PressReader - Beeld: 2017-05-02 - Ont­sag­wek­kend
Groot­oog by die ‘bom­ge­we­re’
“Wat­se bom­ge­weer was daai?”
“Hè, Pa, wat­se bom­ge­weer was daai wat ps­joooe-boem ge­maak het?” wou ’n seun groot­oog weet.
Nog ’n ou­er moes sy kind se hand vas­gryp wat soos ’n hor­lo­sie teen sy bo­been ge­tik het met ’n “Kan ons na­der gaan? Toe? Kan ons?”
Tus­sen die stof- en blaar­wol­ke wat die Alou­et­te-he­li­kop­ters gis­ter voor die Voor­trek­ker­mo­nu­ment in P­re­to­ria op­ge­skop het en die dap­per man­ne wat ’n “stro­per” met knal­len­de goed aan­ge­keer het, was kind en groot­mens in ver­won­de­ring.
Toe die he­li­kop­ters so­waar reg voor die ska­re kom land en Dy­lan S­mith met sy mo­tor­fiets – die ein­ste een waar­mee hy oor die “stro­pers” se bak­kie ge­spring en nog ’n skelm ge­skiet ge­kry het – na­der ry, was al­mal gaan­de.
Die a­dre­na­lien­ge­vul­de ver­to­ning was deel van die Mi­li­tê­re Fees, wat so­veel uit­stal­lers en be­soe­kers ge­lok het dat dit van­jaar na ’n gro­ter ge­bied by die mo­nu­ment ge­skuif moes word.
Dus­kant die stal­le­tjies was pant­ser­voer­tuie wat, vol­gens ’n kind, “deur ge­boue kan ry”, ter­wyl nog een se­ker was dit is “mis­siel­tenks”.
Die pa’s het nie om­ge­gee wat dit ge­noem word nie, so­lank hul­le bre­ë­bors fo­to’s saam met die tenks kon neem.
Fran­cois le Roux (12) het ’n gro­ter pro­bleem ge­had: Hy het sy eie sak­geld ge­bring om iets te koop, maar die keu­se was moei­lik, ver­al by die mes­se en swaar­de.
“Hy kyk en kyk, dan loop hy en dan kom hy te­rug en kyk en kyk weer,” het pa Ko­bus sag­gies ver­dui­de­lik.
Ge­ral­di­ne Paul­sen, die mo­nu­ment se ska­kel­be­amp­te, sê die Mi­li­tê­re Fees het ont­staan toe men­se met mi­li­tê­re me­mo­ra­bi­lia des­tyds ge­vra het vir ’n skou waar hul­le goed kan ver­koop.
Dit het so ge­groei dat dit ver­le­de jaar on­ge­veer 5 000 be­soe­kers ge­lok het.
Tus­sen die ka­moe­fleer­drag, weer­mag­kis­te en skaal­mo­del­le het men­se by ’n groot man saam­ge­drom: Die oud­sol­daat en -recce Wyn­and du Toit kon skaars draai son­der dat ie­mand ’n ge­sel­sie wou aan­knoop.
Hy is in 1985 in An­go­la ge­van­ge ge­neem ná ’n mis­luk­te o­pe­ra­sie van die des­tyd­se Suid-A­fri­kaan­se Weer­mag. Hy is eers in 1987 vry­ge­laat.
“Eint­lik is ek hier om my boe­ke te ver­koop, maar ek loop so­veel goeie vrien­de raak, dis soos ’n re­ü­nie. Ons her­leef so­veel van die ka­me­ra­de­rie en nos­tal­gie van die ou dae,” het hy lag­gend ge­sê.
Hy meen fees­te soos dié speel ’n groot rol in oud­sol­da­te se ge­ne­sings­pro­ses.
“Ons het er­va­rings om met die jon­ger ge­slag te deel, dit bring af­slui­ting vir ons. Clo­su­re,” sê hy.
Stof, klui­te en bla­re vlieg om die Alou­et­te­he­li­kop­ter wat “stro­pers” gis­ter in ’n ver­to­ning by die Voor­trek­ker­mo­nu­ment ag­ter­na­ge­sit het.