Ope brief aan die bestuursraad van die Afrikaanse TaalmonumentDaniel Lötter (Foto: Facebook) Ek wil graag van hierdie geleentheid gebruik maak om u te bedank vir die spreekbeurt wat aan my toegestaan is tydens Saterdagoggend se openbare vergadering in die saal van die Paarlse Strooidakkerk, asook die verdere uitnodiging aan belanghebbendes om hulle insette skriftelik aan u te lewer by [email protected] alvorens u as raad ŉ aanbeveling maak aan die minister na aanleiding van sy eis om die naam van die Afrikaanse Taalmuseum en Taalmonument te verander om “Afrikaans” daaruit te verwyder in “ononderhandelbare” belang van “inklusiwiteit”. Hierdie drie woorde in aanhalingstekens haal ek uit dit wat die minister gesê het. Kom ons begin by inklusiwiteit. Daar is oor die afgelope jare enorme vordering gemaak by dié museum en monument om inklusiwiteit te bevorder, ongeag die feit dat die monument vir sy tyd en teen die politieke konteks van die jare 70 reeds merkwaardig inklusief was. Inderdaad is daar indrukwekkende strukture van simboliek wat erkenning gee aan Afrikaans as ŉ taal wat inheems ontwikkel het uit ander tale, insluitend tale soos Maleis, Khoi en isiXhosa. Dit word van meet af erken. Daardie samestelling van simbole is uniek en eiesoortig tot Afrikaans, maar ook as viering van wat divers en inklusief en inherent is aan ons veelvoud van kulture en tale in hierdie land. Oor die kwessie van inklusiwiteit wil ek aan die hand doen dat u die minister na die monument nooi en dit maar met die vinger vir hom wys. Daar sal baie versigtig gewaak moet word daarteen dat ŉ nuwe vorm van eksklusiwiteit nie gevestig word agter die masker van inklusiwiteit nie, want teen hierdie tyd is dit seker vir ons almal glashelder dat hierdie aangeleentheid ŉ baie sensitiewe kwessie vir baie mense is. Tweedens dink ek moet ons praat oor Afrikaans. Die totale simboliese samestelling van die monument daar teen Paarlberg vertel die verhaal van die ontstaansgeskiedenis van ŉ taal uit die bodem van Afrika, gepraat deur die mense van Afrika. Dit vertel waarvandaan Afrikaans gekom het, nie waarvandaan enige ander taal gekom het nie. Om dus “Afrikaans” weg te laat uit die naam of, Hemele behoed ons, dit te verander na die Xhosa Taalmonument, sou neerkom op ŉ blatante bedrogspul. Dit is ewe goed as om Tafelberg se naam te verander na Spitskop – hy gaan nog steeds soos ŉ tafel lyk. Behalwe dat, in hierdie geval, geen besoeker aan die monument kop of stert sal kan uitmaak daarvan dat ŉ simboliese struktuur die verhaal van Afrikaans versinnebeeld terwyl die woord nie in die amptelike naam daarvan voorkom nie. Dit is eenvoudig belaglik. In die derde plek het die minister klaarblyklik aangedui dat die kwessie “ononderhandelbaar” is. Dit wil voorkom asof die minister ook nie kennis geneem het van die historiese stryd om hierdie taal te vestig en te behou nie. Dis ŉ geskiedenis wat getuig van wat Afrikaans en sy sprekers gemaak het met die “ononderhandelbaarhede” van mense soos Milner met sy beleid van verengelsing. Die minister mag dalk vind dat dieselfde gebeur met sy beleid van ver-Xhosa-ing. Daar is niks ononderhandelbaar nie. En aan die feite van die geskiedenis kan daar geen jota of tittel verander word nie – in daardie museum is die Afrikaanse Taalbeweging gestig, daardie monument is opgerig vir die Afrikaanse taal en as baken vir die sprekers van Afrikaans en geen naamsverandering of toespraak of verklaring kan daar een letter van wegneem nie. Ek vermoed u sal met my saamstem dat daar uit Saterdag se vergadering nie so veel as een spreker was wat die minister se plan steun nie, maar talle was wat ŉ ernstige waarskuwing gerig het dat hier geweldige verdeeldheid, seerkry, woede en verset gaan volg as hierdie plan deurgevoer word. Dit is my vertroue dat u as besluitnemers op die raad ernstig hiervan kennis geneem het. In plaas daarvan om verdeeldheid te saai, het die minister inderdaad daarin geslaag om mense van uiteenlopende agtergronde – polities, sosiaal, godsdienstig, kultureel, en etnies, te verenig in ŉ harmonieuse koor van “NEE!”. Ek was lank in my lewe laas so trots daarop om ŉ Afrikaanssprekende, ŉ Afrikaner, ŉ Paarliet en ŉ kind van hierdie land te wees soos Saterdagoggend in daardie kerksaal. U en die raad is in ŉ baie unieke posisie voor die rekordhouers van die geskiedenis. U kan die besluit neem of u name opgeteken sal word in die galery van name soos Du Toit, Malherbe, Pannevis, Langenhoven, Louw en Small en of u voor die geskiedenis gereken sal word as die mense wat toegegee het voor iemand wat ŉ gek van hom gemaak het met ŉ R22 miljoen se vlagpaal, terwyl die land steier onder krisisse soos kragonderbrekings, werkloosheid, armoede, toenemende brandstofpryse, vervallende infrastrukture en korrupsie. Dit is my bede dat u ŉ wyse besluit sal neem wanneer u besluit waar u staan. Met allerbeste wense, Daniël Lötter Paarl