Bevindinge toon dat nog 'n pynstillende middel giftig is vir aasvoëls
U is hier - Tuis - Sentrum vir Wildbestuur
Daar is bevind dat die geneesmiddel carprofen, wat tot dieselfde groep as diclofenac en meloxicam behoort, giftig is vir aasvoëls. In Suid-Asië het die gereelde en wydverspreide gebruik van diclofenac vir die behandeling van vee en buffels gelei tot 'n katastrofiese afname in die aasvoëlpopulasies wat veekarkasse vreet. Tans word vyf aasvoëlspesies wat in Suid-Asië aangetref word óf bedreig, óf kritiek bedreig. Kliniese proefnemings het getoon dat 'n ander geneesmiddel, meloxicam, skadeloos is vir aasvoëls, self wanneer hulle aan die maksimum vlak daarvan in karkasse blootgestel word. Daar is egter tientalle ander middels wat tot die meloxicam-familie behoort en as niesteroïede, teeninflammatoriese middels (NSAIDs) bekendstaan, waarvan die toksisiteitsvlakke feitlik deur die bank onbekend is.
Aangesien omgewingsbewaarders desperaat is om uit te vind watter geneesmiddels vir aasvoëls giftig en watter veilig is ten einde dié inligting wêreldwyd beskikbaar te kan stel, het wetenskaplikes uit Suid-Afrika en die Verenigde Koninkryk, wat wetenskaplikes van die RSPB-sentrum vir Bewaringskunde (RSPB Centre for Conservation Science) ingesluit het, kliniese toetse van carprofen onderneem. Die uitslag van dié toetse is pas aanlyn in die wetenskaptydskrif Chemosphere gepubliseer.
Professor Vinny Naidoo, Adjunkdekaan: Navorsing en Nagraadse Studie by die Onderstepoort Fakulteit Veeartsenykunde en Direkteur van die Biomediese Navorsingsentrum aan die Universiteit van Pretoria, 'n medeskrywer van die studie, sê dat hulle die toetse wou uitvoer om die veiligheid van carprofen te bepaal, aangesien hulle oor bewyse beskik het dat dié geneesmiddel moontlik nie 'n toksiese uitwerking op aasvoëls het nie en dus aan veerartse en boere nog 'n veilige alternatief vir diclofenac sou bied.
In 'n gekontroleerde eksperiment is aasvoëls gevoer met suiwer carprofen, of met nierweefsel wat die maksimum vlakke carpofen wat in nierweefsel gemeet is, bevat het. Die aasvoëls het geen nadelige gevolge getoon nie. Die konsentrasies niesteroïede, teeninflammatoriese middels (NSAIDs) wat in veekarkasse aangtref word, is tipies die hoogste in die niere of lewer. Die navorsers het egter bevind dat die konsentrasies carprofen veel hoër was op die plekke waar die inspuitings toegedien is as in die niere of lewers van die vee wat vir die eksperiment gebruik is, en dat die konsentrasies by die toedieningsareas verskil het. Een van die twee aasvoëls wat aan die gemiddelde konsentrasie blootgestel is, het gevrek en 'n nadoodse ondersoek het ernstige nier- en lewerskade as gevolg van vergiftiging deur niesteroïede, teeninflammatoriese middels aan die lig gebring.
Volgens Toby Galligan, 'n medeskrywer van die studie en Senior Bewaringskundige by die RSPD-sentrum vir Bewaringskunde in die VK, verskaf toetsing van niesteroïede, teeninflammatoriese middels die bewyse wat noodsaaklik is om bepaalde middels te kan verban en die lewens van tienduisende aasvoëls te red, en word die toetse versigtig beplan om die aantal aasvoëls wat vrek te minimaliseer.
Die navorsers het bevind dat die karkasse van vee wat met carprofen behandel is oor die algemeen skadeloos was vir aasvoëls. Die absorpsie van die middel verskil egter onder vee en by sommiges is die konsentrasies daarvan by die plek waar die inspuiting toegedien is baie hoog, terwyl die uitskeiding van die middel onder aasvoëls verskil, wat veroorsaak dat sommiges as gevolg van nierversaking sterf. Kortom, sommige aasvoëls sal vrek as hulle sommige van die karkasse van vee wat met carprofen behandel is, vreet. Terwyl carprofen dus nie vir aasvoëls so giftig soos diclofenac is nie, is dit vir dié roofvoëls nie so veilig soos meloxicam nie.
Kerri Wolter, nog 'n medeskrywer van die studie en stigter van VulPro, die Suid-Afrikaanse organisasie vir die beskerming van aasvoëls, sê: 'Ons praat hier van bedreigde en kritiek bedreigde aasvoëlspesies – ons kan nie bekostig om as gevolg van die gebruik van carprofen nog meer van hulle te verloor nie. Caprofen behoort gevolglik nie vir die behandeling van vee gebruik te word in streke waar aasvoël die karkasse van sulke diere kan vreet nie.'
Ten spyte van bogenoemde bevindinge, word carprofen steeds algemeen gebruik in die behandeling van vee in Suid-Afrika, waar aasvoëls bedreig en kritiek bedreig word, en waar die karkasse van vee by talle voerplekke aan hulle voorsien word. Alhoewel carprofen in Suid-Asië slegs vir gebruik vir honde aanbeveel word, word dié aanbeveling dikwels deur ongekwalifiseerde para-veterinêre werkers veronagsaam, soos duidelik blyk uit hul misbruik van diclofenac wat vir menslike gebruik bedoel is.
Die portuurbeoordeelde referaat oor hierdie studie kan aanlyn op ScienceDirect by https://doi.org/10.1016/j.chemosphere.2017.08.167 gelees word.