Sy pa en ma, 'n kombuisbediende op ’n plaas naby Senekal, moes die talentvolle klein Mosiuoa van die plaas “wegsteel” om skool te gaan, want in daardie feodale dae moes jy op die plaas werk as jy daar gebore is.
Op hoërskool in Kroonstad was sy hande Saterdae om ? spitvurk in ’n wit woonbuurt-tuin aan die regte kant van die rivier. Fullardstraat 34, onthou hy nog presies.
Lekota bly 'n oomblik stil. 'n Man van die tafel oorkant gebruik sy kans: “Jou bynaam is mos Terror, nè?”
“Wat jy vir jouself wil hê, moet jy vir ander gun. As jy nie wil hê iemand moet jou neus breek nie, wat maak jou vuis dan in sy gesig?”
Ons móét regmaak wat die geskiedenis skeefgetrek het, sê hy, maar op 'n regverdige manier vir almal.
“Die Hugenote wat uit Frankryk weggehol het oor hulle vervolg is vir hul geloof? Hoekom moet ons hul nasate onteien? Hulle het die land tog help ontwikkel? Hulle het eeue lank al nie meer burgerskap van daai lande nie, hulle is Suid-Afrikaners. As jy hulle nou uitgooi, waarnatoe gaan hulle? Suid-Afrika is al land wat hulle ken.
“So, ek probeer vir Ramaphosa sê: jy kan nie so 'n ingewikkelde saak as eenvoudig probeer afmaak nie. Jy gaan moeilikheid veroorsaak, jy gaan mense se lewens verwoes.”
“Ek hou nie daarvan om oor hom te praat nie. Ek sê dit net kortliks: Ek het hom gevang dat hy openbare geld steel en skop hom toe uit. Hulle stuur toe vir Zuma om my te kom soebat om hom terug te vat.
“Toe ek weier, konfronteer Zuma my: Waar kry ek die reg om dié man uit te skop, ek moet eers die ANC vra. Toe sê ek vir hom, monna, die Grondwet gee my die reg.”
Nie die ANC wat in die 1950’s met die Vryheidsmanifes gesê het Suid-Afrika behoort aan almal wat hier bly, wit en swart, nie. Maar die PAC, wat weggebreek het omdat hulle glo Afrika is vir die Afrikane.
Hy val rustig weg aan sy ontbyt. Sy bestelling aan die kelnerin Angie was, soos altyd, gesellig, grappig en presies.
Strepiespek, geen ander spek nie. Ruim porsie uie, rou. Spinasie, drie minute in kookwater. ’n Bietjie groenrissie. Roereier, “soos die ou dames dit gemaak het, jy moet die wit en die geel nog kan sien”.
'n Ruk lank was Cope die Nuwe Hoop. Nou het Cope net drie lede in die parlement. Die Lekota-humeur, ’n rede vir die jarelange leierstwis met Mbhazima Shilowa wat die party verlam het, is op amper 70 getemper.
Hy “tsk” onderlangs, gee haar nog ’n stywer druk, en ons almal hier in Mugg & Bean lag vir dié twee se reënboog-goedvoel-oomblik, so onverwags op ’n gewone Donderdagoggend in Goodwood.