Die Demokratiese Alliansie se ‘Spur-moment’Zille en Maimane tydens Maandag se mediakonferensie. Foto: @Mabine_Seabe/Twitter Daar kan min twyfel wees dat die DA party-polities gesproke as die suksesverhaal van die afgelope dekade beskryf kan word. Van ŉ klein, selfs minderwaardige politieke party (die Demokratiese Party van 1994) het dit gegroei tot ŉ toonaangewende opposisieparty waarvan die momentum met elke verkiesing sedertdien toegeneem het. Van “fight back” tot amptelike opposisie, tot beheer van die Wes-Kaap-provinsie, asook koalisie-beheer van verskeie munisipaliteite in Suid Afrika, verteenwoordig hulle die bakens van ŉ suksesverhaal. Die party is ook nie skaam om te sê hulle mik daarna om die ANC teen 2019 saam met ander opposisiepartye uit die kussings te lig nie. Enkele woorde in die sosiale media, “For those claiming the legacy of colonialism was only negative, think of our independent judiciary, transport, infrastructure, piped water etc.”, het bogenoemde scenario egter drasties verander. Wat Helen Zille as ’n “simple statement of fact” beskou het, is besig om te eskaleer in een van die grootste krisisse tot nog toe binne die Demokratiese Alliansie in die algemeen en ook die Wes-Kaap-regering in die besonder. Dit kan ook verreikende implikasies hê vir die rekonfigurasie van opposisiepolitiek in die opbou na die 2019-verkiesing. Akademies gesproke is bogenoemde stelling ten minste ŉ saak wat akademies kan en waarskynlik bespreek moet word. Dit raak in wese die interpretasie van ŉ baie komplekse en selfs konflikterende geskiedenis met verreikende implikasies vir hoe die toekoms bekyk en vorentoe bestuur moet word. [Die akademiese meriete van die stelling al dan nie, word nie in dié ontleding bespreek nie.] Dit is belangrik dat Suid- Afrikaners mekaar vind oor sake soos grondbesit en hervorming, eiendomsbesit, ens. – sake wat tot die wese van kolonialisme en die interpretasie hiervan spreek. Maar in ŉ totaal oorverhitte omgewing is niks soos dit moet of kan wees nie en is beide die toekoms van Helen Zille én die DA as opposisieparty tans in gevaar as gevolg van hierdie uitlating. Dit kan in eie reg as die DA se “Spur-moment” beskryf word. Die DA se eie meningspeilings bevestig die nuwe uitdaging waarvoor die party te staan gekom het. In kort beteken dit toenemende weerstand vanuit die swart “constituency”, maar ook sterk reaksie vanuit die tradisionele steunbasis en veral van wit ondersteuners. Hierdie spreekwoordelike “catch 22” hou tans groot risiko’s in vir die party se strewe om die 2019-verkiesing te probeer wen én vir die loopbaan van Helen Zille – waarskynlik een van die mees suksesvolle huidige premiers in Suid-Afrika. Hoe moet bogenoemde verstaan en beoordeel word? Enkele aspekte van hierdie komplekse saak word vervolgens verder toegelig: Dit gaan ŉ moeilike pad van herstel vir die DA wees. Groot werk lê voor vir die party om die vertroue van sy kieserskorps te behou en nuwe steunbasisse te ontsluit. Met ŉ politieke kultuur van “dog eats dog” kan die DA ook nie veel genade van beide die regering en ander opposisiepartye verwag nie. In tye van verandering en onsekerheid (soos dié waarin ons nou staan) is dit belangrik om jou gevegte reg te kies, onkreukbare prosesse te volg en nie jou kieserskorps te vervreem nie. Die leierskap van die DA het nodig om hand diep in eie boesem te steek en in eie geledere te rekonsilieer. Dit is die uitdaging, menere Maimane en Selfe! Die uitkoms van hierdie suksesverhaal is in julle hande, maar ŉ baie belangrike troefkaart lê by Helen Zille. As die kieserskorps egter hul smaak verloor, is dit ongelukkig die begin van die einde.