Sowat R1 miljard aan Oos-Kaap-munisipaliteite verskuldig(Foto: Maroela Media) Provinsiale departemente vererger die finansiële volhoubaarheid van reeds wankelende Oos-Kaapse munisipaliteite deur hul versuim om byna R1 miljard se agterstallige skuld vir dienste gelewer te betaal. “In ŉ tyd waar ons ŉ ekonomiese krisis beleef en lewenskoste toeneem is dit uiters onverantwoordelik van provinsiale departemente om van die plaaslike regering te verwag om miljoene rand se skuld te dra,” sê Vicky Knoetze, die DA se skadu-LUR vir samewerkende regering en tradisionele sake (Cogta). Zolile Williams, LUR vir Cogta, het in reaksie op ŉ parlementêre vraag onthul dat hierdie departemente ŉ bedrag van R915 miljoen aan plaaslike munisipaliteite verskuldig is, waarvan R600 miljoen al langer as 30 dae agterstallig is. ŉ Verslag aan die nasionale portefeuljekomitee oor samewerkende regering oor die stand van plaaslike regering het onthul dat 11 van die 39 munisipaliteite in die Oos-Kaap disfunksioneel is; 14 is op hoë risiko en slegs 14 is lae risiko. “Deur hul versuim om te betaal ontneem hierdie departemente inwoners van basiese dienste, omdat munisipale kontantvloei ontwrig word. Water, sanitasie en elektriese infrastruktuur stort ineen omdat daar nie geld is om dit in stand te hou nie. Uiteindelik lei dit tot ŉ gebrek aan beleggings, werksgeleenthede en armoede,” sê Knoetze. LUR Williams het onthul dat die grootste oortreder verreweg die departemente van openbare werke en paaie en vervoer is. Hulle skuld gesamentlik meer as R700 miljoen, waarvan R132,5 miljoen al langer as ŉ jaar agterstallig is. Ander reeksoortreders sluit in die departement van gesondheid (R69 miljoen) en onderwys (R54 miljoen). Die totale skuldlas lyk soos volg: Munisipaliteite aan wie die meeste verskuldig is: LUR Williams het gesê die hoofredes vir niebetaling sluit in begrotingsbeperkings weens Covid-19, dispute oor sekere bedrae wat verskuldig is, lang periodes vir rekeningrekonsiliëring, en onderhandelings wat betref die rente verskuldig. “Provinsiale departemente het erge druk op hul eie begrotings, maar dit lyk of dit nou algemene praktyk geword het om bloot die finansiële las op die plaaslike regering te plaas,” sê Knoetze. “Dit kan nie voortgaan nie. Kragtens die Wet op die Bestuur van Openbare Finansies moet departemente alle kontraktuele verpligtinge nakom en alle skuld betaal binne die voorgeskrewe of ooreengekome periode.” Die DA versoek LUR Williams om seker te maak dat betalingsreëlings getref word met elke departement vir alle skuld ouer as 30 dae.