Die Bybel se eerste vroulike Huiskerkleier – Rusplekkies op my Geloofspad
Ter ere aan ons vrouens op Vrouedag wil ek vandag wil ek die mooi verhaal vertel van hoe 'n klein huiskerkie in die bladsye van die Bybel beland het en hoe ons daaruit kan leer. Die apostel Paul het een aand 'n visioen gehad waar 'n man in 'n gesig aan hom verskyn het:
Hand 16:9 En Paulus het 'n gesig in die nag gesien—daar staan 'n Macedóniër wat hom smeek en sê: Kom oor na Macedónië en help ons!
In Macedonië aangekom het hulle gelei gevoel om na die stad Filippi in Macedonië te gaan, waar hulle 'n paar dae gebly het. Nadat hulle nie 'n geleentheid kon kry om die evangelie te verkondig nie, het hulle 'n Joodse gebedshuis by die rivier daar naby opgemerk. Dit het hulle dadelik aangetrek, om dit beteken het dat daar nie genoeg Jode in die stad was om 'n sinagoge te open nie. Vroeg die Saterdagoggend, op die Sabbat, het hulle toe by die gebedshuis gaan wag om te sien wie almal sou opdaag. Dit is hier waar ons storie eintlik begin en waar ons die heldin van ons verhaal ontmoet: Lídia, die purperverkoopster.
Wie was Lídia?
Daar is 'n paar eienskappe van Lídia wat uitstaan in die verhaal:
Sy was 'n suksesvolle sakevrou
Lídia was 'n sakevrou wat luukse materiaal verkoop het. Sy het veral gespesialiseer in purper materiaal. Dit was slegs die welgestelde elite wat klere kon dra wat met purper versier was. Thiriese pers, die kleurstof waarin Lídia gespesialiseer het, was 'n kleurstof wat gemaak word van 'n sekere tipe seeslak en was veral duur. Daar word bereken dat ongeveer 12 000 van hierdie tipe slakke benodig word om 1.4g pers kleurstof te maak – net genoeg om die soom van 'n kledingstuk te versier. Die uitgawes verbonde aan haar beroep as luukse tekstielhandelaar dui aan dat sy 'n vrou met 'n groot mate van rykdom was. Lídia was suksesvol al was nie 'n gelowige op daardie stadium nie. Die feit dat sy ryk was, maak egter nie saak nie. Sy het haarself besig gehou en nie rondgelê en niks doen nie. Die Here het dit geëer.
Sy was 'n goeie leier
'n Leier is iemand wat ander mense beïnvloed. Lídia was nie net 'n suksesvolle sakevrou nie, sy het ander mense beïnvloed om hulle lewens te verander. Haar invloed was so sterk dat Paulus later sy liefde vir haar gemeentetjie sterk uitspreek in sy brief aan die Fillipense.
Haar hart was ontvanklik
Die Bybel sê nie of Lídia 'n Jood en of sy 'n Joodse proseliet was nie. Lydia word geïdentifiseer as 'n 'God-aanbidder', wat ook soms vertaal word as 'Godvresend'. Hierdie beskrywing was 'n idioom wat vir ons sê dat Lydia 'n heiden was wat Judaïsme aangehang het, eerder as 'n Jodin. Die Bybel maak dit egter duidelik dat sy God toe reeds aanbid het. Sy het beslis die Joodse geloof aangehang want sy en haar huishouding het daardie Sabbatsoggend na die Joodse gebedshuis gegaan, waar sy vir Paulus-hulle ontmoet het. Paulus en sy span het ervaar dat dit die tyd en plek was waarheen die Gees hulle gestuur het en het dadelik die Evangelie aan hulle gebring. Haar hart was ontvanklik vir die boodskap van Goeie Nuus en sy en haar huishouding (waarskynlik haar diensmeisies) is toe dadelik gedoop in die rivier.
Haar huis was oop
Lídia was bevoorreg om haar eie huis of domus te hê. So 'n domus kon net bekostig word deur iemand wat redelik welgesteld was. Waar ryk mense moontlik meer teensinnig mag wees om mense in hulle huise toe te laat, was Lídia se huis oop. Die Bybel sê in vers 15 dat sy vir Paulus hulle 'gedwing' het om by haar oor te bly. Paulus hulle was heel moontlik huiwerig om by haar oor te bly weens die gevaar wat dit kon inhou vir haar veiligheid. Sy het nogtans nie slegs aangedring dat hulle in haar huis oopbly nie, sy het ook later 'n huiskerk uit haar huis bedrywe.
Sy het die Here met passie gedien
Uit die bietjie wat ons uit die Bybel van haar kan leer, is duidelik dat sy die Here met passie gedien het. Paulus en sy mense het waarkynlik vir 'n paar weke lank by Lydia gebly waartydens hulle vir haar 'n kort kursus in teologiese en pastorale versorging gegee het, sodat sy toegerus was om die kerk te versorg nadat Paulus hulle verder gegaan het om die evangelie na die ander Macedoniese stede te bring. Verder lyk dit asof sy 'n geestelik ontvanklike persoon was. Ons weet dat die Here haar hart geopen het (Handelinge 16: 14b) en daarom is dit waarskynlik dat die Gees ook geestelike gawes en vermoëns aan haar gegee het om haar in die bediening te help.
Uit 'n meer praktiese oogpunt sou haar ervaring in die bestuur van 'n groot huishouding en die bestuur van 'n besigheid nuttig gewees het met die bestuur en versorging van 'n gemeente. Miskien het sy selfs vroeër gehelp om die ontmoetings van vroue by die Joodse gebedshuis te organiseer.
Sy was die eerste huiskerkleier
Lídia word algemeen beskou as die eerste Christelike bekeerling in Europa. Ek glo dat sy ook die eerste pastoor of huiskerkleier in Europa was. Sy was die eerste bekeerling, sy was eerste gedoop en Paulus hulle het by haar aan huis gebly waar hulle haar waarskynlik onderrig het. As sy nie die nuwe kerk in Filippi gelei het nie, wie het dit dan gedoen? Nog 'n lid van haar huishouding, of dalk die naamlose tronkbewaarder wat in Handelinge 16: 22 genoem word? Lydia is die enigste bekeerling van Fillipense wat in Handelinge genoem word, en ons weet dat die kerk in haar huis vergader het. Sy is dus die persoon wat mees waarskynlik die eerste gemeente in Filippi gelei en pastoraal versorg het.
Die gemeente in haar huis was, so ver vasgestel kan word, nie baie groot nie. Lede wat aan die begin moontlik daar was, sou wees haar huishouding, moontlik die tronkbewaarder en sy huishouding en dalk die slavin wat van 'n demoon bevry was. Nadat die insident met die slavin en die publikasie daarom plaasgevind het, het die kerk egter sterker gegroei want Paulus skrywe in sy brief aan die Fillipense aan die gemeentelede, die opsieners en die diakens.
Wat was die gevolge?
Paulus skrywe uit die gevangenis in Rome aan hulle en in sy brief kan sy liefde vir daardie klein kerkie met die vroulike Huiskerkleier duidelik onderskei word:
Fil 1:3-8 Ek dank my God elke maal as ek aan julle dink— (4) en ek bid altyd in al my gebede vir julle almal met blydskap— (5) oor julle gemeenskap aan die evangelie van die eerste dag af tot nou toe, (6) omdat ek juis hierop vertrou, dat Hy wat 'n goeie werk in julle begin het, dit sal voleindig tot op die dag van Jesus Christus; (7) soos dit vir my reg is om dit van julle almal te dink, omdat ek julle in my hart dra, aangesien julle almal in my boeie sowel as in die verdediging en bevestiging van die evangelie my deelgenote in die genade is. (8) Want God is my getuie hoe ek na julle almal verlang met die innige tederheid van Jesus Christus.
Dit is onduidelik wat later van Lídia geword het; want die kerk was daarna bekend dat dit armoedig was. Tog het hulle liefde vir Christus en hulle vrygewigheid om diegene wat die evangelie verkondig, te ondersteun bekend geword sodat hulle nagedagtenis in die Bybel verewig is.
Wat ons uit haar kerk kan leer
Die volgende 11 versies uit die brief aan die Fillipense is wêreldwyd baie gewild en laat vir ons baie na om oor te mediteer:
(Fil 1:6) Hy wat 'n goeie werk in julle begin het, [sal] dit voleindig tot op die dag van Jesus Christus;
(Fil 1:27) gedra julle waardig die evangelie van Christus…
(Fil 2:3) Moenie iets doen uit selfsug of uit ydele eer nie, maar in nederigheid moet die een die ander hoër ag as homself.
(Fil 2:10) sodat in die Naam van Jesus sou buig elke knie van die wat in die hemel en die wat op die aarde en die wat onder die aarde is,
(Fil 3:20) Want ons burgerskap is in die hemele…
(Fil 4:4) Verbly julle altyd in die Here; ek herhaal: Verbly julle!
(Fil 4:5) Laat julle vriendelikheid aan alle mense bekend word. Die Here is naby.
(Fil 4:6) Wees oor niks besorg nie, maar laat julle begeertes in alles deur gebed en smeking met danksegging bekend word by God.
(Fil 4:7) En die vrede van God, wat alle verstand te bowe gaan, sal julle harte en julle sinne bewaar in Christus Jesus.
(Fil 4:13) Ek is tot alles in staat deur Christus wat my krag gee.
(Fil 4:19) En my God sal elke behoefte van julle vervul na sy rykdom in heerlikheid deur Christus Jesus.
As ons vandag na die wêreld kyk, is dit nie moeilik om redes vir swaarmoedigheid te vind nie. Werkloosheid, haweloosheid, siektes, hongersnood, huwelike wat sukkel, ekonomiese swaarkry, die vervolging van gelowiges in die openbaar en privaat – al die uitdagings van die lewe in 'n sonde gefokusde wêreld voel oorweldigend. Die probleme kom ongelukkig nie net van buite die kerk nie, maar ook van binne. Skinder, laster, afguns, onenigheid, luiheid en eenvoudig die voortdurende versoekings en mislukkings van gelowiges eis almal hul tol op die kerk en die die kerk se getuienis teenoor die wêreld.
Die brief aan die Filippense spreek hoofsaaklik die menslike neiging tot moedeloosheid en hopeloosheid aan: Bonatuurlike, Heilige Gees vreugde te midde van die swaarkry. In Christus, wat in die vorm van God was, maar Homself geledig het en om ons ontwil aan die kruis gehang het (Fil. 2: 5-11), word 'n onoorwinlike hoop gegee aan elke Christene waar ons ook al is en wat ons ook al in die gesig staar. Sonder om die werklikheid van die teenspoed wat ons ondervind op enige manier af te skaal, gee die evangelie ons 'n Goddelike troos wat geen menslike omstandighede kan wegneem nie (4: 10-13). Wat ook al gebeur – persoonlik, polities, ekonomies – God het vrylik aan diegene wat op Christus vertrou 'n geregtigheid gegee wat nie afhanklik is van hul gehoorsaamheid nie, maar van Christus (3: 9). Om hierdie rede kan ons vra dat, ondanks die storms wat om ons woed, die vrede van God, wat alle verstand te bowe gaan, ons harte en verstand sal bewaar in Christus Jesus. Aan elke vrou wil ek sê dat, net soos wat God vir Lidia gebruik het, Hy vir jou ook wil gebruik. Moet daarom nie die genadegawes wat in jou is, minderwaardig ag nie, maar wakker dit aan en beoefen dit soos wat Lidia die Purperverkoopster gedoen het.