1.3 Met selfrefleksie bevry Kritiese Teorie sigself van 'n valse bewussyn sodat dit tot 'n bevrydende praxis kan lei (Wellmer 1971:72). Tydens sy debat met Gadamer beskryf Habermas selfrefleksie aan die hand van twee voorbeelde: psigoanalise en ideologiekritiek. In die psigoanalise word die waarheid van die psigoanalis se interpretasie van die pasiënt se neurose bevestig as die pasiënt hierdie interpretasie insien en so aanvaar.9 So word die pasiënt gehelp om oor daardie beperkinge na te dink wat sy of haar gedrag vroeër beheers het. In 'n belangrike volgende skuif verplaas Habermas die analis-pasiënt-verhouding na die samelewing waar 'n sosiologiese teorie die "neurose" van die samelewing "diagnoseer" en korrek bewys word wanneer die individue in 'n samelewing, na wie die teorie verwys, die teoretiese interpretasie van hulle probleem op selfrefleksiewe wyse aanvaar. Deur so 'n selfrefleksiewe proses word die individu(e) bewus van sy/haar/hulle vermoë tot verset teen "feitelike" en "tradisionele" samelewingsmagte. Habermas voer aan dat sodra individue in die samelewing insig verkry het oor die veranderbare aard van sosiale norme of gestolde tradisies wat op hulle inspeel, die mag van hierdie norme of tradisies gebreek kan word en dat emansipasie daaruit kan vloei. So 'n emansipatoriese sosiologie maak dit dan moontlik om te wys hoe die empiries-analitiese en hermeneutiese kennisvelde die menslike potensiaal om die geskiedenis te beïnvloed, belemmer. Die empiries-analitiese wetenskappe is ongeïnteresseerd in die geskiedenis, omdat hulle die ontdekking van reëlmatighede in die samelewing verkeerdelik as onveranderlik beskou. In die hermeneutiese wetenskappe word die selfvormende proses van die mensdom belemmer "... omdat dit toelaat dat die gegewe betekenisse wat in die tradisie van 'n samelewing beliggaam word tot gefikseerde groothede stol" (Romm 1987:190-192). Hier ontstaan dus 'n grondige verskil tussen Gadamer se klem op tradisie in sy filosofiese hermeneutiek en Habermas se klem op kritiese selfrefleksie in sy Kritiese Teorie (Mendelson 1979:59-60). In terme van hierdie bydrae kan daar gesê word dat Habermas die kritiek van die tradisie bo die tradisie van kritiek kies.