Opsomming: Elkeen het die grondwetlike reg om privaatskole te stig om kinders te onderrig op ’n wyse wat in die kind se beste belang is. Ongelukkig weier onderwysamptenare om die wet te gehoorsaam en hou vol om die regte van kinders en van privaatskole te skend. Ten einde hul regte en die regte van die kinders te beskerm het vele mikroskole by die Pestalozzi Trust aangesluit. Die Trust ondersteun hulle om die regte van die kinders en hul skole af te dwing.
Waarom is daar dan duisende ongeregistreerde skole in die land? Want:
Onderwysdepartemente breek om elke hoek en draai die wet, wat dit vir baie skole onmoontlik maak om geregistreer te word. Maar intussen moet die kinders onderwys kry wat aan hul behoeftes voldoen. Hulle moet dit ook op die regte stadiums van hul ontwikkeling kry. Ouers wat versuim om hul kinders (volgens hul vermoë) die nodige onderwys te verskaf, kan vir tien jaar tronk toe gestuur word.
Watter probleme is daar met registrasie? Dit sluit in:
Onredelike (en dus onwettige) beperkings soos:
Vereistes dat die skool ’n minimum getal leerlinge moet hê. In die meeste provinsies is die minimum 20 leerders – in ander besluit amptenare sommer op arbitrêre en onvoorspelbare wyse hoeveel kinders hulle gaan vereis.
Duur en moeisame maatreëls vir “gehaltebeheer” . Geregistreerde skole (insluitende mikroskole) moet deur Umalusi geakkrediteer word. Dit is baie duur, en daarbenewens moet die reis- en verblyfkoste van Umalusi se spanne amptenare ook nog ingereken word. Die akkreditasieproses self vereis ’n groot hoeveelheid administrasie en loop uit op heelwat beheer maar min of geen gehalte. Die vereiste vir akkreditasie by Umalusi word nie aan staatskole gestel nie. Dit diskrimineer dus ernstig teen private instellings.
Wat is die pligte van ouers? Die grondwet en die Kinderwet vereis dat ouers die onderwys van hulle kinders moet lei, bepaal en beveilig op ’n wyse wat in die kind se beste belang is. Ouers wat versuim om dit te doen, kan vervolg word en by skuldigbevinding gevonnis word tot tien jaar tronkstraf en ’n boete. Daarom loop tienduisende ouers die risiko om hul kinders by ongeregistreerde skole in te skryf, wat nie onderhewig is aan die moeisame en meesal onwettige eise wat die staat stel nie, soos in die vorige paragraaf beskryf.
Wat kan gebeur met eienaars en ouers van onwettige mikroskole? Hulle kan vervolg word. Tot dusver het dit egter selde gebeur. Indien ’n mikroskool ’n lid van die Pestalozzi Trust is en hulle word deur amptenare lastig geval, sal die Trust in die eerste plek probeer om hulle uit die hof te hou deur hulle te help om die kwessies wat ter sprake is op te los. Volgens die ervaring slaag dit feitlik altyd. As ’n hofsaak nie vermy kan word nie sal die Trust die hofkoste dra. Indien dit gebeur, kan die volgende verwag word:
Opsommend: Die Trust het advies ontvang dat die beperkings op en eise aan alle privaatskole, insluitende mikroskole, feitlik seker op grondwetlike gronde in die howe tersyde gestel kan word. Daarom sal die Trust op alle moontlike wettige wyses lidskole ondersteun wat hierdie inmenging van die staat weerstaan.
Brian Ray lewer kommentaar op Lesufi