PressReader - Beeld: 2020-05-23 - As NDZ haar sin kry:
As NDZ haar sin kry:
‘Ro­ker, waar is jou kwi­tan­sie?’
Beeld - 2020-05-23 - Voorblad - Ver­slag­span – Jana Marx, Wil­li­am Hor­ne, Fran­cois­ Wil­li­ams­ en L­le­wel­lyn P­rin­ce
Dr. N­ko­sa­za­na Dla­mi­niZu­ma wil hê dat die na­si­o­na­le be­vels­raad die ver­bod op si­ga­ret­te en drank nog op vlak 3 en 2 van die na­si­o­na­le staat van in­per­king be­hou.
Boon­op sê B­he­ki Ce­le, mi­nis­ter van po­li­sie, men­se wat in die o­pen­baar rook, gaan voort­aan ge­vra word om ’n kwi­tan­sie te wys om te be­wys dat hul­le hul rook­goed wet­tig ge­koop het.
Dla­mi­ni-Zu­ma, mi­nis­ter van sa­me­wer­ken­de re­ge­ring en tra­di­si­o­ne­le sa­ke en pro­mi­nen­te lid van die be­vels­raad, het van­dees­week aan die raad ge­sê die ver­koop van drank en ta­bak­pro­duk­te moet nog ver­bied word tot­dat die land na vlak 1 be­weeg het.
Dla­mi­ni-Zu­ma het a­ka­de­mie­se stu­dies aan­ge­haal dat die ge­sond­heids­ri­si­ko nog te groot is om ta­bak­ver­ko­pe op vlak 3 toe te laat, be­rig News24 op grond van be­trou­ba­re in­lig­ting.
Sou haar aan­be­ve­ling aan­vaar word, sal dit be­te­ken dat ro­kers steeds hul sak sal moet skud en vir nog ’n paar maan­de tot selfs R20 per si­ga­ret of R200 (of meer) vir ’n pak­kie van 20 si­ga­ret­te te be­taal.
Re­ge­rings­woord­voer­ders het gis­ter erg wal ge­gooi oor dié be­rig­te.
Dr. Aa­ron Mot­so­a­le­di, mi­nis­ter van bin­ne­land­se sa­ke en ’n vo­ri­ge mi­nis­ter van ge­sond­heid, steun glo Dla­mi­ni-Zu­ma se voor­stel. Dr. Z­we­li Mk­hi­ze, mi­nis­ter van ge­sond­heid, steun nié die voor­stel nie.
Vroe­ër is be­rig dat die re­ge­ring wel van plan is om die ver­ko­pe van ta­bak­pro­duk­te on­der vlak 3 toe te laat.
Die kwes­sie is glo wyd ge­de­bat­teer, maar ’n fi­na­le be­sluit is nog nie ge­neem nie, het die bron aan News24 ge­sê.
Mlun­gi­si Mts­ha­li, woord­voer­der van die de­par­te­ment van sa­me­wer­ken­de re­ge­ring en tra­di­si­o­ne­le sa­ke, sê hy het nog niks ge­hoor van die “ge­rug­te” nie.
Sid­well Me­du­pe, woord­voer­der van die de­par­te­ment van han­del, ny­wer­heid en me­de­din­ging, sê dit is be­ter om te wag dat die amp­te­li­ke aan­kon­di­ging ge­doen word. Die be­vels­raad ver­ga­der weer Dins­dag.
Si­nenhlanhla Mn­gu­ni, voor­sit­ter van Fi­ta, die or­ga­ni­sa­sie van on­af­hank­li­ke ta­bak­pro­du­sen­te, sê baie le­de van die be­vels­raad steun die op­hef­fing van die ver­bod op ta­bak­han­del.
Fi­ta het ’n hof­be­vel teen die re­ge­ring wat hom ver­plig om teen Dins­dag die no­tu­les o­pen­baar te maak en re­des te ver­skaf vir die om­stre­de be­sluit om ta­bak­ver­ko­pe ook on­der vlak 4 te ver­bied, al het pres. Cy­ril Ra­map­ho­sa vroe­ër aan­ge­dui die ver­bod sou op­ge­hef word.
Le­on Louw, uit­voe­ren­de hoof van die Vry­e­mark­stig­ting, waar­sku dit al­les be­te­ken net dat ro­kers nog maan­de lank bui­ten­spo­ri­ge pry­se vir si­ga­ret­te op die on­wet­ti­ge mark sal moet be­taal.
Louw sê daar is geen be­we­se ge­sond­heids­ver­band tus­sen rook en Co­vid-19 nie.
“Waar­om ver­bied hul­le nie ook sui­ker nie, want stu­dies van C­hi­ne­se Co­vid-19-pa­si­ën­te het ge­wys die sterf­te­koers is drie keer so­veel in pa­si­ën­te met di­a­be­tes? Soos ge­woon­lik met af­ge­ram­mel­de en swak uit­ge­dink­te re­gu­la­sies is die wet van on­be­doel­de ge­vol­ge aan die werk.
“Teen ein­de A­pril het die na­si­o­na­le te­sou­rie al meer as R300 mil­joen aan ak­syns op ta­bak­pro­duk­te verloor en het die on­wet­ti­ge han­de­laars die mark op ’n skink­bord ge­kry.
“Hul­le vra bui­ten­spo­ri­ge pry­se en men­se het nie op­hou rook nie. Die re­ge­ring het oor­nag 11 mil­joen ro­kers in mis­da­di­gers om­skep.”
Die stryd teen on­wet­ti­ge ta­bak­han­del is ver­lo­re en die toe­koms lyk droe­wig vir die wet­ti­ge ta­bak­be­dryf, in­slui­tend in­for­me­le han­de­laars en klein win­kels wat op ta­bak­ver­ko­pe staat­maak om te oor­leef, sê Louw.
Dr. N­ko­sa­za­na Dla­mi­ni-Zu­ma, mi­nis­ter van sa­me­wer­ken­de re­ge­ring en tra­di­si­o­ne­le sa­ke.