Last update: August 12, 2011 03:34:29 PM
Posbus 66, Beaufort-Wes 6970
Die algemene toestand van veldweiding in die RSA wek kommer. Daar word beweer dat slegs 10 % van die veldweiding as goed beskou kan word terwyl 30 % redelik en 60 % swak is (Van Niekerk, 1988). Die eerste Grondbewaringswet (Wet No. 45 van 1946) is reeds 48 jaar gelede op die wetboek geplaas, maar slegs op 56,6 % (955 plase) van die beplande plase in die substreek is alle voorgestelde kampheinings opgerig (Tabel 4). Die gemiddelde grootte van hierdie eenhede is 3 681 ha en selfs hierop is slegs sowat 11 kampe per plaas.
Die gemiddelde weidingskapasiteit van die plase is sowat 29 ha/GVE (:f: 127 GVE/plaas). Daar kan gemiddeld vier veetroppe per plaas aangehou word. Vir die Karoo-streek is van drie tot ses kampe per veetrop aanvaarbaar vir die toepassing van aanvaarbare weiveldbestuurstelsels (Donaldson & Vorster). Daar is dus skaars die minimum getal weikampe op hierdie plase. Die gemiddelde kampgrootte is 335 ha. Die anomalie bestaan verder dat hoe kleiner die plase is, hoe groter is die weikampe en hoe minder kampe is daar per veetrop. Dit beteken dat op die kleiner plase feitlik geen kampe afgesonder kan word vir 'n rustyd gedurende die groeiseisoen nie en dat swak beweidingstelsels noodwendig toegepas word.
Hoe kleiner die plase, vir hoe minder kampe per plaas word in die beplanning voorsiening gemaak en hoe groter is die kampe. Dit dui op swak en/of verouderde beplannings.
Op slegs 955 (56,6 %) van die beplande plase, wat maar 45,9 % van die totale oppervlakte veldweiding van die gebied uitmaak, is aIle voorgestelde binnekampheinings opgerig. Die gemiddelde grootte van hierdie plase is 3 681 ha. Die totale getal bestaande kampe per plaas is 11 met 'n gemiddelde grootte van 335 ha per kamp. Dit verteenwoordig skaars die absolute minimum getal benodigde kampe vir 'n aanvaarbare beweidingstelsel.
By die 1 687 beplande plase (Tabel 2) is voorsiening gemaak vir 13 kampe per plaas van gemiddeld 308 ha elk, wat ook maar net die minimum getal benodigde kampe is. Op 43,4 % van hierdie eenhede is die voorgestelde heinings nie almal opgerig nie, wat beteken dat daar Die voldoende weikampe bestaan vir die implementering van 'n goeie weiveldbestuurstelsel nie.
trae aanvaarding van die weiveldbestuurstelsels wat oor die jare heen ontwikkel is;
die gebrek aan bewese norme ten opsigte van tropgroottes en getal kampe per trop in vroeër jare;
'n gebrek aan motivering by boere om bewese beweidingstelsels toe te pas;
die feit dat die oprigting van fisiese fasiliteite kapitaalintensief is en dat materiaalkoste jaarliks vinniger styg as produktepryse; en
'n leemte in die bestuursfunksie by boere.
Landbouvoorligters moot op wyksvlak plase wat nie na behore beplan is nie, identifiseer sodat die betrokke eienaars oorreed kan word om hul plase volgens die jongste norme te laat herbeplan.
Bewaringskomitees en studiegroepe moet die korrekte beplanning van plase as 'n hoë prioriteit op hul programme ter bevordering van aanvaarde weiveld-bestuurspraktyke plaas.
Die gesindheid van aIle grondgebruikers jeens die optimale benutting van die natuurlike landbouhulpbronne moet deurlopend reggestel word.
Die deurlopende instandhouding van finansiële hulpmaatreëls om boere te motiveer om die fisiese fasiliteite op te rig wat goeie veldbestuur moontlik maak, moet as 'n hoe: prioriteit beskou word.
Gebiedsnorrne betreffende die grootte van veetroppe, die getal kampe per trop en gevolglik aanvaarbare kampgroottes moet meer aandag geniet.
Weikapasiteit moot op plaasvlak bepaal word. Die gehalte van natuurlike veld kan aansienlik van plaas tot plaas verskil weens die verskille in grond, klimaat, topografie ensovoorts.