Vat aan uitgeteerde arm. Koud. Nog altyd ’n koulike mens. Wag vir dieflatline op die hartmonitor, soos in mediese TV-programme, maar dit kom nie en dit kom nie.
Ek buk af en gee Ma ’n laaste soen op haar voorkop. My lip talm ‘n oomblik lank op koue klip. Ek wou by haar mond uitkom maar daar is steeds ’n dreineerpyp tesame met ’n suurstofpypie in haar neus.
My suster hardloop uit die aand in en ek agterna. Ons staan in ’n kringetjie mekaar en vashou, saam met haar vriend en my meisie. Ons huil.
Ek en my meisie moet haar gaan oplaai om die dag saam by haar familie deur te bring. My suster hou by my pa Kersfees. Sy maak die deur oop, valer as gewoonlik. Ek soen en druk haar. Sy is die ene bewerasies, vel en been in my arms.
’n Jaar of wat, voor hierdie Kersdag, het ek by haar gebly toe ek vir ’n eksamen voorberei het. Ek sou soms in die nanag wakkerskrik wanneer sy die huis bewandel omdat haar lyf haar wakkergemaak het om te gaan ‘optop’.
Die internis wat Ma behandel het met haar onttrekkingsepisode gedurende 1997, het gesê, “Haar liggaam sal nie weer n soortgelyke proses kan hanteer nie.” Ek besluit dat sy okay behoort te wees as sy binne ’n redelike tyd by ‘n OTM kan uitkom.
Wat kan ek in elk geval nóú doen? Ons moet by die familie uitkom en drankwinkels is boonop toe op Kersdag. Ek kan tog nie by ’n restaurant aandoen vir ’n oop bottel whisky nie! In ieder geval sou sy waarskynlik vir my vra, “Nou wat de f*k moet ek met hierdie whisky doen?”
Ek besluit om deur te druk met die familie-afspraak en om haar daarna so gou moontlik weer by die huis te kry, dat sy die vakansiedae kan uitwag en ’n drankwinkel teen die 27ste, of dalk al die 26ste, kan nader vir ’n bottel vrede. Ons ry dus na haar broer se plek in die natuurreservaat. Ma het ’n groot sonbril op. Haar gesig het vergeel en geswel oor die laaste weke.
My neefs en niggies is na hul onderskeie skoonouers vir die dag, dus is dit ek, my meisie, ooms, tannies, Ma, Oupa en Ouma. Die dag verloop in ’n ligte luim soos altyd by my ma se familie en dit gee my gemoed vir ‘n rukkie vlerke.
My ma bewe al hoe meer. Sy rook ’n paar sigarette eenkant terwyl ek naby haar rondstaan. Sy sukkel om die sigaret by haar mond uit te kry.
Die kos word bedien: heerlike braaikos – soos altyd by my ma se familie. My aptyt laat my nie in die steek nie en ek smul behoorlik aan die keurige bord kos. Ma eet een hap. Haar mes en vurk bewe, klingel teen haar bord en die geselskap word vir ‘n oomblik stil. Sy sit haar mes en vurk neer, leun effens agteroor en kreun so ’n bietjie, terwyl sy haar maag vashou: “Sjoe, dit was nou lekker, maar ek is nou heeltemal versadig.”
Ek eet my nagereg, sy nie. ‘n Haastigheid kom sit in my bors en nadat ons gegroet het, verlaat ek, my meisie en die wandelende sonbril die byeenkoms. Het die oorblywende
familielede enigiets bespreek rondom die gebeure? Na wat voel soos ’n ewigheid, laai ek vir Ma by haar huis af, omtrent ’n kilometer en ’n half van my pa se huis af waar ons nog tot 1995 as ‘n gesin saam gewoon het.
Ek soengroet die bewerasie en gee haar ‘n druk. Ek draai om en dink: Gaan drink tog net, dat jy kan vrede ervaar!
Catch-22. As sy weer begin drink het, was sy so goed as dood en as sy aangehou uitdroog het was die uitkoms dieselfde.