25 Maart 2018 Dr. Tinus van Zyl
Skriflesing: Markus 15:1-15
Waaraan voel jy uitgelewer? Voel jy uitgelewer aan die politieke heersers van die wêreld? Presidente van prominente wêreldlande wat onverantwoordelike dinge sê en doen met kernwapens, asof die wêreld hulle speelplek is?
Of voel jy uitgelewer aan die leiers van ons land? Politici wat mense opsweep met populistiese opmerkings wat ons land se mense in vrees en woede dompel en teen mekaar laat draai?
Of voel jy uitgelewer aan ekonomiese magte en kragte? Die anonieme druk- en trekkragte van die mark, wat so kompleks en onverstaanbaar is, dat selfs die mees kundige ekonoom nie weet hoe om hierdie koplose monster in toom te hou nie. ‘n Monster wat al hoe groter en groter word en wat al hoe vinniger en vinniger met ons weghardloop, met ‘n al groter gaping tussen ryk en arm, en ‘n planeet wat nie meer die gewig van hierdie monster kan dra nie.
Dalk voel jy uitgelewer aan die sosiale druk en eise van ons samelewing? Die aanhoudende druk om te presteer, om sukses te behaal, om resultate te lewer. Die ongenaakbare spoed en pas van ‘n oorhaastige wêreld. Die stres en angs van onrealistiese verwagtinge en botsende aansprake wat op jou gemaak word?
Of miskien voel jy uitgelewer aan meer basiese werklikhede, wat veel nader aan die lyf is. Soos byvoorbeeld jou eie liggaam wat ouer word, wat verswak of beperkinge het, of wat miskien bedreig word deur siekte of pyn.
Miskien voel jy uitgelewer aan huislike of familie-omstandighede. Mense in jou lewe wat jy moet versorg of bystaan, mense met wie moet saamleef of oor die weg kom, en wat ‘n geestelike en emosionele tol van jou eis.
En die ergste van alles, dit is heel moontlik dat jy uitgelewer voel aan ‘n kombinasie van hierdie dinge!
Jesus word uigelewer
Ons teks vanoggend begin en eindig met Jesus wat uitgelewer word.
Here oor alle heersers
Jesus, die Here oor alle heersers, word uitgelewer aan die aardse goewerneur Pontius Pilatus. En Pilatus was maar eintlik ‘n magtelose pion tussen die Romeinse Keiser en die provinsie waaroor hy aangestel is. Maar Jesus, die Here, wat mag werklik het, selfs oor bose geeste, word uitgelewer aan hierdie ruggraatlose, strooipop van ‘n heerser.
Profeet en priester
Jesus dié profeet en hoëpriester, die vervulling van die wet en geskrifte, word uitgelewer deur die godsdienstige leiers wat veronderstel was om te waak oor die geloof. Juis die leiers wat die volk se hoop op ‘n Messias moes wakker hou, juis skrifgeleerdes wat die mense moes herinner aan God se beloftes in die geskrifte, hulle lewer Jesus uit.
Koning van Jode
Jesus die Koning van die Jode, wat ‘n paar dae vantevore met palmtakke begroet is en met Hallelujas geloof is as die Seun van Dawid, word nou uitgelewer deur hierdie selfde Joodse volk, met die herhaalde uitroep: Kruisig Hom! Kruisig Hom!
Jesus, die onskuldige, wat gekom het om sondaars te bevry, om gevangenes vry te laat, word gevange geneem en uitgelewer in ruil vir ‘n sondaar.
Nou moet ek sê, ek het altyd aan Barabbas, gedink as ‘n goddelose moordenaar. Maar Markus sê dat hy een van die mense was wat in opstand gekom het teen die owerhede en wat in die rewolusie iemand doodgemaak het. So Barabbas was eerder ‘n aktivis, ‘n soort seloot, wat met geweld geveg het om die volk te bevry.
Jesus het ‘n ander manier kom wys om op te staan vir vryheid en geregtigheid. Jesus het sy dissipels gekeer om terug te veg toe hy met swaarde en stokke gevange geneem is. Maar Jesus word deur die mense ingeruil vir ‘n vryheidsvegter en ‘n aktivis wat nie sal skroom om geweld te gebruik nie.
Ons soek nie so Verlosser
Want sien, dis nie die soort Verlosser wat ons mense wil hê nie, en die soort verlossing wat ons begeer nie. Ons soek ‘n Verlosser wat al ons probleme kom oplos, wat al die struikelblokke uit ons pad kom verwyder, wat al die swaarkry in ons lewe kom wegvat, wat al ons vyande kom veroordeel en straf.
Hier kom ‘n Verlosser
En hier kom ‘n Verlosser, ‘n Bevryder, ‘n ware Messias wat vryheid en geregtigheid vir die mense bring. En die mense is so bly daaroor dat hulle klere op die grond strooi, palmtakke waai en Hom loof en prys as die Seun van Dawid – die Koning vir wie se koms hulle al wag vir geslagte en geslagte.
Maar stel teleur
Maar dan stel hierdie Messias teleur. Want in plaas daarvan dat Hy al die magte wat oor die mense heers oorrompel, veroordeel en straf, word Hy oorgelewer aan die magte, word Hy veroordeel en word Hy gestraf – al was Hy volledig onskuldig!
Almal staan skuldig
En almal staan skuldig aan hierdie uitlewering van die Messias. Die mense kon nie vir Pontius Pilatus beskuldig dat Hy hulle Koning laat kruisig het nie. Hy het omtrent die hardste van almal probeer om vir Jesus vry te laat.
Volksleiers en volk sélf
Maar die priesterhoofde en die familiehoofde, die godsienstige leiers en die volskleiers, húlle het vir Jesus uitgelewer. En die volk kan nie eers al die skuld op hulle leiers pak nie, want ook die skares mense het saam geskree: Kruisig Hom! Kruisig Hom!
Woud en byl
Dit laat my dink aan ‘n sêding wat iemand nou die dag op sosiale media kwytgeraak het:
Alhoewel die woud besig was om al hoe kleiner te raak, het die bome aangehou om vir die byl te stem as hulle leier, want sy steel was van hout gemaak en hulle het gedink hy is een van hulle.
Ons kies ons eie ondergang
Ons mense is geneig om die leiers te kies wat eintlik ons eie ondergang bring. En wanneer daar ‘n leier kom wat werklikwaar net die beste vir alle mense wil hê, dan kruisig ons daardie Een, want hy lyk nie so sterk en kragtig soos die byl nie. En Hy is nie bereid om, soos Barabbas, ander mense dood te maak om ons belange te bevorder nie.
Soek nie nog ‘n boom nie
Ja, die bome soek nie nog ‘n boom om hulle leier te wees nie. Hulle soek die byl, want hy is skerp en kragtig. En dié Boom wat sê dat Hy gekom het om die hele woud te verlos van die byl, sodat alle bome weer kan groei en floreer, Hy word deur die bome uitgelewer om met die byl afgekap te word.
Maak ons ook só
Die moeilike vraag wat die teks vanoggend aan ons vra, is of ons nie dalk dieselfde doen nie? Ons voel uitgelewer aan die heersers en leiers, die magte en kragte, die druk en domenring van hierdie wêreld, maar in ons soeke na uitkoms en bevryding, draai ons na Christus, die enigste Een wat vir ons die ware pad na bevryding wys?
Draai na die byl
Of lyk Christus dalk te swak en sy pad te moeilik vir ons? Draai ons dalk eerder na die byl, wat sterk en kragtig lyk? Die byl van politieke mag en sosiale invloed? Die byl van ekonomiese sukses en materiële welvaart? Die byl van selfverdediging en veg vir my eie mense?
In Markus 8 het Jesus al die mense gewaarsku dat as jy agter Hom wil aanstap, as jy na Christus wil draai as jou Koning en jou Bevryder, dan moet jy jou byle neerlê en jou kruis opneem, want sy pad is ‘n kruisweg.
‘n Slegte opsie
Dit klink nie na ‘n lekker opsie nie. Maar dis die enigste opsie wat ware bevryding bring. Dit help nie ons wil bevry wees van die byl, maar ons dra nog self ‘n byl in elke hand nie.
Lê byle neer
Christus se kruisweg, die pad waarop Hy ons vra om al ons byle neer te lê, om ons mag en invloed prys te gee, om ons sukses en voorspoed weg te gee, om ons selfverdediging en eie belange op te offer, dit is die enigste pad waarop ons ware lewe kan ontvang.
In Markus 8:36 vra Jesus: “Wat help dit 'n mens tog om die hele wêreld as wins te verkry en sy lewe te verloor? Wat sal 'n mens kan gee in ruil vir sy lewe?” Jesus se pad, lyk soos ‘n verloorpad. Maar Jesus sê, dat dit net op hierdie pad is, wat jy die lewe kan kry.
Die wêreld daarbuite se leuse is: If you can’t beat them, join them. Al hierdie magte en kragte waaraan ons elke dag uitgelewer is, is te sterk vir my en vir jou, ons sal hulle nooit kan wen nie. So dis beter om met hulle saam te werk. If you can’t beat them, join them.
Span die bose wêreld in
Span hierdie korrupte en onregverdige wêreld in tot jou eie voordeel! Slaan munt uit die onreg van hierdie wêreld. Gebruik die korrupte metodes van leiers om ook jouself te bevorder! Gebruik die onkunde van die armes om jouself te verryk! Gebruik al jou kundigheid, hulpbronne en kontakte om jouself en jou eie mense se belange te beskerm!
Jesus se leuse is
Maar Jesus se leuse is: Gee alles wat jy is en wat jy het weg vir hierdie wêreld. Gebruik alles tot jou beskikking en span al jou kragte in, nie om jou eie belange te bevorder nie, maar om die belange van ander te dien. Moenie kyk wat jy uit hierdie wêreld kan uitkry nie, maar kyk hoe baie jy vir hierdie wêreld kan gee.
In hierdie uitgieting van jouself, soos wat Jesus gedoen – Hy wat sy bestaan as God se Seun nie beskou het as iets waaraan Hy moes vasklou nie, maar wat dit uitgegiet het vir die wêreld – in hierdie leegmaking van onsself, lê die ware selfontdekking en ware bevryding.
Nooit uitgelewer nie
Want iemand wat hulleself weggee vir ander, iemand wat hulleself uitgiet vir die wêreld, kan nooit meer uitgelewer, ‘n gevangene of ‘n slaaf van ander wees nie, want hulle het reeds uit eie keuse hulleself weggegee.
Jesus gee sy lewe
Die wêreld se magte en kragte kon niks aan Jesus doen nie, hulle kon nie Jesus se lewe by Hom vat nie, want Jesus het reeds uit eie keuse sy lewe vir die wêreld gegee. En daarom het hulle geen mag of beheer oor Hom gehad nie. Selfs die dood kon Hom nie gevange hou nie, omdat Hy uit vrye keuse sy lewe neergelê het.
So word ons bevry
En so word ons ook bevry van al die magte en kragte waaraan ons uitgelewer voel. Nie deurdat Jesus daardie magte en kragte kom oorrompel, veroordeel en straf nie. Maar deurdat Jesus ons vry maak van die mag, die houvas wat hulle oor ons gehad het.
Ons wat ‘n gedoop is, ons het saam met Christus gesterf, en saam met Christus opgestaan. En daarom is daar geen aardse mag of krag wat nog enige houvas oor ons het nie. Ons kan onsself nou vrylik weggee, ons kan onsself uitgiet vir die wêreld, want dit is nie meer ons wat leef nie, maar Christus wat in ons leef.
Vry van magte
Ons kan leef as mense wat vry is van alle aardse magte en kragte, selfs die mag van die dood. En ons kan saam met Paulus in 1 Korintiërs 15 sê: “Dood, waar is jou oorwinning? Dood, waar is jou angel?” Want ons het reeds saam met Christus gesterf en opgestaan.
Mag die Here jou seën met ongemak
oor maklike antwoorde, halwe waarhede en oppervlakkige verhoudings –
Mag die Here jou seën met woede
oor onreg, onderdrukking en die uitbuiting van mense –
Mag die Here jou seën met trane
om te stort vir mense wat pyn, verwerping, honger en oorlog ervaar –
sodat jy ’n hand kan uitreik en hulle pyn in blydskap kan verander.
En mag God jou seën met genoeg dwaasheid
om te glo dat jy ’n verskil kan maak in hierdie wêreld
sodat jy die dinge sal kan doen wat ander dink nie gedoen kan word nie.
Mag die genade van ons Here Jesus Christus, die liefde van God ons Vader en die gemeenskap van die Heilige Gees met julle elkeen wees en bly.