Hierdie week se Skrifgedeeltes handel oor verhoudings wat versoen en verhoudings wat vervreem. Enersyds is daar die vervreemding tussen vader en seun wat lei tot die dood van die seun nadat hy voor sy vader en dié se soldate uitvlug (Dawid en Absalom in 2 Sam 18). Andersyds is daar die verhaal van 'n verhouding tussen Vader en Seun wat vanweë die liefde tussen hulle lei tot die dood van die Seun omdat Hy deur die Vader gestuur is om deur sy dood die ewige lewe te bring vir wie in Hom glo. Hierdie verhouding tussen Vader en Seun is só intiem dat niemand na die Seun sal kom tensy die Vader hulle na Hom toe trek nie (Joh 6). Die Skrifgedeelte uit die psalms en briewe wil gelowiges tot 'n verhouding met God aanspoor, deur te sê dat die gelowiges vanweë sy troue liefde selfs in die donkerste dieptes op God moet wag (Ps 130) en dat hulle Jesus se voorbeeld moet volg omdat God hulle liefhet en hulle sy kinders is (Ef 6).
18 Dawid het die manskappe wat by hom was, in gelid opgestel: hy het hoofde oor afdelings van duisend en honderd aangestel en die leër in drie verdeel: 2'n derde onder leiding van Joab; 'n derde onder Joab se broer Abisai seun van Seruja, en die ander derde onder leiding van Ittai die Gattiet.
10Iemand het dit gesien en aan Joab vertel: "Weet u, ek het Absalom aan 'n akkerboom sien hang."
11Toe sê Joab aan die man wat dit vir hom vertel het: "Wat? Het jy hom gesien? Waarom het jy hom dan nie net daar doodgeslaan nie? Ek sou jou dan tien silwerstukke en 'n eregordel moes gegee het."
Hy het dit gedoen 31en toe kom die Kussiet juis net daar aan en sê: "Daar is nuus vir die koning, want die Here het u vandag verlos van almal wat teen u in opstand gekom het."
43Jesus sê toe vir hulle: "Moenie so onder mekaar mor nie. 44Niemand kan na My toe kom as die Vader wat My gestuur het, hom nie na My toe trek nie; en Ek sal hom op die laaste dag uit die dood laat opstaan. 45By een van die profete staan daar geskrywe: 'En hulle sal almal mense wees wat deur God geleer is.' f Elkeen wat na die Vader geluister en van Hom geleer het, kom na My toe. 46Dit wil nie sê dat iemand anders al die Vader gesien het nie; net Hy wat van God af kom, Hy het die Vader gesien.
47"Dit verseker Ek julle: Wie in My glo, het die ewige lewe. 48Ek is die brood wat lewe gee. 49Julle voorouers het in die woestyn manna geëet en tog gesterwe. 50Maar hier is die brood wat uit die hemel kom sodat 'n mens daarvan kan eet en nie sterwe nie. 51Ek is die lewende brood wat uit die hemel gekom het. As iemand van hierdie brood eet, sal hy ewig lewe. En die brood wat Ek sal gee, is my liggaam. Ek gee dit sodat die wêreld kan lewe."
Jesus leer die mense by die huttefees dat Hy die Christusis, dat Hy moet ly, maar die Gees sal gee vir elkeen wat in Hom glo – 7:10-39.
Toetrede: VONKK of Lied 253
Votum: Psalm 130:6-8
Wet: Kry verskillende lesers (minstens 2, verkieslik 7 – 'n lekker manier om jongmense of ouer kinders te betrek) om Efesiërs 4:24-5:2 te lees
Skuldbelydenis en Genadeverkondiging: Psalm 130 of Flam 461
Geloofsbelydenis: Flam 20 U Is Die Lig
Skriflesing: Johannes 6:35, 41-51
Slotsang: Lied 266 of Lied 504
Respons: Lied 311
VONKK 222 Almal Wat Dors Het, Kom Geniet of Lied 253 "U het die brood gebreek"
Kry verskillende lesers (minstens 2, verkieslik 7 – 'n lekker manier om jongmense of ouer kinders te betrek) om Efesiërs 4:24-5:2 te lees:
Almal: 24lewe as nuwe mense wat as die beeld van God geskep is: lewe volkome volgens die wil van God en wees heilig.
Leser 1: 25Noudat julle die valsheid afgelê het, moet julle onder mekaar die waarheid praat, want ons is lede van dieselfde liggaam.
Leser 2: 26As julle kwaad word, moenie sondig nie, en moenie 'n dag kwaad afsluit nie. 27Moenie die duiwel vatkans gee nie.
Leser 3: 28As iemand 'n dief is, moet hy ophou steel; hy moet deur harde werk op 'n eerbare manier self in sy lewensonderhoud voorsien; dan sal hy iets hê om vir die armes te gee.
Leser 4: 29Vuil taal moet daar nooit uit julle mond kom nie; praat net wat goed en opbouend is volgens die eis van omstandighede, sodat dit julle hoorders ten goede kan kom.
Leser 5: 30En moenie die Heilige Gees van God bedroef nie, want Hy het julle as die eiendom van God beseël met die oog op die verlossingsdag.
Leser 6: 31Moet nooit verbitter of opvlieënd wees of woedend word nie; moenie vloek of skel nie; moet niks doen wat sleg is nie.
Leser 7: 32Wees goedgesind en hartlik teenoor mekaar, en vergewe mekaar soos God julle ook in Christus vergewe het.
Almal: 5 Omdat julle kinders van God is en Hy julle liefhet, moet julle sy voorbeeld volg. 2Lewe in liefde, soos Christus ons ook liefgehad en om ons ontwil sy lewe as 'n offergawe gegee het, ja, 'n offer wat vir God aanneemlik was.
Skuldbelydenis en Genadeverkondiging
Psalm 130 of
F461. Uit Die Dieptes (Psalm 130 / Ek Wag Op U)
Psalm 130 'n Pelgrimslied.
Liturg: Uit die dieptes roep ek na U, Here, 2luister tog na my, Here, hoor tog my hulpgeroep.
Gemeente: 3As U ons sondes in aanmerking sou neem, Here, wie sou dan nog bestaan?
Liturg: 4Maar by U ís daar vergifnis: daarom word U steeds gedien.
Gemeente: 5Ek stel my vertroue in die Here,
Liturg: ek vertrou op Hom, ek wag op die vervulling van sy woord.
Gemeente: 6Ek wag op die Here meer as wat die wagte op die môre wag, wagte op die môre.
Liturg: 7Wag op die Here, Israel, want by die Here is daar troue liefde, by Hom is die verlossing seker. 8Hy alleen sal Israel verlos van al sy sondes.
Flam 20 U Is Die Lig
Nav Jesaja 55 Teks: Attie van der Colf 1978/2001 ©; aangepas VONKK Werkgroep 2012
Melodie: FRIENA – Friena Maritz 2010 Orrelbegeleiding: Friena Maritz 2012 Musikale verryking: Friena Maritz 2012
© 2012 VONKK Uitgewers (admin Bybel-Media) RUBRIEK: Meditatief – Toetrede en Aanroeping / Voorbereiding om God se Woord te hoor / Nagmaal / Geloof en Vertroue
(RUBRIEK: FLAM – Lof) Teks en musiek: Louis Brittz
Jesus se woorde in vandag se skrifgedeelte is waarskynlik vir kinders net so moeilik om te verstaan as wat dit vir die mense in die gedeelte self was! Gesels met die kinders oor hoe vreemd dit is. Wonder saam met hulle wat Jesus hiermee bedoel.
Enige interpretasie hiervan, sal vir kinders so eenvoudig moontlik moet wees. Bring 'n pakkie "bread mix". 'n Mens dink jy het net die broodmengsel nodig om brood te maak, maar nee. Wat moet nog alles bykom? Om God se kinders te wees, het ons net een ding nodig: Jesus.
Of jy kan gesels oor hoe ons kos nodig het om te leef. Net so het ons vir Jesus nodig om te leef – om God se kinders te wees.
As julle gemeente 'n kombuis naby aan die aanbiddingsruimte het (naby genoeg dat mense reuke uit die kombuis kan ruik), kan jy reël dat brood gebak word in die kombuis. Dalk kan kinders tydens die preek gaan brood bak.
Of, heel beste, as jy 'n broodmasjien kan kry. Dan kan jy die brood sommer in die kerk bak! Die kinders kan jou help om alles in die masjien te gooi. As jou tydsberekening goed is, kan jy die familie-oomblik rondskuif en alles so bereken dat die brood net mooi aan die einde van die diens gereed is.
Hier is 'n inkleurprent.
[Nota: Aangesien die hele Johannes 6 'n diep-verweefde eenheid is, is dit goed om dit eenkeer tydens hierdie preekreeks oor Johannes 6 volledig in die erediens deur te lees. Dalk vandag?]
Die dissipel Johannes was saam met Jakobus en Petrus deel van die binnekring van Jesus se volgelinge. Hy het ook die langste geleef en skryf hierdie evangelie as 'n ou man.
Teen die tyd wat hy die evangelie skryf, het Johannes diep gereflekteer en kon hy verduidelikings gee van die betekenis van Jesus se uitsprake. Anders as die eerste drie evangelies (bekend as die Sinoptiese Evangelies), gee die Johannesevangelie meer insig in Jesus se innerlike lewe en sy selfopenbaring van wie Hy is. Die Johannesevangelie gee dus nie die geskiedenis van Jesus se lewe weer in dieselfde mate as die ander evangelies nie, maar skryf met die doel om mense te laat (bly) glo dat Hy die Messias is, die Seun van God, en dat mense deur Hom die ewige lewe kan ontvang.
Hy het geskryf sodat die Joodse en Griekse Christene kan volhard in die geloof, kan aanhou glo en daarom die ewige lewe kan hê (Joh 20:31). Die eerste lesers van die evangelie was die Johannese gemeenskap. Waar dit was, is nie seker nie, maar die sosiale situasie spreek van groot spanning tussen die Jode en die Christene. Daar was ook Samaritaanse en Griekse invloede in die gemeente.
Tekens en preke
In die Johannesevangelie is daar deurgaans 'n ooglopende verband tussen bepaalde tekens en preke, soms voor of soms na so 'n teken. Anders as in die Sinoptiese Evangelies gaan dit in die wonders as tekens nie om die koninkryk van God nie, maar om die openbaring van Jesus Christus as die Seun van God. Johannes stel Jesus bekend as die Een wat lewe gee.
Johannes lê ook klem op die verlossing van Jesus reeds in hierdie lewe 'n impak het. Die ewige lewe is nou reeds deel van dié wat glo en die brood van die lewe geëet het. In Johannes 6 word die voedingswonder gevolg deur 'n preek oor die brood van die lewe. Hierdie evangelie wil ons dus laat sien wie Jesus is en wat dit vir ons beteken as ons in Hom glo.
In hierdie gedeelte (41-51) verskuif die toneel van die oewer van die meer (35) na die sinagoge in Kapernaum, waar die geestelike leiers van die volk, wat alles gehoor het wat Jesus sê, aan die woord is.
Onwillig en aangeveg
Nie net die Jode is onwillig om Jesus te glo nie, ook die dissipels ontkom nie aan die aanvegtinge in hulle geloof en die twyfel in Jesus nie. Thomas is maar een voorbeeld van 'n dissipel wat getwyfel het. Johannes begin hoofstuk 1 met Jesus wat na sy eiendom gekom het en hulle het Hom nie aanvaar nie. Johannes eindig met die doel van die evangelie in Johannes 20:31, wat beter vertaal kan word met: ". . . Sodat julle kan bly glo."
Ons teks (41-51), soos die hele Johannesevangelie, kan gesien word as 'n versterking van die geloof van mense wat reeds dissipels van Jesus is. Teenoor alle twyfelvrae en die aanvegting van die geloof wil Johannes sê dat ons geloof rus op dit wat God doen (44). Hy neem die inisiatief om ons aan Hom te verbind en aan ons die lewe te gee. Hy bly getrou, en beloof dat Hy enduit, tot by die hemelse feesmaal, ons sal dra.
Steeds vannag is daar mense wat onwillig is om in Jesus te glo, of wie se geloof aangeveg word. Die wetenskapsideaal in die Westerse wêreld veroorsaak dat baie mense net wil glo wat rasioneel bewys kan word. Omdat God nie in 'n proefbuis vasgevang kan word nie, wil mense nie glo nie. Ons kan net glo wat ons rasioneel kan bewys.
Rasionaliteit is nie die enigste manier waarop mens kan ken en weet nie. Ons het ook die vermoë om openbaringskennis deur geloof en persoonlike verhoudings te ontvang. Ons kan ook met ons geloofsore hoor dat Jesus die Brood van die Lewe is, ons kan ook in ons harte aangegryp word deur die Gees wat geloof in ons wek.
Jesus nooi ons in ons teks uit om te glo, omdat Hy die brood van die lewe is. Hy vermeerder brood en begelei sy dissipels oor die stormsee om ons te laat beleef dat Hy van God kom.
Jesus verkondig hier die betekenis van die wonderteken wat sopas plaasgevind het. Die skare wou Hom koning maak omdat Hy die brood vermeerder het. Jesus kom leer ons egter dat ons Hom nie net moet soek as 'n waarborg vir ons materiële en liggaamlike voorspoed nie. Die teken wys heen na God se grootste gawe, die Ware Brood uit die hemel wat beskikbaar is vir alle mense.
Jesus is self die brood wat lewe gee. Hy is die Een wat ons diepste honger versadig en dors les. Sonder Hom bly ons soekers. Ons het Hom nodig, nie sy gawes, sy leer of sy voorbeeld nie, maar Hom self.
Om Jesus te volg beteken dus nie noodwendig om 'n vol maag en veiligheid te hê nie, maar eerder om werklik te lewe. Teenoor die "daaglikse brood" is hierdie Ware Brood die Een wat ons diepste nood kan aanspreek, in ons grootste behoefte kan voorsien, die gat in ons binneste kan volmaak.
Die klem val vir Johannes nie alleen op die verlossing van ons sonde nie, maar verlossing tot lewe, op die feit dat Hy sy lewe prysgee sodat almal wat die brood eet, kan lewe. Werklik lewe. Ewig lewe. Hoofletter LEWE. 'n Lewe vol van al die gawes van die Gees wat daar in Christus is. Daar is nie 'n ander soort lewe moontlik buite die lewe wat Hy gee nie. Enige ander soort lewe lei tot die geestelike en ewige dood.
As Jesus hier verklaar dat Hy die brood is wat lewe gee, is dit nie net 'n stelling wat Hy maak nie. Die hele gedeelte is verkondiging. Dit is 'n oproep om te glo. Om hierdie brood te eet, om na Hom toe te kom (35, 51). Ook jy wat 'n dissipel is, hoor hierdie woord, luister daarna en verbind jou opnuut aan hierdie Ewige Brood.
Hoe mens bly glo
Jesus bemoedig ons met die versekering dat God self met ons op pad is. Ongeloof en twyfel oor God en die evangelie is iets waarmee Johannes alreeds te doen gehad het: die onbegryplike raaisel dat Jesus na sy eiendom toe gekom het en dat hulle Hom nie aanneem nie. Die strydgesprekke met die Jode. Die twyfel van sy dissipels: "Wil julle nie ook weggaan nie?"
Daar is vandag ook in die kerk 'n soort lamheid omdat ons nou al 2 000 jaar wag. Omdat geloof nie meer polities korrek is nie. Daar is toenemende sekularisasie en persoonlike twyfel of dit alles die moeite werd is. Kan menslike onwil en aanstoot aan Jesus God se bedoeling keer? Sal die evangelie deurgaan tot die einde? (41, 42).
Die evangelie neem die twyfel van Jesus se dissipels ernstig op, wil hulle geloof versterk en hulle troos.
God se genade kan nie gekeer word nie. Mense van alle tye sal die roepstem hoor en na Christus toe kom en Hom volg. Want God is die Een wat daaragter sit, dit is Hy wat mense na Hom toe trek (44). God gee nie die werk van sy hande prys nie. Selfs al word ons moeg en moedeloos, God sal volhou om mense deur Christus te roep. Hy self is die waarborg dat daar altyd mense na Jesus toe sal kom. Hy self is die waarborg dat dié wat na Hom toe kom, nie verlore sal gaan nie, maar ewig behoue sal bly. "As iemand van hierdie brood eet, sal hy ewig lewe."
Dit het natuurlik universele betekenis, dat die Christelike godsdiens nie sal uitsterf nie. Dat daar altyd geloof sal wees, ten spyte van soveel aanslae op verskeie vlakke van die lewe. Ons is deel van Jesus se oorwinningstog deur die wêreld, sy koninkryk sal uiteindelik seëvier.
Maar dit het ook persoonlike betekenis. As mens op Jesus se roepstem reageer, na Hom toe kom en Hom vertrou, sal jy ontdek dat jy op vaste grond teregkom. Dit is God self wat jou na Jesus getrek het. Jou geloof is nie afhanklik van jou brose menslike wil, gevoel en denke nie, maar van God wat van jou sy kind kom maak het. Geloof is nie 'n sprong in die donker nie. Geloof rus is die vaste sekerheid van die beloftes van Hom wat gesterf het, maar ook opgestaan het uit die dood. Hy werk, en niemand kan dit keer nie. Hy kan nie net die vloedgolf van ongeloof keer nie, maar is ook die waarborg van 'n lewe in oorvloed, van 'n toekoms sonder weerga.