Staatskaping, die marxistiese kabaal en SA se verkrummelde ordeDie Suid-Afrikaanse reserwebank. Foto: Resbank.co.za Deur Russell Lamberti: ETM Analytics [Nota: Hierdie stuk is gebaseer op ŉ langer ontleding wat in September 2016 deur ETM Analytics aan hul hoofintekenaars vrygestel is en is met toestemming vir Maroela Media verwerk.] Opsomming Die ANC is deurspek met korrupsie en patronaatskap en faksies en binnegevegte is besig om die party, wat 104 jaar oud is, aan bande te lê. Die ANC beleef tans ŉ eksistensiële krisis. In dié ideologiese stryd om Suid-Afrika speel die tesourie en die Reserwebank, as primêre bronne van die staat se finansiële mag, ŉ sleutelrol. Indien revolusionêre faksies ten volle beheer oor dié instellings bekom, sal dit ŉ katastrofale sosiale en ekonomiese ramp meebring. Maar die geveg oor die Tesourie wat tans woed, is slegs die voorgrondgeveg in ŉ groter toneel. In die agtergrond is ŉ breër ondergrawende Marxistiese ideologie, wat reeds diep by die staat ingegrawe is, in werking. Dit is hierdie ideologie, wat die staat as die skeidsregter oor die toekenning van hulpbronne en voorregte gebruik, wat die klimaat skep vir ŉ politieke ekonomie van patronaatskap. In só ŉ raamwerk is dit onafwendbaar dat faksies ŉ stryd om beheer sal voer vir die staat se meganismes en hefbome van mag en is staatskaping bykans onvermydelik. Staatskaping verhoog die risiko vir die roekelose sistemiese misbruik van die Reserwebank en die Tesourie aansienlik. Misbruik van dié instellings sal uiteraard verdere nadelige sistemiese disfunksie meebring. Om die nadelige sistemiese wanfunksionering van Suid-Afrika se politieke ekonomie om te keer, sal twee dinge vereis. Eerstens moet daar met politiek van patronaatskap weggedoen word, maar tweedens moet die ANC se toewyding aan ŉ sosialistiese bestel, soos in die Nasionale Demokratiese Rewolusie-dokumente (NDR) verwoord word, ook tot ŉ einde kom. Oor die laaste 20 jaar het die ANC-regering se ryk erflating van infrastruktuur, ŉ mildelike invloei van buitelandse beleggings en robuuste regeringstrukture wat voor 1996 gestig is, ŉ diepgaande en toenemende disfunksie in die regering verbloem. Die laaste aantal jare is hierdie disfunksie toenemend ontmasker en dit kan nie langer versteek word nie. Hierdie disfunksie het sy oorsprong in die ANC se marxistiese revolusionêre meerderheidsoorheersende denkraamwerk, wat uitdrukking in die opruiende National Democratic Revolution (NDR) gevind het. Dié ideologie het ŉ grootskaalse strukturele swakheid in die Suid-Afrikaanse staat geskep en gaan uiteindelik sy eie ondergang bewerkstellig. Daar is vier spreekwoordelike ruiters van selfverderf wat hiervoor verantwoordelik gaan wees: Die ANC se politieke bestel is tans hoogs kwesbaar en besig om voor ons oë te verswak. Druk vanuit verskeie oorde is besig om op die ANC-regering neer te daal en die ANC staar ŉ eksistensiële krisis in die gesig. Die kans bestaan nou dat Suid-Afrika nou sy mees stormagtige politieke fase sedert die 80’s en 90’s binnegaan. Die ANC se eksistensiële krisis is tweeledig. Eerstens is die vraag of die ANC sy huidige binnegevegte gaan oorleef. Tweedens en waarskynlik die belangriker punt, is hoe die ANC as ŉ Marxistiese revolusionêre party, met ŉ selfverklaarde reg om permanente heerskappy, voortaan sy bestaan gaan regverdig. Laasgenoemde vorm die kruks van Suid-Afrika se politieke toekoms, wat gaan bepaal of ŉ pluralisties-liberale of sosialisties-totalitêre bedeling in die toekoms die lig gaan sien. Gordhan se sleutelrol Pravin Gordhan, minister van finansies, se huidige sleutelrol in Suid-Afrika se voorgehoue stabiliteit toon juis hoe ver die premie op Suid-Afrika se regering reeds verswak is. Dit is ironies en kommerwekkend dat Gordhan, wat geen ridder-op-ŉ-wit-perd in die huidige ekonomiese penarie is nie, nou as politieke redder en laaste skans teen ekonomiese verval staan. Tydens Grodhan se vorige termyn is Suid-Afrika se regering ŉ verdere R1.5 duisend miljard in die skuld ingesleep en die weg na rommelkredietstatus so te sê gebaan. Die skerp verswakking van die rand met die onlangse Gordhan-Valke-fiasko dui daarop dat die markte sien die kwessies oor die beheer van die tesourie is uiters belangrik. Tog is die moontlikheid van oorname van die Tesourie deur ŉ sekere elite-groep, wat daaruit voordeel wil trek, slegs ŉ eng gesprek wat ŉ meer omvattende probleem miskyk. Die gevaar is dat ŉ eng fokus op die tesourie se gebeure, die breër staatskaping deur ŉ groter marxistiese kabaal, wat reeds by die sleutelhefbome van beleidsmag stelling ingeneem het, nie sal verreken nie. Die vraag is nie soveel wie aan beheer van die tesourie gaan staan nie, maar eerder of die ANC en sy alliansievennote van die NDR gaan afstand doen. ŉ Sosialistiese rewolusionêre stelsel neig altyd om mag oor hulpbronne as ŉ monopolistiese skeidsregter in homself te setel, waarna hulpbronne vir politieke gewin uitgekeer kan word. Dit is die neiging wat die dryfkrag is van toenemende korrupsie, baantjies-vir-boeties-politiek en staatskaping self. Sonder ŉ omkeer van dié breër marxistiese staatskaping kan die individuele gevalle van staatskaping nie gestuit word nie. Binne die ANC is die groot geveg ook nie tussen korrupte marxistiese huursoekers en liberale sentriste nie, maar eerder tussen korrupte marxistiese huursoekers en dogmatiese marxistiese ideoloë. Die Marxistiese ideoloë sien die plunder en korrupsie van die huursoekers as ŉ aanval teen die legitimiteit van die staat, wat die broodnodige hefbome van mag vir die implimentering van hul NDR besit. ŉ Voorbeeld hiervan is uitsprake deur Mcebisi Jonas, Gordhan se geagte adjunk, wat onlangs in geen onduidelike terme nie, sy toewyding aan die NDR in hierdie konteks bevestig het. Jonas is een van diegene wat aanvoer dat staatskaping (soos hy dit sien) die doelwitte van die NDR ondergrawe. Daar word ŉ aantal gedeeltes uit sy April 2016-artikel op die SAKP-webblad aangehaal: “The fact that our dirty laundry [Jonas verwys hier na die beweerde staatskaping deur die Gupta-familie] is on public display reflects as positively on the robustness of our democratic and watchdog institutions as it reflects negatively on our own integrity. But there is no escaping the fact that it seriously undermines our ability to lead society through the current phase of the NDR.” Jonas verlang na ŉ sentrale staatsbeheerde ekonomiese model waar: “…the state and capital move beyond traditional paradigms towards a system of reciprocal incentives and trade-offs in the national interest…” “At the centre of this new economic governance model must be a clear and decisive system for distributing rewards and costs. This will necessitate trade-offs being facilitated between the state and capital, between foreign and domestic capital, between corporate capital and SMMEs, between established industry players and new entrants; between capital, labour, and consumers; and between the formally employed and unemployed.” Hy beklemtoon sy tema verder in ŉ volgende paragraaf: “In line with current thinking on the developmental state, a shift to this approach will require new and heightened levels of political maturity, as well as more centralised and streamlined economic policy co-ordination and authority. It will also require new state capabilities to be developed and sustained over time (in critical areas such as industrial policy design and implementation, trade and market intelligence, public investment structuring, and transaction and project management, among others). The state also needs to be further embedded in an alliance of popular and progressive forces to regain legitimacy and avoid narrow capture.” Met ander woorde, volgens Jonas, moet die staat die bepalende rol in alle ekonomiese aangeleenthede speel en as skeidsregter in besluite oor produksie, verbruik en inkomste- en rykdomherverdeling optree. Die toepassing hiervan sal natuurlik die rol van die mark in ekonomiese aangeleenthede verder moet inperk. Hierdie is ŉ skrikwekkende vooruitsig van ŉ marxistiese kabaal, wat met alle redelike realiteit gebreek het. Die groot ironie is dat dit juis die beleidsvoorskrifte van die NDR, die ontwikkelingstaat se paradigma en radikale regulatoriese inmenging by die markekonomie is wat korrupsie, baantjies-vir-boeties en staatskpaping aanvuur deur ŉ onskeidbare verband tussen die staatsbeleid en die verdeling van hulpbronne daar te stel. Dié spilpunt van korrupsie is presies hoekom sosialistiese stelsels altyd in stelsels van patronaatskap ontaard. Tog glo SA se marxistiese ideoloë hulle is uitsonderlik genoeg om die uitsondering op die historiese reël te wees. Hierdie toedrag van sake laat ŉ mens wonder wat presies die redes vir die huidige ekonomiese en finansiële onstabiliteit is. Is dit slegs president Zuma se baantjies-vir-boeties-politiek, of die breër marxistiese kabaal wat sedert 2009 onder die Zuma-administrasie floreer het? Dit is natuurlik ŉ strikvraag, want beide speel ŉ rol. Maar eersgenoemde is slegs die meer sigbare simptoom van die onstabiliteit wat eintlik vanuit laasgenoemde as die meer onderliggende rede voortvloei en Suid-Afrika se ekonomie en belangrike beleidsinstellings uiters kwesbaar laat. Solank as wat die onderliggende strukturele marxistiese sienswyse die regering oorheers, sal nepotisme en baantjies-vir-boeties-politiek voortduur en bykans onmoontlik wees om mee weg te doen. Verder sal onverbiddelike druk voortdurend aangevuur word om die Tesourie en die Reserwebank aan meer onverantwoordelike bewaarders oor te dra. Soos die NDR en sy vier ruiters van selfverderf die ekonomie lam lê en chroniese sistemiese kwesbaarheid skep, sal die meedoënlose marxistiese denkwyse toenemend druk vir nog sterker beheer oor die hefbome van staatsmag uitoefen. Die geskiedenis leer ons dat indien hierdie toedrag van sake nie omgekeer word nie, nadelige gevolge bykans onvermydelik is. Ligpunte Tog is daar ŉ aantal ligpunte wat na vore tree. Die DA se opkoms in drie van land se vier groot metropolitaanse areas is een ligpunt. Dié suksesse van die DA gee aan die land se grootste opposisieparty ŉ stewige strategiese vastrapplek in die groot sentra van mag en is ŉ groot wond aan die ANC se patronaatskapstelsel. Terwyl die DA ŉ brandmuur teen verdere verval is, is hul werk uitgeknip om die ingewikkelde metro’s goed te bestuur en nuwe swart kiesers te werf. Ten spyte van ŉ apatiese ANC-kieserspoel en ŉ groot opkoms van DA-kiesers in die 2016 munisipale verkiesing, het die DA nogtans slegs 27% van die nasionale stemme gewerf. Die party se groot uitdaging is om in 2019 apatiese kiesers in DA-stemme te verander. Die ander ligpunt is dat die ANC-faksies se binnegevegte die hele gemors, van ŉ hopelose, regressiewe poging om Suid-Afrika deur amptelike bevelskrifte in belang van ŉ elite-netwerk te beheer, aan ŉ nou meer verligte kieserspoel ontbloot. Verder het die rooier as rooi EFF in die munisipale verkiesing swakker presteer as wat sommige politieke strateë verwag het. Tesame met kiesers se apatie teenoor die ANC, dui dit daarop dat die linkse politieke handelsmerk miskien swakker is as wat sommige ontleders gedink het. Dit laat ŉ groot gaping vir ŉ nuwe magsentrum om na vore te tree: moontlik ŉ politieke beweging wat sentristies, baie meer markvriendelik en tog eg swart Afrikanisties is. Só ŉ beweging kan selfs rede vind om kragte met die DA saam te snoer. Dié moontlikheid sal ŉ welkome uitkoms van die huidige stormagtigheid wees en is tans waarskynlik die beste waarvoor Suid-Afrika kan hoop. Dat die voorstaanders van die kerk van Karl Marx tot nou toe só erg daarin misluk het om die nasionale welvaart te vermeerder, of om die beloofde Utopia met dwang te skep, bring hulle geensins van stryk af nie. Maar, wat die ANC se binnegevegte betref, hetsy dit marxistiese huursoekers, of die ware marxistiese ‘gelowiges’ is, is dit noodsaaklik dat albei faksies verloor vir Suid-Afrika om te wen. Nota:  Eie klem bygevoeg.