyk te word gehandhaaf deur die gravitasie-effekte van klein herdersatelliete soos Prometheus en Pandora. Ander gapings ontstaan ​​as gevolg van resonansies tussen die wenteltydperk van deeltjies in die kloof en dié van 'n meer massiewe maan verder buite; Mimas handhaaf die Cassini-afdeling op hierdie manier. Nog meer struktuur in die ringe bestaan ​​eintlik uit spiraalgolwe wat deur die periodes van swaar grawe opgewek word.
Data van die Cassini-ruimtesonde dui aan dat die ringe van Saturnus hul eie atmosfeer besit, onafhanklik van die planeet self. Die atmosfeer bestaan ​​uit molekulêre suurstofgas (O2) wat geproduseer word wanneer ultraviolet lig van die son die ys van die water in die ringe disintegreer. Chemiese reaksies tussen watermolekulefragmente en verdere ultravioletstimulasie skep en skiet onder andere O uit2. Volgens modelle van hierdie atmosfeer het H2 is ook teenwoordig. Die O2 en H2 atmosfeer is so yl dat as die hele atmosfeer op een of ander manier op die ringe gekondenseer sou word, dit op die maat van een atoom dik sou wees. 10 Die ringe het ook 'n soortgelyke yl OH (hidroksied) atmosfeer. Soos die O2, word hierdie atmosfeer geproduseer deur die disintegrasie van watermolekules, hoewel die disintegrasie in hierdie geval gedoen word deur energieke ione wat die watermolekules bombardeer wat deur Saturnus se maan Enceladus uitgestoot word. Hierdie atmosfeer, alhoewel dit buitengewoon yl was, is vanaf die Aarde deur die Hubble-ruimteteleskoop waargeneem. 11
Saturnus toon komplekse patrone in sy helderheid. Die meeste van die veranderlikes is te wyte aan die veranderende aspek van die ringe, en dit gaan deur twee siklusse per wentelbaan. Hierop gelê, is die veranderlikheid as gevolg van die eksentrisiteit van die planeet se wentelbaan wat veroorsaak dat die planeet helderder opposisies in die noordelike halfrond vertoon as in die suide.12
In 1980 het Voyager I 'n vliegby vervaardig van Saturnus wat wys dat die F-ring bestaan ​​uit drie smal ringe wat in 'n komplekse struktuur lyk, en die buitenste twee ringe bestaan ​​uit knoppe, kinks en knoppe wat die illusie van vlegsels, met 'n minder helder ring daarin.
Gesprekke van die ringe
Spraak in die B-ring, in 1981 deur Voyager 2 afgeneem.
Tot 1980 is die struktuur van die ringe van Saturnus uitsluitlik verklaar as die werking van gravitasiekragte. Die Voyager-ruimtetuig het radiale kenmerke in die B-ring gevind, genaamd speke, wat nie op hierdie manier verklaar kon word nie, aangesien hul volharding en rotasie om die ringe nie in ooreenstemming met die wentelmeganika was nie. Die speke verskyn donker teen die lig van die ringe en is lig as dit teen die onbeligte kant gesien word. Daar word aanvaar dat hulle aan elektromagnetiese interaksies gekoppel is, aangesien dit byna sinchronies draai met die magnetosfeer van Saturnus. Die presiese meganisme agter die speke is egter nog onbekend.
Spoke is in 2005 deur Cassini opgeneem.
Vyf en twintig jaar later het Cassini weer die speke waargeneem. Dit blyk 'n seisoenale verskynsel te wees, en verdwyn in die Saturniese midwinter / middernag en verskyn weer soos Saturnus nader aan die ewewig kom. Die speke was nie sigbaar toe Cassini vroeg in 2004 by Saturnus aangekom het nie. Sommige wetenskaplikes het bespiegel dat die speke eers weer in 2007 sigbaar sou wees, gebaseer op modelle wat probeer het om spraakvorming te beskryf. Nietemin het die Cassini-beeldspan aanhou soek na speke in beelde van die ringe, en die speke verskyn weer op beelde wat op 5 September 2005 geneem is.
Vier van die mane van Saturnus, Dione, Titan, Prometheus (rand van ringe), Telesto (bo-middel).
Saturnus het 'n groot aantal mane. Die presiese figuur is onseker, aangesien die stukke ys in Saturnus se ringe tegnies mane is, en dit is moeilik om 'n onderskeid te tref tussen 'n groot ringdeeltjie en 'n klein maan. Vanaf 2006 is altesaam 56 individuele mane geïdentifiseer, waarvan baie redelik klein is. Sewe van die mane is massief genoeg om onder hul eie gravitasie in sferoïede inmekaar te stort. Dit word vergelyk met die maan van die aarde in die onderstaande tabel. Saturnus se opmerklikste maan is Titan, die enigste maan in die sonnestelsel wat 'n digte atmosfeer het.
Die ringe van Saturnus sny oor 'n onheilspellende toneel wat regeer word deur Titan se ligende sekel- en bol-omringende waas, gebreek deur die klein maan Enceladus, waarvan die ysige strale dowwe sigbaar is aan die suidpool. Noord is bo.
Tradisioneel word die meeste van die ander mane van Saturnus vernoem na die werklike Titane van die Griekse mitologie. Dit het begin omdat John Herschel-seun van William Herschel, ontdekker van Mimas en Enceladus, voorgestel het om dit te doen in sy publikasie van 1847 Resultate van sterrekundige waarnemings aan die Kaap die Goeie Hoopomdat hulle die susters en broers van Cronos (die Griekse Saturnus) was.
Saturnus se belangrikste satelliete, in vergelyking met die maan van die aarde.
Orbitale radius (km)
Mimas maɪməs 400
(0,05% Luna) 185,000
Enceladus ɛnsɛləɾəs 500
(0,2% Luna) 238,000
Tethys tʰiθɪs 1060
(0,8% Luna) 295,000
Dione daɪəʊni 1120
(1,5% Luna) 377,000
Rhea riə 1530
Titan tʰaɪʔən 5150
Iapetus aɪæpəɾəs 1440
Verkenning van Saturnus
'N Hubble-ruimteteleskoop-beeld, wat in Oktober 1996 vasgelê is, wys Saturnus se ringe van net verby.
Pioneer 11 vliegby
Saturnus is die eerste keer in September 1979 deur Pioneer 11 besoek. Dit het binne 20 000 km van die planeet se wolkplate gevlieg. Beelde met 'n lae resolusie is verkry van die planeet en min van sy mane. Resolusie was egter nie goed genoeg om die oppervlakte-eienskappe te onderskei nie. Die ruimtetuig het ook die ringe bestudeer; onder die ontdekkings was die dun F-ring en die feit dat donker gapings in die ringe helder is as dit na die son gesien word, of met ander woorde, hulle is nie leeg van materiaal nie. Dit het ook die temperatuur van Titan gemeet.
In November 1980 het die Voyager 1-ondersoek die Saturn-stelsel besoek. Dit het die eerste hoë resolusie-beelde van die planeet, ringe en die satelliete teruggestuur. Die oppervlakkenmerke van verskillende mane is vir die eerste keer gesien. Voyager 1 het 'n noue byeenkoms van Titan uitgevoer, wat ons kennis van die atmosfeer van die maan aansienlik vergroot. Dit het egter ook bewys dat Titan se atmosfeer ondeurdringbaar is in sigbare golflengtes, sodat geen oppervlakbesonderhede gesien is nie. Die vliebyby het ook die baan van die ruimtetuig van die sonnestelsel af verander.
Byna 'n jaar later, in Augustus 1981, het Voyager 2 die studie van die Saturn-stelsel voortgesit. Meer close-up beelde van Saturnus se mane is verkry, asook bewyse van veranderinge in die atmosfeer en die ringe. Ongelukkig het die sonde se draaibare kamera-platform gedurende die vliegbyeenkoms 'n paar dae vasgehou en 'n paar beplande beelde is verlore. Die swaartekrag van Saturnus is gebruik om die baan van die ruimtetuig na Uranus te rig.
Die ondersoeke het verskeie nuwe satelliete ontdek en bevestig wat rondom of binne die planeet se ringe wentel. Hulle het ook die klein gapings van Maxwell en Keeler ontdek.
Saturnus verduister die son soos gesien vanaf Cassini.
Op 1 Julie 2004 het die Cassini-Huygens-ruimtetuig die Saturn Orbit Insertion (SOI) -maneuver uitgevoer en in 'n wentelbaan om Saturnus aangegaan. Voor die SOI het Cassini die stelsel al uitgebrei bestudeer. In Junie 2004 het hy 'n noue byeenkoms van Phoebe uitgevoer en foto's en data met 'n hoë resolusie teruggestuur.
Die wentelbaan het twee vliegtuie van die Titan voltooi voordat hy die Huygens-sonde op 25 Desember 2004 vrygestel het. Huygens het op 14 Januarie 2005 op die oppervlak van Titan neergedaal en 'n vloedgolf data gestuur tydens die atmosferiese afkoms en na die landing. Sedert 2005 het Cassini verskeie vliegvoëls van Titan en ysige satelliete gelei.
Op 10 Maart 2006 berig NASA dat die Cassini-sonde bewyse gevind het van vloeibare waterreservoirs wat in geisers op Saturnus se maan Enceladus uitbars.13.
Op 20 September 2006 het 'n sondefoto van Cassini 'n voorheen onontdekte planetêre ring onthul, buite die helderder hoofringe van Saturnus en binne die G- en E-ringe.14
Die ondersoek het nou vier nuwe satelliete ontdek en bevestig. Die primêre missie eindig in 2008, toe die ruimtetuig 74 wentelbane rondom die planeet sou voltooi het.
Saturnus in verskillende kulture
Saturnus staan ​​bekend as 'Sani' of 'Shani' in Hindoe-astrologie. Hindoes glo in die bestaan ​​van nege planete, bekend as Navagrahas. Hierdie Navagrahas is aangewakker omdat planetêre invloede die lewens van individue sou regeer. Sani, wat as 'n onaangename planeet beskryf word, word aanbid deur individue wat deur 'n moeilike lewensfase verkeer. Sani se vader is die Son-god "Surya."
Tradisionele Chinese en Japannese kulture het die planeet Saturnus aangewys as die aardster (土星). Hierdie benaming hou verband met die konsep van vyf elemente wat beskou word as die struktuur van die natuurlike wêreld.
In Hebreeus word Saturnus 'Shabbathai' genoem. Die Engel is Cassiel, sy intelligensie (of voordelige gees) is Agiel (layga), en sy gees (donkerder aspek) is Zazel (lzaz).15
In die Ottomaanse Turks en in Bahasa Maleisië (die Maleisiese taal) is die naam 'Zuhal'.
↑ Saturnus-mitologie. Ellie Crystal. Ontsluit 22 April 2008.
Summary Voyager Saturn Science-opsomming. Uitsigte op die son. Onttrek op 7 Februarie 2007.
↑ //adsabs.harvard.edu/cgi-bin/nph-bib_query?bibcode=1988Icar… 76… 335G & db_key = AST & data_type = HTML & format = 'n Seskantige funksie rondom Saturnus se Noordpool. Harvard-Smithsonian Sentrum vir Astrofisika. Ontsluit 22 April 2008.
↑ Op grond gebaseerde waarnemings van Saturnus se noordpool-SPOT en seshoek. Harvard-Smithsonian Sentrum vir Astrofisika. Ontsluit 22 April 2008.
↑ Waarnemings van die Hubble-ruimteteleskoop van die atmosferiese dinamika in die Suidpool van Saturnus vanaf 1997 tot 2002. The American Astronomical Society. Ontsluit 22 April 2008.
↑ NASA Sees in the Eye of a Monster Storm on Saturn. NASA (9 November 2006). 10 November 2006 herwin.
↑ Wetenskaplikes vind dat die rotasieperiode van Saturnus 'n legkaart is. NASA Cassini-Huygens-sending na Saturnus. Ontsluit 22 April 2008.
↑ Historiese agtergrond van Saturnus se ringe. NASA. Ontsluit 22 April 2008.
↑ James Clerk Maxwell oor die aard van Saturnus se ringe. JOC / EFR. Ontsluit 22 April 2008.
↑ Saturnusringe het 'n eie atmosfeer. BBC. Ontsluit 22 April 2008.
↑ Die Enceladus en OH Tori by Saturnus. Harvard-Smithsonian Sentrum. Ontsluit 22 April 2008.
↑ Wisselvalligheid in Saturnus. Britse astronomiese vereniging. Ontsluit 22 April 2008.
Cass Cassini van NASA ontdek potensiële vloeibare water op Enceladus. NASA. Ontsluit 22 April 2008.
↑ Nuwe ring rondom Saturnus. Onafhanklike aanlyn. Ontsluit 22 April 2008.
In die Kabbalah genoem.
Bakich, Michael E. Die planetêre handboek van Cambridge Cambridge, New York, Melbourne: Cambridge University Press, 2000. ISBN 9780521632805
Beatty, J. Kelly, et al. (Red.). Die Nuwe Sonnestelsel. 4de ed. Cambridge, New York, Melbourne: Cambridge University Press, 1999. ISBN 9780521645874
Karttunen, H., et al. Fundamentele sterrekunde. 3de uitg., Helsinki: Springer, 2000. ISBN 9783540001799
Moore, Patrick, (red.), En Mark Kidger. "Die Groot Witvlek van Saturnus in 1990," Die Jaarboek van die sterrekunde van 1993. 176-215. New York: W.W. Norton & Company, 1992.
Die son · Kwik · Venus · Aarde · Mars · Ceres · Jupiter · Saturn · Uranus · Neptunus · Pluto · Eris
Planete · Dwergplanete · Mane: Terran · Martiaan · Asteroïed · Joviaans · Saturnus · Uranies · Neptuniaans · Plutonies · Eridian
SSSB's: Meteoroïede · Asteroïdes (Asteroïedgordel) · Centaurs · TNO's (Kuiper-gordel / verspreide skyf) · Komete (Oort-wolk)
Kyk ook na astronomiese voorwerpe en die lys van die sonnestelsel volgens voorwerpe, gesorteer volgens straal of massa.