’n Mens kan dit die swart Afrikane, aan die anderkant, nie verkwalik dat hulle sulke onverfynde politiek bedryf nie. Hulle voorgangers was ook nie juis demokraties of ontvanklik vir nuwe nuanses nie. Die ANC-regering gee nie om vir 'n staat waar die demokrasie regtig die mag van die volke is nie. Hulle wil 'n demokrasie waar die mag by die bevolking lê. Die eerste definisie van die bostaande woordjie ‘demokrasie’ is ’n intrinsieke stelsel waar volke en kulturele minderhede voorsienings vind waarbinne hulle hul taal en kultuur kan behou (soos taalregte, afwenteling van mag op die etniese minderhede, eie onderwys, eie radio- en televisie-uitsaaistasies, ens.). Terwyl die tweede definisie uitgaan van die oormag van die demografiese meerderheid (vgl. Z.B. du Toit: 1999, asook A. Lijphart: 1977 ); ‘n log, in wese ondemokratiese stelsel wat in navolging van die klassieke Westminsterstelsel is ingerig en wat teenswoordig vernaamlik nog die meeste nie-Europese nasiestate kenmerk. In sulke nasiestate word volke en inheemse tale onderdruk deur die groot, of oorheersende, volk (sien Namibië, Burundi, Rwanda, Zimbabwe, Suid-Afrika).
‘Die vloek van die nasiestaat’ (B. Davidson: 1994), die kultuurimperialisme en die stryd van die magtige elites, is besig om Afrikaans as ongewenste taal af te skaal.
Die vorige, blank, regerings het die mag angsvallig vir hulleself behou sodat hulle die land se rykdomme en kennis ontoeganklik vir die swart meerderheid kon hou. Op dieselfde oomblik was hulle afhanklik van die swartes vir goedkope arbeid. Hulle was egter enigsins op die regte pad omdat hulle besonder regte aan etniese groepe toegeken het. Hoe positief dit vir die land se verskeidenheid ook al was, dit was egter ‘n politiek wat hulle ingegee was deur selfsug, rassisme en angs. Hierdie politiek het op die ou end daarop neergekom dat die minderheid (die Afrikaners) minderheidsregte aan die meerderheid (die Xhosa's en Zoeloes) toeken, teneinde om hierdie tamaaie volke so ver as moontlik van die eie, wit gemeenskap verwyderd te hou (Du Toit: 1999). Aan die volke was selfs ’t tipe van op territoriale afskeiding gebaseerde selfstandigheid toegeken. Ons weet almal wat die rampsalige gevolge was van hierdie rasse- en tuislandepolitiek; Apartheid in hierdie outokratiese vorm moés eenvoudig ingestort het. ‘n Elite met oneweredig baie mag moés die beheer oor die land verloor het (vgl. A. Toynbee, 1949). Dit sou baie beter gewees het as die Afrikaanstaliges – soos byvoorbeeld by die Kemptonparkonderhandelings met die ANC en die kommuniste, wat die finale magsoorname deur die ANC ingelui het - minderheidsregte vir hulleself sou beding het, pleks van om die situasie om te draai sodat hulle nou deur die massa oorheers word. Tuislande was blykbaar slegs geskik vir swartmense, en nie vir die eie volk nie. Die teenswoordige situasie wys hoe onnosel en kortsigtig apartheid was.
Dit sal derhalwe niemand verbaas dat die politiek en die kulturele beleid in Suid-Afrika noú eers die paradigma van modernisme aanvaar het nie, terwyl Europa dit in die tussentyd begin vaarwel sê het. ’n Mens mag deesdae in Europa besef dat dit ’n utopie is om ’n nuwe menstipe te skep en om etniese verskille vir die nasiestaat se ontwil uit te wis. Teleologieë is miskien aantreklik binne die vier mure van kerke of in stoffige, weggesteekte kantoortjies in piesangrepublieke waar rewolusionêre groepies Mao se Rooi Boekie aanhaal, maar nie in hedendaagse regerings nie. Maar darem, in Suid-Afrika gaan die regering entoesiasties aan die gang om ’n nuwe Suid-Afrikaanse nasie -- op rewolusionêre lees geskoei -- te forseer. Moenie vergeet dat van die ANC se oortuigings aan een van die uitgroeisels van die Verligting -- die Marxisme-Leninisme -- ontleen is nie. In Europa en Kanada gee sentralistiese landbesture pad vir losser strukture waar minderhede soos die Katalane, Baske, Wale en Vlaminge, asmede die Franssprekendes in Québec, binne die staat meer outonomie gegun word. En wat te denke van die kulturele heroplewing van die Friese en Walliesers (Nederlands: Welshmen / mensen uit Wales - MBAS)? In Suid-Afrika, egter, vind die regering etniese verskille net lastig. Volgens president Thabo Mbeki en die ANC se siening is sulke verskille net hindernisse op die pad na ‘n eensgesinde, nuut-Afrikaanse nasie. Daar word nie een keer gedink aan die wenslikheid, of die internasionale regmatigheid, van die Suid-Afrikaanse eenheidsstaat nie. Huidige sinjale wat sou kon aantoon dat die staat log is en nie omgee vir kulture nie -- soos die verset van sterk opstandige kultuurorganisasies, etniese onluste en mense wat vir hul minderheidsregte stry -- bewys vir die regering net dat daar meer as ooit op nasiebou gehamer moet word. Alte groot verskeidenheid pas nou maar nie in die modernistiese prentjie van vooruitgang nie.
In 2003 verwyder die ANC Paul Kruger se bekende standbeeld van die Kruger Nasionale Park omdat "die afbeeldings van verdedigers van apartheid moet verdwyn." Maar Kruger het niks met Apartheid te doen gehad nie. Dit is alweer 'n voorbeeld van die ANC se lompe, kulturele onbenul. Hy wil met politieke foefies 'n geskiedenis wegvee en 'n beskawing onsigbaar maak. Klik hier om te sien waarom van Kruger 'n standbeeld opgerig was.
Thabo Mbeki beskou Suid-Afrika as die voorbeeldige land vir ‘n pan-Afrikaanse uitkyk waar die meerderheid heers en waar mense veral op eie krag, sonder Europese invloede, ’n nuwe beskawing daarstel. Dit is ‘n begryplike standpunt vir ‘n land wat eers in die negentiger jare van die vorige eeu gedekoloniseer is.
aldus word vergeldingspolitiek toegepas, om die publieke aandag weg te lei van die eie onvermoë om self veroorsaakte probleme op te los (daarvoor benodig ’n mens blykbaar ’n sondebok)
Maar wat die Afrikaner werklik in sy siel tref is die oënskynlik liberale maar onverbiddelike beleid van blootstelling van die Afrikaanse universiteite aan die klipharde wette van die mark, transformasie van die land en bemagtiging. ’n Baie aktuele skandaal: Afrikaans verdwyn van die Afrikaanse Stellenbossche Universiteit omdat hy oorspoel word deur studente wat sê hulle verstaan nie Afrikaans nie! Die regering doen hoegenaamd niks hierteen, "almal is mos gelyk, maar die meerderheid regeer." Nee, die regering moedig die verengelsing selfs aan. Die jong Afrikaners moet bloei vir wat hul vadere in die verlede gedoen het.
Daar is tewens ‘n tipe onderstroming binne die intellektuele jongmense aan die gang; ‘n tipe alternatiewe stroming, waar Afrikaans ‘n uitmuntende plek verwerf het; skilders, skrywers, musiekkunsternaars, digters en wat dies meer sy. Hierdie stroming blink uit in sy uitermate nonkonformistiese, bykans a-politiese standpunte. ’n Mens sal hier geen –ismes aantref nie; net krag, geesdrif vir jou eie kultuur en ’n behoefte om vorentoe te kyk sonder om gehinder te voel deur wat die nasionalistiese voorouers aangerig het, en wat die nuwe swart nasionaliste nog sal veroorsaak. Die logge idealistiese beleid van die regering met al sy verborge agendas van vergelding en vals liberalisme roep ’n reaksie by die intellektuele kringe op. Tydskrifte soos Insig en feeste soos die springlewendige Klein Karoo Nasionale Kunstefees (onlangs weer in Maart gehou) maak almal deel uit van hierdie nuwe, postmoderne besef van die eiendomlike.