Frankfort moet sonkrag weggooi, maar beurtkrag móét hy toepas(Foto: Rural Maintenance) Eskom het ŉ stokkie gesteek voor Frankfort in die Vrystaat se plan om – met die sonkrag wat hy bedags self opwek – die uitwerking van beurtkrag te verminder. Die Johannesburgse hooggeregshof het vandeesweek teen Rural Free State, wat sonplase in die Frankfort-omgewing bedryf, beslis en hom verbied om sy eie beurtkragskedule in te stel en voort te gaan met die proses wat as “voiding” bekend staan. Die dringende aansoek spruit uit Rural se versoek dat hy wil voortgaan om sy eie beurtkragstelsel te bestuur deur die ligte aan te hou met krag wat hy by die sonplase opwek – selfs wanneer Eskom die inwerkingstelling van beurtkrag vereis. “Voiding” is ŉ proses om alternatiewe energiebronne, wat nié van die staat afkomstig is nie, te gebruik om op te maak vir kragtekorte, soos tydens beurtkrag. Die sonplase is in die private besit van boere, sakeondernemings en inwoners en Rural het ŉ 25 jaar lange kontrak om die verspreiding van krag namens die Mafube-munisipaliteit te bestuur. Rural het aangevoer dat sy stelsel geen negatiewe uitwerking op die nasionale kragnetwerk het nie en dat die krag wat hy self opwek boonop gebruik word om ononderbroke watervoorsiening- en sanitasiedienste te verseker. Die Mafube-munisipaliteit het egter nie die aansoek gesteun nie en die hof het die aansoek gevolglik van die hand gewys. “Ons het geen twyfel nie dat, sou die munisipaliteit die behoeftes van sy gemeenskap voorop gestel het, ŉ ander uitkoms moontlik sou wees. Ons kan net hoop dat daar geen politieke inmenging van buite Mafube was nie,” het Rural Free State ná die uitspraak in ŉ verklaring gesê. Een van Rural Maintenance se sonplase in die Vrystaat. (Foto: Verskaf) “Rural het nou geen ander keuse nie as om gedeeltes van die sonplaas van Vrydag af bedags af te skakel. Rural sal voldoen aan Eskom se opdrag en voortgaan om die krag af te skakel na inwoners wat andersins die krag wat by die sonplaas opgewek word, sou kon gebruik. “Om te benadruk: Rural Free State word nie meer toegelaat om die uitwerking van beurtkrag te verminder wanneer die son skyn nie en sal nou ongebruikte sonkrag moet weggooi terwyl dele van Frankfort beurtkrag ondervind.” Die maatskappy sê hy is uiteraard “uiters teleurgesteld” oor die hof se beslissing, veral omdat daar wesenlik geen negatiewe uitwerking op Eskom se netwerk is nie. “Die Mafube-munisipaliteit se gebrek aan steun vir Rural se pogings om beurtkrag te verminder – terwyl dit lyk of beurtkrag in ons toekoms bly – is veral ŉ bitter pil om te sluk.” Op Frankfort het ondernemings en burgers staatgemaak op verminderde beurtkrag wanneer die son skyn en dit het mense se lewe verbeter, sê Rural. Die maatskappy sal nou weer met Eskom en die nasionale energiereguleerder (Nersa) beraadslaag om te probeer begryp waarom Eskom nie Rural se pogings wil steun nie. Rural sê hy weet tot nou toe ook nie werklik waarom Eskom die standpunt hieroor ingeneem het nie.