Sokrates - Inligting - 2022
Sokrates (470/469 - 399 v.C.) - die eerste Atheense filosoof (van geboorte af), afstam van die demo Alopek, wat deel uitmaak van die Atheense polis. Die vader van Sokrates word beskou as die ambagsman-klipkapper Sofronisk, en die moeder is die vroedvrou Finareta.
Sokrates is een van die stigterslede van die dialektiek, 'n idealis. Die eerste van die filosowe het van die natuur en die wêreld rondom hom na die ontleding van die menslike persoonlikheid oorgegaan. Hy het in die strate en in die pleine gepreek, met die doel om die sofiste te beveg en die jeug op te voed. Soos die amptelike aanklag gesê het, is hy tereggestel (het die gif van hemlock geneem) vir die bekendstelling van nuwe gode en vir die korrupsie van die jeug in 'n nuwe gees.
Sokrates het geen geskrifte agtergelaat nie; die belangrikste bronne van inligting oor sy lewe en onderrig is die werke van sy studente - Xenophon en Plato, in die meeste van wie se dialoog Sokrates as die hoofkarakter optree.
Sokrates het aan die oorlog tussen Athene en Sparta deelgeneem. Die filosoof het daarin geslaag om drie keer die slagveld binne te gaan, die laaste in 422 vC tydens die Slag van Amphipod, waar die Atheners heeltemal deur die Spartane verslaan is.
Sokrates het die lewe van 'n ware filosoof gelei. Hy was min geïnteresseerd in sosiale aktiwiteite, materiële welvaart en sy eie gesin, bestaande uit 'n vrou en drie (redelik laat gebore) seuns.
Sokrates was gekant teen skryf. Dit blyk uit die dialoog "Phaedrus", geskryf deur sy student, Plato. In hierdie werk is Sokrates gekant teen die uitvinder van die Egiptiese geskrifte, Thoth, met die argument dat die skryfkennis die persoonlikheid uitbeeld, en dit dienooreenkomstig inmeng met hul volledige assimilasie. Miskien is dit die rede waarom ons slegs van Sokrates weet uit iemand anders se mond - die filosoof self het geen geskrewe getuienis agtergelaat nie. Maar sy studente - Plato (soos vroeër genoem) en die historikus Xenophon het baie van hul werke aan Socrates gewy. Die pen van Xenophon behoort dus tot die werke genaamd 'Memories of Socrates' en 'Apology of Socrates', maar die leer van Plato word dikwels heeltemal geassosieer met die leer van Socrates.
Sokrates was gekant teen die studie van die natuur. Die filosoof het geglo dat 'n persoon nie sy gedagtes in die skepping van die gode moet bemoei nie, veral omdat laasgenoemde so uiteenlopend en groot is dat dit slegs met behulp van fortuinvertelling, byvoorbeeld met die Delphic-orakel, verstaan ​​kan word. Sokrates erken nie die probleme wat sy tydgenote-filosowe beset het nie, wat besig was met die kennis van die wese van die beginsels van die natuur en die heelal. Die filosoof het geglo dat dit nodig was om kwessies wat verband hou met die menslike persoonlikheid, die morele komponent van 'n persoon en die wese van kennis, dit wil sê uitsluitlik etiese kwessies, te hanteer.
Sokrates het geglo dat die kennis van die wêreld moet begin met die kennis van jouself. Volgens Sokrates kon 'n persoon slegs deur homself te ken, die wêreld rondom hom, die interne wette en wêreldwye begrippe soos moraliteit en godsdiens, begryp. Volgens Socrates was die begrip van moraliteit noodsaaklik vir enige persoon wat beweer dat hy 'n werklike morele persoon is.
Die morele norm volgens Sokrates is outonoom en individueel. 'N Ware moreel positiewe daad kan volgens die filosoof slegs bewustelik en uit eie vrye wil begaan. As iemand goed optree slegs omdat dit so aanvaar word in die samelewing, kan sy daad nie moreel genoem word nie, omdat dit nie deur sy persoonlike impuls veroorsaak word nie, maar slegs deur die gewoonte om soos almal op te tree. Gevolglik word individualiteit in die uitvoering van 'n goeie daad en die outonomie daarvan vanuit die openbare mening die morele norm vir Sokrates.
Sokrates het sy eie metode van kennis ontwikkel. Dit is gebaseer op konsepte soos "ironie" en "maieutiek", en is gebaseer op 'n stelsel van opeenvolgende vrae, waarvan die antwoorde die gespreksgenoot moet lei tot 'n interne teenstrydigheid met homself en gevolglik tot die erkenning van sy eie onkunde. As gevolg hiervan, kry ons wat in filosofie 'Socratic ironie' genoem word. En onmiddellik daarna kom "maieutiek" (of soos Socrates gesê het, "vroedvrou-kuns") - die kuns om teenstrydighede te oorkom om die waarheid te ontdek, 'n soort "geboorte" van kennis.
Sokrates was die ideoloog van die aristokrasie. Die filosoof het geglo dat die kennis waarop die drie basiese deugde gebaseer is slegs beskikbaar is vir mense van edele bloed. Onder hierdie kennis het Socrates toegeskryf: kennis van die bekamping van hartstogte - die deugde van "moderering", kennis van die oorkom van gevaar - die deugd van "moed", kennis van die onderhouding van goddelike en menslike wette - die deugd van "geregtigheid".
Sokrates is ter dood veroordeel. Die herstel van die demokrasie in Athene het tot die beskuldiging van Sokrates se ateïsme gelei. Beskuldigende aansprake is gemaak deur die tragiese digter Melet, die welgestelde leerwerker Anit en die orator Lycon. In die lente van 399 v.C. Sokrates is gedwing om voor 'n jurie te verskyn, waar hy reeds formeel aangekla is van ateïsme, die bekendstelling van nuwe gode in godsdienstige gebruik, die korrupsie van die jeug, en 'n besluit is geneem om die filosoof tereg te stel. Sokrates het in die gevangenis gesterf en in die teenwoordigheid van sy dissipels 'n kruie-gif (hemlock) uit 'n bak gehaal.