Verbande: Banke steeds huiwerig om uit te leen - Jou Geld | Solidariteit WêreldJou Geld | Solidariteit Wêreld
Verbande: Banke steeds huiwerig om uit te leen
Huiseienaars verkies dit om hul eiendomme langer te bewoon; derhalwe verlangsaam die groei in verbandregistrasies al vinniger.
Aldus John Loos, eiendomstrateeg by FNB. Volgens hom kan daar ook vroeë tekens wees dat huishoudings selfs langer in hul huise wil aanbly. Wat veral kommerwekkend is, is sy mening dat banke steeds uiters ongeneë is om geld aan voornemende kopers te leen, en dat hulle dit met steeds groter omsigtigheid doen.
“Kyk ŉ mens na jaar-tot-jaar (j/j) groei in die volume van verbandregistrasies en jy gebruik ŉ drie-maande bewegende gemiddelde vir effeningsdoeleindes, het die koers van ŉ hoogtepunt van 10,2% groei vir die drie maande tot 31 Desember 2014 verswak tot ŉ geraamde -4,4% daling ŉ jaar later vir die laaste drie maande van 2015. Die verlangsaming in j/j-groei in die waarde van verbandregistrasies was ook beduidend, van 16,8% in die laaste drie maande van 2014 tot 0,6% vir die laaste drie maande van 2015.
“Die breë verlangsaming in groei in verbandregistrasies sedert ŉ hoogtepunt in 2013 weerspieël die geleidelike verandering in die tendens van verbandbekostigbaarheid sedert ongeveer daardie stadium.”
Van die redes wat Loos genoem het, het hy hierdie verlangsaming toegeskryf aan die Suid-Afrikaanse Reserwebank wat rentekoerse gereeld sedert die begin van 2014 verhoog het. “Van ŉ hoogtepunt van 12,3% j/j-groei soos in die drie maande tot 28 Februarie 2013, het die groei in gemiddelde waarde van verbandregistrasies verswak tot 3,8% vir die drie maande tot en met Januarie 2016.”
Hy sê dat die onlangse daling in verbandregistrasies na verwagting tot in 2016 sal voortduur, met verdere onlangse rentekoersstygings tesame met tekens vanjaar van steeds verdere verlangsaming in ekonomiese groei en vraag na residensiële eiendom.
Volgens Loos hou die swak ekonomiese omgewing die tempo van behuising-“omset” traag, aangesien ŉ hoë persentasie huiseienaars langer in dieselfde huis bly woon, en spekulatiewe aktiwiteit bly gedemp. “Dit word weerspieël in die betreklik lae persentasie eiendomme, wat tans deur individue verkoop word, wat binne die afgelope twee jaar gekoop is. Terwyl hierdie vlak uiters hoog gestaan het op 33,35% van alle eiendomme wat in Julie 2006 deur individue gekoop en verkoop is (natuurlike persone) op die hoogtepunt van die oplewing, het dit in Januarie 2016 op ŉ lae 10,09% gebly, hoewel dit darem marginaal gestyg het van ŉ laagtepunt van 7,81% ná die oplewing in ŉ stadium in 2012.”
Loos meen dat daar in die afgelope maande weinig blyke van enige beduidende verskuiwing in die banke se uitleenbenadering was. “En dis ondanks ons gevoel vir ŉ ruk lank in die tweede helfte van 2015 dat verbandleners as ŉ groep wél wou sien dat hul lenings ŉ bietjie vinniger moes groei.
“Voeg ŉ mens eerste en tweede bankgoedkeurings saam, is Ooba se ‘Effektiewe’ Goedkeuringskoers of 69,7% in die drie maande tot 31 Januarie inderdaad ŉ bietjie hoër as die 68,4% van November 2015, maar nogtans laer as die hoogtepunt van 71% in Julie 2015. Ons sou nie verwag dat hierdie persentasie die hoogtepunt van Julie 2015 in die afsienbare toekoms sal bereik nie.”