Bit By Bit - Ho botsa lipotso - 3.3.2 tekanyo
Tekanyo ke ho kenya seo ba arabelang maikutlo ba se nahanang le ho se etsa ho seo ba se buang.
Ho phaella mathateng a ts'ebetsong, moelelo oa liphuputso oa lipatlisiso o bontša hore mohloli oa bobeli oa liphoso ke tekanyo : hore na re etsa joang litabeng tsa likarabo tsa ba arabelang ho fana ka lipotso tsa rona. Hoa hlaha hore likarabo tseo re li fumanang, ka hona, litlhaloso tseo re li etsang, li ka itšetleha haholo-le ka linako tse ling litsela tse makatsang-hore na re batla joang. Mohlomong ha ho letho le hlalosang ntlha ena ea bohlokoa ho feta ho hlajoa ke joke bukeng e babatsehang Ho botsa Lipotso ka Norman Bradburn, Seymour Sudman le Brian Wansink (2004) :
baprista ba babeli, e Dominican le e Mojesuite, ba buisana hore na ke sebe ho tsuba 'me le rapele ka nako e le' ngoe. Ka mor'a hore ho hlōleha ho finyella qeto e, e mong le lla ho buisana fapaneng mookameli oa hae. The Dominican re, "o ile a Buelang phahametse?"
The Mojesuite arabela, "O ile a re ho ne ho ke siame."
"Eo qabola le" Dominican araba, "mookameli oa ka o ile a re e ne e le sebe."
The Mojesuite o ile a re, "U ne u mo kōpe?" The Dominican araba, "Ke ile ka mo botsa haeba e ne e ke siame ho tsuba ha u ntse u rapela." "Oh" ile a re: Mojesuite, "Ke botsa hore na ho ne ho OK ho rapela ha a ntse a tsuba."
Ka ntle ho monate ona, phuputso ea bafuputsi e ngotse litsela tse ngata tsa hore seo u ithutang sona se itšetlehile ka hore na u botsa joang. Ha e le hantle, bothata bo ka sehloohong sa joke ena bo na le lebitso lefapheng la lipatlisiso: lipatlisiso tsa lipotso (Kalton and Schuman 1982) . Ho bona hore na potso ea foromo e ka ama liphello tsa sebele joang, nahana ka lipotso tsena tse peli tse tšoanang le tsa lipatlisiso:
"Ruri ho ka u lumellana le polelong e latelang: Batho ba eketsehileng molato ho feta maemo tsoang sechabeng bakeng sa tlōlo ea molao le ho hloka molao naheng ena."
"Ruri ho ka u lumellana le polelo ea latelang: maemo Social ho ka molato ho feta batho ka bomong bakeng tlōlo ea molao le ho hloka molao naheng ena."
Le hoja lipotso tsena ka bobeli li bonahala li lekanya ntho e tšoanang, li hlahisitse liphello tse fapaneng tekong ea tlhahlobo ea sebele (Schuman and Presser 1996) . Ha ba botsoa ka tsela e le 'ngoe, hoo e ka bang 60% ea ba arabelitsoeng ba tlaleha hore batho ba bangata ba molato oa tlōlo ea molao, empa ha ba botsoa ka tsela e' ngoe, hoo e ka bang 60 lekholong ba tlaleha hore maemo a sechaba a ba molato (setšoantšo sa 3.3). Ka mantsoe a mang, phapang e nyenyane pakeng tsa lipotso tsena tse peli e ka etsa hore bafuputsi ba etse qeto e fapaneng.
Setšoantšo sa 3.3: Lipatlisiso tsa liteko tse entsoeng li bontša hore bafuputsi ba ka fumana likarabo tse fapaneng ho itšetlehile ka hore na ba botsa potso joang. Boholo ba ba arabelitsoeng ba lumellana hore batho ba bangata ba molato ho feta maemo a bophelo ba tlōlo ea molao le tlōlo ea molao. 'Me boholo ba ba arabelitsoeng ba lumellana le se fapaneng: hore maemo a sechaba a na le boikarabelo ho feta batho. E nkiloe ho Schuman and Presser (1996) , tafoleng ea 8.1.
Ho phaella sebopeho sa potso, ba arabang ba ka boela ba fana ka likarabo tse sa tšoaneng, ho itšetlehile ka mantsoe a itseng a sebelisitsoeng. Mohlala, e le ho lekanya maikutlo mabapi le maemo a puso ea sechaba, ba arabelitsoeng ba baliloe ka potlako e latelang:
"Re tobane le mathata a mangata naheng ena, ha ho e ka rarolloa habonolo kapa inexpensively. Ke tl'o bolela a mang a mathata ana, 'me bakeng sa mong le e mong Nka rata hore u ee le mpolelle hore na u nahana hore re se ntse u sebelisa chelete e ngata haholo ho eona, chelete e nyenyane haholo, kapa hoo e ka bang e lekaneng. "
Ka mor'a moo, halofo ea ba arabelitsoeng ba botsoa ka "boiketlo" 'me halofo ba botsoa ka "thuso bakeng sa mafutsana." Le hoja tsena li ka' na tsa bonahala li le lipolelo tse peli tse fapaneng bakeng sa ntho e le 'ngoe, li ile tsa hlahisa liphello tse fapaneng haholo (setšoantšo sa 3.4); Maamerika a fana ka tlaleho ea ho tšehetsa "thuso ho mafutsana" ho feta "boiketlo" (Smith 1987; Rasinski 1989; Huber and Paris 2013) .
Setšoantšo sa 3.4: Liphello tsa liteko tsa lipatlisiso tse bontšang hore ba arabelang ba tšehetsa "thuso ho ba futsanehileng" ho feta "boiketlo." Ena ke mohlala oa mantsoe a potso eo lipatlisiso tseo bafuputsi ba li fumanang li itšetlehile ka mantsoe a sebelisitsoeng hantle lipotso tsa bona. E nkiloe ho Huber and Paris (2013) , tafoleng ea A1.
Ha mehlala ena e mabapi le mefuta ea lipotso le liphello tsa mantsoe e bontša, likarabo tseo bafuputsi ba li fumanang li ka susumetsoa ke tsela eo ba botsang lipotso tsa bona ka eona. Ka linako tse ling mehlala ena e etsa hore bafuputsi ba ipotse ka tsela e nepahetseng ea ho botsa lipotso tsa lipatlisiso. Ha ke ntse ke nahana hore ho na le litsela tse fosahetseng tsa ho botsa potso, ha ke nahane hore kamehla ho na le tsela e le 'ngoe e nepahetseng. Ke hore ho hlakile hore ho molemo ho botsa "boiketlo" kapa "thuso ho mafutsana"; tsena ke lipotso tse peli tse fapaneng tse lekanyetsang lintho tse peli tse fapaneng ka maikutlo a ba arabelang. Mehlala ena ka linako tse ling e etsa hore bafuputsi ba fihlele qeto ea hore lipatlisiso ha lia lokela ho sebelisoa. Ka bomalimabe, ka linako tse ling ha ho na khetho. Ho e-na le hoo, ke nahana hore thuto e nepahetseng e ka fumanoang mehlala ena ke hore re lokela ho haha ​​lipotso tsa rona ka hloko 'me ha rea ​​lokela ho amohela likarabo ka tsela e sa lokelang.
Ka ho fetisisa ka ho toba, sena se bolela hore haeba u hlahloba boitsebiso ba lipatlisiso bo bokelitsoeng ke motho e mong, etsa bonnete ba hore u balile lenane la lipotso. 'Me haeba u bōpa lipotso tsa hau, ke na le litlhahiso tse' nè. Pele, ke fana ka tlhahiso ea hore u bale ho eketsehileng mabapi le moralo oa lipotso (mohlala, Bradburn, Sudman, and Wansink (2004) ); ho na le ho hongata ho sena ho feta moo ke khonne ho hlalosa mona. Ea bobeli, ke fana ka tlhahiso ea hore u kopise-lentsoe ka lentsoe-lipotso ho tsoa lipatlisisong tse phahameng. Ka mohlala, haeba u batla ho botsa ba arabelang ka morabe / morabe oa bona, o ka kopitsa lipotso tse sebelisoang lipatlisisong tse kholo tsa 'muso, tse kang ho baloa. Le hoja sena se ka 'na sa utloahala joaloka ho tšoaea liphoso, ho kopitsa lipotso ho khothaletsoa lipatlisisong tsa lipatlisiso (hafeela u bua ka phuputso ea pele). Haeba u kopitsa lipotso ho tsoa lipatlisisong tsa boleng bo phahameng, u ka kholiseha hore li lekoa, 'me u ka bapisa likarabo tsa phuputso ea hau ho likarabo ho tsoa lipatlisisong tse ling. Ntlha ea boraro, haeba u nahana hore lipotso tsa hau li ka ba le lipotso tsa bohlokoa tsa lipotso tsa lipotso kapa liphello tsa lipotso, u ka etsa tlhahlobo ea lipatlisiso moo halofo ea ba arabelitsoeng ba fumana phetolelo e le 'ngoe ea potso le halofo ba amohela phetolelo e' ngoe (Krosnick 2011) . Qetellong, ke fana ka tlhahiso ea hore u tsamaise lipotso-hlahloba lipotso tsa hau le batho ba bang ba seterekeng sa hao sa palo; phuputso ea bafuputsi e bitsa mokhoa ona pele ho tlhahlobo (Presser et al. 2004) . Phihlelo ea ka ke hore lipatlisiso pele ho teko li thusa haholo.