You are here: Home » Content » Afrikaans Huistaal Graad 7 » Skryftekens en spelling
Om die skryftekens korrek te gebruik
[LU 6.1.3]Die afkappingsteken(a) Besin (in groepe) waarom ego’s en skadu’s, sowel as die onderstaande woorde, met afkappingstekens geskryf word.kano’s ; hoera’s ; Van Breda’tjie ; rabbi’tjieDie oplossing is: (a) Verklaar ook waarom woorde soos oumas, oupas, sofas en malvas nie met ‘n afkappingsteken geskryf word nie. (b) Die meervouds- en verkleiningsvorme van EIENAME (vanne) wat op ‘n onuitgesproke e en s eindig, kry ‘n afkappingsteken.-e byvoorbeeld Terblanche’e, Terblanche’ie-s byvoorbeeld Marais’s, Marais’tjieHierdie reël geld wanneer die -e, en -s nie in die enkelvoud uitgespreek word nie.(a) Die meervouds- en verkleiningsvorme van LETTERS kry ook ‘n afkappingsteken:Table 1
Om skryftekens korrek te gebruik en vertroud te raak met kort- en langklanke
[LU 6.1.1]Die deelteken en lettergrepe(a) Verdeel die woord vroeë, in lettergrepe.(a) Wat is dus die funksie van ‘n deelteken?(a) Skryf nog vier woorde met deeltekens neer en verdeel hulle langsaan in lettergrepe.(a) Wanneer lettergrepe gebruik word, sal jy sien dat daar twee soorte lettergrepe is, nl:Table 2
OOP LETTERGREPE‘n Oop lettergreep eindig op ‘n GESLOTE LETTERGREPE‘n Geslote lettergreep eindig op ‘n (a) Verdeel die volgende woorde uit die gedig in lettergrepe en skryf langs elke lettergreep of dit oop of geslote is:geskenkpapierdiertjie – liedjiehartediefWanneer jy ‘n woord skryf, breek jy die woord soms op ander plekke op as wanneer jy dieselfde woord sê:Kyk na die volgende voorbeelde:Ons skryf sok-kie en sê so-(k)kieOns skryf pot-te en sê po-(t)teDie lettergrepe en klankgrepe van ‘n woord is dus nie altyd dieselfde nie.
Om skryftekens korrek te gebruik
[LU 6.1.3]Die koppeltekenDie gebruike van die koppelteken:na-aap; uie-oes; ru-olie
Dus by die opeenhoping van By saamgestelde titels,bv. adjunk-minister en By herhalings,bv. gou-gou en Ma-hulle; Anwar-hulle; Oom Simon-hulleDus by samestellings, waarvandie laaste deel vorm.By samestellings met letters of syfers,bv. A-span en Samestelling van rigting en aardrykskundige name,bv. Oos-Kaap; Soweto-Wes
[LU 6.1.3]Die KappieDie kappie word gebruik om die besondere klank van ‘n klinker aan te dui.Byvoorbeeld:more - kerel - rue - wereld - Voeg nog voorbeelde by deur in groepsverband daaroor te besluit. - - - - - AssesseringTable 3
6.1.1 raak vertroud met kort en lang klanke en met tweeklanke (diftonge); 6.1.2 verdeel woorde korrek in lettergrepe; 6.1.3 gebruik skryftekens (deelteken, koppelteken, afkappingsteken en kappie) korrek; 6.1.5 gebruik ‘n woordeboek om woordeskat en spelvermoë uit te brei; 6.1.6 gebruik samestellings en verkleinwoorde korrek om woordeskat uit te brei. MemorandumDie deelteken en lettergrepe(a) vroe - e(b) Die deelteken dui die begin van ‘n nuwe lettergreep aan.voël vo - elbeëindig be - eindig moeë moe - eruïne ru - ineoop lettergrepe eindig op ‘n vokaalgeslote lettergrepe eindig op ‘n konsonant(e) ge - skenk - pa - pier ge - : oop skenk - : geslote pa -:oop pier: geslote dier - tjie - lie - djiedier - : geslotetjie - : ooplie - : oopdjie : oop hart - te - dief hart -:geslote te -:oop dief -:gesloteDie koppeltekenWord gebruik by die opeenhoping van vokale saamgestelde titels: hoof-mediese beampte direkteur-generaal sersant-majoor speurder-sersant By herhalings: fluit-fluit kamma-kamma plek-plek so-so toi-toi staan-staanBy samestellings waarvan hulle die laaste deel vormBy samestellings met letters of syfers:A-span R100-noot B-mol 9 mm-pistool V-hals 50c-stuk DNS-molekuul 4 × 4-entoesias U-vormig 1994-verkiesingOpdrag 4:Om skryftekens korrek te gebruikDie kappie môre kêrel rûe wêreldsê, hê, wîe, bêre, nêrens, affêre, aikôna, gô, sôe, brûe.
« Previous module in collection Poesie
This work is licensed by Siyavula Uploaders under a Creative Commons Attribution License (CC-BY 3.0), and is an Open Educational Resource. Last edited by Siyavula Uploaders on May 20, 2009 7:18 am -0500. Add to a lens