Landbou-sukses se pad | TLU SA
Bennie van Zyl, TLU SA Hoofbestuurder
Suksesvolle landbou is waar 'n boer 'n verskeidenheid aspekte suksesvol by mekaar moet bring en winsgewend bedryf ten einde volhoubaarheid te verseker.
Die produksieproses behels tradisioneel om die vier produksiefaktore – ondernemer, grondstowwe, kapitaal, arbeid – bymekaar te bring en te bestuur tot sukses naamlik om wins te kan maak. Met die tegnologiese en meganisasie ontwikkeling die laaste aantal jare maak dit sin om dit as 'n vyfde produksiefaktor by te voeg.
Die entrepreneur of ondernemer (boer) is die faktor wat die inisiatief neem, sowel as die risiko dra en die ander faktore bymekaar voeg ten einde om op 'n deurlopende wyse dit tot wins te bestuur. Die arbeidsfaktor behoort kennis te neem dat tegnologie en meganisasie se rol al hoe groter word en dat dit in baie gevalle reeds, maar in die toekoms al hoe meer, die arbeidsfaktor kan en gaan vervang.
Wins plaas 'n ondernemer in die posisie om meer kapitaal beskikbaar te hê ten einde die noodsaaklike verbetering en ontwikkeling te kan doen om kompeterend te bly deur die jongste verbeterde tegnieke te implementeer. Hierdie proses is van toepassing op enige onderneming en sal die wyse hoe die ondernemer die regte bestuursbesluite neem, die risiko's reg bestuur en verskans bepalend wees vir sukses. Hierdie is terloops die proses hoe welvaart geskep word. Welvaart is ongelukkig nie iets wat reeds bestaan soos sommige mense reken nie en dat ons dit net moet verdeel en dan kan almal lekker leef op die "vette van die land" nie.
Die markkragte is die meganisme wat hierdie proses evalueer en indien die ekonomiese spel korrek "gespeel" word, het die ondernemer weer die geleentheid om te kan voortgaan. So-nie sal die mark jou afgooi.
In die landbou-omgewing is hierdie proses egter nie so eenvoudig nie soos byvoorbeeld in 'n fabriek of 'n besigheid wat dienste lewer waar 'n winsmarge gemakliker gevoeg kan word by die kostes. Die veranderlikes waaronder 'n landbou produksie-eenheid gebuk gaan maak landbou baie meer kompleks.
Die uitdrukking van dit vat 'n man op 'n perd om in die landbou-omgewing sukses te bereik, is gewis op elke boer van toepassing. Die boer op die plaas is in die eerste plek 'n prysnemer ten opsigte van die produkte gelewer en word daar in baie gevalle pryse vasgestel as gevolg van internasionale markte en invloede. Buiten dit gaan die boere gebuk onder 'n baie onseker beleidsomgewing met 'n regering wat volhard met beleide van byvoorbeeld onteiening sonder vergoeding, arbeidswetgewing wat geensins arbeidsindiensneming aanmoedig met 'n onaanvaarbare hoë werkloosheidsyfer wat jaarliks styg, buitengewone hoë landelike veiligheidsprobleme en 'n grondoordrag beleid waar daar volgens sy eie erkenning ongeveer 95% van die oorgedraagde grond uit produksie gegaan het. Voeg daarby 'n endemiese korrupsie-kultuur en kaderontplooiing wat die stelsels waarvan alle rolspelers afhanklik is om effektiewe besigheid te kan doen, grootliks oneffektief gemaak het, dan raak die uitdagings amper te groot. Dan ook die wete dat Suid-Afrika op die internasionale arena beskou word as 'n marginale landbouland gegewe ons klimatologiese uitdagings. Al hierdie aspekte inaggenome, is Suid-Afrika steeds 'n netto uitvoerland van voedsel wat opsigself 'n besondere prestasie vir die boere is.
'n Belangrike aspek wat nie buite die oog verloor moet word nie, is dat die kommersiële produsente van enige land inderdaad die grootste bate is waaroor die land beskik. Sonder kos op die tafel is daar nie een van die ander ekonomiese aktiwiteite wat volhoubaar kan voortgaan nie. Enige regering wat die belange van die land voorop stel sal uit sy pad gaan om hierdie groep mense te koester en seker te maak dat hulle in produksie bly. Ongelukkig skep die ANC-regering se beleid te veel onsekerhede en is die beleggings wat in landbou ingaan nie naastenby voldoende nie.
Vandag kan die grootste deel van die boer se probleme teruggeneem word na die resultate van 'n onrealistiese en ongunstige beleidsomgewing. Buiten klimatologiese uitdagings is die ander onsekerhede baie keer die gevolge van beleid. Swak infrastruktuur, onnodige rompslomp by staatsinstellings en swak dienslewering, ongunstige veiligheidsomstandighede met in baie gevalle 'n afwesige of swak opgeleide of toegeruste SAPD-diens waarvan daar ongelukkig net teveel korrupsie ook by betrokke is, maak die SAPD nie noodwendig die vriend van die publiek nie. Al hierdie dinge veroorsaak dat die boere 'n kollektiewe bedingingsvermoë, veral op grondvlak, daar moet stel om gesamentlik die sake te kan aanspreek.
Die grondvlak-struktuur naamlik die Boerevereniging of Boere-unie is die krag van georganiseerde landbou en behoort elke boer van die gemeenskap daar in te skakel. Dit is belangrik vir enige boer dat die buurman ook suksesvol sal wees en daarom moet alles moontlik gedoen word om boere in produksie te hou. 'n Buurman se grond wat uit produksie gaan om welke rede ook al skep onmiddellik 'n probleem vir die gemeenskap.
Die kollektiewe eienskappe waaroor 'n boer moet beskik is dinge soos 'n verantwoordelikheidsaanvaarding, toekomsgerigtheid, sin vir dringendheid, honger vir kennis en passie vir die boerdery. Die ingesteldheid van 'n boer is seker een van die belangrikste aspekte wat bepalend inspeel op sukses al dan nie. Ondervinding wat oor geslagte opgebou is op 'n plaas is van groot belang, maar is die kennis wat benodig word grootliks beskikbaar en kan dit van verskeie plekke verkry word. Hierdie aspekte is alles dinge wat duidelik wys dat ons van 'n besondere tipe mens praat. Die grootste krag wat vanuit 'n boer kom, is juis sy geloofsbegronding met die besef dat ons daagliks geseën word uit genade alleen.
Die sukses van landbou op hierdie stadium hang gewis nie af van die regering se rol nie, maar eerder van dit wat landbou kollektief regkry ten spyte van die regering se rol wat ongelukkig nie altyd konstruktief is en toelaat dat die markkragte sy rol so goed as moontlik kan speel nie. Sukses is om maksimum wins te bereik. Mag elke boer daardie strewe in al hul besluitneming en uitvoering daarvan nastreef.