Verslag oor Phala Phala vanjaar nog bespreekPres. Cyril Ramaphosa. (Argieffoto: Elmond Jiyane/GCIS) Die parlement sal volgende maand die bevindings van die spesiale ondersoekpaneel wat moet bepaal of pres. Cyril Ramaphosa oor die Phala Phala-sage in ŉ staat van beskuldiging geplaas moet word, bekend maak. Die bespreking van die verslag sou aanvanklik eers volgende jaar plaasvind, aangesien die parlementêre reses reeds op 1 Desember begin. LP’s het egter kapsie gemaak hierteen en die reses sal nou uitgestel word om tyd in te ruim vir die bespreking van die verslag. “LP’s sal op 6 Desember op ŉ dag lange sitting die verslag bespreek,” sê Moloto Mothapo, woordvoerder van die parlement. Dié datum is ŉ skamele tien dae voor die ANC se nasionale verkiesingskongres in Desember en daar sal Ramaphosa verbete moet klou aan sy posisie as leier van die regerende ANC. Die paneel, bestaande uit drie lede, is in September aangewys om vas te stel of Ramaphosa moet verantwoording doen vir bewerings dat hy ŉ misdaad probeer toesmeer het. Die bevindings sou aanvanklik vandag by die parlement ingedien word, maar dit sal nou eers op 30 November gebeur. Volgens die parlement het die ondersoekers uitstel gevra omdat die saak so ingewikkeld en uniek is. Dit het ook ŉ groot hoeveelheid werk behels. Die Phala Phala-skandaal het in Junie op die lappe gekom toe Arthur Fraser, ŉ voormalige spioenbaas, ŉ klag by die polisie aanhangig gemaak het. Fraser het beweer dat Ramaphosa die diefstal van miljoene dollar op sy wildplaas in Limpopo toegesmeer het. Die omstredenheid kan ŉ stok in die wiel wees vir Ramaphosa se poging om vir ŉ tweede termyn as ANC-president verkies te word, ŉ posisie wat hom as hoof van die regerende party ook die president van die land maak. Die vuurwarm leierskapsverkiesing vind tussen 16 en 20 Desember plaas en die leiersverkiesing is gewoonlik op die openingsdag van die kongres. Die speaker van die parlement het verlede maand die onafhanklike paneel aangewys wat oor Ramaphosa se toekoms moet besluit. Paneellede bestaan uit ŉ voormalige hoofregter, ŉ voormalige hooggeregshofregter en ŉ prokureur. Twee derdes van die parlement moet ten gunste daarvan stem om die president in ŉ staat van beskuldiging te plaas en die ANC het meer as twee derdes van setels in die nasionale vergadering. Ramaphosa het in 2018 aan bewind gekom, hoofsaaklik danksy beloftes om korrupsie te pak. Hy het oudpres. Jacob Zuma opgevolg, wat weens ŉ vlaag korrupsieskandale deur die ANC gedwing is om te bedank. Ramaphosa ontken dat hy enigiets in die Phala Phala-voorval verkeerd gedoen het en is al herhaaldelik oor die kwessie met vrae gepeper. Daar was ook oproepe dat hy opsy moet staan terwyl die ondersoek voortduur. Vincent Magwenya, woordvoerder van die presidensie, sê Ramaphosa sal sonder versuim opsy staan as strafregtelike aanklagte teen hom aanhangig gemaak word.