Lys van joernaliste wat in Rusland vermoor is - Wikipedia
Die gevaar wat joernaliste in Rusland in die gesig staar is sedert die vroeë 1990's bekend, maar kommer oor die aantal onopgeloste moorde het toeneem ná die moord op Anna Politkofskaja op 7 Oktober 2006 in Moskou. Terwyl internasionale monitors tientalle genoem het wat voor haar vermoor is, het bronne in Rusland self van meer as 200 gepraat.
Die talle sterftes is sedertdien ondersoek en die resultaat verskyn in twee verslae wat in Engels en Russies deur internasionale organisasies gepubliseer is.
In sy verslag van September 2009 herhaal die Komitee om Joernaliste te Beskerm sy gevolgtrekking dat Rusland een van die gevaarlikste lande in die wêreld vir joernaliste is en die land waar die minste van die moorde op hulle opgelos word. The Anatomy of Injustice (Russiese weergawe: Анатомия безнаказанности) noem 17 sterftes onder joernaliste in Rusland sedert 2000. Net in een geval was daar ’n gedeeltelik bevredigende vervolging van die skuldiges.
’n Omvattende ondersoek deur die Internasionale Federasie van Joernaliste (IFJ) na die dood van joernaliste in Rusland is in Junie 2009 gepubliseer. Terselfdertyd het die IFJ ’n aanlyn-databasis geskep waarin meer as 300 sterftes en verdwynings sedert 1993 genoem word. Beide die verslag Partial Justice (Russiese weergawe: Частичное правосудие) en die databasis gebruik inligting wat Rusland se eie mediamonitors, die Glasnost-verdedigingstigting en die Sentrum vir Joernalisme in Uiterste Situasies, oor die laaste 16 jaar ingewin het.
1 Die getalle
2 Rusland en die res van die wêreld
4 ’n Lys van joernaliste wat in Rusland dood is
4.1 Die Jeltsin-bewind
4.2 Die Poetin-bewind
4.3 Die Medwedef-bewind
5 Joernaliste wat in Tsjetsjnië vermoor is
5.1 1ste Tsjetsjniese Oorlog, 1994–1996
5.2 2de Tsjetsjniese Oorlog, 1999 en daarna
Syfers tussen internasionale monitors wissel, soms aansienlik. Die rede is dat sommige organisasies soos die IFJ en die Internasionale Instituut vir Nuusveiligheid kyk na alle aspekte van veiligheid in joernalistiek, dus ook ongelukke. Sommige organisasies sluit net ongevalle in kruisvuur en op gevaarlike sendings in, asook moorde waarvan hulle seker is van die motief. Verder word die term "joernalis" op verskillende maniere geïnterpreteer – sommige sluit steunpersoneel in, ander nie.
Die meeste joernaliste wat met opset geteiken word weens hul werk, is verslaggewers, korrespondente en redakteurs. In Rusland is ook baie direkteure van nuwe streek-TV- en radiostasies vermoor, maar die meeste van dié moorde is vermoedelik weens botsende sakebelange. In kruisvuur-situasies is veral fotograwe en kameramanne in gevaar. Die IFJ se databasis van sterftes en verdwynings in Rusland dek die hele spektrum van mediaberoepe en elke graad van onsekerheid oor die motief vir die aanvalle. Dit klassifiseer eerstens die manier waarop elke joernalis dood is (moord, ongeluk, kruisvuur, terroriste-aanval of onbevestig) en tweedens die sekerheid, moontlikheid of onwaarskynlikheid dat die persoon se dood met sy werk verband hou.
Sedert die vroeë 1990's hou Rusland se mediamonitors boek van elke gewelddadige of suspisieuse dood. Dis nie altyd maklik om te bepaal of die dood met die persoon se werk te doen het nie omdat wetstoepassing-agentskappe in Rusland toe gesukkel het om by te hou met ’n vlaag moorde, en die aantal onopgeloste moorde op joernaliste het bly styg. In die laaste paar jaar hou die Sentrum vir Joernalisme in Uiterste Situasies al hierdie inligting op sy Memorium-webtuiste. Dit maak dit moontlik om te sien hoe ver ondersoeke na die sterftes gevorder het en hoe dikwels dit gelei het tot ’n verhoor.
Rusland en die res van die wêreldWysig
Die CPJ noem Rusland "die derde gevaarlikste land in die wêreld vir joernaliste" sedert 1991, met Algerië (1993–1996) eerste en Irak ná die inval in die land tweede.
Die gewelddadige sterftes van joernaliste het in die Boris Jeltsin-era (1991–1999) begin en het voortgeduur onder Wladimir Poetin, die Russiese president van 31 Desember 1999 tot 7 Mei 2008. Toe Dmitri Medwedef president word, het hy gepraat van die nodigheid om ’n einde te maak aan "wettige nihilisme". In die laaste vyf jaar was daar ’n toename in verhore maar teen einde 2009 was daar nog geen groot deurbraak sedert sy inhuldiging in Mei 2008 nie.
10 12 22 20 10 10 11 17 11 23 11 12 5 13 3 5 5 199
2 8 16 12 10 10 8 15 11 20 11 10 4 13 3 5 6 164
- - - - 1 4 5 3 1 3 3 6 2 7 4 4 1 49
Die jaarlikse syfers in die tabel hier bo kom van die IFJ se databasis, waar besonderhede gevind kan word oor elke individu se dood. Die kategorieë "vermis" en "ongelukke" is nie in die tabel ingesluit nie.
Die derde stel getalle is die hofsake oor joernaliste se dood. Sommige sake het tot sewe jaar geneem om in die hof te beland, soos met die dood van Igor Domnikof en Dmitri Cholodof, maar in die meeste sterftes wat lei tot verhore, neem dit gemiddeld 12-24 maande van die sterfte tot die hofuitspraak.
’n Lys van joernaliste wat in Rusland dood isWysig
Hier volg ’n lys van joernaliste wat sedert 1992 in Rusland gesterf het. Dit sluit sterftes van alle gewelddadige, voortydige of onbekende oorsake in en kan geverifieer word op die Engelse en Russiese weergawes van die IFJ se databasis.
Sergei Bogdanofski, korrespondent van TV Ostankino, in Moskou
Dmitri Krikorjants, korrespondent vir Express Chronicle, in sy woonstel in Grozni vermoor, 14-15 April
Oktober-gebeure in Moskou
Dood op 3 Oktober, naby Ostankino
1. Rory Peck, ARD Germany-operateur,
2. Ivan Scopan, TF-1 France-operateur,
3. Igor Belozerof, 4th Channel Ostankino 
4. Sergei Krasilnikof, redakteur van TV Ostankino 
5. Wladimir Drobisjef, tydskrif People and nature 
Dood op 4 Oktober, naby Parlementshuis
6. Aleksander Sidelnikof, vryskut-joernalis van Sint Petersburg 
7. Aleksander Smirnof, koerant Youth Courier in Josjkar-Ola
Elena Tkatsjewa, proefleser vir koerant Kuban Courier, dood in Krasnodar op 29 November in bomontploffing in die koerant se gebou
Marina Iskanderowa, TV-joernalis, vermoor in haar woonstel in Nadim, Desember
Sergei Doebof, Moskou, kontrakmoord
Andrei Aidzerdzis, Chimki, doodgeskiet in kontrakmoord
Joeri Soltis, Moskou-streek, doodgeslaan
Tatjana Zjoerawljowa, Woronezj-streek, beroof en vermoor saam met
Igor Zjoerawljof, haar man, terwyl hulle op die platteland gery het
Jelena Rosjtsjina, Iwanowo, in haar woonstel vermoor
Dmitri Cholodof, joernalis van die koerant Moskofski Komsomolets, 17 Oktober, toe ’n briewetas in sy kantoor ontplof
Daar was ook vier sterftes in Tsjetsjnië nadat die konflik daar in November begin het.
31/12/1994 Bilal Achmadof
22/12/1994 Cynthia Elbaum
14/12/1994 Gelani Tsjarigof
26/11/1994 Hoessein Goezoejef
Wladimir Zjitarenko, korrespondent van die koerant Krasnaja Zwezda
Sjamchman Kagirof, korrespondent van die koerant Wosrozjdenije
Ferhad Kerimov, kameraman van Associated Press
Wladislaf Listjef, hoof van die TV-kanaal ORT, Moskou, 1 Maart
Ewgeni Moltsjanof, kameraman van TV-kanaal NTV
Yohan Pist, korrespondent van die tydskrif Stern
Feliks Titif, Tsjetsjnië, fotograaf van die koerant Nefskoje Wremja
Maksim Sjabalin, Tsjetsjnië, korrespondent van die koerant Nefskoje Wremja
Walentin Janoes, kameraman van die TV-kanaal Pskof siti
08/11/1995 Sergei Ananjef
02/11/1995 Andrei Oelanof
10/08/1995 Wadim Obechof
04/08/1995 Sergei Nazarof
31/03/1995 Roeslan Tsebijef (Tsjetsjnië)
16/03/1995 Aleksei Chropof
08/03/1995 Oleg Otsjkasof
03/03/1995 Igor Kawerin
17/02/1995 Wjatsjeslaf Roednef
01/01/1995 Pjotr Nowikof
Aleksander Konowalenko, Wolgograd, doodgeslaan in polisiekantoor
Natalia Aljakina-Mroszek, naby Boedjonnofsk, geskiet
Viktor Litwinof, Moskou, dood ná straataanval
Yaroslav Zwaltsef, Magnitogorsk, geskiet in kontrakmoord
Vadim Alferjef, Krasnojarsk, dood nadat hy geslaan is
06/05/1995 Malkan Soeleimanowa
Lef Bogomolof, hoofredakteur van Kaloega Wetsjernjaja
Anatoli Beloesof, assistent-hoofredakteur van Krasnaja Zwezda
Iwan Gogoen, korrespondent van Groznenski Rabotsji
Marina Gorelowa, TV-verslaggewer van Otetsjestwo
Nina Efimowa, korrespondent van Wozrozjdenije
Aleksander Zaitsef, direkteur van TV-kanaal Forward
Viktor Michailof, misdaadkorrespondent van Zabaikalski Rabotsji
Viktor Pemenof, Wainach-TV-operateur
Sergei Semisotof, redakteur van Traktir po Pjatnitsam, vermoor in Wolgograd
Oleg Slaibnko, TV-redakteur van Ostankino, in sy woonstel vermoor
Feliks Solowjof, koerant Aeroflot se redaksieraad, vermoor in Moskou
Anatoli Tjoetnikof, assistent-hoofredakteur van Wetsjerni Peterboerg
Ramzan Chadjijef, ORT-korrespondent, in Tsjetsjnië
Nadezjda Tsjaikowa, ondersoekende joernalis van Obsjtsjaja Gazeta, in Tsjetsjnië
Nikita Tsjigarkof, personeellid van Oetrenni Ekspress, doodgeslaan en beroof in Moskou
Kim En Chan, korrespondent van verskeie koerante in Sachalin en van Blagodatnaja Semja, in Moskou
Joeri Sjmakof, Otetsjestwo-TV-korrespondent
Anatoli Jagodin, korrespondent van Na Bojewom Postoe, vermoor deur Tsjetsjniese militante
06/12/1996 Kirill Polenof
08/02/1996 Joeri Litwinof
19/10/1997 Lidia Lazarenko
06/08/1997 Waleri Kriwosjejef
10/05/1997 Aleksander Korkin
30/03/1997 Nikolai Mozolin
23/03/1997 Wladimir Alijef
25/02/1997 Wadim Birjoekof
12/02/1997 Wjatsjeslaf Zwonaref
03/02/1997 Joeri Baldin
16/01/1997 Aleksei Jeldasjof
16/01/1997 Nikolai Lapin
Iwan Fedoenin, korrespondent van die koerant Brianskije Izwestija
Farid Sidaoei, korrespondent van die tydskrif Prosto Nedwizjimost
Larisa Joedina, korrespondent van die koerant Sowetskaja Kalmikija Sewodnja
29/08/1998 Wiktor Sjamro
27/08/1998 Mirbaba Seidof
24/08/1998 Anatoli Lewin-Oetkin
28/07/1998 Wladimir Oestinof
20/05/1998 Igor Mjasnikof
06/04/1998 Lira Lobatsj
30/01/1998 Wladimir Zbaratski
27/09/1999 Christopher Reese
30/08/1999 Loebof Loboda
30/06/1999 Wadim Roedenko
30/05/1999 Aleksei Koelanof
04/03/1999 Andrei Poljakof
25/02/1999 Walentina Miroljoebowa
25/02/1999 Nikolai Miroljoebof
19/02/1999 Gennadi Bodrof
29/10/1999 Sjamil Gigajef
Ramzan Mezjidof, korrespondent van die TV-kanaal TVC;
Soepjan Ependijef, korrespondent van die koerant Groznenski Rabotsji
Wladimir Jatsina, 20 Februarie 2000, korrespondent van ITAR-TASS, ontvoer en later vermoor in Tsjetsjnië
Aleksandr Jefremof, 12 Mei 2000, Tsjetsjnië, fotojoernalis van Nasje Wremja, in Tsjetsjnië toe rebelle die militêre jeep waarin hy gery het, opgeblaas het
Igor Domnikof, Nowaja Gazeta, 16 Julie 2000, Moskou, geslaan met ’n hamer
Sergei Nowikof, Radiostasie Wesna, 26 Julie 2000, Smolensk, geskiet in sy woonstelblok
Iskandar Chatloni, Radio Free Europe, 21 September 2000, Moskou, met ’n byl vermoor in sy woonstel
Sergei Iwanof, Lada-TV, 3 Oktober 2000, Togliatti, vyf keer in die kop en bors geskiet in sy woonstelgebou
Adam Tepsoergajef, kameraman van Reuters, 21 November 2000, in Tsjetsjnië geskiet
Edoeard Markewitsj, 29, redakteur en uitgewer van die koerant Nowi Reft in Swerdlofsk-oblast, in die rug geskiet
Natalia Skril van die koerant Nasje Wremja, Taganrog
Konstantin Pogodin van die koerant Nowoje Delo, Nizjni Nowgorod
Waleri Batoejef van die koerant Moscow News, Moskou
Sergei Kalinofski, Moskosski Komsomolets, Smolensk
Witali Sachn-Walda, fotojoernalis, Koersk
Leonid Sjewtsjenko van die koeant Perwoje Tsjtenije, Wolgograd
Waleri Iwanof, hoofredakteur van die koerant Toljattinskoje Obozrenije, Samara-oblast
Sergei Zjabin van die persdiens van die goewerneur van Moskou-streek
Nikolai Wasilijef, Tsjeboksari
Leonid Koeznetsof van die koerant Mestsjerskaja Nof, Rjazan-streek
Paawo Wowtilainen, voormalige hoofredakteur van die tydskrif Karelija, in Karelië
Roddy Scott van Frontline-TV van Brittanje
Aleksandr Plotnikof van die koerant Gostini Dwor, Tjoemen
Oleg Sedinko, stigter van die TV-en-radio-maatskappy Nowaja Wolna, Wladiwostok
Nikolai Razmolodin, direkteur van die TV-en-radiomaatskappy Europroject, Oeljanofsk
Igor Salikof, hoof van inligtingveiligheid van die koerant Moskofski Komsomolets in Penza
Leonid Plotnikof, tydskrifuitgewer van Mari-El, Josjkar-Ola
Aleksei Sidorof van Toljatinskoje Obozrenije, 9 Oktober 2003, Togliatti, die tweede redakteur van die koerant wat vermoor is – sy voorganger, Waleri Iwanof, is in April 2002 geskiet
Joeri Sjtsjekotsjichin van Nowaja Gazeta, 3 Julie 2003, Moskou
Dmitr Sjwets, onderdirekteur van TV-21, 18 April 2003, Moermansk
Jefim Soechanof, ATK-Media, Archangelsk
Farit Oerazbajef, kameraman van Wladiwostok TV/Radio, Wladiwostok
Adlan Chassanof, verslaggewer van Reuters, Grozni
Sjangisj Mondoesj, korrespondent van die koerant Chemtsjiktin Sildizi, Republiek van Tiwa
Paul Klebnikof, redakteur van die Russiese uitgawe van die tydskrif Forbes, Moskou
Pail Pelojan, redakteur van die tydskrif Armjanski Pereoelok, Moskou
Zoja Iwanowa, BGTRK-radio, Boerjatië
Wladimir Pritsjin, redakteur van North Baikal TV/Radio, Boerjatië
Ian Trawinski, Sint Petersburg, vermoor in Irkoetsk
Pawel Makejef, verslaggewer van TNT-Pulse, Rostof-aan-die-Don
Magomedzagid Warisof, politieke ontleder en joernalis, naby sy huis in Machatsjkala geskiet
Alexander Pitersky, Baltika Radio, Sint Petersburg
Wladimir Pasjoetin van die koerant Smolenski Literator, Smolensk
Tamirlan Kazichanof, persdienshoof van die Teen-terroriste-sentrum van die departement van binnelandse sake se hoofdepartement vir die Suidelike Federale Distrik, Naltsjik
Kira Lezjnewa, verslaggewer van die koerant Kamenski Rabotsji, Swerdlofsk-oblast
Wadim Koeznetsof, hoofredakteur van World and Home, Sint Petersburg
Waghif Kotsjetkof van die koerant Troed, in Toela
Ilja Zimin, NTV Rusland, in Moskou deur ’n kennis vermoor
Wjatsjeslaf Akatof, verslaggewer van die TV-program Business Moscow, in die Moskou-streek
Anton Kretentsjoek, kameraman van 38th TV, in Rostof-aan-die-Don
Jewgeni Gerasimenko van die koerant Saratofski Rasklad, Saratof
Wlad Kidanof, vryskutjoernalis, Tsjeboksari
Aleksander Petrof, hoofredakteur van die tydskrif Right for Choice, naby Omsk
Wjatsjeslaf Plotnikof, verslaggewer van 41st TV Channel, Woronezj
Anna Politkofskaja van die koerant Nowaja Gazeta, Moskou, in haar woonstelgebou doodgeskiet
Marina Pisarewa, onderhoof van die Duitse mediagroep Bertelsmann se Russiese kantoor, naby Moskou, April
Konstantin Brofko van die TV-maatskappy Goebernija, in Chabarofsk – sy moodenaar het tronkstraf gekry
Iwan Safronof van die koerant Kommersant, in Moskou, 2 Maart – oorsaak van dood onseker
Iljas Sjoerpajef, Dagestanse joernalis van Channel One, deur rowers met ’n gordel vermoor in Moskou
Gaji Abasjilof, Dagestanse hoof van VGTRK, in sy motor geskiet
Magomed Jewlojef, eienaar van Ingushetiya.ru, geskiet terwyl in aanhouding deur die polisie
Abdoella Alisjajef, Dagestanse joernalis, geskiet
Op 19 Januarie is Stanislaf Markelof, ’n prokureur van Nowaja Gazeta, in Moskou doodgeskiet. Saam met hom het Anastasia Baboerowa gesterf – sy was ’n verslaggewer van dieselfde koerant. In vroeg November is ’n man en vrou in hegtenis geneem vir die moorde.
Natalia Estemirowa, ’n menseregte-aktivis van Memorial wat veral saam met Anna Politkofskaja gewerk het, is op 15 Julie in Ingoesjetië dood aangetref.
Malik Achmedilof, onderhoofredakteur van die koerant Chakikat, is op 11 Augustus doodgeskiet gevind naby die Dagestanse hoofstad, Machatsjkala.
Maksjarip Aoesjef is op 25 Oktober in Naltsjik, die hoofstad van Kabardino-Balkarië, doodgeskiet. Toe Magomed Jewlojef die beheer van die webtuiste Ingushetia.ru opgegee het en die volgende jaar vermoor is, en nadat sy opvolger (Rosa Malsagowa) oorsee gevlug het nadat sy dreigement ontvang het en getreiter is, het Aoesjef die opvolger-webtuiste, Ingushetia.org, vir ’n ruk bedryf.
Op 20 Januarie is Konstantin Popof deur die Russiese polisie doodgeslaan.
Die joernalis Iwan Stepanof is op 23 Februarie in sy datsja vermoor.
Joernaliste wat in Tsjetsjnië vermoor isWysig
Hierdie kategorie oorvleuel met dié van Rusland as geheel. Dit beklemtoon die verband in hierdie uiterste toestande tussen joernalisme, aktivisme en menseregte-aktiwiteite. Op hul verskillende maniere wys die dood van Dmitri Krikorjants, Dmitri Cholodof, Nadezjda Tsjaikowa, Wiktor Popkof, Anna Politkofskaja, Anastasia Baboerowa, Stanislaf Markelof en Natalia Estemirowa dat die troebel situasie in die klein Noord-Kaukasiese republiek uitkring tot ver buite sy amptelike grense.
Vir almal wat in Tsjetsjnië dood is, sien die IFJ se databasis. Baie joernaliste is nie in Tsjetsjnië dood nie, maar op plekke óf naby óf ver van die republiek, soos Natalia Aljakina, wie se dood ook ’n gevolg van die Tsjetsjniese konflik was.
Dmitri Krikorjants, 14-15 April 1993, Grozni.
1ste Tsjetsjniese Oorlog, 1994–1996Wysig
Cynthia Elbaum van die tydskrif Time, in ’n bomaanval in 1994.
Wladimir Zjitarenko, van Krasnaja Zwezda, is op 31 Desember 1994 deur koeëls getref buite die dorp Tolstoi-Joert, naby Grozni.
Nina Jefimowa, van die koerant Revival, is uit haar woonstel ontvoer en saam met haar ma vermoor.
Jochen Piest is op 10 Januarie 1995 in ’n selfmoordaanval deur ’n Tsjetsjniese rebel naby Grozni dood.
Farchad Kerimof is op 22 Mei 1995 in Tsjetsjnië vermoor terwyl hy materiaal geskiet het vir Associated Press.
Natalia Aljakina, ’n vryskut-korrespondent vir Duitse titels, is in Junie deur ’n soldaat doodgeskiet.
Sjamchan Kagirof, ’n verslaggewer van die Moskouse dagblad Rossiiskaja Gazeta en van die plaaslike koerant Wozrozjenije, is in Tsjetsjnië in ’n lokval doodgekiet. Drie offisiere is saam met hom vermoor.
Wiktor Pimenof is op 11 Maart 1996 in Grozni deur ’n sluipskutter doodgeskiet terwyl hy die verwoesting geskiet het ná ’n rebelle-aanval.
Nadezjda Tsjaikowa het op 20 Maart 1996 verdwyn terwyl sy aan ’n berig gewerk het. Haar lyk is op 11 April in die dorp Geikhi begrawe gevind, met tekens dat sy geslaan en daarna doodgeskiet is.
2de Tsjetsjniese Oorlog, 1999 en daarnaWysig
Soepian Ependijef is op 27 Oktober 1999 dood toe missiele ’n skare in Grozni getref en honderde mense gedood of gewond het.
Ramzan Mezjidof is saam met hom dood in die aanval.
Wladimir Jatsina, ’n korrespondent van ITAR-TASS, is op 19 Julie 1999 in Tsjetsjnië ontvoer en vermoor.
Antonio Russo, ’n Italiaanse vryskutjoernalis, is op 16 Oktober 2000 in Tbilisi, Georgië, dood aangetref naby ’n Russiese weermagbasis. Hy was in die land om oor die Tsjetsjniese konflik te skryf. Hy het verskeie wonde gehad wat deur marteling veroorsaak is, oënskynlik met militêre metodes. Geen van sy bande of aantekeninge is in sy Georgiese woonstel gevind nie.
Aleksandr Jefremof, ’n fotojoernalis van Nasje Wremja, is in Tsjetsjnië dood toe rebelle die militêre jeep waarin hy gery het, opgeblaas het.
Roddy Scott is op 26 September 2002 in Ingoesjetië dood. Russiese soldate het sy lyk gevind ná ’n bloedige geveg tussen Russiese magte en Tsjetsjniese vegters.
Natalia Estemirowa, menseregte-aktivis van die groep Memorial is op 15 Julie 2009 vermoor nadat sy uit haar huis in Grozni ontvoer is.
Hierdie artikel is merendeels vertaal vanaf die Engelse Wikipedia-artikel en:List of journalists killed in Russia
↑ Czar Putin, CNN.
↑ ANATOMY OF INJUSTICE: The unsolved killings of journalists in Russia, Komitee om Joernaliste te beskerm: New York, September 2009.
↑ АНАТОМИЯ БЕЗНАКАЗАННОСТИ. Нераскрытые убийства журналистов в России. Комитет защиты журналистов.
↑ Joernaliste in Rusland, sterftes en verdwynings: ’n aanlyn-databasis IFJ. Nog onvoltooid, Oktober 2009.
↑ ЖУРНАЛИСТЫ В РОССИИ. Смерти и исчезновения. База данных Международная федерация журналистов.
↑ PARTIAL JUSTICE: An inquiry into the deaths of journalists in Russia, 1993–2009, IFJ: Brussel, Junie 2009.
↑ ЧАСТИЧНОЕ ПРАВОСУДИЕ. Исследование смертей журналистов в России, 1993–2009. Международная федерация журналистов.
↑ KILLING THE MESSENGER: The report on the global inquiry into the protection of journalists, INSI: Brussel, 2007.
↑ "Contract killings", p. 21, PARTIAL JUSTICE, IFJ: Brussel, Junie 2009.
↑ Joernaliste in Rusland, ’n aanlyn-databasis
↑ Joernaliste in Rusland, ’n aanlyn-databasis, Deaths possibly linked to work
↑ MEMORIUM. Погибшие и пропавшие без вести журналисты
↑ "Exiled journalists, CPJ brief US congressional caucus on dangers facing Russian journalists", CPJ-nuusverslag, 28 Junie 2007, URL besoek op 8 Julie 2007.
↑ Gabriele Krone-Schmalz, "Press freedom", in Was passiert in Russland? F.A. Herbig: München, 2008 (4de uitg.), pp. 81-98 (in Duits).
↑ Sien grafieke 2 & 3, PARTIAL JUSTICE, Junie 2009. "Killing with impunity in Russia, 1993-2008", pp. 11, 12.
↑ Joernaliste in Rusland, ’n aanlyn-databasis, Trials for 2006 homicides
↑ Joernaliste in Rusland, ’n aanlyn-databasis, Trials for 2007 deaths
↑ Joernaliste in Rusland, ’n aanlyn-databasis, Dood en verdwynings, IFJ: Brussels
↑ ЖУРНАЛИСТЫ В РОССИИ. Смерти и исчезновения. База данных. МФЖ, Брюссель
↑ 21,0 21,1 21,2 21,3 21,4 21,5 21,6 21,7 21,8 21,9 http://www.gdf.ru/murdered_journalists/list/1993
↑ Joernaliste in Rusland, ’n aanlyn-databasis, Doebof
↑ Joernaliste in Rusland, ’n aanlyn-databasis, Aidzerdzis
↑ Joernaliste in Rusland, ’n aanlyn-databasis, Soltis
↑ Joernaliste in Rusland, ’n aanlyn-databasis, Zjoerawljowa
↑ Joernaliste in Rusland, ’n aanlyn-databasis, Rorsjtsjina
↑ Sien gevallestudie by PARTIAL JUSTICE, IFJ: Brussel, Junie 2009, bl. 29-31
↑ Joernaliste in Rusland, ’n aanlyn-databasis, 1994 crossfire deaths
↑ Joernaliste in Rusland, ’n aanlyn-databasis, Sjabalin
↑ Joernaliste in Rusland, ’n aanlyn-databasis, 1995 homicides
↑ Joernaliste in Rusland, ’n aanlyn-databasis, Konowalenko
↑ Joernaliste in Rusland, ’n aanlyn-databasis, Aljakina
↑ Joernaliste in Rusland, ’n aanlyn-databasis, Litwinof
↑ Joernaliste in Rusland, ’n aanlyn-databasis, Zwaltsef
↑ Joernaliste in Rusland, ’n aanlyn-databasis, Alferjef
↑ 37,0 37,1 37,2 37,3 37,4 37,5 37,6 37,7 37,8 37,9 
↑ 38,0 38,1 38,2 38,3 "Журналисты, погибшие в Чечне" Kommersant. 21 Desember 1999. URL besoek op 4 Julie 2009.
↑ Joernaliste in Rusland, ’n aanlyn-databasis, 1996 homicides
↑ Joernaliste in Rusland, ’n aanlyn-databasis, 1997 homicides
↑ Joernaliste in Rusland, ’n aanlyn-databasis, 1998 homicides
↑ Joernaliste in Rusland, ’n aanlyn-databasis, 1999 homicides
↑ Погибшие журналисты - 2000 Glasnost-verdedigingstigting
↑ "Journalists Killed in Russia 2000–2003". Prague Watchdog. 2003. Besoek op 25 Januarie 2009.
↑ Погибшие журналисты - 2001 Glasnost-verdedigingstigting
↑ Погибшие журналисты - 2002 Glasnost-verdedigingstigting
↑ Погибшие журналисты - 2004 Glasnost-verdedigingstigting
↑ ASSASSINATIONS CONTINUE IN DAGESTAN Jamestown-stigting
↑ Погибшие журналисты - 2005 Glasnost-verdedigingstigting
↑ Chechen war reporter found dead BBC
↑ Agent unknown (Russian) Novaya Gazeta
↑ Anna Politkovskaya The Guardian
↑ Погибшие журналисты - 2006 Glasnost-verdedigingstigting
↑ Погибшие журналисты - 2007 Glasnost-verdedigingstigting
↑ http://www.newsru.com/russia/21mar2008/shurpaev.html (Russian)
↑ Шурпаев, Ильяс (Лентапедия) (in Russies)
↑ Ingushetia website owner killed, BBC News, 31 Augustus 2008
↑ Kremlin critic found dead, The Australian, 31 Augustus 2008
↑ Deputy says Russian police kill Web site owner, Associated Press, 31 Augustus 2008
↑ Journalist in Russia's Dagestan killed. Reuters. 2008-09-03
↑ В центре Москве убиты адвокат Станислав Маркелов и журналист «Новой газеты» Анастасия Бабурова // Nowaja Gazeta (in Russies)
↑ add NG reports in English//
↑ (ru) newsru.com, 15 Julie, 2009
↑ // Joernaliste in Rusland, ’n aanlyn-databasis, Aoesjef
↑ Gutterman, Steve (2010-01-20). "Russian journalist dies after police beating". AP/Globe and Mail. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 2010-01-25.
↑ Joernaliste in Rusland, ’n aanlyn-databasis, Stepanof
↑ Joernaliste in Rusland, ’n aanlyn-databasis, Popkof
↑ Joernaliste in Rusland, ’n aanlyn-databasis, Krikorjants
↑ As Russian Pilots Close In: 'It Was Terrifying' (New York Times, 24 Desember 1994)
↑ Chechnya: Civilian hostages at risk Amnestie Internasionaal
↑ Dangerous Profession. Monitoring of Violations of Journalist' Rights in the CIS 2000 Sentrum vir Joernalisme in Uiterste Situasies
↑ (ru) ’n Biografie
↑ Human rights worker abducted in Chechnya, Reuters, deur Amie Ferris-Rotman en Aydar Buribayev, 15 Julie 2009
Sentrum vir Joernalisme in Uiterste Situasies
Komitee om Joernaliste te Beskerm
Internasionale Federasie van Joernaliste
Transkripsies van Czar Putin, ’n CNN-dokumentêr wat die dood van joernaliste in Rusland sedert 1991 ondersoek
Ontsluit van "https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Lys_van_joernaliste_wat_in_Rusland_vermoor_is&oldid=1975822"
Last edited on 19 April 2019, at 19:20