PressReader - SA Jagter Hunter: 2018-10-01 - VRA VIR KASSIE
Dis die klein jak­kal­sies wat die win­gerd ver­niel, lui die spreek­woord. Net­so is daar ge­woon­te­tjies of toe­pas­sings in die her­laai­wê­reld wat o­ën­skyn­lik ska­de­loos is, al is dit stry­dig met die fun­da­men­te­le pro­ses en pro­se­du­res vir die hand­laai van am­mu­ni­sie. Hier­die klein af­wy­kings kan on­ge­luk­kig lei tot on­ge­wens­te ge­vol­ge. Ons kyk gou na ’n paar sul­kes.
Ek be­sit ’n mag­dom klein hand­wa­pen­slag­dop­pies, maar het nie klein slag­dop­pies vir ge­weer­am­mu­ni­sie nie. Kan ek die hand­wa­pen­slag­dop­pies vir die laai van .222 Re­ming­ton-pa­tro­ne ge­bruik?
Die deur­snee van die klein hand­wa­pen­slag­dop­pie is die­self­de as dié van klein ge­weer­slag­dop­pies. Dié slag­dop­pies pas dus in bei­de klein hand­wa­pen- of klein ge­weer­dop­pies. Die hand­wa­pen­slag­dop­pie is eg­ter plat­ter (in hoog­te) as dié van sy e­we­knie vir die ge­weer. Wan­neer ’n hand­wa­pen­slag­dop­pie ge­volg­lik in die ge­weer se slag­dop­huls in­ge­pas word, sal hy die­per ver­sink wees. Ont­hou dat ’n slag­dop­pie tus­sen .004” en .008” on­der die op­per­vlak­te van die dop­pie se kop­vlak moet wees om be­trou­baar te funk­si­o­neer. Dit mag dus ge­beur dat ’n slag- dop­pie wat te diep ver­sink is kan kets (wei­er) om­dat die slag­pen nie ge­noeg leng­te of mo­men­tum het om die slag­dop­pie hard ge­noeg te tref om ont­ste­king te be­werk­stel­lig nie.
Ver­der is die hand­wa­pen­slag­dop­pie “koe­ler” (die vonk is nie so groot of sterk nie) as sy e­we­knie vir die ge­weer. Dit kan ver­oor­saak dat die dryf­mid­del nie ef­fek­tief aan die brand ge­steek word nie en dus wis­sel­val­li­ge pres­ta­sie ver­oor­saak. Vir die erns­ti­ge her­laai­er is so ’n op­sie nie aan­vaar­baar nie. Dit is myns in­siens nie ’n ge­vaar­li­ke prak­tyk om te volg nie.
Wees eg­ter ver­sig­tig om nie klein slag­dop­rui­mers ( u­ni­for­mers) wat vir ge­weer­slag­dop­hul­se be­doel is op hand­wa­pen­dop­pies te ge­bruik nie, om­dat ge­weer­slag­dop­rui­mers vir die spe­si­fie­ke diep­te van klein ge­weer­slag­dop­pies ge­stel is en die slag­dop­pie dan ook te diep ge­plaas sal word in die dop. Slag­dop­pies wat te diep in slag­dop­hul­se in­sak, mag, soos wat ek reeds ge­noem het, wei­er. Al­hoe­wel klein hand­wa­pen­slag­dop­pies dus ge­bruik kan word in ge­weer­dop­pe, sou ek lie­wer aan­be­veel dat her­laai­ers die reg­te kom­po­nent ge­bruik.
Is dit no­dig om dop­pies se leng­tes el­ke keer na­dat dit ge­skiet is, te sny wan­neer van die so­ge­naam­de bus­hing- ma­try­se ge­bruik ge­maak word?
Dit is nie nood­wen­dig no­dig om die dop­pies te sny nie, maar dit is in die skut se ego en sy pres­ta­sie se be­lang dat hul­le leng­tes min­stens na­ge­gaan word. Daar is dop­me­ters hier­voor be­skik­baar, of skuif­li­ni­a­le kan ook ge­bruik word. Wat van groot be­lang is uit ’n pres­ta­sie-oog­punt, is dat die dop­pie se bek haaks moet wees. Hier­die leng­te­me­ters of skuif­li­ni­a­le kan nie die haaks­heid lees nie. Met ’n goeie dop­sny­er be­heer jy nie net die leng­te van die dop­pie nie maar ook sy haaks­heid (as jy dit sny). Klein din­ge­tjies maak die ver­skil tus­sen wen of ver­loor. Ont­hou, dit is al­tyd be­ter om lie­wer die reg­te ding reg te doen en “vei­li­ge” kort­paad­jies net in nood­ge­val­le te neem.
Wan­neer koe­ëls ge­trek word en die­self­de dop­pie dan ge­bruik word om met an­der ti­pe koe­ëls te laai, er­vaar ek nie die­self­de kon­stan­te ak­ku­raat­heid as wan­neer ek die dop­pies her­laai het na­dat die dop­pie voor­be­rei was nie. Ek het pre­sies die­self­de la­ding as te­vo­re ge­bruik. Is daar ’n ver­kla­ring hier­voor, of ver­beel ek my dat ak­ku­raat­heid swak­ker is?
Nee dis nie jou ver­beel­ding nie, net goeie waar­ne­mings­ver­moë. Wan­neer ’n koe­ël in ’n dop­pie se nek in­ge­druk word, rek die dop­pie se nek ef­fens om­dat die koe­ël on­ge­veer .002” wy­er as die dop­pie se nek­o­pe­ning is. Wan­neer die koe­ël dan ge­trek word, keer die dop­pie se nek nie te­rug tot sy oor­spronk­li­ke deur­snit voor­dat die koe­ël daar­in ge­plaas was nie. Wan­neer die nu­we koe­ël dan in­ge­druk word, oe­fen die dop­pie se nek ’n swak­ker greep op die nu­we koe­ël uit, om­dat die nek­o­pe­ning nou ef­fens gro­ter is. Die lig­ter greep ver­oor­saak dan dat die koe­ël mak­li­ker uit­glip wan­neer die skoot ge­vuur word. Dit kan lei tot la­er tromp­snel­he­de, as­ook gro­ter wis­se­lings in tromp­snel­he­de wat swak­ker ak­ku­raat­heid tot ge­vol­ge kan hê.
Na­dat ’n koe­ël ge­trek is, gooi die kruit uit die dop­pie en sit die dop­pie weer deur die vorm­ma­trys om te ver­se­ker dat die oor­spronk­li­ke nek­span­ning weer aan­we­sig sal wees. Ont­hou eg­ter om die pen­ne­tjie wat die slag­dop­pie uit­druk, eers te ver­wy­der uit die strek­knoop.
Ek suk­kel om die koe­ëls tot e­we­re­di­ge diep­tes in die dop­pie in te druk. Ek sny die koe­ëls se pun­te tot pre­sie­se e­we­re­di­ge leng­tes met ’n plat­vlak­sny­er ( me­plat trim­mer) en maak dan ver­der se­ker wan­neer ek van die o­gie­we af meet met ’n ver­ge­ly­kings­me­ter ( com­pa­ra­tor gau­ge), dat die koe­ëls al­mal pre­sies ewe lank is. Dit voel as­of som­mi­ge van die koe­ëls meer weer­stand as an­der bied wan­neer ek hul­le in die dop­pie in­druk. De­s­nie­teen­staan­de die ge­bruik van kom­pe­ti­sie­ma­try­se, va­ri­eer die to­ta­le leng­te van die pa­tro­ne steeds tot ’n min­de­re of meer­de­re ma­te. Wat ver­oor­saak dié pro­bleem? Is daar ma­try­se wat hier­die pro­bleem sal ver­min­der?
Dis moei­lik om kom­men­taar te le­wer son­der al die in­lig­ting. Ek gaan die kom­men­taar dus op ’n paar ver­on­der­stel­lings moet ba­seer. Ek twy­fel sterk of die ge­bruik van nog meer ge­spe­si­a­li­seer­de ma­try­se die pro­bleem sal op­los. Kom­pe­ti­sie­ma­try­se maak ge­woon­lik van bus­sies ge­bruik, waar­van die groot­te be­re­ken word oor­een­koms­tig die dop­pie se nek­ma­tes en die o­pe­ra­si­o­ne­le be­hoef­te wat met die pa­troon be­vre­dig moet word. Die feit dat die vraag­stel­ler op­merk dat som­mi­ge koe­ëls meer weer­stand bied wan­neer hul­le in die dop ge­plaas word, dui vir my daar­op dat die pro­bleem eer-
der met die groot­te van die bus­sie te ma­ke het, of dat die dop­pie se bek nie voor­be­rei is om kom­pe­ti­sie­koe­ëls met pro­mi­nen­te boot­ster­te te ak­kom­mo­deer nie. Hier ver­on­der­stel ek dat die per­soon wat die vraag stel wel kom­pe­ti­sie­koe­ëls met boot­ster­te ge­bruik, van­daar sy be­hoef­te om van kom­pe­ti­sie­ma­try­se ge­bruik te maak. Hoe nou­er die dop­pie se nek, hoe meer weer­stand gaan hy teen die koe­ël­pla­sing bied.
Die he­le kon­sep van die bus­sie se ge­bruik is om die nek­o­pe­ning van die dop­pie tot ’n deur­snee van tus­sen .001” en .003” min­der as die ka­li­ber­deur­snee van die koe­ël te vorm. As die bus­sie die dop­pie se nek nou­er as dit druk, raak dit baie moei­lik om ’n kon­stan­te diep­te­pla­sing moont­lik te maak. Hulp­mid­dels soos gra­fiet of an­der pre­pa­ra­te ver­min­der die gly­weer­stand van die koe­ël in die dop­pie se nek en kan by­dra tot meer kon­stan­te diep­te­pla­sing, maar dan moet dit baie e­we­re­dig aan­ge­wend word. Dis eg­ter be­ter om lie­wer die nek­span­ning van die dop­pie rond­om die koe­ël te ver­min­der, om steeds die kon­stan­te los­laat­krag van die dop­pie se nek met die af­vuur van die skoot te ver­se­ker.
’n An­der oor­saak mag ook wees dat die dop­pie se bek nie vol­doen­de aan die bin­ne­rand ont­braam is met ’n la­e­sleur­ont­bra­mer nie. Ek het al hier­oor kom­men­taar ge­le­wer en gaan nie hier­die as­pek in de­tail hier be­han­del nie. In kort kom dit daar­op neer dat die bin­ne­rand van die dop­pie se bek teen ’n skuins hoek ge­skraap moet word om die boot­stert van die koe­ël te ont­vang en in die nek in te lei. Dit help om die koe­ël se in­gly glad­der te maak. ’n Laas­te prak­tie­se wenk is om ty­dens die koe­ël­pla­sings­ak­sie die pers se hand­vat­sel ’n po­si­tie­we, lig­te stam­pie te gee wan- neer die hef­boom sy stop­po­si­sie be­reik. Hier­mee word ver­se­ker dat die koe­ël tot die vol­le be­oog­de diep­te teen die dop­pie se ne­kweer­stand in­sak.
Wat be­hoort die eer­ste ding te wees wat ek moet doen as ek ’n nu­we ge­weer in be­sit neem?
Die na­tuur­li­ke ding wat ’n mens maar al­tyd wil doen, is om ’n paar sko­te te skiet om die “ge­voel” van die ge­weer te kry. Dis im­mers waar­om die ge­weer ge­koop is, am­per soos die pas­sie om met ’n bruid te ver­bind! Voor­dat erns­ti­ge la­ding­ont­wik­ke­ling ge­doen word, moet die ge­weer eg­ter eers deur ’n be­voeg­de ge­weer­smid “ge­ak­ku­ra­ti­seer” word. Son­der die ge­rus­stel­ling dat die ge­weer in­he­rent akkuraat is, is dit tyd- en geld­mors om ’n akkuraat ge­laai­de pa­troon uit ’n ge­weer ak­ku- raat te skiet as daar nie die ver­se­ke­ring is dat die ge­weer wel akkuraat is nie.
Die ver­vaar­di­ger be­mark die ge­weer na­tuur­lik as “akkuraat”. Hier­die ak­ku­raat­heid is ge­woon­lik vol­gens ’n in­dus­trie­stan­daard om ’n be­paal­de toets te slaag. Die vraag is of daar­die stan­daard goed ge­noeg is vir jou be­hoef­te? El­ke ei­e­naar het die ver­ant­woor­de­lik­heid, en die lus, om die fy­ne­re ver­stel­lings vir sy doel aan die ge­weer te doen. Neem dus die ge­weer na ie­mand wat daar­voor be­kend is dat hy ’n ge­weer akkuraat kan maak en be­hoor­lik in die kolf kan sta­bi­li­seer, in­dien jy dit nie self kan doen nie.
HOU BY DIE FUN­DA­MEN­TE­LE PROSEDURE... STEELPAADJIES SE DORINKIES KAN SEER STEEK * Kassie kan ge­kon­tak word by Da­ve S­heer Guns in Mon­ta­na, P­re­to­ria, Tel 010-300-1222, of kassie@da­ves­heer.com