Proses vir boedelbereddering - Jy en die RegJy en die Reg
Tuis › Boedels en Testamente › Proses vir boedelbereddering
i)	Aanmeld van die boedel en aanstelling van die eksekuteur
Die eerste stap is om die Meester van die Hooggeregshof in kennis te stel van die sterfte. Dit kan gedoen word deur die volgende dokumente aan die Meester te stuur:
die eksekuteur se aannemingsvorm.
Die Meester sal die bogenoemde vorms ondersoek en die eksekuteursbrief uitreik. By ontvangs van hierdie brief neem die eksekuteur beheer oor die boedel en kan hy in ’n amptelike hoedanigheid begin om die boedel te beredder. Die eksekuteur maak die beskikbare en relevante inligting bymekaar, waarvan die belangrikste is om die omvang van die bates en laste vas te stel. Die hele aanmeldingsproses duur sowat drie tot vier weke.
Die eksekuteur moet ’n kennisgewing in die Staatskoerant en in twee plaaslike koerante plaas. Die krediteure het dan 30 dae om die eksekuteur van hul eise in kennis te stel. Die eksekuteur moet ook waardasies bekom van alle bates in die boedel, asook die waardes van beleggings en polisse.
Sodra al die bogenoemde gedoen is, moet die eksekuteur vasstel of daar genoeg kontant in die boedel beskikbaar is om al die verpligtinge na te kom. Die eksekuteur moet ook vasstel of daar enige gelde aan die Ontvanger verskuldig was, aangesien die Ontvanger ’n voorkeur skuldeiser is. Indien daar nie genoeg kontant beskikbaar is nie, moet daar van die bates verkoop word. Roerende bates word eerste verkoop.
iii) Likwidasie en distribusie
Die eksekuteur moet binne ses maande ’n likwidasie- en distribusierekening (L&D-rekening) by die Meester indien, of uitstel vra. Hierdie boedelrekening dui alle bates en laste, verdeling aan erfgename en besonderhede van bates buite die boedel wat regstreeks aan begunstigdes betaalbaar is, aan.
iv)	Ondersoek en insae
’n Ondersoekbeampte van die Meester se kantoor gaan die L&D-rekening na en kyk dat dit aan al die regsvereistes voldoen. Indien daar enige inligting of bewyse kort, word dit deur middel van ’n vraelys aan die eksekuteur gerig. Die ondersoekproses neem ongeveer twee tot vier weke.
Indien die Meester tevrede is met die rekening, word daar ’n kennisgewing in die Staatskoerant en die plaaslike koerant geplaas wat al die belanghebbendes in kennis stel dat die rekening vir 21 dae ter insae lê. Enige persoon wat ’n belang by die boedel het, kan dan gedurende hierdie tydperk by die Meester beswaar aanteken teen enige aspek van die rekening. Die hele proses van insae duur ongeveer vier weke.
v)	Afhandeling van die boedel
Indien daar geen besware teen die L&D-rekening is nie, kan die eksekuteur die boedel afhandel. Dit geskied deur die skuldeisers te betaal, die erfporsies aan die erfgename te oorhandig, die boedelbelasting oor te betaal en te reël dat vaste eiendom en gelisensieerde roerende bates in die naam van die erfgenaam geregistreer word. Bewyse van al die bogenoemde moet aan die Meester gelewer word. Hierdie proses duur sowat twee tot ses weke.
vi)	Faktore wat die proses vertraag
Daar is verskeie faktore wat die proses kan vertraag nl:
die oorledene het nie ’n testament nie;
daar is nie ’n eksekuteur benoem nie;
die waardasie van bates en die goedkeuring daarvan;
dokumente wat nie opgespoor kan word nie;
kontanttekort in die boedel;
eise word betwis;
beperkte regte, soos vruggebruik, moet beëindig word;
vertragings by die Meester se kantoor.
Voorbeeld van ’n L&D-rekening.