Volume 33, Issue 2, 2012 Literator : Journal of Literary Criticism, Comparative Linguistics and Literary Studies - Volume 33, Issue 2, January 2012 Navigate this Journal About Current issue Previous issues Submit a paper Contact the Editor Volumes & issues
Volume 38 (2017) Volume 37 (2016) Volume 36 (2015) Volume 35 (2014) Volume 34 (2013) Volume 33 (2012) Volume 32 (2011) Volume 31 (2010) Volume 30 (2009) Volume 29 (2008) Volume 28 (2007) Volume 27 (2006) Volume 26 (2005) Volume 25 (2004) Volume 24 (2003) Volume 23 (2002) Volume 22 (2001) Volume 33, Issue 2, January 2012 (0)
Skrywersblok en ander verhale, Jaco Fouché : book review
Jaco Fouché is al beskryf as &apos;n skrywer van voorstedelike literatuur. In al sy publikasies speel die voorstede, veral Bellville, &apos;n belangrike rol. Nie alleen is dit die plek waar die verhale hulle afspeel nie, maar die voorstedelike bestaan hou meermale &apos;n sleutelposisie in die definiëring van karakters, tematiek en verhaallyne.
die onvoltooide vrou : litera
die onvoltooide vrou
Bentlage : litera
Drie meditasies oor Istanbul : litera
Drie meditasies oor Istanbul
De strijd der twee zielen in het werk van Walter Schubart : original research
Dit essay is een verkenning van de actualiteit van het werk van Walter Schubart (1897-±1941), een bijkans onbekende cultuurfilosoof uit Letland. De schrijver gaat vooral in op de belang van Schubarts programma van geestelijke vernieuwing en zijn sterk intrigerende visie voor de Europese mens van vandaag. Als tegenwicht voor de metafysische egoïsme van de Europese mens vindt Schubart in Rusland, en vooral bij Dostojevsky, een levende gevoel van verbondenheid met het geheel die Europa weer gezond sal maken. De twintigste eeuw is voor Walter Schubart het strijdperk tussen het prometheïsche tijdperk van het afvallen van God en de beheersing der aarde enerzijds en het johanneïsche tijdperk van het Messiaanse oerbeeld dat handelt vanuit het verlangen naar heling en liefde anderzijds. Ondanks critiek op Schubarts opvattingen over de cultuurgeschiedenis, legt de schrijver de nadruk op het verrassend actuele wijze waarop Schubarts cultuurkritiek de huidige westerse cultuur een spiegel voorhoudt.
The struggle between two souls in the work of Walter Schubart
This essay explores the relevance of the work of Walter Schubart (1897-±1941), a virtually unknown cultural philosopher from Lithuania, for today. The writer focuses on the importance of Schubart&apos;s programme of spiritual rebirth and on his intriguing vision for the people of Europe today. To counterbalance the metaphysical egotism of Europe, Schubart finds in Russia, and in Dostoyevsky in particular, a living consciousness of a relation to the whole that could heal Europe. The twentieth century is for Schubart a battlefield between, on the one hand, the promethean period of deserting God focusing on the earth, and on the other hand, the johannean period of the Messianic era that acts out of a desire for charity and healing. Despite criticism of Schubart&apos;s somewhat simplistic views of cultural history, the author emphasises the surprising topical manner in which Schubart&apos;s cultural critique confronts modern Western culture with a critical reflection of itself.
Een gedig is meer as een : essay
Literator : Journal of Literary Criticism, Comparative Linguistics and Literary Studies 33, pp 1 –4 (2012)
N.P. van Wyk Louw het &apos;n kort gedig van net twee verse geskryf. Sintakties is albei verse onvoltooid. Vers 1 is aan die begin van die gedig sintakties oop en vers 2 is aan die einde van die koeplet sintakties onvoltooi. Hierdie oop plekke aan die begin en einde van die koeplet laat die leser toe om die gedig in &apos;n haas eindelose aantal gedigte te vermenigvuldig.
N.P. van Wyk Louw wrote a short poem consisting of only two short verses. Syntactically both verses are incomplete, leaving open spaces at the beginning of verse 1 and at the end of verse 2. This allows the reader to fill in both open spaces in such a way that this single poem can be transformed into two, twenty and even more poems.
Gesprek oor drie millenniums : T.T. Cloete se herskrywing van Homeros se Achillesskild-gegewe : original research
De wederopstanding van de Zuid-Afrikaanse Nederlandse literatuur? Over de &apos;canonisering&apos; van minderheidsliteraturen : original research
Olf Praamstra and
Literator : Journal of Literary Criticism, Comparative Linguistics and Literary Studies 33, pp 1 –7 (2012)
&apos;Uit die hart van die volk en tot die hart van die volk&apos;
Ingrid Glorie and
Het Afrikaner nationalisme uit de eerste decaden van de twintigste eeuw was niet uniek. Het vertoonde sterke overeenkomst met het 19e-eeuwse Europese cultureel nationalisme. Typerend is de heldencultus rond volksdigter Jan. F.E. Celliers. Kort na de Anglo-Boerenoorlog smeedde de verering van zijn leven en zijn werk de Afrikaners als verbeelde gemeenschap hechter aaneen. Naarmate de behoeften van de Afrikaners als volk veranderden, verschoof echter ook de betekenis die aan Celliers als iconische figuur werd toegeschreven.
Walter van den Broeck se utopiese uitdaging aan die globale kapitalisme in Terug naar Walden : original research
Die sosialistiese simpatieë wat die skryfwerk van die Vlaamse outeur Walter van den Broeck onderlê, skakel hom met die goed ontwikkelde tradisie van sosiaal betrokke literatuur in Vlaandere. Sy roman Terug naar Walden, gepubliseer in 2009, is &apos;n herbesoek aan die Waldenprojek van die Nederlandse hervormer en skrywer Frederik van Eeden (1860-1932). Van den Broeck gee te kenne dat &apos;n heroorweging van die sosialistiese ideale wat Van Eeden besiel het om nedersettings in Nederland en die VSA op die been te bring, geregverdig is in die lig van die ekonomiese krisis wat in 2008 deur onbesonne kapitalistiese praktyke veroorsaak is. In Terug naar Walden ontketen Ruler Marsh, die rykste man in die wêreld, &apos;n globale finansiële krisis in weerwraak teen die kapitalistiese stelsel wat tot die ondergang van sy ouers gelei het. Marsh keer terug na die Kempen in Vlaandere, sy familie se land van herkoms. In &apos;n Heideggeriaanse bevestiging van die lokale, soos versinnebeeld deur die veldpad, skakel Van den Broeck sy visie van die gemene (die gedeelde oftewel the common), &apos;n konsep wat teoretici soos Michael Hardt en Antonio Negri in hul Empire-trilogie vanuit die kommunistiese denke gerehabiliteer het, met &apos;n utopiese siening dat &apos;n stewiger band met die land en die mense uit die eie kontrei &apos;n nuttige vertrekpunt mag wees vir die ontwikkeling van lewensvatbare alternatiewe vir die kapitalisme.
The utopian challenge to global capitalism by Walter van den Broeck in Terug naar Walden
The socialist sympathies that inform the writing of Flemish author Walter van den Broeck align him with a well-established tradition of socially engaged writing in Flanders. In his novel Terug naar Walden (Back to Walden), published in 2009, he revisits the Walden project of the Dutch reformer and writer Frederik van Eeden (1860-1932). Van den Broeck suggests that a reconsideration of the socialist ideals that inspired Van Eeden to establish settlements in the Netherlands and the United States is warranted in the light of the economic crisis triggered by unchecked capitalist practices in 2008. In Terug naar Walden Ruler Marsh, the richest man in the world, unleashes a global financial crisis as a form of retaliation against the capitalist system that ruined his parents. Marsh returns to the Kempen in Flanders where his family originated. In a Heideggerean affirmation of the local as exemplified by the country road, Van den Broeck articulates his vision of the common, that theorists Michael Hardt and Antonio Negri in their Empire trilogy have attempted to salvage from communist thinking, with a utopian notion that a stronger connection with the land and the people within one&apos;s immediate environment may provide a useful premise for the development of viable alternatives to capitalism.
&apos;Never one thing. Always one thing and another&apos; : &apos;n inleidende poëtikale vergelyking van Ivan Vladislavić en Etienne Leroux : original research
Literator : Journal of Literary Criticism, Comparative Linguistics and Literary Studies 33, pp 1 –14 (2012)
As talestudent aan Wits, in die sewentigerjare, was Ivan Vladislavić se hoofvakke Engels en Afrikaans. Hy erken in onderhoude die invloed van Afrikaanse skrywers soos Breyten Breytenbach, Jan Rabie, John Miles en Etienne Leroux op sy eie werk. Vladislavić se werk vind opvallend aansluiting by dié van Etienne Leroux. Die poëtikale verwantskap tussen Vladislavić en Leroux is veral in die volgende geleë: eerstens, dat albei skrywers verrys bo &apos;n skryfmodus wat kenmerkend van hul tyd was of daaraan voorafgegaan het en, tweedens, dat hulle &apos;n opvallend gelyksoortige keuse maak, naamlik ten gunste van die verbeelding. Sowel Vladislavić as Leroux se skrywerskap volg op kritieke historiese keerpunte: onderskeidelik die Tweede Wêreldoorlog en die val van apartheid. In albei gevalle is die samelewing se geloof in die bestaande orde en sy funderingsmites ernstig aangetas. In my bydrae vergelyk ek die outeurspoëtika van Vladislavić en Leroux met spesifieke aandag aan hul skryfkundige besinning oor (historiese) oorgang en verandering. Wat betref eksterne poëtika, gaan ek uitvoerig in op geselekteerde onderhoude met, en essays van, beide. Aangesien dit hier om &apos;n eerste of inleidende verkenning gaan, beperk ek my sover dit interne poëtika aangaan vernaamlik tot die studie van kortprosa. Daar word gefokus op geselekteerde kortverhale in Vladislavić se Propaganda by Monuments en Leroux se Tussenspel.
Om te skryf oor die onbeskryflike : verlies en mistieke verlange in Die sneeuslaper van Marlene van Niekerk : original research
Die vier verhale in Die sneeuslaper van Marlene van Niekerk bevat elk &apos;n &apos;narratiewe betoog&apos; oor die sin van kuns en lewe. Die artikel handel oor die rol wat mistiek in hierdie &apos;betoog&apos; speel. Daar bestaan te veel verskillende verskyningsvorme van die mistiek om &apos;n omvattende definisie daarvan te gee, maar daar word wel op &apos;n aantal kenmerke van die mistiek gewys wat in seminale studies genoem word. Mistiek word onder andere gekenmerk deur eenwording met die Absolute - &apos;n ervaring wat nie in woorde weergegee kan word nie. Mistiek, soos trauma, word gekenmerk deur die verbrokkeling van &apos;n bekende wêreld. Beide verskynsels is oorweldigende ervarings wat nie in konvensionele taal weergegee kan word nie. In Die sneeuslaper word trauma, mistiek en kreatiwiteit met mekaar verbind. Die sentrale verhaalkarakters gaan deur &apos;n traumatiese proses waarin afskeid geneem word van die bekende alledaagse werklikheid en gesoek word na &apos;n mistieke werklikheid, suiwerder as die alledaagse. In die betreding van hierdie werklikheid word die kreatiewe persoon bevry van konvensionele denke en taal en soek sy of hy na die &apos;so-syn van dinge&apos;. Dit is &apos;n liminale reis wat in drie fases verloop: Dit begin met die vertrek uit die samelewing, wat lei tot transformasie en uiteindelik tot &apos;n terugkeer met die vrugte van die kreatiewe proses.
Expressing the indescribable : mystic desire and loss in Die sneeuslaper by Marlene van Niekerk
The four stories in Die sneeuslaper by Marlene van Niekerk all contain a &apos;narrative argument&apos; about the meaning of life and art. The article is about the role of mysticism in the &apos;argument&apos;. It is impossible to give an exhaustive definition of &apos;mysticism&apos;, but some characteristics mentioned by seminal studies on mysticism are mentioned. At the heart of mysticism, there seems to be a union with the Absolute - an indescribable experience. Mysticism, like trauma, shatters the world in its familiar guise; both phenomena are overwhelming, and they cannot be expressed by conventional language. In Die sneeuslaper, we find a connection between trauma, mysticism and creativity. The main characters go through a traumatic process in which they take leave of their familiar worlds, in search of a mystical reality, more pure than the reality of every day. By entering this &apos;higher&apos; reality, the creative person is liberated from conventional language and thought and starts to penetrate into the essence of things. It is a process with a liminal structure developing in three stages: It begins with the departure from the familiar world, which leads to transformation and finally to a return with the fruits of creativity.
Festschrift vir Heilna du Plooy
The Heilna du Plooy Festschrift : preface
Literator : Journal of Literary Criticism, Comparative Linguistics and Literary Studies 33, pp 1 –3 (2012)
Hierdie nommer van Literator word opgedra aan Heilna du Plooy wat aan die einde van 2012 aftree as hoogleraar in Afrikaans en Nederlands en literêre teorie. In haar loopbaan van 35 jaar het Heilna du Plooy haar onderskei as narratoloog, navorser, kritikus en populariseerder van die letterkunde.
This issue of Literator is dedicated to Heilna du Plooy who retires at the end of 2012 as professor of Afrikaans and Dutch literature and literary theory. In a career spanning 35 years she distinguished herself as narratologist, researcher, critic, and apologist for literature.