Die Pes – die storie word waar | Loer Toer
Frankryk, Suid-Afrika March 18, 2020 Leave a comment
Die eerste pos in 'n reeks van twee
Dit is 'n ongewone situasie waarin ek myself bevind. Aan die eenkant, is ek in Frankryk wat vandag [13.3.20] twee duisend, twee honderd een en tagtig gevalle van die corona-virus het. Ag-en-veertig mense is al dood. Oor die wêreld raak die epidemie oor die honderd lande.
Aan die anderkant, lees ek vir die tweede keer Piet de Jager se 2012 vertaling van die Franse skrywer-filosoof Albert Camus se La Peste wat in 1947 verskyn het. Dadelik erken ek in die verhaal wat ek nou beleef – die agterdogtige lyftaal van mense as jy hulle ontmoet, die amper-bladskud, die veilige afstand. Skielik is die storie waar. Die vertaling van Piet de Jager self is uitmuntend. Die styl is verhewe, gepas vir die erns van die kroniek van 'n epos.
Camus noem die plae van die Algeriese kusstad Oran wat hulle in die geskiedenis geteister het, maar nooit op die skaal wat hy in sy verhaal beskryf nie. Ek vergelyk: die plaag van Oran, soos die plaag van die Swart Dood (1346-1353), word deur rotte (en hulle vlooie) gedra; huidig in Frankryk is daar nie rotte nie – die plaag is onsigbaar in die spasies tussen mense. Onsigbaar en dodelik.
Ek voel amper asof ek beland het in 'n Hollywood-toneel van 'n futuristiese film oor die apokalips – die leë hoofweë in China, in Italië; die leë skole en strate; die verlate stadspleine voor die welbekende monumente. Word die stede "skim stede", soos 'n kommentator op televisie dit beskryf het? Kruip mense weg of is hulle al dood? Die skeptici oor die implikasies van die pandemie word stiller. Die president van die VSA verander van sy ongeërgde, oor-die-skouer houding oor die saak en verbied Europieërs vir 'n maand.
Soos almal, dink ek na. Sê nou net die virus bereik nie 'n piek nie, soos epidemoloë ons probeer troos. Sê nou net dit het nie 'n einde nie en wis geleidelik die mensdom uit. Dalk bly daar klein geïsoleerde groepe mense oor, soos die Neanderthal geslagte voor ons. Beskawing, soos ons dit ken, sal verdwyn.