Die Lam van God - Ds. Gert Janse van Rensburg
Deur Ds. Gert Janse van Rensburg op 1 Januarie 2016
Ons maak staat op die reg en geregtigheid om 'n beskaafde samelewing aan die lewe te hou. Vandag weet ons egter dat dit in moderne Suid-Afrika vir meeste van ons nie meer bestaan nie. Maar dit beteken nie dat almal hieroor saamstem nie, want reg en geregtigheid word deur mense verskillend geïnterpreteer. Vir die een is dit reg as die koning of die leier alles besit en sy onderdane in diens van hom staan. Vir ander is dit eerder reg as gewone burgers die mag besit, en leiers slegs daar is om in hulle diens op te tree.
Hierdie twee uiterste skep spanning in 'n samelewing soos Suid-Afrika want dit is nie versoenbaar met mekaar nie. Wat egter kon help is as die verstaan van reg en geregtigheid wat ons in die Bybel vind, naamlik dat God die enigste bron van reg en geregtigheid is. 'n Totaal ander konsep as beide bogenoemde voorbeelde.
Kom ek verduidelik hierdie verstaan van geregtigheid. Geregtigheid in Aramees ("khenuta") beteken: Die basis van die reg waarop iets kan staan of steun. Dit is dus universeel en verhewe bo enige kulturele of volkere, selfs humanistiese interpretasie van reg en geregtigheid.
Dit is by hierdie verstaan wat Jesus aansluit met sy uitgangspunt van eenvoud, wat veral sigbaar word tydens sy saligsprekinge in Matteus 5. Kom kyk saam met my na die omvang en impak van hierdie lering.
Hy spring weg met: "Salig is die wat arm van gees is, want aan hulle behoort die koninkryk van die hemele," om aan ons te dui (vanuit die oorspronklike Aramees) dat al wat ons werklik het is die asem binne ons wat aan ons lewe gee en ons terug lei na die kern van ons bestaan – die goddelike vlam binne ons.
Dan sluit hy hierdie saligsprekinge af met: "Salig is julle wanneer die mense julle beledig en vervolg en valslik allerhande kwaad teen julle spreek om My ontwil." Weereens terug by eenvoud – soek allereers die koninkryk van God wat binne julle is, dis julle roeping al sê wie wat. Hou op om julle te steur aan wat mense sê.
Die geregtigheid van God is ook die geregtigheid van hierdie koninkryk wat ons allereers moet soek. Dit is dus veilig om af te lei dat wat ons eintlik moet soek is die geregtigheid, wat die sigbare tekens en simptome is van sy onsigbare koninkryk binne ons is – die fondasie van die reg waarop alles kan en moet steun of staan.
Sou ons 'n samelewing bou met die boustene van die onsigbare koninkryk, sou dit die boustene van die sigbare geregtigheid word.
In Markus 5:21-43 lees ons van twee wonderwerke wat plaasvind. Jaïrus kom na Jesus en vra hom om hom te help met sy sterwende dogtertjie – haar naam word nooit genoem nie. Op pad na die huis van Jaïrus val 'n vrou wat aan bloedvloeiing lei hulle half in die rede deur aan Jesus se oor-kleed te raak. Sy word genees deur die krag wat deur hom na haar vloei. Die dissipels wou die vrou aanspreek omdat sy so inbreuk maak op Jesus se tyd maar Jesus tree tussenbeide en sê aan die vrou: 'Daarna sê Hy vir haar: "Dogter, jou geloof het jou gered. Gaan in vrede. Wees vir goed van jou kwaal genees!"
By die huis van Jaïrus wek Jesus die dogter op met die woorde: 'Talita kumi.' Betekenis en oorsprong van die Aramese word Talita: Talita beteken dogtertjie – kom van die woord "talya" wat beteken jonk of jong, wat weer kom van die woord "talay" wat beteken teer / jong man / LAM in Hebreeus "taleh".
Dieselfde Aramese woord "talay" word ook vertaal as werkwoord, 'om op te lig' of 'om te bedek met 'n kleed' of 'n tallith wat ook die selfstandige naamwoord is 'toga'.
Dit is dus nie om dowe neute dat die twee wonderwerke saam vertel word en inmekaar vloei nie. Jesus op pad om die Talita te gaan red, red die bloedvloeiing-vrou langs die pad en noem haar ook Talita deurdat sy net aan sy tallith / kleed / toga raak en hy dan aan haar sê: "Talita, jou geloof het jou gered, doen nie meer verkeerd nie" en aan Jaïrus se dogter: "Talita Kumi, dogtertjie staan op en leef."
Hier sien ons 'n demonstrasie van wat in Jesaja 53 voorspel word en wat deur Johannes in Johannes 1:29 herhaal word: "Die volgende dag sien Johannes vir Jesus na hom toe kom. Hy sê toe: "Dáár is die Lam van God wat die sonde van die wêreld wegneem!"
Daar is die "talay" – die lam. Opvallend dat Jesaja egter duidelik stel – 'sonder die gedaante van 'n mens' in Jes. 53:2. "Hy tog het soos 'n loot voor sy aangesig opgespruit en soos 'n wortel uit droë grond. Hy het geen gestalte of heerlikheid gehad, dat ons Hom sou aansien nie, en geen voorkoms, dat ons Hom sou begeer nie."
Dit het nooit om die persoon van Jesus gegaan nie, geen gestalte en geen voorkoms en tog die lam – die konsep en verstaan van die bewussyn, die krag wat uit die kleed vloei, die talay wat jou Talita maak – die lam van God. As ons die konsep van die lam verstaan, verstaan ons wat hierdie tweede generasie skrywer van die Johannes evangelie (ca. 122 NC) probeer tuisbring het by sy lesers of eerder hoorders.
Van vroeg af in die OT kry ons die idee van offerande – iets offer om vir iets te betaal, hetsy vir reën of vir seëninge of vir sondes. Aanvanklik in die eerste fase van die OT word bulle geoffer, soos in die geval van die sondes van die priesters was die voorskrif baie duidelik: offer 'n bul.
Dan lees ons in die tweede fase of tydperk van die OT van die offer van die ram of lam soos in Esra 6, maar dit begin alreeds by Abraham wat vir Izak moes offer en toe in sy plek, die ram met sy horings vasgevang in die bos kry om te offer op die berg Moria (Tempel-berg).
Hoekom 'n bul en hoekom die verandering na 'n ram? Wel, die eerste tydperk in die Bybelse geskiedenis – ongeveer 2000 jaar is die tydperk van die Bul. Die planeet aarde waarop hierdie geskiedenis hom afspeel bevind haarself in die konstellasie van Taurus of die Bul – daarom offerande van die bul. Ongeveer in die tyd van Abraham begin die planeet oorbeweeg na die volgende konstellasie naamlik Aries of Ram en ons sien dat die offerande ook verander na die ram of lam.
Weer ongeveer 2000 jaar later verander die planeet haar konstellasie as sy inbeweeg in Pisces of die Vis in. Opvallend dat Jesus dan sê ons moet almal vissers van mense word en die simbool van die nuwe godsdiens nl. Christendom word die vis.
Dis egter ook Jesus wat vertel dat daar 'n nuwe tyd sal kom wanneer wysheid uit die mond van baie sal vloei soos water uit die kan van die waterdraer en as jy die teken van die waterdraer sien weet dat daardie tyd naby is. Hy stuur sy dissipels in Lukas 22 om die laaste Pasga te gaan voorberei, die laaste fees van die offer van ongesuurde brood en perfekte lam. Hulle vra waar sal ons die laaste Pasga voorberei en hy antwoord: "Kyk, as julle in die stad ingaan, sal 'n man julle ontmoet wat 'n kruik water dra; volg hom na die huis waar hy ingaan."
Die laaste Pasga is verby, die bring van offerandes het verbygegaan. Dis nou die tyd waar wysheid uit elkeen van julle moet vloei en geregtigheid in elkeen van ons se doen en late weerspieël word. Die tyd van die waterdraer is hier. Ongeveer in die jaar 2000 het die planeet oorbeweeg vanaf die konstellasie van Pisces na die konstellasie van Aquarius, die Waterdraer.
Dit is dus gepas dat vanuit die verwysingsraamwerk van die Judaïsme, wat vasgevang is in die tydperk van Aries, die offerande die ram moet wees en Jesus dan as die lam voorgestel word, die offerande van die sonde. Soos beskryf en voorspel in Jesaja 53:7: "Hy is mishandel, hoewel Hy onderworpe was, en Hy het sy mond nie oopgemaak nie; soos 'n lam wat na die slagplek gelei word en soos 'n skaap wat stom is voor sy skeerders – ja, Hy het sy mond nie oopgemaak nie."
Dis egter nie waarvoor almal gewag en gehoop het nie. Israel het gehoop op 'n militêre verlossing van politieke en magsonderdrukking deur verskeie volke, eers die Grieke en toe die Romeine, en voor hulle 'n legio van nasies soos die Amalekiete, Babiloniërs, Hetiete, Filistyne ens.
En hier kom die nederige man, eenvoudig op die rug van 'n donkie die stad binne, en krap almal se kaarte omver. Die lam: die eenvoud van onskuld en oorgawe, die wese van wysheid en stille insig, die woorde van kennis en verstaan ... die lam met die waterkruik op sy skouer.
Dit is wie die Christus is. Die ewige kind as die ewige onskuld. Dit is wie ons nou moet word en wees in die tyd van die Waterdraer.
Die woorde van die skrywer van die brief aan die Hebreërs, is vandag nog net so waar (5:12): "Hoewel julle teen hierdie tyd self reeds onderrig behoort te gee, het julle weer nodig dat iemand julle in die grondwaarhede van die woord van God moet onderrig. 'n Mens moet julle met melk voed en nie met vaste kos nie."
Die geregtigheid van hierdie wêreld is vals en onwaar en op die oog af is ons magteloos en uitgelewer aan hierdie chaos en sirkus.
Maar dan kom die bemoediging van die lam, die Christus in elkeen van ons: Wanneer jy stil word vir net 'n oomblik, 'n breukdeel van 'n sekonde...
Wanneer die wêreld wat jou gevange hou met sy valsheid, sy rekeninge, sy ekonomiese bedrogspul en materiële fantasieë terugstaan vir 'n oomblik, 'n breukdeel van 'n sekonde ... As wetenskaplike wysheid uitgediend raak en onvoldoende tale van mense jou niks in die sak bring nie vir 'n oomblik, 'n breukdeel van 'n sekonde ... As waardelose beelde en drome in jou kop stil word vir 'n oomblik, 'n breukdeel van 'n sekonde ... Dan sal jy die stem van God hoor...