Op 8 Julie 1922 is Retief-monument by Kwa Babanango só onthul - FAK
Die mense het baie swaar gekry om daar te kom, want ons kon nie permitte kry om met osse te gaan nie. Toe moes ons oral rondsoek om esels in die hande te kry, maar soos dit altyd met die Boer gaan, het hy hom nie laat terughou deur moeilikheid nie en toe het soveel van ons as wat kon, daarheen gegaan.
Daar was omtrent 600 mense by die onthulling. Dit was nie soveel as wat ons verwag het nie, maar tog 'n mooi klompie. Die kamp was toe sowat 15 minute van die monument op 'n ronde heuwel opgeslaan.
Die gesig was baie mooi, want ons kon toe afkyk op die monument en op die koppie waar Dingaan altyd sy raad gehou het en waar hy die burgers ook laat omsingel het.
Ons het nog orals gaan kyk, en 'n mens kon nog baie plekke kry waar die Zoeloes se hutte gestaan het, en die vuurmaakplekke was nog mooi herkenbaar.
Die monument staan op die Moordkoppie en onderaan die voet is die graf van die oorblyfsels van Piet Retief en sy burgers. 'n Mens stap 40 treetjies van die monument af tot by die graf. Dit is waarlik so mooi dat die monument neerkyk op die graf, asof hy nou daar staan om die wag oor die gevallenes te hou.
Die koor het 'n pragtige lied gesing en die klein kransdraertjieshet hul kransies op die graf neergesit. Alles het mooi en ordelik afgeloop, en wat ons daar gehoor en verrig het, sal nog lank in ons geheue bly.
Die middag was daar 'n diens in die tent van boksiele gemaak, en ds. P. Nel van Ermelo het 'n ernstige rede tot ons gerig en ons parlementslid, adv. Jansen, het ons die geskiedenis van die Voortrekkers vertel. Dit was baie interessant om alles so mooi te hoor vertel. Sondag het ons Nagmaal gevier. Maandag is ons na 'n heerlike vakansiehuis toe, dankbaar dat die Heer ons nog vergun het om die eer aan ons Voortrekkers, wat vir ons hul lewe gegee het, te bewys.