Ufudo sisilwanyana esirhubuluzayo ngokokulandelelana kosapho lwakwa  Testudines oluhlala emhlabeni. Kanye njengabazala balo abahlala emanzini,   ooqongqothwane bolwandle, amafudo bakhuselwe ngoqweqwe kwiintshaba zabo ezibazingelayo ezifuna ukuwabulala.    Ayacothoza xa ehamba, aze atye uhlaza. Uninzi lwawo mancinane kakhulu, kodwa ooqongqothwane bomhlaba bayakwazi ukuzolula amaxesha amaninzi atsho abemakhulu: laa aseGalapagos athandwa kakhulu. UDarwin wenza enye yeempazamo ezinqabileyo xa angazange aqonde okokuba ingaba isilwanyana ngasinye kwez sivela kwisiphi na isiqithi.   Kwathi kamva kwabonakala ngokucacileyo okokuba zinawo umahluko othile ngokweziqithi ezihlala kuzo ngokwahlukana kwazo.
Oofudo abahlalayo eMzantsi Afrika