Martin Luther, een van die vaders van Reformasie – Afrikanergeskiedenis
'Beste ouders!' – Boeiende oorlogtydse briewe na Nederland
Martin Luther (gebore op 10 November 1483 in Eisleben, graafskap Mansfeld en oorlede op 18 Februarie 1546 ) was 'n Duitse monnik en Rooms-Katolieke priester wat in die 16de eeu die grondlegger was van die Protestantse Hervorming in die Christendom. Hy was sterk gekant teen die idee dat kwytskelding van God se straf vir sonde met geld gekoop kan word.
Hy het geleer dat redding nie met goeie dade verdien kan word nie, maar slegs deur God se genade plaasvind vanweë 'n geloof in Jesus Christus, asook dat die Bybel die enigste bron van goddelike kennis is. Op 31 Oktober 1517 het hy sy 95 stellings teen die deur van die slotkerk van Wittenberg vasgespyker. Hierin verklaar hy dat die Rooms-Katolieke leer oor saligheid verkeerd is deur Bybelse tekste aan te haal en dit te verduidelik.
Sy teologie het die gesag van die Katolieke pous ondermyn. In 1521 is hy voor die Ryksdag in Worms gedaag, waar sy saak ondersoek is. Sy weiering om alles wat hy geskryf het, terug te trek op bevel van pous Leo X en keiser Karel V van die Heilige Romeinse Ryk, het daartoe gelei dat die pous hom die jaar daarna geëkskommunikeer en die keiser hom voëlvry verklaar het.
Sy vertaling van die Bybel, die Lutherse Bybel, in die spreektaal in plaas van Latyn het dit toegankliker gemaak en het dus 'n enorme invloed op die laat Middeleeuse en vroeë moderne samelewing, wat oorspronklik deur die Rooms-Katolieke Kerk oorheers is, en die Duitse kultuur gehad. Dit het gelei tot die ontwikkeling van 'n standaardweergawe van Duits, verskeie beginsels van die kuns van vertaling en 'n Engelse weergawe van die Bybel, die King James Bible. Sy gesange het die ontwikkeling van sang in kerke beïnvloed en sy huwelik met Katharina von Bora het meegebring dat Protestantse kerklikes toegelaat is om te trou.
Eindelik het 'n skeuring in die Kerk plaasgevind en het naas Evangelies-Lutherse kerke ook ander Protestantse denominasies ontstaan.
Onbekende feite oor Martin Luther
By geboorte was Martin Luther se naam Martin Luder. Hy het dit later verander na die meer akademies respekvolle Luther.
Christopher Columbus het op sy ontdekkingsreis na Amerika uitgevaar toe Luther in die skool was.
Michelangelo het die Sistynse kapel se plafon voltooi toe Luther teologie begin onderrig het.
Luther het waarskynlik agt broers en susters gehad, maar slegs een van sy broers (Jakob) en slegs drie van sy susters het volwassenheid bereik.
As 'n skoolseun het Luther musiek bo enige ander onderwerp verkies, en hy het vaardig geword om die luit te speel. Hy het sy luit weggegee toe hy op 21-jarige ouderdom die klooster betree het.
Voordat hy 'n monnik geword het, was Luther goed op pad om advokaat te word. Hy het beide sy Baccalaureus- en Meestersgrade in die kortste moontlike tyd ontvang.
Terwyl hy in 1505 teruggekeer het na die regskool, het Luther 'n skrikwekkende donderstorm beleef. Tydens die storm het hy uit vrees uitgeroep: "Help my, St Anna! Ek sal 'n monnik word." Hy het sy gelofte gehou.
Vroeër as 'n hervormer het Luther in die openbaar tot die gevolgtrekking gekom dat boetedoening (die kerklike sakrament wat belydenis van sonde betref) nie 'n sakrament was nie. Tog het hy voortdurend sy sondes daagliks aan 'n ander persoon vir die grootste deel van sy lewe bely.
Luther het eenkeer gesê hy het nooit 'n Bybel gesien totdat hy 20 jaar oud was nie.
Luther het Erasmus se Griekse Nuwe Testament in Duits vertaal teen 'n spoed van meer as 1500 woorde per dag.
Luther het die misbruik van afleggings meer as drie jaar gekritiseer voordat hy sy 95 geskrifte oor die onderwerp gepubliseer het.
Ná 1521 het Luther die res van sy lewe as 'n voëlvryverklaarde gelewe.
Luther het een keer toesig oor 10 kloosters gehad. As 'n distrikse predikant het hy administratiewe gesag gehad oor 10 Augustynse kloosters in Thüringen en Sakse.
Toe Luther priester geword het en sy eerste Mis in 1507 gevier het, het hy so gebewe dat hy die brood en beker byna laat val het. Hy was so verskrik van die teenwoordigheid van Christus in die sakrament dat hy van die altaar probeer hardloop het.
Luther het soveel vyandigheid opgewek dat daar gerugte was – en dit is vir 'n tyd deur sommige gerespekteerde intellektuele van die dag ernstig opgeneem – dat hy die produk was van 'n verhouding tussen sy moeder en die duiwel. By die Ryksdag van Worms is hy veroordeel as 'n "demoon in die voorkoms van 'n man".
Luther het amper op 19-jarige ouderdom gesterf. Op pad huis toe van die skool het 'n skerp houtdolk in sy been gesteek en 'n slagaar gesny. Net omdat hy by 'n vriend was, wat 'n dokter gekry het, is sy lewe gered. Hy het aan die rand van die pad gelê totdat die dokter gekom het. Hy het vir die ma van Jesus uitgeroep: "O, Maria, help!" Sy vriende van Wittenberg het hom later gekritiseer omdat hy vir Maria in die plek van Jesus aangespreek het.
In 1520 en 1521 was almal in Duitsland kwaad vir Luther. Plakkate van Luther (houtsnee-afdrukke) is uitverkoop sodra hulle te koop was, en baie is in openbare plekke vasgeslaan.
Teen die einde van sy lewe het Martin Luther 60 000 bladsye geskryf, maar hy het gehoop dat "al my boeke sou verdwyn en die Heilige Skrif alleen gelees sal word."