Nuuskommentaar: ‘Bevry Zuma’ deur KZN af te brandOudpres. Jacob Zuma. (Foto: Emmanuel Croset/AFP) Vandag is die hutsmerke “KZNshutdown” en “FreeJacobZuma” twee van die temas wat Twitter oorheers. Onder hierdie hutsmerke kan gesien word watter protesaksie alles vandag oor die hele KwaZulu-Natal ter ondersteuning van oudpres. Jacob Zuma aangaan. Hierdie protesaksie is natuurlik deel van die sogenaamde beweging teen die onreg van Zuma se onlangse tronkstraf en inhegtenisneming. Soos wat die oudpresident se seun, Edward Zuma, ook Woensdagaand verklaar het, is dit ŉ oorlog – diegene wat Zuma in die tronk wil sien, staan in konflik met Zuma-doodslojaliste. Paaie word versper, bande word gebrand, daar word getoi-toi, snelweë word heeltemal tot stilstand gebring en daar is selfs al winkels geplunder. Oudpres. Zuma het die afgelope Woensdag om middernag die eerste president in die demokratiese Suid-Afrika geword om in die tronk te beland. Die omvang hiervan moet regtig bevestig en waardeer word. Daar was geen vernederende inhegtenisneming waarin die polisie geweld moes gebruik nie. Zuma het waarskynlik wel sy sin gekry deurdat die ganse land in spanning moes sit en wag om uit te vind of hy wel in hegtenis geneem gaan word. ŉ Beskonke Edward Zuma het by die ingang van Zuma se woning die media vermaak en ook bygedra tot die spanning van die hele sage. Ondanks Edward Zuma se aanbeveling het die horlosie homself ongelukkig nou nie “onttik” nie en Zuma is tronk toe. Dit is ŉ groot oorwinning vir Zuma se teenstanders in die oorlog. Niemand het regtig gedink dat ŉ skelm so slinks soos Zuma ooit suksesvol deur die staat vervolg sal word nie. Dit was moeilik om werklik hierdie soort geloof te hê in dieselfde staat wat Zuma help aftakel, misluk en verval het deur sy grootskaalse korrupsie. Tog is Zuma tans in die tronk – selfs al is dit net vir minagting van die hof. Ná foto’s van Zuma binne-in die tronk onregmatig versprei is, is ŉ paar ongelowiges ook hopelik daarvan oortuig. ŉ Klein oorwinning is steeds ŉ oorwinning. Die Estcourt-gevangenis in KwaZulu-Natal. Oudpres. Zuma dien sy tronkstraf hier uit. (Foto: AFP) Dit is wel interessant om daarop te let dat Zuma gekies het om na die Estcourt-gevangenis te gaan met sy oorgee aan die polisie. Die aanvanklike lasbrief vir inhegtenisneming, soos onderteken deur regter Sisi Khampepe, het voorgehou dat Zuma na die Westville-gevangenis geneem moet word en sy tronkstraf daar moet uitdien. Sodoende sit Zuma eintlik tans in ŉ ander tronk as die een wat vir hom toegewys is. Hierdeur het Zuma bevestig dat hy tronk toe sal gaan, maar hy sal na sý tronk toe gaan. (Dit ook nog een wat in die baie onlangse verlede gebou is en ook waarskynlik van die beter korrektiewe geriewe in die land is.) Dít was Zuma wat net vir ŉ laaste keer die regstelsel in die oë kyk en sy bril met ŉ middelvinger opstoot – met die minagting wat net hy kan toon. Bowendien het die hooggeregshof in Pietermaritzburg Vrydag Zuma se aansoek van die hand gewys. Sodoende het die hof vir Zuma gesê dat hy wel tronkstraf sal moet uitdien totdat hy Maandag weer voor die Konstitusionele Hof te staan kom. In reaksie op hierdie sogenaamde onreg het Zuma se ondersteuners besluit dat hy dalk tronk toe gaan, maar dat dit ten duurste sal geskied. Die N3 is reeds vandag tot stilstand gebring met die polisie en metropolisie wat net nog hulpbronne in die saak moet stort. Natal word eintlik maar met geweld gyselaar gehou totdat Zuma weer bevry word. Edward Zuma het immers Woensdagaand belowe dat daar bloedvergieting gaan plaasvind indien die polisie Zuma in hegtenis probeer neem. Hoewel dit gelukkig nog nie gebeur het nie, gaan sy opsluiting duidelik nie sonder wetteloosheid en geweld plaasvind nie. Daar is ŉ onreg gepleeg wat beveg moet word. Die formele regsproses het Zuma ŉ “doodsvonnis” toegedien – die enigste oorblywende opsie is om hierdie onreg deur die informele regstelsel, naamlik geweld, te beveg. Sodoende is dit moeilik om nie herinner te word aan die geweld wat ook in die laat 1980’s geheers het nie. Hierdie sinlose geweld is deur die ANC aangehits en gestuur in ŉ poging om die apartheidstaat onregeerbaar te maak in die soeke na groter verandering en geregtigheid. Die ANC wou die prys vir die apartheidsregering ook so hoog moontlik maak om hul onregte voort te sit. Daar waar die formele reg nie noodwendig geleenthede gebied het in die vryheidstryd nie, is geweld as onderhandelingsmiddel aangewend. Mangosuthu Buthelezi het die ANC egter reeds in 1987 gewaarsku dat ŉ strategie om die apartheidstaat onregeerbaar te maak ook ná magsoorname die ANC se land onregeerbaar sal laat. Dit is natuurlik ook presies wat gebeur het – gewelddadige protes het in die post-1994-samelewing feitlik die norm geword. Dit is nie juis moeilik om ŉ skare betogers bymekaar te kry nie, maar dit is nietemin ŉ verwoestende taktiek van politieke deelname. In volle dramatiese ironie is dit presies hierdie selfde onregeerbaarheid waarmee die ANC nou ook worstel – onregeerbare geweld heers in die poging om ŉ vryheidsvegter van onreg te verlos. Hierdie keer is die ANC egter die “apartheidstaat” wat boonop een van sy eie strugglehelde in die tronk gooi. Dit vergroot die onreg net nog meer. Nou is die struweling tussen staat en sogenaamde vryheidsvegters ŉ interne geveg, eerder as ŉ eksterne een. Verskillende dele van die ANC en sy ondersteuners staan verdeeld en in konflik oor hierdie geveg. Dit is ŉ interne spanning wat regtig moeilik versoen kan word en uiteindelik moontlik tot verwoesting kan lei. Die vraag is dan nou hoe presies die pad vorentoe vir die ANC as postapartheid-vryheidsbeweging lyk. Die ANC het reeds die apartheidsregering oorwin en sy nuwe demokratiese Suid-Afrika gevestig – indien enige verdere onreg, of beweerde onreg, deur die staat gepleeg word, lê dit op sy skouers. Indien die ANC nou in ŉ nuwe sooort vryheidstryd met homself betrokke raak, is die vraag waarheen presies die party op pad is. Wat lê moontlik in die toekoms vir die ANC? Gaan Zuma se inhegtenisneming dit wees wat die ANC se binnegevegte tot ineenstorting laat oorkook?