Jahwe is ook die God wat Beveel, wat sy wet neerlê in die Tora wat gehoorsaam moet word, soos Eksodus 19-24 in die verbondsboek dit vir ons weergee (Brueggemann, OTT).
Brueggemann maak ‘n sterk saak daarvoor uit dat hierdie Godsbeeld die belangrikste uitbeelding van Jahwe in die OT is (OTT: 182), soos ‘n mens kan sien in die groot hoeveelheid ruimte wat afgestaan word in die Pentateug aan die beskrywing van al die wette en bepalings van die Here, en soos dit die geval is in die hele Levitikus.
Maar dit beteken onmiddellik ook dat die vryheid van die verlossing nie ‘n vryheid is sonder bevele vir die lewe nie. Die vryheid van verlossing is ‘n vryheid in gehoorsaamheid aan die Verlosser. Dit is immers wat die verbond met God behels, om sy wil vir hulle lewe te aanvaar en Hom te gehoorsaam. Hulle is sy diensknegte en diensmaagde. Hulle gehoorsaamheid aan God se bevele sal die lewe vir hulle oopsluit. Hulle sal God se seën ervaar.
Hierdie bevele het daarom tegelykertyd egter ook ‘n negatiewe kant. Ongehoorsaamheid aan God se bevele het altyd verreikende gevolge, gevolge wat selfs in die geslagte sy destruktiewe impak laat. Ongehoorsaamheid sluit die lewe vir Israel toe en ontneem hulle die vryheid van die verhouding met God. Hulle sal God se straf ervaar. Hoewel God ook ‘n God is wat vergewe, laat Hy niks ongestraf nie, soos Eksodus 34 so helder en onomwonde uitgespel het. Sy genade kom altyd met ‘n prys en dié prys is gehoorsaamheid.
Ek het reeds in Eksodus uitgebrei oor die plek van die Tora in die Joodse godsdiens en die betekenis van die wet as sodanig sowel as die onderskeie kategorieë wette. Dit is só belangrik in die lees van Levitikus dat ek dit weer hier plaas, bygewerk met inligting oor Levitikus self.
Die Tora sou mettertyd uitgebrei word soos daar nuwe vraagstukke na vore gekom het, en ook herinterpreteer word deur die priesters en profete soos daar nuwe situasies ontstaan het deur die loop van Israel se geskiedenis, ‘n proses wat tot die kanon van die OT gelei het, en ook in die NT verder geneem sou word.
Dat dit uiteindelik geblyk het dat die wet nie mense se harte kon verander nie, soos Paulus uitvoerig in Romeine skrywe, hef nie die noodsaak van die gawe van en gehoorsaamheid aan die wet op nie. Dat Christus ons harte moes kom verander om die wet na te kan kom, bevestig dat die probleem by ons was weens ons sondigheid, nie dat die wet nie nodig en steeds geldig is of was nie. Ons is net in die bevoorregte posisie dat die Here Jesus se nakoming van die wet, sy geregtigheid, ons toegereken word.
Dit sal jou baie help in die leeswerk van die wette van Levitikus om van twee breë tipe wette kennis te neem.
Daar is ook kasuïstiese wette. Dit is gevallestudies wat in die vorm van verdere wetgewing die nakoming van die kern wet uitspel. Daar is voorwaardes wat vir dié wette uitgespel word wat onder sekere omstandighede toegepas moet word, en onder ander omstandighede juis nie, of anders as in die normale uitvoering daarvan. Daarvan is daar baie voorbeelde in Levitikus. Bv. oor diereoffers: “Wanneer een van julle vir die Here ’n offer wil aanbied, kan hy dit aanbied uit sy beeste of uit sy kleinvee.” (Lev. 1:2). Of: “As dit ’n brandoffer van voëls is wat iemand vir die Here wil offer, bied hy ’n tortelduif of ’n ander duif aan.” (Lev. 1:14).
Of meer uitgebreid: “Wanneer iemand sonder opset troueloos handel en teen die heilige dinge van die Here sondig, bring hy vir die Here as skuldoffer ’n ram sonder liggaamsgebrek uit die kleinveetrop. Die waarde van die ram as skuldoffer word in silwer bereken volgens die standaardgewig van die heiligdom. As die waarde te min is, betaal die persoon in wat hy nog aan die heiligdom verskuldig is, en voeg nog een vyfde by en gee dit aan die priester. Die priester doen vir die persoon versoening met die ram as skuldoffer, en sy sonde word hom vergewe.” (Lev. 5:15-16).
Die moreel-etiese wette is dinge soos die Eerste gebod: “Jy mag naas My geen ander gode hê nie.” Of in Levitikus: “Wees heilig, want Ek is heilig.” (Lev. 11:44). Dit lê beslag op jou hele wese. Dit is gewoonlik apodiktiese wette wat op die absolute gesag van die Here self berus. Jy hoef nie eers in ‘n hof te gaan staan om jouself te verweer teen iemand wat jou vir die verbreking daarvan aankla nie. Jy weet dit sommer self vanuit die feit dat die Heilige Gees deur jou gewete jou innerlik oortuig van die sin en waarheid daarvan, ook wanneer jy dit oortree. Dit is daarom ook wette wat regdeur die NT positief bejeën word en as deel van die evangeliese geloof uitgespel word, met uitsonderings. Vergelyk Romeine 13 en 1 Timoteus 1 vir plekke waar die apodiktiese wette as deel van die evangelie uitgelê word. Die apodiktiese wette oor bv. dieet en rituele word egter as vervuld gereken.