Geskiedenis van OT-eksegese Archives - TEO Webdiens van die Fakulteit Teologie van die Universiteit van Pretoria
Geskiedenis van Ou Testament-eksegese, 27: Soek ‘n teks se struktuur – Jurie le Roux Gepubliseer 24/02/2012 Volgens die Franse filosoof, Michel Faucault, het elke eeu sy eie ‘episteme’. Dit was iets soos ’n intellektuele ondergrond of onderbou wat in elke eeu en tydperk aan die werk was en mense die woorde, die idees, die denke gegee het om te sê wat hulle wou sê. So ’n intellektuele onderbou het bepaal hoe mense hulle self, die lewe en die wêreld sou sien en beskryf, en almal is onbewustelik daardeur gevorm en geslyp. En wanneer ons oor persone of tydperke skryf, moet ons hierdie ‘episteme’ kan raaksien, verstaan en beskryf. Volledige storie →
Geskiedenis van Ou Testament-eksegese, 26: Ons leer wysheidsdenke ken – Jurie le Roux Gepubliseer 25/10/2011 Jimmie Loader se besondere kennis van Israel se wysheid het ’n groot invloed op vele van ons se verstaan van boeke soos Spreuke, Job en Prediker gehad. Sy vertrek na Wene in 1997 was daarom in vele opsigte ’n gevoelige slag vir die Suid-Afrikaanse Ou-Testamentiese gemeenskap en ook vir die studie van die wysheid hier te lande. 'n Sjarmante faset van Loader se teologie was sy verinnerliking van Israel se wysheid op so 'n wyse dat dit sy belewing van God, die wêreld, die natuur, die kuns, gekleur het. Dit was amper 'n soort alles-verduidelikende perspektief aan die hand waarvan oor God en sy wêreld gepraat het. Volledige storie →
Geskiedenis van Ou Testament-eksegese, 25: Die beginjare – Jurie le Roux Gepubliseer 26/09/2011 Met die wetenskap gaan dit ook maar soos met mense. Dinge gebeur soms net. Sonder dat iemand dit beplan of ryp druk, groei daar 'n nuwe denke omdat die regte mense op die regte tyd en die regte plek is en die regte dinge doen. Soos in 'n vorige aflewering gesê, was daar in die sewentiger en tagtiger jare van die vorige eeu 'n intellektuele oplewing of rewolusie in ons Bybelwetenkap wat alles omgekeer en in nuwe bane gestuur het. Die tyd was reg en die regte mense was op die regte plek sodat dinge kon gebeur. Anders gestel: daar was 'n groot klomp jong en entoesiastiese Bybelwetenskaplikes in akademiese poste wat oorsee studeer het en met enorme ywer die nuwe eksegetiese insigte toegeëien, verinnerlik en in hulle navorsing en onderrig toegepas het. Volledige storie →
Geskiedenis van Ou Testament-eksegese, 24: ‘n Dag in Maart 1971 – Jurie le Roux Gepubliseer 06/06/2011 Soos die wysheidsleraar hom oor die liefde tussen man en vrou verwonder so is die gange van die wetenskap ook soms ondeurgrondlik. Idees en mense vind mekaar op die regte tyd en dan gebeur daar iets. Iets nuut word gesê, dit boei mense, dit bring hulle in 'n wetenskaplike konteks bymekaar en dit kweek 'n vorm van wetenskapsbeoefening wat oor 'n lang tyd aan andere oorgedra word. Volledige storie →
Geskiedenis van Ou Testament eksegese, 23: Gerhard Von Rad, 03 – Jurie le Roux Gepubliseer 16/05/2011 Die Ou Testament is 'n geskiedenisboek. Dit het in egte lewensomstandighede ontstaan, in verskillende historiese kontekste gegroei en dra die merke van 'n lang groeityd. Verder vertel dit van 'n geskiedenis: God se geskiedenis met Israel, maar wat vanuit Israel se pespektief vertel word. 'n Geskiedenis wat oor en oor vertel en van verskillende kante toegelig is. En as ons hierdie beweging wil verstaan, moet ons die Ou Testament histories verstaan. Volledige storie →
Geskiedenis van Ou Testament eksegese, 22: Gerhard Von Rad, 02 – Jurie le Roux Gepubliseer 09/04/2011 In 1938 skryf Von Rad aan die einde van 'n belangrike studie oor die Heksateug (of eerste ses boeke van Ou Testament) dat dié groot werk oor 'n lang tyd ontstaan en baie mense daaraan meegewerk het. In 'n kursief-gedrukte sin sê hy dan dat geen enkele stadium in die Heksateug se groei en ontwikkeling oorbodig of onnodig was nie. Elke era in hierdie lang ontstaansgeskiedenis het egter 'n eie unieke boodskap gehad wat ons nou nog in die Heksateug kan terugvind (Von Rad 1958:85). En ons moet (deur die teks) hierdie unieke, anderse van elke tyd probeer verstaan. Vir Von Rad was kennis van hierdie wordingsgeskiedenis van die Heksateug dus belangrik; geen verstaan van die Heksateug was daarsonder moontlik nie. Volledige storie →
Geskiedenis van Ou Testament eksegese, 21: Gerhard Von Rad, 01 – Jurie le Roux Gepubliseer 11/03/2011 Miskien kan ek met 'n persoonlike verhaal begin. In die laat-sestigs van die vorige eeu moes UP se Ou Testament-studente in die vyfde jaar met Von Rad worstel. Veral met die eerste volume van sy teologie. Die boek was nie maklik bekombaar nie en die Duits boonop onverstaanbaar. Gelukkig kon ek vir 'n paar dae die Engelse vertaling by die destydse Unisabiblioteek in die Pretoriase middestad te lene kry. En toe ek dit by die toonbank ontvang, maak ek die boek opgewonde oop en begin te lees terwyl ek stadig na my motorfiets toe stap. <?xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" /> Volledige storie →
Geskiedenis van Ou Testament-eksegese, 20: Hermann Gunkel – Jurie le Roux Gepubliseer 01/03/2011 Geen negentiende eeuse Ou Testamentikus het so 'n impak op die Ou-Testamentiese wetenskap van die twintigste eeu as Gunkel gehad nie. Veral die invloed van sy psalmnavorsing word tot vandag toe ervaar (vgl Zenger 2000:399-435). Daar is egter iets roerend aan hierdie psalmstudie van Gunkel verbonde. Hy het veral tydens die laaste deel van sy lewe daaraan gewerk, maar dit was 'n tyd van groot finansiële en gesondheidsprobleme. In 1918 het dit so sleg gegaan dat hy hulle ruim woning vir 'n kleiner huis moes verruil. Dit was vir sy vrou en kinders amper traumaties, maar dit kon nie anders nie. En in dié tyd het sy gesondheid so verswak dat hy nie altyd meer hard kon werk nie (Klatt 1969:222). En tog het Gunkel hom met elke greintjie krag aan sy psalmwerk gewy. Aan die begin van 1920 het hy aan sy uitgewer geskryf dat hy selfs onder die moeilikste omstandighede sal voortwerk en iets nuut en groot oor die psalms skryf. Teen Kersfees 1931 kon hy nie meer nie en het die onvoltooide manuskrip van sy Einleitung in die Psalmen aan sy student Joachim Begrich gegee om persklaar te maak (Gunkel 1975:Vorwort). Gunkel is op 11 Maart 1932 oorlede en die inleiding het in 1933 verskyn. Volledige storie →
Geskiedenis van Ou Testament eksegese, 19: Julius Wellhausen het ons anders laat lees – Jurie le Roux Gepubliseer 10/02/2011 ‘Hy is gebore, hy het gewerk en toe het hy gesterf’ (Safranski 2000:15). So het Heidegger op 'n dag 'n lesing oor Aristoteles begin. Dit vat die basiese van menswees saam. Tussen gebore word en doodgaan lê daar 'n hele lewe van werk en spel, lewensvreugde en lewensmart. Prediker sou dalk ook nog wou byvoeg: en hieroor het ons geen beheer nie. <?xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" /> Volledige storie →
Geskiedenis van Ou Testament eksegese, 18: Ons verstaan deur ander se oë – Jurie le Roux Gepubliseer 31/01/2011 Vanaf Simon, Astruc en De Wette bied die studie van die Pentateug 'n besondere perspektief op die geskiedenis van die Ou Testament se uitleg en verstaan. Deur die Pentateugkritiek verstaan ons iets wat die afgelope twee honderd of wat jaar op die werf van die Ou-Testamentiese wetenskap gebeur het. Dit het soveel insigte ontsluit dat die Pentateugkritiek soms die trots, die blinkende ster van die wetenskaplike studie van die Ou Testament genoem is. <?xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" />