Groot onsekerheid bedreig SA se staatmakerbedryfFoto:Imagesthai.com/Pexels.com Landbou: Die lelike eendjie, maar ’n staatmaker. Dit is hoe sommige ontleders die landbousektor beskou wat veral die ekonomie op broodnodige tye ondersteun het. Die waarde van die primêre landbousektor se produksie het byvoorbeeld R263,2 miljard tot die ekonomie in 2016 bygedra. Tydens die droogte die vorige jaar wat veral die mielie-oes kwaai geslaan het, was die bydrae ’n geraamde R72,2 miljard. Volgens Statistiek Suid-Afrika speel die landbousektor ’n groot rol in die ekonomie. Dit dra by tot voedselvoorsiening, is ’n verdiener van buitelandse valuta, ’n werkverskaffer en verskaf ook ander materiale aan ander sektore. En een van die land se voorste landbou-ekonome, Dawie Maree van FNB, glo die weg is gebaan vir ’n herstel in die sektor. Hy beraam dat die sektor in die vierde kwartaal van vanjaar mooi kan herstel. Die sektor is die afgelope drie kwartale grootliks deur die droogte in die Wes-, Oos-, en Noord-Kaap belemmer. Die droogte in die Wes-Kaap is ná goeie reën vanjaar gebreek. Die Oos-Kaap gaan nog gebuk onder ’n erge droogte. Maree sê die reën wat die Wes-Kaap ontvang het, voorwaar goeie nuus is. Hy maan egter dat daar in ag geneem moet word dat dit nie gras en vrugte reën nie. “Dit gaan ’n tydjie neem om te herstel van die droogte. Iets wat ons dikwels vergeet en wat eintlik bitter min aandag kry, is die geweldige droogte in die Oos-Kaap, veral in die Gamtoosvallei, Langkloof en selfs gebiede soos Mosselbaai en dele van die Klein Karoo,” het hy bygevoeg. Maree wys daarop dat die Kougadam minder as 7% vol is en as dit nie binnekort daar in die opvangsgebied reën nie, dan gaan daardie gemeenskappe baie erg geraak word. Dit sluit natuurlik die Port Elizabeth-metropool ook in. “Kaapstad het baie mediablootstelling gekry, maar daar is ander gebiede waar dit nog nie so lekker gereën het nie,” het hy bygevoeg Maree sê hy glo stellig dat die sektor van die vierde kwartaal weer mooi kan groei Hy het bygevoeg: “Landbou is eintlik seisoenaal en dus moet ’n mense nie kwartale met mekaar vergelyk nie, maar eerder dieselfde kwartaal oor verskillende jare. Maar ja, ek is ook nog steeds positief oor die sektor.” Sy verwagting is dat die landbou positief kan groei en ekonomiese groei ’n hupstoot gee. “Dit is juis wat die land nodig het,” het hy gesê. Volgens Maree is daar nou wel baie onsekerheid in die sektor weens politiekery, maar hy is oortuig daarvan dat dit ook op ’n verantwoordelike wyse bestuur sal word. Die graansektor trek nog swaar weens die lae pryse en groot hoeveelheid voorrade wat oorgedra is maar dit doen natuurlik die intensiewe lewendehaweprodusente – pluimvee, voerkrale en varke – goed omdat die voermarges beter is. Die uitvoersektore doen ook goed as gevolg van die wisselkoers. Bedrywe soos sitrus, avokado’s en neute toon besondere goeie groei.