PressReader - Kuier: 2014-09-24 - Ag­ter die sTUUR­wiel
Ag­ter die sTUUR­wiel
Dit is ’n baie lo­nen­de werk om an­der te help om hul ry­be­wys te kry. DEUR Na­di­ne Wil­li­ams
Kuier - 2014-09-24 - Loopbaan -
Vir baie men­se is dit ’n groot kop­seer om hul be­stuurs­li­sen­sie te kry. Maar met al die stres, se­nu­wees en soms tra­ne wat daar­mee ge­paard­gaan, is dit be­slis ’n baie groot myl­paal in e­nig­een se le­we.
Voor jy wel met jou li­sen­sie kan spog, moet jy eers ’n toets on­der­gaan wat sal be­paal of jy wel ’n gel­di­ge ry­be­wys werd is. Die mak­lik­ste ma­nier om jou ry­be­wys te be­kom en om se­ker te maak jy ken al die pad­re­ëls, is om ’n be­stuur­skool te na­der. Ver­nard Prins­loo (32) van Kuils­ri­vier bui­te Kaap­stad is ’n be­stuurs­in­struk­teur wat sorg dat sy kli­ën­te vol self­ver­troue by ’n toets­sen­trum in­stap.“Ek raak al­tyd so trots as my kli­ën­te met ’n breë glim­lag daar uit­stap met ’n wet­ti­ge li­sen­sie in die hand.”
Ver­nard en sy vrou, La­na (31), is die ei­e­naars van La­na’s Dri­ving S­chool. Hoe­wel die be­stuur­skool slegs on­langs op die been ge­bring is, spog Ver­nard dat mees­te van sy kli­ën­te som­mer met die eer­ste pro­beer­slag slaag.
Vol­gens die de­par­te­ment van ver­voer be­staan die K53-li­sen­sie­toets uit twee vol­le­di­ge af­de­lings, ’n werf­toets en ’n pad­toets. Dié toet­se sal saam ’n be­stuur­der se ver­moë ten op­sig­te van voer­tuig­han­te­ring, ge­hoor­saam­heid aan ver­keers­re­ëls en hoe die per­soon ver­keers­pro­ble­me in ’n prak­tie­se be­stuur­si­tu­a­sie han­teer, meet.
“Ek weet hoe in­ti­mi­de­rend dit kan wees om ’n toets te doen voor ’n vreem­de man, want ek word ook el­ke jaar ge­toets so­dat ek my per­mit as be­stuurs­intruk­teur kan be­hou.
“Baie ke­re is die per­soon nie baie vrien­de­lik nie of dit voel vir jou as­of die per­soon nie van jou hou nie. En dit is pre­sies die ti­pe din­ge waar­voor ons ons kli­ën­te voor­be­rei. Hoe om te re­a­geer wan­neer hier­die ‘vreem­de’per­soon saam met jou in die voer­tuig klim. Want in die mees­te ge­val­le vind ek my kli­ënt kan eint­lik baie goed ry, maar dan maak die ver­keers­be­amp­te jou so se­nu­wee­ag­tig dat jy al­les ver­geet en dan met die ge­volg druip.”
Om te ver­hoed dat dit met een van sy kli­ën­te ge­beur, toets La­na’s Dri­ving S­chool ook hul kli­ën­te op hier­die ma­nier.
“Ons ge­bruik een van ons dri­ving in­struc­tors, ie­mand wat die kli­ënt nie ken nie, om die per­soon te e­va­lu­eer. Dié dri­ving in­struc­tor sal pre­sies soos ’n ge­wo­ne ver­keers­be­amp­te by die toets­sen­trum op­tree. Ons vind hier­die me­to­de help ons kli­ën­te ver­skrik­lik baie. Want jy weet nooit wat om te ver­wag as jy daar in­stap nie en om­dat jy so ge­mak­lik is met jou eie dri­ving in­struc­tor, sit dit ’n mens heel af as jy skie­lik met ie­mand moet ry wat dalk heel­te­mal die teen­oor­ge­stel­de is as dit waar­aan jy nou al die heel­tyd ge­woond is.”
Litri­cia Swift van Alpha be­stuur­skool, wat po­ten­si­ë­le be­stuur­ders in die noor­de­li­ke voor­ste­de van Kaap­stad op­lei, be­klem­toon die be­lang­rik­heid van be­stuur­les­se.
“Ons in­struk­teurs e­va­lu­eer die per­soon ná el­ke les waar­na ons hul­le in­lig om­trent hoe­veel les­se no­dig gaan wees. In­dien die per­soon wel al kan be­stuur, kan sy ’n af­spraak gaan maak, hoe­wel ons nog steeds ’n les of twee sal aan­be­veel.”
OP­PAS VIR SKELMS
Die ver­keers­de­par­te­ment waar­sku men­se wat hul ry­be­wys wil kry om ver­sig­tig te wees vir on­eer­li­ke en on­wet­ti­ge be­stuur­sko­le en -in­struk­teurs.
“Ons vind in baie ge­val­le dat die ei­e­naar van die be­sig­heid ’n ser­ti­fi­kaat het, maar nie die in­struk­teur nie. Want som­mi­ge ke­re is die in­struk­teur op­ge­lei om die K53 toe te pas, maar son­der ’n ser­ti­fi­kaat is die per­soon on­wet­tig,”sê Hen­ry Malgas, die as­sis­tent-hoof van li­sen­si­ë­ring by die Stad Kaap­stad.
Hen­ry sê ver­der hul­le is be­wus van on­re­ël­ma­tig­he­de en wan­prak­ty­ke rond­om die ver­kry­ging van li­sen­sies.“Baie men­se is des­pe­raat en dan kom die ge­dag­te om jou li­sen­sie te koop in jou kop. Maar ek ver­se­ker jou daar is baie me­ga­nis­mes in plek ge­stel by toets­sen­trums om sul­ke on­ge­ruimd­he­de te be­kamp. Ver­keers­be­amp­tes weet ook pre­sies waar­voor om uit te kyk as jou li­sen­sie na ge­kyk word, by­voor­beeld by ’n ro­ad­block.
“Die Stad Kaap­stad is ook be­sig om
cctv ca­me­ras by toets­sen­trums op te stel. Dit sal ons in staat stel om te sien wat by el­ke toets­sen­trum aan­gaan.”
in­ge­vol­ge wet­ge­wing kan jy op 18-ja­ri­ge ou­der­dom en ou­er jou li­sen­sie kry. as jy 16 jaar oud is, kan jy ’n af­spraak by e­ni­ge ver­keers­de­par­te­ment maak om jou leer­ling­li­sen­sie­toets te skryf.
Jy kan slegs ’n af­spraak vir jou li­sen­sie maak as jy reeds ’n leer­ling­li­sen­sie be­sit.
“e­ni­ge per­soon wat men­se wil leer ry, moet aan­soek doen vir ’n be­stuurs­intruk­teur­ser­ti­fi­kaat. Die per­soon moet ook as ’n in­struk­teur ge­re­gis­treer wees.
“Die toets en re­gis­tra­sie kan ge­doen word by ’n be­stuurs­li­sen­sie-toets­sen­trum,” sê Jp s­mith, bur­ge­mees­ters­ko­mi­tee­lid vir vei­lig­heid en se­ku­ri­teit in kaap­stad.
Jp sê ver­der e­ni­ge per­soon wat graag haar li­sen­sie wil be­kom, maar nie se­ker is oor die ge­loof­waar­dig­heid van die be­stuur­skool of -in­struk­teur nie, kan na­vraag doen by e­ni­ge be­stuurs­li­sen­sie-toets­sen­trum oor die per­soon se gel­dig­heid.
“e­ni­ge vorm van wan­ge­drag, on­e­tie­se of kri­mi­ne­le ge­drag van die in­struk­teur moet aan die be­trok­ke de­par­te­ment van ver­voer en pu­blie­ke wer­ke rap­por­teer word.
“hul­le kan na aan­lei­ding van re­gu­la­sie 114D van die wet op na­si­o­na­le ver­keer be­sluit om die in­struk­teur se re­gis­tra­sie op te skort of te kan­sel­leer.”
HOE MAAK EK?
as jy ’n wet­ti­ge be­stuurs­in­struk­teur wil word, is dit baie be­lang­rik dat jy die vol­gen­de stap­pe volg:
• Gaan na die naas­te be­stuurs­li­sen­sie­sen­trum om ’n op­lei­dings­af­spraak te gaan maak. Jy moet me­dies ge­skik wees. sorg dat jy r165 by jou het wan­neer jy die af­spraak maak.
• vul ’n aan­soek­vorm in. maak se­ker die vorm sê re­gis­tra­sie vir be­stuurs­in­struk­teur.
• hier­na moet jy na die naas­te po­li­sie­sta­sie gaan vir ’n ser­ti­fi­kaat wat be­wys dat jy nie ’n kri­mi­ne­le re­kord het nie.
• as jy die op­lei­dings­toets slaag, moet jy r33 be­taal en drie iD fo­to’s saam in­han­dig.
• hier­na sal die sen­trum jou aan­soek­vorm weg­stuur vir goed- of af­keu­ring. as dit goed­ge­keur word, sal die toets­sen­trum ’n per­mit aan jou uit­reik. Die per­mit sal tus­sen ses en agt we­ke neem voor dit uit­ge­reik kan word. om as ’n wet­ti­ge be­stuurs­in­struk­teur er­ken te word, be­hoort jou naam by die pro­vin­si­a­le de­par­te­ment van ver­voer ge­re­gis­treer te wees.
el­ke be­stuurs­in­struk­teur word ver­soek om ’n ser­ti­fi­kaat te hê wat aan­dui wat­ter graad of in wat­ter ti­pe kar hy ge­kwa­li­fi­seerd is om men­se te leer ry.
Die be­stuurs­in­struk­teur-per­mit is slegs gel­dig vir ’n jaar. en jy mag slegs werk met mo­tors soos dit deur jou per­mit be­paal word. In­struk­teurs word in die vol­gen­de groe­pe ge­klas­si­fi­seer:
• Graad A: Die in­struk­teur is be­voeg om ’n per­soon vir e­ni­ge ko­de be­stuurs­li­sen­sie op te lei.
• Graad B: in­struk­teurs is be­voeg om per­so­ne op te lei vir ’n ko­de B, c1, c, eB, ec1 en ec be­stuurs­li­sen­sie.
• Graad C: in­struk­teurs kan per­so­ne vir a1, a en B li­sen­sies op­lei.
• Graad D: in­struk­teurs mag per­so­ne op­lei vir ’n ko­de B-be­stuurs­li­sen­sie.
• Gra­de L: in­struk­teurs kan per­so­ne op­lei vir ’n leer­ling­li­sen­sie van e­ni­ge ko­de.