Die Bybel: Feit of Fiksie
Wat glo u oor die Bybel?
Is die Bybel werklik die geïnspireerde Woord van God? Het dit vir duisende jare akkuraat behoue gebly as ’n unieke openbaring van die Skepper van die heelal? Of is dit net ’n versameling menslik uitgedinkte mites en fabels? Het ons inderdaad die regte boeke in die Bybel of ontbreek belangrike bronne wat ons siening van God, Jesus Christus en Christendom kan verander? Kan ons die Skrif vertrou? Is die Bybel vandag noodsaaklik en toepaslik?
Hierdie begeerte om die Bybel te versoen met die moderne wêreld word weerspieël in ’n dokument van Oktober 2005 wat deur die Rooms-Katolieke biskoppe van Engeland, Skotland en Wallis uitgereik is. In “The Gift of Scripture” waarsku die biskoppe dat hoewel hulle die Bybel as eg beskou in skrifdele betreffende saligmaking, “ons nie algehele akkuraatheid van die Bybel kan verwag in ander sake nie ... Ons moet nie verwag om in die Skrif volle wetenskaplike of algehele geskiedkundige akkuraatheid te vind nie.” Nietemin bely die biskoppe respek vir die Skrif en sê vir hul kudde: “Ons het die Bybel herontdek as ’n kosbare skat, beide antiek en ewig nuut.” Hierdie dubbelhartige stellings weerspieël die gedagtegang van baie hedendaagse teoloë, wat sê dat hulle respek vir die Bybel het, maar die gesag daarvan ontken. Wanneer godsdiensleiers mense aanmoedig om in ’n boek te glo wat nie vertrou kan word betreffende baie onderwerpe nie, is dit nie verbasend dat kerkbywoning in talle lande dramaties afgeneem het in die afgelope dekades nie.
Die eenvoudige leringe van die Bybel staan egter in skrille kontras met wat baie godsdiensleiers vandag preek. Die apostel Paulus het nie Christene van die eerste eeu aangemoedig om net in Jesus “te glo” en bloot die leringe van die Bybel en Christendom te aanvaar “in geloof” nie. Pleks daarvan sê hy vir sy gehore: “Beproef alle dinge; behou die goeie” (1 Thessalonicense 5:21). Paulus het mense aangemoedig om die feite te ondersoek en te glo wat hulle as waar kon bewys! Sy vermaning weerspieël die skrifdele in die Ou Testament waar God die Israeliete van ouds uitdaag “toets My hierin ... of Ek nie die vensters van die hemel vir julle sal oopmaak en vir julle reën sal uitgiet, meer as wat julle kan gebruik nie” (Maleagi 3:8-10, NV). God spoor Israel aan om Sy beloftes op die proef te stel en beloof dat Hy hulle sou seën deur te bewys dat Hy eg is en dat Sy beloftes eg is! Paulus het geweet dat ware godsdienstige oortuiging bewyse, versekering en sekerheid behels, nie “blinde geloof” nie. Hy skryf: “Die geloof dan is ’n vaste vertroue op die dinge wat ons hoop, ’n bewys van die dinge wat ons nie sien nie” (Hebreërs 11:1). Volgens die Bybel moet geloof berus op vaste bewyse, nie net warm, wasige emosionele gevoelens in ’n mens se hart nie. U behoort nooit iets te glo ondanks die feite nie, en dit sluit die betroubaarheid en gesag van die Bybel in!
Die apostel Petrus benadruk die geloofwaardigheid van die Skrif en van die Christenboodskap wanneer hy skryf: “Want ons het nie kunstig verdigte fabels nagevolg toe ons julle die krag en koms van onse Here Jesus Christus bekend gemaak het nie, maar ons was aanskouers van sy majesteit” (2 Petrus 1:16). Petrus waarsku ook sy lesers “sodat julle die woorde kan onthou wat deur die heilige profete tevore gespreek is” want “aan die einde van die dae [sal] spotters ... kom” wat die Skrif bevraagteken en verkleineer “en sê: Waar is die belofte van sy wederkoms?” (2 Petrus 3:1-9). Petrus betwis heersende wanopvattings oor die Skrif; hy het nie probeer om fundamentele skriftuurlike lering te verwater nie.
Profesie: Die Bybel se unieke dimensie
Baie mense neem aan dat alle godsdienste ewe geloofwaardig is, dat godsdienstige mense almal dieselfde God aanbid en dat die heilige boeke van die onderskeie godsdienste van gelyke waarde is. Tog kan niks verder van die waarheid af wees nie! Geleerdes maak selfvoldaan daarop aanspraak dat niemand die toekoms met sekerheid kan voorspel nie en dat net dwase dit probeer doen! Hierdie aansprake ignoreer of sien die ongelooflike verskynsel van Bybelprofesie, wat die Bybel onderskei van enige ander boek wat nog ooit geskryf is, oor die hoof.
Nog ’n gesaghebbende bron merk op: “Een van die sterkste bewyse dat die Bybel deur God geïnspireer is, is sy voorspellende profesie. Anders as enige ander boek, bied die Bybel ’n magdom spesifieke voorspellings – party honderde jare vooruit – wat letterlik vervul is of andersins dui op ’n besliste tyd in die toekoms wanneer dit vervul sal word” (Geisler, bl. 609). ’n Professor van die Ou Testament, Milton C. Fisher, erken ’n “duidelike onderskeid tussen profesie in Israel en die uiterlik soortgelyke verskynsel in omliggende kulture ... beide die soort boodskap sowel as die geskrifte van Israel se profete, is sonder weerga” (The Origin of the Bible, Bruce, bl. 105-106). Nog ’n geleerde het opgemerk dat “die Bybel ... die merkwaardigste volume is wat nog ooit aan die lig gekom het in vyfduisend jaar ... dit is die enigste volume wat nog ooit deur mense, of ’n groep mense, geskryf is waarin ’n groot aantal profesieë gevind word wat verband hou met individuele nasies, met Israel, met alle volke van die aarde, met sekere stede en met die komende Een wat die Messias sou wees. Die antieke wêreld het baie verskillende middele gehad om die toekoms vas te stel, wat as waarsêery bekend staan, maar nêrens in die ganse omvang van Griekse of Latynse literatuur ... kan ons enige ware spesifieke profesie oor ’n groot geskiedkundige gebeurtenis vind wat in die verre toekoms sou plaasvind nie, ook geen profesie van ’n Saligmaker wat uit die mensdom te voorskyn sou kom nie” (Evidence That Demands a Verdict, McDowell, bl. 22). Hierdie is absolute merkwaardige stellings wat duidelik die unieke aard van Bybelprofesie erken!
Die Skrif maak dit duidelik wanneer die God van die Bybel skeptici uitdaag om die toekoms te voorspel en dit teweeg te bring! Deur die pen van die profeet Jesaja, bulder God: “Gee te kenne dinge wat later sal kom, sodat ons kan weet dat julle gode is ... Kyk, julle is niks, en julle werk is niks; ’n gruwel is hy wat julle uitkies” (Jesaja 41:23-24). En weer: “Dink aan die dinge wat tevore was, van ouds af, dat Ek God is, en daar is geen ander nie; Ek is God, en daar is niemand soos Ek nie; wat van die begin af verkondig die einde, en van die voortyd af wat nog nie gebeur het nie; wat sê: My raad sal bestaan, en al wat my behaag, sal Ek doen” (Jesaja 46:9-10). Hierdie verse sê reguit dat geen mens die toekoms kan voorspel en dit teweegbring op die skaal wat die God van die Bybel sê Hy kan – en het en sal – nie!
Die merkwaardige vervulling van honderde spesifieke voorspellings wat eeue tevore in die Hebreeuse Skrif opgeteken is, toon bo enige redelike twyfel dat Jesus wel die geprofeteerde Messias van die Bybel en die Seun van God was. Neem kennis dat “Mohammedanisme nie op enige profesieë kan dui van die koms van Mohammed wat honderde jare voor sy geboorte uitgespreek is nie. Nog minder kan die stigters van enige kultus ... enige antieke teks korrek identifiseer wat hul verskyning spesifiek voorspel het nie” (McDowell, bl. 22). Party Moslemgeleerdes haal Ou-Testamentiese verse aan wat volgens hulle Mohammed profeteer (Deuteronomium 18:15-18), hoewel dit eintlik Jesus Christus was wat daardie profesieë vervul het (sien Mattheus 21:11; Lukas 1:76; 24:19; Handelinge 3:18-22) meer as 600 jaar voordat Mohammed gebore is! Die Bybel se profesieë oor Jesus Christus is uniek onder godsdiensgeskrifte.
Die Bybel bevat meer as 1 500 profesieë wat in merkwaardige besonderhede die toekoms van prominente stede, konings en koninkryke voorspel. Vervulde profesieë oor die antieke Fenisiese stad, Tirus, is ’n sombere getuienis van die mag en akkuraatheid van Bybelprofesie. Toe Esegiël sy profesieë aangeteken het (rondom 585 v.C.), was Tirus een van die groot stede van die antieke wêreld. Dit was geleë op ’n eiland aan die kern van ’n seehandelsnetwerk wat handel in die Middellandse See beheer het. Tirus was ’n welaf handelsplek van goedere, omring deur 45 meter hoë mure wat as ondeurdringbaar beskou is. Die Bybel berig dat die inwoners van Tirus gejuig het toe Nebukadneser en sy Babiloniese leër Jerusalem oorwin het; hulle het verwag dat hulle toegang sou verkry tot waardevolle binnelandse handelsroetes wat deur Jerusalem loop. In antwoord het God ’n reeks spesifieke profesieë oor Tirus se toekomstige vernietiging gelewer. Esegiël skryf: “Omdat Tirus oor Jerusalem geroep het: Ha, ha! die poort van die volke is gebreek ... daarom, so sê die Here HERE: Kyk, Ek het dit teen jou, o Tirus! en Ek laat baie nasies teen jou optrek soos die see sy golwe laat optrek. Húlle sal die mure van Tirus verwoes en sy torings afbreek; ja, Ek sal sy puin van hom af wegvee en hom ’n kaal rots maak. Hy sal binne-in die see ’n droogmaakplek van nette wees ... hulle sal jou klippe en jou houte en jou puin in die water slinger ... en nooit herbou word nie; want Ek, die HERE, het dit gesê, spreek die Here HERE” (Esegiël 26:2-14).
Ten einde die mag en omvang van Esegiël se profesieë te waardeer, bid jou aan iemand probeer voorspel wat oor die volgende 2 500 jaar met New York of Londen gaan gebeur! Tog teken die geskiedenis aan hoe Esegiël se voorspellings waar geword het. In 585 v.C. het Nebukadneser met ’n 13 jaar lange beleg teen Tirus begin. Dit was die eerste van vele nasies wat soos golwe teen Tirus sou kom. Rondom 530 v.C. het die Perse beheer van Tirus verkry. In 332 v.C. het Alexander die vastelandgedeelte van Tirus vernietig en die puin in die see gegooi ten einde ’n laagwaterbrug te bou om die eilandstad aan te val. Toe Alexander die eilandfort van Tirus oorwin het, het hy die mure omgestoot en die stad in puin gelê. Soos Fenisiese deskundige Glenn Markoe skryf: “Alexander se oorwinning ... het die begin van die einde beteken vir Tirus en Fenisië ... Tirus sou kommersieel spoedig herstel ... tog sou dit nooit ten volle die plek van trots herwin wat dit tevore geniet het nie” (Phoenicians, Markoe, bl. 61). Later het Grieke en Romeine dít wat van die stad oorgebly het, oorheers. In 638 n.C. het Moslemleërs Tirus beleër. Kruisvaarders het die stad in 1124 herwin en dit gebruik as loodsplek vir militêre operasies. In 1291 het die Moslems Tirus weer herwin en dit totaal vernietig, “waarna sy nooit weer enige aansien herwin het nie” (Geisler, bl. 870). Vandag is daar ’n klein vissersdorpie naby die ruïnes van die eens trotse stad Tirus, maar die stad se mag en praal van ouds en sy uitgebreide handelsnetwerk, is verlore. Die ligging van een van die rykste stede in die antieke wêreld, het “’n droogmaakplek van nette” geword, net soos die Bybel voorspel het.
Rondom 700 v.C. het die profeet Jesaja verskeie spesifieke profesieë aangeteken oor die val van die Babiloniese Ryk en die vernietiging van die stad Babilon (sien Jesaja 13; 14). Ten tye van Jesaja se profesie, was Babilon onderdanig aan die Assiriërs en sou dit vir die volgende 100 jaar nie ’n groot moondheid word nie. Tog het Jesaja die toekomstige glorie voorsien wat Babilon sou bereik onder Nebukadneser met sy Hangende Tuine, manjifieke paleise, luukse leefwyses, massiewe mure en militêre oorwinnings. Jesaja het ook die Mede se vernietiging van Babilon en die stad se uiteindelike verlatenheid voorsien, ’n paar honderd jaar vooruit! Jesaja se profesieë voorspel: “Godspraak oor Babel ... Kyk, Ek verwek die Meders teen hulle ... So sal dan Babel, die sieraad van die koninkryke, die trotse pronkstuk van die Chaldeërs, wees soos toe God Sodom en Gomorra omgekeer het. Mense sal daar in ewigheid nie woon nie, en dit sal van geslag tot geslag nie bewoon word nie; en die Arabier sal daar geen tent opslaan nie, ... Maar daar sal boskatte lê, ... en sy dae sal nie verskuif word nie” (Jesaja 13:1-22). Die geskiedenis teken aan dat hierdie profesieë vervul is: “In 539 [v.C.] het Babilon geval onder die Mede en Perse ... Xerxes vernietig die stad in 478 en dit is uiteindelik verlate in die 4de eeu v.C.” (Eerdmans’ Handbook of the Bible, bl. 382).
Begrip van die ware identiteit van die Israelitiese nasies is nie net ’n sleutel vir begrip van Bybelprofesie nie, hierdie kennis is ook noodsaaklik vir God se Kerk, wat die opdrag moet vervul wat Jesus gegee het. Jesus het Sy dissipels opdrag gegee: “Gaan na die verlore skape van die huis van Israel” – om te preek oor die komende Koninkryk van God en om die Israeliete te waarsku teen verskriklike beproewings wat hulle in die laaste dae in die gesig sal moet staar weens hul ongehoorsaamheid aan God se Wette (sien Jeremia 30:7-24). Jesus se dissipels het hierdie opdrag ernstig opgeneem. In hul tyd was die stamme van Israel nie “verlore” nie. Die apostel Jakobus rig sy sendbrief “aan die twaalf stamme wat in die verstrooiing is” (Jakobus 1:1). Josefus onthul dat in die tyd van die Apostels “die tien stamme anderkant die Eufraatrivier ... en ... ’n reuse menigte” was (Antiquities of the Jews, Boek XI, 5, 2). Dit verduidelik waarom verskeie van die Apostels, insluitend Petrus en Andreas, in daardie rigting gereis het.
Daniël teken ’n droom aan oor ’n reusebeeld (Daniël 2). Die vier dele van die beeld – kop, bors, lende en bobene, bene en voete – beeld die vier ryke uit wat in die toekoms aan bewind sou kom om die wêreld om die Middellandse See te oorheers. Bybelgeleerdes herken nou hierdie ryke as die Babiloniese Ryk, die Medo-Persiese Ryk, die Grieks-Macedoniese Ryk onder Alexander die Grote en die Romeinse Ryk. Daniël onthul ook dat Jesus Christus die laaste oorblyfsel van die Romeinse Ryk op sy voete en tone (gemaak van yster en klei) sal tref wanneer Hy terugkeer om Sy Koninkryk op hierdie aarde te vestig aan die einde van die tyd (Daniël 2:41-45). Daniël beskryf dieselfde vier ryke as vier diere en gee bykomende besonderhede oor elk. Die derde ryk (Grieks-Macedoniese onder Alexander) is uitgebeeld met vier koppe (Daniël 7:6). Die geskiedenis teken aan dat ná Alexander se dood, sy ryk in vier dele verdeel het, ongeveer 300 jaar nadat Daniël die profesie aangeteken het. Daniël beskryf die vierde dier (die Romeinse Ryk) met tien horings wat “tien konings” verteenwoordig wat “uit daardie koninkryk sal ... opstaan” (Daniël 7:7, 24). Die geskiedenis teken die talle pogings aan wat deur die eeue aangewend is om die Romeinse Ryk te laat voortleef of te laat herleef. Al hierdie pogings het in Europa plaasgevind, insluitend herlewings onder Karel die Grote, Karel V van die Hapsburgs, Napoleon en Mussolini. Volgens Bybelprofesie, sal die laaste herlewing gelei word deur ’n persoon wat “die dier” genoem word, gesteun deur ’n godsdiensleier, naamlik die “vals profeet” (sien Openbaring 13 en 17). Vir meer inligting oor hierdie eindtydse profetiese ontwikkelinge, versoek asseblief ons gratis boekie Die Dier van Openbaring.
Daniël noem ook ’n “horinkie” wat die eerste drie pogings om die Romeinse Ryk voort te sit, sou verloën, maar wat intiem betrokke sal wees by daaropvolgende herlewings van die Romeinse Ryk in sy onderskeie vorme. Van hierdie figuur word geprofeteer dat hy “’n mond gehad het wat groot dinge gespreek het ... teen die Allerhoogste en die heiliges van die Allerhoogste mishandel [het]; en hy sal probeer om tye en wet te verander” (Daniël 7:8, 20, 24-25). Hierdie “horinkie” voorspel daardie godsdiensleiers wat daarop aanspraak gemaak het om die “vikaris van Christus” te wees (wat beteken “in plek van Christus”), wat Christene vermoor het wat in die Bybel geglo het deur ’n Inkwisisie en wat die Heilige Dae wat in die Bybel beveel word, met heidense vakansiedae vervang het. Ander profesieë identifiseer hierdie “horinkie” as ’n prominente godsdienstige figuur wie se eindtydse eweknie ’n belangrike rol sou speel in gebeure wat sal lei tot Jesus Christus se Wederkoms (2 Thessalonicense 2; Openbaring 13; 17).
Het God die Bybel geïnspireer?
Een van die Bybel se treffendste kenmerke is dat dit eenvoudig daarop aanspraak maak om die geïnspireerde woord van ’n almagtige God te wees. Ons sien dit in die woorde van die apostel Paulus, ’n hoogs geleerde Hebreër, wat skryf: “Die hele Skrif is deur God geïnspireer” (2 Timotheus 3:16, NV). Die apostel Petrus skryf dat die inhoud van die Skrif nie “ooit deur die wil van ’n mens voortgebring [is] nie, maar, deur die Heilige Gees gedrywe, het die heilige mense van God gespreek” (2 Petrus 1:21). Vir vroeë Kerkleiers “was inspirasie nie ’n ekstatiese oorweldiging van die skrywer se bewustheid nie, meer eerder ’n hoë vlak van verligting en kalm bewustheid van God se openbaring ... wat strek tot elke woord van die Skrif” (The Origin of the Bible, Bruce, et al., bl. 38). Die Skrif dui aan, en die vroeë Kerk het erken, dat God die Bybelskrywers geïnspireer het om hul eie verstand en hul eie styl te gebruik om te skryf wat God wou hê hulle moes skryf.
Die Bybel beskryf die proses van goddelike inspirasie in die manier waarop God met Moses gewerk het: “Toe het God al hierdie woorde gespreek en gesê ... En Moses het al die woorde van die HERE opgeskrywe ... En toe Moses die woorde van hierdie wet klaar in ’n boek geskryf het ... het Moses aan die Leviete ... bevel gegee en gesê: Neem hierdie wetboek en sit dit neer aan die kant van die verbondsark” (Eksodus 20:1; 24:4; Deuteronomium 31:24-26). Eeue later het Esra en Nehemia aan die volk van Israel gelees uit “die boek van die wet van Moses”, wat ook “die wetboek van God” genoem is (Nehemia 8:1, 19). Jesus het erkenning gegee aan die goddelike inspirasie van die Bybel toe Hy sê, “... het julle nie gelees in die boek van Moses ... hoe God vir hom gesê het” (Markus 12:26). Die profeet Jeremia teken ’n soortgelyke ervaring aan: “Die woord wat van die HERE tot Jeremia gekom het. So spreek die HERE, die God van Israel: Skryf vir jou in ’n boek al die woorde wat Ek met jou gespreek het” (Jeremia 30:1-2). Die frase “So spreek die HERE” word meer as 350 keer in die Ou Testament gebruik, wat duidelik impliseer dat die woorde van die Skrif van God afkomstig is.
Nie net maak die Bybel aanspraak daarop om goddelik geïnspireer te wees nie, dit maak ook aanspraak daarop om die primêre bron van waarheid te wees, onthul deur die een ware God. Die apostel Johannes skryf: “U woord is die waarheid” (Johannes 17:17). Dawid skryf: “U wet is waarheid ... al u gebooie is waarheid ... Die hele inhoud van u woord is waarheid” (Psalm 119:142, 151, 160). Die profeet Jesaja bevestig: “Tot die wet en tot die getuienis! As hulle nie spreek volgens hierdie woord nie, is hulle ’n volk wat geen dageraad het nie” (Jesaja 8:20). Jesaja het bedoel dat indien stellings en idees nie met die Skrif ooreenstem nie, ons dit as vals kan erken. Die apostel Paulus noem die Skrif ook “die woord van die waarheid” (2 Timotheus 2:15).
Die Bybel maak onbeskroomd daarop aanspraak dat ... “die woord van onse God hou stand in ewigheid” en “die woord van die Here bly tot in ewigheid” (Jesaja 40:8; 1 Petrus 1:25). Koning Dawid skryf: “Sy trou duur van geslag tot geslag (Psalm 100:5, NV). Tog, regdeur die eeue, het teenstanders en kritici probeer om die Skrif te ondermyn, te verkleineer, uit te daag en te vernietig, en selfs om die God van die Bybel te bespot. Die Bybel waarsku: “Moenie dwaal nie; God laat Hom nie bespot nie” (Galasiërs 6:7). Die Ou Testament teken aan dat daar gedurende die Assiriese inval van Juda (rondom 700 v.C.),’n heidense Assiriese koning, Sanherib, die God van Israel voor koning Hiskia en die mense van Jerusalem bespot het (2 Kronieke 32:9-19). Kort daarna “stuur die HERE ’n engel, en dié het al die dapper helde ... van Assirië verdelg, sodat hy [Sanherib] met ’n beskaamde aangesig na sy land teruggegaan het; en toe hy in die huis van sy god kom, het die wat uit sy eie liggaam voortgekom het, hom daar met die swaard neergeslaan” (2 Kronieke 32:21-22).
So onlangs soos in 1992 het party geleerdes vol vertroue beweer: “Daar is geen letterlike kriteria om te glo dat Dawid meer geskiedkundig as Josua, Josua meer geskiedkundig as Abraham en Abraham meer geskiedkundig as Adam is nie” (sien “House of Dawid Built on Sand,” Biblical Archaelogy Review, Julie/Augustus 1994, bl. 54-55). Tog, net een jaar later, het argeoloë wat in die boonste gedeelte van Galilea opgrawings gedoen het, ’n 9de eeuse v.C. inskrywing oor die “huis van Dawid” gevind. Jeffrey Sheler, ’n bekroonde joernalis en godsdiensskrywer vir die U.S. News & World Report, skryf: “Die fragmentêre verwysing na Dawid was ’n geskiedkundige knuppel in die hoenderhok. Nog nooit tevore is die bekende naam van Juda se antieke soldaatkoning ... in die rekords van die Oudheid buite die bladsye van die Bybel gevind nie” (Is the Bible True?, bl. 60).
Hoewel Afrikaanssprekendes dikwels dink dat die Bybel 66 boeke bevat -- 39 in die Ou Testament en 27 in die Nuwe Testament -- het die eertydse Hebreeuse berekening die Ou Testament in 22 boeke verdeel. Ons kan dus sien dat die Bybel uit 'n kanon van 49 boeke bestaan -- sewe keer sewe -- 'n getal wat regdeur die Skrif gebruik word om voltooing aan te dui. Die 49 boeke kan op hulle beurt in sewe onderafdelings geklassifiseer word.
Die vyf "Boeke van Moses" begin met die skepping en word voortgesit deur die Wet wat gegee word en die Israeliete se vroeë geskiedenis.
Kerkleiers het aanvanklik hierdie briewe aan die "algemene" Kerklidmaatskap eerder as aan een spesifieke gemeente of persoon gerig.
Sommige Bybels sluit addisionele Ou-Testamentiese boeke in wat as "Apokriewe" bekend staan. Dit is nie-kanonitiese teks, wat nie as geïnspireerd geag kan word nie en nie op staatgemaak kan word vir leerstelling nie, maar kan egter soms nuttig wees om geskiedkundige gebeure duidelik te maak. Hierdie boeke is geskryf na Maleagi (die jongste Ou-Testamentiese boek, die laaste van die twaalf kleiner profete) maar voor die Nuwe Testament. Van die nie-kanonitiese teks wat na Christus se opstanding geskryf is, staan ook bekend as "Apokriewe" -- wat nie vir geskiedenis of leerstelling vertrou kan word nie en in baie gevalle geskryf is om planne voor te staan wat Christus se ware leringe teenstaan.
Ongelowige geleerdes het vir jare aanvaar dat “daar geen Hetiete was in Abraham se tyd nie, aangesien daar geen rekord van hul bestaan buiten die Ou Testament was nie. Hulle moet ’n mite wees” (McDowell, bl. 11). Later, egter, het “argeologiese navorsing ... meer as 1 200 jaar van Hetietiese beskawing ontdek” (ibid.). Eweneens het kritici aangeneem dat die Bybelse patriarge, Abraham, Isak en Jakob fiktiewe karakters uit Hebreeuse volksverhale was. Tog het spykerskrif kleitablette wat in die koninklike argiewe van die paleis van Mari in noordelike Sirië ontdek is, wat dateer uit die begin van die tweede millennium v.C. (ongeveer die tyd van die patriarge), “name genoem soos Abam-ram (Abraham), Jacob-el en Benjaminiete” (When Skeptics Ask, Geisler & Brooks, bl. 186-187). Al hierdie ontdekkings staaf die Bybelse rekord en weerlê die aantygings van kritici.
Geleerdes wat skepties staan teenoor die Bybel het die ooreenkoms waargeneem tussen die skeppingsverhaal van Genesis en die Babiloniese kleitafels wat die skepping van die aarde beskryf. Hierdie geleerdes het ’n paar groot verskille in die vertellings verdoesel en voorgestel dat die Bybelskrywers bloot hul materiaal uit ander bronne geleen het. Die ontdekking van meer as 17 000 kleitablette by Ebla (in hedendaagse Sirië), wat uit 2500 v.C. dateer, het die kritici se teorieë omvergewerp. Die Ebla-tablette (wat die Babiloniese skeppingsverhaal met sowat 600 jaar voorafgaan) bevat “die oudste bekende skeppingsverhale buiten die Bybel ... Die skeppingstablet is treffend soortgelyk aan dié van Genesis, met vertellings van een wese wat die hemele, maan, sterre en die aarde geskape het. Parallelle vertellings toon dat die Bybel die ouer, minder sierlike weergawe bevat ... Hulle [die Ebla-tablette] vernietig die kritiese geloof in die evolusie van monoteïsme uit die veronderstelde vroeëre politeïsme” (Baker Encyclopedia of Christian Apologetics, Geisler, bl. 208).
Die wyse waarop argeoloë die geskiedkundige akkuraatheid van die Bybel verifieer, is niks minder as merkwaardig nie! Soos die bekende argeoloog Nelson Glueck skryf: “Dit kan onomwonde gestel word dat geen argeologiese ontdekking ooit ’n enkele Bybelse verwysing weerlê het nie. Talle argeologiese vondste is gemaak wat geskiedkundige stellings in die Bybel in duidelike beskrywing of presiese besonderhede bevestig (Rivers in the Desert, Glueck, bl. 136). Glueck se kommentaar praat die woorde na van ’n ander prominente argeoloog, William F. Albright, wie gesê het: “Dit ly geen twyfel dat argeologie die wesenlike geskiedkundigheid van Ou-Testamentiese tradisies bevestig nie ... Die oordadige skeptisisme wat deur belangrike geskiedskole van die agtiende en negentiende eeu teenoor die Bybel betoon is ... word toenemend in twyfel getrek” (Evidence that Demands a Verdict, McDowell, vol. 1, bl. 65). Die bewyse van die geskiedenis en argeologie daag die kritici uit en ondersteun die Skrif!
Het die Bybel akkuraat behoue gebly?
Hoe kan ons weet of die teks van die Bybel regdeur die eeue akkuraat behoue gebly het? Is dit logies om te glo dat ’n boek wat deur meer as 40 skrywers op verskillende plekke oor ’n tydperk van 1 500 jaar geskryf is, betroubaar kan wees? Kan ons bewys dat die teks wat ons vandag het, betroubaar is?
Die apostel Paulus onthul waar om bewyse te vind van die bewaring van die Skrif toe hy skryf: “Wat is dan die voordeel van die Jood? ... dat aan hulle die woorde van God toevertrou is” (Romeine 3:1-2). Bybelgeleerde Bernard Ramm lewer kommentaar: “Die Jode het dit [die Ou Testament] bewaar soos geen ander manuskrip ooit bewaar is nie” (McDowell, bl. 9). Toe God Sy Wette aan hul voorouers openbaar het, is aan hulle ’n mandaat gegee: “Julle mag by die woord wat ek julle beveel, niks byvoeg nie, en julle mag daar niks van weglaat nie; ... Onderhou dit dan en doen dit [die insettinge van God] ... en jy moet dit aan jou kinders en jou kindskinders bekend maak” (Deuteronomium 4:1-10). Die geskiedenis toon duidelik hoe dit gebeur het.
Die Bybel teken aan dat God Sy Wette regstreeks vir Moses gegee het (rondom 1400 v.C.) en dat “toe Moses die woorde van hierdie wet klaar in ’n boek geskryf het ... het Moses aan die Leviete ... bevel gegee ... Neem hierdie wetboek en sit dit neer aan die kant van die verbondsark” (Deuteronomium 31:24-26). Hierdie ark was ’n kis wat die kliptafels van die Wet wat deur God gegraveer is en die geskrifte van Moses bevat het (sien Deuteronomium 10:5). Dit is in die Tabernakel gehou en later in die Tempel te Jerusalem. Die Bybel toon dat Esra die priester die “Boek van die wet van Moses” aan die Jode, wat in die vyfde eeu v.C. na Jerusalem teruggekeer het uit Babilonië, gelees en verduidelik het (Nehemia 8:1-12). Teen 150 v.C. is daar selfs bewyse van bronne anders as die Bybel dat die Pentateug (die eerste vyf boeke van die Ou Testament) aan Moses toegeskryf is (The Origin of the Bible, Bruce, et al., bl. 56). In die eerste eeu n.C. het Jesus en die Apostels ook uit die boeke van Moses aangehaal en daarna verwys as die geïnspireerde Skrif (sien Markus 12:19-27; Johannes 1:17; Romeine 10:5). Dus verskaf die Bybel sy eie weergawe van hoe die Skrif behoue gebly en oor die geslagte heen gebruik is.
Hedendaagse geleerdes stem oor die algemeen saam dat die Hebreeuse Skrif as geïnspireer erken is van vroeë tye af. Volgens een bron: “Die bewyse steun die teorie dat die Hebreeuse kanon lank voor die eerste eeu n.C. daargestel is, meer waarskynlik so vroeg as in die vierde eeu v.C. en beslis nie later as 150 v.C. nie” (McDowell, bl. 26). Nog ’n bron sê: “Dit ly geen twyfel dat die Pentateug beide volledig en kanoniek was teen die tyd van Esra en Nehemia in die vyfde eeu v.C. nie ... sodanige bewyse impliseer dat teen die begin van die Christen-era die identiteit van al die [Ou-Testamentiese] kanonieke boeke welbekend en algemeen aanvaar is” (The Origin of the Bible, Bruce, et al., bl. 56). Dit is die moeite werd om kennis te neem dat geen van die Bybelskrywers of vroeë Kerkgeleerdes die apokriewe boeke wat in die inter-testamentele tyd geskryf is, as geïnspireer aanvaar het nie.
As gevolg van sulke noukeurige aandag aan besonderhede in die opstel en oordrag van die Ou-Testamentiese manuskripte, erken hedendaagse geleerdes dat “die Hebreeuse Bybel met die noukeurigste akkuraatheid oorgedra is ... daar kan met veiligheid gesê word dat geen ander werk van die Oudheid so akkuraat oorgedra is nie ... [dit is] net duskant wonderbaarlik” (Evidence That Demands a Verdict, McDowell, bl. 55-56). Die ontdekking van die Dooie See-perkamentrolle in 1947 bewys presies hoe akkuraat die Jode die Ou-Testamentiese teks bewaar en oorgedra het. Voor die ontdekking van die perkamentrolle in ’n grot naby die Dooie See, het die oudste afskrif van die Hebreeuse teks uit ongeveer 1000 n.C. gedateer. Die nuut-ontdekte perkamentrolle dateer uit die eerste eeu n.C. – sowat 1 000 jaar vroeër! Die boekrolle bevat twee bykans volledige afskrifte van die boek Jesaja, wat “woord vir woord identies was met ons standaard Hebreeuse Bybel in meer as 95 persent van die teks. Die vyf persent van die variasies het bestaan uit duidelike skryffoute en variasies in spelling” (When Skeptics Ask, Geisler & Brooks, bl. 158-159). Die Dooie See-perkamentrolle verskaf onteenseglike bewys dat die teks van die Ou Testament in meer as 2 000 jaar nie verander het nie!
Kritici het bespiegel dat onbekende skrywers die evangelies eeue na die Apostels opgestel het. Tog is die vroegste fragment van Johannes se evangelie gedateer as 130 n.C., ongeveer 30 jaar na die Apostel se dood. Dit ondersteun die tradisionele siening dat Johannes sy evangelie geskryf het naby die einde van die eerste eeu (sien McDowell, bl. 39-47). Ook, “daar is geen bewyse uit die eerste twee Christen-eeue dat die evangelies ooit sonder die name van die skrywers daarby gesirkuleer is nie (Sheler, bl. 33). Een geleerde merk op: “Indien ons die huidige staat van die Nuwe-Testamentiese teks vergelyk met dié van enige ander antieke geskrif, moet ons ... verklaar dat dit wonderbaarlik korrek is” (McDowell, bl. 45). Nog ’n prominente geleerde sê: “Dit kan nie genoeg beklemtoon word dat die teks van die Bybel in wese séker is nie. Dit is veral die geval met die Nuwe Testament ... Dit kan van geen ander antieke boek in die wêreld gesê word nie” (ibid.).
Vandag stem die geloofwaardigste geleerdes saam dat “die Nuwe-Testamentiese kanon met die Evangelies en die meeste van Paulus se Sendbriewe teen die einde van die eerste eeu saamgestel is ... Die bewese datum vir die kanonieke Evangelies is nie later nie as 60-100 n.C. (Geisler, bl. 520). Nóg die evangelie van Lukas, nóg die boek Handelinge (wat ook deur Lukas geskryf is) maak melding van die 70 n.C. vernietiging van Jerusalem en die Tempel, wat vir die Jode die belangrikste gebeurtenis van die eeu was. Inderdaad vermeld nie een Nuwe-Testamentiese skrywer die vernietiging van die Tempel nie, wat sterk daarop dui dat die Nuwe-Testamentiese kanon vroeg geskryf is.
Die Nuwe-Testamentiese boeke onthul self dat die skrywers erken het watter geskrifte deur God geïnspireer is en in die kanon tuishoort. Die apostel Paulus skryf dat “wat ek aan julle skrywe, bevele van die Here is” (1 Korintiërs 14:37). Paulus skryf dat die leringe van die Apostels goddelik geïnspireer is en in die gemeentes gelees moes word, want “toe julle die woord van God ontvang het wat deur ons verkondig is, [het] julle dit aangeneem ... nie as die woord van mense nie, maar, soos dit waarlik is, as die woord van God” (1 Thessalonicense 2:13; 5:27). Petrus waarsku dat diegene wat die geskrifte van Paulus verdraai, “die Skrifte” verdraai (2 Petrus 3:15-16). Geleerdes in die vroeë eeue van die Kerk het die Apostels se skrywes as Skrif aanvaar, maar hulle “het almal ’n duidelike onderskeid getref tussen hul eie [skrywes] en die geïnspireerde, gesaghebbende apostoliese geskrifte” (Bruce, bl. 71). Dit dui sterk daarop dat die Nuwe-Testamentiese kanon baie vroeg reeds in Kerkgeskiedenis erken is.
Presies wat is die apokriewe boeke? Waarom was dit ’n twispunt in die vroeë Kerk? Is hulle vandag relevant? Die “Apokriewe” (wat verskuilde of verborge beteken) verwys na boeke wat nóg die Jode, nóg die vroeë Kerk ooit as geïnspireerd of deel van die kanon aanvaar het (sien Bruce, bl. 79-94; Geisler, bl. 28-34). Die meeste apokriewe boeke dateer uit die inter-testamentele tydperk en is deur anonieme skrywers of onder die naam van ’n persoon of ’n plek wat in die Skrif genoem word, geskryf. Hierdie boeke maak nie daarop aanspraak om geïnspireerd te wees nie. Dit bevat geen voorspellende profesieë nie, maar eerder geskiedkundige en aardrykskundige foute en bevorder verbeeldingryke idees en vals leerstellings wat teenstrydig met die kanonieke Skrif is. Jesus en die skrywers van die Nuwe Testament het nooit die Apokriewe as deel van die Skrif erken nie. “Geen kanonieke lys of kerkraad het die Apokriewe vir bykans die eerste vier eeue aanvaar nie” (Geisler, bl. 33).
Hoewel sommige apokriewe saam met kanonieke boeke in die Septuaginta (’n Griekse vertaling van die Hebreeuse Skrif wat rondom 250 v.C. deur 70 geleerdes in Alexandrië geproduseer is) gepubliseer is, was hierdie vertaling nie onder toesighouding van skrifgeleerdes van die Judaïese tradisie, wat hul sentrums in Tiberias en Babilonië gehad het nie.
Josefus, wat in die eerste eeu n.C. geskryf het, het spesifiek die apokriewe boeke uit die Hebreeuse kanon weggelaat toe hy skryf: “Ons het ... maar net twee-en-twintig boeke wat regmatig geglo kan word goddelik te wees” (Against Apion, 1:8). Philo, ’n eerste-eeuse Joodse leermeester in Alexandrië, “het oorvloedig uit die Ou Testament aangehaal uit bykans elke kanonieke boek. Hy het egter nie een keer uit die Apokriewe aangehaal asof dit geïnspireer is nie” (Geisler, bl. 32). Prominente vroeë skrywers soos Origenus, Sirillius van Jerusalem, Athanasius van Alexandrië en Jerome het almal die apokriewe boeke as oneg verwerp. Trouens, dit was Jerome (wat die Latynse Vulgaat rondom 400 n.C. opgestel het), wat eerste die term Apokriewe gebruik het wanneer hy na boeke verwys het wat nie as deel van die geïnspireerde Bybelse kanon beskou is nie en wat nie gebruik behoort te word om leerstellings vas te stel nie. Jerome het ’n geskil gehad met die teoloog Augustinius, wat gevoel het dat die apokriewe boeke geïnspireer was en in die kanon ingesluit behoort te word, skynbaar omdat dit in die Septuaginta ingesluit was.
Vroeë Kerkleiers het die Gnostiese skrywes as vals en dwaalleer veroordeel. Tog het hedendaagse Bybelkritici, tesame met revisionistiese teoloë, kreatiewe skrywers en mistiese New Agers, hierdie “alternatiewe” evangelies laat herleef en gee voor asof dit ewe geloofwaardig as die kanonieke Skrif is. Dan Brown, skrywer van die wydgelese fiktiewe roman The DaVinci Code, kry sy inspirasie grootliks uit die dwaalleer-idees van Gnostiese skrywes, asook die okkulte, heidense godin-aanbidding en mistisisme. In sy roman, maak hy die stelling “dat Maria Magdalena ... ’n sterk onafhanklike figuur was, beskermer van Jesus, medestigter van sy beweging, sy enigste gelowige in sy grootste uur van nood, skrywer van haar eie evangelie, sy romantiese metgesellin en moeder van sy kind. Vir die miljoene vroue wat vandag versmaad, teen gediskrimineer of onwelkom in kerke van alle gelowe voel, is die roman ’n geleentheid om vroeë kerkgeskiedenis in ’n heel ander lig te sien ... The DaVinci Code maak almal se oë oop vir ’n sensasionele ander siening van die magtige rol van vroue in die ontstaan van die Christendom. Hierdie temas het algemeen geword by Harvard se kweekskool en ander intellektuele sentrums” (Secrets of the Code, Bernstein, bl. xxvii).
Ware antwoorde op die lewe se belangrike vrae
Vandag leef baie mense in ’n materialistiese wêreld van weelde en oorvloed. Meer mense geniet vandag ’n hoër lewenstandaard as gedurende enige ander tyd in die mens se geskiedenis. Tog, met meer geld in ons sakke en meer tyd op hande, vind miljoene mense die lewe steeds leeg en betekenisloos. Al hoe meer mense vind deesdae dat geld, materiële besittings en die soeke na die allernuutste ondervinding, bloot nie blywende geluk meebring, die leemte vul of betekenisvolle antwoorde op die lewe se belangrike vrae bied nie: Waarom is ek gebore? Waarom is ek hier? Waarom bestaan ek? Wat is die ware doel van die lewe? Wat gebeur wanneer ek sterf?
Baie mense vandag glo nie in God se bestaan nie, maar selfs minder mense glo dat Satan werklik is. Die Skrif onthul egter heelwat oor hierdie geestelike wese. Die Bybel onthul dat Satan oorspronklik “’n gérub met uitgespreide vlerke” was wat die troon van God beskut het en gesondig het, wie se “binneste met geweld gevul” is, waarna hy ’n derde van die engele in opstand teen God gelei het (sien Esegiël 28:1-19; Jesaja 14:12-17; Judas 6; Openbaring 12:4). Ons sien vandag soveel boosheid in die wêreld omdat Satan die “god van hierdie wêreld [is] ... wat die sinne verblind het” deur mense te beïnvloed om die opdragte en leefwyse wat God in die Bybel onthul het, te verwerp (2 Korintiërs 4:3-4; Efesiërs 2:1-2). U moet hierdie skrifture self lees ten einde te kontroleer wat die Bybel werklik sê oor hierdie individu wat die hele wêreld mislei het (Openbaring 12:9).
Hedendaagse kritici bespot die idee om die Skrif letterlik, op sigwaarde, aan te neem. Baie predikante praat nie eens oor die opwindende Bybelse inligting wat ons in hierdie boekie gedek het nie. Pleks daarvan sal die meeste mense dít wat die geskiedenis onthul oor die leringe en oortuigings van die vroeë Kerk willens en wetens oor die hoof sien of selfs ignoreer. Geskiedkundige Edward Gibbon skryf: “Die antieke en gewilde leerstelling van die Millennium was nou verbind met die Wederkoms van Christus ... 'n blye Sabbat van eenduisend jaar; en dat Christus, met die triomfantlike groep heiliges en die uitverkorenes ... op aarde sou regeer ... Die versekering van so ’n Millennium was sorgvuldig ingeskerp deur ’n opeenvolging van vaders, van Justinianus die Martelaar en Irenaeus, wat met die onmiddellike dissipels gepraat het ... Hoewel dit nie universeel ontvang is nie, blyk dit die heersende sentiment te gewees het van ortodokse gelowiges; en dit blyk so goed aangepas te wees tot die begeertes en vrese van die mens, dat dit tot ’n groot mate moes bydra tot die vooruitgang van die Christengeloof” (The Decline and Fall of the Roman Empire, Gibbon, vol. 1, bl. 187-188).
Waarheid en gevolge
In ons hedendaagse wêreld is daar baie mense wat ernstig twyfel of openlik nie glo dat ’n almagtige bonatuurlike God die Skrif geïnspireer het nie. Baie mense aanvaar dat die Bybel geensins anders is as enige ander boek wat deur mense geskryf is nie. Baie mense aanvaar ook dat hedendaagse geleerdheid die Bybel heeltemal ongeloofwaardig gemaak het en dat daar geen bewyse bestaan wat die teendeel bewys nie. Tog, soos ons in hierdie boekie gesien het, is die presiese teendeel die waarheid! Hierdie oortuigings en aannames wat algemeen geglo word, is in der waarheid, fiksies wat heeltemal teenstrydig met die feite is!Die belangrike vraag wat u in die gesig staar en die uitdaging wat baie mense vandag konfronteer, is: Wat presies sal u oor die Bybel glo? Sal u die feite glo wat in hierdie boekie bespreek is (wat net die ore van die seekoei oor hierdie omvangryke onderwerp is), of sal u die skeptici se spekulasies aanvaar wat die Bybel ondermyn en betwis – grotendeels deur die feite te ignoreer?
Die apostel Paulus onthul egter dat spotters en vals leraars ernstige gevolge sal maai van die God wat hulle bespot en verloën. Hy skryf: “Want die toorn van God word van die hemel af geopenbaar oor al ... die mense wat in ongeregtigheid die waarheid onderdruk, omdat wat van God geken kan word, in hulle openbaar is ... sodat hulle geen verontskuldiging het nie; omdat hulle, alhoewel hulle God geken het, Hom nie as God verheerlik ... het nie; maar hulle het dwaas geword in hul oorlegginge, en hul onverstandige hart is verduister. Terwyl hulle voorgee dat hulle wys is, het hulle dwaas geword” (Romeine 1:18-22). Paulus se verdoeming van die misleide heidense intellektuele van sy tyd is ook van toepassing op die misleide geleerdes en kritici van vandag – wat die kragtige bewyse ignoreer wat op God dui as die skrywer en ondersteuner van die Bybel. Ons moet onthou dat daar ’n komende oordeel is!
Die treffende vermanings wat die profeet Jeremia teen sy tydgenote gelewer het, is ook op ons huidige tyd van toepassing. Jeremia waarsku “en die profete sal wind word; ja, die Woord [van God] is nie by hulle nie ... die profete profeteer vals, ... en my volk wil dit graag so hê ... bedrieglik werk die leuenpen van die skrywers ... Die profete profeteer vals in my Naam; Ek het hulle nie gestuur [nie] ... profete is van die bedrieëry van hulle hart – is hulle daarop bedag om my volk my Naam te laat vergeet deur hulle drome ... en my volk verlei met hulle leuens en hulle grootpratery ... en hulle vir hierdie volk hoegenaamd geen voordeel bring nie” (Jeremia 5:13, 31; 8:8; 14:14; 23:26, 30-32). God sê deur Jeremia, omdat Sy volk “my wet ... verlaat het en na my stem nie geluister ...[het] nie, maar gewandel het agter die verhardheid van hulle hart ... aan, ... [daarom] verstrooi [Ek] hulle onder die nasies wat hulle en hul vaders nie geken het nie, en stuur die swaard agter hulle aan totdat Ek hulle verteer het (Jeremia 9:13-16). Die Bybel onthul duidelik dat ernstige gevolge diegene sal tref wat die Wette van die Here versaak en hul eie teorieë bevorder, of diegene volg wat dit doen.
Wonderlike voordele kom egter na diegene wat bewys en glo dat die Bybel God se geïnspireerde Woord is en wat God se Bybelse opdragte volg. Koning Dawid skryf: “Welgeluksalig is die opregtes ... wat in die wet van die HERE wandel ... U gebooie maak my wyser as my vyande ... U woord is ’n lamp vir my voet en ’n lig vir my pad ... Die wat u wet liefhet, het groot vrede, en vir hulle is daar geen struikelblok nie ... al u gebooie is waarheid ... Die hele inhoud van u woord is waarheid” (Psalm 119:1, 98, 105, 151, 160, 165). Die Bybel onthul dat God gunstig sal kyk na diegene wat ’n diepe respek vir Sy Woord aankweek en bereid is om die opdragte daarin te volg. Die profeet Jesaja skryf: “Maar op hierdie een sal Ek let: op hom wat arm is en verslae van gees, en wat bewe vir my woord” (Jesaja 66:2).