Biltong & Pot-roast | BILTONG & POT- ROAST | Page 2
Author Archives: Biltong & Pot-roast
PADDAVELLE EN LANGHAAR-LIETJIES
July 24, 2019 by Biltong & Pot-roast
As kind, in Bloemfontein, het ons 'n klein boompie in die voortuin gehad. Elke jaar het hierdie boompie die heerlikste vrugte gedra wat ek agterna nog net een keer geëet het – feijoa's. Baie mense noem dit die vrugteslaaivrug. Ek kry nog die smaak in my mond as ek onthou hoe ons die vrug middeldeur gesny en met 'n lepeltjie geëet het.
Sedert ons in 2002 in Engeland aangekom het, het ek nou al 'n hele verskeidenheid vrugte geëet wat ek nie in Suid-Afrika geken het nie. Dit kan ook wees dat ek dit net nie so opgelet het in Suid-Afrika nie. En om daardie rede ken ek die meeste van hulle se Afrikaanse name nie (dit sal darem baie gaaf wees iemand vir my die Afrikaanse name kan gee). Talle vrugte het ook sedertdien hul weg Suid-Afrika toe gevind. Ek het, byvoorbeeld, vir die eerste keer 'n sharon fruit hier in Engeland geëet en toe ek weer sien, is dit volop beskikbaar in my geboorteland.
Die Engelse begin nou eers stadigaan hul fiemies los, maar het tot nou toe my nog nie as avontuurlustige eters opgeval nie. So het die bure in ons vorige huis 'n banana passionfruit in die tuin gehad wat hulle nog nooit van geëet het nie. Die helder rooi kleur van die sappige binnekant het hulle laat vermoed dat die vrug dalk giftig kan wees. Ek wou dit nie glo nie en die buurvrou het byna 'n hartaanval gekry toe ek op 'n dag 'n vrug pluk en voor haar eet. Heerlik! Agterna het die hele buurt by hulle kom vrugte pluk.
Engeland voer baie groente en vrugte in en so het ek al vrugte hier gekry wat ek nog nie voorheen gesien het nie. Om 'n paar te noem: 'n Rambutan van Indonesie – so 'n lietjierige vrug met lang hare. 'n Tamarillo, uit Suid-Amerika, lyk soos 'n kruising tussen 'n tamatie en 'n grenadella. Die dragon fruit, wat ek weet, almal in SA nou al ken. Die jackfruit is 'n yslike en, waarskynlik, die mees buitengewone vrug van Indië af en word selfs as plaasvervanger vir vleis gebruik. Nog 'n vrug wat baie soos 'n lietjie is, is die longan van Sjina af. 'n Mangosteen lyk soos 'n grenadella met 'n heel knoffel aan die binnekant – 'n heel unieke smaak. My gunsteling is egter die cherimoya of custard apple, wat heel anders is as dié wat ek in Natal geëet het.
Gister het ons egter weer 'n piel de sapo geëet, 'n tipe spanspek van Spanje af. Wanneer ek so na die skil kyk, kan ek verstaan waar die naam vandaan kom – paddavel. In Suid-Afrika het ek destyds hoofsaaklik net die valerige spanspek met die growwe skil en pienkerige binnekant gesien (ja, toemaar, my vrou vertel my altyd dat ek nie baie goed met kleurbeskrywing is nie). Hier het ek egter al heelwat ander soorte geëet waarvan die honey dew melon met sy wit vleis en suikersoet smaak my gunsteling is. Hier is ander ook met gladde skille, growwe skille, wit skille, groen skille en baie ander. Ek weet nooit watter kleur die spanspek aan die binnekant is nie totdat ek hom oopsny.
Die nadeel van hierdie ingevoerde vrugte (behalwe vir die impak wat dit op die omgewing het) is dat ons dit te ete kry lank nadat dit nog groenerig gepluk is.
Maar wat, so leer ons.
DIE SPORE VAN 'N PIKKEWYN
April 29, 2019 by Biltong & Pot-roast
Anderdag lees ek 'n stelling op Facebook: "Die oomblik wanneer jy gebore word, word jy 'n naam gegee, 'n geloof, 'n nasionaliteit en 'n ras. En vir die res van jou lewe gaan jy iets verdedig waaroor jy geen beheer of insae gehad het nie".
Wat my toe laat dink het aan 'n storietjie wat ek lank gelede geskryf het, toe ek ook oor soortgelyke dinge nagedink het.
In my storie verdwaal 'n pikkewyn eendag verskriklik en beland in die Kruger-wildtuin. Daar loop hy 'n kameelperd raak wat rustig aan 'n takkie groen blare knibbel. Hulle is ewe verbaas om mekaar te sien en groet aanvanklik strammerig. Later vra die pikkewyn vir sy nuwe maat: "Wat is dit wat jy daar eet?" Die kameelperd vertel hom dat dit lekker groen blare is. Pikkewyn trek sy asem skerp in: "Jong, dis sonde om blare te eet, ons mag net vis eet". Kameelperd hou vir 'n oomblik op met kou, kyk verbaas na Pikkewyn en vra: "Nou waar hoor jy dit?"
"Jong, dit is nou maar net so. My ma het my nog vertel. Jy gaan groot moeilikheid kry as jy enige iets anders as vis eet."
Dieselfde dag beland twee seuntjies langs mekaar op 'n bus in 'n ver land – 'n Afrikaanse seun uit 'n christenhuis en 'n moslemseuntjie. Die Afrikaanse outjie kyk die seuntjie langs hom op en af tot sy nuuskierigheid die oorhand kry. Hy vra in sy beste Engels: "Hoekom het jy 'n wit rok aan? Jy's mos 'n seun."
Ja, waar ons op hierdie planeet gebore word en wie jou ouers is, bepaal die rigting wat jou lewe inslaan.
Hierdie week is ek 17 jaar in Engeland. Is ek nou 'n Engelsman? Beslis nie. Ek sal 'n Vrystater doodgaan. En 'n christen. My kinders, egter, beskou hulself nie as Brits of Suid-Afrikaans nie – ten spyte van (of dalk, as gevolg van) dubbele burgerskap en my beste pogings om hulle as Vrystaters groot te maak (al is hulle in Pretoria gebore). My dogter is verloof aan 'n Griekse outjie en gaan binnekort in Nederland bly. Hulle sê hulle is wêreldburgers. By hulle is daar geen veroordeling van iemand op grond van sy herkoms nie. Hulle veroordeel wel dade en optrede.
Het ek 'n reg om iemand wie se lewe anders as myne begin het, te veroordeel? Sou dit dalk beter gewees het as almal dieselfde was? Een groot globale land sonder grense. Een taal, een geloof – alles dieselfde.
Destyds, toe John Lennon oor hierdie dinge gesing het, het ek saam met mede-christene my wenkbroue gelig. Toe ek gister op die plek staan waar Edward Wightman die laaste man was wat op die brandstapel gesterf het (oor sogenaamde kettery) toe dink ek aan al die gruweldade wat sommer net die afgelope maand in die naam van die een of ander godsdiens gepleeg is (wat nog te sê oor die eeue heen). Ek lig nie meer my wenkbroue wanneer John Lennon sing van "a brotherhood of man" – niks om voor te sterf of te moor nie. Ek droom saam.
Ons leef in 'n kleurryke wêreld vol kontraste, kulture, tale, godsdienste, diversiteit en geleenthede.
Die spore van dit wat jy gedurende jou leeftyd doen (en nie doen nie) gaan nog op aarde bly, lank nadat jy hierdie lewe agtergelaat het.