Universiteite mag minder verpleërs oplei, krisis dreigUniversiteit van die Witwatersrand. Groot ontsteltenis heers in verpleegkringe omdat die Suid-Afrikaanse Raad op Verpleegkunde (SANC) skielik veel minder universiteite én studente per universiteit geakkrediteer het om vanjaar verpleegkundiges op te lei. Dit kan universiteite ernstige finansiële skade berokken en ook die reeds groeiende tekort aan verpleegsters in die land vererger, sê kenners. Maroela Media het vanaf verskeie bronne verneem dat ongeveer die helfte van universiteite wat vroeër jare verpleegkunde kon aanbied, nié vanjaar weer geakkrediteer is nie. Universiteite wat wél geakkrediteer is, moet klaarkom met amper die helfte van studente as wat hulle tot verlede jaar kon inneem. Volgens die SANC se eie dokumente kan net 13 universiteite vanjaar verpleegkundiges oplei, teenoor die ongeveer 22 universiteite van vroeër jare. Die Universiteit van die Witwatersrand, die Universiteit van Kaapstad en die Sefako Makgatho Universiteit van Gesondheidswetenskappe (die ou Medunsa) is van die universiteite wat nié op die lys van geakkrediteerde universiteite verskyn nie. (Foto: pixabay) Die SANC het verlede jaar veranderinge aan die struktuur van die verpleegkursus gebring en universiteite moes hul kurrikulum van voor af deur die SANC laat goedkeur. Dr. Sue Amstrong, verbonde aan Wits se departement van verpleegkunde, sê die universiteit hoop om nog geakkrediteer te word vir vanjaar. Sizo Mchunu, hoof- uitvoerende beampte van die SANC, het aan Maroela Media gesê die rede waarom Wits en ander universiteite nog nie geakkrediteer is nie, is omdat hulle nie reeds ŉ jaar gelede aansoek gedoen het om akkreditasie nie. Armstrong sê egter dit is slegs nodig om akkreditasie ŉ jaar vooruit in te dien, indien universiteite aansoek doen om ŉ nuwe kursus. “In dié geval is dit bloot veranderings aan ŉ bestaande kursus. Daar was ook groot verwarring oor wie presies die kursus moet akkrediteer en waar dit dus ingedien moes word. Die raad moes dié dinge lank gelede uitgesorteer het,” sê Armstrong. Universiteite wat wel geakkrediteer is, sê hulle kan vanjaar veel minder studente inneem, en sommiges is bekommerd oor die finansiële implikasie wat dit vir die verpleegkundedepartement sal inhou. ŉ Onberispelike bron wat anoniem wil bly, het aan Maroela Media bevestig dat die Noordwes-Universiteit vantevore 120 studente kon oplei. Die SANC het hulle nou egter vir net 60 studente geakkrediteer. ŉ Hoof van ŉ verpleegkundedepartement aan een van die geakkrediteerde universiteite, wat ook nie haar naam wou noem nie, sê sy weet van talle universiteite wat in ŉ soortgelyke bootjie is en nou moontlik hul deure sal moet sluit, aangesien die kursus nie volhoubaar is met so min studente nie. “Omdat die kursus baie praktiese opleiding behels, is dit baie duur. As die universiteit minder as 100 studente inneem, ly die universiteit ŉ verlies.” Dr. Paul Steyn, Akademia. (Foto: Akademia.ac.za) Volgens die syfers wat die SANC aan Maroela Media verskaf het, is net die Universiteit van die Wes-Kaap geakkrediteer vir 150 studente. Die res sal net tussen 50 en 80 voornemende verpleegkundiges vanjaar kan oplei. By navraag het Mchunu gesê syfers wat dui op die halvering van geakkrediteerde studentegetalle lyk nie vir haar feitelik korrek nie. Sy kon egter nog nie aan Maroela Media inligting verskaf met betrekking tot die aantal studente wat voorheen aan universiteite geakkrediteer was nie. Armstrong sê die SANC het “geen besigheid” om die aantal verpleegstudente te sny nie – “veral in die lig van die tekort aan verpleegkundiges wat die land ervaar.” Volgens die Wêreldgesondheidsorganisasie het lande met ŉ goed funksionerende gesondheidstelsel meer as agt verpleegkundiges per 1 000 van die bevolking. Suid-Afrika het vyf verpleegkundiges vir elke 1 000 inwoners. Volgens Statistieke Suid-Afrika was die verhouding van verpleegsters tot die bevolking in staatsinstellings in 2016 selfs minder, met 3,4 verpleegkundiges vir elke 1 000 van die bevolking. In 2017 reeds het syfers van die Suid-Afrikaanse Instituut vir Rasseverhoudinge daarop gedui dat daar 44 000 vakante verpleegposte oor die hele land is. Phillip van Staden, die VF Plus se woordvoerder van gesondheid, sê Suid-Afrika gaan “ŉ helse gesondheidskrisis” moet trotseer indien genoeg verpleegkundiges nie opgelei word nie. Dr. Paul Steyn van die hoër onderwysinstelling Akademia sê hy vermoed die SANC se besluit was ekonomies van aard. “Verpleegkundiges moet prakties doen by staatshospitale en betaal word hiervoor. Die staat het nie geld om hierdie salarisse te betaal nie.” Hy sê Akademia sukkel al vier jaar lank om sy verpleegkursus geakkrediteer te kry. “Ons het darem vanjaar ŉ deurbraak gehad en behoort binnekort geakkrediteer te wees.” Hy meen enige kwalifikasie waar ŉ raad of professionele liggaam die kursus moet goedkeur, soos in dié geval die SANC, verg ekstra administrasie en kan onnodig sloer. “Teen die tyd dat jou kursus wel geakkrediteer word, is die graad al verouderd.”