’n Pad in iemand anders se skoene stapFoto: Vidar Nordli-Mathisen/Unsplash.com In Spreuke staan daar ŉ mens beplan sy pad, maar die Here bepaal hoe hy loop. Dis waar wat hulle sê van in iemand anders se skoene stap: jy kan nie die lewenspad en keuses van ŉ ander beoordeel nie. Ons pad het ons gebring tot hier en nou is ons reeds ŉ jaar in Nieu-Seeland. Dit was ŉ harde pad. Sommige mense wens jou die beste toe, en gaan dan met hul lewens aan sonder om eers weer een keer aan jou te dink. En dit is moeilik om te aanvaar, maar jy leer om dit te verwerk. Ander verlang so, dat hulle treur asof jy dood is. Dit is ook moeilik en bring twyfel, vrees en hartseer. En dan is daar ander wat jou verwyt. Dis hulle wat jou ŉ volksverraaier, hensopper of lafaard noem. Dis hulle wat wil hê jy moet skuldig voel oor jou keuse om die land te verlaat. Dan is daar dié wat hulself oortuig dat almal wat emigreer, heimlik wil teruggaan na Suid-Afrika. Jy leer om ander mense se opinies en gevoelens te hoor, te verwerk en te hanteer, baie maal in stilte. Dis moeilik om vir mense te sê hoe dit voel om te emigreer. Selfs voor jy die besluit neem om te gaan, wroeg en worstel jy met jouself oor wat die beste pad vir jou en jou mense is. Dan is dit die geweldige opdraande stryd van die visumproses – ure se staan in rye en rye, gans te veel papierwerk, die bewys van wie jy is en wat jy weet en wat jy kan doen. En dan die wag… vir sommiges langer as ander. En iemand in ŉ kantoortjie ver in ŉ ander land besluit oor jou hele toekoms en dalk nog die toekoms van jou nageslagte ook. Dis ŉ senutergende wag wat ek niemand toewens nie. Volgende moet jy vir almal in jou lewe vertel van jou planne en die mense vir wie jy lief is, se harte breek. Oumas en oupas ween oor kleinkinders, en jy dink aan familiegeleenthede wat jy nie sal kan bywoon nie. Siekbeddens en begrafnisse waar jy nie sal kan wees nie. Hierna is jy op pad na ŉ nuwe land waar jy nie die basiese goed weet nie. Hoeveel is ek veronderstel om te betaal vir ŉ huis se huur? Wat is ŉ realistiese salaris? Dinge wat jy as vanselfsprekend aanvaar het, is skielik nie meer nie. Hier kan jy nie instap by enige dokterspreekkamer en gehelp word nie – jy moet registreer en mag slegs by daardie een dokter gehelp word. Jou regte as ŉ werknemer is nou iets wat jy moet uitvind, want jy kan nie aanvaar jy weet alles oor werkure of oortyd of siekteverlof nie. Jy het ook geen geloofwaardigheid as werknemer nie, want jy is ŉ immigrant. Jy het nie ŉ prestasielys in die land nie. Jy het geen kredietgeskiedenis nie. Jy het geen netwerk van kontakte nie, tensy jy baie moeite gedoen het voordat jy die land bereik het. Dis moeilik om vir mense te sê hoe dit voel om te emigreer. Jy dink vooraf jy weet wat jou gaan onderkry, maar jy het geen idee nie. Vir party is dit eensaamheid en fondasieloosheid. Jou gevoel van behoort en gemeenskap neem tyd, en dit is vir party mense jare voordat hulle weer voel of hulle gewortel is. Vir ander is dit jou bande met Suid-Afrika wat jou nie wil los nie. Jy volg die nuus en die sosiale media wat vir jou wys hoe sleg dit gaan in Suid-Afrika (maar soos iemand tereg opmerk, hier gaan jy net ŉ droesel sien, dus kan jy nie ŉ regverdige beeld van die realiteite vorm nie). Dit maak jou hartseer, maar op ŉ vreemde, onbetrokke manier wat jy nie self kan beskryf nie, want dit raak jou nie meer direk nie. Jy kan nie met die plaaslike mense rondom jou praat oor die lewe wat jy agtergelaat het nie, want hulle kan jou gevoelens nie verstaan nie. Hulle het nie dieselfde perspektief as jy nie en het ook nie ŉ raamwerk vir goed soos kapings, stakings en betogings nie. Die ander sy van die saak is dat dit moeilik is om met jou geliefdes wat in Suid-Afrika is, te deel oor hoe dinge in jou nuwe land is. Jy kan deel wat jy beleef, en mense kan voel jy spog of jy is negatief oor Suid-Afrika. Jy kan op sosiale media jou lewe deel, soos almal maar doen. Maar daar braak mense gal oor hoe jy dit in hul gesig vryf. Of jy praat met jou familie en die verlange is te veel om te hanteer. Dan vermy jy eerder kontak met mense, of hulle vermy kontak met jou sodat die seer jou nie opvreet nie. Vir party is dit te veel, en hulle gaan sak en pak terug. Ander veg met alles wat hulle het om hul geliefdes ook te help emigreer. Jy maak nuwe vriende. Vriende wat jou ondersteuningsnetwerk word. Mense wat saam met jou braai en jou kinders oppas as jy ŉ noodgeval het. Mense wie se naam jy op die dokter se vorm skryf vir “naasbestaande”. Mense wat jou familie word. Jou kinders kry Kiwi-aksente, en Kiwi-maatjies. Jy braai met gas. Jy gebruik die Persil wat eintlik Omo in ŉ ander houer is. Jy stap elke dag net vandag se paar treetjies. Jy leer om te vertrou dat die Here hierdie pad ook in Sy hande het, al is dit nie ŉ pad wat jy gedink het jy sou loop nie. Jy besef die Here het ŉ hele ander plan met jou en jou landsgenote gehad. ’n Plan wat dalk veel meer is. ’n Plan wat Skoene van bereidheid gaan neem na verre lande, soms ryk lande, waar die naam Jesus geneem moet word op paaie waar dit nog nie verkondig is nie.