Al meer SA’ners belê só in die buitelandArgieffoto. Die aantal Suid-Afrikaners wat deesdae besluit om eerder in die buiteland te belê, neem snel toe. Volgens Magnus Heystek, direkteur van Brenthurst Wealth Management, het sy maatskappy reeds honderde rekeninge vir kliënte geopen wat besluit om hulle geld na die buiteland te skuif. Maroela Media het met Heystek gesels om uit te vind hoekom so baie Suid-Afrikaners verkies om dit te doen, of dit wel so maklik is en of dit iets is wat enige iemand kan doen. “Hierdie is ŉ aanbeveling wat ons reeds die afgelope sewe jaar vir ons kliënte doen. Ek het dit met my eie geld gedoen toe die rand nog ongeveer R7 teen die dollar was en dit het my tot groot voordeel gestrek,” sê Heystek. Volgens hom kan enige Suid-Afrikaanse belastingbetaler jaarliks ŉ R1 miljoen na die buiteland neem. “Dit is deel van die Suid-Afrikaanse Inkomstediens (SAID) se enkel- diskresionêre toelae, maar ŉ mens kan selfs tot R10 miljoen met die SAID se toestemming uitvat. Dit behels egter heelwat meer papierwerk om dit te doen.” Volgens Heystek is dit so eenvoudig soos om ŉ paar vorms in te vul, jou dollars te koop en oorsee te stuur. “Jy kan jou geld oorsee hou deur vir jouself ŉ bankrekening in Mauritius te open. Al die eiland se grootste banke het kantore in Sandton en Kaapstad en Suid-Afrika se eie banke soos Absa en Standard Bank bedryf ook reeds sake daar. Investec is al vir 20 jaar in dié land. “Sodra jy ŉ bankrekening geopen het, skaf jy ŉ debietkaart aan en jy hou jou geld in dollars, of selfs ponde of yen.” Heystek sê mens het ŉ minimum belegging van R100 000 nodig om dit te doen. “So hou jy jou sowat $6 983 in die rekening en sal jy met jou debietkaart by enige handelaar kan koop wat Visa of Mastercard aanvaar. “Dit is bykans asof jy ŉ toeris is wat in Suid-Afrika rondloop.” Heystek sê ook elke keer wat die rand verswak, sal dit jou tot voordeel strek. “Ek het al tot 7% per jaar verdien deur niks anders te doen as om my geld in dollars te hou nie.” Hy meen nog ŉ voordeel is dat geld wat in die buiteland is, uit die hande van die staat of tesourie gehou word. “Die staat kan nie jou rekening sluit of selfs nog strenger valutabeheer instel nie. Valutabeheer is destyds in Zimbabwe ingestel waar die staat sy inwoners verplig het om net met Zimbabwiese dollars te koop.” Heystek sê verder Suid-Afrikaners se leefstyl word hoofsaaklik deur die rand-dollar-wisselkoers bepaal. “Dink maar net aan die koste van ŉ selfoon, rekenaar of oorsese vakansie – Suid-Afrikaners betaal eintlik wat dit in dollars werd is. “Die inflasiekoers van 5% is ook nie vir my ŉ akkurate weerspieëling van die werklike koste van hierdie produkte nie.” Heystek meen dit kan jou ook help as jy ŉ dispuut met die SAID het. “Hulle beleid is jy betaal eers en baklei later, in die tussentyd word jou rekening leeggetrek. Dieselfde kan gebeur met die Reserwebank wat kan besluit om jou bankrekening te sluit.” Hy sê die groot vraag is: Hoekom sal enige iemand al hulle geld net in een land wil hou? “Mauritius is deesdae ŉ gunsteling omdat al meer Suid-Afrikaners daar woon, werk of hulle ondernemings daarvandaan bedryf. Jy kan egter jou geld na Birmingham of selfs die Isle of Man neem as jy dit sou verkies. “Suid-Afrikaners kyk na ons plaaslike ekonomie en wil nie meer al hulle eiers in een mandjie plaas nie. Mense se houding hieroor het in die afgelope vyf jaar handomkeer verander; waar hulle vroeër gesê het hulle is lojaal aan Suid-Afrika, is hulle nou werklik bekommerd oor die land se vooruitsigte.” Heystek gee toe dat daar koste aan die verskuiwing van jou geld sal wees en dat jy dit in berekening moet bring. Hy sê die besluit moet ook deel uitmaak van jou langtermynbeleggingsbeplanning. So ŉ skuif moet nie net uit vrees of woede gedoen word nie. “Eerstens moet ŉ mens onthou daar is koste daaraan verbonde om rande te verkoop en dollars te koop. Dit is gewoonlik ŉ 1%‑fooi en ŉ mens sal nie hiervan kan wegkom nie. “Verder gaan jy bankkoste vir jou bankrekening in Mauritius betaal. Die eiland se struktuur van bankkoste is min of meer dieselfde as in Suid-Afrika. Ek betaal tans ongeveer $35 per maand vir my rekening.” Hy sê jy sal ook ŉ bedrag moet betaal aan die persoon wat jou help om jou bankrekening oorsee te open. “Ons maatskappy se gelde beloop tans sowat R3 000 juis omdat daar soveel papierwerk aan die proses verbonde is. Baie mense het al gesê hulle sal dit self doen, maar kom dan later terug en vra ons om daarmee te help.” Heystek meen ook ŉ mens moet onthou dat hierdie nie jou eerste of enigste belegging kan wees nie. “Daar is mense wat ek sal afraai om die roete te volg. Die eerste groep is mense wat direk van hulle belegging as ŉ inkomste afhanklik is. Ek dink aan iemand wat ongeskik verklaar is by die werk. So ŉ persoon moet eerder sy R1 miljoen in Suid-Afrika belê en ŉ opbrengs van 9% op sy kapitaal verdien. “Die tweede groep wat dit liefs nie moet doen nie, is iemand wat omgekrap gaan wees elke keer as die rand rondspring. Dit is nie ŉ belegging vir iemand wat sensitief vir wisselkoerse is nie.” Heystek beveel Suid-Afrikaners aan om drie jaar se inkomste te spaar en ŉ noodfonds op te bou. Die beleggings moet vir eers in Suid-Afrika bly en enige belegging kan daarna gebruik word om geld na die buiteland te skuif.