PressReader - Landbouweekblad: 2018-10-12 - ‘My glas is half­vol’
‘My glas is half­vol’
Sy het nie matriek ge­slaag nie, maar is een van die ryk­ste vroue in En­ge­land. Me. Pen­ny S­tree­ter, ei­e­naar van die Ben­gu­e­la Co­vewyn­ma­ke­ry en En­gel­se en­tre­pre­neur, kén van har­de be­ne kou. Daar­om deins sy nie te­rug vir die pro­ble­me in die wyn­be­dryf nie.
Sy is nog net 4½ jaar in die wyn­be­dryf. S­plin­ter­nuut in die boer­de­ry, kan jy maar sê. Maar Pen­ny S­tree­ter moes vin­nig ’n plan maak om ’n han­dels­merk van nuuts af op te bou en haar wyn­han­dels­mer­ke op die voor­grond te plaas in ’n be­dryf waar daar nie ’n te­kort aan me­de­din­ging is nie.
Dis eg­ter nie die eer­ste keer dat sy ver­plig was om ’n nu­we be­dryf deeg­lik te leer ken nie. Sy’s ook nie ’n nu­we­ling as dit kom by be­nar­de si­tu­a­sies om­keer tot iets wins­ge­wends nie.
“My suk­ses in die wyn­be­dryf sou ui­t­ein­de­lik daar­van af­hang of ek op­ti­mis­ties ge­noeg kon wees om dit te maak of nie,” het Pen­ny ty­dens die Wi­neLand A­dams & A­dams­se­mi­naar in Groot Dra­ken­stein ge­sê.
Dit was haar man, Nick Rea, se pas­sie vir bo­te wat haar in die wyn­be­dryf laat be­land het. Wal­ker­baai by Her­ma­nus is e­ni­ge boot­gees­drif­ti­ge se droom, maar op die­self­de dag dat die eg­paar oor­drag ge­neem het van die he­re­huis wat hul­le op die Ben­gu­e­la Co­ve-land­goed ge­koop het, is die ont­wik­ke­laar oor­le­de.
“Daar sit ons met ’n groot huis op ’n land­goed wat in die moei­lik­heid is. Dit het om­trent twee, drie jaar aan­ge­hou tot ons in 2013 die land­goed by die ont­wik­ke­laar se we­du­wee ge­koop het. Toe sit ons met ’n ei­en­doms­ont­wik­ke­ling en ’n bie­tjie win­gerd – tot ons ag­ter­ge­kom het ons het eint­lik re­de­lik baie win­gerd!”
GEEN MATRIEK NIE
Pen­ny (51) kon nie al­tyd din­ge doen soos he­re­hui­se of land­goe­de­re koop nie. Haar le­we is ’n reg­te Aspoes­ter­tjie-ver­haal. Rags
to ri­ches, soos die En­gels­man sou sê. Sy is ge­bo­re in die des­tyd­se R­ho­de­sië, waar sy i­dil­lie­se kin­der­ja­re deur­ge­bring het tot in 1979, toe haar fa­mi­lie, nes baie an­der, Zim­bab­we moes ver­laat. Die gesin van ses het net $1 000 ge­had en is Lon­den toe.
Haar ou­ers se hu­we­lik kon nie die be­roe­ring oor­leef nie en hul­le is kort daar­na ge­skei. Pen­ny se pa, die skry­wer Peter Stiff, is te­rug Jo­han­nes­burg toe.
“Ek was se­ker om­trent 11 of 12 jaar oud en moes in ’n B­rit­se skool pro­beer aan­pas. Ons het nie in ge­goe­de buur­te ge­woon nie, en om­dat ek van A­fri­ka was, het die kinders my van die bus af ge­jaag en ’n ras­sis ge­noem. Dit was ’n baie taw­we tyd, en ek was net ’n kind,” onthou sy.
As tie­ner het sy be­sluit om by haar pa in Jo­han­nes­burg te woon, waar sy by die Ho­ër­skool Al­ber­ton in­ge­skryf is. Gou het sy be­sef sy pas ook nie in die streng Suid-Afrikaanse sko­le­stel­sel in nie.
“Ek was te kos­mo­po­li­ties en ’n re­bel. In graad 10 het ek die skool ver­laat en te­rug­ge­gaan En­ge­land toe. Sonder matriek of e­ni­ge for­me­le op­lei­ding, maar ek was so vry soos ’n vo­ël en kon werk en doen wat ek wou.”
Sy’t haar hand aan ver­skeie din­ge ge­waag – van ’n in­tern by ’n ver­se­ke­rings­maat­skap­py tot ’n skoon­heids­te­ra­peut.
HAWELOOS EN BAN­KROT
“My le­we het be­gin toe ek by ’n per­so­neel­wer­wings­a­gent­skap in­stap en hul­le toe­val­lig ie­mand soek om by hul­le te be­gin werk. Die trap­meu­le vir die vol­gen­de twin­tig jaar van my le­we het be­gin. Ek was baie goed met per­so­neel­wer­wing, want ek het ’n in­tu­ï­tie­we aan­voe­ling ge­had om mense by­me­kaar te bring. Maar ek het té goed ge­vaar en te veel kom­mis­sie ver­dien. So­veel dat my baas my af­ge­dank het om­dat hy ie­mand goed­ko­per kon kry om die werk te doen.”
Om­dat sy so goed by die a­gent­skap ge­vaar het, het sy ge­glo sy kan haar eie on­der­ne­ming be­gin. Saam met haar ma en ’n kol­le­ga het hul­le geld by ban­ke en fa­mi­lie ge­leen en kort voor die in­een­stor­ting van die ei­en­doms­mark in 1989 hul eie a­gent­skap ge­o­pen.
“Toe wil nie­mand mense in diens neem nie en ons speel ban­krot. Dit was ’n af­grys­li­ke tyd. Daar was skuld­ei­sers, my kar is te­rug­ge­vat en ek het twee kinders ge­had.”
Sy en haar eks­man het toe op­ge­pak om in haar sus­ter se re­stau­rant in Al­ber­ton te gaan werk.
“Dit was 1992 en 1993; ’n skrik­wek­ken­de tyd in Jo­han­nes­burg. My jong­ste dog­ter het siek ge­raak, ek was weer swan­ger, my hu­we­lik het in duie ge­stort en my man het ver­dwyn. Ek het niks ge­had nie, maar het be­sluit ons moet te­rug­gaan En­ge­land toe, waar ons in ’n huis vir ha­we­lo­ses moes woon. Al wat ek ge­had het, was ’n deck chair. Dis al.”
Haar pa het haar ge­leer niks sal ooit vir haar op ’n skink­bord aan­ge­bied word nie. Sy moes haar bou­de lig en hard werk as sy iets wou be­reik.
“Ek het be­sef nie­mand gaan my help nie en ek sal ver­ant­woor­de­lik­heid moet neem vir my si­tu­a­sie. Met niks geld nie en ook nie ’n kre­diet­gra­de­ring nie, het ek my ma wéér oor­tuig om ’n be­sig­heid te be­gin. ’n Suid-Afrikaanse skool­vriend het vir ons ’n hoe­kie van sy be­sig­heid in Lon­den ge­leen van waar af ons kon werk. Om­dat ons niks geld ge­had
‘In 2006 het ek my OBE van ko­nin­gin E­li­za­beth II ge­kry. As ’n mei­sie van Al­ber­ton, sonder matriek, dit kan reg­kry, kan e­nig­ie­mand dit doen.”
het nie, het ons oor na­we­ke kin­der­ver­maak ge­doen. Ons het elke Sa­ter­dag en Son­dag by kin­der­dis­ko’s ge­werk en die geld in ons be­sig­heid ge­steek. Dit was ’n in­te­res­san­te si­tu­a­sie, maar dit het vir ons ge­werk. Ons was be­reid om e­nig­iets te doen.”
‘BO SAAM MET RI­CHARD BRANSON’
Toe boor sy ’n aar raak wat haar toe­koms nu­we k­leur gee. Pen­ny het be­sef daar is ’n be­hoef­te aan 24/7-wer­wings­diens­te vir ge­sond­heids­or­gen ver­pleeg­per­so­neel.
“Nie­mand het so ’n diens ver­skaf nie, ons me­de­din­gers het van ne­ge tot vyf ge­werk. Ons raak toe 24/7. Van­dag is elke lie­we ge­sond­heid­sorg-wer­wings­maat­skap­py in B­rit­tan­je 24/7, maar ons was ge­luk­kig ge­noeg om eer­ste te wees.”
As ’n klein be­sig­heid moes Pen­ny die kers aan twee kan­te brand.
“Ek moes heel­nag deur werk; ons kon nooit af­ska­kel nie. Ek moes die beeld voor­hou dat ons in ’n kan­toor werk, nie dat ek eint­lik in my bed sit of my kinders vas­hou nie.”
Pen­ny het haar vin­gers stom­pies ge­werk en haar be­sig­heid, Am­bi­ti­on 24, het be­gin groei. “Op ’n dag kry ek ’n op­roep van die Sun­day
Ti­mes en hul­le vra of ek be­sef my on­der­ne­ming is die snel­groei­end­ste maat­skap­py in B­rit­tan­je. Ons was daar bo, saam met ou­ens soos Ri­chard Branson. Dit was on­ge­loof­lik, reg­tig ’n groot oom­blik vir ons al­mal, maar ons wou nie op­hou werk, ons oog van die bal af­haal en ons suk­ses te veel ge­niet nie.”
In Fe­bru­a­rie 2004 was sy en Nick in Suid-A­fri­ka.
“Ons sit daar op Blou­berg­strand en dis een van daar­die per­fek­te oom­blik­ke met die sons­on­der­gang, die uit­sig oor Ta­fel­berg, ’n glas wyn in die hand . . . en ek en Nick sê vir me­kaar, stel jou voor ons kan Lon­den los en die on­der­ne­ming van Kaap­stad af be­dryf.”
Twee maan­de la­ter was hul­le te­rug in die land om die moont­lik­heid te on­der­soek. Op 1 Au­gus­tus het hul­le ’n ge­bou ge­koop en op 1 Ok­to­ber het hul­le van daar af be­gin sa­ke doen.
“Aan­vank­lik het ons be­sig­heid ge­duik, maar dit het met­ter­tyd weer be­gin op­tel. Ui­t­ein­de­lik het dit ons ook ’n doel­tref­fen­de en u­nie­ke per­spek­tief ge­gee wat ons me­de­din­gers nie ge­had het nie.”
Haar sakeryk be­staan uit ’n groot klomp han­dels­mer­ke – sy glo daar­aan om met haar­self mee te ding. Pen­ny be­stuur steeds al die on­der­ne­mings en werk elke uur wat sy kan.
“In 2006 het ek die eer­be­wys Of­fi­cer of the Most Ex­cel­lent Or­der of the B­ri­tish Em­pi­re (OBE) van ko­nin­gin E­li­za­beth II ge­kry. Dit was ’n trot­se oom­blik, want dit het be­wys as ’n mei­sie van Al­ber­ton dit sonder matriek kon reg­kry, kan e­nig­ie­mand dit doen.”
PI­NO­TA­GE IN B­RIT­TAN­JE
Maar wat het ver­ple­ging met wyn te doen? “Die twee kan nie ver­der van me­kaar
ver­wy­der wees nie! Toe ons Ben­gu­e­la Co­ve ge­koop het, het ons reg­tig niks ge­weet van die wyn­be­dryf nie. Ons het ’n klomp ken­ners geraadpleeg en al­mal het ons aan­ge­raai om die drui­we te ver­koop. Ek het nie van die i­dee ge­hou nie en teen al­mal se raad in, het ek ge­sê ons gaan wyn maak. Toe sê al­mal vir my ek sal ’n ver­koop­stra­te­gie moet hê as ek so­veel wyn wil maak. Ek het nie een ge­had nie.”
In daar­die sta­di­um het die ge­rie­we op Ben­gu­e­la Co­ve nie juis be­soe­kers ge­lok nie. Om die han­dels­merk uit te bou, het sy die La­ke­si­de Lod­ge & Spa op Sed­ge­field ge­koop en die Ben­gu­e­la Bras­se­rie in die ho­tel be­gin om bloot­stel­ling aan Ben­gu­e­la Co­ve te gee. La­ter het hul­le ’n re­stau­rant op So­mer­set-Wes ge­o­pen (Ben­gu­e­la on Main, wat nou be­kend staan as Nom Nom) om hul wy­ne te ver­koop.
“Dit was my ver­koop­stra­te­gie, al het my fi­nan­si­ë­le di­rek­teur ge­dink ek is mal.”
Toe B­rit­se von­kel­wyn be­gin op­slae maak het, het Pen­ny wyn­pla­se in En­ge­land gaan be­soek. “Ver­ge­le­ke met wat die SuidA­fri­kaan­se wyn­be­dryf en toe­ris­me bied, was dit ’n baie sleg­te er­va­ring. Ek het be­gin won­der . . . wat as ons ’n proe­sen­trum in En­ge­land o­pen, dan kan mense mos ons Ben­gu­e­la-wyn daar koop.”
In 2016 het sy Man­nings He­ath, ’n baie ou gholf­baan in Sus­sex, ge­koop en so­wat 24 ha von­kel­wyn­kul­ti­vars aan­ge­plant. Man­nings He­ath het die eer­ste gholf-en-wyn­land­goed in B­rit­tan­je ge­word. Sy het ook ’n Ben­gu­e­la Bras­se­rie daar ge­o­pen en Ben­gu­e­la Co­vewy­ne daar ver­koop.
“Dit was reg­tig ’n goeie be­sluit, want dit het be­wus­ma­king geskep on­der be­soe­kers. ’n Mens be­sef nie hoe­veel toe­ris­te be­weeg tus­sen die Kaap en B­rit­tan­je nie.”
Kort daar­na het sy op die in­ge­wing van die oom­blik by ’n ‘‘te koop’’-bord­jie na­by Man­nings He­ath stil­ge­hou.
“Ek het die on­ge­loof­lik­ste land­goed, Le­o­nards­lee La­kes & Gar­dens, daar aan­ge­tref. Dit da­teer te­rug tot die 18de eeu en spog met een van die vyf mooi­ste tui­ne in En­ge­land. Ons het dit ver­le­de jaar ge­koop en is be­sig om die ei­en­dom op te knap. Toe die plek tien jaar ge­le­de toe­ge­maak het, het die tui­ne 50 000 be­soe­kers van reg oor die wêreld ge­lok, ons ver­wag om vol­gen­de jaar meer as 500 000 be­soe­kers te verwelkom. As elk­een van hul­le een bot­tel Ben­gu­e­la Co­ve-wyn saam met hul­le vat, is ons daar . . .”
Sy het ook win­gerd op Le­o­nards­lee laat aan­plant – on­der meer die eer­ste Pi­no­ta­ge in B­rit­tan­je. “Ek is bly om te sê dit flo­reer.” Ja, er­ken sy, sy het heel­te­mal te veel af­ge­byt toe sy des­tyds die wyn­be­dryf be­tree het. Baie meer as wat sy kon kou. Maar sy doen dit nie al­leen nie.
“Ek moes ’n baie sterk s­pan rond­om my bou so­dat ons al ons doel­wit­te kon be­reik. Ons was ge­luk­kig om vir Johan Fou­rie as wyn­ma­ker te kon aan­stel; hy ge­niet dit ook om op twee vas­te­lan­de te werk.
“Die wyn­be­dryf is kom­pleks; daar is baie din­ge wat teen jou kan werk, soos die po­li­tie­ke si­tu­a­sie, toe­ris­me, die droog­te. Jy moet die he­le tyd op jou to­ne wees. Dis moei­lik om nie swart­gal­lig te raak nie, maar ek kan net oor­leef deur hoop­vol te wees.”
As sy moet saam­vat hoe ’n mei­sie sonder matriek een van die ryk­ste vroue in En­ge­land ge­word het?
“Stel doel­wit­te, be­reik dit. Skep net­wer­ke en praat met mense; jy het niks om te ver­loor nie. Wees op­ti­mis­ties.
“Die sa­ke­wê­reld is moei­lik, doen al­les wat jy kan om te groei. Dit gaan nooit maklik wees nie; daar­om moet jy elke dag ver­nu­wend wees. En jy moet heel­te­mal toe­ge­wyd wees aan wat jy doen. Jy kan nie net daar­in be­lang stel nie, jy moet dit eet, slaap, drink . . . dag in en dag uit.”
Ben­gu­e­la Co­ve het ver­le­de jaar ’n mo­der­ne kel­der, re­stau­rant, proe­lo­kaal, kin­der­ge­rie­we, ge­skenk­win­kel en kon­fe­ren­sie­sen­trum ge­o­pen. Pen­ny glo daar­aan dat Ben­gu­e­la Co­ve iets vir al­mal moet bied.
Pen­ny S­tree­ter se aan­gry­pen­de le­wens­ver­haal klink soos ’n mo­der­ne Aspoes­ter­tjie-s­to­rie.
Ben­gu­e­la Co­ve het uit­son­der­li­ke ter­roir, waar Johan Fou­rie uit­ste­ken­de wy­ne maak.
Man­nings He­ath, En­ge­land se eer­ste gholf-en-wyn­land­goed.
FOTO: PETER TRIMMING / LE­O­NARDS­LEE GAR­DENS, SUS­SEX
Le­o­nards­lee se man­ji­fie­ke tui­ne. Daar is ook on­langs ‘n Pi­no­ta­ge-win­gerd – die eer­ste in B­rit­tan­je – aan­ge­plant.