‘Ramaphosa se stimuluspakket kan ekonomie uit ashoop help’Pres. Cyril Ramaphoa het Vrydagoggend in Pretoria aansporingsmaatreëls bekendgemaak om die trae ekonomie weer op dreef te kry. Foto: Thobile Mathonsi/ANA President Cyril Ramaphosa se stimuluspakket om die kwynende ekonomie ’n hupstoot te gee is grootliks met versigtige optimisme begroet. Een van die kwelpunte wat uitgewys is, is dat die program kan werk, maar dat die implementering daarvan moontlik uitdagings kan stel. Ekonome meen ook dat dit ’n stap in die regte rigting is om die ekonomie, wat in ’n tegniese resessie verval het, uit die ashoop te help. Van die sleutelpunte was die hersiening van die mynbouhandves, ’n nuwe benadering vir die uitreiking van visums en die bespoediging met die uitreik van die radio-spektrum wat tot goedkoper datakostes kan lei. Die township- en plattelandse ekonomieë sal ook ondersteun word. Verskeie omstrede klousules in die mynbouhandves is teruggetrek. Ekonome sê dit is positiewe nuus vir die sektor en kan belegging aanwakker. Die Mineraleraad van Suid-Afrika het nog nie ’n verklaring uitgereik nie. Omdat Ramaphosa geld by onderpresterende staatsdepartemente gaan verhaal, is ekonome van mening dat dit ook ’n positiewe sein aan graderingsmaatskappye gaan stuur. Die uitvoerende hoof van Pan African Capital Holdings, dr. Iraj Abedian, het op The Moneyshow gesê die regering is goed daarmee om beleide te formuleer, maar dat tegnokrate en burokrate gewoonlik ’n struikelblok is om uitvoering daaraan te gee. Hy het voorts gesê dat die stimuluspakket ’n uitdaging aan vakbonde gaan wees om die land se uitdagings bo hul eie belange te kies. Abedian sê dit was goed dat die regering met die sake- en arbeidsektor saamgewerk het om die pakket te finaliseer. Hy is oortuig dat dit die ekonomie ’n hupstoot kan gee. Hy was ook positief dat die aankondiging waarskynlik vir Moodys Investor Ratings Agency, wat die land tans met valkoë dophou, geleentheid sal gee om sy huidige beleggingstatus vir Suid-Afrika te behou. Die rand het ook positief op die aankondiging gereageer. Die geldeenheid het teenoor die Britse pond, die euro en Amerikaanse dollar sterk verstewig. Die JSE het ook positief gesluit. Nog positiewe nuus was dat staatsgifte laer gesluit het. Dit beteken dat die rente wat die land op buitelandse lenings moet betaal, laer was. Volgens ’n senior ekonoom by NKC Research, Elize Kruger, is die pakket positief vir die ekonomie. Sy sê dit behoort beleggersvertroue en ekonomiese groei te ondersteun. Kruger sê die hooffokus is om groei te stimuleer en werkskepping aan te wakker. Sy meen dat, sou die plan slaag, dit verskeie sosio-ekonomiese probleme kan oplos. Sy voeg by dat dit die belastingbasis ook kan vergroot. Die land se belastinginsameling is juis onder druk sedert Tom Moyane in 2014 as hoof by SARS aangestel is, het die Nugent-kommissie van ondersoek, wat die ineenstorting by SARS ondersoek, gehoor. Moyane is intussen geskors. Kruger sê die hooffokus is op infrastruktuurbesteding om groei aan te blaas. Sy wys verder daarop dat daar ook klem geplaas word daarop om transformasie ’n hupstoot te gee. Volgens haar is dit ’n positiewe teken dat die privaatsektor verskeie kere in Ramaphosa se toespraak genoem is. Sy sê dit toon dat die regering aanvaar dat die land nie volhoubare ekonomiese groei kan bereik sonder dat die privaatsektor ’n aktiewe vennoot is nie. Verder sê Kruger die kwynende konstruksiesektor – en ander rolspelers in die konstruksiepyplyn – kan veral by die plan baat vind. Sy meen die plan is ook positief vir toerisme, kommunikasie en landbou. Kruger meen dit is verblydend dat administratiewe pryse hersien gaan word en sê ’n daling in die koste van sake in Suid-Afrika kan ’n reuse-impak oor die korttermyn hê. Sy voeg by dat Ramaphosa tydens die bekendstelling van die plan erken het dat Suid-Afrika se fiskale vermoë beperk is. Kruger is voorts hoopvol dat die infrastruktuurbesteding tot nuwe geleenthede tot staats- en privaatsektorvenootskappe kan lei en die waarskynlik gedeeltelike privatisering van sommige staatsbates kan behels. Sy sluit af deur te noem dat sy vol vertroue is dat ekonomiese groei in die volgende jaar tot 2,1% en 2,5% kan opskiet weens die maatreëls wat Ramaphosa aangekondig het.