Nuuskommentaar: Is kiesers tevrede met Ramaphosa as ‘beter as die slegste alternatief’?Pres. Ramaphosa. Argieffoto: Elmond Jiyane/GCIS Met die voordeel daarvan om insigte oor ’n saak te kan vorm nadat tydsverloop sekere werklikhede laat ontvou het, sal die hoofstroom van die openbare diskoers sy posisie verskuif. Kommentators speel hierin ’n belangrike rol, en dikwels ’n veel groter rol as wat ’n mens sou dink. Op die oomblik oorheers die beskouing wat mense van pres. Cyril Ramaphosa het die openbare diskoers. Hoe die aard van die diskoers oor tye aangepas het blyk duidelik uit twee opiniestukke van twee van die land se voorste kommentators. Die oudste (en dis nou die dag) is ’n stuk deur Barnard Beukman, oopkop redakteur van Beeld. Die opskrif is: “Cyril se son skyn, wyl ANC se aansien kwyn.” Die nuutste is jongste opiniestuk van Tim du Plessis: “Wil jy ook vir Zuma se gespuis stem?” Voor daar ’n misverstand is, die twee stukke staan nie lynreg teenoor mekaar nie, maar pas elk net gemakliker in by twee verskillende tydvakke van die openbare diskoers. Beukman se stuk is gedateer 24 Julie vanjaar, en Du Plessis se stuk 25 November vanjaar. Dus minder as ’n halfjaar uitmekaar. Beukman haal uit ’n rubriek van Max du Preez kort tevore aan waarin Du Preez skryf dat die “kommentariaat” te maklik in die depressiekoor sing. Du Preez meen ’n mens kan nie verwag dat die nuwe regering (van Ramaphosa) oornag gaan ryp word nie. Die feit is dat die era van Ramaforia haas verby is. Die kwessie van grondgryp sonder vergoeding gaan vir Ramaphosa ’n blok aan die been wees. Die wit persoon wat vir Ramaphosa stem, kan ongeveer vergelyk word met die Jode in Duitsland wat vir Hitler gestem het. Dié wat dit gedoen het, het gehoop om sodoende Hitler se anti-Semitisme te versag. Dat baie wit Suid-Afrikaners hoë verwagtinge van Ramaphosa sou koester was te wagte. Die vernaamste was dat hy beskou is as die teenoorgestelde van sy voorganger, Jacob Zuma. Vir almal wat die omvang van die Zuma-ramp ingesien het, sou dit maklik wees om Ramaphosa as die teenoorgestelde, en dus die goeie te beskou. Met “steun” word nie noodwendig altyd bedoel fisies ’n stem vir een uitbring nie. Dit kan ander vorme aanneem soos om vir Ramaphosa in die bresse te tree, of hom nie in die koerante se briewerubrieke aan te val nie. So na aan ’n algemene verkiesing is die uitbring van ’n mens se stem vir Ramaphosa egter inbegrepe. Die kritiek teen Ramaphosa strek veel verder as die grondkwessie, hoewel dit eintlik so oorheersend is dat dit effektief allesbepalend is. Die totale in duie stort van die land se ekonomie is immers op die spel. Boonop is die land ’n heterogene land met verskillende bevolkingsegmente wat verskillende sake idealiseer. Om alles vir almal te wees is onmoontlik. Maar gestel Ramaphosa mik tog daarop om ook baie wit steun te geniet? Is die volgende scenario net dalk moontlik? As ANC-leier is Ramaphosa tegnies veronderstel om ten gunste van grondonteiening sonder vergoeding te wees, en moet dit by verstek deel van sy beleid wees. Dit word begryp, maar sy skynbare volkome verbintenis daartoe hinder teen die agtergrond dat hy nog altyd daarteen gekant was. Verder het Ramaphosa ook nie volkome steun onder swart gemeenskappe nie. Hy sal by ’n deel nog lank die albatros van Marikana om sy nek dra, en ongelooflik soos dit mag klink, het Zuma nog gevaarlik baie steun. Om nie sy swart steun te kompliseer nie, en dalk selfs te konsolideer (volgens die Matie Charl Swart se meestersverhandeling glo sowat 85% van die swart bevolking dat wit mense hul grond bekom het deur dit van swart mense te steel) “steun” hy die kwessie waarteen hy tot onlangs nog gekant was, met die stille wete of hoop dat die howe en internasionale druk die idee sal sink. Dit sal dan vir Ramaphosa makliker wees om die saak blywend op ys te plaas, en sy ander interne probleme met skoon hande te kan aanmaak. Maar wensdenkery en raaiskote is nie ’n gesonde basis vir plaasvervangers vir demokrasie nie waar die kieser stem in ooreenstemming met sy eie beginsels. Ons het mos gesien wat het van twakpraatjies geword soos “ons sal jou stem wees” en “leen ons jou stem”. Oop oë ontkieser jy jouself en die ideale en beleid wat jy in werklikheid steun. Net so is dit ’n drogredenasie om te argumenteer jy stem vir Ramaphosa (om sy posisie te versterk) en nie vir die ANC nie. ’n Stem vir Ramaphosa IS ’n stem vir die ANC.