Jaargang 2 - Nommer 9 - 24 Junie 2004 - nuus@ngkooskaap.co.za
SPESIALE UITGAWE: KONVENT VIR EENHEID
Status van die Konvent
'n Geestelike ervaring
Verwelkoming en inleiding deur die drie moderators
Verbind aan gemeenskaplike waardes
Besluite oor Belhar
Model vir kerkeenheid
Verdere gesprekke in streke
Nasionale kerkvereniging mag lank neem
Viering van die VGK se tiende verjaardag
Ek skryf hierdie woorde uit die vergadersaal van die Konvent vir Eenheid in Brackenfell, net nadat die byeenkoms ten einde geloop het.. Dit is bedoel om julle op hoogte te bring met 'n paar kernaspekte van die Konvent. Sowat 230 afgevaardigdes het tot 'n paar minute gelede hier rondom my om ronde tafels gesit en zoem soos bytjies van lekker gesels en saamdink rondom die Woord van God en die soek na die hereniging van ons kerk.
Rig gerus enige verdere navrae oor die inhoud van hierdie dokument aan skriba@ngkok.org of nuus@ngooskaap.co.za
Die Konvent is 'n gesamentlike, verteenwoordigende vergadering wat geen besluitneming-bevoegdheid het nie, maar slegs aanbevelings maak aan die drie deelnemende sinodes uit die Familie van NG Kerke (VGK Kaapland, NG Kerk Wes- en Suid-Kaap en die NG Kerk in Oos-Kaapland).
Die uitgangspunt, soos in die reglement verwoord, lees as volg: "Die Konvent wil die eenwordingsproses tussen die deelnemende kerke bevorder en onderneem om onvermoeid te werk aan die imperatief van een kerkverband. Die reglement maak voorsiening vir die realiteit dat daar op die oomblik nog verskillende kerke bestaan." (Artikel 1).
Die Konvent is bewus van die beperkinge waarbinne dit funksioneer. Kerkvereniging en die wysiging van die belydenisgrondslag kan slegs op die vlak van die Algemene Sinode hanteer word, nadat gemeentes gekonsulteer is. Binne hierdie raamwerk is kerkvereniging egter die erns van die Konvent en word hard daaraan gewerk. Bo
Die karakter van die byeenkoms is in 'n besondere mate deur die fokusteks, Filippense 1:27 - 2:11 gestempel. Ons is aangegryp deur Christus se gehoorsaamheid aan die Vader, sy nederige diens en die slawegestalte waarin Hy Homself gegee het. Net vanoggend kon ek sien hoe Paulus se woorde in 2:2 die vergadering raak: "Maak dan nou my blydskap volkome deur eensgesind te wees: een in liefde, een van hart, een in strewe". Bo
Die byeenkoms van die Konvent was 'n geestelike ervaring soos min. As ek terugkyk op die afgelope twee dae, is die enigste moontlike woorde om die Konvent mee te beskryf dat dit 'n daad van God was. Soos die vergadering gevorder het, het onderlinge vertroue en geloofwaardigheid inderdaad sterk gegroei. Die vergadering het bygedra tot duidelikheid en 'n gemeenskaplike verbintenis tussen die rolspelers. Daar sal sekerlik nog baie foute gemaak word, maar by hierdie tweede Konvent (die eerste was in 2001) is 'n baie hegte fondament gelê. Bo
Die opening van die Konvent is deur die drie moderators van die samestellende sinodes waargeneem. Ek haal die aantekeninge vir die notule aan:
"Pieter Grove, Moderator van die VG Kerk, maak enkele inleidende opmerkings rondom die noodsaaklikheid van kerkeenheid en die oortuiging rondom kerkeenheid wat deur die onderskeie kerke gedeel word. Hoewel almal rondom die imperatief van kerkeenheid saamstem, word die praktiese uitvoering daarvan om verskeie redes verhinder. Die oproep tot eenheid moet nie alleen die toekoms bepaal nie, maar moet ook die pynlike verlede in ag neem. Die Heilige Gees sal die kerk moet lei van ‘n verlede van verdeeldheid na ‘n toekoms van versoening. Dit sal alleen moontlik wees deurdat God dit self laat gebeur. Ons leef immers in die tydperk tussen die kruis van Christus wat ons verlede bepaal en sy wederkoms wat verantwoording van ons sal vra. Ons is op pad na God se toekoms en die imperatief wat Hy stel.
"Hansie Schutte, Moderator van die NG Kerk van Oos-Kaapland, wys die Konvent daarop dat almal bloedfamilie van mekaar is en dat die doel van die saamwees is om mekaar beter te leer ken en regtig na mekaar se harte te luister. Dit is veral belangrik om na God se hart te luister. Die naam van die Verenigende Kerk wys daarop dat die kerk ‘n doel en ‘n droom, ‘n visie en ‘n missie het. Dit naam wys ook daarop dat die herenigingsproses nog nie voltooi is nie. Die saak van die hereniging is ‘n saak waarvoor hy homself persoonlik sal gee. Die eenheid van die NG Kerk-familie dring ook die Sinode van Oos-Kaapland wat hulle erns rondom eenheid op verskeie terreine al bewys het. Die koninkryk van God kan die verskeurdheid van die NG Kerk nie meer duld nie. Die situasie in die land vra ook dat die herenigingsproses moet spoed kry. Hy verwys ook na die situasie wat Sagaria in die gesig gestaar het en die hoop en moed wat die profeet moes deurgee.
"Hannes Koornhof, Moderator van die NG Kerk in SA, wys in sy opleidende opmerkings op die feit dat die drie kerke sedert die laaste vergadering van die Konvent nader aan kerkeenheid gekom het. Tegelykertyd het die drie kerke egter ook besef dat die proses tot kerkeenheid kompleks en ingewikkeld is. Die uitdaging is egter om mekaar se verbintenis tot eenheid te aanvaar en nie mekaar se integriteit te bevraagteken nie. Die belangrikheid van kommunikasie en bereidwilligheid om werklik te luister, word onderstreep. Hy wys op die besluite wat die NG Sinode van Wes- en Suid-Kaapland rondom kerkeenheid geneem het. Belhar moet deel vorm van die belydenis van die nuwe kerk. Die besluit rondom die vyf sirkels is ‘n poging om die groter eenheidsproses te probeer dien en om geensins afbreek te doen aan die posisie van die Belharbelydenis nie. Eenheid sien op strukturele eenheid. Die voorstel rondom ‘n gesamentlike sinode is ‘n poging om groter uitdrukking aan eenheid in Kaapland te gee en die eenheidsproses in die land te probeer aanhelp. Hy maak ook enkele opmerkings rondom sinodale poste en prosesse wat gevolg is. Foute wat gemaak is, moet vergewe word en ‘n nuwe en gesamentlike pad moet geloop word. Naas die feit dat daar ‘n soeke is na groter eenheid, is daar egter ook die realiteit dat die kerke nog afsonderlik is en daarmee moet ook rekening gehou word." Bo
Die prosesse wat tydens die Konvent gevolg is, het bygedra tot die betekenisvolle resultate.
Afgevaardiges het byvoorbeeld 'n massiewe storiemuur gebou waarop die gebeure en verhale op die vlak van die kerk en elke deelnemer se persoonlike geskiedenis aangebring is. Die verhaal dek die periode van 1975 tot op hede. 'n Aangrypende muur van papier, wat almal se ervarings insluit, het ontvou. Dit het die vergadering gehelp om foute uit die verlede te verstaan en om waardes te formuleer wat dit nie sal herhaal nie. Die muur wys ook duidelik uit wat die gedeelde waardes en ervaring is waarop die toekoms gebou kan word.
Die Konvent het die storie-ervaring afgesluit deur terugskouend na die samehang van die verhaal van kerkhereniging te kyk. Hoe het die gebeure verloop wat gelei het tot die Konvent? Uit hierdie gebeure het die vergadering twee moontlike scenario's geskryf: die een wat lei tot absoluut die donkerste moontlike uitkoms, en die ander wat lei tot die mees positiewe uitkoms. Vanuit hierdie baie waardevolle beskrywings het lede geïdentifiseer watter sentrale waardes aanleiding gegee het tot elke scenario. Bo
Die waardes wat volgens die vergadering se insigte tot kerkvereniging sal lei, is as volg beskryf:
1. verbonde bly aan God se roeping tot kerkhereniging;
2. gesprek bly voer tot op gemeentevlak;
3. mekaar se verskille vier, respekteer en verdra;
4. mekaar onvoorwaardelik aanvaar en vertrou;
5. mekaar vergewe;
6. mekaar se belange dien. Bo
Die Konvent het 'n indringende en moedige gesprek oor die Belhar Belydenis gevoer. Die vyf konsentriese sirkels vir die belydenisgrondslag van 'n herenigde kerk, waarop onder andere die NGK in Oos-Kaapland verlede jaar besluit het, het hoe langer hoe meer, minder in die gesprek bevredig. 'n Nuwe konsensusbesluit is vir aanbeveling aan die deelnemende sinodes en die Algemene Sinodes van die kerk geformuleer. Bo
Besluite in verband met die Belydenis van Belhar
Die besluite lui as volg:
"Die Konvent vir Eenheid neem kennis van die Sinodes van Wes- en Suid-Kaapland en Oos-Kaapland se suggestie ten opsigte van die vyf konsentriese kringe vir die belydenisgrondslag.
" Die Konvent stel die volgende in die plek daarvan voor as buitelyne vir 'n Kerkorde artikel oor die belydenisgrondslag van 'n nuwe herenigde kerk:
"1. In die belydenisgrondslag van die nuwe herenigde kerk is die Belhar Belydenis 'n volwaardige, vierde belydenis saam met die drie Formuliere van Eenheid, die Nederlandse Geloofsbelydenis, die Heidelbergse Kategismus en die Dordtse Leerreëls.
"2. Dit impliseer dat van predikante en proponente van die nuwe herenigde kerk verwag sal word om hierdie belydenisgrondslag te onderteken.
"3. Indien gemeentes en predikante met eenwording nie dadelik gereed voel om Belhar as belydenisskrif te aanvaar nie, word voorgestel dat 'n pastorale pad van gesprek en begeleiding met die oog op die aanvaarding van die belydenis gevolg word.
"4. Die Konvent spreek die wens uit dat sover moontlik alle lidmate van die familie meegeneem sal word op die pad van eenwording. Ons versoek die kerke om alles in hulle vermoë te doen om dit te bereik juis omdat die Woord van God ons oproep om die eenheid van alle gelowiges te bewaar en te koester.
"5. Ons beveel aan dat bogenoemde besluit via die moderamens van die Sinodes wat lede is van die Konvent vir Eenheid aan die Algemene Sinodes van die NG Kerk en VGK voorgelê word vir goedkeuring en implementering."
Ten opsigte van punt 3 het die Konvent geen konkrete tydraamwerk voorgestel nie. Bo
Wat die model vir 'n nuwe kerk betref, is die volgende besluit:
"1. Die gewone presbiteriale struktuur van 'n gemeente, ring, streeksinode en algemene sinode word gevolg.
"2. Ten opsigte van gemeentes word 'n spontane proses van herrangskikking voorgestel waarby plaaslike omstandighede en geleenthede 'n sterk rol sal speel – met die onderneming dat gemeentes nie van buite in prosesse ingedwing sal word nie. Plaaslike kerkrade behou dus die besluitnemingsbevoegdheid oor die inrigting van die plaaslike gemeente. In die besluit word rekening gehou met die unieke aard van gemeentes.
"3. Vanaf gemeentes tot algemene sinode vorm dit organies een kerkverband.
"4. Streeksinodes en ringe moet toesien dat strategieë uitgewerk word om gemeentes nader aan mekaar te bring of nuwe gemeentes te vorm.
"5. Die model moet rekening hou daarmee dat bydraes van ander rolspelers in die familie van kerke noodwendige invloed sal hê in die formulering van toekomstige eenheidsmodelle." Bo
Verdere Gesprek in Streke
Hoe word die proses nou verder geneem? Persone wat nie deel van die Konvent was nie, sal moeilik verstaan deur watter ervaring ons gegaan het. Die proses self moet dus verder geneem word, het die Konvent geoordeel, sodat ander by die ervaring ingesluit kan word. Daar moet in groter verbande gesels word oor die roeping van die kerk en wat kan gebeur as die nuwe herenigde kerk werklik haar roeping uitleef. Coenie Burger het verwys na 'n "Mission in Unity" - indien lidmate iets verstaan van wat 'n herenigde kerk kan vermag in die koninkryk van God, sal die geesdrif vir die proses geweldig uitbrei. Derhalwe het die Konvent die volgende besluit goedgekeur:
"Omdat die eenwordingsproses nie net gaan om die aanvaarding van standpunte nie, maar ook oor die meeneem van mense, beveel die Konvent dringend aan dat vergadering en gesprekke soos wat ons hier meegemaak het, dwarsdeur die streek gehou word op rings- en gemeentevlak. Spanne moet gevorm word wat met die reëlings en fasilitering van die vergaderings kan help.
"Ons stel voor dat by die vergaderings twee sake op die agenda sal wees nl a) die taak roeping van 'n verenigende kerk in SA en b) die eenwordingsproses in die familie. Ons is oortuig dat ons moeilik met die eenwordingsproses gaan vorder as ons nie duidelik verstaan watter groot dinge die Here kan doen met 'n verenigende kerk in SA nie." Bo
Nasionale kerkhereniging mag lank neem...
Die eerste prys vir die Konvent is vereniging op algemene sinodale vlak. Dit is egter 'n proses wat baie lank kan neem. Met die oog op tydskale kan dit gebeur dat bepaalde streeksinodes gereed voel vir kerkhereniging. Die gedagte het gevolglik ontstaan om die verskillende Algemene Sinodes om toestemming te vra om op streeksvlak voort te gaan met die proses. Daar is reeds Gereformeerde Kerke wat volgens so 'n model funksioneer. Twee voorstelle is in hierdie verband aanvaar:
"Die Konvent versoek die UK om die moontlikheid te ondersoek dat, op pad na nasionale kerkhereniging, en veral indien kerkhereniging op nasionale vlak te lank neem, die Algemene Sinodes van die deelnemende kerke genader word om toestemming te verleen tot eenheid in Kaapland tussen die deelnemende kerke van die Konvent, steeds met behoud van die algemene sinodale verband van die onderskeie kerke. Daar is reeds Gereformeerde Kerke wat volgens hierdie model funksioneer."
"Die konvent besluit om by die algemene sinodes van die VGK en NGK aan te beveel dat:
1. die strukturele eenheid van die NG Kerk-familie so spoedig moontlik gevestig moet word.
2. aangesien strukturele eenheid op algemene sinode vlak noodwendig ‘n langsamer proses is, streeksinodes wat daarvoor gereed is, wel struktureel met mekaar kan verenig as sinodes sonder om die bestaande kerkverbande prys te gee. Die bedoeling hiermee is ook om die herenigingsproses op algemene sinode vlak te bevorder.
Die konvent bly toegewy aan die ideaal van die algehele hereniging van die NGK-familie." Bo
Eietydse uitleg van die Belydenis van Belhar
Die Konvent het 'n interessante eietydse uitleg van die Belhar-Belydenis behandel. Die begeleidende brief is ook daarmee saam bespreek. Belangstellendes kan die dokument gerus by my aanvra, dit is elektronies beskikbaar. Stuur 'n boodskap aan skriba@ngkok.org
Ek sluit af met 'n verjaardagstorie. Die samestellende sinodes van die Konvent is uitgenooi na die VGK se tiende verjaardagvieringe 25, 26 September te George. Hansie Schutte en Coenie Burger het boeiende verhale vertel van die streeksvieringe wat hulle reeds bygewoon het.
Wel, dis dan die hooftrekke van die Konvent 2004. Persone wat graag meer inligting wil bekom, is welkom om my te kontak by skriba@ngkok.org of by 082 9234 178.