Hierdie artikel gaan poog om u meer in te lig oor 'n beskeie dog lewensnoodsaaklike proteïen wat myns insiens getuienis lewer teen lukrake evolusie en vir 'n Skepper wat Homself tot in die fynste besonderhede aan ons openbaar. Hierdie proteïen speel 'n uiters belangrike rol in die vorming van die embrio, maar is ook onontbeerlik vir die daaglikse instandhouding van die vel, dermkanaal, lugweë, spiere en senustelsel.
Laminien staan bekend as 'n heterotrimeriese glikoproteïen. As ons hierdie term opbreek in sy verskillende dele kry ons die volgende:
trimeries: drie dele
In leketaal beteken dit dus dat die molekule uit drie dele opgebou is wat elkeen uit 'n proteïengedeelte met 'n paar suikermolekules bestaan. Hierdie drie dele het egter verskillende variasies: die alfadeel word deur vyf verskillende variasies verteenwoordig (LAMA1-5), die betadeel deur vier (LAMB1-4) en die gammadeel deur drie verskillende variasies (LAMC1-3). Daar is huidiglik vyftien verskillende laminienmolekules bekend waarvan sommige baie spesifieke funksies openbaar soos ons later sal sien.
'n Grafiese voorstelling van die laminienmolekule.
Let op die drie dele en die vorm van die molekule.
Bron: THE CELL A Molecular Approach deur Geoffrey M. Cooper © 2000
Laminien kom hoofsaaklik voor in die basaalmembraan van epi- en endotele. Hierdie membraan tree op as 'n ankerplaat vir die selle van die vel, dermkanaal, lugweë, spiere, niere, testis en bloedvate. Epitele sluit al die plate selle in wat die oppervlakke van die vel, dermkanaal en lugweë onder andere bedek. Endoteel behels dié selle wat die hele bloedvatstelsel met 'n aaneenlopende laag uitvoer.
Die epiteel van die lugpyp onder die mikroskoop.
In die foto hierbo kan die plaat epiteelselle in die lugpyp baie duidelik waargeneem word. Die dun pienk lagie daaronder is die basaalmembraan wat besonder goed in die lugweë gevorm is. Die basaalmembraan is dus die sement wat die epiteelselle aan die weefsel daaronder vashou. Hierdie lagie, wat onder die ligmikroskoop heel eenvoudig vertoon, bestaan egter uit 'n baie komplekse organisasie van verskillende molekules soos in die voorstelling hieronder gesien.
'n Vereenvoudigde skematiese voorstelling van die basaalmembraan.
Bron OULU University Library
Laminien word deur die basaalselle (die selle heel onder in die epiteel) afgeskei in die ekstrasellulêre matriks (ESM), waarna dit met ander stowwe soos kollageen IV in die ESM bind om netwerke te vorm. Die ESM sluit al die stowwe in buite die selle wat dit 'n integrale deel van lewende weefsels soos bindweefsel en onderhuidse weefsel maak. Die laminienmolekule bind ook aan die selmembraan deur integrienreseptore en ander molekules soos die distroglikaan glikoproteïenkompleks en hou sodoende die selle geanker aan die basaalmembraan.
Die huidige funksies wat aan laminien toegedig word is die volgende:
Hou epitele en endotele in stand.
Bepaal struktuur en vorm van selle.
Beheer beweging van selle.
Speel 'n rol by die oorlewing van selle.
Speel 'n rol by die vroeë ontwikkeling van die embrio.
Lei ontwikkelende neuriete (wortelagtige uitsteeksels van breinselle) op hul bepaalde bane.
Help met bloedvatvorming.
Verseker doeltreffende nierfunksie.
Noodsaaklik vir spierfunksie.
Speel 'n kardinale rol by wondgenesing.
Noodsaaklik vir behoorlike Asetielcholienreseptorvorming. Hierdie reseptormolekules is die skakels tussen senuwee- en spierselle.
Verseker Natriumkanaaltrosvorming in senuweeselle. Hierdie kanale is verantwoordelik vir die geleiding van 'n elektriese impuls oor die senuwee.
Speel 'n rol by bloedselvorming.
Induseer stamselle om in verskillende selle soos kraakbeen- en beenselle te differensieer.
Daar is tans op allerlei vakgebiede navorsing aan die gang om meer te wete te kom oor laminien en die praktiese toepassings daarvan bv. behandeling van sekere vorms van spierdistrofie, onvrugbaarheid by mans en die voorkoming van uitsaaiing van kwaadaardige gewasse. Dit behoort egter vir die leser duidelik te wees dat geen meersellige dier ooit sonder hierdie molekule sou kon bestaan nie, aangesien hierdie molekule saam met sy medewerkers individuele selle toelaat om as 'n eenheid te funksioneer. Met hierdie inligting bewapen moet dit uiters frustrerend wees vir die evolusionis om nog steeds aan die idee vas te hou dat alle ontwikkeling totaal lukraak en sonder doel was.
Hoe meer inligting na vore kom oor die sel en die werking daarvan, hoe meer ingewikkeld raak die prentjie. Hier is 'n molekule wat in mikroskopiese terme heel eenvoudig blyk te wees, maar wat 'n menigte uiters noodsaaklik funksies in die liggaam uitvoer. Sonder hierdie molekule is lewe op multisellulêre vlak onmoontlik. Die bronkode vir die produksie van hierdie familie molekules is vasgelê in die genetiese kode binne die selkern en dus is daar geen sprake van eksperimentering deur die sel om die genetiese kode te vervolmaak en sodoende van 'n eensellige tot meersellige organisme te evolueer nie.
Enige geringe mutasie in enige van die drie dele van die molekule sou katastrofiese gevolge gehad het vir die ontluikende nuwe organisme. Defekte in slegs een van hierdie dele lei tot spierdistrofie wat 'n verswakte organisme tot gevolg het, terwyl defekte in 'n ander tot onvrugbaarheid lei wat die afsterwe van daardie spesifieke mutasie tot gevolg sou hê. Wondgenesing is ook primêr afhanklik van een van die laminiene (Laminien 5) wat in noue samewerking met ander faktore soos p16 verseker dat defekte in die vel toegroei totdat die gaping gevul is. Die interaksie tussen laminien, kollageen IV, integrienreseptore en die distroglikaankompleks moes ook van die begin 100% gefunksioneer het vir enige meersellige struktuur om funksioneel te kon wees. Ek stem saam met Dr Louw Alberts as hy sê dat hy nie genoeg geloof het om in evolusie sonder 'n Skepper te glo nie!
Vir die Christengelowige is hier egter baie meer as net 'n wonderlike molekule. Die feit dat dit die vorm van 'n kruis het, uit drie dele bestaan en die middelste deel deur sommige wetenskaplikes 'LAMB' genoem word dui vir my sonder twyfel dat ons hier op ultrastrukturele vlak te doen het met 'n tipe van die Skepper Jesus Christus. Die ooreenkoms word nog duideliker as mens Paulus se woorde aan die Kolossense lees:
Kol 1:16 want in Hom is alle dinge geskape wat in die hemele en op die aarde is, wat sienlik en onsienlik is, trone sowel as heerskappye en owerhede en magte — alle dinge is deur Hom en tot Hom geskape.
Kol 1:17 En Hy is voor alle dinge, en in Hom hou alle dinge stand. (Afrikaanse Bybel, 1953-vertaling, my klem)
Net soos die laminienmolekule in die vorming van die embrio, by die instandhouding van weefsel en by wondgenesing 'n uiters noodsaaklike rol speel so is die Skepper en Verlosser se rol by die wedergeboorte, instandhouding van Sy Liggaam, die Kerk, en by die genesing van Sy kinders se seer onontbeerlik!