VILLA EPHRUSSI – 'n Belewenis uit die Belle Epoque | Loer Toer
VILLA EPHRUSSI – 'n Belewenis uit die Belle Epoque
Côte d'Azur, Frankryk April 26, 2014 Leave a comment
Ouma Lenie het 'n hekel in die woordjie te gehad. Te veel of te min. Te dit of te dat. Of te wat ook al. Te het haar nie aangestaan nie. Maar ek wonder hoe sy sou reageer het as ek op 'n kol vir haar gesê het: "Hier is honderdmiljoen rand. Maak daarmee net wat Ouma wil…"
Sou sy gesê het dis te veel? Of het sy ook stilletjies van miljoene gedroom en wat sy daarmee sou doen? Vir barones Béatrice Ephrussi de Rothschild was miljoene nie 'n onbereikbare droom nie. Sy was erfgenaam van die skatryk De Rothschild-bankiers in Europa se rykdom en het geweet wat sy met haar fortuin wou doen. Sy het in 1905 'n spogvilla en tuine by Saint Jean Cap Ferrat tot stand gebring.
Die Baai: St Jean Cap Ferrat
Ek brand om die bekende villa te sien en klim by die Beaulieu-sur-Mer-stasie van die trein af om te gaan kyk. Op die steil terraspad boontoe kyk ek na die baai met sy omringende, dramatiese rotshange, een van die mooiste gesigte wat ek nog in hierdie streek gesien het. Geen wonder Béatrice het op hierdie plek verlief geraak het nie.
Sy het Aaron Messiah in 1905 aangestel om die villa in die Neo-Venesiaanse boustyl te ontwerp. Rondom die villa het sy nege tuine aangelê, elk met 'n tema – Spaans, Frans, Florentyns, ens. In die tuine het sy uitheemse plante van regoor die wêreld – Madagaskar, Meksiko, Suid-Amerika, noem maar op – geplant. Toe Béatrice in 1934 sterf, het die uitsonderlike villa met sy pragtuine nasionale besit geword.
'n Besoek aan die villa is onvergeetlik. Jy loop by die voorportaal in en staan in 'n ontvangssaal wat omring is deur marmerboë op twee vlakke – 'n argitektoniese styl wat aan die gebou 'n gevoel van gewigloosheid verleen. Teen die mure onder die boë pryk 'n kunsversameling wat feitlik alle eeue bestryk. Wat my opval, is dat die kunswerke – skilderye, beeldhouwerk, tapisserieë, reliëfwerk – hulle hoofsaaklik van 'n Christelike tema bedien. Dalk het die feit dat Béatrice 'n Jodin was iets hiermee te doen.
Reliefwerk in die ontvangssaal
Die talle uitbeeldings van die Moeder-en-Kind-tema wat mens teenkom, herinner jou dat Béatrice en haar man, Maurice, om mediese redes kinderloos was. Dit moes 'n uitwerking op haar keuses gehad het.
Ek loop deur die aangrensende vertrekke – die Grand Salon waar boogvenster na boogvenster ver oor die asuurblou van die baai uitkyk. 'n Venusfiguur is volmaak in een van die vensters geraam. Indrukwekkend.
Ek loop na 'n toonkamer waar Chinese seremoniële drag, alles van sy, uitgestal is. Dit bring my 'n rukkie tot stilstand. Béatrice was ooglopend gefassineer deur objets d'art uit eksotiese wêrelddele. Toe betree ek 'n slaapkamer, waarskynlik 'n gastekamer, met 'n rococo-bed en grasieuse, treffende meubels, asook 'n versameling eeueoue porselein.
Wandel- en wondertuine
Dis alles 'n bietjie oorweldigend en ek gaan skep tussen die ander toeriste asem, drentel dan tuin toe waar die wolkelose lentedag iets van die warmte van somer het. Ek verkyk my aan die terrasse, die losstaande boë hier en daar, die groen, welige plantgegroei, klein standbeelde wat tussen die lower uitloer – 'n wêreld waar Béatrice van een tuintema na die ander kon wandel.
Tuine: figuur van musikant
Gaandeweg word ek tussen al die groenigheid bewus van musiek – seker uit 'n versteekte sprekerstelsel. Ek volg die klank en bereik 'n oopte en die villa kom meteens volledig in al sy prag in sig. En juis op daardie oomblik speel Vangelis se hooftema uit 1491, majestueus en ontroerend.
Villa Béatrice Ephrussi
Ek moet my knyp om my te vergewis dat dit alles werklik is. Wat sou ouma Lenie gesê het? Is dit 'n té-ervaring hierdie? Sy wat in haar wêreld dalk nooit bewus was van barok, rococo en belle epoque nie.
Maar hierdie té-villa is pragtig en inspirerend, 'n ongelooflike plek. En in my kop dawer die woorde:
Dankie, Béatrice Ephrussi de Rothschild dat jy jou miljoene so goed bestee het. Dit was amper té edel en gulhartig van jou.