Brits, Willem – Gemeentegeskiedenisargief
BA Honneurs (RAU), MA (RAU), BD (UP)
Willem Brits is op 30 Junie 1952 in Dundee in Kwazulu-Natal gebore. Hy was die oudste seun van Dawid Erasmus Brits, ‘n staatsamptenaar, en Dorothea Maria de Wet. Willem het nog ‘n jonger broer, ds Dewet Brits. Albei seuns word predikant in die NG Kerk – Willem op Harrismith; en Dewet, wat met sy broer se heengaan op Newcastle woon.
Willem begin sy skoolopleiding in 1959 aan ‘n laerskool in Pietermaritzburg, waar die gesin toe woonagtig is en in 1962 matrikuleerhy aan die Hoërskool Voortrekker in Pietermaritzburg. Willem was ‘n kranige sportman en het goed presteer as naelloper, rugbyspeler en skaakspeler. Hy het as skoolseun die provinsie Natal verskeie kere as skaakspeler verteenwoordig en het verskeie toekennings hiervoor ontvang.
Reeds as jong seun het hy geroepe gevoel om met die werk van die Here besig te wees. As hoërskoolseun was hy intens betrokke by die aksies van hulle gemeente in Pietermaritzburg. Hy het sterk leiding geneem by die ACSV en was ‘n doelgerigte voorsitter wat ook betrokke was by die Indiërsending in Pietermaritzburg. In sy matriekj aar ontvang hy die roeping om predikant te word – ‘n oproep waaraan hy gehoor gee en tot by sy dood met geloofsmoed sou volhard.
Willem begin sy studie aan die Randse Afrikaanse Universiteit (RAU) in Johannesburg, waar hy BA (Admissie) in 1975 verwerf. Hierna loop sy pad na die Fakulteit Teologie (AfdB) in Pretoria en in 1978 voltooi hy sy nagraadse diploma in Teologie aan die Universiteit Pretoria en word as proponent gelegitimeer. Sy skripsie, wat hy onder prof Johan Heyns se leiding voltooi, handel oor Jesus se derde kruiswoord. Tydens sy teologiese studie verwerf hy ook ‘n MA-graad (Filosofie) aan RAU. Later behaal hy ‘n MA-graad in Teologie aan Tukkies, met spesialisasie in Praktiese Teologie. Later sou hy ook ‘n diploma in huweliksberading aan die Universiteit Pretoria verwerf. Met sy skielike afsterwe in 2012 was hy besig met ‘n BCom-graad by Unisa.
In 1978, tydens sy finale jaar as teologiestudent, is hy behulpsaam in die NG Gemeente Langlaagte. Hier is hy betrokke by die spoorweghostelle en die Abraham Kriel Kinderhuis. Na sy legitimasie doen hy in 1979 diensplig in Heidelberg (Tvl) – ‘n besonderse voorbereiding vir die evangeliebediening.
Willem trou op 17 Januarie 1976 met met Dorothea Maria Haumann. Geen kinders is uit die huwelik gebore nie, maar die egpaar sou vier kinders aanneem: Dawid in 1980, Martin in 1984, Willie in 1986 en Thea in 1988.
Prop Willem Brits ontvang ‘n beroep na die NG Gemeente Kerkenberg op Harrismith, waar hy op 18 April 1980 met handoplegging bevestig word. Dit was sy eerste en enigste gemeente, en hy sou hier met oorgawe werk tot sy tragiese dood. Ds Bobby Scherrer, wat ‘n dekade lank sy kollega in Kerkenberg was, skryf: “Willem was ‘n mens-mens. Almal het aanklank by hom gevind en geen mens was vir hom belangriker as ‘n ander nie. Hy was nederig en baie geliefd onder die hele gemeenskap en in die ring van Harrismith. Hy was ‘n pastor van formaat en mense het oor kerkgrense heen gekom om by hom te kom raad vra. Hy het veral van huweliksberading gehou, asook voorhuwelikse berading. Hy het ook as leier in die gemeenskap gedien en het dikwels as fasiliteerder in netelige situasies opgetree. Hy het oral vertroue ingeboesem. Hy het hom beywer vir samewerking tussen al die verskillende denominasies in die dorp.
“Willem se belangstelling in skaak het daartoe gelei dat hy gedurende die laaste tien jaar van sy lewe as nasionale arbiter by skaaktoernooie opgetree het. Hy moes nog by een nasionale toernooi so optree voordat hy erken sou word as internasionale arbiter. Willem was ook ‘n gekwalifiseerde instrukteur by die Suid-Afrikaanse Noodhulpliga en het dikwels noodhulpdiens by sportgeleenthede en ander byeenkomste in die dorp en omliggende dorpe verrig.”
Op 8 November 2012 word Willem en Dorothea Brits met ‘n byl aangeval terwyl die gesin televisie kyk. Hulle dogter, Dorothea, se verloofde, Gerhardus Vermeulen, is in die aanval oorlede. Willem sterf op 9 November 2012 aan sy beserings en sy vrou word vir ernstige kopbeserings behandel en na maande ontslaan. Intussen is die egpaar se seun, Martin Brits, en Elliot Mhlambi vir die moord aangekeer, aangekla, en uiteindelik skuldig bevind en gevonnis. Hulle het mekaar glo in die gevangenis in Frankfort ontmoet, toe Martin tronkstraf vir bedrog uitgedien het.
Dit was ‘n traumatiese ervaring vir die Kerkenberg-gemeentelede. Ds Bobby Scherrer het die begrafnisdiens van sy vorige kollega in ‘n stampvol kerkgebou op Harrismith gelei. Predikante van die ring van Harrismith het ‘n erewag buite die kerkgebou gevorm terwyl hulle kollega se kis die kerkgebou ingedra is. Op ‘n gevoelvolle wyse het ds Scherrer ‘n treffende boodskap uit die Bybel gebring – vanaf die kansel wat hy en sy vermoorde kollega jare lank gedeel het. – Dr Gerdrie van der Merwe VDM (Jaarboek 2014/383).