Eerste Sondag van Advent – Sondag van hoop - Missio
Eerste Sondag van Advent – Sondag van hoop
Op die eerste Sondag van Advent is ons hoop daarop gerig dat die Here Jesus sal terugkom soos Hy belowe het. Die liturgiese jaar begin met die gebed uit Jesaja 64 en die reaksie van Openbaring 22:20: "Amen! Kom, Here Jesus!" Niemand ken die tyd en wyse van die wederkoms nie, behalwe die Vader. Advent is dus 'n tyd van voorbereiding met die oog op die hede en op die tyd wat sal kom.
Dit is belangrik om die profesieë oor Jerusalem in die konteks van die eindtyd te verstaan. Sommige profesieë rondom Jerusalem is in die leeftyd van die dissipels bewaarheid. Ander wag nog steeds om finale vervulling. Matteus sê dit baie helder "wat sal die teken van u koms en van die einde van die wêreld wees?"
Rampe en Vervolginge
Die Olyfberg is aan die oostekant van die stad geleë. Jesus lewer hierdie profetiese rede terwyl hulle na die tempel kan kyk. Die klippe waarvan die tempel gebou is, was regtig besonders. Een klip wat opgegrawe is, was 4x6x12 meter groot. Die tempel was op dié stadium nog nie eers voltooi nie. Bouwerk het in 15 vC 'n aanvang geneem onder Herodes die Grote en is in 67 nC eers voltooi – ironies genoeg, net voor dit vernietig is in 70 nC deur keiser Titus.
Markus (Matteus en Lukas
Die tyd en datum van die wederkoms
Verootmoediging: (Skriflesing uit Jesaja 53)
Lied 279 "Hoor ons sug o Heer 1" (2X)
Skuldbelydenis: (Jesaja 64)
Vryspraak: (Uit Jesaja 53)
Lied 349 "Kom kinders besing met 'n vrolike stem vs 1,2,3,4" en/of
Skriflesing: Markus 13:24-37
Die kerse van die Adventskrans herinner ons aan God se voorbereiding vir die koms van sy Seun na die wêreld. Vandag onthou ons die geloofshelde uit die Ou Testament. Maak 'n kort aanmerking oor elk van die geloofshelde.
Gebruik dalk die gedeelte uit Hebreërs 11:8-23:
23Omdat die ouers van Moses geglo het, het hulle hom na sy geboorte drie maande lank weggesteek toe hulle sien dat hy 'n mooi kindjie is. Hulle was nie bang vir die bevel van die koning nie.
Voorganger: As U maar die hemel wou oopskeur en afkom –
2Aan die gemeente van God in …………………………………….., wat Hy vir Hom in Christus Jesus afgesonder en geroep het om aan Hom te behoort, en aan almal, waar hulle ook al mag wees, wat die Naam aanroep van Jesus Christus, hulle Here en ons Here.
3Genade en vrede vir julle van God ons Vader en die Here Jesus Christus! (Uit 1 Korintiërs 1)
Lees die skrifgedeelte wat dui op die kollektiewe skuld van die mensdom wat die Messias Seun van God verwerp het…
Die Here het ons almal se sonde
en vir oortreders gebid het. j
Die profeet Jesaja het verklaar:
"So sal die woord wat uit my mond kom, ook wees:
en tot stand bring waarvoor Ek dit gestuur het."
Mag ons vandag Jesus se woorde hoor en aan ons eie lewe toepas tot sy eer en die opbou van sy koninkryk.
Lees die waarskuwing oor "gereed wees" uit Die Nuwe Testament vir Kinders deur Stephan Joubert, Jan van der Watt en Hennie Stander, 1999.
God Besluit Wanneer die Einde Kom
32–33 "Net God weet wanneer die einde* van die wêreld gaan wees. Die engele* weet dit nie. Ek weet dit ook nie. Wees gereed vir daardie dag. Want julle weet nie wanneer die einde* gaan kom nie.
34–36 "Laat Ek dit vir julle verduidelik met 'n voorbeeld. 'n Ryk man wat vir 'n lang tyd van sy huis af weggaan, laat sy huis in die hande van sy werkers. Hulle moet sy huis goed oppas. Julle moet ook goed waghou, want julle weet nie wanneer die Eienaar van die huis terugkom nie. Dit kan enige tyd wees: in die middel van die nag, vroeg in die oggend, as die son sak of in die aand, ja enige tyd. As Hy skielik die deur oopmaak, moet Hy jou nie aan die slaap kry nie.
37 "Laat Ek dit weer 'n keer sê: 'Julle moet elke dag gereed wees, want Ek kom regtig weer terug.'"
Carolyn Brown het 'n baie raak illustrasie hieroor. Onderstaande is hierop gebaseer.
Mens moet getrou wees in die take wat jou opgelê word selfs al is daar nie toesig nie.
Wanneer die onderwyser werk uitdeel in die klas en nie daar is om toesig te hou nie, word van jou verwag om sonder sy toesig getrou te wees.
En as mamma vir jou vra om skottelgoed af te droog terwyl sy elders in die huis besig is, moet jy getrou jou taak voltooi al is sy nie daar om toesig te hou nie.
Want beide die onderwyser of mamma kan skielik onverwags opdaag- dan verwag hulle van jou om te doen wat gevra is.
Gestel jy betaal die bure se seun Andrè om vir die twee honde te sorg terwyl jy vir 'n week Kaapstad toe moet gaan. Hy weet hy moet soggens en saans vir hulle kos gee en elke keer seker maak dat hulle waterbakke skoon is en in die skaduwee staan.
En toe gebeur dit dat jy een dag vroeër van Kaapstad af terugkom- wat 'n teleurstelling! Die kosbakke lê oral rond en daar is geen water in die waterbakke nie. Andrè was nie getrou in die take wat hy moes nakom nie. Daar was duidelike riglyne dat hy vars water moes voorsien.
Niemand weet wanneer Jesus weer na die wêreld terug kom nie- net God weet dit. Daarom verwag Jesus van sy volgelinge om te alle tye gereed te wees, getrou te wees in ons navolging.
Op 7 September van die jaar 70 n.C. is Jerusalem in puin gelê. Die toneel was veel erger as die World Trade Centre-beelde van 11 September 2001 wat so helder in ons geslag se geheue ingebrand is.
Geharde Joodse nasionaliste, wat as Selote bekendgestaan het, het in opstand teen die destydse Romeinse oorheersers gekom. 'n Romeinse leër, onder bevel van generaal Titus, 'n latere keiser, het die stad omsingel en beleër. Dit het 'n rukkie geneem, maar toe die Romeine uiteindelik deur die vestingmure breek, het hulle die stad verwoes en die beroemde tempel met die grond gelyk gemaak. Nie een klip het op die ander bly staan nie.
Tot vandag treur die Jode oor die verwoesting van die stad op die jaarlikse vasdag wat as Tisha B'Av bekendstaan. In Rome vier die triomfboog van Titus steeds die verwoesting van Jerusalem.
David Roberts het in 1850 die toneel van die verwoesting in 'n aangrypende skildery vasgevang. 'n Joodse geskiedskrywer, Josefus, wat teenwoordig was by die verwoesting, skets die verskriklike toneel van verwoesting:
Plekke wat voorheen versier was met bome en pragtige tuine, het verwoes gelê. Alle skoonheid en prag is vernietig. Die tonele van die slagting binne die stad was erger as die verwoesting wat van buite sigbaar was. Mans en vroue, oud en jonk, opstandelinge en priesters, diegene wat geveg en diegene wat om genade gesmeek het, is sonder onderskeid afgemaai. Die hoeveelheid dooies was groter as die aantal soldate wat die doodslag uitgevoer het. Die soldate moes oor hope dooie liggame klim om hulle slagting voort te sit.
Volgens Josefus is meer as 1,1 miljoen mense tydens die beleg en verwoesting gedood, waarvan die oorgrote meerderheid Jode was. 'n Verdere 97,000 mense is gevang en het slawe geword.
Nie een klip op die ander
'n Paar dekades vroeër, tydens Jesus se bediening in Jerusalem, het Jesus en sy dissipels op 'n dag van die tempel weggestap. Markus vertel:
Jesus sê vir hom: "Sien jy hierdie groot geboue? Hier sal nie een klip op die ander bly nie; alles sal afgebreek word." (13:1-2)
In reaksie op Jesus se uitspraak, wil die dissipels dan weet wanneer dit gaan gebeur, en wat die tekens daarvan gaan wees (3-4).
Tye en tekens
Jesus gee 'n uitgebreide antwoord op die dissipels se vraag. Sy antwoord staan as die profetiese rede bekend. Hy praat op verskillende maniere oor lyding en swaarkry, en sê dat hierdie dinge die geboorte is van God se nuwe tyd:
Daar sal misleiding wees oor wie die egte Verlosser is (5)
Daar sal oorloë wees en nasies sal teen mekaar te staan kom (8)
Aardbewings op baie plekke (8)
Die verkondiging van die evangelie sal met teenstand begroet word, selfs in families, met baie vervolging, terwyl die Gees die gelowiges sal bystaan (9-12)
"Die ding wat 'n gruwel is vir God en wat verwoesting aanrig" sal staan op die plek waar hy nie moet wees nie (14), en 'n teken wees van ongekende verdrukking
God kort die tyd van verdrukking in ter wille van die uitverkorenes (20)
"Dan sal die mense die Seun van die mens in die wolke sien kom met groot krag en majesteit. En dan sal Hy die engele uitstuur om sy uitverkorenes bymekaar te bring uit die vier windstreke, van die een kant van die aarde af tot by die ander kant." (26-27)
Gelowiges moet die tekens van die tye reg lees, en waaksaam wees – hierdie dinge sal nog in die leeftyd van hierdie geslag gebeur (28-37).
"Die gruwel van verwoesting" wat 'n tyd van ongekende, amper onhoudbare lyding, gaan inlei, trek mens se aandag.
Jesus stel dit as historiese gebeure voor. Dit gaan nog in die leeftyd van hierdie (destydse) geslag gebeur. Dit gaan hier nie oor sy wederkoms nie, aangesien dit geen sin sou maak om met die aanbreek van die einde van die wêreld na die berge te vlug of om te hoop dis nie winter nie! Beide Jesus se verwysings na tyd (winter) en ruimte (berge) maak dit duidelik dat dit hier oor gebeure in die geskiedenis gaan.
Vernietiging van die tempel
Wanneer Markus sy evangelie skryf, waarskynlik in Rome, lê die vernietiging van die tempel nog voor. Maar die onweerswolke is reeds aan die saampak. Die politieke spanning tussen die Joodse nasionaliste en die Romeinse owerheid raak ondraaglik. In hierdie tyd herinner Markus se lesers aan Jesus se woorde in ons teks, uitgespreek op die Olyfberg, digby die tempel.
Markus se lesers moet hoor dat Jesus reeds 'n gruwel van verwoesting voorspel het, en dat die geslag wat hierdie voorspelling gehoor het, dit ook sal beleef. Daar kom 'n tyd dat dit bitter swaar sal gaan en die stad en tempel verwoes sal word, sodat mense moet vlug. Dit is deel van die uitkringende geweld wat die geskiedenis kenmerk, maar sê nie die laaste woord oor die wêreld nie.
Die eintlike werklikheid waarmee die gelowiges rekening moet hou, is God se teenwoordigheid en God se aksie om die boodskap van volle lewe, die evangelie oor die hele wêreld te versprei.
Voorberei en getroos
Jesus berei sy dissipels op lyding voor, deur hulle vooraf te waarsku. Markus roep Jesus se woorde in herinnering, en gebruik die waarskuwing ook om sy lesers te troos. Jesus noem hierdie lyding die geboortepyne van God se nuwe tyd. Markus herinner ons dat hierdie lyding ter wille van God se volgelinge verkort word. Waaksame dissipels behou die perspektief op God se toekoms en word daarom nie omver gegooi deur verwoesting en ellende op die korttermyn nie.
Dit het hulle in staat gestel om te midde van uitdagende tye standvastig in hulle geloof te bly.
Dit is egter nie net wat Jesus sê, wat troos nie, maar ook wie Jesus is. Markus beeld Jesus uit as die vervuller van Ou-Testamentiese profesie, die een wat in God se gesag deel (Hy stuur die engele uit), wie se woorde soos God s'n ewig is, én die een wat berus by die feit dat net die Vader weet wanneer die wederkoms gaan plaasvind. Daarom kan gelowiges hulle vertroue volledig in Hom plaas.
Jesus die weg tot God
In 'n groter perspektief van geloof gesien, is selfs die verwoesting van die tempel nie die groot katastrofe wat mense kon dink dit is nie.
Vir die Ou Testamentiese gelowige was die tempel die ontmoetingsplek met God. Die tempel was die punt waar God in heerlikheid op aarde gewoon het.
Die rol van die tempel word deur Jesus self oorgeneem. Jesus is die weg tot die Vader, die Een deur wie ons God ontmoet. Deur die Gees van Christus word ons as gelowiges verseker van ons kindskap. Ons het nie meer die tempel nodig nie.
Die verwoesting van die tempel dui dus nie daarop dat God onkant gevang, of dat God se plan vernietig is nie. Reeds tydens Jesus se bediening, herinner Markus ons, het Jesus self gesê daar sal nie een tempelklip op 'n ander bly lê nie. In en deur Jesus gaan God se behoefte om in gemeenskap met mense te lewe onverdund voort, en bereik God God se goddelike doel.
Markus sê as't ware: hoe verskriklik die politieke onweerwolke is wat tans om Jerusalem saampak (onthou, hy skryf 'n paar jaar voor die verwoesting van die tempel), God se bedoeling met God se wêreld gaan onverstoord voort. Geen gruwel van geen verwoesting kan dit ontspoor nie.
Verlos van die toekoms
Die gelowiges van Markus se tyd, wat die trauma van die verwoesting van die Tempelstad sou beleef, word dus deur die gedeelte getroos.
Alle tye vloei egter in hierdie gedeelte ineen, en die mense van alle tye word deur die gedeelte bemoedig. Jesus herinner ons, by monde van Markus, daaraan dat die gróót troos in die wêreldgeskiedenis die wederkoms van die Seun van die Mens is:
Dan sal die mense die Seun van die mens in die wolke sien kom met groot krag en majesteit. En dan sal Hy die engele uitstuur om sy uitverkorenes bymekaar te bring uit die vier windstreke, van die een kant van die aarde af tot by die ander kant. (26-27)
Alle tye eindig met die koms van die Seun van die Mens op die wolke. Watter draai die lewe ook al met jou gooi, die wêreldgeskiedenis gaan voor die troon van Jesus eindig. Niks kan God se wêreld uit God se hande ruk nie.
Nie die verskrikking van Jerusalem se gruwelike val, die ramp van die Twin Towers, lande soos Iran en Irak wat deur besetters platgeskiet word, aanvalle op openbare vervoerstelsels en in plekke van aanbidding – niks nie – kan die geskiedenis ontspoor nie. Jesus kom weer.
Selfs nie kosmiese onstabiliteit kan die wêreld van God se bedoeling wegtrek nie, soos Jesus sê:
Maar in daardie tyd,
die sterre sal uit die ruimte val
sal ontwrig word. (24-25)
Dit beteken dat God ons ook in Christus van die ellende wat die toekoms mag inhou, verlos. Die angel is uit die toekoms getrek. Baie mense gryp na Christus om weg te kom van die sonde van 'n slegte, losbandige verlede. Ander soek uitkoms vir 'n hede waarin hulle vasgeval het in ellende, en waarvoor vergifnis en redding nodig is.
Die goeie nuus is dat ons in Christus nie net verlos word van ons verlede en hede nie, maar dat ons ook 'n nuwe toekoms ontvang.
Advent as teken
Dit is nou Adventstyd. Ons vier die feit dat God in Jesus Christus op hierdie wêreld aangeland het. Advent herinner ons dat God nie klaar is met ons nie. God is in Jesus by ons, besig met ons, besig deur ons, besig om die wêreld te lei na die eindpunt van die geskiedenis.
Wanneer ons Advent vier, leer ons om die tekens reg te lees:
Leer dit van die vyeboom as voorbeeld: wanneer sy takke al sag word en hy blare kry, weet julle die somer is naby. So moet julle ook, wanneer julle hierdie dinge sien gebeur, weet dat die tyd naby is, voor die deur. Dit verseker Ek julle: … die hemel en die aarde sal vergaan, maar my woorde nooit.
Maar niemand weet wanneer daardie dag en uur kom nie, selfs nie die engele in die hemel nie en ook nie die Seun nie. Net die Vader weet dit. Wees op julle hoede; wees waaksaam, omdat julle nie weet wanneer die tyd daar is nie. (28-33)
Christene wat die tye reg lees, bly waaksaam. Selfs die slegste dinge wat gebeur, is tekens dat die wêreld se finale verlossing aan die kom is. Waaksaamheid beteken dat ons die komende Christus voor oë hou, en lewe soos Christus ons geleer het.
Jesus se voorbereiding van sy dissipels en Markus se vertroosting van sy lesers, het hulle in staat gestel om te midde van uitdagende tye standvastig in hulle geloof te bly. Gelowiges moet hulle nie van die lewe te onttrek en net op die wederkoms van Christus te wag nie. Ons moet Jesus se gebooie uitleef, daardeur impak in die geskiedenis maak, en waaksaam bly. Gelowiges se waaksaamheid (33, 34, 35 en 37) moet daarin bestaan om gereed te wees, in afwagting van Jesus se tweede koms.
wees en bly altyd met u. Amen
(Uit 1 Tess 5:23)
(Daar is ruim gebruik gemaak van materiaal in Bybelmedia se Woord en Fees: Preekriglyne en Liturgiese Voorstelle vir 2014-15)