Willem van Ockham (ook soms geskryf as Occam) (1288–1347) was 'n middeleeuse Engelse filosoof wat as 'n voorloper van die moderne filosofie beskou word.
Hy word opgelei deur die Franciskanerorde, wat aan hom die geleentheid bied om te studeer. Later studeer hy teologie aan die universiteit van Oxford, en vervolgens skryf hy 'n kritiek van die teologiese standaardwerk en outoriteit t.o.v. teologiese opleiding, die Liber Sententiarum van Petrus Lombardus. Ockham staan krities teen die outoriteit (auctoritas) van voorgangers en kerkvaders en daarom is sy werk nie deur almal verwelkom nie. Hy betoog onder meer dat daar 'n onoorbrugbare kloof bestaan tussen kennis en geloof en dat die Kerk hom nie met wêreldsesake mag bemoei nie. Daarop volg 'n klag dat sy onderrig in stryd sou wees met die katolieke geloof en dat hy daaroor moes verantwoording doen by pous Johannes XXII (te Avignon in 1324). Hy het groot invloed op die Katalaanse fransiskaanse teoloog en filosoof Francesc Eiximenis gehad, wie vir 'n paar jaar onder sy leiding studeer het.
Ockham is veral bekend weens die feit dat hy die belangrikheid van die sintuiglike waarneming beklemtoon het. Hy kan beskou word as 'n nominalis en beweer dat idees geen substansie het buite die gees nie, oftewel dat idees geen objektiewe bestaan het buite die mens nie. Sy leer was dus in stryd met die 'realisme'. Hierin word betoog dat idees van dinge wél onafhanklik van die materie bestaan. Hy gaan daarmee verder as sy ordegenoot Johannes Duns Scotus.
Self formuleer hy dit as volg: "Want hy moet nie iets nuuts voorstel sonder 'n geldige rede nie, tensy dit vanselfsprekend is, of deur ervaring bekend of deur die outoriteit van die Heilige Skrif bewys word."