Moskou (Russies: Москва, Moskva, [mɐˈskva], luister (hulp·inligting)) is die hoofstad en die politieke, kulturele en ekonomiese sentrum van die Russiese Federasie. Die stad, wat in die middel van die Europese deel van Rusland in die heuwelland van die Moskwa-rivier geleë is, is met 'n bevolking van 12,1 miljoen in die stadsgebied (soos op 1 Januarie 2014) en meer as 15 miljoen (of 'n tiende van die totale Russiese bevolking) in die metropolitaanse gebied en 'n oppervlakte van 2 510 vierkante kilometer die grootste stad van die land en ook van Europa. Na sy bewoners word in Afrikaans as Moskouers of Moskowiete verwys.
'n Nuwe Moskou het verrys: Wolkekrabbers in Moskva-Siti. In Sowjettye nog berug vir die monotonie van sy grys woonstelblokke, het Moskou tot 'n bonte en elegante metropool ontwikkel waarna reeds as "dinamiese hoofstad van Europa" verwys word
4.3 Die groei van Moskou
4.4 Die kommunistiese magsoorname
4.5 Die Groot Vaderland-oorlog
4.6 Die ontwikkeling ná die Tweede Wêreldoorlog
4.8 Uitbreiding van die stadsgebied in 2012
4.9 Благоустройство - stadsvernuwing en -verfraaiing
10 Toerisme- en gasvryheidsbedryf
Die Tsaritsino-paleis is in 1796 in opdrag van tsarin Katharina die Grote in die gelyknamige park opgerig. Die naam beteken dan ook - "Plek van die Tsarin". As gevolg van die tsarin se ontydige afsterwe is die paleis nie voltooi nie. Eers burgemeester Loesjkin het in 2005 besluit om Tsaritsino te herstel en voltooi. In 2007 is die paleis geopen
Bron: WeatherOnline (1985–2014), WetterKontor GmbH (1961–1990)
Visies op Moskou[wysig | wysig bron]
Moskou speel eeue lank 'n oorheersende rol in die Russiese geskiedenis. "Wanneer hy na Moskou kyk, voel elke Russiese mens dat dit sy moeder is", aldus die Russiese skrywer Leo Tolstoi in sy meesterwerk Oorlog en Vrede, "elke buitelander wat haar aanskou moet, selfs al is hy onbewus van haar betekenis as moederstad, haar vroulike karakter waarneem." Inderdaad beskryf digters en skrywers Moskou dikwels as 'n stad met 'n vroulike karakter, en as die middelpunt van die gesinslewe. Die stad teen die Moskwa bestaan al nege eeue, en in talle legendes, liedere en sages besing die Russiese volk sy prag en grootte.
Een sage beweer dat die grootprins Joeri Dolgoroeki (1090–1157) 'n stad van hout laat oprig en dit na die Moskwa-rivier genoem het. Die eerste skriftelike verwysing na Moskou dateer uit die jaar 1147, wat derhalwe as die stigtingsjaar beskou word. Artefakte van die oudste menslike nedersettings in die gebied wat by argeologiese uitgrawings gevind is, is egter al sowat 5 000 jaar oud. Hulle bevestig dat die eerste inwoners van die gebied jagters en versamelaars was. Omstreeks 950 n.C. het twee Slawiese stamme, Wjatitsji en Kriwitsji, hulle hier gevestig. Moontlik het die Wjatitsji die kern van Moskou se oerbevolking gevorm.
Die Moskouse grootprins Iwan die Grote (1440–1505), wat vanaf 1462 geregeer het, het tien jaar ná sy troonbestyging met die Bisantynse prinses Sofia (Zoë) Palaiologos, 'n niggie van die laaste Oos-Romeinse keiser Konstantyn XI Palaiologos, getrou en die Bisantynse outokratiese staatsidee en sy simbole oorgeneem: die dubbelarend en die hofseremonies. Moskou word sedertdien as die opvolger van Bisantium, die "Derde Rome", en die sentrum van die Christelik-ortodokse geloof beskou. Ou legendes beweer dat Moskou se stadshorison deur die koepels van "veertig keer veertig" kerkgeboue oorheers sou word en dat die stad, net soos die eerste Rome aan die Tiber, op sewe heuwels sou ontstaan het - in elk geval 'n oordrywing. Daar was en is minder kerke, en of Moskou se hoër geleë terrein op plekke werklik as heuwels beskryf kan word, bly omstrede.
Die groei van Moskou[wysig | wysig bron]
In 1687 is die eerste tersiêre onderwysinstelling in Rusland, die "Slawies-Griekse Akademie", geopen. In 1703 het die eerste Russiese koerant, Wedomosti, verskyn. Alhoewel tsaar Pieter die Grote (1672–1725) die nuutgestigte Sint Petersburg in 1712 tot die nuwe Russiese hoofstad verklaar het (en sowat 50 000 van Moskou se destyds 200 000 inwoners as administratiewe en ander personeel na die nuwe tsaresetel moes verhuis), het Moskou steeds as die ekonomiese, kulturele en wetenskaplike sentrum van Rusland gefungeer sodat daar in sekere sin twee Russiese hoofstede bestaan het. In 1755 is die eerste Russiese universiteit in Moskou geopen. Vir baie Russiese adellikes, wat om een of ander rede die hoofse lewe in Sint Petersburg liefs vermy het, was Moskou die voorkeurplek om die lang en koue wintermaande deur te bring en vriende met dinees, partytjies en dansaande te onthaal - 'n atmosfeer wat treffend in Leo Tolstoi se historiese roman Oorlog en Vrede beskryf word.
Die kommunistiese magsoorname[wysig | wysig bron]
Die Groot Vaderland-oorlog[wysig | wysig bron]
Die ontwikkeling ná die Tweede Wêreldoorlog[wysig | wysig bron]
Moskva-Siti[wysig | wysig bron]
Sowat vier kilometer van die Kremlin af is Moskva-Siti, die grootste destydse bouterrein in Europa, in 'n rivierlaagte lasngs die Moskwa-oewer geleë. Planne om 'n Russiese weergawe van Manhattan te skep, dagteken reeds uit die negentigerjare van die 20ste eeu, maar hulle is weens 'n tekort aan geld nie onmiddellik uitgevoer nie. Ná 'n ekonomiese opbloei en grootskaalse private beleggings is die eerste wolkekrabber in 2001 voltooi. Tans is talle projekte aan die gang om in die groot vraag na kantoorruimte te voorsien. Die gebouekompleks is teen 'n koste van meer as twaalf miljard Amerikaanse dollar opgerig.
Uitbreiding van die stadsgebied in 2012[wysig | wysig bron]
Благоустройство - stadsvernuwing en -verfraaiing[wysig | wysig bron]
/ Teks volg binnekort /
Russe uit ander landsdele en buitelandse migrante word veral deur Moskou se hoë ekonomiese groeikoers van tot by 20 persent en hoër lone en salarisse gelok, terwyl die res van die land meesal stagneer. Moskouers mag hulself in verskillende opsigte as bevoorregtes beskou. Hierdie ontwikkeling is te danke aan die sterk maatskaplike polarisasie oor die afgelope jare. Terwyl sowat vyf persent van die Moskouse bevolking vanweë hul buitengewone inkomste as nuwe bolaag van die samelewing beskou word (na hierdie elite word ook verwys as "Nuwe Russe" of swetskije ljoedi - "Mense in die lig"). Desondanks deel ook ander Moskowiete in die nuwe welvaart, soos uit die statussimbole van die bestendig groeiende middelklas blyk: gerieflike woonstelle en ingevoerde sedanmotors.
Die Russiese hoostad huisves tradisioneel klein minderheidsgroepe immigrante en tydelike inwoners van dwarsoor die wêreld, insluitende oorsese studente en sakemanne. Die grootste etniese gemeenskappe is egter Tatare, Oekraïners en Wit-Russe.
Die Kremlin[wysig | wysig bron]
Rooiplein[wysig | wysig bron]
GUM – winkelgalery
Twerskajastraat[wysig | wysig bron]
Die Breëstraat- en Tuinring[wysig | wysig bron]
Wetenskap en hoër onderwys[wysig | wysig bron]
Moskou se openbare vervoerstelsel bestaan uit 'n netwerk van moltreine, stedelike spoorlyne, 'n eenspoortreinlyn, busse en trolliebusse, trems en sogenaamde "marsjroetkis" - minibusse wat deur 'n wit strepie gekenmerk is en tot elf passasiers kan vervoer. Behalwe vir die moltreinnetwerk, wat deur die selfstandige onderneming Moskou Metro bedryf word, en stadstreine, wat deel uitmaak van die Russiese Spoorweë se nasionale spoornetwerk, val die openbare vervoerstelsel van Moskou sedert 1958 binne die verantwoordelikheid van Mosgortrans (Мосгортранс), 'n munisipale onderneming.
Moskouse Metro[wysig | wysig bron]
Moskou se moltrein, wat algemeen as Moskouse Metro bekend staan, is op 15 Mei 1935 as een van die diepste ondergrondse treinstelsels (met destyds tien stasies en 'n netwerk van twaalf kilometer) plegtig geopen. Die Duitse dramatikus Bertolt Brecht, wat destyds 'n besoek aan die Sowjet-Russiese hoofstad gebring het, het die opening van die moltreinstelsel as 'n "oorwinning van sosialistiese estetiek" beskryf. Inderdaad was Moskou se metro met sy paleisagtige stasies een van die belangrikste prestige-projekte van die Sowjetunie. In die volgende jare was 76 000 werkers besig met die verdere uitbou van die stelsel.
Die netwerk word voortdurend uitgebrei om tred te hou met groeiende passasiersgetalle. Met intussen twaalf lyne, 222 stasies en 'n totale netwerk van 381 kilometer is dit tans een van die besigste moltreinstelsels ter wêreld wat daagliks tot nege miljoen passasiers vervoer - met een trein elke vyftig sekondes op die hooflyne tydens spitsure. Alle lyne is chronologies volgens die datum van hul voltooiing en inwyding genommer.
Stasies binne die sentrale ring is meer as net infrastrukturele geboue – hulle het simboliese waarde as "tempels van vooruitgang" gehad. Gedurende die Stalin-tydperk is hulle in die styl van die Sosialistiese klassisisme ontwerp en van versierings voorsien wat aan verskillende Russiese streke ontleen is. Die bekendste stasies – Majakofskaja (1938–1939), Komsomolskaja (1952), Kiëfskaja (1954), Nowoslobodskaja (1950) en Plosjtsjad Revoloetsii (1939) – lyk met hulle marmerdekor, mosaïeke en standbeelde op klein paleise.
Toerisme- en gasvryheidsbedryf[wysig | wysig bron]
Die Ukraina-hotel, beplan en opgerig as een van die Sewe Susters-wolkekrabbers waarmee volgens Stalin westerse wolkekrabber-boukuns oortref sou word, laat argitektuurkritici steeds wonder hoe maklik Russiese vestingboukuns met Italiaanse Renaissance-elemente gekombineer kon word. Al was dit met sy voltooing in 1957 met 200 meter die hoogste hotelgebou in Europa, was dit vol argitektoniese ongerymdhede. Intussen is dit herontwikkel as Radisson Royal Hotel - en word as een van die Russiese hoofstad se opwindendste hotelle berskou
Die hotelbedryf het met die politieke omwenteling ingrypende verandering ondergaan en is grotendeels herontwikkel volgens westerse standaarde, insluitende tophotelle uit die Sowjettyd soos die "Hotel Goue Ring", terwyl talle luukse hotelle dwarsoor die stadsgebied nuut ontstaan het. Nogtans was en is daar 'n tekort aan akkommodasiegeriewe in die middel- en lae pryssegment.
↑ www.gks.ru: Bevolking soos op 1 Januarie 2014
↑ www.klimadiagramme.de: Moskau
↑ merian.de: Mosdkau - Dynamische Hauptstadt Europas. Besoek op 12 Desember 2019
↑ "Moscow (156 m)" (in Engels). WeatherOnline. Besoek op 30 April 2015.
↑ "Das Klima in Moskau (Moskva)" (in Duits). WetterKontor GmbH. Besoek op 30 April 2015.
↑ Caroline Brooke: Moscow. A Cultural History. New York, NY: Oxford University Press 2006, bl. xxi
↑ www.moskau.ru: Geschichte Moskaus – Vom Dorf zur Metropole (de)
↑ Brooke (2006), bl. xxi
↑ www.handelsblatt.com, 3 Augustus 2011: Mega-Metropole Moskau wird massiv vergrößert. Besoek op 18 Februarie 2016
↑ www.moskau.ru, 23 September 2015: Moskau erhält größte Moschee Europas. Besoek op 18 Februarie 2016
↑ Gisbert Mrozek: Marco Polo Moskau - Reisen mit Insider-Tipps. 13de uitgawe. Ostfildern: Mairdumont 2014, bl. 103
↑ Informationen zur politischen Bildung/izpb 322, nommer 2/2014: Sowjetunion I: 1917–1953. Bonn: Bundeszentrale für politische Bildung/bpb 2014, bl. 50
↑ (de) Süddeutsche Zeitung, 2 Julie 2007: Hotel Ukraina in Moskau - Stalins alte Fassade. Besoek op 27 Januarie 2020
↑ DuMont Reiseführer Moskau. Derde volledig hersiene uitgawe. Ostfildern: DuMont Reiseverlag 2014, bl. 25
inrussia.com: Soviet Modernism's Totalitarian Beauty
YouTube.com: Nuwe wolkekrabbers in aanbou in 2019
YouTube.com: TimeLab Pro - Hommeltuigopnames in 2017 in 5K
The Guardian, 14 Oktober 2015: Moscow then and now - in pictures
YouTube.com: Good Walkers - 'n Nagtelike staptoer deur die (sneeuvrye) Moskouse middestad, van Twerskaja-straat tot Twerskoi- en Nikitsi-laan - Kersfees 2019