Wendag - Bybel
Die ontstaan van die Bybel.
Teen die tyd van die val van Babilon in 539 v.C. en die terugkeer van die Joodse ballinge na Palestina, was die kern van die Hebreeuse Bybel voltooi. Die skrif stelling van die Hebreeuse Bybelse verhale het verander namate die samelewing meer skrif geletterd geraak het.
Dit is baie insiggewend dat die Hebreeuse woord torah, wat oorspronklik 'onderrig' beteken het, toenemend na geskrewe teks begin verwys het verwysend na "die Torah van Moses," (ook bekend as die Pentateug) in die Tweede Tempel (530 v.C.– A.D. 130).
Donker jare van ballingskap.
Die samestelling van Bybelse literatuur het voortgeduur tot en met die einde van die ballingskap in Babilon (586-539 v.C.), nadat die Babiloniërs die Assiriërs in die noorde verower het en die Koninkryk van Juda binnegeval het.
Die meeste van die Bybelse literatuur is reeds voor hierdie donker era opgeteken. Die priesters wat die leiding van die Joodse gemeenskap in hierdie tydperk oorgeneem het, wat die Bybelse literatuur moes bewaar het egter baie van die vehale geredigeer.
Die interpretasie van hierdie teks gedurende die verloop van 'n millennium was nou verbonde aan die sosiale, godsdienstige en politieke gebeure en kontekste van die Joodse volk.
Bybelse literatuur het 'n instrument geword wat die politieke en godsdienstige gesag van die priesters gelegitimeer en bevorder het.
Bybel en Mesopotamia.
Die eerste 11 hoofstukke van Genesis speel grotendeels in Mesopotamië af. Eden is 'n Sumeriese woord wat 'steppe' beteken, en was 'n distrik in Sumer. Volgens Genesis is Abraham en Kain en Abel en talle ander Bybelse figure in Mesopotamië gebore en die eerste stede wat na die vloed opgerig was, Babel (Babilon), Uruk (Uruk) en Akkad (Akkad).
Spykerskriftablette wat in Ebla voorkom, noem die stede Sodom en Gomorra en bevat die naam van Dawid. Hulle noem ook Ab-ra-mu (Abraham), E-sa-um (Esau) en Sa-u-lum (Saul) asook 'n ridder met die naam van Ebrium wat omstreeks 2300 v.C. oor die area regeer het en het 'n duidelike ooreenkoms met Eber uit die boek Genesis wat die agterkleinseun van Noag was en die grootvader van Abraham. Abraham was gebore met die naam Abram in die stad Ur in Mesopotamië.
Sommige geleerdes stel voor dat die Bybelse verwysings oorskat word omdat die goddelike naam Yahweh (Jehovah) nie een keer in die tablette voorkom nie.
Die Babiloniërs het ook mites gehad wat opvallend vergelyk met die skepping van Eva vanuit Adam se rib en die verhaal van Noag se Ark.
Die vroeë Christendom sowel as die Rabbynse Judaïsme, wat uit die lekeklasse ontstaan het, het gesukkel met die spanning tussen die heilige teks en die gesag van die mondelinge tradisie in die nasleep van die vernietiging van die Tempel in 70 n.C. Alhoewel hulle die gesag van die geskrewe Skrifte erken het, het hulle het ook die gesag van die lewende stem van die onderwyser verkies.
Die Christendom het egter vinnig die kodekse aangeneem, die voorloper van die moderne boek. Kodekse, met gebinde velle vir bladsye, verskyn in die eerste eeu n.C. en word algemeen gebruik in die vierde eeu. Die kodeks kan 'n baie meer uitgebreide reeks tekste bevat as wat 'n enkele boekrol kan bevat.
Deur die versameling van boekrolle bymekaar te maak, het die kodeks ook 'n reeks en volgorde van boeke gedefinieer en 'n meer gedefinieerde kanon moontlik gemaak. Dit was met die tegnologiese uitvinding van die kodeks dat die 'Bybel' as 'n boek, dit wil sê die Bybel soos ons dit ken, eers sy fisiese vorm gekry het. Die aanvaarding van die kodeks het waarskynlik die gesag van die geskrewe Skrifte in die vroeë kerk aangemoedig.
Daarteenoor het die Jode die kodeks baie stadig aangeneem, en selfs vandag is dit 'n Torah-boekrol wat ons in 'n sinagoge-ark vind. Uiteindelik sou die Jode ook die mondelinge tradisie in 'n geskrewe kleed bedek. Nogtans sou 'n hewige ideologie van oraliteit voortduur in die rabbynse Judaïsme, selfs al sou die mondelinge Torah en die geskrewe tablette saamgevoeg word in wat, volgens die leerstelling van die Jode daar slegs een Torah is wat alreeds by die skepping van die wêreld by hul God was.
Die Kerke, eers wettig verklaar en toe gebruik.
Konstantyn het in 313 n.C. oor die Wes-Romeinse Ryk geheers, en Licinius en Maximinus oor die Oostelike Ryk. Konstantyn en Licinius het godsdiensvryheid aan almal, insluitende Christene, toegestaan. Konstantyn het die Christelike godsdiens beskerm omdat hy gedink het dat dit sy ryk kon verenig.
Later in sy lewe het Konstantyn selfs toegelaat dat 'n dorpie in Umbrië, Italië, 'n tempel ter ere van hom en sy gesin oprig en dat hulle priesters aanstel om daar te dien.
Athanasius se Nege-en-dertigste feestelike brief van 367.
Dit bevat 'n lys van die boeke van die Ou en die Nuwe Testament, wat Athanasius as kanoniek beskryf. Die Nuwe-Testamentiese lys is identies met die sewe-en-twintig geskrifte wat steeds as kanoniek aanvaar word, en dus word Athanasius se nege-en-dertigste feestelike brief as die eerste gesaghebbende verklaring oor die kanon van die Nuwe Testament beskou.
Die Codex Vaticanus is waarskynlik in die flaviese hof, in 340, geskryf deur skrifgeleerdes van die hof vir keiser Konstantyn en bevat diesefde lys van boeke in dieselfde volgorde gelys. Die vraag is waarom daar 27 jaar gesloer word om die lys bekend te stel? wat moes plaasvind voordat die lys aan die gemeentes voorgele word met die waarskuwing dat slegs die boeke gelees mag word en van alle ander "ongewenste" boeke ontslae moes raak of die gevolge dra?
Die meeste van die gemeentes van die tyd het nie al die geskrife/boekrolle gehad nie en die nuwe kodekse is vir hulle voorsien.
Die oudste oorblywende volledige teks van die Nuwe Testament is die pragtig geskrewe Codex Sinaiticus, wat in die 1840's en 1850's in die St Catherine-klooster aan die voet van die berg Sinai in Egipte "ontdek" is. Dit dateer uit ongeveer 325-360 n.C. en dit is nie bekend waar dit geskryf is nie.
How the Bible Became a Book by William M. Schniedewind. Cambridge University Press, 2004.
Frontline: From Jesus to Christ www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/shows/religion/
Van Jesus tot Christus:
Bewys dat die Romeine Jesus Christus se lewensverhaal oorgeskryf het om meer gepas te wees vir politieke belang - die Flaviese handtekening