'Deep fake' - Dr. Flip Schutte
Deur Dr. Flip Schutte op 1 Junie 2019
In die New York Times was daar onlangs 'n storie met die opskrif: Die einde van die waarheid is naby. Dit het alles gegaan oor fopnuus en disinformasie en die gevaarlike rol wat dit in die toekoms kan speel veral ten opsigte van die politieke stabiliteit van die wêreld. In die berig word daar veral dan verwys na die spesifieke deel van disinformasie wat bekendstaan as "deep fake."
"Deep fake" is die gebruik van kunsmatige intelligensie om enige persoon in 'n video iets te laat sê wat jy wil hê die persoon moet sê, maar wat die persoon nooit gesê het nie. Jy neem byvoorbeeld 'n videogreep van iemand soos Donald Trump en jy gebruik 'n tegnologie en rekenaar-leerproses sodat 'n rekenaartoepassing Trump se lyftaal, maniërismes, gesigsuitdrukkings, trek van sy lippe, handgebare en stemtoon aanleer. Dan gebruik jy jou stem en jy maak 'n stemopname van wat jy wil hê Trump moet sê. Jy kan dan bv. sê: "Amerika is nou moeg vir immigrante wat 'n las op ons hulpbronne kom plaas. Alle grense is van vandag af toe. Daar is reeds troepe ontplooi en elkeen wat dit waag om 'n grens oor te steek, sal onmiddelik geskiet word. En ek verwag van Europa om dieselfde te doen. Ons was lank genoeg die toevlugsoord vir lande se mense waar daar geen politieke wil tot ekonomiese groei is nie."
Dan gee jy hierdie stemopname van jou vir die rekenaarprogram wat Trump se stem en lyf bestudeer het en deur middel van kunsmatige intelligensie word jou stemopname in Trump se stem en met sy gesig- en handbeweging, in sy mond gelê. En jy wat na die videogreep kyk, kan nie die verskil sien nie. Jy dink dis Trump self wat daar praat.
Die implikasies van so 'n toepassing kan natuurlik verreikende gevolge hê en dit kan die mens by 'n punt uitbring waar sien nie meer glo gaan wees nie. Want niemand sal dan weet of dit wat jy sien die waarheid is en of dit die resultaat van "deep fake" is nie.
Toe ek die eerste keer van "deep fake" en die tegnologie agter dit hoor, het ek onmiddelik aan godsdienste gedink en aan die manier waarop die verskynsels al vir eeue en eeue werk. Die Here het vir Eva gesê: "Na jou man sal jou begeerte wees en hy sal oor jou heers." Het die goddelike al ooit 'n hoorbare woord met enige mens gepraat of was dit "deep fake" om legitimasie aan 'n patriargale samelewingsisteem te gee?
"Ses dae moet jy arbei en al jou werk doen, maar die sewende dag moet jy rus..." "Vroue moet 'n bedekking op hulle hoofde sit en hulle mag nie in die gemeente praat nie." "Homoseksualiteit is 'n sonde wat die Here haat." "Voor die grondlegging van die wêreld al is jou lot bepaal." "Nie almal is uitverkore nie." Siekte en die dood is God se straf vir die sondaar.
Sien, priesters en profete het die beeld van God wat in die harte en lewens van mense geleef het, geken. En wanneer die koning of die tempel wou gehad het mense moet op 'n bepaalde manier reageer, was dit maklik om tydens 'n tempelbyeenkoms te sê: So spreek die Here.
Dis 'n verskynsel wat ons almal ken. Baie mense leef in 'n verhouding met die idee en die beeld wat hulle van die goddelike in hulle lewe het. Hulle het die gedrag, stemtoon, woordeskat, amper lyftaal van die God in hulle geskrifte aangeleer en dan interpreteer of manipuleer hulle situasies, deur hulle eie woorde in die mond van hulle goddelike te lê. Mense doen dit om verskeie redes.
Mense sal sê: Die Here het ons na die suidpunt van Afrika toe gestuur om die evangelie hier te kom verkondig. Die Here het met my en my vrou gepraat en vir ons gesê ons moet gaan sendingwerk in Japan doen.
En by die dood van iemand se kind: Die Here het haar nodig gehad, dis hoekom hy haar kom haal het. Of, die Here pluk altyd die mooiste blomme eerste vir sy hemelse tuin.
Of, die Here het so en so gestraf vir al sy skelmstreke, daarom het hy bankrot gespeel.
So, vir eeue en eeue leer mense hulle beeld van die goddelike se gedrag en woordeskat aan en laat dan hulle beeld van die goddelike buikspraak doen, sodat hulle kan sê wat hulle eintlik graag wil sê.
Een van die beste en mees resente voorbeelde is die groep leraars van 'n gemeente hier in die Ooste van Pretoria wat in stilte en afsondering gaan luister het na die stem van God en wat toe gehoor het dat hulle gemeente van die res van die kerkverband moet afstig. Die Here het dertig jaar gelede vir die APK's ook gesê dat omdat die kerk se deure oopgemaak word vir alle kleure en tale moet hulle ook afstig. Die Here het vier jaar gelede vir die SteedsHervormers ook gesê dat hulle moet afstig, toe die Hervormde Sinode ook uiteindelik bely dat apartheid verkeerd was.
As kerkmense dus sê dat hulle biddend besig is om na hulle God te luister, beteken dit in vierde industriële revolusietaal, dat hulle met 'n "deep fake" projek besig is om hulle wens en woordeskat te laat sinergeer met die lippe van hulle goddelike sodat hy dan kan sê wat hulle wil hê hy moet sê sodat hulle 'n situasie kan manipuleer om 'n uitkoms tot gevolg te hê wat hulle graag wil hê.
Godsdienstige "deep fake" het oor eeue al miljoene mense vernietig. Hoevele kruistogte en oorloë is nie al gevoer omdat mense se gode vir hulle gesê het om ander mense aan te val en te gaan vermoor nie. Hoeveel mense is nie al veroordeel, verneder en verkleineer omdat hulle gode gemanipuleer was om deur middel van buikspraak sondes uit te sonder en mense sodoende te vernietig nie.
Deur die eeue het "deep fake" reeds baie skade gemaak. Binne godsdienstige en spirituele kringe is mense al eeue bewus van die tegniek agter "deep fake." Dit het inderdaad soos die New York Times sê die einde van die waarheid vir godsdiens gebring ... Gode kan nie praat nie. Dis mense wat hulle lippe laat beweeg. En vanuit die godsdiens kan ons die politici en die ekonome en medici en res van die wêreld en alle industrieë waarsku dat "deep fake" inderdaad die einde van die waarheid beteken en dat 'n mens in alle opsigte alles moet bevraagteken en krities oor alles moet dink voordat jy iets glo en sommer net napraat en aanvaar want nie alles wat blink is goud nie. En perdemis is nie vye nie.