Facebook-aandele tuimel; Zuckerberg verloor miljardeDie onderbreking by Facebook het miljoene mense geraak en die boodskapdiens WhatsApp, asook Instagram, is lank lamgelê. (Foto: Justin Sullivan/AFP) Die Amerikaanse miljardêr en Facebook-stigter Mark Zuckerberg se fortuin het met meer as $6 miljard (sowat R90 miljard) verminder – en hy is nou vyfde op die lys van die wêreld se rykste mans – nadat ŉ fluitjieblaser opspraakwekkende onthullings oor die maatskappy gedoen én die sosialemediareus se vlagskipprodukte gister ure lank van lyn was. Facebook se aandele het Maandag met 4,9% gedaal nadat dit sedert die middel van verlede maand met nagenoeg 15% verswak het, berig Bloomberg. Die daling het Zuckerberg se fortuin tot $121,6 miljard verminder nadat dit vantevore op byna $140 miljard gestaan het. Facebook moes die afgelope ruk op velerlei fronte vure doodslaan: Eers oor die verdoemende bewerings wat teen die maatskappy gemaak is, en toe omdat Facebook en sy dienste soos WhatsApp en Instagram ineengestort het. Verdoemende bewerings Frances Haugen, ‘n Facebook-fluitjieblaser, op CBS News se 60 Minutes. (Foto: Robert Fortunato/CBS News/60MINUTES/ AFP) Facebook is onder skoot nadat ŉ fluitjieblaser dokumente versprei het waarin beweer word dat die maatskappy weet sy produkte bevorder haat en is skadelik vir kinders se geestesgesondheid. Die fluitjieblaser is Frances Haugen, ŉ 37-jarige datawetenskaplike van Iowa, wat Sondag in ŉ TV-onderhoud haar identiteit bekend gemaak het. Sy het in die onderhoud met die CBS-program 60 Minutes aangevoer Facebook is “beduidend erger” as enigiets wat sy vantevore gesien het. Sy het ook gevra dat die maatskappy gereguleer word. “Facebook het herhaaldelik bewys dat hy wins bo veiligheid kies. Dit subsidieer, dit betaal vir sy wins met ons veiligheid,” voer Haugen aan. “Die weergawe van Facebook wat vandag bestaan, skeur samelewings uitmekaar en veroorsaak etniese geweld wêreldwyd.” Haugen se bewerings – wat aanvanklik naamloos gedoen is – het ŉ herrie veroorsaak. Sy het onder meer gesê Facebook weet sy produkte, soos Instagram, is skadelik vir jong meisies – veral wat betref wat hulle van hul liggame dink. Sy het ook verduidelik hoe die maatskappy se nuusstroom (die News Feed op Facebook) se algoritme ingestel is op inhoud wat reaksie ontlok. Die maatskappy se eie navorsing het boonop gewys dat dit “makliker is om mense aan te spoor om kwaad te word” as om ander emosies uit te lok, het Haugen gesê. “Facebook het besef as hy die algoritme veiliger maak, sal mense minder tyd op die webwerf deurbring. Hulle gaan minder op advertensies klik en [Facebook] gaan minder geld maak.” Tydens verlede jaar se Amerikaanse presidentsverkiesing het Facebook die gevaar van hierdie soort inhoud besef en veiligheidstelsels aangeskakel om dit te verminder. Ná die verkiesing is dit egter weer afgeskakel of verander om groei bo veiligheid te prioritiseer – en Haugen sê vir haar het dit soos verraad gevoel. “Niemand by Facebook is kwaadwillig nie,” sê Haugen en voeg by dat Zuckerberg nie uit die staanspoor ŉ haatdraende platform wou skep nie. Die aansporing is egter wangerig. Mededingers vaar goed Hoewel die afgelope paar dae se omwenteling ŉ peperduur terugslag vir Facebook en Zuckerberg was, het dit pap gereën vir die maatskappy se mededingers. Die boodskapdiens Telegram het van die 56ste mees afgelaaide app opgeskiet na die app wat die vyfde meeste afgelaai word. Die geënkripteerde boodskapdiens Signal het ook getwiet dat hy miljoene nuwe gebruikers bygekry het.