The Silo Magazine | Ho utloisisa mofuta oa Likoporasi ho bohlokoa
Kaha ke tseba hore ha selemo se feela tjena e ba batho batla leba mahae hoea keteka le ba malapa a bo bona e ka sita le eona metsoalle, eleng hona teng moo joale ho eng ho reroe mekhoa e metle ea boiphiliso, Ke khahliloe ha hoholo ke hoore ke boele ke arolelane le Basotho ba heso mefuta ea likoporasi le sepheo seu lika theohoang ka sona etle ere ha Isao e fihla tse be li thakhoha mohoma o kena temeng.
Khatisong tse fitileng ke ile ka bua ka sepheo sa mantlha sa likoporasi ‘me ka bont’sa ka moo likoporasi li ka thusanang ka teng ho fetola maphelo a Basotho e ka sita le moruo oa Lesotho ka kakaretso hafela li thehiloe ho latela sepheo seo. Ka nako e telele motho ha u bua le Basotho metseng le literateng tsa litoropo mona utloe bautloisisa feela hore ha u buoa ka koprasi o bua ka temo.
Hantle monahano oo oa bona ha ona phoso ea letho hobane ka hare ho likoporasi rena le mefuta ea likoprasi tsa temo empa fela motho u ka khahloa ke hore u bule mahlo a bona haholoanyane re shebe likorasi ka mefuta eohle ea tsona. Hantle koporasi joalo ka mefuta e meng fela ea khoebo lifumaneha mafapheng ohle a moruo. Rena le le likoporasi tsa lichelete moo batho ba kopanang ka sepheo sa ho boloka le ho kalima lichelete ‘me mona rekaba le mefuta ea li kalimo le lipolokoi tsa lichelete (savings and credit cooperative societies/SACCOS) tseo ka kotloloho re seng re ntse rena le tsona ka hare ho naha ea Lesotho ebe re boela reba le li banka tsa likoporasi (cooperative banks) tseo ka bomalimabe tsona resokang reeba letsona ka hare ho naha ‘me sena se supa tlhoko e kholo ho Basotho kaha ebile Lesotho leena le banka ele ngoe feela eo hokathoeng liabo tsohle tsa eona ke tsa Basotho.
Re boetse rena le likoporasi tsa temo, mona rena le mefuta ebatlang e pharalletse kaha kahare ho temo batho baka theha koporsi ka sepheo sa hoithekela lipeo ele mokhatlo joale balo rekisetsana ka bobona. Sena setla bathusa horeka ka bongata ‘me ba theoleloe haholoanyane moo barekang, batho baka boela ba kopangoa ke hore bahloka hohlaisa haholo ’me bakopanela masimo eka sita letsona li sebelisoa tsa masimong, ele hore qetellong ea letsatsi tlhaiso etlabe ele ea mokhatlo e kafetang hole tlhaiso eaha motho a hlaisang moo a leng mong. Sepheo se seng ekaba hore bahlaisi ba khahloa hoikopanya ha base bahlaisitse joale ba batla hoea mebarakeng bale ‘moho. Taba ena e thusana hangata mona moo bareki ba hlokang horeka lihlaisoa ka bongata. Sena se boetse sethusa bahlaisi holaola li “price” tsa lihlaisoa tsa bona kaha batlabe bale lentsoe leng haba ikopantse. Rekaba lemefuta emeng e mengata ea likoprasi tsa temo tse ketlang ho bua ka tsona hase ke bua ka mefuta eona ka botebo.
Re boetse rena le mofuta o mong oa likoporasi tsa basebetsi (workers cooperatives). mona ke moo batho ba thehang likoporasi ekaba ka sepheo sa hoithehela mesebetsi kapa ba sentse basebetsa joale bahloka hoetsa khoebo e tlang hobathusa hofihlela litlhoko tsa bona joalo ka hoetsa mabenkele ele hore baikimolle ho barekisi ba fanang ka li “price” tse boima tse imelang batho bafumanang mekholo e tlaase. Ka mehla ke lutse ke hopotsa Basotho hoore ka hare ho likoporasi bophelo boteng kaha u le moreki e bile u le morekisi. Ke boikarabello bahao ho bona hore khoebo e ea phela u boetse u etsa bonnetse ba hore u fumanela lelapa litlhoko ka litefello tse amohelehang.
Kea tseba Mosotho o tlare keile kare sepheo se seng feela sa likoporasi na joale hotla joang hoore ka jeno kese kehlaha ka tsengata. Moo ke emeng ke hore ketia ke hlapanya hore sepheo sa likoporasi seseng eleng hothusa litho tsa teng hofihlela sepheo sa bona sele seng feela satlabe se bakopantse. Likoporasi li arabela potso ea hore reiphilisang joang eseng ea hore na rephelisoang joang. Mohoma Temeng!