Die koringbedryf is onder beleg. ’n Deeglike begrip van siektes, die regte verbouingspraktyke en die sinvolle toediening van swamdoders is nodig sodat daar nie op die opbrengs ingeboet word nie.
Meer as 700 miljoen ton koring word jaarliks wêreldwyd gelewer, maar koringsiektes vreet ’n geraamde 10% van die oeste weg. Dit is gelykstaande aan ’n geskatte ekonomiese verlies van R13 miljard. Inligting oor verliese weens koringsiektes is egter slegs raaiskattings, want dit is moeilik om die presiese ekonomiese skade en die werklike risiko wat dit meebring, te bereken.
Verskeie faktore bepaal koringopbrengs en verliese in ’n stelsel kan nie slegs aan een siekte toegeskryf word nie. Tog is ’n beraming van die risiko van verlies weens siektes noodsaaklik vir die kostedoeltreffende beplanning van gewasbeskermingsinsette.
Party koringsiektes vereis ’n lewende gasheer vir oorlewing. Sulke siektes oorleef hoofsaaklik op opslagkoring en grasonkruide. Alle opslagkoring en onkruide kan nie bekamp word nie. Daar is dus nie ’n manier om die inokulum (of die beskikbare hoeveelheid lewende spore wat plante kan besmet) uit te wis nie. Hierdie siektes se voorkoms is ook streeksgebonde.
Alle koringplante is nie ewe gevoelig vir siektes nie. Party plante het ’n inherente genetiese weerstand teen een of meer siektes. Dit beteken die plante sal nie siek word nie selfs as die siekteveroorsakende swam teenwoordig en die klimaat gunstig is, omdat dit die vermoë het om die siekte teen te staan. Daarteenoor word vatbare plante maklik siek.
Verder is daar ’n sterk verwantskap tussen die aanvanklike tydstip van besmetting en opbrengsverlies in die seisoen. Hoe vroeër in die groeityd plante met siektes besmet word, hoe langer is die tydperk wat hulle daaraan blootgestel sal wees.
Strategiese produksiebesluite beïnvloed ook die siektedruk, die mate waarin die risiko bestuur moet word en die meegaande potensiële verliese wat ervaar kan word. Die oordeelkundige oorweging van die volgende aspekte in die verbouingstelsel kan ’n aansienlike verskil maak in die ekonomiese skade weens gewassiektes.
Praktyke, soos die oormatige toediening van stikstofmisstof, wat welige plantegroei tot gevolg het, skep ’n mikroklimaat in die koringland wat gunstig is vir swambesmetting. Bemesting kan die vergroening van plante aanmoedig, maar die welige vegetatiewe groei kan verkeerd geïnterpreteer word as slegs ’n hupstoot vir opbrengs en nie as die oorsaak van probleme met siektes nie.
Die opbrengspotensiaal van die gewas – die plant se genetiese potensiaal en die potensiaal van die omgewing – moet in ag geneem word voordat koste vir plantbeskerming aangegaan word. Die koste moenie die voordeel van die beskerming oorskry nie.
Die berekeninge sal verskil na gelang van die werklike moontlike produksievermoë van die plant en of die koring geoormerk is vir dierevoer of vir verbruik deur mense. Koring wat onder besproeiing verbou word, het ’n hoër opbrengspotensiaal as droëlandkoring en die meermalige toedienings van swamdoder word geregverdig omdat die moontlike inkomste waarskynlik die uitgawes sal oorskry.
Siekteletsels moet gekwantifiseer word en insig oor die moontlikheid dat die letsels op die blare versprei, is belangrik vir sinvolle ingryping. Gestel die letsels was windskade, maar visueel word dit met ’n swamsiekte verwar. Dan is die aanwending van swamdoder onnodig en lei dit tot ekonomiese verlies.
Die aard van die letsel en die waarskynlikheid dat dit gaan vererger of skade en verlies gaan veroorsaak, moet begryp word sodat die besluite oor gewasbeskerming sin maak. Dr. Ida Wilson is ’n plantpatoloog en konsultant.