skade gely tydens die swaar reën wat op Dinsdag, 5 Desember (40 mm), en Woensdag, 6 Desember (62 mm), geval het. Die groot hoeveelheid reën wat binne ’n kort tyd geval het, het veroorsaak dat die rivier sy walle oorstroom en talle paaie was vir ’n kort ruk onbegaanbaar. Die stene van die strate in Phagameng wat onlangs geplavei is, is ook uit die pad gespoel.
Chiara Hugo (8), ’n leerder van die Waterbergskool vir CVO op Modimolle, het op Maandag, 4 Desember, só hard by haar ouerhuis op Bela-Bela in die badkamer geval dat haar tande in haar tandvleis en kakebeen geskuif het. Haar ma, Monique, het aan Die Pos gesê dit het gelyk asof Chiara se tande letterlik afgebreek het, maar nadat hulle na die Arwyp-hospitaal in Kempton Park vir behandeling gejaag het, het ’n tandheelkundige gelukkig daarin geslaag om Chiara se tande te herstel. Sy is daarna gestabiliseer en die gesin het na Bela-Bela teruggekeer. Ongelukkig moes Chiara op Vrydag, 8 Desember, weer in dié hospitaal opgeneem word nadat dit aan die lig gekom het dat dele van haar kakebeen vergruis is. Monique het gesê Chiara het die Maandag op hul bad se rand gestaan. Sy het op ’n manier haar balans verloor en haar gesig hard teen die wasbak gestamp. Die gesin het destyds trappe langs die bad gebou en die bad daarin gesink om die inen uitklim makliker en veiliger vir almal in die huis te maak. Die vloerteëls was nie tydens die ongeluk nat of glad nie, het Monique gesê. “Ek is nou so bang vir my eie badkamer soos die kat vir die hond. “Die spesialiste by die hospitaal het aan ons gesê dat hulle elke liewe dag gevalle
A Chiara Hugo (8) van Bela-Bela het in haar ouerhuis se badkamer gegly. Dele van haar kakebeen is vergruis en haar tande het diep in die tandkaste opgedruk. Op die foto is haar mond net nadat die ongeluk gebeur het. van mense — oud en jonk — ervaar wat in die badkamer gegly of geval het,” het sy gesê. Sy het voorts gesê dit is jammer dat mense eers die gevaar van ’n badkamer besef sodra ’n fratsongeluk plaasgevind het. “Dit is iets wat mense veral nie hierdie tyd van die jaar nodig het nie. Sit maar matte wat gly sal voorkom en handreëlings in om sulke ongelukke te vermy.” Die gesin het ’n mediese fonds. Chiara sal ongelukkig vir ’n paar maande geen vaste kos kan eet nie. Sy mag net vloeistowwe inneem weens die operasies wat sy moes ondergaan, het Monique gesê. Die gesin hoop nou dat haar kakebeen heeltemal sal herstel.
Bela-Bela se stortingsterrein was die afgelope ruk in ’n haglike toestand, terwyl bewerings van omkopery rakende die kontrak om dié terrein in stand te hou, die ronde doen. Andries van der Heyde Vullis is aan die ophoop by die BelaBela-munisipale stortingsterrein in die dorp se nywerheidsgebied nadat die kontrakteur wat die terrein die afgelope drie jaar bestuur het, se kontrak op Donderdag, 30 November, verstryk het. Dié kontrakteur, Solly Malebye, het in ’n gesprek met Die Pos beweer dat ’n munisipale amptenaar glo omkoopgeld by hom geëis het in ruil daarvoor dat sy kontrak vir ’n verdere drie jaar verleng kan word. Malebye het gesê nadat sy kontrak verstryk het, het hy al sy toerusting en voertuie van die stortingsterrein verwyder. Twee munisipale tenders is gedurende die jaar — een in Junie en weer in November — vir die stortingsterrein uitgereik. Die tender om die terrein te bestuur het op Vrydag, 1 Desember, gesluit. Malebye het gesê hy het vroeër in die jaar navrae aan die munisipaliteit gerig of sy kontrak verleng gaan word, maar het geen terugvoer ontvang nie. Hy het glo kort daarna die amptenaar ontmoet wat die omkoopgeld gevra het. “As iemand ’n beter aanbod as ek na die tafel gebring het, sal ek terugstaan — solank dit billik en op ’n wettige manier gedoen word. Ek koop niemand om nie,” het Malebye gesê. “Ek het hom (die amptenaar) nog so ewe gevra of die omkoopgeld BTW insluit. Hy het nee gesê,” het ’n verontwaardige Malebye gesê Die Pos het die stortingsterrein op Vrydag, 8 Desember, besoek maar geen voertuig of toerusting is opgemerk om die vullis te sorteer of die perseel mee te skraap nie. Buite die hekke is ’n groot hoop vullis ook opgemerk. Talle minderbevoorregte mense binne die stortingsterrein bring hul dae daar deur op soek na vullis om te herwin en gebruik daardie inkomste om daagliks te oorleef. Malebye het gesê indien die terrein nie reg bestuur word nie, kan dit in ’n omgewings- en gesondheidsrisiko ontaard. Veral as reënwater nie kan wegvloei nie en vullis in die nabye watersuiweringswerke beland. Die munisipaliteit het intussen hul eie
voertuie by die stortingsterrein gebruik totdat ’n nuwe kontrakteur aangestel word. Volgens David Rabololo, munisipale woordvoerder, sou ’n nuwe kontrakteur dié week aangestel word om die terrein te bestuur. “Die bewerings van omkopery is ongegrond. Daar bestaan geen bewyse daarvoor nie. Ons as munisipaliteit neem nie sulke aantygings ligtelik op nie, want amptenare word aanspreeklik gehou in terme van die munisipale gedragskode,” het Rabololo gesê. “Elke munisipale kontrak kom tot ’n einde en kontrakteurs moet dit besef. In baie gevalle kan kontrakte verleng word, maar as amptenare buite die gedragskode optree, sal hulle verantwoordelik gehou word.” Die kontrak om die stortingsterrein te bestuur word uitgekontrakteer. Vullisverwydering, as ’n munisipale diens, word steeds deur die munisipaliteit gedoen, het Rabololo gesê. * Gevalle van onwettige vullisstorting vind steeds regoor Bela-Bela plaas. Mense op die dorp kla gereeld dat inwoners vullis in die veld of op leë erwe stort. Mense is ook geneig om vullis buite die hekke van die munisipale stortingsterrein te stort omdat baie mense, veral vroue, onveilig voel om die terrein binne te gaan. Die hekke na die stortingsterrein is ook met tye gesluit en mense kan nie hul vullis binne aflaai nie. Inwoners is verder bekommerd dat indien vullis in gebiede waar daar ’n brandrisiko bestaan, gestort word en dit aan die brand raak, kan die vullis veldbrande veroorsaak en mense die skadelike lug inasem. Rabololo het gesê dit is onwettig om vullis op enige plek te stort en oortreders sal ’n boete van R1 000 opgelê word indien hulle betrap word. Dit is ook onwettig om vullis buite die munisipale stortingsterrein af te laai, het hy gesê. “Inwoners moet sulke praktyke aan die munisipaliteit rapporteer en poog om bewyse te kry dat iemand dit gedoen het. Dit sal die verkeersafdeling baie help om die munisipale verordeninge te kan afdwing.” Hy het gesê daar sal ondersoek ingestel word na die hek by die stortingsterrein wat gesluit is, maar dat daar altyd ’n munisipale werker by die terrein beskikbaar behoort te wees.
Op 93 is lag nog steeds die beste medisyne Carina Bester Tienie Loots van Mookgophong is op 93 nog jonk van gees en lief daarvoor om te lag. Die Pos het by haar gaan aanklop vir Desember se Toeka se dae-rubriek. Loots woon reeds etlike jare op die dorp. Sy is ’n baie gelukkige inwoner van die Naboom Tuiste vir Bejaardes en sê sy woon heerlik daar. “Ouderdom is nie vir sissies nie, maar as jou gees reg is, gaan dit goed. ” Waar is jy gebore en getoë en hoe lank woon jy al op die dorp? Ek is in Heilbron in die Vrystaat gebore en het daar grootgeword en skoolgegaan. Ek woon al so
24 jaar op Mookgophong. Ons was 10 jaar op die plaas en ek bly nou 14 jaar in die Tuiste vir Bejaardes. Waar het jy gewerk voor jy afgetree het? Ek het by Die Munt in Pretoria gewerk. Wat is die grootste verandering wat jy in jou leeftyd beleef het? Die koms van televisie. Wat dink jy van vandag se jongmense? Oor die algemeen is daar goeies en hulle piep nie ’n ou kleintjie op soos ons nie. Wat is die een les wat die lewe jou geleer het? Om dankbaar te wees en net vir vandag te leef.
Wat lees jy graag? Ek lees graag my Bybel. Alles wat jy daarin lees en leer, is vir jou van waarde vir jou toekoms en gee vir jou krag vir die dag. Mense is so negatief oor die land, maar wat maak jou opgewonde oor Suid-Afrika? Dit maak my opgewonde om te weet dat die toekoms in die Here se hande is. Hy beheer alles. Wat was die onvergeetlikste
reis wat jy in jou lewe onderneem het? As ons nou moet sê die mooiste plek sal ek sê die Vrystaat, maar die onvergeetlikste reis was toe ons in ons jonger dae Natal toe gegaan het. As jy jou hartsmense moet nooi vir ete, wat sal jy voorsit? ’n Heerlike skaappotjie met tuisgebakte brood. Wie is jou kinders en kleinkinders? My seuns is Cobus, Joshua en Andries Loots en my dogter is Hannie Pelcher. Ek het 11 kleinkinders en reeds vier agterkleinkinders.
distrikskoördineerder vir Limpopo, is hierdie ’n goeie voorbeeld van hoe ’n betrokke gemeenskap ’n verskil kan maak. “Hierdie is ’n gemeenskap wat nie bloot toekyk hoe hul dorp onder munisipale verval ly nie, maar eerder ’n positiewe verskil maak waar die munisipaliteit versuim om sy pligte na te kom.” Grobbelaar het bygevoeg dat die tak dreigemente van munisipale amptenare oor die skoonmaakaksie ontvang het, maar dat dit hulle nie gestuit het nie. “Ons het dreigemente
ontvang dat die vragmotor wat die vullis verwyder het, afgebrand sou word, maar ons sal nie toelaat dat geweldsdreigemente ons afskrik en ons daarvan weerhou om die regte ding te doen nie. Die gemeenskap van Mookgophong is geregtig op ’n skoon en netjiese omgewing en daarom sal ons aanhou om soortgelyke projekte aan te pak.” Tydens die skoonmaakaksie het veiligheidsorganisasies patrollie gery om bystand te bied indien betogers gewelddadig sou raak.
nie. Hulle het ook die burgemeester, Marlene van Staden, se bedanking geëis en sê die onlangse voorval waar sy afgeneem is met ’n ou Vierkleurvlag in die agtergrond, is betreurenswaardig en dui op ’n gebrek aan visie. Hulle wil hê ’n komitee moet saamgestel word wat apartheidtekens soos dié identifiseer sodat dit verwyder kant word. “Ek verstaan dat dinge in ons munisipaliteit nog ver van reg is, maar ons het ’n baie swakbestuurde munisipaliteit van die ANC af geërf,” het Van Staden in reaksie op die memorandum gesê. “Dit sal jare neem om alles wat nooit onderhou is nie, reg te kry of oor te doen. Ons is daagliks besig met planne om die munisipaliteit reg te ruk. Ons werk met ’n langtermynvisie en ware veranderinge is nie onmiddellik sigbaar nie.”
* Die Kokanje-aftreeoord op die dorp het ook ’n fantasiewêreld met liggies net binne hul ingang langs die dam geskep.