‘Skrap e-tol, stel spesiale heffing in’Argieffoto van ‘n betoging teen die e-tolstelsel. (Foto: Twitter/@ANCJHB) Die Automobiel-Assosiasie (AA) sê sy nuwe navorsing wys Gautengse padgebruikers het geen voorneme om e-tol te betaal nie en dié houding gaan waarskynlik nie verander nie. “Ons navorsing wys dat mense nie in die huidige omstandighede gaan betaal nie. Dit wys ook dat skuld nie ŉ rol speel in dié besluit nie: die meeste padgebruikers betaal nie omdat hulle jare gelede ŉ beginselbesluit geneem het om dit nie te doen nie,” het die AA Donderdag in ŉ verklaring gesê. “Geen stroop om die mond gaan hulle van plan laat verander nie.” Die AA se eie navorsingsverslag oor padfinansiering is pas vrygestel en die organisasie sê uit die bevindings is die enigste regverdige en verstandige ding om te doen om die e-tolstelsel in Gauteng op te skort en verbruikers wat sedert 2013 daarvoor opgedok het, terug te betaal. Die AA sê hy vra weereens vir ŉ afgebakende e-tolheffing wat by die gewone brandstofheffing inskakel. Hy het destyds dieselfde gedoen toe die Gautengse hoofwegverbeteringsprojek (GFIP) afgeskiet is. Die AA glo steeds die heffing is die enigste regverdige en volhoubare manier om die projek te finansier. “Voldoening bly laag en dit daal weens verskeie faktore. Dit sluit in verwarring weens die verskillende boodskappe wat die nasionale en provinsiale regering uitstuur en die aankondiging in Maart dat ou skuld nie ingevorder gaan word nie. Die voldoeningskoers gaan waarskynlik selfs verder daal en net ŉ handjievol mense gaan aanhou betaal,” het die vereniging gesê. In die verslag is verskeie finansieringsmodelle oorweeg en sodanige metodes in Afrika en die res van die wêreld uiteengesit. Die AA sê sy bevinding is dat ŉ spesiale heffing gekoppel aan die brandstofheffing die beste manier bly. Hy sê voorts ŉ afgebakende heffing kán op ŉ provinsiale grondslag in werking gestel word om te verseker dat net Gautengers opdok. Argieffoto. “Die afbakening ruim talle probleme wat tans ondervind word uit die weg en gaan dadelik ŉ uitwerking op die finansiering van die GFIP hê. Gegewe die groot teenstand teen die e-tolstelsel, moet die vind van ŉ suksesvolle en volhoubare oplossing álmal se doelwit wees. Dít is, en was nog altyd, die oplossing en dit is ŉ oplossing wat ons voorstaan sedert e-tol die eerste keer voorgestel is,” het die AA gesê. Die AA sê daar is oorweldigende bewyse dat die huidige stelsel nooit aanvaar gaan word en ook nie gehoorsaam gaan word deur diegene wat uiteindelik die rekening moet betaal nie. Hy sê dit is nou tyd vir die departement van vervoer, die nasionale tesourie, die Suid-Afrikaanse Nasionale Padagentskap en ETC (die afdeling gemoeid met die insameling van e-tolgeld) om dít te aanvaar. Die AA sê ook diegene wat tot dusver betaal het, se e-tolgeld moet terugbetaal word om regverdigheid te verseker. “Verbruikers is reeds op finansiële breekpunt en hulle het vasgeskop oor dié saak. Pogings om hulle te dwing om te betaal, gaan hulle nie van plan laat verander nie. Inteendeel, dit gaan net hulle reeds ongenaakbare houding vererger, wat tot méér skuld gaan lei. “Dít terwyl ŉ heeltemal billike, onmiddellike en werkbare oplossing reeds binne die regering se bereik is.” Argieffoto van protesgangers op ‘n brug oor die N1 in Pretoria. (Foto: Maroela Media) Pres. Cyril Ramaphosa het vroeër vandeesmaand ŉ taakspan bestaande uit die minister van vervoer, Fikile Mbalula, die minister van finansies, Tito Mboweni en die Gautengse premier, David Makhura, aangestel om ŉ oplossing vir die krisis oor die e-tolstelsel te vind. Slegs 22% van gebruikers betaal hulle e-tolrekeninge en met die ANC wat teen ŉ groot spoed stemme in Gauteng verloor, het ŉ openbare stryery onlangs oor e-tol onlangs tussen Makhura en Mboweni uitgebreek. Makhura wil die stelsel skrap, maar Mboweni wil dit behou en sê daar is nie geld om paaie andersins in stand te hou nie. Mbalula het vroeër al verklaar hy wéét mense wil van die gewraakte stelsel ontslae raak.