Só lyk DA se plan teen plaasaanvalleArgieffoto: Lorraine Claasen Die DA het Donderdag ŉ omvattende veiligheidsplan bekend gestel om aanvalle op boere, plaaswerkers en landelike gemeenskappe te bekamp. Dié party het ook ’n debat in die Nasionale Vergadering aangevra om lig op die landwye toename in plaasaanvalle en -moorde te werp. Dianne Kohler Barnard, die voorsitter van die DA se taakspan vir landelike veiligheid, het tydens ’n aanlyn mediakonferensie gesê dat daar die afgelope maand ’n beduidende toename in die aantal plaasaanvalle was. Sy sê die aanvalle was die afgelope twee weke veral wreedaardig en slagoffers is erg gemartel. “’n Boer of plaaswerker in Suid-Afrika het ŉ vier keer groter kans om vermoor te word as die gemiddelde Suid-Afrikaner. Altesaam 5 475 plaasaanvalle en 2 073 plaasmoorde is sedert 1990 in die land aangemeld,” sê Barnard. Barnard sê die Suid-Afrikaanse landbousektor word bedreig deur die onveiligheid van landelike gemeenskappe. In 2019 het die totale koste verbonde aan misdaad in die landbousektor sowat R10 miljard beloop, wat ’n verdere ekonomiese verlies van R20 miljard in die Suid-Afrikaanse ekonomie tot gevolg gehad het. “Die regering kan nie die huidige landelike veiligheidsituasie ontken nie. Die DA glo dat hierdie aanvalle op plase ’n nasionale noodtoestand is en dat dit dringend hanteer moet word. Ons moet onsself ook afvra of hierdie aanvalle bloot wetteloosheid is, of word dit deur haat of ’n ander voorbedagte rade gepleeg,” sê Barnard. In reaksie hierop wil die DA die volgende maatreëls tref: Plaasmoorde as haatmisdade Glynnis Breytenbach, DA se skaduminister vir justisie en korrektiewe dienste, sê die DA sal aandring dat plaasaanvalle, indien nodig, as haatmisdade geklassifiseer word. Dit sal die aankla van diegene op sosiale media of op enige ander platform, wat marteling en moord aanmoedig, insluit. “Haatmisdade is nie net misdade wat teen kwesbare groepe gepleeg word nie, maar misdade wat teen individue gepleeg word as gevolg van die vooroordeel wat die aanvaller teen ’n hele groep mense het,” sê Breytenbach. Kontrolering van plaasaanvalsake Annette Steyn, skaduminister van landbou, sê omdat plaasaanvalsake soms tot 10 jaar kan neem om af te handel, gaan DA-raadslede of aktiviste ondersoeke en hofverrigtinge rakende alle plaasaanvalsake noukeurig kontroleer en aan boere terugrapporteer. Dit is om te verseker dat die saak nooit sloer nie, maar so vinnig as moontlik afgehandel word. Nuwe navorsing en statistiek Steyn sê die DA gaan versoek dat ’n nuwe studie oor landelike veiligheid van stapel gestuur word om sodoende langtermynoplossings, gebaseer op wêreldwye praktyke, na te streef. “Daar is tans slegs beperkte en verouderde navorsing oor plaasaanvalle op regering- sowel as akademiese vlak. Daar is ’n behoefte aan bykomende navorsing,” sê Steyn. Die DA gaan ook seker maak alle plaasaanvalle en -moorde word jaarliks by die polisie se misdaadstatistiek gevoeg. Verbeterde samewerking met landbou-unies Die DA gaan saam met verskeie landbou-unies werk om plaaspatrollies te help organiseer en te formaliseer. Ondersteuning aan opkomende boere Die DA sal voortgaan om grondbesit te bevorder en opkomende boere finansieel te ondersteun. Verbeterde verhouding met die polisie Andrew Whitfield, DA-skaduminister van die polisie, sê die DA gaan daarna streef om ’n beter verhouding tussen die polisie en boere te bewerkstellig met betrekking tot vuurwapenlisensies, vuurwapenopleiding, plaaspatrollies en die inhegtenisnemings van verdagtes. Die DA sal die polisie versoek om gereelde uitreikaksies vir gemeenskapsbewusmaking en opvoeding in hoërisikogebiede van stapel te stuur, met die fokus op veiligheid. Oproep van gespesialiseerde eenhede “Die DA sal weer ’n beroep doen op die vestiging van ’n volledig toegeruste spesialiseenheid wat toegewy is om landelike gemeenskappe te beskerm en om enige plaasaanvaller(s) so vinnig as moontlik vas te trek,” sê Whitfield. Toename in polisie se ondersoekkapasiteit Whitfield sê die DA sal versoek dat die ondersoekkapasiteit by landelike polisiestasies verhoog word om te verseker dat plaasaanvallers so gou as moontlik vasgetrek word. Dit sluit in dat polisie-teenwoordigheid verhoog word en dat alle beskikbare tegnologieë gebruik word om die aanvallers so gou as moontlik vas te trek. Plaasmoorde as prioriteitsmisdade Whitfield sê die DA versoek dat die polisie plaasaanvalle as prioriteitsmisdade hanteer omdat dit ooreenkomste met prioriteitsmisdade soos huisroof, sakeroof en motorkaping toon. Veg teen die wysiging van die grondonteiening sonder vergoedingswet Noko Masipa, DA-lid van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling, sê die DA gaan aanhou baklei teen die wysiging van artikel 25 van die Grondwet wat grondonteiening sonder vergoeding toelaat. Nuwe belastingsmaatreëls vir boere Die DA vra ook dat belasting verlig moet word vir diegene in landelike gebiede en veral boere wat private sekerheidsondernemings uit hul eie sak betaal. Belastingsubsidies moet ook geld vir plaaspatrollies, plaaswagte en ondernemings wat veiligheid bied in landelike gemeenskappe. Toename in misdaadintelligensievermoë in landelike gebiede Barnard sê die DA gaan ’n groter kapasiteit vir misdaadintelligensie vir landelike gebiede aanvra. Dit is om plaasaanvalle te voorkom, eerder as om die polisie in te roep nadat ’n moord reeds gepleeg is. “As sodanig sal ons vra vir bykomende veiligheid spesifiek in die hoërisikogebiede,” sê Barnard. Verhoogde veiligheid by Suid-Afrikaanse grense Barnard sê die DA sal voortgaan om die noodsaaklikheid van grensbeheer te beklemtoon en onwettige grensoorgange stop te sit. Gesamentlike ministeriële beraad oor landelike veiligheid Barnard sê die DA sal ’n gesamentlike ministeriële beraad oor landelike veiligheid versoek om deur die landelike veiligheidsbedreigings te werk, korttermyn- en mediumtermynoplossings te vind en om die implementering daarvan te verseker.