Alex Rademeyer le Philip de Bruin (2009) ba bolela gore disenthara ka moka tše kgolo ka Afrika Borwa di kwa seabe sa HIV le AIDS go bana. Ba bolela gore ka 2009 Pretoria e nnoši e bile le bana bao ba gwebago ka mebele bao ba ka bago ba 10,000. Bloemfontein ke lefelo le legolo kudu leo le tletšego ka bana bao ba šomišwagogo tša thobalano le thekišo ya diokobatši. Ba tšwela pele go bolela gore ka Afrika Borwa basetsana ba rekišwa ka tšhelete ya magareng ga R2800 le R12 000. Bana ba bannyane bao ba ka bago le mengwaga ye 10 ba a hlohleletša gomme ba tlaišwa ka tša thobalano ke batho ba bagolo bao ba lefago digongwana. Letšatši le lengwe le le lengwe ka Afrika Borwa bana ba 530 ba a katwa gomme melato yeo e kabago ye 60 ye e begwago... bjalobjalo. Matteson (2008:12) o gopola tiragalo yeo ka goyona tšhiwana ye e bitšwago Martha (leina la gagwe la mmakgonthe) yo a bego a na le mengwaga ye lesomenne ka nako yeo, ka letšatši le lengwe o ile a ipolela go moruti wa gagwe gore o be a leka go ithuta go ipolaya. Batswadi ba gagwe ka bobedi ba hlokofetše gomme o be a na le mengwaga ye šupa. O boletše gore o be a hlologetše go kopana le bona gomme a dumela gore a ka fihlelela se ka go hlokofala. Moruti o be a sa kwešiše gore ke ka lebaka la eng ka morago ga ge go fetilemengwaga, mo e lego gore ngwana a ka hlologela batswadi ba gagwe ka tsela ye kgolo ka tsela ye.