Verenigde Koninkryk - Wikipedia
Hierdie artikel handel oor die land in Europa. Vir die eiland, sien gerus Groot-Brittanje, en vir ander gelyknamige state, sien gerus Verenigde Koninkryk (dubbelsinnig).
Verenigde Koninkryk van Groot-Brittanje en Noord-Ierland
Nasionale leuse: Dieu et mon droit
(Frans vir: "God en my reg")
Volkslied: God Save the Queen
• Koninkryk van Groot-Brittanje
• Verenigde Koninkryk van
Groot-Brittanje en Ierland
• Verenigde Koninkryk
(Acts of Union 1707)
1 Januarie 1801
(Act of Union 1800)
243 610 km2 (80ste)
94 060 myl2
62 262 000 (22ste)
63 181 775
255,6 / km2 (51ste)
661,9 / myl2
$2 378 miljard (8ste)
$37 299 (21ste)
$2 490 miljard (6de)
$39 049 (24ste)
33 – medium
1. 'n Aantal ander tale wat amptelik as geldige outochthone streekstale onder die Europese Verdrag vir Streeks- of Minderheidstale. In elk hiervan is die VK se amptelike naam:
Iers: Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann
Kornies: Rywvaneth Unys Breten Veur ha Kledhbarth Iwerdhon
Skots: Unitit Kinrick o Great Breetain an Northren Irland
Ulster-Skots: Claught Kängrick o Docht Brätain an Norlin Airlann of Unitet Kängdom o Great Brittain an Norlin Airlann
Skots-Gaelies: Rìoghachd Aonaichte na Breatainne Mòire is Èireann a Tuath
Wallies: Teyrnas Unedig Prydain Fawr a Gogledd Iwerddon
Die Koninklike Leuse in Skotland is Nemo Me Impune Lacessit (Latyn: "No-one harms me with impunity").
Amptelik erkende streekstale:
in Wallis: Wallies; en in Skotland: Skots-Gaelies sedert 2004 Wet.
Gevorm as Verenigde Koninkryk van Groot-Brittanje en Ierland. Naam het verander na Die Verenigde Koninkryk van Groot-Brittanje en Noord-Ierland in 1927.
Amptelike skatting vesrkaf deur die VK Office for National Statistics.
ISO 3166-1 is GB, maar .gb word nie gebruik nie
Die Verenigde Koninkryk van Groot-Brittanje en Noord-Ierland (Engels: United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) is die grootste eilandnasie in Europa wat uit die vier lande Engeland, Skotland, Wallis en Noord-Ierland bestaan, dikwels ook kort Verenigde Koninkryk (United Kingdom, kort UK, VK) of Brittanje genoem. Dit is noordwes van die Europese vasteland op die hoofeiland Groot-Brittanje geleë en beslaan daarnaas ook sowat 'n sesde van sy westelike buureiland Ierland (Noord-Ierland). Die staatsgebied word omring deur die Noordsee, die Engelse Kanaal en die Atlantiese Oseaan. As gevolg van sy koloniale verlede is daar nog steeds talle kleiner oorsese besittings.
Van die huidige totale bevolking van 63,9 miljoen is die oorgrote meerderheid (sowat 53 miljoen of 84 persent) in Engeland saamgetrek. Die bevolking van Wallis word op drie miljoen beraam, dié van Skotland op 5,1 miljoen en dié van Noord-Ierland op 1,7 miljoen. Die gemiddelde bevolkingsdigtheid vir die hele Koninkryk is 256 inwoners per km2.
Die Verenigde Koninkryk is 'n stigterslid van die Britse Statebond, die NAVO en die Verenigde Nasies en sedert 1 Januarie 1973 'n lidland van die Europese Unie.
4.1 Konstitusionele bedeling
4.2.1 Vier deelstate
4.2.2 Oorsese gebiede
5.1 Industrialisering en verstedeliking in Engeland
5.2 Ontwikkeling vanaf die 1920's
5.3 Kreatiewe bedrywe
Die volledige amptelike naam is "Verenigde Koninkryk van Groot-Brittanje en Noord-Ierland". Die term "Groot-Brittanje" word dikwels gebruik om na die Verenigde Koninkryk te verwys, alhoewel Groot-Brittanje streng gesproke net uit Engeland, Skotland en Wallis bestaan en dus na die grootste van die Britse Eilande verwys.
Die voorsetsel "Groot" is aan die Franse taal ontleen, wat 'n onderskeiding maak tussen die Franse gewes Bretagne en Grande Bretagne ("Groot-Brittanje"). Die Latynse naam Britannia het sy historiese oorsprong in die Keltiese woord Brith, wat letterlik "bont" of "gevlek" beteken.
Die land se naam in die skryfwyses van die amptelik erkende tale is:
Engels: United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland
Kaart van die Verenigde Koninkryk
Die Verenigde Koninkryk bestaan uit die hoofeiland Groot-Brittanje, sowat 'n sesde van die eiland Ierland en 'n aantal eilandgroepe met meer as 1 000 kleiner eilande. Die belangrikste eilandgroepe is Shetland en Orkney in die Noordsee noord van Skotland, die Buite- en Binne-Hebride in die Atlantiese Oseaan wes van Skotland, Anglesey in die Ierse See wes van Wallis, die Scilly-eilande in die Keltiese See suid-wes van Engeland en die Eiland Wight (Isle of Wight) in die Engelse Kanaal voor die Engelse suidkus.
Die Verenigde Koninkryk se enigste landgrens met 'n lengte van 360 kilometer loop in die noorde van die eiland Ierland. Alhoewel hulle Britse Kroongebiede is, maak die eiland Man in die Ierse See en die Kanaaleilande in die Engelse Kanaal voor die noordkus van Frankryk nie deel uit van die Verenigde Koninkryk nie.
Die Atlantiese Oseaan oefen 'n wesentlike invloed op die weerstoestande op die Britse Eilande uit sodat die Verenigde Koninkryk 'n vogtige en warm-gematigde klimaat het. Koueperiodes in die wintermaande of hittegolwe in die somer kom selde voor. Die sterk maritieme invloede op die Britse klimaat kan hoofsaaklik aan drie faktore toegeskryf word:
die land se ligging tussen die 50ste en 59ste noordelike breedtegrade (behalwe vir die Shetland-eilande wat tot by die 61ste breedtegraad strek) sodat die Verenigde Koninkryk dwarsdeur die jaar aan oorwegend westelike winde blootgestel word wat weerstoestande met gematigde siklone oorheers;
die landskapsvorme van die westelike kusstreke met diep baaie waardeur ook binnelandse gebiede aan maritieme invloede blootgestel word;
en die matigende invloed van die Golfstroom waaraan veral die westelike kusgebiede hul sagte winters te danke het. So daal die kwik in Penzance, Cornwall selfs in Februarie, die koudste wintermaand, nie laer as 7 °C nie.
Die kusgebiede van Oos-Engeland is eweneens aan die Noordsee se maritieme invloede onderworpe, al is dit weens die heersende westelike winde tot 'n mindere mate en word hierdie invloede in die binneland hoegenaamd nie meer waargeneem nie.
Koningin Elizabeth II is die staatshoof van die Verenigde Koninkryk
Die Verenigde Koninkryk (VK) is 'n parlementêre demokrasie met 'n konstitusionele erflike monargie en 'n kabinetsregering wat aan die parlement verantwoordelik is. Dikwels word na die land as die "bakermat van moderne demokrasie" verwys, maar desondanks beskik die VK nie oor 'n skriftelike gekodifiseerde grondwet nie. In plaas daarvan berus die Britse grondwetlike regstelsel op vier elemente:
parlamentswette wat grondwetlike status geniet en hulle oorsprong in die Magna Carta van voor 1215 het en waardeur in 'n lang historiese proses belangrike demokratiese instellings soos onafhanklike regters, die parlement (met sy bevoegdhede ten opsigte van belasting en begroting), die vryheid van spraak en mening, die kabinet en die eerste minister as regeringsleier bevestig is;
regterlike uitsprake ten opsigte van grondwetlike kwessies wat steeds hersien word;
die gemenereg (Common Law) saam met die gekodifiseerde reg (Statute Law) en
nie-skriftelike konvensies en reëls wat die verhoudings en betrekkinge tussen staatsinstellings bepaal.
David Cameron (Konserwatiewe Party) is die huidige Eerste Minister van die Verenigde Koninkryk
As gevolg van die Verenigde Koninkryk se lidmaatskap in die Europese Unie en die proses van Europese integrasie, wat daarmee gepaard