Katoen is 'n sagte stapelvesel wat in 'n bol, of beskermende kapsule, rondom die saad van katoenplante van die genus Gossypium groei. Voorbeelde van die genus kom in Suid-Afrika as die wildekatoen voor. Die vesel is amper suiwer sellulose. Onder natuurlike toestande is die katoenbolle geneig om die verspreiding van die saad te verbeter, deur dit ligter te maak in wind.
Die mense van die antieke tyd het katoen die "van die son" genoem, omdat die katoenplant slegs onder die kragtige strale van die son groei en floreer. Hoe warmer die son, hoe witter en sterker is die vesels wat die plant produseer.
Katoen word ook gekweek in 'n paar gebiede wat minder warm is, soos Turkye en Turkestan. Hier moet die katoen egter elke jaar van nuuts af geplant word, aangesien die plante in die koue winter dood­gaan.
Solank die katoenplant groei en die vrug ryp word, wil dit baie water hê, maar wanneer die vrug, wat 'n peul is, oopgaan en die wit katoenvesel uitkom kan selfs 'n klein bietjie klammigheid die vesels beskadig.
Die ideale toestande vir katoenverbouing sou dus wees: reën totdat die peule oopgaan en daarna droogte. Maar so 'n volmaakte klimaat vir katoen is moeilik om te vind. Die moesonlande van die trope is geskik vir die eerste groeiperiode, maar die gevaar van reëns wat later die oes kan bederf, is baie groot in hierdie gebiede.