PressReader - Kuier: 2017-01-25 - Kaap­se ge­sin bly po­si­tief ná seun (12) se kan­ker­di­ag­no­se
Kaap­se ge­sin bly po­si­tief ná seun (12) se kan­ker­di­ag­no­se
Dit vat baie van e­ni­ge ou­er om te hoor hul bla­kend ge­son­de kind word skie­lik met kanker ge­di­ag­no­seer. Maar die Wal­ters kyk vo­ren­toe en bly po­si­tief.
Kuier - 2017-01-25 - Inhoud - DEUR TARREN-LEE HABELGAARN
Vir 12 jaar het ’n Kaap­se ou­er­paar nie ge­weet wat dit is om ’n siek kind te hê nie, want hul e­nig­ste seun was van ge­boor­te af bla­kend ge­sond. Daar was al ’n bie­tjie koors, maar niks man­gels (ton­sil­li­tis), di­ar­ree of an­der be­ken­de kin­der­siek­tes nie. Maar ein­de Ok­to­ber ver­le­de jaar is hul wê­reld by­na tot stil­stand ge­ruk toe hul seun on­ver­wags siek word. En toe kom die groot skok . . . Hy word met a­ku­te lim­fo­blas­tie­se leu­ke­mie (ALL) ge­di­ag­no­seer en sy jong le­we word heel­te­mal om­ver­ge­werp.
Baie sou dink dié kan­ker­di­ag­no­se hang dalk nou soos ’n doods­von­nis oor die kop­pe van Wen­dy (42) en Re­noir (45) Wal­ters en hul lief­ling­kind, Ian (12), van Ken­rid­ge in die Kaap­se noor­de­li­ke voor­ste­de, maar dis net glim­lag­te en druk­kies wat jou by hul huis ver­wel­kom.
Jy ver­wag om ’n hart­ge­bro­ke en e­mo­si­o­ne­le ge­sin te ont­moet. Hul­le het mos im­mers die nuus ont­vang wat geen ou­er ooit wil hoor nie – hul kind het 'n ter­mi­na­le siek­te. En as Kui­er nie self ge­sien het wat­ter tol die leu­ke­mie-be­han­de­ling reeds op Ian ge­ëis het nie, sou jy nooit kon raai die Wal­ters-ge­sin is tans in ’n stryd om le­we en dood ge­wik­kel nie.
Kanker het ook al meer as net Ian se krul­ha­re ge­ëis. Hy het ook nie van­jaar saam met sy maats die nuwe skool­jaar be­gin nie en vir eers moet hy sy krie­ket­droom ag­ter­uit skuif.
Maar die Ian voor kanker word nie weg­ge­steek nie. Op ’n ta­fel in die sit­ka­mer staan ’n fo­to van ’n glim­lag­gen­de Ian in Ok­to­ber op sy ver­jaar­dag met sy bruin en blon­de ha­re en blo­sen­de wan­ge. Die am­per-tie­ner­seun, wat nou voor ons staan, is bleek en sy kop bles van die che­mo­be­han­de­ling, maar hy g­lim­lag steeds.
Dr. Jen­ni­fer Geel, ’n pe­di­a­trie­se on­ko­loog, sê ALL is ’n soort bloed­kan­ker wat meest­al in kin­ders ge­di­ag­no­seer word. Vol­gens haar ont­wik­kel dit vin­nig, ter­wyl chro­nie­se leu­ke­mie sta­di­ger ont­wik­kel.
“In ALL word die ver­ou­de­rings­pro­ses van sel­le ont­wrig en on­vol­was­se sel­le oor­stroom die been­murg. Hier­die sel­le is nog nie ten vol­le bruik­baar nie.
"Om­dat hul­le vin­nig ver­meer­der, ver­vang hul­le ge­son­de sel­le van die been­murg, wat tot ’n af­na­me in die pro­duk­sie van an­der nor­ma­le bloed­sel­le lei. Son­der be­han­de­ling kan pa­si­ën­te bin­ne ’n kwes­sie van we­ke of maan­de sterf.”
Maar pleks daar­van om hul­self te be­jam­mer, kies die Wal­ters-ge­sin om die le­we vier­kan­tig in die oë te kyk en po­si­tief te bly. Hul­le het nog nooit ge­vra hoe­kom juis hul e­nig­ste seun met hier­die do­de­li­ke siek­te ge­di­ag­no­seer moes word nie. Die dok­ter het ook nie vir die fa­mi­lie in­ge­lig oor hoe ver Ian se kanker reeds ge­vor­der het nie en hul­le ver­kies om nie te weet nie. Hul­le
ver­kies om hoop­vol te bly.
As jy by die Wal­ters-ge­sin se huis in­stap, word jy som­mer met die in­trap­slag be­groet deur tal­le ge­sins­fo­to’s van vo­ri­ge va­kan­sies, ver­jaar­dae en an­der spe­si­a­le oom­blik­ke wat teen die mu­re en bin­ne die huis uit­ge­stal word. Jy kry on­mid­del­lik die ge­voel hier­die ge­sin is baie lief vir me­kaar en span­deer graag tyd saam.
Hul ge­luk­ki­ge sa­me­syn is eg­ter ver­breek juis toe ’n groot eer in sy skool­sport­loop­baan vir Ian te beurt val. Ian is ge­di­ag­no­seer kort voor hy in Ok­to­ber op die veld sou uit­draf vir La­er­skool Ken­rid­ge se A-krie­ket­span (eer­ste­span). Dit was die heel eer­ste keer dat hy vir dié span ge­kies is, maar toe be­gin hy simp­to­me ont­wik­kel wat sy ou­ers aan­vank­lik ge­dink het pam­poen­tjies is. Sy klie­re het be­gin uit­swel en hy het ook an­der al­ge­me­ne simp­to­me er­vaar soos moeg­heid, lyf­seer en koors.
Wen­dy het hom na hul huis­dok­ter toe ge­vat wat be­ves­tig het dit lyk wel as­of hy ’n kin­der­siek­te het. Hy het die ge­sin aan­ge­raai om die simp­to­me dop te hou en Ian met pyn- en koors­me­di­ka­sie te be­han­del.
Toe sy simp­to­me ná ’n week er­ger word en hy nie meer sy arms kon be­weeg nie, het sy ou­ers hom vir ver­de­re toet­se na ’n in­ter­nis ge­neem.
“Ons het hom nie die vo­ri­ge keer vir bloed­toet­se ge­stuur om te be­ves­tig of dit ’n kin­der­siek­te is nie, maar die in­ter­nis het ge­sê ons moet bloed­toet­se laat doen, want sy dink dit kan klier­koors of leu­ke­mie wees. Toe sy bel met die uit­slae, het sy be­ves­tig dis wel leu­ke­mie,”ver­tel Wen­dy.
“Sy het vir ons ge­sê ons moet hom hos­pi­taal toe neem en dat die on­ko­loog vir hom wag. Hul­le het on­mid­del­lik met in­ten­sie­we che­mo­te­ra­pie en be­stra­ling be­gin,”voeg sy by.
Wen­dy her­leef hier­die trau­ma­tie­se ge­beu­re in haar ver­tel­ling am­per net­so vin­nig soos wat Ian se di­ag­no­se op hul­le af­ge­kom het en hoe vin­nig hul­le daar­by moes aan­pas. Ter­wyl sy ver­tel, staar sy in die ver­te in en kyk af en toe na Ian waar hy langs haar op die sit­ka­mer­bank sit.
“Ons het reg­tig net ge­dink dit is sy eer­ste kin­der­siek­te, want hy het nog nooit een ge­had nie. Baie van die simp­to­me van leu­ke­mie is die­self­de as ’n kin­der­siek­te. Jy weet moeg­heid, lyf­pyn, koors en al daai din­ge,”sê Wen­dy voorts.
Kanker is die laas­te ding wat hul­le ver­wag het . . .
“So as jy sy simp­to­me Google, kom jy by kin­der­siek­tes uit. Jy kom ook by leu­ke­mie uit, maar ek het nooit ge­dink dit sal leu­ke­mie wees nie, ne­ver. . . Maar toe hy net er­ger raak, het ons be­gin won­der.”
Son­der be­han­de­ling leef die mees­te pa­si­ën­te wat met ALL ge­di­ag­no­seer word, nie ge­woon­lik lan­ger as ’n paar maan­de nie en dus gee dit die fa­mi­lie hoop om­dat hy bin­ne ’n week die reg­te di­ag­no­se ont­vang het. Dis hoe­kom Wen­dy-hul­le gou ge­speel het om Ian op be­han­de­ling te kry. Ian is op 28 Ok­to­ber ge­di­ag­no­seer en het daar­die self­de dag sy eer­ste che­mo­be­han­de­ling ont­vang. Se­dert­dien ont­vang hy el­ke dag che­mo­te­ra­pie en het hy vir twee we­ke ook daag­liks be­stra­ling ge­kry.
hul le­we met ge­loof
Wen­dy sê haar leu­se deur hier­die he­le pro­ses is:“Ons wan­del met ge­loof en nie deur dit wat fi­siek ge­sien word nie.”
“Ek het ’n sup­port-groe­pie en daar is baie men­se wat vir ons bid en dit help. Die skool on­der­steun ons baie én die ou­ers. Ons vat dit dag vir dag. Mô­re vat ons dit weer soos wat hy voel. Ons be­plan niks voor­uit nie. Dit was nou va­kan­sie, maar ons kon niks eint­lik be­plan soos voor­heen nie, want ons kyk eers hoe hy voel. Jy leer om te le­we vir nou en jy vat dit maar dag vir dag. Mens pas aan en mens kom daar­deur,”sê sy kalm.
Toe hul­le aan Ian die nuus moes oor­dra van sy di­ag­no­se, het hul­le aan hom ver­dui­de­lik dat dit ’n siek­te soos e­ni­ge an­der ver­koue of in­fek­sie is. Hul­le het vir hom ge­sê hy is“baie siek, maar as hy sy me­di­sy­ne ge­bruik, kan hy weer ge­sond word”.
“Ek dink nie kin­ders wat so jonk is, be­sef al­tyd hoe erns­tig die si­tu­a­sie is soos groot­men­se nie, maar dit is ook ’n goeie ding. Dit be­skerm hul­le en maak dit mak­li­ker vir hul­le om te aan­vaar en daar­deur te kom. Soos ek vir Ian ook sê: Daar is er­ger din­ge wat daar bui­te ge­beur en er­ger din­ge waar­deur men­se gaan, maar ons is steeds bles­sed,”sê Wen­dy.
Sy gaan po­si­tief voort:“Daar is siek­tes wat er­ger is waar jy geen be­han­de­ling kan pro­beer nie. Ons glo hy is al ge­sond.
“Ek het aan hom ver­dui­de­lik hoe hy nou voel is nie die siek­te nie, dit is die be­han­de­ling. Die naar­heid, hoof­pyn en an­der simp­to­me is nie ’n in­di­ka­sie van sy siek­te nie, dit is die gif wat hul­le hom in­spuit om sy lig­gaam be­ter te maak wat hom sleg laat voel.”
Ian kan nog nie reg­tig ver­woord hoe dit voel om op so ’n jong ou­der­dom met kanker ge­di­ag­no­seer te word nie. Hy trek net sy skou­ers op, g­lim­lag met ’n on­se­ke­re
ge­sigs­uit­druk­king vir sy ou­ers en vra: Gee vir my die reg­te ant­woord?
Maar dan sê hy ná ’n paar mi­nu­te:“Ek moet net po­si­tief bly en daar­deur gaan. As ek nie siek was nie, sou ’n an­der maat­jie siek ge­wees het.”
“Hy is baie po­si­tief. Dok­ters is baie hap­py met hom so­ver. Die ge­be­de en sy po­si­tie­we hou­ding help. Ons moet nou net deur dit gaan en klaar kry met be­han­de­ling so­dat ons aan kan be­weeg,”sê Wen­dy vas­be­slo­te.
Re­noir, wat tot dus­ver die mees­te praat­werk aan Wen­dy oor­ge­laat het, sê Ian se di­ag­no­se het hul­le on­kant ge­vang, maar hul­le han­teer din­ge soos dit kom.
“Ons het nog nooit ge­vra hoe­kom dit met ons ge­beur het nie. Soos ek vir Ian ver­dui­de­lik het – as dit nie met hom ge­beur het nie, sou dit met ’n an­der maat­jie van hom ge­beur het, so hy kan nie vra 'hoe­kom ek?' nie. Sul­ke goed gaan ge­beur, so as dit jou kant toe kom, moet jy maar net daar­deur gaan,”sê hy.
“Daar is ge­son­de men­se wat el­ke dag on­ver­wags in mo­tor­on­ge­luk­ke sterf, so daar is al­tyd iets er­ger wat kan ge­beur. Mens ver­wag net nie sul­ke goed nie.” GROOT VER­AN­DE­RIN­GE Een van die groot­ste ver­an­de­rin­ge hier­die jaar, is dat Ian nie skool toe sal kan gaan weens sy streng be­han­de­ling nie en om sy lig­gaam teen kie­me te be­skerm.
Hoe­wel hy dit gaan mis om sy vrien­de te sien en pou­ses hand­jie-ten­nis te s­peel, voel hy daar is da­rem een voor­deel:“Die goeie ding is ek hoef nie vroeg op te staan nie,”spot Ian. Sy ma en pa lag lek­ker vir hier­die op­mer­king.
Vol­gens Wen­dy is hy só mal oor hand­jie­ten­nis, dat sy vir sy ver­jaar­dag ’n ten­nis­klub uit­ge­huur het so­dat hy en sy vrien­de heel­dag hand­jie-ten­nis kon s­peel.
“So ek is se­ker hy gaan dit baie mis, maar die maat­jies moet maar ná skool hier kom kui­er en s­peel so­dat hy steeds ’n bie­tjie so­si­aal kan ver­keer met hul­le. Die skool het ook ge­sê hy kan e­ni­ge­tyd skool toe kom en daar kom sit as hy baie ver­lang.
“Hy hoef nog nie ’n been­murg-oor­plan­ting te kry nie. Sy tel­lings is laag, so om te waak teen in­fek­sie en goed moet ons eer­der ’n tu­tor kry. Want hy sal nie die pas in die skool kan vol­hou nie. Hy sal een­dag daar wees en die an­der dag nie. As die in­ten­se che­mo­te­ra­pie ver­by is, sal ons kyk of ons hom skool toe kan stuur,”sê sy.
hy EET & SLAAP K­RIE­KET
Ian is hier­die jaar gr. 7 en hoe­wel hy nie die kans gaan kry om vir sy skool se eer­ste krie­ket­span te s­peel nie, is hy or­raait daar­mee. Wat op­maak hier­voor is dat hy oor die fees­tyd, dank­sy Re­ach for a D­re­am en die Ne­t­ca­re Kuil­ri­vier-hos­pi­taal, sy krie­ket­held, Im­ran Ta­hir, ont­moet het.
Ian was baie stil ge­du­ren­de die on­der­houd en toe sy ou­ers oor sy siek­te ge­praat het, maar die oom­blik toe daar van k­rie­ket ge­praat word, hel­der sy ge­sig op en rol die krie­ket­sto­ries van sy tong af.
In sy ka­mer is min­stens vier krie­ket­kol­we met hand­te­ke­nin­ge van on­der an­de­re Han­sie Cron­jé, JP Du­miny en na­tuur­lik Im­ran Ta­hir.
Daar is ook sport­truie van be­ken­de k­rie­ket- en rug­by­span­ne wat deur tal­le spe­lers ge­te­ken is. Re­noir, wat self ’n kra­ni­ge krie­ket­spe­ler in sy dae was, se krie­ket­tro­feë pronk ook in Ian se ka­mer en hy droom Ian sal self een­dag groot hoog­tes in k­rie­ket be­reik.
Die mees­te men­se is ge­luk­kig as hul­le een­keer in hul leef­tyd hul held kan ont­moet, maar Ian kon dit nie glo toe hy twee keer die ge­leent­heid ge­kry het om met Im­ran Ta­hir skou­ers te skuur nie.
“Re­ach for a D­re­am en die hos­pi­taal het vir ons ge­bel en ge­sê hul­le wil hom ver­ras. CJ A­lex­an­der en ’n paar van sy Dolphin­span­maats het vir Ian by die hos­pi­taal kom be­soek voor­dat hul­le ’n wed­stryd op Nu­we­land gaan s­peel het,”ver­tel Wen­dy op­ge­won­de.
“Hul­le het saam met Ian ’n krie­ket­spe­le­tjie op sy Play­sta­ti­on ge­speel en met hom ge­sels. Dit is toe hul­le hom vra wie sy guns­te­ling-krie­ket­spe­ler is.
"Im­ran kon on­ge­luk­kig nie daar­die dag hos­pi­taal toe kom nie, maar toe hy van Ian hoor, het Im­ran die vol­gen­de og­gend kom in­loer en Ian was dumb­struck.“
Ian sê hy was heel­te­mal ge­skok en kon nie glo toe hy die krie­ket­spe­lers sien nie. Hy s­peel al van gr. 1 af k­rie­ket en ver­kies dit bo e­ni­ge an­der sport.
“Ek is nie se­ker waar my lief­de vir k­rie­ket van­daan kom nie, maar ek was nog al­tyd lief vir die sport. Dit kom ’n bie­tjie van my pa af,”sê Ian met die klem op“bie­tjie”om sy pa se been te trek.
“Ek het nie ge­weet dat die krie­ket­spe­lers na my toe gaan kom nie. Im­ran was nog al­tyd my guns­tel­ling-spe­ler. Ek was ge­skok en het nie woor­de ge­had toe ek hom in my ka­mer sien nie. Ek kon nie glo hul­le was daar nie.
“Ek dink Im­ran se boul­teg­niek is die re­de hoe­kom hy my guns­te­ling-spe­ler is. My pa het ook vir my van hom ver­tel en ge­sê ek moet hom dop­hou om­dat ek ook ’n leg spin­ner (by­breek­bou­ler) is. Ek wil ook graag ’n pro­fes­si­o­ne­le krie­ket­spe­ler word,” sê Ian vol gees­drif.
Toe dit tyd is om te groet, sê Wen­dy ’n mens weet nie al­tyd hoe­kom sul­ke goed met jou ge­beur nie, maar daar het al so­veel goeie din­ge daar­uit ge­kom.
“Ons het al er­vaar hoe men­se saam kom om jou te on­der­steun en om te sien dat daar nog baie goed­har­ti­ge men­se is, is on­ge­loof­lik.”
HOOFFOTO: Ian Wal­ters (12), saam met sy ou­ers, Re­noir en Wen­dy, se le­we is om­ver­ge­werp toe die seun ver­le­de jaar met bloed­kan­ker ge­di­ag­no­seer is. REGS: Ian se krie­ket­held, Im­ran Ta­hir, het hom in die hos­pi­taal kom be­soek.
VAN LINKS: Ian wys sy ge­te­ken­de Pro­tea-krie­ket­hemp; Ian en Wen­dy voor die di­ag­no­se. ON­DER: Ian en sy pa, Re­noir, s­peel ’n k­rie­ket-spe­le­tjie.