ANC, EFF begin onderhandelings oor samewerkingJulius Malema. Foto: EFF/Facebook Die ANC en die EFF sal na verwagting binnekort begin met onderhandelings oor samewerking waar hul beleid oorvleuel, ná ŉ versoek aan die ANC vanaf die EFF-leier, Julius Malema. Malema het die afgelope naweek aan die Sunday Times gesê hy het wel ŉ brief oor “taai kwessies” aan die ANC geskryf wat samewerking tussen die twee partye oor ŉ wye front kan raak. Die EFF is tans in samewerkingsooreenkomste met ander opposisiepartye in sowat dertig munisipaliteite (insluitend Johannesburg en die Tshwane-metro in Pretoria) landwyd, maar het onlangs sy steun aan die DA-geleide Nelson Mandelabaai-metro in Port Elizabeth onttrek, wat dit byna in ANC-hande laat val het. Sedert oudpres. Jacob Zuma se bedanking byna drie maande gelede is daar groeiende aanduidings van verbroedering en toenadering tussen die ANC en die EFF, met veral vyf voorbeelde ter sprake, en een bydraende faktor van elders. Die eerste aanduiding is die wedersydse respek waarmee Malema en pres. Cyril Ramaphosa mekaar in die parlement en elders op openbare platforms behandel. Dit is duidelik dat die ANC besef dat, as hul huidige afwaartse trajek in kiesersteun voortduur, hulle die EFF se steun kan nodig kry om te bly regeer ná volgende jaar se algemene verkiesing. Dit lyk strategies slim van die ANC, en staan in kontras met die DA se gedrag, waaroor hieronder meer. Athol Trollip, die burgemeester van die Nelson Mandelabaai-metro. Foto: Facebook Die tweede aanduiding is dat die ANC en die EFF nou saamstaan in Nelson Mandelabaai – minstens in soverre dit hul teenstand teen die DA betref. Dit is die eerste stadsraad sedert 2016 waar die EFF teen die DA stem. As daar pogings van die DA is om die kwessie met die EFF-leierskap op te klaar, geskied dit baie ver onder die politieke radar. Eerder het veral wit leidende DA-figure, waaronder die burgemeester van Nelson Mandelabaai, Athol Trollip, dit goedgedink om die EFF striemend aan te val op die DA-kongres vroeër vandeesmaand in Pretoria. Die derde aanduiding is die mosie oor onteiening sonder vergoeding wat in Februarie deur die parlement aanvaar is en waaroor insette van die publiek tans afgewag word. Enigeen kan nog tot 30 April kommentaar lewer aan die Parlement, Posbus 15, Kaapstad, 8000. Dat die ANC en die EFF kon saamstem oor hierdie kernkwessie, wat kan uitloop op die skrap van die eiendomsklousule in die Grondwet, was ŉ reusagtige oorwinning vir die EFF, al het die ANC die aanvanklike mosie grootliks gematig. Informele gesprekke tussen die EFF en diegene in die ANC wat met die kwessie gemoeid is, is reeds aan die gang. Dit is minder duidelik of die DA tans kontak maak met diegene in die ANC wat teen onteiening sonder vergoeding is. Pres. Cyril Ramaphosa. Foto: GCIS Die vierde aanduiding is die toegewings wat die ANC reeds gemaak het oor die ses beleidskwessies wat veroorsaak het dat die EFF nie in 2006 met hulle kon saamwerk in munisipaliteite nie. Hieronder tel die afdanking van Zuma en die opsegging van die voorgenome kernkragooreenkoms met Rusland. Uitstaande kwessies sluit in die nasionalisering van myne, grondonteiening, die skrap van “Die Stem” uit die volkslied en, les bes (as moeilikste stap) optrede teen alle korrupte ANC-partyleiers en ontplooide kaders in die staatsdiens. Die laaste aanduiding is dat Malema sy stellings oor uiteindelike samewerking en eenwording met die ANC in onlangse tye taamlik uitgebrei het. Van al die EFF-leiers was Malema nog altyd die gretigste om met die ANC saam te werk, hoewel hy dit in Februarie in ŉ mediakonferensie in die parlement heftig ontken het. Die dood en begrafnis van die vryheidsvegter Winnie Madikizela-Mandela, wat vir Malema soos ŉ moeder was, en haar wens dat die ANC en die EFF een of ander tyd weer moet herenig, het nuwe emosionele stukrag aan so ŉ neiging gegee. Terselfdertyd het ander bronne in die EFF met wie Maroela Media die afgelope naweek gesels het, gesê daar moet nie te veel in die huidige gebeure ingelees word nie, maar dat die EFF sal doen wat hulle kan om hul beleidspunte aanvaar te kry deur wie ook al op ŉ spesifieke plek aan bewind is. Die bydraende faktor van elders is die DA se houding teenoor die EFF. Dit wil nie voorkom asof die byna twintig maande sedert die munisipale verkiesing van 2016 juis deur die DA-leierskap gebruik is om persoonlike lojaliteitsverhoudings met die EFF op te bou nie. Daar is ook ŉ groot groep in die DA wat eintlik niks met die EFF te doen wil hê nie, en alles moontlik doen om samewerking tussen die DA en die EFF te belemmer – om van die belemmering van beleidsgesprekke waarna die EFF sedert 2016 vra, nie te praat nie. Terwyl die gedrag van diesulkes in die DA sekerlik verstaanbaar is gegewe die EFF se strydlustigheid, en terwyl dit in die kort termyn sowel takties suksesvol as onder die DA se kernmark uiters gewild is, sou baie mense wonder oor die strategiese wysheid daarvan. Wat is die DA se strategie betreffende die EFF? Die slegste moontlike uitkoms vir DA-ondersteuners op elke vlak is tog sekerlik dat die ANC en die EFF saamwerk? Daardie proses het nou tentatief begin. Dit sal interessant wees om te sien of die DA ŉ strategiese teenskuif in sy arsenaal het.