Matriekleerder kyk vorentoe nadat sy amper been verloor | Maroela Media
Luca in die waakeenheid saam met haar suster, Micala en haar vriendin Megan (Foto: Verskaf)
Luca Smith (17) het 'n jaar gelede gedink sy gaan nooit weer kan loop nie, dat sy haar been gaan verloor en dat haar lewe nooit weer dieselfde gaan wees nie, maar vandag kan sy weer oefeninge doen, is sy besig met haar matriekeksamen en hou sy haar oog op die toekoms.
Smith, wat op daardie stadium 'n gr. 11-leerder aan Hoërskool Vryburg was, was op 16 November verlede jaar op haar motorfiets op pad na 'n vulstasie net buite Vryburg toe 'n kar in haar vasgery het. Die slag het haar van haar motorfiets af in die lug ingeslinger en sy het met die terugval in die teerpad beland.
"Ek het geskree vir my vriendin om my uit die pad uit te sleep, want daar was 'n vragmotor op pad wat oor my sou ry," vertel sy aan Maroela Media.
Haar vriendin het haar uit die pad uit gesleep en 'n barmhartige samaritaan, na wie Smith as "Oom Grant" verwys, het by haar langs die pad kom sit.
Luca by 'n skooldans vroeër die jaar (Foto: Verskaf)
"Hy het my kop op sy bene gerus en hy het heeltyd vir my gesê alles gaan oukei wees. Hy het my kalm gehou langs die pad."
Smith se regterbeen se patella het in die ongeluk gebars, haar patella-tendon was geskeur, 'n stuk van haar achilles-tendon was uitgerek, sy het permanente senuweeskade aan haar pinkie opgedoen en haar regterhand se gewrig se tendon het ook seergekry. Sy vertel dat sy verskriklik baie bloed op die toneel verloor het.
Smith se ouers is gekontak en hulle het saam met haar in die ambulans na die hospitaal in Bloemfontein gehaas.
Smith was vir 'n maand lank in die hospitaal en vir 'n week in die waakeenheid. Sy moes in dié tydperk sewe operasies ondergaan en kon vir die maand glad nie loop nie.
Luca saam met haar suster en vriendin in die hospitaal (Foto: Verskaf)
Sy is net voor Kersfees uit die hospitaal ontslaan, maar moes toe steeds gebruik maak van 'n rolstoel en krukke.
"Ek was te swak om te loop, so ek is so met my rolstoel aan die begin van vanjaar skool toe. Soos die jaar aangegaan het, en soos wat ek fisioterapie en rehabilitasie ontvang het, het my been beter en beter geword. Maar ek loop nou nog steeds af en toe met krukke of gebruik die rolstoel, my been is nog nie 100% reg nie," sê sy.
Smith was besig met haar finale gr. 11-eksamen toe die ongeluk gebeur het, en sy kon daarom drie van haar vraestelle nie voltooi nie. Haar punte is wel verwerk en sy kon deurgaan na matriek.
Volgens Smith was dit een van die moeilikste goed vir haar om nie gewone matriek-goed saam met haar klasmaats te kon doen nie.
"Ek het gesukkel om gemotiveerd te bly, want al die ander matrieks geniet hulle en gaan uit, en ek kon glad nie saamgaan nie," sê sy deur haar trane. "Dit was ook moeilik om te leer, omdat ek so baie pynpille moes drink, wat my vreeslik moeg gemaak het die heeltyd."
Luca by haar mariekafskeid (Foto: Verskaf)
Smith sê sy het baie ondersteuning van haar ouers, haar suster, Micala, en haar twee goeie vriendinne, Megan en Carita, gekry, wat haar motiveer het om nie moed op te gee nie. Sy sal ook ewig dankbaar wees aan Oom Grant wat na haar gekyk het in haar kwesbaarste oomblikke.
Sy sê sy was ook verbaas oor hoe haar skool haar ondersteun het. "Van die onderwysers het selfs Potchefstroom toe gery om vir my in die hospitaal te kom kuier," vertel sy.
Die skool het ook oral waar dit nodig was opritte vir haar rolstoel gemaak en voorsiening gemaak waar dit nog was. "Almal was so vriendelik en het my probeer help," sê sy.
Ten spyte van al die struikelblokke wat Smith moes oorkom, het sy kop bo water gehou tydens haar matriekeksamen, waarmee sy binnekort klaar is.
"Daar was moeilike goed, maar ek dink dit het goed gegaan." Smith sê sy verwag om so drie onderskeidings te kry. Sy het reeds voorlopige goedkeuring gekry om kliniese sielkunde aan Noordwes‑Universiteit se Potchefstroom‑ kampus te studeer.
Smith vertel dat sy nie genoeg buitemuurse aktiwiteite kon doen na haar ongeluk om punte op te maak om by 'n universiteitskoshuis in te kom nie, maar dat sy nou by 'n dorpskoshuis gaan inskakel.
Luca en haar ma by haar matriekafskeid (Foto: Verskaf)
Smith kyk vorentoe na die ongeluk, en sê sy is dankbaar dat sy al so ver gekom het in 'n jaar se tyd. Sy gaan vir haar matriekvakansie saam met vriendinne en haar suster Hartenbos toe voordat hulle universiteit toe gaan.
"Ek het nooit gedink dat ek ooit weer sal kan loop nie, hulle het gedink hulle gaan my been moet amputeer. As ek vandag terugkyk, dan kan ek nie dink ek is vandag waar ek is nie. Ek sou dit nie sonder al die hulp kon doen nie."
Smith sê dit was juis haar matriekafskeid en haar matriekvakansie wat haar deur die loop van die jaar gemotiveer het, want dit is dinge waarna sy kon uitsien.
Haar skool het ook aangebied om 'n oprit te bou by die matriekafskeid, sodat sy met haar rolstoel kon inkom, maar Smith het besluit om haar rolstoel by die huis te los en was 'n visioen in rooi toe sy by haar matriekafskeid instap op daardie selfde twee bene wat 'n jaar gelede so kwesbaar was.