Versindaba Louis Leipoldt Archives : Versindaba
Wicus Luwes. Fiktiewe voedsel vir 'n honger wat nie gestil kan word nie
Spaghetti is vir kinders. Ek het gedigte oor spaghetti gesoek en heelwat kinderrympies en oulike versies gekry, maar met my 'beperkte' Google-bron kon ek nie iets substansieels kry nie. Kos vul die honger, maar ongelukkig net tydelik.
'Our appetites being sharpened by the frosty voyage, and in particular, Queequeg seeing his favorite fishing food before him, and the chowder being surpassingly excellent, we despatched it with great expedition…' – Moby-Dick by Herman Melville, 1851 (Foto uit Fictitious Dishes deur Dinah Fried)
Daar is natuurlik verskillende dele van die mens wat honger word en verskillende maniere waarop dit gevul moet word. Die verskillende voedsel wat ons vir die een deel gee bepaal hoe die kos vir die ander smaak. So is dit dat iemand wat gelukkig van gees is se kos lekker sal smaak al is dit 'n marie beskuitjie en water. Hierteenoor sal 'n ongelukkige siel se gereg in 'n 5-ster restaurant sleg smaak en miskien selfs die persoon naar maak. Vriende van ons het op 'n keer 'n diëtkundige gaan sien en sy het vir hul probeer help met hul eetgewoontes. 'n Eenvoudige manier om dit vir jouself uit te werk is bloot dit: probeer om verskillende kleure elke dag op jou bord te hê. Groen boontjies of ertjies, geel mielies, oranje pampoen en wit of rooi vir die kleure van vleis. Soos enige dieëtpil se vrywaringsvorm moet dit in konteks gelees word en deel vorm van 'n groter balanseertoertjie. Voedings-kleure vir die ander deel van jou menswees: die groen van gras of blare, die blou van die lug, die geel van die son en die donkerte van die nag.
Dinah Fried se 'Fictitious Dishes'-boek lyk na 'n wonderlike manier om na gunsteling boeke te kyk. Daarin word verskillende disse uit bekende boeke uitgebeeld. Ek dink dit kan 'n wonderlike TV-program of kunsfees-item maak om verskillende sintuie te betrek: 'n Bekende kok maak 'n gereg uit 'n bekende boek en 'n bekende skrywer lees voor uit die boek. Daar is natuurlik ook verhale uit Afrikaanse letterkunde. Die eerste een wat by my opgekom het, was Jan Rabie se Drie Kaalkoppe Eet Tesame. Dit raak miskien 'n paar sintuie of dimensies van die mens aan. Dit het raakpunte met die Nagmaal waartydens daar op simboliese wyse veronderstel word dat die gasheer deel word van die dis. Inge Prins het 'n pragtige video gemaak oor die Jan Rabie verhaal: http://vimeo.com/36790526
Hierbo: Skermskoot uit Inge Prins se Drie Kaalkoppe-video
Die kruisbestuiwing tussen letterkunde en voedsel kom ook al 'n tydjie aan. So het Alexandre Dumas van die 3 Muskatiers ook sy hand aan kos gewaag in sy 'Dictionary of Cuisine'. Die storieverteller in die skrywer, maak die boek blykbaar iets besonders. In voorwoord word die leser met die volgende trakteer:
" There are three sorts of appetites:
The third type of appetite is that roused at the end of a meal when, after normal hunger has been satisfied by the main courses, and the guest is truly ready to rise without regret, a delicious dish holds him to the table with a final tempting of his sensuality."
In ons eie land het C.Louis Leipoldt die brug tussen letterkunde en kookkuns oorkruis. Sy 'Kos vir die kenner' het so jaar of twee gelede 'n nuwe baadjie aangetrek en bied die hedendaagse leser 'n perspektief uit die pen van Leipoldt, die skrywer, kok/sjef en medikus. Lees gerus meer daaroor in Joan Hambidge se blog: http://joanhambidge.blogspot.com/2013/01/c-louis-leipoldt-kos-vir-die-kenner-n.html
Leipoldt se gedig 'Die Beste' maak dit duidelik vir my dat die rede waarom sy kookkuns gewerk het voortspruit uit sy gesonde gebruik van die kleure wat nodig is om die ander dimensies van die mens te voed.
My eie koskennis is egter beperk en ek kan hoogstens as waardeerder van kos gesien word. Ek kan twee geregte goed maak: Spaghetti & Maalvleis en dan Maalvleis & Spaghetti. Ek maak dit gewoonlik op 'n Saterdag-middag. Ek wissel dit af en voeg verskillende kleure in na aanleiding van wat in die yskas beskikbaar is of na aanleiding van naderende vervaldatums.
daars net een ding
wat die honger stil
wat die spaghetti
om die vurk laat krul
in 'n smulpaap soen
'n eenpot gereg
vir twee monde
wat sout gooi
oor die sonde
'n stukkie kaas
wat omkrul oor die rasper
'n tamatie en bitter ui
opgekerf en fyn gesny
elke mondvol sonder berou
ter vervulling fyngekou
sus die hongerpyne stil
laat die bord vuil en kil
Werklike goeie skryfwerk het geen verval-datums nie. Dit kry miskien slegs 'n nuwe omslag, soos met Leipoldt, om dit vir 'n volgende tafelbespreking voor te sit.
Tags: Louis Leipoldt
Posted in Binneblik, Wicus Luwes | Comments Off on Wicus Luwes. Fiktiewe voedsel vir 'n honger wat nie gestil kan word nie