Werk saam aan hierdie ‘magtige dreuning’Die Toekomsberaad wat op 10 Oktober deur die Solidariteit Beweging aangebied is, is deur 2 770 mense bygewoon. Foto: Forumnuus.co.za Een van die kriteria wat politieke wetenskaplikes gebruik om state te klassifiseer, is na gelang van hul doeltreffendheid. Vier kategorieë kan onderskei word, en daardie klassifikasie is relevant wanneer ’n mens die Solidariteit Beweging se pas bekendgemaakte Helpmekaarplan wil beoordeel. Aan die een kant van die spektrum kry jy eerstens hiper-doeltreffende state soos die Skandinawiese lande, Duitsland, Nederland en Singapoer, waar alles by wyse van spreke netjies vierkantig geknip en spieëlblink gepoets is, die treine (meestal) betyds is en die staat oor die algemeen goed funksioneer. Tweedens, aan die keerkant kry jy lande waar die staat heeltemal in duie gestort het, en waar gewapende bendes, dikwels in oorlog met mekaar, die septer swaai. Voorbeelde hiervan is Somalië, Sirië, die DRK, en Jemen. ’n Mens kan hulle mislukte state noem. Verreweg die meeste lande op aarde lê êrens in die middel. Soms neig hulle, in die derde plek, na die doeltreffende kant, soos Italië, Griekeland, Argentinië, Botswana en Namibië, maar nie genoeg om onder die werklik suksesvolles gereken te word nie. Vierdens neig ander weer na die keerkant, soos Zimbabwe, Egipte, Thailand en Indonesië. Hulle is nie regtig mislukte state nie, maar dalk kan ’n mens hulle eerder mislukkende state noem. Waar pas Suid-Afrika op die spektrum in? Wel, toe die ANC die bewind in 1994 oorneem, het hy geen hiper-doeltreffende staat geërf nie, veral nie wat dienste aan die swart en bruin bevolking betref nie. Selfs vir die wit bevolking was Suid-Afrika nie in die eerste kategorie nie. Maar die land kon destyds wel in die tweede kategorie geplaas word. En selfs al neem jy in aanmerking dat die staat aansienlik beter dienste vir die wittes as die res gelewer het, sou jy die land ook vir dié groepe – net-net – in die tweede kategorie kon klassifiseer. Verskeie akademiese studies het byvoorbeeld bevind dat die onderwys vir die swartes in die apartheidsjare (dalk ondanks apartheid?) aansienlik verbeter het. En in die afgelope dekade of twee voor 1994 is honderdduisende huise gebou, elektrisiteit en water aangelê, paaie gebou, noem maar op. Korrupsie en onbekwaamheid het voorgekom, maar dis stewig aangepak. Meer as een kabinetsminister van die NP-regering is tronk toe oor korrupsie. Daarmee wil ’n mens nie sê dat die situasie vir die swartes ideaal was nie. Ver daarvandaan. Maar vir ’n groeiende aantal was dit beslis aan die verbeter. (En die polities korrektes wat my nou hieroor wil looi, moet dit maar doen; dit verander niks aan die historiese feite nie.) Wat het in die 21 jaar sedert 1994 gebeur? Ek oordryf nie as ek sê onder ANC-bewind het Suid-Afrika van die tweede tot die derde kategorie gesak nie. Ja, meer huise is inderdaad gebou. En meer township-inwoners het water en elektrisiteit gekry. Maar die onderwys het van kwaad na erger gegaan en die aantal disfunksionele skole het enorm toegeneem. Korrupsie het ’n alledaagse verskynsel geword. Immers, so redeneer mense, as die Nommer Een van korrupsie verdink word en niks gebeur met hóm nie, hoekom sal ek eerlik bly en myself benadeel? Dienslewering het in duie gestort. Al die gewelddadige betogings die afgelope jare oor gebrekkige dienslewering val immers nie wonderbaarlik uit die hemel uit nie. En só kan ’n mens voortgaan. Vir Afrikaanssprekendes in die algemeen en Afrikaners in die besonder is dit ook van groot belang dat hul reg op moedertaalonderwys op al drie vlakke steeds meer ingekort word, wat die oorlewing van die taal, ten minste wat sy hoër funksies betref, ernstig in die gedrang bring. Die groot vraag is: Wat doen ons daaraan? Gaan sit jy en aanvaar dat Gods water nou maar oor Gods akker moet loop? ’n Afgestigte Afrikaner-volkstaat klink mooi, maar is nie prakties haalbaar nie. En die prys wat vir ’n gewelddadige opstand betaal sal word, is honderde kere groter as die voordeel wat daaruit behaal word. Die alternatief is die plan wat Flip Buys die naweek voorgestel het. Dis om jou moue op te rol en sélf in te spring. Die Afrikaners is ’n aanpasbare volk met groot energie en vindingrykheid. As ’n mens die geskiedenis van ’n eeu gelede bestudeer, hoe ons mense hulle kollektief uit die as van die Vernedering van Vereeniging uitgeworstel het, hoe hulle – in die woorde van Jaap Steyn – “’n taal gemaak” het, hoe hulle uit die moeras van armoede opgestaan het, dan kan ons die huidige probleme ook oorwin. Al gaan dit bloedsweet en baie trane kos. Flip Buys se plan het nog ’n voordeel. In verskeie artikels en in laas Saterdag se toespraak het hy daarop gewys dat baie van die probleme wat Suid-Afrika tans ondervind, nie tot die Afrikaners beperk is nie. Dinge soos beurtkrag en misdaad tref nie net Afrikaners nie, maar die hele bevolking. Daar bestaan nie so ’n ding soos ’n Afrikaner-slaggat in die pad nie; hy hinder élkeen wat daarby verby wil kom. As jy gaan sit en wag dat die ANC dinge regmaak, gaan jy lánk wag. Daardie mense stel in elk geval oorwegend nie belang in die oplos van probleme nie, maar hoofsaaklik in selfverryking. Laat die Afrikaners dan die voortou neem. Laat Solidariteit ons mense aktiveer om sáám die probleme vindingryk aan te pak en die korrupsie en ondoeltreffendheid van die owerheid as ’t ware te ontwyk. Die probleme wat só opgelos word, kom ook die res van die bevolking ten goede. En namate jy ’n momentum skep, behoort die ander agter te kom dat hier iets aan die gebeur is wat werk, en sal jy heel waarskynlik steun uit hul geledere ook begin kry. Só kan dit die begin van ’n magtige dreuning word wat die ANC en die owerheid by wyse van spreke – streng binne die wet – eenkant toe skuif om dinge self aan te pak en op te los. Dit sal geen towerstaffie wees waarmee alle probleme binne ’n ommesientjie uit die weg geruim word nie. Vanuit ANC-geledere (en selfs van sommige Afrikaners!) moet aktiewe teenwerking verwag word. Dis waarom dit noodsaaklik is dat die inisiatief nie voorgestel word as iets wat tot wit Afrikaners beperk word nie. Ons mág as Afrikaners optree. Maar as ons optrede tot almal se voordeel is, sal dit ook onsself bevoordeel. Komaan, mense. Daar’s werk!