Spookasem: April 2014
Nog 'n dag van stem in 'n ver land, Mia help ontruim en besoeke aan gallerye en museums. Nou tyd vir voete-op en reflekteer oor die dag. Van al die ervarings steek hierdie klein video-
installasie by die Musee la Chasse et le Nature (museum van jag en die natuur) in Marais by my vas. Broos, elegant, weerloos, opgekrul in 'n fetus-posisie, dobberend in 'n onnatuurlike medium van water. Die voëltjie is nie jammer vir homself nie; dis maar net hoe dit is ("A small bird will drop frozen dead from a bough without ever having felt sorry for itself." - D. H. Lawrence). 'n Paar meter verder is 'n volgrootte opgestopte ysbeer; gewere van vervloeë dae en skilderye van fisante en konyne wat leweloos en melkoog hang oor 'n donker kombuistafel; gereed om voor te berei vir 'n feesmaal van konings.
Hoe kan so 'n klein dooie voëltjie so by my bly in 'n dag van grootse gebeure; ek het dan eintlik 'n ysbeer van 'n dag gehad?
Miskien wys die voëltjie my net dat in hierdie groot skouspel van lig en klank en drama en leed, op hierdie enorme verhoog, daar iemand is wat tevrede is om die klein rolletjie sonder stem ook te speel. Miskien net die gordyn ooptrek of in die suile wag om ander te help beter lyk. Hoekom onthou ek my laerskooljuffrou wat gesê het ek teken mooi of my twee goals wat ek gescore het teen Ramblers; maar ek weet nie wat ons land se begroting is nie? Of wie nou die minister van Onderwys is nie? Weereens het ek nie die antwoorde nie. Vra vanaand liewer vir iemand wat omgee. Soos die voëltjie, met sy laaste twee vere, gooi ek vir die wêreld 'n bekende teken.
Posted by Fawa Conradie at 13:13 No comments:
Nes my baard, groei ek. In size ook, ja, maar dis nie wat ek bedoel nie. Ek sien, voel, ruik, proe en hoor nuwe dinge. Ek suig dit op soos 'n spons. Een van daai sponsies waarmee mens skottelgoed was; elke dag dieselfde koppie en bord oor en oor en oor. Die breindood dinge van . . . ek dwaal af. Reg langs my gebou is 'n Joodse sinagoge en Holocaust Museum. Met die Pase die afgelope naweek het hulle die straat afgespan en tente opgeslaan. Toe van Sondag middag tot vanoggend onophoudelik name van Franse gelees wat in die oorlogtyd Jode weggesteek het en Franse Jode herdenk, regdeur die nag. Iets soos 75 000 name gelees. Dis herinner aan 'n tipe kunsinstallasie, net baie diep gewortel in tragiese geskiedenis.
Môre gaan ek stem by die SA Ambassade. Paulene Gutter, my mede-Suid-Afrikaner by Cité, gaan in 'n langbroek (wat gemaak is van lappe van die eerste verkiesing 20 jaar gelede) daar sit van 07h00 tot 22h00 en dat almal wat kom stem, op haar broek teken of skryf in hul amptelike taal. Dié broek gaan dan deel uitmaak van 'n ander, unieke kunstinstallasie. Ek gaan my naam teken en 'n kort boodskap skryf in Fanagalô; die ONoffisiële landstaal wat miljoene kan praat. Of in Afrikaans?
En só gaan elke dag verby met 'n nuwe herinnering, 'n nuwe ervaring, 'n nuwe vriend of vriendin, 'n vloekwoord in 'n nuwe taal.
Egészségére! Dis Hongaars vir Gezundheit! Santé! Skol! Nazdarowja! хорошо Апетит! Laat my mos nou wonder: wat is die Engels vir Tsjeers nou weer!?
Posted by Fawa Conradie at 12:56 3 comments:
I wonder how many politicians in South Africa can say today, on the 20th birthday of our young democracy, what Edith Piaf says so beautifully: No regrets. None at all.
Posted by Fawa Conradie at 03:20 No comments:
Posted by Fawa Conradie at 16:25 2 comments:
Posted by Fawa Conradie at 12:13 2 comments:
Posted by Fawa Conradie at 12:21 1 comment:
Have-sketchbook-will-travel stap toe na Saint Germain des Prés en soek Le Deux Magots; 'n straatkafee wat famous is vir die groot geeste wat altyd daar koffie gedrink het (seker ietsie sterker ook): Picasso, Hemmingway, Sartre, Simone de Beauvoir. Veral net ná die oorlogsjare gesit en filosofeer en kuier.
Die plek het geen van sy outydse sjarme verloor nie. Kelners in swart strikdasse met lang wit voorskote is soos 'n vertoning uit die silent movies era. Al wat ek kon bekostig (tydgewys, julle weet . . .) was 'n café créme. Draai toe uit dis 'n bargain teen enige koste. Sien, toe ek so alleen sit en staar, toe voel ek die groot geeste saam met my. Pluk toe summier my sketsboekie uit en skets van 'n buite-foto die plek in eensheid met Picasso. Skryf toe 'n 6-woord storie (al neem dit langer as een koffie en Google Translate) in eensheid met Hemmingway - hy het self ses-woord stories gedkryf. Natuurlik baie voor-op-die-wa van my om eers te vergelyk met die groot name, maar die oomblik was besonders, 'n spookasem wat lank sal talm. Dis nie aldag dat jy in die teenwoordigheid van greatness is nie; mense soos Hemmingway en Picasso en Fawa Conradie en al daai ouens, jy weet . . .
Posted by Fawa Conradie at 05:50 1 comment:
Paris surprises me every day. The most unexpected "things" just happen; seemingly without prior warning or marketing. You wake up to the sound of a hundred drums next to the Seine. Or thousands of runners taking to the street as if triggered by some termite biological clock. This morning there was a fresh produce market in the parking lot. An antique fair with stalls and buskers in a nearby park. Thousands of motorbikes can take to the streets at full rev at the drop of a berét. It does not cause consternation or impatience; onlookers gather and cheer. You never know what's going to attack your senses next. You just never know. Went picnicking next to the river in a long sculpture garden the other evening. Suddenly an oompah-band starts rehearsing nearby. Then a huge dance school starts doing Spanish dances on the esplanade. Tourist boats go by and cheer. Some guys are walking on a tightrope between two park trees. There is this huge guy who is living sleeping sitting leaning on a bench outside our building. I have not seen him move off the bench since I got here 14 days ago. This afternoon I saw a poster advertising the GENY PARISIAN BITCH ASSOCIATES.COM.
Posted by Fawa Conradie at 13:48 3 comments:
DAY 13 Good Friday
Posted by Fawa Conradie at 12:44 No comments:
Franse het vensters sodat hulle hul Malvas kan natgooi. Dis al hoekom. Ek sien nooit iemand by hul venster uithang soos ek nie. Miskien is vensters om lug in te laat? Of lig? Of om saans laat daardeur in te klim sodat jou ouers nie wakker word nie? Of is vensters net vir die kat om in die vensterbank in die son te sit met skrefiesoë? Vensters vertel 'n storie. Dit wys daar's lewe daar binne agter die muur. Binne bly mense met lewens en issues en wense en teleurstellings en met kinders en wat normale dinge doen soos huishou en tv kyk en na musiek luister en blogs skryf. Buite is die wêreld; en al kan jy deur 'n toe venster sien, hou dit die wêreld daar buite. En as dit donker word en die ligte gaan gesellig binne aan, dan word die gordyne toegetrek sodat die wêreld nie op jou of jou familie kan spy nie. Netnou sien die wêreld iets wat hy nie moet nie; soos 'n kraak in jou mondering.
Miskien los mens onbewustelik maar altyd 'n skrefie oop? After all, dis soos wat Leonard Cohen gesê het: "Cracks are good- its where the light gets in".
Posted by Fawa Conradie at 08:25 1 comment:
Hoe lekker was dit nie om in 'n groot standbeeldtuin langs die Siene te gaan stap en op dié mooi donker Iris af te kom nie! Heeltemal 'n blom van haar eie, met kartels en dartels en 'n mengsel van diep pers tot ligblou en spatsels oker. Perfekte grimering vir die Parysse son. Lippe mooi rooi, krale om die nek. Oral lê mense rond; en natuurlik maak die Iris geselsies met almal terwyl sy onbaatsugtig en uitgelate dans in die wind: "Hiers is ek! En wat kan ek vir jou doen vandag?" Mens raak sommer van voor af verlief. 'n Stukkie Bloemfontein in 'n pragtige park vir almal om te bewonder.
Net een probleem met 'n Iris: jy kan dit nie pluk en in 'n vaas sit nie; dit verwelk sommer. Nee, dit hoort in die vrugbare, klam grond en natuurlike son waar dit vir soveel meer mense iets kan beteken. Veral mense in ver lande wat onverwags so 'n bietjie huistoe verlang.
Posted by Fawa Conradie at 03:58 1 comment:
Posted by Fawa Conradie at 15:31 3 comments:
Ek was vanoggend na die Bastille mark toe hier naby. Ek het nie veel om te sê nie, maar hier is 'n paar sardientjies.
Posted by Fawa Conradie at 09:20 No comments:
Posted by Fawa Conradie at 10:01 3 comments:
Buite die Citégebou slaap 'n lang streep mense saans op die stoep langs die straat. Mans, vrouens, oud en jonk. En 'n paar vasgemaakte honde en een kat aan 'n leiband. Party lees tot laat (nie die honde nie) in die helder lig, ander luister met oorfone na watookal. Almal rook. Vreeslike genesskoppery, kartonne uitlê, slaapsakke uitrol en verder vrede. Niemand vra vir iets nie. Vroegoggend is hulle eenvoudig weg tot vanaand. Bo dié een is 'n reisplakaat in die venster wat volgens Google Translate sê: Of jy nou alleen is of 'n familie, dis beter in die berge.
Weet nie so mooi nie. Die Parysse ondervinding is darem maar spesiaal. Vir hulle miskien nie die groot droom van die Big Apple nie, maar die petít droom van 'n gekookte artisjok. Each to his own. Dis húl Parys, meer as myne. Die city of lights het 'n paar donker hoeke waar die lig nie bykom nie.
Posted by Fawa Conradie at 13:30 No comments:
Vliegtuie met pluimsterte skets Koning Dawid sterre oor die lugruim bokant Parys. Vanoggend het ek 11 getel uit my kamervenster. Dis deel van die Parysse stadsargitektuur, landskap, siel. Nie dat jy nou daarmee kan koershou nie, nee, daarvoor is daar die landmerke; so ewig en verseker soos die sterre. Kaapstad het 'n berg. Johannesburg het . . . wel, Ponte, en genadiglik die M2 Suid. En Parys het die Notre Dame, die Seine en natuurlik die Eiffeltoring. Oor honderde jare staan hierdie absoluut merkwaardige triomfe van menslike vermoeëns as bastions van die stad se glorie, van 'n nasie se trotse kuns en kultuur. Dit was nie Churchil wat gevra het: "Then what are we fighting for?" toe Engeland sy kunste-begroting wou sny om die oorlog te steun nie, maar dis 'n baie spirituele vraag. Ons wêreld word nie kleiner nie, net ons spasie. Ons kan vinniger óm die aardbol vlieg as wat dit 'n Fransman neem om 'n goeie Confit de canard voor te berei.
Dis maar al. Een van die dae is my hele familie saam met my in Parys en dan vlieg ons weer pluimstert terug einde Junie en als is verby.
Klein wêreldjie vol oomblikke; aanmekaar gehekel met wit lint teen die blou, blou lug; en wat vinnig wegsmelt in die spookasem van ons memories.
Posted by Fawa Conradie at 09:14 No comments:
Ek staan in 'n lang queue buite die Museum D'Orsay om by die van Gogh uitstalling uit te kom. Die queue vleg zig-zag oor die plein; etelike honderde mense in 'n mate van sin-maak chaos. Geen wonder nie; kyk net na die woord "queue"! Kon dit nie net "Q" gewees het nie; of "KEW". Onnodige aantal letters wat militaristies in gelid agter mekaar staan, maar tóg vorm dit'n tipe ritmiese balans. As een letter soos 'n dik Amerikaner in die queue moet indruk, is alles omvergewerp. Que$ue. Dit werk net nie. Hy gaan "form a line" toe eerder by MacDonalds as om vir "this guy with the one ear" te queue. Get outa here! Dan is daar die skoolgroep wat gelyk wil ingaan. Queuiiiiiiiiie. En spoedig word dit'n luidkeelse Queui!i!i!i!i!i!i!i!e. En die arme Fransman wat al baie lank queue: net toe hy naby aan voor kom, toe steek hy 'n sigaret op en word na die agterkant van die e~Queu verban; arms verontwaardig omhoog, palms na die hemel. \e~/queue. Maar die mees irriterende is die Oosterlinge met hule selfies. Qu*e*u**e. Onophoudelik. Tetrabytes se fotos van hulself met piepklein sagte fokus geboutjies, riviere en skilderye iewers ver in die agtergrond. Imagine om na hul vakansiefotos te moet kyk. Lang aand. Amper so lank soos dié queueueue.
Posted by Fawa Conradie at 07:32 1 comment:
Ek's gatvol vir tegnologie. Vir internet wat stadig is. Vir wi-fi wat nie konnekteer nie. Vir epos wat nie wil stuur nie. Vir WhatsApp wat nie fotos wil aanheg nie. Vir stadige konneksies en wispelturige rekenaars. My tyd is kosbaarder as om gebuk oor 'n rekenaar te sit soos 'n middeljarige boekresensent wat nie sy eie suksesvolle boek kan gepubliseer kry nie en nou ander mense se snert moet aanbeveel. Half-geskeer, half aan die slaap en half . . . wel, half. Vuil koffiebekers lê rond soos straatbewoners en wasgoed broei op die vloer in die hoek. Brand-oë en seer rug. Buite rinkink Parys en die res van die wêreld salig onbewus van kamer 7131, Rue de watookal, Cité Internationale des Arts.
My ma het nie eers 'n rekenaar nie. Ek kan nie met haar gesels en vertel nie. Al wat sy vra, is dat ek vir haar prentjies van katte teken. OK, Ma, hier's die kompromie: ek teken vir jou poskaarte en stuur dit per pos; dis baie meer bevredigend. En vinniger.
Waterverf sketse. Poskaartgrootte. Presies. 0.90 Euro om oorspronklike kuns halfpad om die wêreld te stuur. 'n Stukkie papier met 'n prentjie op om afgehaal te word by die oord se kantoor en trots rondgewys te word aan vriendinne wat seker nie glo my ma hét 'n seun nie. Dan op die yskas geplak te word saam met die "Hugs: One Size Fits All" magneet en die katkoskoepon. My werk word waardeer en uitgestal. Dis meer as wat baie kan sê. Dankie, Ma.
Posted by Fawa Conradie at 15:16 1 comment:
Toe Winnie the Pooh vir Piglet vra: "Watter dag is dit?", toe antwoord Piglet: "Vandag" en toe dink Pooh: "Ah! My gunsteling dag"
Dit was vandag vir my só 'n Pooh dag.
Vandag het Parys sonskyn gepols. Die energie was oral óm jou, ín jou. 'n Straatmarathon met derduisende "atlete" in al wat 'n lable is. Groot dromgroepe langs die pad (langs die Seine). Almal cheer, waai vlae en gil vir die hardlopers. Sondag is ook vlooimarkdag. Saam met Mia in Rue Mouffetard se Sondagmark gaan koffie drink en mense kyk. A drawing a day, was my belofte aan myself, ek kan nie net koffie drink nie. Ons sal nog sien... (no pressure!).
Neem toe op pad terug 'n polisieman af en kom skets hom, 37 x 46cm, waterverf.
Nou gaan ek 'n Bialetti-koffie skink en by die venster uithang soos 'n nat vlag. Phew!
Posted by Fawa Conradie at 12:06 2 comments:
Toe die boom uitroep, sien ek dit eers raak. Dit knars en dit bewe van uitbundigheid; die takke is oortrek met Spaanse meisies in uitskoprokkies (dankie, Riana) wat uitgekom het in die helder Parysse sonlig en net wil Flamenco's dans, dans, dans. Voor my oë beur die sappigste groen vyeblaartjies op en oop. Klein groen vye stoot al boepens; ongeduldig en beeldskoon, broos soos tieners. Rooi wange, glinsterende tande, oë wat skitter en boksterte wat swiep. Gryp die nuwe lewe aan met delikate vuisies wat witknenukel klim en klouter.
O, dis lente in Parys, kan dit beter? Ja! Ek sien môre vir Mia; ons gaan 'n spesiale van Gogh uitstalling kyk in D'Orsay.
It's a bit of oraait, sou ek sê?
Posted by Fawa Conradie at 13:55 1 comment:
24 uur op vliegtuie, in transit, lughawens, ver geloop tot by Cité waar ek gaan bly vir die volgende 3 maande, ingecheck en my ateljee kom soek. Karig. Bed, tafel, 2 stoele. Badkamer en kombuisie. Uitsig ... wel, as ek ver uitleun kan ek die rivier Seine sien so 50 verder in die straat af. Ek is 'n kind wat sy koshuiskamer ontdek aan die begin van die jaar in 'n nuwe skool. Ek is 'n kat wat 'n leë boks ontdek het.
En toe kry ek die Bialetti in die kombuiskas. Voel daai bekende handvatsel, maak dadelik 'n dubbele brousel. Ek's in Franryk, man, dis mos gepas. Sit terug en skets my nuwe beste vriend; sommer met koffie ipv water.
Maar selfs goeie koffie is vir die oomblik; soos spookasem. My reis gaan eintlik nou eers begin.
Posted by Fawa Conradie at 03:31 3 comments: