Die Geboorte van 'n Nuwe Wêreld
Praat van fundamentele verandering in die wêreld rondom ons is dikwels met skeptisisme. Verandering in die samelewing, word ons vertel, is nooit werklik fundamentele: as die Franse spreekwoord sê, plus ça verandering, plus c'est la même gekies (hoe meer dinge verander, hoe meer is hulle dieselfde). Ons het immers te make met die mens en die menslike natuur, en dit sal baie môre dieselfde wees soos hulle vandag is.
'N Meer gesofistikeerde variant van die algemene siening voeg by dat sekere prosesse in die samelewing - tendense - 'n betekenisvolle verskil maak as hulle ontvou. Tendense, hetsy lokaal of globaal, mikro of mega, stel 'n mate van verandering in: Soos hulle ontvou, is daar meer van sommige dinge en minder van ander. Dit is nog steeds nie fundamentele verandering nie, want die wêreld is nog steeds baie dieselfde, net sommige mense is beter af en ander erger. Hierdie siening is tipies deur futuriste, voorspellers, sakekonsultante en allerhande neigingsanaliste.
Die Optimistiese Scenario
Wanneer die tendense ontvou sonder groot ontwrigting, kry ons wat die kenners "die optimistiese scenario" noem. In hierdie opsig is die wêreld van 2015 baie soos vandag se wêreld, behalwe dat sommige bevolkingsegmente (helaas 'n krimpende minderheid) beter af is en ander segmente ('n groeiende meerderheid) is minder goed af. Die wêreldekonomie groei steeds, hoewel sy pad rotsagtig is en gekenmerk word deur finansiële onbestendigheid en 'n wyer ekonomiese verdeling.
In die jaar 2000 was dit enigiemand se raai of die wêreld van 2015 dieselfde soort wêreld of iets anders sou wees. In 2005 is dit nie meer 'n oop vraag nie. Die wêreld in 2015 sal baie anders wees as dit vandag is - om nie te praat van wat dit was aan die begin van die eeu nie.
Die Nasionale Intelligensieraad produseer egter steeds lineêre ekstrapolasies oor hoe die toekoms sal wees. Volgens 'n verslag wat in die vroeë 2005 gepubliseer is, getiteld Mapping the Global Future en gebaseer op konsultasies met 1,000 futuriste regoor die wêreld, sal die wêreld in 2020 nie baie anders wees as vandag nie.
Sulke verslae beklemtoon die grense van die tendens-gebaseerde voorspelling. Hulle ignoreer die feit dat tendense nie net betyds ontvou nie; hulle kan afbreek en aanleiding gee tot nuwe tendense, nuwe prosesse en verskillende toestande. Hierdie moontlikheid moet oorweeg word, aangesien geen neiging in 'n oneindige aangepaste omgewing funksioneer nie; sy huidige en toekoms het grense. Dit kan natuurlike grense wees as gevolg van beperkte hulpbronne en voorrade, of menslike en sosiale grense as gevolg van veranderende strukture, waardes en verwagtinge. Wanneer 'n groot neiging die grense ervaar, verander die wêreld en 'n nuwe dinamiese rol speel.
Om te weet wat gebeur wanneer 'n neiging breek oproepe vir dieper insig.
Die Dynamics of Transformation: 'N Kort Uitstappie in Chaos Teorie
Ons kan nie meer ignoreer dat huidige tendense bou na kritiese drempels, na sommige van die bekende (of berugte) "planetêre grense" wat in die 1970s en 1980s gesê is die grense vir groei. Of hulle grense heeltemal vir groei is, is twyfelagtig, maar hulle is duidelike grense vir die soort van groei wat vandag voorkom.
Soos ons na hierdie grense beweeg, kom ons nader aan 'n chaospunt. Op hierdie stadium sal sommige tendense afbuig of verdwyn, en nuwes sal in hul plek verskyn. Dit is nie ongewoon nie: Chaos teorie toon dat die evolusie van komplekse stelsels altyd wisselende tydperke van stabiliteit en onstabiliteit, kontinuïteit en diskontinuïteit, orde en chaos behels.
Die Vlinder-effek: Bereiking van die punt van chaos
Ons leef in die beginfases van 'n tydperk van sosiale en ekologiese onstabiliteit - by 'n belangrike besluitvenster. As ons die punt van chaos bereik, sal die stabiele "punt" en "periodieke" aantrekkers van ons stelsels deur "chaotiese" of "vreemde" aantrekkers verbind word. Dit sal skielik verskyn, soos chaosteoretici sê, "uit die blou". Hulle sal ons stelsels na die kritieke punt bestuur waar dit die een of die ander van die evolusiepaaie sal kies.
In die huidige besluitvenster is ons wêreld supergevoelig, sodat selfs klein skommelinge grootskaalse effekte oplewer. Dit is die legendariese "vlinder effekte."
Die storie lui dat as 'n monargvlinder sy vlerke in Kalifornië flap, dit 'n klein lugskommeling skep wat versterk en versterk en eindig deur 'n storm oor Mongolië te skep.
Die ontdekking van die skoenlapper-effek is gekoppel aan die kuns van weervoorspelling, met sy wortels in die vorm wat deur die eerste chaotiese aantrekkingskrag wat deur die Amerikaanse meteoroloog Edward Lorenz in die 1960s ontdek is, aanvaar word. Toe Lorenz probeer om die supersensitiewe evolusie van die wêreld se weer te rekenaarmodel, het hy 'n vreemde evolusionêre pad gevind, bestaande uit twee verskillende bane wat saamgevoeg het soos die vlerke van 'n vlinder. Die geringste versteuring sou die evolusionêre trajek van die wêreld se weer van een vleuel na die ander verskuif. Die weer lyk, is 'n stelsel in 'n permanente chaotiese toestand.
'N Nuwe Wêreld is sukkel om gebore te word
Mense, as ander komplekse organismes, is supersensitiewe dinamiese stelsels permanent aan die rand van chaos. In periodes van relatiewe stabiliteit speel die bewussyn van individue nie 'n deurslaggewende rol in die gedrag van die samelewing nie, aangesien 'n stabiele sosiale stelsel afwykings demp en die afwykers isoleer. Maar wanneer 'n samelewing die grense van sy stabiliteit bereik en chaoties raak, word dit supersensitief, reageer selfs op klein skommelinge soos veranderinge in die waardes, oortuigings, wêreldbeskouings en aspirasies van sy lede.
Ons leef nou in 'n tydperk van transformasie wanneer 'n nuwe wêreld sukkel om gebore te word. Ons is 'n era van besluit - 'n venster van ongekende vryheid om ons lot te bepaal. In hierdie besluitvenster maak "skommelinge" - in hulself klein en skynbaar magtelose aksies en inisiatiewe - die weg na die kritiese "chaospunt" wat die stelsel in een of ander rigting aandui. Hierdie proses is nie vooraf bepaal of willekeurig nie. Dit is 'n sistemiese proses wat doelgerig bestuur kan word.
As verbruikers en kliënte, as belastingbetalers en kiesers, en as publieke opiniehouers, kan ons die soorte skommelinge skep - die aksies en inisiatiewe - wat die komende chaos tot vrede en volhoubaarheid sal toespits. As ons bewus is van hierdie krag in ons hande, en as ons die wil en die wysheid het om daarvan gebruik te maak, word ons meesters van ons lot.
Ervin Laszlo 'n Hongaarse wetenskapsfilosoof, stelsels teoretikus, integrale teoretikus, en klassieke pianis. Twee keer genomineer vir die Nobelprys vir Vrede, het hy meer as 75 boeke, wat in negentien tale vertaal, en gepubliseer in meer as vier honderd artikels en referate, insluitend ses volumes van klavier opnames outeur. Hy is die ontvanger van die hoogste graad in filosofie en geesteswetenskappe van die Sorbonne, die Universiteit van Parys, asook van die gesogte kunstenaar Diploma van die Franz Liszt Akademie van Budapest. Bykomende pryse en toekennings sluit vier eredoktorsgrade. Besoek sy webwerf by http://ervinlaszlo.com..
Jy is hier: Tuis > Sosiale en politieke > tendense > Die Geboorte van 'n Nuwe Wêreld