Theodor J.A. (Theo) Gerdener (gebore in Kaapstad op 19 Maart 1916 – 21 November 2013) was 'n joernalis, skrywer, Natalse administrateur, adjunkminister, senator, minister van binnelandse sake en ná sy bedanking uit die Nasionale Party leier van die Demokratiese Party (1973).
Gerdener was 'n seun van prof. dr. G.B.A. Gerdener van die Kweekskool op Stellenbosch. Theo Gerdener se oupa was eerw. Johann Gerdener (1841–1891), 'n Rynse sendeling wat na Suid-Afrika gekom en op Wuppertal gewerk het. Sy oom, wat getroud was met sy pa se enigste suster, Elisabeth Anna Luise, was die Afrikaanse letterkundige en NG predikant ds. P.D. Rossouw. Theo Gerdener studeer in die regte en filosofie aan die Universiteit van Stellenbosch en word in 1937 'n verslaggewer by Die Burger. Hy was toe reeds 'n ywerige politikus wat op takvlak by die Nasionale Party betrokke was. Hy trou op 22 Januarie 1943 met Martha van Rensburg. Uit die huwelik is 'n seun en twee dogters gebore.
Gerdener werk 'n aantal jare lank vryskut totdat Nicolaas Havenga, destyds minister van finansies, hom in 1953 nader om te help met organisasiewerk tydens die 1953-verkiesing. Dit besorg hom die pos van hoofsekretaris van die NP in Natal. As lid van die provinsiale raad en medestigter van die enigste, destydse Afrikaanse koerant in Natal, Die Nataller, wat later deur Perskor as Tempo uitgegee is, maak hy sy merk in die oorheersend-Engelse provinsie. Hy was 'n tyd lank senator en word in 1961 die agtste administrateur van Natal. Hy was dié provinsie se jongste administrateur en ook die eerste Afrikaanssprekende wat dié pos beklee het. Ondanks die weerstand teen die aanstelling van 'n Afrikaner in Natal het hy mettertyd die wantroue van die publiek te bowe gekom.
In 1970 stel die eerste minister, mnr. B.J. Vorster, hom aan as minister van binnelandse sake. Hy het geglo Suid-Afrika maak sy isolasie in die wêreld weens sy politieke beleid veel groter as wat nodig is en dat vinniger vordering gemaak moes word sodat alle volksgroepe in Suid-Afrika volle menswaardigheid en burgerregte kon kry, hoewel die identiteitsgevoel van elke bevolkingsgroep sterk onderstreep moet word. Dus tree hy uit die kabinet in die tweede helfte van 1972 ná 'n aantal botsings op kabinetsittings, nadat hy nie sy kollegas tot sy gedagterigting kon oorhaal nie. Aan die einde van daardie jaar verlaat hy ook die Nasionale Party. Sy dogter Marlien Wessels het ná sy dood gesê haar pa se "verligte en visioenêre politieke siening (was) nie welkom in die destydse (N)asionale regering nie en hy (is) verplig om te bedank"
Verlaat Nasionale PartyWysig
Na Nuwe Republiek PartyWysig
Gerdener was getroud met Martha. Hulle het drie kinders: Gustav, Geta Nel, en Marlien Wessels, en ten tyde van Gerdener se 85ste verjaardag in 2001 was daar 10 kleinkinders en twee agterkleinkinders.
Ontsluit van "https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Theo_Gerdener&oldid=1842478"
Last edited on 18 Oktober 2018, at 09:40