SAL ‘kan nié gered word’(Foto: flysaa.com) Die staking van werkers by die reeds sukkelende Suid-Afrikaanse Lugdiens (SAL) is in volle swang, terwyl kenners waarsku dit gaan die staatslugdiens ŉ verlies van miljoene rande kos – iets wat hy in dié stadium kwalik kan bekostig. Werkers verbonde aan die National Union of Metalworkers of South Africa (Numsa) en lede van die Suid-Afrikaanse Vereniging van Kajuitpersoneel (Sacca) het Vrydagoggend begin staak. Hulle het Donderdag ŉ aanbod van die lugredery vir ŉ loonverhoging van 5,9% wat van Maart 2020 betaal sal word en agterstallige bedrae wat van 1 April 2020 in paaiemente betaal sal word, van die hand gewys. Die vakbonde dring aan op ŉ loonverhoging van 8%, wat teen 13 Desember in werking moet tree, en 50% van die agterstallige betalings wat teen dié datum terugbetaal moet word. Die res moet teen 27 Januarie aanstaande jaar terugbetaal word. “As ŉ werkgewer bankrot is en die personeelsamestelling is heeltemal buite proporsie – soos die geval by SAL – word ŉ vakbond se bedingingsmag só weggekalwe dat die laaste ding wat hy kan bekostig om te doen, ŉ staking is,” het Gerhard Papenfus, uitvoerende hoof van die Nasionale Werkgewersvereniging van Suid-Afrika (Neasa), gesê. “Wat ŉ werkgewer tipies in só ŉ geval sou doen, is om uit stap en die deure agter hom te sluit. Omdat die werkgewer niks het om te bied of selfs om oor te onderhandel nie, het hy niks om te verloor en word sy risiko beperk, sou daar enigsins ŉ risiko wees.” Papenfus sê “in die regte wêreld” sou dit die geval wees, maar SAL tree op asof hy nog solvent is – wat hy nié is nie – en asof sy redding afhang van finansiering van ŉ regte kommersiële bank en nie aalmoese van die staat nie. “SAL tree op of hy onmisbaar is en dit is nie die geval nie. Sy plaaslike en internasionale markaandeel is nagenoeg 20%, wat deur ander rederye oorgeneem sal word as SAL sink. Dié idee van onmisbaarheid maak die vakbonde dapper om onrealistiese eise te stel.” Papenfus het gesê SAL se handelmerk is reeds so bevlek dat dit eintlik beter vir die land se beeld sou wees as SAL sy deure sluit. “SAL kan nie gered word nie,” het Papenfus gesê. Hy glo ook hoe vinniger die regering van dié las ontslae raak, hoe beter. (Argieffoto: ANA) Die ACDP het intussen ook sy groot kommer uitgespreek oor SAL se kansellering van internasionale vlugte. Die party sê dit het ŉ finansiële uitwerking van R100 miljoen – geld wat die redery desperaat nodig het. “SAL is ŉ bodemlose geldput. Dit het sedert 2017 meer as R15 miljard in reddingsboeie van die staat gekry, insluitend die R5,5 miljard wat in September aan hom toegeken is,” het die party in ŉ verklaring gesê. Verlede maand het die minister van finansies, Tito Mboweni, boonop aangekondig dat ŉ bykomende R9,2 miljard beskikbaar gestel gaan word om SAL te help om sy immer-stygende skuld te probeer delg. “Dit kan nie so voortgaan nie. Geld word van dienslewering onttrek om skuld te betaal weens die growwe wanbestuur by ons staatsbeheerde instellings,” het die ACDP gesê. “Daar kan nie net oor gevolge-bestuur gepráát word nie, dit moet ook in praktyk uitgevoer word. Dis hoog tyd dat diegene verantwoordelik voor stok gekry word en daar nie langer van Suid-Afrikaners verwag word om te betaal vir die foute en hebsug van die elite en politiek-gekoppeldes nie.”