Die volgende dag bly tienduisende mense in en om Kaapstad en in die Vereeniging-gebied van hul werk af weg. Suid-Afrika huiwer op die rand van ’n volskaalse revolusie...
Maar waar het dit alles begin? En wat was die gevolge van veral die Sharpeville-insident? Die verset van die ontkieserde Suid-Afrikaanse swartmense het eintlik al oor baie jare opgebou. En die nadelige uitwerking wat Sharpeville op die Suid-Afrikaanse ekonomie gehad het, is onberekenbaar.
DIE beleid van apartheid wat ingestel is nadat die Nasionale Party in 1948 die bewind van die Verenigde Party oorgeneem het, was in baie opsigte maar net ’n voortsetting van die meestal vrywillige skeiding tussen blank en gekleurd wat reeds aanwesig was in die vroegste jare van die blanke nedersetting aan die Kaap.
Wat darem nie uit die oog verloor moet word nie, is dat daar destyds by baie Christelik opgevoede blankes ’n byna tasbare vrees bestaan het dat die Kommunistiese Sowjet-Unie sy tentakels in Suid-Afrika sou kon inslaan. En omdat Kommuniste so sterk in die swart bevrydingstryd na vore getree het, moes dié met alle mag beveg word. (Die verbrokkeling van die Sowjet-Unie veel later in die jare negentig was een van die sleutelfaktore wat tot die blankes se bereidwillig bygedra het om hul oorheersing prys te gee en die mag te deel.)
Maar dit was vir die blankes baie duidelik dat daar ’n opwellende verset teen hul oorheersing aan die ontwikkel was.
Volgens Robert Sobukwe sou dit slegs die begin wees van ’n ál hewiger verset wat binne drie jaar tot ’n bewindsoorname van die Pan-Africanist Congress in Suid-Afrika moes lei.
Die regering reageer op die bedreiging deur ’n noodtoestand in 122 van die land se 265 distrikte af te kondig (30 Maart - 11 April). Sowat 11 500 swartmense word ook in hegtenis te neem, en eenhede van die burgermag word opgeroep om die woonbuurte Langa en Nyanga van die buitewêreld af te sny.
Die Sharpeville-insident is in Suid-Afrika betreur, maar in die buiteland is dit ten sterkste afgekeur en miljoene rande het die land uitgevloei. Daar was ook ’n skerp veroordeling van die Suid-Afrikaanse bewind deur die Verenigde Nasies.
Sharpeville was ’n keerpunt in Suid-Afrika se na-oorlogse geskiedenis. In die volgende dertig jaar sou dié land ál meer deur die internasionale gemeenskap geïsoleer word—tot die jare negentig toe ’n nie-rassige regering ’n heeltemal nuwe bedeling ingelui het.