Polisie weer bo-aan korrupsielys – verslag(Argieffoto) Die Suid-Afrikaanse Polisiediens (SAPD) is die tweede agtereenvolgende jaar in Corruption Watch se jaarlikse verslag oor die ontleding van korrupsieneigings, die instelling waaroor fluitjieblasers die meeste klagtes aangemeld het. Klagtes teen polisie Altesaam 13% van alle klagtes by Corruption Watch was teen die SAPD. “Fluitjieblasers gee hul misnoeë en konsternasie met die polisie te kenne in ŉ wye verskeidenheid bewerings wat hoofsaaklik die wreedheid, onbedagsaamheid en onmenslikheid teenoor die publiek, asook ŉ gebrek aan respek vir wet en orde deur amptenare en beamptes blootlê,” lui die verslag. Corruption Watch sê versoeke vir omkoopgeld is verantwoordelik vir 31% van korrupsieklagtes en polisielede eis glo omkoopgeld van verdagtes én slagoffers – en soms van klein sakeondernemings of gewone lede van die publiek. Omkoopgeld word volgens die organisasie betaal sodat dwelmhandelaars sonder skroom kan sake doen, of sodat dossiere verdwyn. “Klein sakeondernemings, meestal informele handelaars, se items word gekonfiskeer en dan terugbesorg sou die eienaars bereid wees om watter bedrag ook al vereis word, te betaal.” Tydens die afsonderingstydperk het polisielede glo dikwels gedreig om doodgewone mense se lewe “baie moeilik” te maak sou ŉ lid van die publiek nie bereid wees om op te dok om in vrede gelaat te word nie. Die organisasie sê in hierdie tyd het beamptes stop-en-deursoekingsoperasies gedoen. Diegene wat aan die afsonderingsregulasies voldoen het, is glo aangesê dat hulle ŉ bedrag moet betaal om die veiligheid van hul besittings te verseker en inhegtenisneming te verhoed. Wat klagtes oor magsmisbruik betref, was omkopery nie altyd die probleem nie, maar mense is glo aangerand. “Ons is ingelig dat sulke sporadiese voorvalle van geweld plaasgevind het wanneer beamptes mense daarvan beskuldig het dat hulle nie aan die afsonderingsregulasies voldoen nie. Ironies genoeg sluit ander beweerde magsmisbruik deur die polisie die verkoop van verbode items, meestal drank en sigarette, in, asook dat ongemagtigde ondernemings toegelaat is om sake te doen,” lui die verslag. Plaaslike regering Inwoners van Olievenhoutbosch staan in ’n tou vir kospakkies. (Foto: Oupa Mokoena/ANA) Altesaam 5% van die klagtes wat tussen Januarie en Junie by Corruption Watch ingedien is, was weens beweerde korrupsie op plaaslike regeringsvlak. Die organisasie het bevind die algemeenste vorm van korrupsie is die wanbesteding van hulpbronne, wat 35% van alle korrupsiesake uitmaak. Fluitjieblasers voer aan amptenare verduister en wanbestuur geld wat veronderstel is om vir dienslewering en ontwikkeling aangewend te word. Daar is volgens Corruption Watch miljoene rande waarvoor nie rekenskap gegee kan word nie. Korrupsie tydens tenderprosesse kom ook algemeen voor. “Diegene wat sake aanmeld beweer dat ondernemings, soms georganiseerd in groepe soortgelyk aan kartelle, geld aan raadslede betaal wat dan weer verseker tenderprojekte word uitsluitlik aan hulle toegeken. Die gebruik is so algemeen en diepgewortel dat sommige munisipaliteite langtermyn-gemeenskapsprojekte sonder enige verduideliking aan inwoners laat vaar het. Die sakeondernemings kry egter deurlopend tenders.” Corruption Watch sê die diefstal van kospakkies was nog ŉ kommerwekkende neiging wat tydens die afsonderingstyd kop uitgesteek het. “Die diefstal van kospakkies wys korrupsie in die mees basiese vorm – die gulsigheid van diegene in beheer wat letterlik die kos uit die monde van die kwesbaarstes in die samelewing steel.” Corruption Watch het sedert die aanvang van die afsonderingstydperk 67 verslae van korrupsie wat verband hou met die verspreiding van kospakkies ontvang. Mense is glo gevra om geld te betaal of gunste te doen sodat hulle ŉ kospakkie kan ontvang, of kospakkies is slegs uitgedeel aan familie en vriende van spesifieke wyksraadslede. “Sommige wyksraadslede of verkose amptenare het glo die inhoud van die kospakkies gesteel en dit dan weer aan die gemeenskap verkoop.” By verkeers- en lisensiekantore is omkopery die algemeenste vorm van korrupsie. Corruption Watch sê motoriste kla dat verkeersbeamptes omkoopgeld by padblokkades eis. “As ŉ motoris onwillig is om omkoopgeld te betaal of nie geld het nie, word sy of haar voertuig of ander besittings op grond van ŉ kamma-oortreding gekonfiskeer. “By lisensiekantore beweer voornemende bestuurders steeds dat amptenare weier om lisensies uit te reik sonder ŉ meegaande bruin koevert met duisende rande in.” Corruption Watch sê in sy verslag die verwoesting wat korrupsie veroorsaak kan vergelyk word met ŉ Tweede Wêreldoorlog-scenario, maar gebeur tjoepstil. Die organisasie sê kleptokrate se sakke word volgestop terwyl die gesondheidsorgstelsel onder enorme druk is, skole leë doppe word en polisiebeskerming net diegene beskore is wat bereid is om daarvoor te betaal. Dít terwyl daar brutaal opgetree word teen die armstes in die samelewing.