Mars is die vierde planeet vanaf die Son in ons Sonnestelsel. Die planeet is vernoem na Mars, die Romeinse god van oorlog. Daar word ook na Mars as die "Rooi Planeet" verwys, aangesien die planeet rooierig vertoon wanneer dit vanaf die aarde besigtig word.
Mars is 'n aardse planeet met 'n dun atmosfeer. Die planeet se oppervlakeienskappe herinner beide aan die impakkraters van die Maan én die vulkane, valleie, woestyne en poolkappe van die Aarde. Mars is ook die tuiste van Olympus Mons, die hoogste bekende berg in die Sonnestelsel, en van Valles Marineris, die grootste diepkloof. Behalwe vir die planeet se geografiese eienskappe, is Mars se omwentelingsperiode en seisoenale siklusse ook soortgelyk aan dié van die Aarde.
Tot en met die eerste verbyvlug deur Mariner 4 in 1965, is daar gespekuleer dat daar moontlik vloeibare water op die planeet se oppervlak kan wees. Hierdie spekulasies is gebaseer op periodiese wisselings in lig en donker dele, veral in die poolbreedteliggings, wat soos seë en kontinente gelyk het, terwyl lang, donker groewe deur sommige waarnemers geïnterpreteer is as besproeiingskanale vir vloeibare water. Dit is later bewys dat hierdie reguit groewe of lyne nie werklik bestaan nie, maar bloot 'n optiese illusie is. Van al die planete in die Sonnestelsel, word Mars egter steeds beskou as die waarskynlikste om vloeibare water te besit en miskien ook lewe. NASA het in Julie 2008 die bestaan van bevrore water op die oppervlak bevestig.
Mars het ongeveer die helfte van die Aarde se radius en slegs een tiende van sy massa; Mars het 'n laer digtheid, maar sy oppervlakte is slegs 'n klein bietjie minder as die totaal oppervlakte van die Aarde se droë land. Alhoewel Mars groter en meer massief is as Mercurius, het Mercurius 'n hoër digtheid. Dit beteken dat Mercurius 'n ietwat sterker swaartekrag by sy oppervlak het. Die rooierige voorkoms van Mars se oppervlak word veroorsaak deur yster(III)oksied, beter bekend as roes.
Huidige modelle van die planeet se binnekant dui op 'n kern met 'n radius van ongeveer 1,480 kilometer, wat hoofsaaklik uit yster bestaan met omtrent 14–17% swawel. Hierdie kern van ystersulfied is deels vloeistof en het twee maal die konsentrasie van die ligter elemente wat by die Aarde se kern bestaan. Mars se kern word omring deur 'n silikaatmantel, wat baie van die tektoniese en vulkaniese kenmerke van die planeet gevorm het, maar nou egter onaktief blyk te wees. Die gemiddelde dikte van die planeet se kors is ongeveer 50 km, met 'n maksimum dikte van 125 km. Die Aarde se kors het 'n gemiddelde dikte van 40 km, maar is slegs 'n derde so dik as dié van Mars, relatief tot die groottes van die twee planete.
'n Foto van mikroskopiese rotsvorms wat dui op tekens van water, afgeneem deur die Opportunity-swerwer.
Met die huidige lae atmosferiese druk, is dit onmoontlik dat vloeibare water op die oppervlak van Mars kan bestaan, behalwe teen die laagste laagstes – en dan ook slegs vir kort periodes. Water in ysvorm is egter volop: die twee poolkappe bestaan hoofsaaklik uit ys. In Maart 2007 het NASA aangekondig dat die volume (water)ys in die suidelike poolkap genoeg sou wees om, indien dit sou smelt, die hele oppervlak van die planeet te dek tot 'n diepte van 11 meter. Verder strek daar ook 'n ysgrondmantel vanaf die pool tot 'n breedteligging van ongeveer 60°.
Meer onlangs het die kamera van die Mars Global Surveyor hoë-resolusie foto's geneem wat baie meer detail bied oor die geskiedenis van vloeibare water op Mars se oppervlak. Ten spyte van die baie reuse vloedkanale en 'n geassosieerde boomagtige netwerk van sytakke wat op Mars gevind word, is daar egter geen strukture op 'n kleiner skaal wat die oorsprong van vloedwater kan aandui nie. Dit is voorgestel dat weerprosesse hulle blootgelê het, wat beteken dat die riviervalleie ou kenmerke is. Hoër-resolusie waarnemings deur ruimtetuie soos die Mars Global Surveyor het ook ten minste 'n paar honderd kenmerke langs krater- en kloofmure gewys, wat soortgelyk te blyk aan aardse syfervore. Die vore is meestal in die hooglande van die suidelike halfrondte en na die ewenaar gerig; almal word op 'n breedteligging van 30° en poolwaarts aangetref. Navorsers het geen gedeelteliks verweerde vore of gesuperponeerde impakkraters gevind nie, wat beteken dat hierdie baie jong verskynsels is.
In 'n besonders opvallende voorbeeld (sien beeld hiernaas), wys twee foto's, wat ses jaar uitmekaar geneem is, 'n voor op Mars en wat blyk nuwe stortings of deposito's te wees. Michael Meyer, 'n vooraanstaande wetenskaplike by NASA se Mars Exploration Program, redeneer dat slegs die vloei van 'n materiaal met 'n hoë inhoud van vloeibare water so 'n oorblywende patroon en verkleuring kan veroorsaak. Of die water die oorsaak van neerslag, ondergrondse of ander bronne is, bly 'n ope vraag. Alternatiewe teorieë is ook voorgestel, insluitende die moontlikheid dat die deposito's veroorsaak word deur 'n yskors van koolstofdioksied of deur die beweging van stof of Mars se oppervlak.
Mars se ewenaar word deur sy omwenteling gedefinieer, maar die ligging van sy nulmeridiaan was gespesifiseer, net soos die Aarde s'n, by 'n willekeurig gekose punt: Mädler en Beer het reeds in 1830 'n lyn gekies vir hulle eerste kaarte van Mars. Na die ruimtetuig Mariner 9 in 1972 uitgebreide beelde van Mars verskaf het, is 'n klein krater (later bekend as Airy-0), wat op die Sinus Meridian ("Meridiaanbaai") geleë is, gekies vir die definisie van 0.0° lengteligging om met die oorspronklike aanwysing van Mädler en Beer saam te val.
Olympus Mons, ook 'n skildvulkaan, is met 26 km die hoogste berg in die Sonnestelsel (sover bekend). Dit is 'n uitgedoofde vulkaan in die uitgestrekte hooglandstreek Tharsis, wat ook 'n aantal ander groot vulkane bevat. Dit is meer as drie keer so hoog as Mount Everest, wat 'n hoogte van 8,848 km het.
Mars dra ook die littekens van 'n aantal impakkraters: daar is reeds 43 000 kraters gevind wat 'n diameter van 5 km of meer het. Die grootste krater is Hellas Planitia, 'n impakbekken met 'n diameter van tussen 2100 en 2500 km (metings verskil). Hella Planitia is 'n ligte verskynsel wat duidelik vanaf die Aarde sigbaar is. Danksy Mars se kleiner massa is die kanse dat 'n voorwerp met die planeet sal bots die helfte minder as dié van die Aarde. Mars lê egter nader aan die asteroïdegordel en is dus meer dikwels 'n teiken van voorwerpe wat daarvan afkomstig is. Dit is ook meer waarskynlik dat Mars deur korttermyn komete getref kan word, soos dié wat in die omwentelingsbaan van Jupiter lê. Ten spyte hiervan is daar baie minder kraters op Mars as (byvoorbeeld) die Maan, aangesien Mars se atmosfeer beskerming teen klein meteore bied. Die morfologie van sommige kraters dui daarop dat die grond nat was toe die meteoriet die planeet getref het.
Mars het twee permanente polêre yskappe: die noordelike een is geleë in die noordelike poolstreek, Planum Boreum, en die suidelike yskap in Planum Australe, die suidelike poolstreek.
Mars se atmosfeer is stowwerig en bevat stofdeeltjies van omtrent 1,5 µm, wat die lug op Mars 'n bruingelerige kleur gee soos van die oppervlak af gesien. Die atmosfeer bestaan uit 95% koolstofdioksied, 3% stikstof, 1,6% argon en bevat spore van suurstof, water, koolstofmonoksied en stikstofmonoksied, asook nog uiters klein spore van neon, kripton, formaldehied, xenon, osoon en metaan. Navorsers het metaan bespeur teen 'n konsentrasie van ongeveer 10 deeltjies per miljard (volgens volume). Metaan is 'n onstabiele gas wat deur ultravioletstraling afgebreek word en 'n tipiese metaanmolekule het 'n leeftyd van ongeveer 340 jaar in Mars se atmosfeer. Die teenwoordigheid van metaan sal dus 'n huidige of onlangse bron van die gas op die planeet aandui. Vulkaniese aktiwiteit, komeetimpakte en die teenwoordigheid van mikro-organismes wat metaan as 'n afvalproduk skep word onder moontlike bronne gereken. Dit is ook aangetoon dat metaan moontlik deur 'n nie-biologiese proses soos die vorming van serpentynsteen geproduseer kan word, wanneer dit plaasvind tussen water, koolstofdioksied en olivien, 'n mineraal wat op Mars voorkom.
Van al die planete is Mars se seisoene die meeste soos die Aarde s'n, as gevolg van die soortgelyke hellings van die twee planete se asse van omwenteling. Die duur van die seisoene op Mars is egter amper twee keer so lanks soos die van die Aarde: as gevolg van Mars se afstand van die son is 'n Marsjaar amper twee keer die lengte van 'n Aardse jaar. Die oppervlaktemperatuur op Mars wissel van ongeveer -140 °C tydens die poolwinters tot 20 °C in die somers. Die wye reeks temperature is as gevolg van die dun atmosfeer (wat nie die baie van die son se hitte kan stoor nie), die lae atmosferiese druk en die lae termiese traagheid van die grond.
Mars het ook die grootste stofstorms in ons Sonnestelsel. Hierdie storms kan wissel van 'n storm oor 'n klein area, tot reusagtige storms wat die hele planeet dek. Hulle vind meestal plaas wanneer Mars die naaste aan die Son is en daar is opgemerk dat hulle die globale temperatuur verhoog.
Die poolkappe by altwee pole bestaan hoofsaaklik uit waterys. Daar is egter droë ys bo-op die oppervlak van die waterys. Bevrore koolstofdioksied versamel as 'n laag van omtrent een meter dik op die noordelike yskap (slegs in die noordelike winter), terwyl die suidelike kap 'n permanente 8 m-hoë dekking van droë ys het. Die noordelike poolkap het 'n deursnee van ongeveer 1000 kilometer tydens die noordelike somer en bevat ongeveer 1,6 miljoen kubieke meter ys. Indien hierdie ys in 'n eweredige laag oor die poolkap versprei sou wees, sou dit twee kilometer dik wees. Die suidelike poolkap het 'n deursnee van 350 km en 'n dikte van 3 km. Die totale volume ys in die suidelike poolkap plus die aangrensende lae deposito's beslaan 'n beraamde 1,6 miljoen kubieke kilometer. Beide poolkappe toon spiraalagtige slenke, wat moontlik 'n gevolg is van differensiële sonverwarming en die sublimasie van ys en die kondensasie van waterdamp. Altwee die poolkappe krimp en groei weer terug soos die temperatuur saam met die seisoene wissel.
Hierdie beelde toon 'n vergelyking tussen die wentelbane van Mars (rooi) en Ceres (geel). Die boonste beeld wys die wentelbane soos gesien van die ekliptiese pool en onder is die baan soos van die klimmende knoop af gesien. Die segmente van wentelbane onder die eklipties word in donkerder kleure aangetoon. Die periheliums en apheliums (Q) is gemerk met die datum van die naaste oorgang.
Mars se aksiale helling is 25,19 grade, wat vergelykbaar is met die Aarde se helling. Omdat Mars se jaar langer is, duur die seisoene daar byna twee keer so lank as die seisoene op Aarde. Mars het sy laaste perihelium, die afstand verste van die Son af, in Junie 2007 verbygesteek en sy aphelium, die afstand naaste aan die Son, in Mei 2008.
Dit is nie bekend hoe of wanneer Mars sy twee mane gevang het nie. Beide het 'n ronde wentelbaan (hulle wenteleksentrisiteit is dus 0), naby aan die ewenaar, wat op sigself baie ongewoon is vir gevange voorwerpe. Phobos se onstabiele wentelbaan dui op 'n relatief onlangse vangs. Daar is nie 'n meganisme (sover bekend) wat 'n luglose Mars sou toelaat om 'n enkele asteroïde vas te vang nie, dus is dit waarskynlik dat 'n derde liggaam betrokke was. Buite die asteroïdegordel is asteroïdes so groot soos Phobos en Deimos egter skaars en tweelinge nog skaarser.
Die huidige opvatting oor die moontlikheid om 'n wêreld te ontwikkel en lewe te onderhou, is ten gunste van planete wat water in vloeistofvorm het op hulle oppervlakke. Dit vereis dat die wentelbaan van 'n planeet binne-in 'n bewoonbare sone val. In ons Sonnestelsel lê die Aarde in hierdie sone en is Mars 'n halwe astronomiese eenheid agter hierdie sone. Dít, plus die planeet se dun atmosfeer, veroorsaak dat water op die oppervlak vries. Dat water wel in die verlede daar gevloei het, dui op die planeet se potensiaal vir bewoonbaarheid. Onlangse bewyse het voorgestel dat enige water op die oppervlak te sout en suur sou wees om lewe te onderhou.
Die tekort aan 'n magnetosfeer en die uiters dun atmosfeer bied 'n groter uitdaging: die planeet het min warmteoordrag oor sy oppervlak, slegte insolasie teen bombarderings van buiteruimse voorwerpe en die sonwind, asook ontoereikende atmosferiese druk om water in 'n vloeistofvorm te behou (enige water sublimeer na 'n gasstaat). Mars is ook byna, of miskien selfs geheel en al, geologies dood: die einde van vulkaniese aktiwiteit het 'n stop gesit aan die herwinning van chemikalieë en minerale tussen die oppervlak en binnekant van die planeet.
Talle ruimtetuie, waaronder wenteltuie, landingstuie en swerftuie, is reeds na Mars gestuur deur die Sowjetunie, die V.S.A. (NASA), Europa (ESA) en Japan (JAXA), met die doel om die planeet se oppervlak, klimaat en geologie te bestudeer. Verkenningstogte na Mars is egter buitengewoon moeilik en daar is slegs 'n 40% sukseskoers onder al die togte in die verlede.
Na die 1992-mislukking van die Mars Observer-wenteltuig, het NASA die Mars Global Surveyor in 1996 gelanseer. Die missie was 'n volslae sukses en het vroeg in 2001 sy primêre karteringsmissie voltooi. In November 2006, tydens die sonde se derde uitgebreide program, is kontak verloor, wat 'n einde aan 10 werkende jare in die ruimte gebring het. Slegs 'n maand na die lansering van die Mars Global Surveyor, het NASA ook die Mars Pathfinder gelanseer, wat 'n robotverkenningstuig, die Sojourner-swerwer, gedra het. Die Sojourner het suksesvol geland in die Ares Vallis op Mars. Die missie self was ook 'n sukses en het baie publisiteit ontvang, deels te danke aan die skouspelagtige beelde wat na die Aarde terug gestuur is.
Op 12 Augustus 2005 het NASA die Mars Reconnaissance Orbiter-sonde na die planeet gelanseer. Die tuig het op 10 Maart 2006 wenteling om die planeet bereik, vanwaar hy 'n twee-jaar opname sal maak. Die MOR sal die terrein en weerspatrone van Mars karteer, om sodoende geskikte landingsterreine vir toekomstige missies te vind. Hy bevat ook 'n verbeterde telekommunikasieskakel na die Aarde, met meer bandwydte as al die vorige missies saam. Wetenskaplikes het op 3 Maart 2008 aangekondig dat die wenteltuig ook die eerste foto van 'n reeks aktiewe lawine's naby die planeet se noordpool afgeneem het.
Die Mars Reconnaissance Orbiter het hierdie foto van die Phoenix geneem soos dit na die oppervlak van Mars daal. Alhoewel dit lyk asof dit in die krater land, is dit egter 20 km vóór die krater. Dit is die eerste keer dat 'n ruimtetuig 'n ander afneem tydens sy landing op Mars.
Een van die onlangsste missie na Mars (die vlugtige verbyvlug van die Dawn-ruimtetuig op pad na Ceres uitgesluit), is NASA se Phoenix, wat op 4 Augustus 2007 gelanseer is en op 25 Mei 2008 op die noordelike poolstreek van Mars geland het. Die landingstuig het 'n robotarm wat oor afstande van 2,5 m kan strek en daartoe in staat is om in die grond op Mars te grawe. Die area waarin die landingstuig homself bevind het 'n 80% kans dat daar ys minder as 30 cm onder die oppervlak sal wees. Die Phoenix het ook 'n mikroskopiese kamera wat 'n skeidingsvermoë van tot een duisende van die breedte van 'n menslike haar het.
Die Fins-Russiese MetNet-missie beplan om 'n aantal klein landingstuie na Mars te stuur om 'n wye oppervlaknetwerk te stig wat die planeet se atmosferiese struktuur, fisika en meteorologie sal bestudeer. As 'n voorloper vir die missie sal een of twee landingstuie moontlik tussen 2009 en 2011 gelanseer word. Dit is moontlik dat hulle deur die Fobos-Grunt-tuig ge-abba kan word. Ander lanserings sal tot in 2019 plaasvind.
Met die bestaan van verskeie wenteltuie, landingstuie en swerwers, is dit nou moontlik om sterrekunde vanaf Mars te studeer. Die Aarde en sy Maan is beide maklik sigbaar, terwyl Mars se een maan, Phobos, omtrent 'n derde die deursnee blyk te hê as wat die Maan van die Aarde af het. Deimos vertoon steragtig, bietjie helderder as wat Venus van die Aarde af vertoon.
Aan die blote oog vertoon Mars as 'n duidelike geel, oranje of rooierige voorwerp. Vanaf die Aarde waargeneem, wissel die helderheid van die planeet meer as enige ander planeet deur die loop van sy wenteling. Die skyngrootte van Mars wissel van +1,8 met konjunksie tot -2,9 in periheliese opposisie. Wanneer Mars op sy verste van die Aarde af is, is dit meer as sewe keer so ver as wat dit is wanneer dit op sy naaste is. Op ongunstige tye (vir besigtiging) kan dit vir maande deur die Son se lig weggesteek word. Die heel gunstigste tye om die planeet te besigtig is slegs twee keer elke 32 jaar is, met 15- en 17-jaar tussenposes, tussen laat Julie en laat September, wanneer die planeet sy perihelium bereik Die planeet kan egter steeds goed waargeneem kan word met minder gunstige tye (bv. tydens opposisies), maar met sy perihelium kan 'n magdom oppervlak detail met behulp van 'n teleskoop waargeneem word. Veral die poolkappe is duidelik, selfs met lae vergroting.
Soos Mars nader aan opposisie beweeg, begin dit 'n periode van oënskynlike agteruitbeweing, wat beteken dat dit sal lyk asof dit agteruit beweeg in vergelyking met die sterre op die agtergrond.
Die geskiedkundige waarnemings van Mars word gekenmerk deur sy opposisie, wanneer die planeet die naaste aan die Aarde is en dus ook die sigbaarste; iets wat elke paar jaar gebeur. Aristoteles was tussen die eerste bekende skrywers wat sy waarnemings van Mars beskryf het. Hy het genoem dat Mars verder weg is as oorspronklik gedink, gebaseer op waarnemings van wanneer Mars agter die Maan verby beweeg.
Die enigste waarneming van 'n verduisteing van Mars deur Venus was op 3 Oktober 1590, soos gesien deur Michael Maestlin in Heidelberg, Duitsland.
Percival Lowell, 'n wiskundige en sterrekundige, het die Lowell-observatorium gestig, wat 'n 300- en 450 mm-teleskoop gehad het. Die observatorium was gebruik vir die verkenning van Mars tydens die laaste gunstige tyd daarvoor in 1894 en die daaropvolgende minder gunstige opposisies. Hy het verskeie boeke oor Mars en lewe op die planeet uitgee, wat 'n groot invloed op die publiek gehad het. Schiaparelli se "canali" is ook deur Lowell waargeneem, asook deur die sterrekundiges Henri Joseph Perrotin en Louis Thollon in Nice, wie een van die grootste teleskope van die tyd gebruik het.
Die seisoenale veranderinge (bestaande uit die krimp van die poolkappe en die donker areas sigbaar tydens 'n somer) in kombinasie met die kanale, het gelei tot spekulasies oor lewe op Mars; dit was reeds lank geglo dat Mars uitgestrekte seë en plantegroei bevat. Die teleskoop het nooit die vereisde resolusie bereik wat hierdie spekulasies kon bewys of ontken nie. Soos beter en groter teleskope beskikbaar geword het, is daar minder lang, reguit kanale waargeneem. Tydens 'n waarneming in 1909 deur Camille Flammarion met 'n 840 mm-teleskoop, is onreëlmatige patrone waargeneem, maar daar was geen spoor van die kanale nie.
Selfs in die 1960's is artikels oor die biologie van Mars gepubliseer, waarin geen of min aandag geskenk is aan ander verduidelikings behalwe die teenwoordigheid van lewe as 'n rede vir die seisoenale veranderinge nie. Gedetailleerde scenario's vir die metabolisme en chemiese siklusse vir 'n funksionele ekostelsel op Mars is ook gepubliseer.
Dit was eers met die eerste besoek van die Mariner-ruimteskepe in die 1960's wat hierdie mites weerspreek is. Die resultate van die Viking-eksperimente het 'n tussenpose ingelui waarin die teorie van 'n onbewoonbare, dooie planeet algemeen aanvaar was.
Die planeet se simbool, afkomstig van die planeet se simbool soos gebruik in sterrewiggelary, is 'n sirkel met 'n klein pyl wat na buite wys. Dit is 'n gestileerde voorstelling van die skild en spies wat deur die Romeinse god Mars gebruik is. Dis simbool word ook in biologie gebruik om die manlike geslag voor te stel en in alchemie om yster voor te stel: vroeër is dit geglo dat dié element deur Mars gedomineer word.
Laat in die 19de eeu het die idee dat Mars deur intelligente Marsmannetjies bewoon word groot houvas gekry. Die Italiaanse sterrekundige Giovanni Schiaparelli se waarneming van die kanale op Mars, gepaard met Percival Lowell se boek oor die onderwerp, het die nosie geskep van 'n sterwende planeet wat besig is om uit te droog en af te koel, met 'n antieke beskawing besig om besproeïngskanale te bou.
Baie ander waarnemings en bewerings deur noemenswaardige persoonlikhede het bygedra tot wat vandag bekend staan as "Marskoors". In 1899 het Nikola Tesla atmosferiese radiogedruis met sy ontvangers in sy Colorado Springs-laboratorium ondersoek. Hy het herhalende seine waargeneem wat hy later vermoed het moontlik radiokommunikasie van 'n ander planeet was, moontlik van Mars. In 'n onderhoud in 1901 het Tesla gesê:
Vroeg in Desember van 1900 het ons van Lowell-observatorium in Arizona 'n telegram ontvang dat daar gesien is dat 'n ligkolom vanaf Mars geprojekteer is (die Lowell-observatiorium maak van Mars 'n spesialiteit) wat sewentig minute geduur het. Ek het hierdie feite na Europa gesein en neostylkopieë deur hierdie land gestuur. Die waarnemer daar is 'n versigtige, betroubare man en daar is geen rede om te twyfel dat die lig bestaan het nie. Dit was gegee as vanaf 'n bekende geografiese punt op Mars. Dit was al. Nou het die storie die wêreld oor gereis. In Europa is dit gesê dat ek in kommunikasie met Mars was en allerhande oordrywings het ontstaan. Wat ook al die lig was, ons het geen manier om te weet nie. Of dit intelligensie gehad het of nie, niemand kan sê nie. Dit is volkome onverklaarbaar.
Pulsars (of eerder neutronsterre) straal elektromagnetiese straling uit, gewoonlik in lae frekwensie golwe, soos radiogolwe. Hulle doen dit redelik reëlmatig en word selfs deur sommige observatoriums as horlosies gebruik. Nikola Tesla het moontlik nie 'n boodskap van ruimtewesens ontvang nie, want hy het slegs 'n lesing van 'n enkele teleskoop tot sy beskikking gehad: hy kon slegs die rigting van die sein vasstel, nie die presiese plek van oorsprong nie. Om die posisie in drie dimensies vas te stel, word twee waarnemers benodig, of twee verskillende waarnemings, ten einde die oorsprong van die sein te trianguleer. Radioteleskoopvelde het nie in Tesla se tyd bestaan nie, dus is dit hoogs onwaarskynlik dat hy radioseine van twee verskillende plekke waargeneem het. Die seine was dus moontlik afkomstig vanaf 'n pulsar wat in dieselfde rigting as Mars geleë was.
Danksy Mars se dramatiese rooi kleur en vroeë spekulasies oor die oppervlaktoestande wat moontlik intelligente lewe kan ondersteun, is die planeet dikwels uitgebeeld in fiksie.
'n Buiteruimse driepoot – 'n illustrasie uit 'n 1906 Franse weergawe van H.G. Wells se The War of the Worlds.
Die planeet kom dikwels voor in wetenskapfiksie, die bekendste voorbeeld is waarskynlik H.G. Wells se The War of the Worlds (1898). Wells se verhaal bevat Marsbewoners wat hulle sterwende planeet wil ontsnap deur die Aarde in te neem. 'n Radioweergawe van die verhaal is op 30 Oktober 1938 in die V.S.A in die vorm van 'n regstreekse nuusuitsending uitgesaai; baie luisteraars het dit vir werklikheid aangeneem en uit hulle huise gevlug.
Na die Mariner- en Viking-ruimtetuie met foto's van Mars teruggekeer het, het die beelde van 'n blykbaar lewelose planeet vroeë idees oor Mars laat weg kwyn en plek gemaak vir meer akkurate en realistiese uitbeeldings van menslike kolonies op die planeet. Die bekendste hiervan is moontlik Kim Stanley Robinson se Mars-trilogie. Skynwetenskaplike spekulasies oor die "Gesig van Mars" en ander raaiselagtige landmerke beteken dat antieke beskawings op Mars egter steeds 'n gewilde tema in wetenskapfiksie is, veral in rolprente.
'n Ander gewilde tema, veral onder Amerikaanse skrywers, is die Marskolonie wat veg vir onafhanklikheid van die Aarde. Hierdie is 'n hooftema in die romans van Greg Bear en Kim Stanley Robinson, asook in die rolprent Total Recall (gebaseer op 'n kortverhaal deur Philip K. Dick) en die televisiereeks Babylon 5.