Versindaba » Cas Vos.
Tags: Cas Vos., fragmentering, Ilias, Mite, vertaling Posted in Binneblik, Marlies Taljard | 4 Kommentare »
Add this post to Del.icio.us - Digg Resensie: “Fragmente uit die Ilias van Homeros”, vertaal deur Cas Vos
Tags: Cas Vos., Gerhard Swart, Homeros, Ilias Posted in Resensies | 4 Kommentare »
Add this post to Del.icio.us - Digg Konstantinos P. Kabaphes : Vertaling in Afrikaans
Konstantinos P. Kabaphes: vertaal in Afrikaans deur Cas Vos.
Wag vir die Barbare
Vir wie wag ons, gespanne in die forum?
Die barbare is op ons drumpel.
Waarom buig daar stilte oor die senaat?
Waarom sit senatore sonder raad?
Omdat die barbare vandag kom met luister.
Watter wette kan die senatore nou verduister?
As die barbare eers kom, is wetgewing hulle plig.
Waarom het ons keiser so vroeg opgestaan,
en waarom sit hy by die stad se hoofhek
op sy troon, waardig, kroon op sy kop?
Omdat die barbare vandag hulle intog maak
en die keiser wag om hulle leier te omhels.
Hy het ’n boekrol voorberei as geskenk,
beskryf met titels, indrukwekkende name.
Hoekom het ons twee konsuls en pretors uitgekom
en hulle geborduurde, hulle skarlaken togas gedra?
Hoekom die armbande met soveel kosbare edelstene,
en ringe wat glans met manjifieke smarag?
Hoekom dra hulle elegante wandelstokke
sierlik gekerf, omvou met silwer en goud?
Omdat die barbare vandag kom met luister
en sulke dinge die barbare verbyster.
Waarom kom geeërde orators nie soos altyd na vore
om woorde te weef en oor harte te sprei nie?
Omdat die barbare vandag in aantog is
en leë woorde die barbare koud laat.
Waarom die skielike rusteloosheid, hierdie verwarring?
(Hoe vol erns is mense se gesigte nie geplooi nie.)
Waarom is die strate so leeg en die pleine so kaal,
drentel almal huiswaarts vol verskiete gedagtes?
Omdat die nag alles gevlek het en die barbare nie gekom het nie.
En sommige wat lamvoet van die grens teruggekeer het, sê
daar is geen barbare meer nie.
En nou, waarheen vlug ons sonder die barbare?
Hulle was, daardie mense, ’n soort oplossing.
Tags: Cas Vos., Konstantinos P. Kabaphes, Wag vir die barbare Posted in Vertalings | 4 Kommentare »
Add this post to Del.icio.us - Digg Marlies Taljard: Homeros se afdrukke in Afrikaans
Tags: Cas Vos., Fragmente uit die Ilias, Homeros, Ilias Posted in Binneblik, Marlies Taljard | 23 Kommentare »
Add this post to Del.icio.us - Digg Onderhoud met Cas Vos
Tags: Cas Vos., Duisend dae op jou spoor, Onderhoud met Cas Vos, Zandra Bezuidenhout Posted in Onderhoude | 19 Kommentare »
Add this post to Del.icio.us - Digg Onderhoud met Jacobus van der Riet
Wat my onmiddellik opval, is die buiteblad. Ek dink nog steeds dat ‘n buiteblad ‘n sleutel tot ‘n bundel is. Waarom het jy juis Gregorius van Nazianzus se afbeelding as buiteblad gekies? Ek het eers die titel gekies, en daarna die ikoon, omdat die titel uit die gedig oor die Heilige Gregorius kom, en omdat die ikoon vir my besonder mooi is, en ook miskien omdat die kleure daarin die kleure van Paul Roos Gimnasium en die Universiteit van Stellenbosch is, waar ek skoolgegaan en studeer het.
Heiliges is o.a. in die Rooms-Katolieke en Grieks-Ortodokse tradisies bekend. Is die verklaring tot heilige ‘n kerklike besluit of speel ander faktore ook ‘n rol? Sou jy nie tog ‘n plek aan Augustinus, een van die grootste teoloë van alle tye, wou gee nie? In die Ortodokse Christelike Tradisie word die proses van kanonisering verstaan as die blote erkenning dat iemand deur God verheerlik is(1 Kor. 12:26) en dat die Kerk hom daarom daarin kan verheug. Die aanduidinge dat iemand verheerlik is, kan verskil van persoon tot persoon, maar dikwels sal dit ook wonderwerke voor en ná die persoon se ontslaping behels. Ek kan eintlik net skryf as ek deur ‘n heilige se geskiedenis aangegryp is en ‘n sterk behoefte ervaar om oor hom of haar te skryf. Die Heilige Augustinus is effe omstrede in die Christelike Ooste vanweë sy teologie en teologiese metode, hoewel sy heilige lewe erken word. Tot dusver het ek nog nie die behoefte ervaar om oor hom te skryf nie, maar wie weet wat die toekoms sal oplewer?
Die ikone beeld die heiliges in hul verheerlikte staat uit en is dus ‘n viering van die werk van God in hul lewens, en boonop herinner dit aan die gemeenskap van die gelowiges, aan die wolk van getuies rondom ons wat steeds by ons heil betrokke is, deur hul voorbidding by Christus. Op ‘n ligter noot, as iemand nie van die betrokke gedig hou nie, sal hy dalk darem van die ikoon hou. Die gedig en ikoon hoort saam want beide probeer om op verskillende maniere erkenning te gee aan die verheerlikte staat van die heilige. Die biografiese aantekeninge oor die heiliges is vir die leser ‘n onskatbare bron van inligting om jou gedigte te verstaan. Dit is duidelik dat jy ‘n kenner van die ikone is. Is jy dit hiermee eens?
Ek het vir I.L die Villiers ná ek so ses of sewe van die sonnette geskryf het, gevra of hy dink daar kan iets van kom en hy het my toe sterk aangemoedig om 40 sonnette oor die heiliges te skryf en dit was natuurlik ‘n groot aansporing, selfs al het ek destyds getwyfel of dit moontlik sou wees. Wat jou bundel so anders, so uniek maak, is dat jy die mantel van die sonnet, in afwisselende vorm, as digvorm moeiteloos oor jou gedigte se skouers hang. Plaas dit die heiliges op gelyke voet of is daar ander literêre oorwegings? Die eerste gedigte, t.w. die oor die H. Serafim van Sarof, was sonnette en ek het toe bloot daarmee aangehou, sonder enige literêre oorwegings. I.L. de Villiers het gedink ek behoort ook rymlose sonnette te probeer, maar tot dusver het ek nog nie sy advies gevolg nie. Die sonnet as digvorm kom die eerste keer by Guiitonne d’Arezzo (1230-1294) voor (vg ook Giacomo da Lentino). Die poëtiese tradisie is ryk aan sonnet digters in wisselende vorme. Daar is die bekende Beatrice sonnette van Dante (1265-1321) en Petrarca se 317 sonnette aan Laura (1304-1374). Verder is daar ‘n lang ry van sonnetdigters. Om net enkeles te noem: William Shakespeare, Rimbaud, Baudelaire, Verlaine, Milton, Wordsworth, Shelley, Keats, W.H. Auden, García Lorca, John Berryman, Remco Campert, Gerrit Achterberg, Rainer Maria Rilke, Walt Whitman en Christopher Reid. Die Afrkaanse poëtiese tradisie is ook ryk aan sonnette. Ek dink aan C. Louis Leipoldt, N.P. van Wyk Louw, D.J. Opperman, Peter Blum, Elisabeth Eybers, Charl-Pierre Naudé en I.L. de Villiers. En nou het jy, Kobus, die tradisie verder verryk. Was die konsekwente rym nie vir jou ‘n struikelblok (skandalon) nie? Dit het vir my nie so voorgekom nie. Ek het voorheen vrye verse geskryf, daarom was beslis ‘n aanpassing, veral omdat party woorde oënskynlik geen rymwoorde het nie of altans nie rymwoorde wat in die bepaalde gedig pas nie. Ek probeer natuurlik om rymdwang te vermy. Ek hou die meeste van Keats se rympatroon in Ode to a Nightingale waar elke reël met die derde reël ná hom rym, en dus ‘n sekere spanning skep wat uiteindelik op ‘n salige wyse deur die rym opgehef word.
Sjoe, dis moeilik, want elkeen het sy eie ontstaansgeskiedenis en ‘n mens kan ook jou liefde vir die heilige met jou liefde vir die gedig verwar. Dit gaan om liefde vir Christus in sy heiliges en die poging om daardie liefde uit te druk. Die gedig word vir ‘n mens waardevol omdat dit ‘n mens in staat stel om soos in ‘n liefdeslied aan iets uiting te gee, en des te meer as dit dalk ‘n geslaagde gedig is. Dalk die een oor die H. Evangelis Johannes die Teoloog, die H. Polikarpus, en die H. Isak die Siriër, maar daar is ander ook wat eweneens my besonder na aan die hart lê, as ‘n mens so iets van jou eie gedigte of liefdesliedere mag sê. Kobus, nogmaals dankie vir die gesprek. Ek hoop die lesers vind dit ook verrykend. Dankie, Cas. Die ideaal is mos om ‘n gedig te skryf wat jyself of jou leser by herhaling sal wil lees, so ek hoop elkeen kry ‘n paar daarvan in die bundel. Kobus ‘n slotwoord van jou asb.
Tags: Cas Vos., Die onsienlike son, Jacobus van der Riet Posted in Onderhoude | 5 Kommentare »
Add this post to Del.icio.us - Digg Marlies Taljard. Verwerking of transponering?
Tags: Cas Vos., Ilias, Intieme afwesige, Klassieke intertekste, Odusseia, Weerloos lewe Posted in Binneblik, Marlies Taljard | 4 Kommentare »
Add this post to Del.icio.us - Digg Digstring: Cas Vos. Uitkyk
Die gedig het beslis ŉ filosofiese grondslag. Hoe dink ons oor die wêreld waarin ons lewe? D.J. Opperman en N.P. van Wyk Louw het verskil oor die rol van filosofie in die poësie. Vir Opperman het die filosofie die konkrete beeld ondermyn, maar nie vir Van Wyk Louw nie. Toe Van Wyk Louw op 18 Junie 1970 dood is, was Opperman die oggend laat vir sy klas. Met weemoed het hy aangekondig dat N.P. van Wyk Louw dood is. En toe dié merkwaardige woorde: “Seker ons gróótste.” Ek vind soos Van Wyk Louw die filosofie nie ŉ bedreiging nie, maar ŉ kyk na die mens en die wêreld rondom ons. Die teenstelling “feit” of “fiksie” geld nie vir die gedig nie. Dit gaan om ŉ werklike beskouing wat elke mens oor die lewe nahou of terughou.
Natuurlik moet ons as redelike en emosionele wesens met ons rasionele, sigbare en tasbare werklikheid rekening hou, maar daar is meer as net dit. Daar is ook ŉ poreuse lewens- en wêreldbeskouing. Die gedig volg in die tweede strofe dié pad van Charles Taylor. In die siening is daar sprake van die koms van ŉ engel wat aan ons vingers raak. Dan is daar vonke wat glansend dans. Dit is net meer as wat ons kan sien en ervaar. En dié wonder lei tot verwondering. Was daar dalk iets (boek/musiek/film/skildery) wat ‘n bepaalde invloed op die tot stand koming van dié betrokke vers gelei het? Gerben Heitink se insigte en Charles Taylor se filosofie. Dis al. Het jy ‘n bepaalde leser, of gehoor, in gedagte wanneer jy aan ‘n vers werk?
Tags: Cas Vos., Uitkyk, Weerloos lewe Posted in Digstring | Comments Off on Digstring: Cas Vos. Uitkyk