My seuntjie is nou in graad 1 en daar is ’n vermoede dat hy disleksie het. Ek weet glad nie hoe om die probleem te hanteer, waar om behandeling te kry of selfs net ’n toets of iets te laat doen om te bevestig of dit wel so is nie. Ek en my bokkie is al reg om op te gee, want hy sukkel vreeslik. Ruil klankies om, skryf heeltemal ’n ander woord neer as wat hy klank, ensovoorts.
Ons het verlede keer gesels oor die simptome van disleksie en die verwarring rondom die term: sommiges beskou dit as ongeneeslik terwyl ander meen dat ’n disleksie-diagnose min waarde het. Ons het ook begin gesels oor tegnologiese vooruitgang, soos fMRI-skanderings, wat dit vir wetenskaplikes moontlik gemaak het om te sien dat die brein plasties is, en dat neuroplastisiteit die lig aan die einde van die donker disleksietonnel is.
Neuroplastisiteit beteken dat die brein kan verander, nuwe breinselle gebore word en oues afsterf, nuwe verbindings gevorm word en dat die struktuur van bestaande sinapse kan verander. Die linkerkant van die brein beheer byvoorbeeld die vermoë om taal te verstaan en te gebruik in 90 persent van die mensdom, en selfs al sou die linkerkant van die brein ’n ernstige besering opdoen, kan die regterkant sommige taalfunksies oorneem. Wanneer ’n mens ’n deskundige op ’n sekere gebied word, is daar groei in die dele van die brein wat met daardie kundigheid en vaardighede verbind word.
Daar was ook ’n prettige studie waarin 12 jong mense in hulle vroeë twintigs gevra is om ’n klassieke driebal-jongleurtoertjie (juggle) oor ’n tydperk van drie maande aan te leer, sodat hulle die toertjie ten minste ’n minuut lank kon volhou. Die kontrolegroep, 12 ander jong mense, het nie die toertjie aangeleer nie. Die eerste groep het ’n aansienlike groei in grysstof in die V5-area van die brein getoon; dit is die area wat verantwoordelik is vir die prosessering van visuele beweging.
Plastisiteit is ook duidelik waarneembaar in die breine van tweetalige mense. Dit blyk dat funksionele veranderinge in die brein die aanleer van ’n tweede taal moontlik maak. Mense wat jonk reeds ’n tweede taal aangeleer het, staan ’n groter kans om meer gevorderde grysstof te hê as hulle wat eers later ’n tweede taal aangeleer het.
Volgens hoofnavorser Krafnick beteken dit dat die anatomiese verskille in die linkerkant van die brein ’n gevolg van die leeservaring van die kinders is, eerder as ’n oorsaak van disleksie.
Kom ons som die bevindinge van neuroplastisiteit, en die navorsing van Gabrieli en Krafnick op: Die brein van ’n dislektiese persoon – en ook alle ander swak lesers – lyk anders as die gewone leser se brein, maar die breinverskille is nie die oorsaak van die leesprobleem nie. Dis die leesprobleem wat die breinverskille veroorsaak, en as ’n dislektiese persoon leer om goed te lees, sal sy of haar brein verander om uiteindelik soos die normale leser se brein te lyk. Selfs al sou daar in enkele gevalle ’n breindisfunksie wees wat bydra tot die disleksieprobleem, weet ons vandag dat die brein wel kan herstel.
Ons gesels volgende week verder oor disleksie, en veral oor wat dit veroorsaak, want gewoonlik kan ’n mens ’n probleem net oplos as jy weet wat die oorsaak daarvan is.
Is jy bekommerd oor jou kind se skoolprestasie? Stuur jou vrae aan [email protected]. Probeer om soveel moontlik besonderhede te verskaf, sowel as jou kind se ouderdom en graad. Gebruik jou eie naam of ’n skuilnaam as jy verkies om jou identiteit geheim te hou.
Van Wyk het teen 15:30 gesê polisiebeamptes is steeds op die toneel om inligting te kry oor die voorval.
Dit sal nie vir hulle nodig wees om inligting te verkry nie. Dis ‘n plaasaanval maak nie saak hoe jy daarna kyk nie. Arresteer die mense en dis dit. Of wag, die wet is mos eensydig waneer dit by ras kom.
ek hoop die man het nie te seer gekry nie en herstel ten volle. Wat die regte feite is sal die tyd leer, maar ek glo daar sal werkverliese wees en groter tragedie. jy kan nie meer lone in kontant betaal nie.