Israel: 50ste herdenking van die Sesdaagse OorlogSoldate by die Klaagmuur in 1967. Foto: En.wikipedia.org Die Sesdaagse Oorlog is ŉ handboekvoorbeeld van ŉ uiters suksesvolle “verdedigende aanval” en is vergelykbaar met die Duitse Ryk se “Blitzkrieg”. Die aanvalsplanne was inderdaad geskoei op die lesse van Hitler se “Blitzkrieg” en toon die aanpasbaarheid van die Israeli’s, naamlik dat hulle selfs van hul grootste vyand iets geleer het. Die oorlog moet gesien word in die konteks van die Koue Oorlog en die ontluikende Derde Wêreld. In die 1950’s en 1960’s het die meeste voormalige kolonies onafhanklik geraak en ŉ nominaal onverbonde, maar in praktyk sosialistiese en anti-Westerse bondgenootskap gesluit met die Beweging van die Onverbonde Lande. Veral Egipte met sy charismatiese en nasionalistiese leier, Gamal Abd-el Nasser, het grootmond die leiding geneem met Arabiese en Derde Wêreld-solidariteit. Israel was al sedert sy stigting in 1948 vir die Arabiere ŉ steurnis, en die Arabiere wou nou vol selfvertroue vir Israel ‘n nekslag toedien. Die Sowjet-Unie, aanvanklik positief gesind teenoor Israel, en later neutraal, het die kant van die Arabiere gekies omdat hulle internasionaal veel meer gewig gehad het as Israel. Israel se Westerse bondgenote, by name die VSA, Brittanje en Frankryk, het Israel nie in die aanloop tot die Sesdaagse Oorlog ondersteun nie. Onder die indruk dat Israel alleen staan en die Arabiere die steun van die wêreld het, het Nasser en sy bondgenote Israel bedreig en luidkeels sy vernietiging aangekondig, ondersteun deur opgesweepte skares. Siriese paramilitêre magte het probeer om Israel binne te val en is afgeweer. Daar is ook valse bewerings gemaak dat Israel troepe teen die Egiptiese grens saamtrek. Israel is uitgelok deur die massiewe opmars van Egiptiese troepe op die Sinai op sy suidelike grens. Dié gebied is volgens ŉ internasionale ooreenkoms gedemilitariseer en deur VN-vredestroepe bewaak, maar hulle het geswig vir Nasser se dreigemente en onttrek. Ook die Seestraat van Tiran, Israel se toegang van sy suidelike hawe Eilat na die Rooi See, is deur Nasser gesluit. Israel, skaars 20 jaar oud, het alreeds twee oorloë teen sy Arabiese bure geveg en het gevrees dat hy uitgewis kan word. Die land en sy mense was egter dié keer gereed om hul bestaansreg te verdedig. Om ŉ aanval te verhoed moes Israel eerste optree. Die oorlog het op 5 Junie 1967 begin met feitlik die hele Israelse lugmag wat Egiptiese lugmagbasisse aangeval het. Drie aanvalle is kort op mekaar geloods en die hele Egiptiese lugmag is vernietig, meesal op die grond. Ook vliegtuie van Sirië en Jordanië is op groot skaal afgeskiet. Israel het 19 vliegtuie verloor, Egipte en ander Arabiese lande meer as 400. Kort ná die lugaanvalle het die landoffensief begin, veral teen die Sinai-skiereiland van Egipte. Egipte het meer troepe en militêre gereedskap gehad, maar sy troepe was swak opgelei en nie gemotiveerd nie, terwyl Israel uitstekende generaals (soos Moshe Dajan, Ariel Sharon, Yitzak Rabin en Avraham Yoffe) en goed opgeleide en hoogs gemotiveerde troepe gehad het. Verder het Israel die voordeel van lugmagondersteuning gehad, wat Egipte nie meer gehad het nie. Ná die eerste merkwaardige suksesse van Israel het die Egiptiese weermag verkrummel en die Egiptiese soldate tot aan die ander kant van die Suezkanaal gevlug. Ook aan die oostelike front het Israel ná Jordanië se mortieraanvalle op Wes-Jerusalem vinnig beweeg en die Jordaniërs tot anderkant die Jordaan verdryf. Eintlik was die oorlog reeds ná twee dae vir die Arabiere verlore, maar hul trots het hulle genoop om vir nog vier dae verder te veg. Israel het 700 soldate verloor, teenoor 20 000 aan die kant van die Arabiere. Dit was ŉ klinkklare oorwinning vir Israel, en die Weste het hulle bewonder en verheerlik. Dit het die Dawid teen Goliat-narratief gevestig, maar die Arabiese haat en nyd jeens Israel net verder versterk. Israel het sy grondgebied geweldig uitgebrei en in oppervlakte verdriedubbel. Die Gasa-strook en die Sinai-skiereiland is by Egipte afgevat, die Wes-Jordaanland en die historiese oostelike deel van Jerusalem (waar Jordanië alle moskee beskadig het) is by Jordanië afgevat en die strategiese Golanhoogtes by Sirië. Ongelukkig kon ook die Sesdaagse Oorlog nie vrede vir Israel bewerkstellig nie, maar dit het die land wel as moondheid in die Midde-Ooste gevestig. Later, in 1978, kon Israel met Nasser se meer gematigde opvolger, Anwar el-Saddat, ŉ ooreenkoms bereik en is die Sinai-skiereiland teruggegee in ruil vir vrede. Die ander verowerde gebiede is egter behou. In 1994 kon daar ook vrede met Jordanië gesluit word en is outonomie aan die Gasa-strook en dele van die Wes-Jordaanland gegee. Werklike vrede tussen Israel en sy Arabiese bure, insluitend die Palestyne, blyk nog ver te wees, maar Israel is vandag militêr en ekonomies sterk genoeg om op sy eie bene te staan en enige aanval af te weer.