Bulat Okudzhava - Wêreldensiklopedie - Ek wil alles weet - 2020
Bulat Shalvovich Okudzhava (ook getranskribeer as Boulat Okudjava/Okoudjava/Okoudzhava; Russies: Булат Шалвович Окуджава, Georgies: ბულატ ოკუჯავა) (9 Mei 1924 - 12 Junie 1997) was 'n Russiese baard, een van die stigterslede van die genre wat die 'skrywerslied' genoem word (авторская песня, avtorskaya pesnya). Hy was die skrywer van ongeveer 200 liedjies wat op sy eie poësie ingestel was. Sy liedjies is 'n mengsel van Russiese poëtiese en volkslange tradisies en die Franse chansonnier styl voorgestel deur tydgenote van Okudzhava soos Georges Brassens. Alhoewel sy liedjies nooit openlik politiek was nie (in teenstelling met dié van sommige van sy mede "bards"), bied die varsheid en onafhanklikheid van Okudzhava se artistieke stem 'n subtiele uitdaging aan die Sowjet-kulturele owerhede, wat dus jare lank huiwer om amptelike sanksie te gee aan Okudzhava as sanger-liedjieskrywer.
Bulat Okudzhava was van Georgiese oorsprong. Hy is op 9 Mei 1924 in Moskou gebore in 'n familie kommuniste wat uit Tbilisi, die hoofstad van Georgië, gekom het vir studie en werk verbonde aan die Kommunistiese Party. Bulat Okudzhava, die seun van 'n Georgiese vader en 'n Armeense moeder, het slegs in Russies gepraat en geskryf. Dit was omdat sy moeder, wat Georgies, Azeri en natuurlik Armeens gepraat het, altyd gevra het dat almal wat by haar huis kom kuier 'Asseblief, praat die taal van Lenin-Russies'. Sy vader, 'n hoë lid van die Kommunistiese Party uit Georgië, is in 1937 tydens die Groot Purges gearresteer en as 'n Duitse spioen tereggestel op grond van 'n valse beskuldiging - 'n lot wat hy met baie partylede gedeel het. Sy moeder is ook gearresteer en agttien jaar in die gevangeniskampe van die Gulag (1937-1955) deurgebring. Bulat Okudzhava het na Tbilisi teruggekeer en daar by familielede gewoon.
Huismuseum van Okudzhava in Peredelkino.
In 1941, op 17-jarige ouderdom, 'n jaar voor sy geskoolde skoolvakstudie, was hy vrywilliger vir die infanterie van die Rooi Leër en vanaf 1942 neem hy deel aan die Groot Patriotiese Oorlog teen Nazi-Duitsland. Na die afloop van die Tweede Wêreldoorlog, na sy ontslag uit die diens in 1945, keer hy terug na Tbilisi, waar hy sy hoërskool-gradueringstoetse geslaag het en ingeskryf is vir die Universiteit van Tbilisi, in 1950. Na sy studies werk hy as onderwyser eerste in 'n plattelandse skool in die dorpie Shamordino in die Kaluga-distrik, en later in die stad Kaluga self.
In 1956, drie jaar na die dood van Stalin, keer Okudzhava terug na Moskou, waar hy eers as redakteur in die uitgewery Molodaya Gvardiya gewerk het (Young Guard)en later as hoof van die digkunsafdeling op die mees prominente nasionale literêre weeklikse in die voormalige USSR, Literaturnaya Gazeta ('Literary Gazette'). Toe hy in die middel van die vyftigerjare begin het om liedjies te komponeer en op te voer, begelei hy homself op 'n Russiese kitaar - 'n akoestiese kitaar met sewe snare wat deur die Russiese borde verkies word.
Binnekort gee hy konserte. Hy het slegs 'n paar akkoorde gebruik en het geen formele opleiding in musiek gehad nie, maar hy het 'n besonderse melodiese geskenk gehad, en die intelligente lirieke van sy liedjies het perfek gekombineer met sy musiek en sy stem. Sy vriende is geprys deur sy vriende, en amateuropnames is gemaak. Hierdie nie-amptelike opnames is wyd gekopieër en versprei in nie-amptelike kanale (verwys na as magnitizdat, 'n neologisme gevorm uit die Russiese woorde vir 'musikale band' en 'publiseer'. Dit was die musikale analoog van samizdat, die self-gepubliseerde werk van diegene wat nie amptelik in die staatsdrukkerye gepubliseer kon word nie). Hierdie bande het oor die hele land (en in Pole) versprei, waar ander jongmense kitare opgetel het en die liedjies vir hulself begin sing het. In 1969 skryf hy die lirieke vir die temalied van die klassieke Sowjet-film, Wit son van die woestyn. "Your Excellency Lady Luck" (Ваше благородие, госпожа Удача, musiek: Isaak Schwarz, lirieke: Bulat Okudzhava) het 'n reuse-treffer geword.
Alhoewel Okudzhava se liedjies eers in die laat sewentigerjare deur 'n amptelike media-organisasie gepubliseer is, het hulle vinnig 'n enorme gewildheid bereik (veral onder die intelligentsia) - veral aanvanklik in die USSR, maar binnekort ook onder Russies-sprekers in ander lande. Vladimir Nabokov het byvoorbeeld sy "Sentimentele Maart" in die roman aangehaal Ada of Ardor.
Okudzhava beskou homself egter hoofsaaklik as 'n digter en beweer dat sy musikale opnames onbeduidend was. Gedurende die tagtigerjare publiseer hy ook 'n groot aantal prosa (sy roman Die vertoning is verby het hom die Russiese Booker-prys in 1994 verower. Teen die tagtigerjare het die opnames van Okudzhava wat sy liedjies vertolk uiteindelik amptelik in die Sowjetunie vrygestel, en baie dele van sy poësie het afsonderlik verskyn. In 1991 word die USSR-staatsprys bekroon.
Okudzhava is op 12 Junie 1997 in Parys oorlede en word begrawe in die Vagankovo-begraafplaas in Moskou. 'N Monument merk die gebou in Arbatstraat 43, waar hy gewoon het. Sy dacha in Peredelkino is oop vir die publiek as 'n museum.
"Die komponiste het my gehaat. Die sangers het my verfoei. Die kitaarspelers het my groot geskrik." - Bulat Okudzhava
Bulat Okudzhava was een van die belangrikste van die Sowjet-bard-sangers. Die gewildheid van die borde was gebaseer op hul subtiele protes teen die leuens van sosialistiese realisme en die amptelike weergawe van die "Stralende toekoms" van die kommunisme. Hul genres het gewissel van akuut politieke, "anti-Sowjet-lande" wat perfek pas onder die berugte artikel 58 (RSFSR Strafwet, die berugte 'catch-all' aanklag van anti-Sowjet-agitasie), tot geestige satire in die beste tradisies van Aesop . Sommige van Bulat Okudzhava se liedjies raak hierdie temas. Hy was een van die leiers van hierdie informele beweging wat die amptelike Sowjet-werklikheid ondermyn het deur die leuens daarvan te ontbloot.
Brown, Edward J. 1982. Russiese letterkunde sedert die rewolusie. Harvard University Press. ISBN 0-674-78204-6
Pomorska, Krystyna. 1971. Vyftig jaar Russiese prosa; Van Pasternak na Solzhenitsyn. MIT Press. ISBN 9780262660204
Terras, Victor. 1991. 'N Geskiedenis van Russiese letterkunde. Yale University Press. ISBN 0-300-05934-5