Ek is besig met ‘Raaiselkind’ van Annelie Botes. Dit is die tragiese verhaal van ‘n ma se lewe met haar outistiese kind. Wat ‘n openbaring is dit nie! Annelie beeld dit so werklik uit dat jy nie anders kan as om saam met hierdie ma te ly nie. Elke aand lees ek net ‘n paar bladsye, want jy moet hierdie toffie stadig suig sodat jy hom intens kan proe en beleef.
Maar bedags loop my kop sy eie rigting. Ek dink. Ek wonder. Eers stry ek daarteen, maar dan weet ek dit sal nie help nie. Die waarheid bly die waarheid.
Boetakind hou van sy beiteltjie. Hy loop van muur tot muur en kap die sement af. Hy kap totdat die rou stene daar sit. Kap. Kap. Kap. Eindelose, onvervullende proses. Kap. Kap. Kap. Eers wanneer die stene rou voor hom lê, hou hy op. Hy gaan soek na die volgende plek waar hy kan kap, kap, kap. Sonder einde. Sonder rede. Sommer net omdat hy wil.
Waaraan loop en kap ek? En jy, kap jy ook sonder doel? As ek eers op ‘n onderwerp loop vassteek, kry jy my nie sommer gekeer nie. Vorige week was dit die dominee se onsinnige preek. Ure kon ek daaroor uitbrei. Wat het die mens besiel om oor daardie onderwerp te preek? Stiksienig, as jy my vra. Almal moet hoor. Almal moet kennis neem dat ek regtig nie tevrede is met die stand van sake in die kerk nie. Ek hou aan en aan en aan, sonder om op te merk dat niemand eintlik meer luister nie – hulle het eintlik van die begin af nie geluister nie. Hierdie week is dit die onregverdige bankbestuurder en volgende week is dit waarskynlik die skynheilige skoolhoof.
Of, as die gier hom pak, begin hy doelloos hardloop. Om die huis. Om die huis. Al om die huis. Hy word nie moeg nie. Hy het nie nodig om te rus nie, want hy weet nie dat hy (dalk) moeg is nie. Hulle los hom, want keer kan hulle hom nie keer nie.
Die ou stukkende seuntjie eet net pampoen of peanutbutter. Arme, arme kind lyk verhonger en maer. Hy eet sy pampoen of peanut tot daar niks oor is nie, maar moet net nie waag om vir hom iets anders te gee om te eet nie. Hy weet nie dat sy lyfie ander dinge ook nodig het nie. Hy is lief vir sy pampoen en peanut, en hy is tevrede wanneer dit voor hom neergesit word.
In ons huidige kultuur is dit mos glad nie snaaks om nou en dan saans in die donker te sit nie. Die krag is (weereens) af en niemand weet vir hoe lank dit gaan duur nie. Elke huis het dus 'n olielampie of twee wat gereed staan vir sulke aande.
In ons huis is daar net een olielamp en 'n kers of twee. Ek staan dan maar op en gaan haal die olielampie en steek dit op. Lig! Dankie tog, nou kan 'n mens darem weer sien waar jy is. Maar dis nie lank nie, dan wil ek gou iets in die kamer gaan haal. Hoe nou gemaak? Ek kan so voel-voel loop met die voete, bang dat ek dalk iewers gaan struikel en val, of ek kan mos maar die lamp saammet my vat en die kombuis in die donker laat.
Ek lees die volgende kort storietjie raak en dit tref my tussen die oë! 'In die ou dae van die paraffien straatligte het 'n seuntjie die mense dopgehou as hulle in die donker die straatligte aansteek. Hy hardloop toe eendag na sy pa toe en sê: Pappa, Pappa, kyk daardie mense maak gate in die donker.'
Is dit nie presies wat ek en jy ook moet doen nie? Ons moet die ligte wees wat gate in die donker maak. Ons moet ons lig saamdra oral waar ons loop, sodat die Lig die donker kan verdryf.
Baie jare gelede ry ek eendag verby 'n ou omie wat met sy kierie straat-af sukkel. My eerste gedagte is: Here, seën hom, asseblief. Weet jy, die volgende oomblik 'hoor' ek dit hard en duidelik: Gaan seën JY hom!
Nou is my vraag vandag: Is ek in hierdie tyd 'n seën vir diegene rondom my? Of is ek bloot die voortsetting van die donkerte wat daar heers rondom ons?