Hei mathaka, le ya kae?
Aag, Mmušo wo o swaragane le go fetoša maina a mafelo ntle le lebaka. Ke nyakile go lahlegelwa ke thušo ka lebaka la seo! Selo se, ga ke se rate!
Naga ye e hloka tšhelete ya go aga dintlo le go lwantšha Aids, eupša go ena le moo re raka baeti, le rena ga re tsebe gore re ya kae!
Ke bomang bao ba fetošago maina a ka nageng ya rena?
Aowa monna, go fetošwa ga maina ga go amane fela le go hwetša "lift" ga gago. Go amana le go fa naga ya rena leswao la yona, go hlaloša histori ya rena le go bohwa bja rena.
Re ka kwalakwatša bjang naga ya rena ka dinageng tša boditšhabatšhaba ka go diriša maina ao a tlišitšwego ka nageng ye go tšwa dinageng tše dingwe?
Re swanetše go fehlela naga ya rena kgahlegelo, re laetše boitsebišo bja rena bja nnete. Re swanetše go botša ditšhaba gore ka kgonthe re bomang.
Go lekanyetšwa ga maina a mafelo ke taba yeo e ferehlago maikutlo, ga go bjalo?
Phetla pukutlhahlo ye, gomme ge o se na go dira bjalo, re tla boledišana ka ga taba ye. Re sa na le leeto le letelele! Ka lebaka leo, go na le nako ye e lekanego go e bala ka moka.
Ke maina a dilo tša lefaseng tšeo e lego tša tlhago goba tšeo di dirilwego, goba tšeo di fetošitšwego ke batho, gomme e le tšeo di ka bego di dulwa ke batho goba di sa dulwe ke batho.
SAGNC e hlomilwe go ya ka Molao wa Maina a Mafelo a Afrika Borwa (Nomoro 111 wa 1998) e le mokgatlo wo o nago le boikarabelo bja go lekanetša maina a mafelo ka mono Afrika Borwa. Le hlomilwe ke Tona ya Bokgabo le Setšo.
SAGNC e hlamilwe ke ditsebi tša maina a mafelo, maleme a semmušo le histori ya ditšo, gammogo le moemedi o tee wa profense ye nngwe le ye nngwe le baemedi ba Lefapha le Legolo la Ditekolo le go hlangwa ga Mebapa, posokantoro ya Afrika Borwa, Boto ya Maleme ka moka a Afrika Borwa le mekgatlo ye mengwe ya maleba.
Bongwaledi ba SAGNC bo šoma ka Dikomiti tša Diprofense tša Maina a Mafelo, gomme legatong la mmušo wa selegae bo šoma ka Dikomiti tša Selegae le tša Ditereke.
O swanetše go ka kgona go fihlelela le go šomiša mafelo a ka tikologong ya geno.
Ka mo go tlwaelegilego, ke maina a mafelo ka moka a ka nageng ye.
Ke maina a semolao.
Mohlala ke leina la naga ye, maina a diprofense le maina a dipušo tša selegae gammogo le mafelo ao a welago taolong ya dipušo tša selegae, go swana le mekgoba, meago ya mmasepala, dikwere, diphaka le dirapa tša bahu.
Go sa na le meago ye e lego ya poraebete le dipolase.
Le maina a mafelo ao a dirišetšwago go ngwadišwa ga bong bja mabu, ao a tsebjago bjalo ka maina a Cadastral.
Le ge go le bjalo, maina ka moka a semolao a swanetše go sepedišana le maanotshepedišo a go rea maina a SAGNC.
Batho ba na le mokgwa wa go fa mafelo ao a fapafapanego maina ao a swanago, goba maina a ka bitšwa ka go swana, goba mongwalo wa leina la lefelo le lengwe o ka swana kudu le wa lefelo le lengwe.
Le gona, ka nageng ya go ba le maleme a mantši go swana le Afrika Borwa, gantši mafelo a ba le maina a go feta le tee.
Mabaka a mohuta wo, a tliša go se kwešišane le dikgakanego. Gore go efogwe se, lefaseng ka bophara maina a mafelo a lekanyetšwa ke babuši.
Go bohlokwa go lekanetša maina ka morero wa go lokiša histori ya naga le boitsebišo bja yona bja bosetšhaba, le ka merero ya kgwebišano le kgwebo, thwalo, dikgokagano, peakanyo ya dilete le ya tikologo, ditirelo tša leago, saense le thekenolotši, dikgetho le go balwa ga batho, boeti, tshepedišo ya masetlapelo le mešomo ya go nyaka le go hlakodiša.
SAGNC e amogela dikgopelo ka moka tša gore go dumelelwe maina a mafelo ao a lego taolong ya yona gomme e kgonthiša gore go bile le ditherišano tša maleba le gore leina le kgotsofatša dinyakwa tša khansele ka dilo ka moka.
SAGNC e tšea sephetho sa mafelelo mabapi le sebopego goba dibopego tša maina gomme ya a šišinya go Tona.
Ge leina le se na go dumelelwa ke Tona, ke gona mo go thwego leina leo le lekanyeditšwe.
Morago ga moo le phatlalatšwa ka Kuranteng ya Mmušo gore e be la semmušo le gore le tsebagatšwe mme le šomišwe.
Khansele e kopana gane ka ngwaga. Ka ge mabakeng a mantši ditiego di bakwa ke tshedimošo ye e sa felelago goba ye e fošagetšego foromong ya go dira kgopelo, badirakgopelo ba swanetše go lemoga gore tekanetšo ya maina e ka tšea nako ye telele.
Tseleng ya peakanyo, go swanetše go akaretšwa tokišetšo ya gore go ile go ba le lebaka la go leta dikgwedi tše di sego ka tlase ga tše tharo, gomme go swanetše go hlokomelwa gore diforomo tša go dira kgopelo di tlatšwa ka kelohloko go thibela ditiego tše ditelele.
Mang le mang a ka hwetša diforomo tša go dira kgopelo go wepsaete ya Kgoro ya Bokgabo le Setšo: www.dac.gov.za go tšwa dikantorong tša bosetšhaba, tša diprofense le tša selegae tšeo di šomanago le maina a mafelo, goba o ka dira kgopelo ka inthanete ka go etela www.sagns.gov.za.
Pele o tlatša foromo ya go dira kgopelo, o swanetše go e ela hloko gomme o efoge...
Maina a batho ba ba phelago, ka kakaretšo a swanetše go efogwa.
Mafelo ao a reilwego go ya ka batho, a swanetše go sepedišana le maemo a motho yoo. Mohlala ke go reelela selo seo se širegilego ka motho yo mongwe wa bohlokwa setšhabeng.
Bonnete ke gore moo go kgonegago, go swanetše gwa hwetšwa tumelelo ye e ngwadilwego go tšwa go motho yoo, goba go ba lapa la motho yoo, goba bajabohwa, pele ga ge leina la motho yoo le ka dirišwa.
Aowa, go lokile! Nna bjale ke goma mokhwi.
Le sepele gabotse, le ipshine ka mafelo a.
Re leboga ge o re nameditše.
Re a leboga, gabotse!