Munisipale bestuurders moet sê oor ouditsMkhuleko Hlenga, voorsitter van Skoor (Foto: Chantall Presence/ANA) Die parlement se waghond oor openbare rekening het Dinsdag beslis dat rekenkundige beamptes van munisipaliteite, wat herhaaldelik negatiewe ouditbevindings teen hulle het, aan die parlement moet kom rekenskap gee oor finansiële wanbestuur, korrupsie en ander ongerymdhede. Beamptes van die ouditeur-generaal se kantoor het terugvoer gegee aan die parlement se staande komitee oor openbare rekeninge (Skoor) oor die agteruitgang van oudituitslae waar slegs 18 van die 257 munisipaliteite skoon oudits ontvang het. “Ons het met ŉ proses begin waar 17 munisipaliteite, wat meer as drie jaar al negatiewe bevindings gehad het, geprioritiseer sal word vir die verhore sodat hulle rekenskap kan kom gee hoekom dié munisipaliteite in so groot gemors is,” het Mkhuleko Hlengwa, voorsitter van Skoor, aan die African News Agency gesê. “Die departement van samewerkende regering en tradisionele sake sal voor ons moet kom verskyn en die omvang verduidelik van hul ingryping en ons moet verstaan of dié ingryping die nodige uitslag lewer.” LP’s het gehoor dat 12 van die munisipaliteite wat skoon oudits ontvang het, in die Wes-Kaap geleë is. Twee is in die Oos-Kaap geleë en een elk in Gauteng, KwaZulu-Natal, die Noord-Kaap en Mpumalanga. Nie een munisipaliteit in die Vrystaat, Limpopo of Noordwes het ŉ skoon oudit ontvang nie. Die persentasie van munisipaliteite met bevindings teen hulle vir nienakoming van bestuursbeleide, het van 72 tot 82 toegeneem. Onreëlmatige uitgawes bly ŉ multimiljard rand se probleem en alhoewel ŉ effense afname (van R29,7 miljard tot R25,5 miljard) aangemeld is, het Makwetu gesê dié prentjie moet verander. Hlengwa het gesê die ouditeur-generaal moet nie huiwer wanneer hy sy mag uitoefen nie, ná wysigings aan die Wet op Openbare Oudit aangebring is, om op te tree teen diegene wat steeds aanbevelings deur die ouditeur-generaal ignoreer. Kragtens die wysigings is ŉ aanbeveling deur die ouditeur-generaal, Kimi Makwetu, dat ŉ onreëlmatigheid reggestel moet word, bindend en ŉ sperdatum vir implementering moet bepaal word. As geen stappe gedoen word nie, kan Makwetu ŉ sertifikaat van skuld uitreik in die naam van die munisipale raad of bestuurder om die betrokke geld terug te betaal. LP’s is besorg oor die toename in dreigemente en intimidasie tydens munisipale oudits. ŉ Beampte van die ouditeur-generaal se kantoor is verlede jaar geskiet tydens ŉ ondersoek oor die Emfuleni-munisipaliteit in Vanderbijlpark. Die ouditeur-generaal is gedwing om sy personeel te onttrek en die oudit elders te doen.