‘Nie in ons naam’ – SA’ners kap Russiese aggressieSuid-Afrika se pres. Cyril Ramaphosa en Russiese pres. Wladimir Poetin tydens ‘n beraad in 2019. (Argieffoto: Sergei Chirkov/AFP) Die Suid-Afrikaanse regering probeer dalk mooi broodjies bak oor Rusland se inval van Oekraïne, maar talle Suid-Afrikaners en Suid-Afrikaanse organisasies neem toenemend sterk standpunt in teen Russiese aggressie. Die ANC het ŉ lang geskiedenis met die voormalige Sowjetunie en het in die stryd teen apartheid groot steun daarvandaan gekry vir sy pogings om ŉ demokratiese bestel in Suid-Afrika te verseker. Die Sowjetunie het onder meer wapens en ander militêre hulp aan die ANC se gewapende vleuel, Umkhonto we Sizwe, verskaf. Die regering het Suid-Afrikaners vroeër vandeesmaand gevra om nie kant te kies in die konflik tussen die twee lande nie, omdat dit “teen ons beginsels kan wees”. Suid-Afrika se afvaardiging na die Interparlementêre Unie (IPU) het hom Woensdag egter gedistansieer van ŉ resolusie wat Rusland se gebruik van mag teen Oekraïne veroordeel. Die resolusie lui dat Rusland se “voortgesette gebruik van geweld teen Oekraïne ŉ skending van die Handves van die Verenigde Nasies (VN) is, insluitende die beginsel van soewereiniteit en territoriale grondgebied”. Die IPU het die resolusie vir ŉ vreedsame oplossing vir die oorlog in Oekraïne aanvaar en sê hy neem met kommer kennis dat die oorlog ŉ bedreiging vir internasionale sekuriteit inhou, met moontlike wêreldwye ekonomiese onsekerheid in die toekoms. ANC-standpunt nie almal in SA s’n Dr. Annelie Lotriet, ŉ DA-LP wat deel was van Suid-Afrika se afvaardiging na die IPU, sê sy het die IPU-mosie ten volle gesteun. “Die DA se standpunt oor die oorlog in Oekraïne is duidelik: Ons glo die aanval op Oekraïne deur die Russiese Federasie onder Wladimir Poetin is ŉ oorlogsdaad waarvoor daar geen regverdiging is nie en veroordeel dit in die sterkste moontlike terme.” Die ANC en EFF het, ten spyte van die DA se teenkanting, die IPU se mosie verwerp – ŉ stap wat slegs Suid-Afrika en Belarus gedoen het. “Dit is duidelik dat die ANC en EFF aan die verkeerde kant van die geskiedenis is,” sê Lotriet. DA-leier John Steenhuisen het die amptelike opposisie se standpunt benadruk by ŉ byeenkoms van diplomate in Pretoria en opnuut gesê daar kan geen regverdiging van die inval wees nie. “Die meeste lande het ekonomiese sanksies teen Rusland goedgekeur in ŉ poging om hom te dwing om sy vyandigheid te staak. Die meeste wêreldleiers het hul duidelik en sterk uitgespreek teen hierdie skending van internasionale reg. “Maar Suid-Afrika en sy president is nie onder hulle nie,” het Steenhuisen aan diplomate gesê. Volgens die DA-leier het pres. Cyril Ramaphosa gesê Suid-Afrika kan nie kant kies nie en toe presies dít gedoen. “Die meeste Suid-Afrikaners steun glad nie die ANC se posisie nie.” ŉ Onlangse opname deur The Economist het bevind dat ŉ oorweldigende meerderheid van Suid-Afrikaners gekant of sterk gekant teen Rusland se inval in Oekraïne is, sê Steenhuisen. Herman Mashaba, president van ActionSA, sê Suid-Afrika tel nou onder ŉ rits lande wat bekend is vir hul skending van menseregte en minagting van demokratiese beginsels. ActionSA het die afgelope week die Oekraïense ambassadeur in Suid-Afrika, Liubov Abravitova, in Pretoria ontmoet. “Die doel van die vergadering was om ActionSA se steun vir die Oekraïense mense oor te dra en te sê dat die ANC-regering se posisie nie die mening van alle Suid-Afrikaners weerspieël nie,” sê Mashaba. Mashaba sê die party sien Rusland nie “as ŉ vyand nie”, maar Poetin se magsvertoon teen die Oekraïense mense kan ook nie gesien word as enigiets anders as tirannies nie. Die EFF het in ŉ verklaring ŉ ander siening ingeneem. Die party sê hy is “oortuig daar is absoluut niks fout met die Russiese Federasie se vermyding van wat ŉ ooglopende en duidelike veiligheidsbedreiging vir Russiese grondgebied en mense deur Navo-magte en veral die VSA” is nie. Die party het ook die sanksies teen Rusland verwerp en het ŉ beroep op “progressiewe magte van die wêreld gedoen” om hul handelsbande met Rusland te versterk.