Nuuskommentaar: Gaan Zuma dié keer oorleef?Pres. Jacob Zuma. Foto: Kopano Tlape/GCIS Opsomming Gaan diegene in die ANC se NUK wat die land se belange bo dié van pres. Jacob Zuma stel die naweek die knoop deurgehak kry en met ’n mosie van wantroue van hom ontslae raak, of gaan Zuma se vermoë tot middernagtelike wraak (al breek dit die land) weer eens ’n stokkie hiervoor steek? Gaan pres. Jacob Zuma ’n verwagte mosie van wantroue oorleef as die Nasionale Uitvoerende Komitee van die ANC die naweek in Centurion byeenkom? Die kanse lyk goed dat die kwessie ten minste bespreek gaan word, al ontken Zizi Kodwa, die ANC se woordvoerder, dit. ’n Vorige probeerslag in November verlede jaar het onverwags gekom toe Derek Hanekom so ’n mosie ingestel, en onverwags baie steun ontvang het. Die mosie het uiteindelik Hanekom sy plek in die kabinet gekos. Dié keer lyk kanse beter dat Zuma die trekpas as ANC-president kan kry, hoewel ontleders steeds meen dis onwaarskynlik. ’n Gevoel binne die ANC dat nog net die hond se stert oorgesteek moet word voor Zuma in elk geval vervang sal word, weeg op teen die ongemaklike wete dat die ANC, vir elke dag wat verbygaan met Zuma in die amp, steun verloor. Hierdie wete word versterk deur die gevaar van ’n yslike verleentheid sou die konstitusionele hof die UDM en vennote gelyk gee, en gelas dat die komende mosie van wantroue teen Zuma in die parlement per geheime stem moet plaasvind. Verskeie senior joernaliste en ontleders sê meer as een ANC-LP het laat blyk dat hy of sy teen Zuma gaan stem, veral as dit per geheime stemming plaasvind. Die ANC se groot alliansievennoot, Cosatu, het pas nog sout in die wonde gesmeer deur te verklaar dat Zuma nie meer toegelaat sal word om vergaderings van die vakbondfederasie toe te spreek nie. Dit volg nadat verskeie vakbonde gevra het dat Zuma nie toegelaat moet word om Cosatu se hooffunksie vir Meidag in Bloemfontein toe te spreek nie. Dit sou in pas wees met Cosatu (en die ander alliansievennoot, die SAKP) se oproepe dat Zuma as president van die land en die ANC verwyder moet word. Zuma het egter vol grappies opgedaag, maar is so uitgejou dat hy en sy kavalkade van 12 voertuie die terrein druipstert moes verlaat. Nou is Zuma amptelik in die alliansieverband geïsoleer. Die ANC het weerbarstig reageer deur Cosatu daarvan te beskuldig dat dit die media inspan om boodskappe aan die ANC te kommunikeer, en dat geen amptelike skrywe (nog) in dié verband ontvang is nie. Die desperate vlieëvangery kan Zuma se beeld net verder skaad. Dit is duidelik dat die ANC die skade oor die wyse waarop Zuma vir die vorige minister van finansies, Pravin Gordhan, afgedank het en veral die gevolglike rommelstatus by twee graderingsagentskappe vreeslik ter harte neem. Enorme hoeveelhede energie (en hulpbronne) word ingesit om die agentskappe te bearbei, en veral Moody’s wat nog oor die land se gradering moet beslis, word gepamperlang. Terselfdertyd het die wete by ANC-ringkoppe posgevat dat die land nie net by graderingsagentskappe nie, maar ook by beleggers, met ’n blok aan die been wegspring solank Zuma die president is. Voorts maak Zuma van die ANC ’n slaansak by die opposisiepartye, die binnelandse en buitelandse media. Zuma se beeld en optrede is ook besig om sy gewese vrou, dr. Nkosazana Dlamini-Zuma, se veldtog om volgende president (eers van net die ANC) te word sleg in die wiele te ry. Dit, terwyl hy haar openlik steun. Die interessantheid is egter nou dat die ANC met ’n duidelik groeiende stel vyfdekolonners te make het. Dit lyk of Gordhan, nou net ’n gewone LP, dalk op die voorpunt hiervan kan ontwikkel. Sy bydrae voor die parlementêre komitee wat na die Eskom-debakel kyk, het ten minste by die beste opposisiepogings kers vasgehou. Hy het statuur en enorme binnekennis, en Zuma het hom verneder deur die inhoud van ’n bedenklike “intelligensieverslag” aan hom te probeer laat kleef. Nog een van die ANC-LP’s op wie die oog gerig kan word, is dr. Makhosi Busisiwe Khoza, wat nie net besonder knap is nie, maar tydens die SAUK-debakel sterk na vore getree het en min ontsag vir Zuma se patronate getoon het. Die ANC-jeugliga (wat Zuma ondersteun) het haar adres (waar ook haar kinders woon) op sosiale media geplaas. Dit is moeilik om enige ander motief as intimidasie daaragter te lees. Die outomatiese beskerming en isolasie teen opposisie-aanslae waarop Zuma in die verlede in die ANC se parlementêre koukus en enkele klein surrogaatpartye kon reken, is nou erg geërodeer. Met die byna daaglikse onthullings oor hoe ver die staatskaping reeds gevorder het, is dit nie onverwags nie dat talle ANC-LP’s voel hulle is op die hoogste vlak verraai.