Tetanus; die geval van die stokstywe lammertjie | SkalkSkryf
« Chris – Hoofstuk 8
Chris – Hoofstuk 9 »
Tetanus; die geval van die stokstywe lammertjie
Julie 23, 2013 deur Louwie
Vriend se skaap begin lam. Twee pragtige swart lammers kom eerste aan. Vreemd, want die pa is wit van kop tot toon en die moeders is swartkop Dorpers. Vriend beskuldig die skaapwagter daarvan dat hy die pa van die lammers moet wees.
Na `n paar dae word die lammers se sterte, soos gewoonlik met rekkies afgesit. Vriend vertrek see toe vir vakansie. Vriend van Vriend sal na die boerdery kyk.
Veertien dae later slaan die noodlot toe. Een van die lammers word siek. Vriend van Vriend sê dit lyk soos stywesiekte, maar lammers kry nie stywesiekte nie. Hy spuit die skaap soos alle boere alle siek skape behandel, met Terramycin.
Volgende dag bly die lam stokstyf lê. As jy hom optel bokspring hy een maal en slaan dan weer stokstyf neer. Ek bel my Veearts vriend en beskryf die simptome. Hy krap kop. Dink die kant toe en daai kant toe, vra later of die lammers se sterte met rekkies afgesit is. En daar drop die pennie. Tetanus, of dan klem in die kaak.
Is die eerste keer in my lewe dat ek so iets sien. Jy weet daarvan en leer daarvan, maar nooit in al jou lewensjare loop jy so iets van aangesig tot aangesig raak nie. Dis verskriklik om te aanskou. Dis dodelik pynlik. Elke spiertjie in die arme dier se lyf is so styf soos `n snaar gespan. Dis asof die arme dingetjie deur `n taxdermis opgestop is nog voor hy dood is. Bene stokstyf. Die oë draai rond, die kake is soos staal opmekaar geklem, die nek trek agteroor en asemhaling is pynlik moeilik. Daar is geen behandeling om sy lewe te red nie. Op aanbeveling van die veearts verlos ons hom van sy pyn.
Clostridium tetani, `n aneurobiese, gram positiewe basillus vormige bakterie is die oorsaak van die sonde. Normaalweg `n onskadelike organisme wat in die grond en in die spysverteringskanaal van diere (en mense) voorkom. In die grond vorm dit endospore waar dit jou lê en inwag tot die ideale geleentheid hom voordoen om sy verwoesting te saai. Gewoonlik, by die mens, deur `n diep steekwond soos `n draad of spyker wat jou steek. By lammers waar die sterte met rekkies afgesit word is die nekrotiese wond om die rekkie perfekte habitat vir die oorlewing van die organiasme. Dit is vrot, dit is redelik suurstof vry. Dit is ta se woning, en van daar skei hy sy sianiedagtige neurotoksien deur sy slagoffer se liggaam, blok neurtransmissies en jou lyf raak beserk met spasmas (trismus word dit genoem), so erg dat bene kan breek en spiere kan skeur. Jou gesig vertrek in `n absurde grynslag (risus sardonicus). Pynlik, baie baie pynlik. En dan gaan jy dood omdat jou longe nie meer weet hoe om te werk nie.
En dis hier waar my elende begin. Doen `n steekwond op aan die vinger, daardie mikroskopiese klein wondjie van `n vorig inskrywing. Vinger begin erg pyn. Ons salf en pleister hom. Toe begin die hand pyn, eers die beseerde vinger, toe die hele hand. Dis een erge, vreemde brandpyn wat later die gewrigte begin aantas ,die pols, die elmboog en selfs die skouer. En ek dink aan die stokstywe lam, en ek toets my kakebeen en nekspiere aanhoudend en ek begin desperaat uitwerk of die steekwond na of voor die hantering van die lam gebeur het.
Simptome verskyn gewoonlik 7 tot 8 dae na infeksie. Ek bereken en herbereken en oorweeg dit om dokter toe te gaan vir `n inenting. Uiteindelik wys my berekenings dat die wond na die hantering van die siek skaap opgedoen is en ek begin ontspan.
Nou is dit al amper 21 dae later en ek leef nog. Die vinger pyn sporadies, maar moontlik as gevolg van `n senuwee wat ek anderdag beskadig het toe ek skaape ingëent het en die naald dwarsdeur my vinger (dieselfde vinger) gesteek het. (shit, en ek het toe ook nie gegaan vir `n inspuiting nie!!)
Tetanus is die enigste nie-aansteeklike siekte wat met entstof voorkom kan word. As jy dus met diere werk, of die gevaar loop om deur `n spyker of draad gesteek te word, loop laat jou ent, jy kan doodgaan, pynlik doodgaan!
Posted in Louwie | Tagged Clostridium tetani, klem in die kaak, Tetanus | 4 Kommentaar
op Julie 23, 2013 at 11:39 nm seegogga
klink erg, maar is dit nie net so erg as jou stertjie (of jou balletjies) deur 'n rekkie doodgedruk word dat jou stertjie (of balletjies) vrot word en afval nie? is daar nie 'n beter manier om dit te doen nie/ klink erg na diermishandeling in vandag se dae
op Julie 24, 2013 at 8:37 vm Louwie
Nee seegogga, ek dink nie die prosedure om die stert af te sit is so erg soos tetanus nie. Tetanus is, na my mening erger as hondsdolheid. Met hondsdolheid word die brein se bedrading soort van gekortsluit en jy is nie meer heeltemal bewus van wat met jou lyf aangaan nie. Met Tetanus bly jou brein helder terwyl jou lyf pynlik ballisties gaan.
Om sterte af te sit ( en knaters te verwyder) het jy basies 3 opsies: die rekkie metode, die skerp mes metode of die rooiwarm gasskêr.
Die rekkies sny die bloedtoevoer af en is die mins pynlike metode van die lot. Dis ongemaklik vir `n kort tydjie en dan verloor hulle gevoel in die stert en na `n week of twee val die droë stertpunt af. As die ooie teen tetanus geënt is sal die lammers niks oorkom nie. Die balletjies en sterte word nie vrot nie, dit droog net uit en val af. Net die plek waar die rekkies sit kan nat en septies raak, en dit is daar waar die gogga sy voet in die deur kry.
Die mes is die bloedigste, en moontlik die pynlikste manier van doen, en daar is altyd die gevaar van ontsteking en septisemie. min boere gebruik meer die metode.
Dieremishandeling? Ja dalk, maar as jy nie die sterte afsit nie kan jy seker wees dat `n groot persentasie van jou later volwasse skaape lewend van agter deur maaiers opgevreet gaan word, en dit is nie iets wat jy wil sien nie, glo my.
Kastrasie van manlike diere word deesdae baie selde gedoen juis omdat dit erg pynlik is en die diere baie agteruit laat gaan.