’n Hele ruk gelede, in wat nou soos ’n vorige lewe voel, het ek twee sinnetjies op sosiale media raakgelees waaraan ek die afgelope dae aanhoudend dink: “Dis nie gelukkige mense wat dankbaar is nie. Dis dankbare mense wat gelukkig is.”
Dis so ’n eenvoudige waarheid dat dit eintlik ’n cliché behoort te wees, soos die meeste eenvoudige waarhede, en tog gryp ek skielik daarna soos ’n drenkeling na ’n reddingsboei. In hierdie skrikwekkende nuwe wêreld van inperking en afsondering moet ons almal maniere kry om kop bo water te hou. Om nie weg te sink in wanhoop oor ons gebrek aan vryheid en ons finansiële kwellinge en ons algehele onsekerheid oor die toekoms nie. En dan praat ons nie eens van die vrees dat die virus ons of ons geliefdes sal aanval nie.
Terwyl Suid-Afrikaners die eerste dae van inperking aandurf, is ons in Frankryk reeds aan die einde van die tweede week. Europa is nou die middelpunt van die wêreldwye oorlog, soos president Macron dit onlangs genoem het, hoewel die VSA waarskynlik binnekort die gevaarlikste land gaan word, want daar sit hulle met ’n president wat tot omtrent ’n week gelede die omvang van die virus ontken het. “There’s a very contagious, um, there’s a contagious virus, it’s a, incredible. But it’s something we have tremendous control over.” “We’re all going to be great.” Woord vir woord aangehaal uit een van sy nuuskonferensies.
Die Franse maatreëls is weliswaar ’n bietjie minder streng as in Suid-Afrika. Ons mag darem nog met ’n hond gaan stap of om die blok gaan draf – een keer ’n dag, gewapen met ’n amptelike permit waarop jou adres en die presiese tyd van jou uitstappie aangedui is, want dit mag nie langer as ’n uur duur nie en jy mag nie meer as ’n kilometer van jou huis af gevang word nie. Of dalk is dit teen dié tyd slegs 500 meter. Die reëls verander aanhoudend en dis moeilik om tred te hou.
Dag 3: “Jy moet eensaamheid kan hanteer.” Hierdie raad van die skrywer Dot Serfontein, ma van die skrywer Antjie Krog, het ek ’n jaar gelede op die prentebord langs my lessenaar vasgesteek. Vandag voel dit meer waar as ooit voorheen – en nie net vir skrywers nie.
Dag 4: Ek kan gewoond raak hieraan. Om in die middel van die week in ’n hangmat uit te strek – met die protesterende Calvinis in my binneste tydelik op mute gestel – en weer eens te besef hoe gelukkig ek is om nie in ’n klein woonstelletjie in ’n groot stad vasgevang te wees nie. Op ons plattelandse werf kan ek byna – byna! – ’n rukkie van die virus vergeet terwyl ek rustig langs die geel affodille lê en wieg.
Dag 5: As jy nie winkel toe mag gaan elke keer wanneer daar iets in jou yskas makeer nie, moet jy die varsprodukte benut wat jy in jou huis vind. Ek het vanoggend twee witlowwe, een peer, ’n brokkie bloukaas en ’n korsie van eergister se baguette gevind. Ons het croutons van die baguette gemaak en die res van die bestanddele saamgevoeg vir ’n slaai wat soos ’n lotusblom lyk. ’n Knypie sesamsaad en ’n knipsel sprietuie bo-oor gestrooi – en ons het soos konings geëet.
Dag 8: Uiteindelik is my jongste kuiken terug in die nes! Toe Macron laas week die inperking aankondig, was ons studentedogter in haar universiteitstad in die noorde van die land vasgevang. Die meeste treine na die suide is onmiddellik gekanselleer en sy moes by ’n klasmaat se ouers in ’n dorp naby Lille gaan skuiling soek. Gister kon sy oplaas plek in ’n trein kry, maar toe dié trein ook op die nippertjie gekanselleer word, moes sy tot in Parys reis en daar van stasie verander. Aangesien openbare vervoer in die stad bitter skaars en baie gevaarlik geword het, het sy ’n uur lank met ’n swaar rugsak deur verlate strate gestap, terwyl ons hier by die huis heeltyd stres dat die laaste trein na Avignon ook gekanselleer gaan word voordat sy kan wegkom. Al wat ek nou wou doen, was om haar styf vas te druk, maar sy het my gekeer. “Nee, Mamma, kom ons wag eers vyf dae om te sien of ek nie die virus opgetel het in my reis deur die land nie.” Sy is natuurlik reg. Ons moet nou rasioneel eerder as emosioneel optree.
Dag 9: Vir my vriende wat wil weet hoe die “pas” lyk wat ek moet wys elke keer as ek die huis verlaat: Hier is ’n prentjie van die Attestation de déplacement dérogatoire (Verklaring van noodsaaklike verplasing), wat teen môre weer anders gaan lyk omdat die reëls intussen nog strenger geword het. Afgeneem onder die eerste bloureënbloeisels van die lente in ons agterplaas. Skoonheid bied tog troos teen al die reëls en regulasies.
Dag 10: Verstom om te sien dat die wildevyeboom agter die huis reeds klein blaartjies en babavytjies dra. Die lente kom vanjaar besonder vroeg, asof die natuur wil vergoed vir die gemors waarin die mensdom verkeer.
Dag 11: Days without end – dis hoe dit begin voel, vasgevang agter glas, verlangend na die wye wêreld daar buite. Maar daar is ’n streep sonskyn op ons kleiteëldak, en die bome anderkant die dak word elke dag groener, en ek het eindelik tyd gekry om hierdie lieflike boek te lees.
Baie dankie vir die deel van jou kwaranteindagboek. Ek het dit stukkie vir stukkie geskermdruk en vir my ma in haar grendelhuisie by die bejaardes in Porterville ge Whatsapp.