Trofee waarom meegeding word
'n Ondersteuningsvoertuig tydens die 2004 Dakar
Spore in die woestyn van Mauritanië
Lande waardeur die tydren al in Afrika plaasgevind het (oranje is daardie state wat slegs in die 1992 tydren na Kaapstad besoek is)
Die skofte van die Lissabon–Dakar 2007
Die skofte van die Mar del Plata–Copiapó–Lima 2012
Lande waardeur die tydren tussen 2009 en 2014 beslis is, nadat dit verskuif is vanaf die vorige roete Parys-Dakar as gevolg van kommer oor veiligheid. Stede sluit in groot begin / eindpunte.
Nissan Navara, Lissabon-Dakar 2006
Russiese KAMAZ – sewemalige wenner van Dakar
Unimog U400L n.541 op die tweede skof van die Lissabon-Dakar 2006 tydren
Dakar-tydren: Wrak van die DAF FAV3600 95X2 TurboTwin wat op 9 Januarie 1988 verongeluk het in die Ténéré-kuswoestyn in die noorde van Niger, en waarin medebestuurder Kees van Loevezijn gesterf het.
Die Dakar-tydren (voorheen bekend as die Parys-Dakar-tydren) is 'n jaarlikse tydren wat deur die Amaury Sport Organisation georganiseer word. Die tydren is oop vir amateur- en professionele jaers, maar amateurs maak gewoonlik tot 80% van jaers uit.
Die Dakar kan eerder as 'n uithourit beskou word as 'n tradisionele tydren, aangesien die landskap waaroor deelnemers jaag baie veeleisender is, terwyl die voertuie eerder ware veldvoertuie is as gemodifiseerde sedans wat in gewone veldwedrenne gebruik word. Behalwe gewone veldwerk wat die voertuie moet verrig, is bykomstige hindernisse die oorsteek van sandduine, modder, kameelgras, rotse, ensovoorts. Afstande per dag kan ook tot 'n hele paar honderd kilometers wees, wat uiterste uithouvermoë verg.
Geskiedenis en roete
Volledige lys van vorige roetes
Voertuie en klasse
Lys van wenners
Die tydren het ontstaan in 1978, 'n jaar nadat 'n jaer, Thierry Sabine in die woestyn verdwaal het, en gedink het dit is die ideale plek vir 'n jaarlikse uithourit. Aanvanklik het die wedren jaarliks in Parys, Frankryk, begin en in Dakar, Senegal, geëindig. As gevolg van politieke en ander faktore het die begin en eindpunt egter later verskil van die oorspronklike. In die Afrika-era, was die eindpunt met die uitsondering van vier tydrenne in Dakar, maar Parys was nét die beginpunt tot in 1995. Sedert 2009 word die Dakar-tydren in Suid-Amerika aangebied.
2003: Marseille–Sharm el Sheikh
2006–2008: Lissabon–Dakar (Die roete vir 2008 se resies was reeds beplan en alle toerusting gereed in Lissabon toe die Dakar gekanselleer is op 4 Januarie 2008).
2009: Buenos Aires–Valparaíso–Buenos Aires
2010: Buenos Aires–Antofagasta–Buenos Aires
2011: Buenos Aires–Arica–Buenos Aires
2012: Mar del Plata–Copiapó–Lima
2013: Lima–Tucumán–Santiago de Chile
2015: Buenos Aires–Antofagasta–Uyuni–Buenos Aires
2016: Buenos Aires–Salta–Rosario
2017: Asunción–La Paz–Buenos Aires
2018: Lima–La Paz–Córdoba
Die tydren het voorheen (tot 2007) gewoonlik deur Marokko, Wes-Sahara en daarna na die graslande en woestyne in Mauritanië gegaan. Die gedeeltes deur Atar en die sandduine en canyons van Mauritanië se Adrar-streek was beskou as die mees uitdagende van alle veldtydrenne.
In 1992 het Hubert Auriol die Dakar in 'n sedanvoertuig gewen nadat hy voorheen die motorfietsafdeling van die kompetisie twee keer gewen het. Dit het hom die eerste jaer gemaak wat in beide die tweewiel- en vierwielafdelings geseëvier het.
Die 2008 Dakar-tydren is op 4 Januarie 2008 jammerlik gekanselleer, te midde van vrese oor moontlike terrorisaanvalle in die Sahara. Dit het bygedra tot gerugte deur koerante dat dit die einde van die tydren voorspel. Chili en Argentinië het hulle landgebied aangebied om die ren te huisves, asook die Tsjeggiese Republiek.
Sedert 2009 word die Dakar elke jaar in Suid-Amerika gehou.
Die drie vernaamste kompetisieklasse in die Dakar is motorfietse, sedan motorvoertuie (enige iets van strand-knortjorre ("beach buggies") tot vragmotors) en groot vragmotors. Baie voertuigvervaardigers gebruik die uiterste omstandighede van die tydren om voertuie te toets en die uithouvermoë van hul voertuie ten toon te stel.
Oorspronklik het Europese veeldoeligheidsvoertuie soos die Land Rover, die Range Rover, die Mercedes-Benz G, en die Pinzgauer, sowel as die Japannese Toyota Land Cruiser, die tydren oorheers. Ander vervaardigers het gemodifiseerde stadsvoertuie soos die Rolls-Royce, Citroën, Peugeot (405 T16 en 205 T16) en selfs Porsche ingeskryf.
In 2002 was voorbeelde van die sedan-motorvoertuigklas die Mitsubishi Pajero/Montero, die Volkswagen Touareg, en die Nissan Navara. Mercedes-Benz M-klas, BMW X5 en BMW X3, Hummer H1 en Hummer H3 sportveeldoeligheidsvoertuie was ook teenwoordig, maar het nie in die wennersposisies gespog nie. Jean-Louis Schlesser het 'n reeks strandknortjorre gebou vir die tydren wat heelwat wenners opgelewer het. Amerikaanse "Baja" styl vragmotors het ook hul verskyning gemaak, maar selde gewen.
Vragmotors (T4 "Camions" of "Lorries") sluit in Tatra, LIAZ, Kamaz, Hino, MAN, DAF, PERLINI, Mercedes-Benz Unimog, Renault Kerax, SCANIA, IVECO en GINAF. In die 1980's was daar sterk kompetisie tussen DAF en Mercedes-Benz, wat gelei het tot voertuie met twee enjins wat meer as 1000 perdekrag (hp) (750 kW) uitgestoot het. Later het Tatra, Perlini en Kamaz tot die tydren toegetree.
KTM is die mees populêre en meestal die wenmotorfiets. Die grootste mededingers in die motorvoertuigklas is MINI, Volkswagen, Mitsubishi en Nissan, en in die motorfietsklas Yamaha en KTM. Na 2000 het hernude kompetisie begin in die vragmotorklas tussen DAF, Tatra, Mercedes-Benz en Kamaz.
In 1982 het Mark Thatcher, seun van die destydse Britse eerste minister Margaret Thatcher, en sy Franse medebestuurder, Charlotte Verney en 'n meganikus, vir ses dae verdwyn. Die drietal het op 9 Januarie herstelwerk aangebring en toe die verkeerde pad verder gevolg. 'n Algeriese militêre vliegtuig het hulle wit Peugeot 504 50 km van koers af gevind.
In 1986 het die organiseerder van die tydren, Thierry Sabine, dood verongeluk in 'n helikopterongeluk.
Ses mense, drie deelnemers en drie plaaslike inwoners, is dood tydens die 1988-wedren. Dit sluit in 'n 10-jarige kind van Mali wat die pad oorgesteek het, en 'n kameraspan wat 'n ma-en-dogter in Mauritanië doodgery het.
In 2005 is vyf mense, insluitende twee renjaers dood in die tydren, terwyl 'n Suid-Afrikaner, Elmar Symons, 'n motorfietsjaer in die 2007 tydren, oorlede is.
Die tydren het reeds kritiek uit verskeie oorde ontvang, meestal as gevolg van die impak van die tydren op die plaaslike bevolkings waardeur gejaag word. Die feit dat Wes-Sahara 'n deurgangspunt is sonder dat die Polisario Front (die aanvaarde verteenwoordiger van die Sahrawi inwoners in Wes-Sahara wat deur Marokko beset word) se mening ingewin is, was nog 'n punt van kritiek. Na hierdie kritiek het die organiseerders van die ren sedert 2000 die Polisario Front se toestemming verkry.
Die Vatikaan, Afrika-menseregtegroepe en die Groen Party in Frankryk het ook al beswaar teen die tydren aangeteken, weens verskeie redes. Plaaslike gemeenskappe kla dat hulle min voordeel uit die tydren trek, aangesien die deelnemers min geld op plaaslike goedere spandeer, maar mense en diere baie keer sterf in die jaers se pad.
Córdoba Carlos Sainz
Lucas Cruz Peugeot 3008 DKR Maxi Matthias Walkner KTM 450 Rally Replica Eduard Nikolaef
Wladimir Rybakof Kamaz 4326 Ignacio Casale Yamaha Raptor 700 Reinaldo Varela
Gustavo Gugelmin Can-Am
Buenos Aires Stéphane Peterhansel
Jean-Paul Cottret Peugeot 3008 DKR Sam Sunderland KTM 450 Rally Eduard Nikolaef
Wladimir Rybakof Kamaz 4326 Sergej Karyakin Yamaha Raptor 700 Leandro Torres
Lourival Roldan Polaris RZR 1000 XP
Rosario Stéphane Peterhansel
Jean-Paul Cottret Peugeot 2008 DKR Toby Price KTM 450 Rally Gerard de Rooy
Darek Rodewald Iveco PowerStar Marcos Patronelli Yamaha nie gehou nie
Buenos Aires Nasser Al-Attiyah
Matthieu Baumel Mini All 4 Racing Marc Coma KTM 450 Rally Ayrat Mardeef
Dmitriy Swistunof Kamaz Rafał Sonik Yamaha
Valparaíso Nani Roma
Michel Périn Mini All 4 Racing Marc Coma KTM 450 Rally Andrey Karginof
Igor Devyatkin Kamaz Ignacio Casale Yamaha
Santiago de Chile Stéphane Peterhansel
Jean-Paul Cottret Mini All 4 Racing Cyril Despres KTM 450 Rally Eduard Nikolaef
Wladimir Rybakof Kamaz Marcos Patronelli Yamaha
Mar del Plata–
Lima Stéphane Peterhansel
Jean-Paul Cottret Mini All 4 Racing Cyril Despres KTM 450 Rally Gérard de Rooy
Darek Rodewald Iveco PowerStar Alejandro Patronelli Yamaha Raptor 700
Timo Gottschalk Volkswagen Touareg 3 Marc Coma KTM 450 Rally Wladimir Chagin
Ildar Sjaysultanof Kamaz Alejandro Patronelli Yamaha
Buenos Aires Carlos Sainz
Lucas Cruz Volkswagen Touareg 2 Cyril Despres KTM 690 Rally Wladimir Chagin
Eduard Nikolaef Kamaz Marcos Patronelli Yamaha
Buenos Aires Giniel de Villiers
Dirk von Zitzewitz Volkswagen Touareg 2 Marc Coma KTM 690 Rally Firdaus Kabirof
Andrey Mokeef Kamaz Josef Macháček Yamaha
nie gehou nie
Lissabon–Dakar Stéphane Peterhansel
Jean-Paul Cottret Mitsubishi Pajero Cyril Despres KTM 690 Rally Hans Stacey
Bernard der Kinderen MAN TGA nie gehou nie
Lissabon–Dakar Luc Alphand
Gilles Picard Mitsubishi Pajero Marc Coma KTM LC4 660R Wladimir Chagin
Sergej Sawostin Kamaz
Barcelona–Dakar Stéphane Peterhansel
Jean-Paul Cottret Mitsubishi Pajero Cyril Despres KTM LC4 660R Firdaus Kabirof
Andrey Mokeef Kamaz
Dakar Stéphane Peterhansel
Jean-Paul Cottret Mitsubishi Pajero Nani Roma KTM LC4 660R Wladimir Chagin
Sharm el Sheikh Hiroshi Masuoka
Andreas Schulz Mitsubishi Pajero Richard Sainct KTM LC4 660R Wladimir Chagin
Dakar Hiroshi Masuoka
Pascal Maimon Mitsubishi Pajero Fabrizio Meoni KTM LC8 950R Wladimir Chagin
Parys–Dakar Jutta Kleinschmidt
Andreas Schulz Mitsubishi Pajero Fabrizio Meoni KTM LC4 660R Karel Loprais
Petr Hamerla Tatra 815
Parys–Dakar–Kaïro Jean-Louis Schlesser
Henri Magne Schlesser-Renault Buggy Richard Sainct BMW F650RR Wladimir Chagin
Granada–Dakar Jean-Louis Schlesser
Philippe Monnet Schlesser-Renault Buggy Richard Sainct BMW F650RR Karel Loprais
Josef Kalina Tatra 815
Dakar Jean-Pierre Fontenay
Gilles Picard Mitsubishi Pajero Stéphane Peterhansel Yamaha YZE850T Karel Loprais
Jan Cermak Tatra 815
Dakar Kenjiro Shinozuka
Henri Magne Mitsubishi Pajero Stéphane Peterhansel Yamaha YZE850T Peter Reif
Johann Deinhofer Hino
Granada–Dakar Pierre Lartigue
Michel Périn Citroën ZX Edi Orioli Yamaha YZE850T Wiktor Moskowskikh
Nail Bagawetdinof Kamaz
Michel Périn Citroën ZX Stéphane Peterhansel Yamaha YZE850T Karel Loprais
Tomas Tomecek Tatra 815
Parys–Dakar–Parys Pierre Lartigue
Michel Périn Citroën ZX Edi Orioli Cagiva Elefant 900 Karel Loprais
Parys–Dakar Bruno Saby
Dominique Serieys Mitsubishi Pajero Stéphane Peterhansel Yamaha YZE850T Francesco Perlini
Claudio Vinante Perlini
Kaapstad Hubert Auriol
Philippe Monnet Mitsubishi Pajero Stéphane Peterhansel Yamaha YZE850T Francesco Perlini
Dakar Ari Vatanen
Bruno Berglund Citroën ZX Stéphane Peterhansel Yamaha YZE750T Jacques Houssat
Thierry de Saulieu
Danilo Bottaro Perlini
Bruno Berglund Peugeot 405 T16 Edi Orioli Cagiva Elefant 900 Giorgio Villa
Parys–Tunis–Dakar Ari Vatanen
Bruno Berglund Peugeot 405 T16 Gilles Lalay Honda NXR800V nie gehou nie
Parys–Algiers–Dakar Juha Kankkunen
Juha Piironen Peugeot 205 T16 Edi Orioli Honda NXR800V Karel Loprais
Tomas Muck Tatra 815
Parys-Algiers–Dakar Ari Vatanen
Bernard Giroux Peugeot 205 T16 Cyril Neveu Honda NXR750V Jan de Rooy
Theo van de Rijt DAF
Parys-Algiers–Dakar René Metge
Dominique Lemoyne Porsche 959 Cyril Neveu Honda NXR750V Giacomo Vismara
Giulio Minelli Mercedes-Benz
Parys-Alger–Dakar Patrick Zaniroli
Jean Da Silva Mitsubishi Pajero Gaston Rahier BMW R100GS Karl-Friedrich Capito
Klaus Schweikarl Mercedes-Benz 1936 AK
Dominique Lemoyne Porsche 911 (953) Gaston Rahier BMW R100GS Pierre Laleu
Patrick Venturini Mercedes-Benz 1936 AK
Parys-Algiers–Dakar Jacky Ickx
Claude Brasseur Mercedes 280 G Hubert Auriol BMW R100GS Georges Groine
Bernard Malferiol Mercedes-Benz 1936 AK
Parys-Alger–Dakar Claude Marreau
Bernard Marreau Renault 20 Cyril Neveu Honda XR550 Georges Groine
Bernard Malferiol Mercedes-Benz U 1700L
Parys–Dakar René Metge
Bernard Giroux Range Rover Hubert Auriol BMW R80G/S Adrien Villette
Alain Voillereau ALM/ACMAT
Parys–Dakar Freddy Kottulinsky
Gerd Löffelmann Volkswagen Iltis Cyril Neveu Yamaha XT500 Zohra Ataouat
Hadj Daou Boukrif
Mahiedine Kaloua Sonacome
Parys–Dakar Alain Génestier
Jean Lemordant Range Rover Cyril Neveu Yamaha XT500 Jean-François Dunac
François Beau Pinzgauer
Bron: "Dakar Retrospective 1979–2009" (PDF). Official website of the Dakar rally raid. Amaury Sport Organisation. Besoek op 19 Julie 2013.
↑ "2009 Uitgawe > Die Roete". Dakar. Besoek op 8 Augustus 2011.
↑ "Die Roete". 2010 Dakar Argentina-Chile. Amaury Sport Organisation. Besoek op 18 Junie 2009.
↑ "Roete". Dakar. Besoek op 8 Augustus 2011.
Wikimedia Commons bevat media in verband met Dakar-tydren.
SA jaer sterf in Dakar Beeld, 9 Januarie 2007. Besoek 17 Januarie 2007.
Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik vanuit die Duitse Wikipedia vertaal.