Nuuskommentaar: Planeet ZumaJan van Riebeeck land in Tafelbaai in April 1652 Grafika:Charles Davidson Bell (1813–1882) Terwyl wetenskaplikes nou al meer as ’n duisend planete ligjare van die aarde af gevind het, bekend as eksoplanete, en sommige wetenskaplikes wat glo daar is minstens twee groterige onontdekte planete in ons eie sonnestelsel maar baie ver van die son af, is daar ŉ planeet in ons eie midde: Planeet Zuma. Pres. Jacob Zuma het dit pas weer self gedemonstreer, toe hy in ’n onderhoud met die SAUK verklaar hy het nie wit mense met sy Jan van Riebeeck-stellings beledig nie; net die feite gestel. En dis waar die moeilikheid inkom. Dit handel nie net oor ’n persepsie van die geskiedenis nie, maar ’n weergawe van die geskiedenis wat nie juis in geskiedenisboeke gevind kan word nie. Maar Zuma staan nie alleen nie, en Jan van Riebeeck se koms is nie die enigste geskiedenisgreep waaroor verskillende gemeenskappe heel verskillende weergawes het nie. En dis boonop ’n internasionale verskynsel. In dieselfde onderhoud het Zuma gesê die ANC streef nasionale versoening na, en dit as verduideliking gebruik oor hoekom hy nie daarvan beskuldig kan word dat hy wit mense beledig het nie. Dat dit, na 21 jaar (eintlik ’n paar jaar meer) van amptelike “nie-rassigheid” vir die ANC steeds primêr oor ras handel, is nou nie juis ’n getuigskrif van Zuma se aanspraak dat die ANC nasionale versoening nastreef nie. Juis die teenoorgestelde aansprake het al uit die monde van leiers binne die ANC gekom wat meen, en daarop aanspraak maak, dat die Nasionale Vredesakkoord nie meer bestaan nie, of ten dele nie meer bestaan nie (go figure), en dat daarom afgewyk kan word van sake waaroor plegtig ooreengekom is. Hulle is nié deur die ANC gerepudieer nie. Waar ter wille van nasionale versoening ’n reëling getref is dat plekname behoue sou word (tensy die name aanstoot gee), maar munisipaliteite hul eie name kan kry en foutiewe weergawes van name gebruik is, het plekname in kulturele strooptogte in veral sommige provinsies soos domino’s geval. Hier en daar het leiers, soos die burgemeester van Tshwane, gesê name word juis ter wille van versoening verander, en selfs die “nalatenskap van Madiba” daaraan gekoppel. Dus nou ’n heel groot onlekkerte toe die persoon wat waarskynlik dit wat oud-pres. Nelson Mandela se nalatenskap behels die akkuraatste kon weergee, ’n vloermoer kry oor die manifestasie daarvan. Ter wille van ŉ ander perspektief. Die geskiedenis wat die blankes skryf, is ook nie altyd akkuraat nie. Diegene wat die voorreg het om ou boeke te geërf het wat ’n paar geslagte lank in ’n familie saamgekom het, kan gerus kyk hoe die geskiedenis van die slag van Bloedrivier oor tyd verander het. Vir ŉ paar dekades lank het die aantal swart en bruin mense in die laer al hoe minder geword, sodat daar in ’n stadium kwalik berig is oor Alexander Biggar en sy span swart skerpskutters uit Port Natal. ’n Paar jaar gelede het ’n vooraanstaande teoloog in ’n artikel oor Bloedrivier in ’n kerklike tydskrif die lesers erg uitgetrap oor hulle nie hul geskiedenis ken nie. In sy weergawe was daar ook geen bruin en swart mense in die laer nie, maar wel vroue en kinders. Andries Pretorius het egter geweier dat vroue en kinders saamgaan omdat dit ’n strafkommando was. Die “apartheidsweergawe” van geskiedenis het nie eers in 1948 begin toe die Natte aan bewind gekom het nie. In 1949 het die destydse minister van onderwys, A.J. Stals, ŉ boek, Die gedenkwaardighede van Suid-Afrika, onderteken waarvoor die navorsing reeds voor 1948 gedoen is. Dit span die kroon op 15 jaar lange werk deur die Kommissie vir die Behoud van Natuurlike en Historiese Erfenisse. In kort, onder historiese gedenkwaardighede word slegs die kultuurhistoriese neerslag van die blankes weergegee. In die Vrystaat was daar destyds net vyf sulke historiese gedenkwaardighede gelys, terwyl darem veel meer in die destydse Kaapprovinsie gelys is, veral die dele wat langer gekoloniseer was. Die San, Khoi en swart mense se kultuurhistoriese bydraes is onder “natuurlike en wetenskaplike gedenkwaardighede” gelys. Benewens Zuma se weergawe oor Van Riebeeck wat sterk binne die ANC se strategie pas om kolonialisme vir die ANC se foute te blameer, oor watter ander kwessies het Zuma en sy mense al ’n eie weergawe geskets? Om dit volledig te lys, beteken dat die politiek-korrekte handskoene uitgetrek moet word, en dat die persoon wat dit stel in alle waarskynlikheid as ’n (bedorwe) rassis uitgemaak sal word. (Dink maar aan die vreeslike skrobbering wat dr. Pieter Mulder, leier van die VF Plus, in die parlement en van verskillende partye, en selfs Afrikaanse kommentators, te beurt geval het toe hy aan Zuma ’n suiwer geskiedenisles oor historiese grondbesit voorgehou het. Analiste wat nie fout met Mulder se feite kon vind nie, het hom oor sy “onsensitiwiteit” geknyp. Die feit is, die skewe weergawe het bly voortbestaan en het nou wéér polariserend toegeslaan.) Gaan die “Ek is Jan”-veldtog, met T-hemde kompleet, dit duidelik maak dat nuwe historiese insigte nodig is voor aanbeweeg kan word, of gaan die veldtog ge-Mulder word? ’n Groot probleem is dat dit wat Zuma verkeerdelik as feite opdis, ook deur baie ander, veral swart mense as feite voorgehou word. Dit blyk by uitstek uit syfers wat die Matie, Charl Swart, versamel het om in sy meestersverhandeling in Politieke Wetenskap te gebruik (sien tabel hiernaas). In wese kom dit daarop neer dat ŉ groeiende aantal mense van alle rasse glo dat wit mense hul grond bekom het deur dit van swart mense te steel. Met die laaste opname, in 2007, was 80 % van die swart mense reeds dié mening toegedaan. Hoe moet op die verskillende weergawes en persepsies van die geskiedenis reageer word dat dit nie aanhou om rassepolarisasie te verdiep nie, veral teen die agtergrond van die ANC se verbluffende rasbeheptheid? Moet bloot aanvaar word dat die oorwinnaar die geskiedenis skryf? Om by dié punt uit te kom moet egter aanvaar word dat iemand die ou stryd gewen het, en dit nie uiteindelik in onder meer ŉ vredesakkoord besleg is wat veronderstel was om geen wenner en geen verloorder op te lewer nie. Word die standpunt aanvaar dat die ANC die oorwinnaar was en sy weergawe van die geskiedenis dus moet geld, kan bloot gewag word dat die skoolleerplanne deursuurdeeg om minstens die jonger generasies van die ANC se geskiedenisweergawe te oortuig. Uit die tabel kan afgelei word dat al hoe meer blankes, bruin mense en Indiërs reeds op daardie voerband is om te glo blankes het hul grond bekom deur dit van swart mense te steel. Of die leiers van minderheidsgroepe kan eenvoudig die rug styf maak, en aandring dat die vakgebied geskiedenis nie verdien om vir politieke oogmerke verpolitiseer te word nie, dat nasionale versoening wat nie om die harde werklikheid gebou kan word nie, bloot in die wind gebou word. Zuma en sy kornuite moet besef dat die land se heil nie lê in die skep en uitbou van planeet Zuma nie. Dié planeet is ’n lug-Nkandla, en Suid-Afrika is vierkantig in ’n wêreld geanker waar die geskiedenis deeglik deur gerekende historici sonder politieke oorwegings opgeteken is; die land is deel van ’n wêreld waar korrupsie nie maar net ’n Westerse konsep is nie (in teendeel as na die ranglys van die korrupsiepersepsie-indeks gekyk word); waar ’n lewensvatbare bestaan nie op ŉ klein lappie grond in die Karoo of soortgelyk gewurg kan word nie; waar apartheid nie vir (al) Eskom se probleme geblameer kan word nie; waar staatsgeld opraak as dit op onnodige luukshede en Nkandlas geblaas word. En Davos is op die planeet aarde, nie planeet Zuma nie.