Dr. M.J. du Plessis Gereformeerde Kerk Bellville Datum: 4 Januarie 2004 (oggend)
Skriflesing: Jeremia 7
Teks: Jeremia 7: 4
Vertrou nie op bedrieglike woorde nie - wat sê: Die HERE se tempel, die HERE se tempel, die HERE se tempel is dit!
Die Here bewaar nie 'n tempel omdat dit 'n tempelgebou is nie. Hy bewaar dit net wanneer sy eer daar tot sy volle reg kom. Presies dieselfde beginsel is waar van 'n gemeente en selfs van 'n volk.
Ons kan maklik 'n verkeerde indruk van die godsdienstige toestand van daardie tyd hê, want mens dink maklik dat die Jode gedurende daardie jare net afgodediens beoefen het.
Dit is nie waar nie. Hulle het hulle diens aan die Here nog steeds vol-uit nagekom, maar hulle het net allerhande afgode ook saam met die Here gedien.
Dit is waarom die profeet by die Here die opdrag gekry het om hierdie preek in die tempelpoort te gaan hou.
Die mense het die preek beluister toe hulle die tempel besoek het en die Here daar aanbid gaan het.
Ons weet nie by watter poort van die tempel Jeremia moes praat nie.
Waarskynlik was dit die Nuwe Poort waarvan ons lees in Jeremia 26: 10, want by hierdie poort het al die vorste bymekaargekom.
Ons kan aanneem dat baie mense na die plek toe saamgestroom het waar Jeremia gepreek het en dat hy aan die einde van die dag 'n groot gehoor gehad het wat na sy prediking geluister het.
Die preek moes verskriklik skerp op die mense se ore geval het, want die Here beskuldig hulle met die intrapslag van valsheid in hulle geloof.
Die Here sê hulle woorde is bedrieglik. Die NAV vertaal dit met: Moenie julle vertroue op leuens stel nie.
Hierdie bedrieglike woorde of leuens waarna verwys word, is niks anders nie as hulle belydenis. Hulle belydenis was dat hulle met oormatige beklemtoning gesê het dat dit die tempel van die Here is:
Die HERE se tempel, die HERE se tempel, die HERE se tempel is dit !
Die bedrieglikheid van die mense se geloof word aan die kaak gestel. Hulle bely dat dit die Here se tempel is - so asof alles heeltemal in die haak is. Waarom?
Omdat hulle gedink het dat hulle toekoms gewaarborg word as hulle net erken dat die Here die God van die tempel is.
Daarmee sou die veiligheid van Jerusalem ook gewaarborg wees.
Hulle het dus geen geloofsnood of nasionale nood ervaar nie, want hulle het gedink dat die Here sy kant sal bring.
Baie eerlik, reguit en eenvoudig stel Jeremia die Here se saak: Die volk moet sedelik weer op standaard kom.
"Maak julle lewe en julle dade reg." Dit is dieselfde as om te sê: Kom tot bekering.
Die Here stel in baie duidelike taal dat Hy in beheer is van die saak: as hulle hulle saak regmaak sal Hy hulle in hierdie plek laat woon.
Dit beteken dat die Here al klaar besluit het dat Hy hulle toekoms in hierdie land en in hierdie tempel gaan afsny.
Die dreigiment lê sterk in die agtergrond: As hulle nie tot bekering kom nie, gaan die Here hulle en hulle land laat vernietig.
Wat hulle nie besef het nie, was dat die Here hulle land en hulle volk nie onder alle omstandighede sal beskerm nie.
Hulle het gedink as hulle net gereeld tempel toe gaan en bely dat dit God is wat daar in die tempel woon, dit genoeg is.
Die profeet preek toe dat die Here inderdaad sal waak oor die tempel, maar op 'n manier waarop hulle nie reken nie.
Die werklike waarborg is gehoorsaamheid aan die Here.
Dit is 'n valse grond om te steun op die onskendbaarheid van die tempel (of van die kerk).
Die Here wys hulle daarop dat hulle nie met hulle sondes voor Hom kan verskyn asof Hy nie weet wat hulle buitekant die tempel doen nie.
Hulle het gedink die Here bly in die tempel!
Die Here gee vir hulle 'n sterk motivering van hoe beslis Hy is om hulle te straf as daar nie verandering kom nie.
Hulle moet ook nie dink dat hulle die Here kan boelie (terg) deur die tempel voor die Here te hou nie.
Dit is 'n verkeerde ding om weg te kruip agter die geloof dat die Here die tempel nie sal skend nie, terwyl jy maar kan doen wat jy wil.
Die Here laat Hom nie aan die tempel bind as die volk nie sy Naam in totaliteit in eer hou nie.
Dit gaan oor die eer van die Here se Naam. Die oomblik as Hy dink sy volk het dit losgelaat, vernietig Hy hulle. Die bewys is Silo.
Daar het die Here sy Heiligheid net so laat woon soos in Jerusalem.
Die volk het daarnatoe gegaan om te bid en te offer - net soos in Jerusalem.
Die ark van die Here was daar - net soos in Jerusalem (Josua 18: 1; Rigters 18: 31; 1 Samuel 1: 3; 1 Samuel 4: 3vv.).
Die feit dat die heiligheid van die Here in Silo was, het dit nie van ondergang gered nie.
Ons weet nie hoe dit gebeur het dat Silo verwoes is nie. Hierdie is die enigste plek waar die Bybel daarna verwys.
Al wat ons weet, is dat toe die Tien-stammeryk met hulle sondes teen die Here volhard het, die Here die plek laat verwoes het.
Die vernietiging van Silo moet dus as 'n waarskuwing dien vir die hele kerk van die Here deur die eeue.
Die Here laat geen enkele anternatief in sy diens toe nie.
Ons hele lewe moet 'n lewe van voluit lof en dank aan die Here wees.
Hierdie lof en dank moet in reguit lyne lê. Daar moet nie afdraaipaadjies wees nie.
Ons moet nooit dieselfde valse gerustheid hê wat die volk gehad het dat die Here hulle nie sal vernietig nie, omdat Hy sy Kerk sal wil bewaar nie.
So 'n houding gee aanleiding tot 'n baie diep verdorwenheid in die gedrag van die kerkvolk wanneer hulle weg is van die tempel/kerkgebou af.
Ons moenie maak ook soos daardie Jode gemaak het nie. Ons moenie saamwees in die erediens en saam die Woord hoor en die Naam van die Here bely, maar as ons hier wegstap, dit is asof sommiges van ons se geloof hier in die kerkgebou agtergebly het, omdat sommiges van ons se lewe op straat heeltemal verskil van ons lewe in die kerk nie.
Dit sal baie verkeerd wees as dit gebeur, want die Bybel gee hier 'n geweldige belangrike beginsel:
Alles wat die Jode verkeerd gedoen het, is deur die profeet terug herlei na afgodediens toe.
Nou kan u dalk dink: Maar ons aanbid nie meer afgode nie.
Dit is reg, want die volk het ook nie net afgode aanbid nie.
Hulle het op twee spore gelyk probeer beweeg: enersyds het hulle die Here probeer dien en andersyds het hulle verskillende afgode aanbid.
Prakties het dit daarop neergekom dat hulle in die kerk ewe gelowig was, maar daar buite in Jerusalem se strate het hulle net soos al die ongelowiges gelyk en gedoen.
Daarom teken die Here vir hulle 'n straattoneel. Wat gebeur as hulle nou van die tempel af wegstap? Die kinders begin hout bymekaarmaak. As hulle by die huis kom, maak die pa's dadelik vuur en die ma's knie deeg, want hulle wil vir die hemelkoningin offer.
Die solidariteit in die gesin word geteken. Die volk se sondes begin in die gesinne.
Daar moet nie gedink word dat daar verdeeldheid in die gesinne is nie, hulle is van ouers tot kinders eensgesind in hulle sondes.
Dit help nie vir my om vir u enige mooi woordjies te sê nie. Ons het mos allerhande sulke redenasies soos:
Die Here sal verstaan;
of: ek voel net ek het behoefte aan meer as net die gewone dinge van die erediens.
Die belangrike ding wat saak maak, is wat die Here daarvan maak: Hy is baie kwaad. Die Here was so kwaad oor die ekstra dinge wat die Jode in hulle godsdiens ingevoer het, dat Hy reeds vas besluit het om die volk se toekoms heeltemal te beëindig - oor niks anders nie as oor afgodery.
Die Here maak 'n skerp onderskeid tussen die heiligheid van sy Naam en die gedrag van die mense wat in die tempel inkom om te kom bid.
Al die sondes wat die volk gedoen het, word opgenoem. Daar word allerhande sondes opgenoem wat oor al die gebooie strek, maar elke keer trek dit saam in die eerste twee gebooie. Die eerste twee gebooie raak die erediens en afgodsdiens.
Dit is presies wat die volk gedoen het: hulle het afgode soos Baäl en die koningin van die hemel en die mologdiens (v. 31) saam met die diens aan die Here gedoen. Die Here sê daar is ook nog ander afgode wat hulle nie ken nie.
Dit is mos gewoon skynheiligheid as jy die Here dien en in sy tempel sy Naam drie keer agter mekaar uitroep, maar as jy uit die tempel uitstap, het jy nog ander waardes ook.
Die Here het 'n bitter saak teen sulke skynheiligheid. Hy laat Hom nie mislei nie.
Dit is waarom die Here vra: Is hierdie huis waaroor My Naam uitgeroep is, in julle oë 'n spelonk van moordenaars?
Die Here bedoel daarmee dat Hy sien hoe mense deur die week veg en lieg en moor, maar kerktyd trek hulle hulle heilige klere aan en dan kan botter nie in hulle monde smelt nie.
Die kerk kan somtyds lelike dinge doen, terwyl daar van hulle is wat baie motivering het waarom dit reg is en so gedoen moet word.
'n Voorbeeld is die dinge wat in die tyd van Jesus Christus se lewe op aarde in die tempel gebeur het: Die mense het in die kerkgebou duiwe verkoop en tussenin ook nog 'n soort van 'n bank bedryf waar geldwisselaars was.
Hulle het dus die tempel in 'n stewige besigheid omskep en hulle het geglo dit was nodig. Hulle het gedink dat hulle tyd so 'n stuk modernisme kon akkomodeer.
Die werklike beoordeling van die saak van Godsdiens berus egter nie by mense nie.
Daar is net Een wat by magte is om daaroor 'n oordeel te vel: Dit is die Here self.
Dit is toe ook presies wat die dag daar in Jerusalem se tempel gebeur het. Jesus het gesê:
My huis moet 'n huis van gebed genoem word. Maar julle het dit 'n rowerspelonk gemaak (Matteus 21: 13).
NB: die Here Jesus het met hierdie woorde by Jesaja se uitsprake aangesluit.
Daardie dag het Jesus die mense uit die tempel uitgejaag en die tafels omgegooi. Dit was 'n daad wat daarop gewys het dat die Here alle verkeerde vorms van aanbidding verwerp. Dis is presies maar wat Jeremia ook gepreek het.
Wat belangrik is, is om na die Here se optrede te kyk. In altwee die gevalle het Hy Hom van die volk gedistansieer.
Jeremia se mense het deur die swaard van die Babiloniërs geval en hulle lewe in Kanaän en in die tempel van Jerusalem was verby.
Jesus se mense is uit die tempel uitgejaag, maar hulle het met verset teruggekom en het die Here Jesus gekruisig.
Die kruisiging was verskriklik, want die kruisiging was nie net die kerkvolk wat die Here Jesus verwerp het nie.
Hy was in sy mensheid ook deur God verwerp, omdat God Hom laat kruisig het in die plek van die mense wat God verwerp het en gesondig het.
Vir Jesus was die kruisiging 'n straf wat van God se troon af uitgegaan het. Dit is waarom Jesus dit uitgeroep het dat God Hom verlaat het.
Deur sy kruisdood kom daar 'n onherstelbare tweedeling onder die mensdom:
en die wat God in geloof en waarheid aanbid.
Die bestemming wat in God se raad vasgestel is vir die twee groepe is verskillend en onveranderlik.
Maar presies hier het die genade oor ons oopgegaan. Jesus het die deur oopgemaak dat daar vergewing en omkeer vir ons moontlik is.
Hy het die straf vir ons Godsverlating heeltemal gedra: Ons is nou volkome met God versoen.
Hy het die Heilige Gees teruggestuur as Trooster en Leidsman vir sy kerk.
Dit beteken dat die Heilige Gees mense wat God wil dien leer om Hom alleen met oorgawe te dien.
Hy leer hulle om te kan onderskei tussen dit wat reg en dit wat verkeerd is.
Ons is versoen, maar voluit belaai met verantwoordelikheid.
Ons is belas met meer verantwoordelikheid as wat Jeremia se volk was of wat die mense in die tempel was toe Jesus hulle uitgejaag het.
Ons het die bloed van die Verlosser wat as gevolg van ons sondes gevloei het. Nou is ons in die situasie waar die Here met ons ook praat: gesin en kerk.
Sy opdrag is steeds:
Dien my met jou hart. Nie met jou lippe nie. Moenie met jou lippe kom "Here, Here, Here" sê as jy dit nie bedoel nie, want dan gaan Ek jou vernietig.
Maar aan die ander kant is die genade en vergewensgesindheid van die Here daar.
As ons berou het en nie allerhande bybedoelings het nie, en die Here met kinderlike eenvoudigheid en eerlikheid aanbid, belowe Hy om ons ewig te laat lewe met sy goedheid en guns om, oor en in ons.