Staatskaping was al in 2014 duidelik – GordhanPravin Gordhan, minister van openbare ondernemings (Foto: Siphephile Sibanyoni/ African News Agency) Pravin Gordhan, minister van openbare ondernemings, het Maandag aan die kommissie van ondersoek na staatskaping gesê daar was al in 2014 tekens van staatskaping tydens voormalige president Jacob Zuma se administrasie. Hy het gesê individuele korrupsie, deur goedere en dienste teen verhoogde pryse van derdepartye aan te skaf, duur al sedert 2009 voort. “Hierdie tipe korrupsie was al in 2009 gewild, soos die storie van ŉ botteltjie water. Die bottel water kos jou R6 by ŉ winkel, maar die regering word R40 gefaktureer (deur derdepartye). Nog ŉ fenomeen het in 2015 sy kop uitgesteek by talle instansies wat betref ingewikkelde stukke toerusting en onderdele, byvoorbeeld, vir ŉ vliegtuig,” het Gordhan gesê. “Daar is ŉ beleidsbesluit geneem dat daar nie direk aankope by die vervaardiger gedoen sal word nie. Om iets by ŉ maatskappy aan die Oos-Rand aan te koop, wat nie enige kapasiteit het om die onderdeel te vervaardig nie, kos jou $16 miljoen, eerder as die $40 by die vervaardiger. Jy betaal $16 miljoen. Dit is om te wys op watter vlak staatskaping begin,” het hy gesê. “Toe is daar in 2010 ŉ kabinetskommeling en die rade is verander ná [voormalige minister van openbare ondernemings Barbara] Hogan uit die kabinet verwyder is. Dit het gelyk soos net nog ŉ voorval waar ŉ sekere getal mense die kabinet verlaat en ander in hul plek aangestel word. Die prentjie was dof, maar dit het in 2014 en 2015 al hoe duideliker geword. Gebeure wat in 2015 by die tesourie plaasgevind het en die manier hoe die kernkragooreenkoms hanteer is… dit was alles tekens dat daar iets meer daarin steek as net individuele korrupsie. Daar was ŉ groter plan.” Hy het gesê die planne is onthul toe die Gupte-e-posse aan die media uitgelek het. Die minister het gesê mense het in daardie stadium die bewyse gesien en “die kolletjies verbind” oor die impak van staatskaping. Adjunkhoofregter Raymond Zondo, voorsitter van die kommissie, wou weet waarom die regering verkies het om meer te betaal deur derdepartye. “Dit lyk of dit algemene praktyk by staatsdepartemente was om goedere, wat maklik by ŉ winkel aangekoop kon word, eerder by iemand aan te koop wat ŉ persentasie op die bedrag bygevoeg het wat belastingbetalers duurder gekos het. Hoekom?” Gordhan het gesê dit was nie die regering se beleid nie, maar staatsamptenare het dit in elk geval gedoen. “Maar die vraag bly staan: wie trek voordeel hieruit? Waarheen gaan die geld? Wie ontwerp hierdie prosesse?” Lees alle vorige berigte oor staatskaping op Maroela Media.