Stad in die Wes-Kaap, Suid-Afrika
Kaapstad se sentrale sakekern, soos gesien vanaf Leeukop
Administratiewe gebied en verstedelikingWysig
Die Kaap langs die seeweg na IndiëWysig
Die volksplanting: Die Kaap as 'n Hollandse kolonie (1652–1795)Wysig
Die 19de eeu – begin van die Britse bewindWysig
Die 20ste eeu – Kaapstad as wetgewende hoofstad van Suid-AfrikaWysig
In die tyd tussen die twee wêreldoorloë het Kaapstad maar stadig gegroei, waarby die uitbreiding van beboude gebiede veral langs die spoorweglyne in die suidelike voorstede en in die Kaapse Vlakte plaasgevind het. In 1950 het Kaapstad 742 400 inwoners getel. Die implementering van die Groepsgebiedewet het 'n vernietigende effek op binnestedelike gemeenskappe gehad nadat sowat 150 000 bewoners na nuwe behuisings in voorstede soos Mitchells Plain verskuif is.
Kaapstad in die 21ste eeu: 'n verdeelde stadWysig
Hierdie soort voorvalle gooi lig op die veronderstelde samehang tussen veiligheid en sosio-ekonomiese ontwikkeling en die beleid wat daaruit voortspruit. Dit is duidelik dat Kaapstad, net soos ander metropole elders in die wêreld, deur 'n ingewikkelde netwerk geadministreer word waarin plaaslike en globale kragte en belange met mekaar bots en wat tot verdeelde openbare ruimtes en woonbuurte kan lei sonder dat daar rasgebaseerde "groepsgebiedewette" bestaan. Kaapstad is in die 21ste eeu weer verdeel in twee stadsgebiede – 'n welgestelde en hoogs ontwikkelde middestad met aangrensende woonbuurte wat toeriste en beleggers uit alle uithoeke lok, en 'n onderontwikkelde voorstedelike periferie in die Kaapse Vlakte wat baie op krotbuurte elders in die wêreld lyk en waar die meeste misdade in Kaapstad gepleeg word.
Stadskarakter en stadsbuurteWysig
Die historiese middestadWysig
Die grachten van Klein-AmsterdamWysig
Die bruin en swart woonbuurte in die Kaapse VlaktesWysig
Die huidige bruin en swart woonbuurte van Athlone, Mitchells Plein, Kruispad (Crossroads), Langa ("Son"), Gugulethu ("Ons Trots"), Khayelitsha ("Ons Nuwe Tuiste"), Bonteheuwel, Elsiesrivier en baie ander behels nog steeds 'n groot persentasie informele behuising met 'n geskatte twee miljoen bewoners. Slegs vier van hulle word merendeels deur swartes bewoon, terwyl die res hoofsaaklik kleurlinge huisves. Langa is die oudste swart woonbuurt in Kaapstad, en Gugulethu met 300 000 bewoners een van die grootstes in Suid-Afrika. Gugulethu het in die tydperk van rasseskeiding as 'n tuiste vir swart trekarbeiders uit die Oos-Kaap ontstaan en het verskeie kere nuus gemaak weens politieke onluste en sinlose geweldpleging. Die "Gugulethu-Sewe" was sewe swart aktiviste wat op 3 Maart 1986 by 'n padblokkade deur die polisie gestop en doodgeskiet is. Die moord op Amy Biehl, 'n jong Amerikaanse student en aktivis wat haarself vir maatskaplike verandering in Suid-Afrika beywer het, het op 25 Augustus 1993 wêreldwyd mense geskok.
Die Kaaps-Hollandse boustylWysig
Die Georgiaanse, Victoriaanse en Art déco-boustylWysig
Kaapstad Internasionale LughaweWysig
Kaapstad maak in administratiewe opsig deel uit van die Stad Kaapstad, 'n metropolitaanse munisipaliteit. Die stad word deur 'n stadsraad met 210 lede geadministreer, wat aan 'n uitvoerende raad met 28 lede verantwoordelik is. Die administratiewe en politieke leierskap word deur die stadsbestuurder (tans Achmat Ebrahim) en die uitvoerende burgemeester (tans Dan Plato) uitgeoefen.
Munisipale verkiesing in 2006Wysig
Die DA het in die munisipale verkiesing, wat in 2006 in Suid-Afrika gehou is, as die sterkste enkele party te voorskyn getree wat 90 van 210 setels verower het, nog voor die African National Congress (ANC) met 81 setels, alhoewel geen party 'n algehele meerderheid behaal het nie. Danksy 'n byverkiesing het die DA sy totale aantal setels intussen tot 91 verhoog. Nadat die Onafhanklike Demokrate tot die koalisie toegetree het, het die DA daarin geslaag om sy meerderheid in die stadsraad tot 22 setels te verhoog.
Munisipale verkiesing in 2011Wysig
Munisipale verkiesing in 2016Wysig
Volgens die sensus van 2001 het die metropolitaanse gebied van Kaapstad 2 893 251 inwoners en 'n bevolkingsdigtheid van 1 158 per km². Van die stad se bevolking is 48,13 persent kleurlinge, 31,68 persent swartes, 18,75 persent blankes en 1,43 persent Asiërs. Die persentasie buitelanders is volgens amptelike statistieke van die 2001-sensus met minder as twee persent relatief klein. Volgens skattings bly sowat 30 000 Duitsers permanent in Kaapstad.
2001 2 892 243 1 391 859 916 459 542 435 41 490 —
2011 3 740 026 1 585 286 1 444 939 585 831 51 786 72 184
Die Bo-Kaap in Kaapstad, historiese sentrum van Kaapse Maleiers
'n Moskee in Kaapstad
Kaapstad huisves die oudste gemeenskap van Moslems in Suid-Afrika. Enkele jare na die stigting van die Moederstad is in 1667 onder die gesag van die Verenigde Oos-Indiese Kompanjie die eerste Maleiers as slawe van Nederlands-Indië na die Nederlandse Kaapkolonie gebring. Hulle het 'n groot invloed op die Suid-Afrikaanse kookkuns en die ontstaan van Afrikaans uitgeoefen. Die Bo-Kaap het vanaf die 18de eeu tot die kulturele sentrum van die Kaapse Maleiers ontwikkel, nadat hulle uit slawerny vrygelaat is. Vandag bly omtrent 166 000 Kaapse Maleiers rondom Kaapstad, waarvan die oorgrote meerderheid Moslems is en Afrikaans praat. Nes hul moskees is die Kaapse Maleiers vir die vyf kramats rondom Kaapstad bekend wat as as heiligdomme vir oorledene persoonlikhede dien. Van die kramats is dié van sjeik Yusuf van Gowa in Macassar, die kramate van Tuan Sayeed Alawie en sjeik Mohammed Hassan Ghaibie op Seinheuwel, die kramat van sjeik Abdurachman Matebe Shah in Constantia en die kramat van Sayed Abduraghman Motura op Robbeneiland.
In Kaapstad kom honderde Moslems tydens die laaste aand van Ramadan in Seepunt bymekaar om na die maan te kyk. Dié byeenkoms bring mense van alle vlakke van die samelewing bymekaar en elkeen bring iets saam om dit met ander tydens die breek van die vas te deel. Die Maghrib- of sonsondergebed word gemeenskaplik gedoen en die formele maansienresultate word bekend gemaak.
Eid-oel-Fiter word gevier deur in die oggend eers die moskee vir die Eidgebed by te woon. Vervolgens word gesinne en bure besoek. Kinders ontvang geskenke en geld van ouer lede van die gesin, verwante en bure. Die meeste mense dra nuwe klere met helder kleure, terwyl koekies, koeke, samoesas, pasteie en terte vir besoekers aangebied word. Middagete word gewoonlik in gesinsgroepe geniet.
Kaapstad se Groot Sinagoge word beskryf as die mees ambisieuse van al die argitek John Parker se ontwerpe. Dit bied sitplek aan 1 400 mense, een van die grootste aanbiddingsplekke in Suid-Afrika.
Byna 80% van al Kaapstad se Joodse kinders is ingeskryf aan een van die Joodse dagskole, wat strek van voorskools tot hoërskool. Die Herzlia-skole maak voorsiening vir al 12 grade, terwyl daar ook drie ander laerskole is van wie die meeste Ortodoks is. Die Hoërskool Herzlia, in Highlands Estate bo die middestad, het in 2017 650 leerders van gr. 7 tot gr. 12 gehad, van wie in die hoogste drie grade net 18 Hebreeus as tweede addisionele taal geneem het. Herzlia Highlands Primary School, ook in Highlands Estate, het 359 leerders gehad, die Laerskool Herzlia in Constantia 174 en die Laerskool Herzlia Weizmann in Seepunt 291, al drie net tot gr. 6. Cape Town Torah High het in 2017 27 leerlinge van gr. 7 tot 12 gehad. In Kampsbaai het die Phyllis Jowell Jewish Day School onderrig aan 121 laerskoolleerders gebied.
Die Jodeslagting en Sionisme is van die uiterste belang vir die Suid-Afrikaanse Joodse gemeenskap. Die gemeenskap het suksesvol by die regering aangedring op die onderrig van die Holocaust in alle openbare skole en het onlangs die Kaapstase Holocaust-sentrum gebou, die enigste Holocaust-sentrum in Afrika. Jode betoon hul Sionisme deur filantropie. Die Kaapse Joodse gemeenskap skenk meer aan Israel per kop as enige ander Joodse gemeenskap ter wêreld. Hoewel die meeste Kapenaars Sionisme afkeur, beïnvloed dit nie hul houding jeens Kaapse Jode nie. Trouens, talle Jode het ’n sterk verhouding met die plaaslike regering. Vooraanstaande politieke figure woon dikwels Joodse geleenthede by, ondanks hul kritiek op Israel. Kaapstad se gemeenskap is nogtans nie heeltemal bestand teen geweld en Antisemitisme nie. In 1997 is petrolbomme na die huise van gemeenskapslede gegooi en in Desember 1999 is ’n bom gegooi na een van die Kaap se sinagoges. Niemand is in dié voorval beseer nie. Streng veiligheidsmaatreëls word by sinagoges gehandhaaf.
Kaapstad het sedert die eerste demokratiese verkiesing in Suid-Afrika in die jaar 1994 een van die wêreld se gewildste reisbestemmings geword. Fasiliteite vir 'n groot aantal sportsoorte, talle winkels, die toeristeroete van die Kaapse Skiereiland en die wynstreke van die omgewing asook die ryk fauna en flora maak van die stad Suid-Afrika se vernaamste toeristebestemming. Die toerismebedryf genereer in die provinsie Wes-Kaap 'n jaarlikse inkomste van 1,5 miljard VSA-$. Die meerderheid van die toeriste kom uit oorsese lande soos die Verenigde Koninkryk, die Verenigde State en Duitsland.
Talle plaaslike restourante en winkels is in en rondom die Victoria & Alfred Waterfront gekonsentreer wat intussen jaarliks 25 miljoen in- en uitheemse besoekers lok. Om ook die binnestad meer aantreklik vir toeriste en sakemanne te maak, is die oprigting van 'n nuwe kasinokompleks in V&A Waterfront teen 'n koste van 1,8 miljard ZAR aan die bou van 'n kanaal gekoppel wat plesierbootsritte vanaf die hawe tot by die noordelike stadsentrum en die ArtsCape-teaterkompleks moontlik sal maak.
Kaapstad staan bekend vir sy respek teenoor gay en lesbiese mense en het tot een van die gewildste internasionale bestemmings vir LBGT ontwikkel.
Victoria & Alfred WaterfrontWysig
Victoria & Alfred Waterfront lê noord van die stadsentrum en was vroeër 'n verwaarloosde hawebuurt. Dit is vernoem na prins Alfred, die tweede seun van die Britse koningin Victoria, wat hier in 1860 die hoeksteen vir 'n hawehoof gelê het. Ook die eerste hawebekken is in 1870 na hom vernoem, terwyl die tweede bekken uit die jaar 1905 die naam van sy moeder dra.
Die oudste, westelike deel van Kaapstad se hawe was reeds vanaf 1975 vanweë die toenemende waterdiepte van moderne skepe nie meer geskik vir die hawebedryf nie, en die geriewe het begin verval.
Die projek het tot een van Suid-Afrika se suksesvolste beleggings ontwikkel. Die Waterfront-gebied is intussen met jaarliks sowat 22 miljoen besoekers die gewildste toeristetrekpleister in die Wes-Kaap en die hele Suid-Afrika asook 'n spilpunt van Kaapstad se naglewe, met sowat vierhonderd winkels, tagtig restourante en kroeë, en rolprentteaters. Vuurwerke en opelugkonserte vind gereeld hier plaas.
Vanaf September 2001 is die Waterfront in 'n suidoostelike rigting uitgebrei. Rondom die historiese kloktoring is die nuwe Clock Tower Centre opgerig – 'n nuwe winkelsentrum met restourante en reisagente. Die nuwe geboue is in argitektoniese opsig harmonies tot die kloktoring en die ou stoorhuise ingepas. Gedurende die boubedrywighede is die bouvalle van 'n ou VOC-vesting opgegrawe wat eweneens in die kompleks geïntegreer is. Vlakby die Clock Tower Centre lê die Nelson Mandela Gateway, die vertrekpunt vir skepe wat toeriste na die voormalige gevangeniseiland Robbeneiland neem.
'n Londense ateljee, Heatherwick Studio, het een van Kaapstad-hawe se historiese graansilogeboue, Silo nr. 1 wat in 1924 opgerig is, omgeskep tot 'n moderne gebou wat sedert 2017 die Zeitz Museum of Contemporary African Art (MOCAA) en 'n luukse hotel, The Royal Portfolio, huisves. Baie van die silogebou se oorspronklike geriewe het behoue bly, insluitende 42 silindriese stoorsilo's wat uitgehol is om as die museum se groot atrium te dien.
Canal Walk, wat volgens die voorbeeld van Amerikaanse shopping malls ontwerp is en meer as 400 winkels, 'n rolprentteater en 'n reuse-kitskos-restourant met 'n jaarlikse omset van ZAR 1,8 miljard (syfers van 2003) behels, is die grootste winkelsentrum in Afrika en ook en van die grootstes in die Suidelike Halfrond.
Kaapstad is naas Johannesburg een van die twee kulturele sentra van Suid-Afrika. Intussen het die Moederstad tot 'n nasionale leier op die gebied van die uitvoerende kunste ontwikkel, waaronder teater, opera, musicals en musiek. Die kulturele lewe van Kaapstad word verbind met satirici soos Pieter-Dirk Uys, Robert Kirby en Mark Banks; die musicals van David Kramer, Taliep Petersen en Marthinus Basson; en die Universiteit van Kaapstad se Teaterskool. Maar ook bekroonde toneelstukke uit Johannesburg soos opvoerings van Athol Fugard, Sue Pam-Grant en Janice Honeyman word in die plaaslike teaters gespeel.
Teater, opera en balletWysig
Die opelug-teater in Maynardville het hom op tonele van William Shakespeare toegespits, terwyl ander teaters soos die Baxter-teater naby die Universiteit van Kaapstad se kampus in Rondebosch, die Theatre on the Bay in Kampsbaai, die Coffee Lounge in Kerkstraat, die Little Theatre in Tuine en talle ander klein en onafhanklike teaters hulle op minder konvensionele toneelkuns en tradisionele Engelse komedies toegespits het. Die Baxter-teater was gedurende die tydperk van rasseskeiding een van min tuistes in Suid-Afrika waar gemengde gehore saam toneel kon kyk.
As Suid-Afrika se aantreklikste stad vir binne- en buitelandse besoekers het Kaapstad vinnig tot Suid-Afrika se kulinêre hoofstad met 'n internasionale restourant- en koffiehuiskultuur ontwikkel. Die plaaslike sjefs vermeng die veelsydige plaaslike kookkuns en eersterangse bestanddele soos die Kaapse seekos met 'n verskeidenheid internasionale invloede.
Die Kaaps-Hollandse en Oos-Indiese kookkuns het al vroeg saamgesmelt om 'n verskeidenheid tipies Kaapse geregte soos bobotie en sosaties te skep wat met tipies Oos-Indiese speserye gekruie word. Van die kruie, wat deur slawe die land binnegebring is, het goewerneur Van Riebeeck reeds laat aanplant, waaronder vinkel en anys. Kaaps-Maleise invloede word ook sigbaar in moderne Kaapse spesialiteite soos pizza met vars botterneut of samoesas, velletjies deeg wat tot driehoekige pakkies gevorm en met 'n vulsel van gemaalde beesvleis, hoendervleis of groente gevul en diepgebraai word. Samoesas is ook 'n gewilde wegneemete. Waterblommetjies is 'n gesogte Kaapse vleikos wat veral vir bredies met vleis en groente gebruik word.
Ander belangrike tersiêre instellings is die Universiteit van Wes-Kaapland in die voorstad Bellville, wat in 1959 as 'n instelling vir kleurling-studente gestig is, maar reeds in die 1980's 'n mate van outonomie bereik en hom as 'n oorwegend Engelssprekende "volksuniversiteit" beskou het, terwyl die persentasie swart studente van slegs 2 ps in 1984 tot 47 ps in 1994 gegroei het; en die Tegnologiese Universiteit van die Kaapse Skiereiland (Cape Peninsula University of Technology), wat deur die samesmelting van die Kaapse Technikon (Cape Technikon) en die Technikon van die Skiereiland (Peninsula Technikon) ontstaan het. Die Graduate School of Business GSB) naby die Victoria & Alfred Waterfront kan met die beste buitelandse skole meeding – as die enigste tersiêre sakeskool wat in die gesiene Britse sakedagblad Financial Times se Global MBA Ranking 2016 geranglys word.
Kommunikasie- en mediabedryfWysig
Die eerste Kaapstadse Boekeskou (Engels: Cape Town Book Fair), waaraan 400 uitgewerye uit 26 lande deelgeneem het, het in Junie 2006 in samewerking met die Frankfurtse Boekeskou plaasgevind en sowat 20 000 besoekers gelok. In 2008 het die boekeskou met 57 000 besoekers 'n nuwe rekord behaal. Byna 300 uitstallers uit 31 lande het deelgeneem.
Lugbeeld van die Nuwelandstadion
Lugbeeld van die Nuweland-krieketveld
Kaapstad se gewildste sportsoorte volgens deelname is krieket, sokker, swem en rugby. In rugby huisves Kaapstad die Westelike Provinsie wat op Nuwelandstadion speel en in die Curriebeker meeding. Daarbenewens vorm spelers van die Westelike Provinsie die grondslag vir die Stormers in die Suidelike Halfrond se Superrugbytoernooi wat deur spelers van Boland in Wellington aangevul word. Kaapstad huisves gereeld die Suid-Afrikaanse nasionale rugbyspan, die Springbokke, en het wedstryde tydens die Rugbywêreldbeker 1995, insluitende die openingswedstryd, maar ook die halfeindstryd tussen Nieu-Seeland se All Blacks en Engeland se Roses waartydens Jonah Lomu vier drieë kon druk, aangebied.
Sokker is ook gewild. Twee Kaapstadse sokkerspanne ding in die Premier Sokkerliga (PSL), Suid-Afrika se hoogste sokkerafdeling, mee. Hulle is Ajax Kaapstad, wat gevorm is deur die 1999-samesmelting van die Sewe Sterre en die Kaapstadse Spurs, en die Cape Town City FC. Kaapstad het ook verskeie wedstryde tydens die FIFA Sokker-Konfederasiebeker in 2009 en die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2010, insluitende 'n halfeindstryd, aangebied. Die Moederstad het hiervoor 'n nuwe 70 000-stadion (Kaapstad-stadion) in die Groenpuntgebied opgerig.
In krieket verteenwoordig die Kaapse Kobras Kaapstad op Nuweland-krieketveld. Die span het uit die samesmelting van die Westelike Provinsie-krieket en die Boland Krieket-spanne ontstaan. Hulle ding in die Supersport- en die Standard Bank-beker-reekse mee. Die Nuweland-krieketveld huisves gereeld internasionale krieketwedstryde van die Proteas, Suid-Afrika se nasionale krieketspan. Byvoorbeeld is vyf wedstryde tydens die Krieketwêreldbeker 2003 hier gehou.
Kaapstad het al Olimpiese aspirasies gehad. Onder ander was Kaapstad in 1996 een van die vyf kandidaatstede op die Internasionale Olimpiese Komitee se kortlys vir die Olimpiese Somerspele 2004. Die spele is uiteindelik aan Athene, Griekeland, toegeken en Kaapstad het op die derde plek geëindig. Daar was ook spekulasie dat Kaapstad die keuse van die Nasionale Olimpiese Komitee was as Suid-Afrikaanse kandidaatstad vir die Olimpiese Somerspele 2020. Aan die einde is egter Tokio, Japan, as gasheer vir die spele aangewys.
Aken, Duitsland, sedert 2000.
Haifa, Israel, sedert 1975.
Hangzhou, Volksrepubliek China, sedert 2005.
New York Stad, Verenigde State.
Nice, Frankryk, sedert 1974.
Sint Petersburg, Rusland, sedert 2001.
↑ (en) "Cape Town (South Africa)". Crwflags.com. Besoek op 12 Februarie 2019.
↑ (en) Pollack, Martin (31 Mei 2006). "Achmat Ebrahim is the new city manager of Cape Town". Stad Kaapstad Metropolitaanse Munisipaliteit. Besoek op 25 Maart 2007.
↑ (en) Africa, Statistics South. "Metropolitan Municipality | Statistics South Africa". www.statssa.gov.za. Besoek op 12 Februarie 2019.
↑ (en) "Quality of Living Ranking". Mercer.com. Besoek op 12 Februarie 2019.
↑ (en) "World Weather Information Service – Cape Town". World Meteorological Organization. Besoek op 8 April 2014.
↑ (en) "Cape Town/DF Malan Climate Normals 1961–1990". National Oceanic and Atmospheric Administration. Besoek op 8 April 2014.
↑ (en) "Dan Plato: Everything you need to know about Cape Town's next mayor". The South African. 18 September 2018. Besoek op 12 Februarie 2019.
↑ 48,0 48,1 (en) timeanddate.com. Eid ul Fitr. Besoek op 6 Januarie 2019.
↑ 53,0 53,1 (de) www.kapstadt.de: Tourismus in Kapstadt
↑ (en) Woulidge, Sam (2006). Time Out: Cape Town. Time Out Publishing. pp. 127–130: Sports. ISBN 1-904978-12-6.
↑ (en) "SA 2010: frequent questions". southafrica.info. Besoek op 26 Mei 2007.
↑ (en) "Past Olympic host city election results". GamesBids. Besoek op 12 Februarie 2019.
↑ (en) "Cape Town Out Of 2020 Summer Olympic Games Bid". GamesBids. Besoek op 12 Februarie 2019.
↑ (de) "Agenda 21 Partnership Cape Town – Aachen". Besoek op 5 Maart 2010.
↑ (en) "Cape Town". Haifa City. Besoek op 5 Maart 2010.
↑ (en) "Agreement on the Establishment of Relations of Friendship between the City of Hangzhou of the People's Republic of China and the City of Cape Town of the Republic of South Africa" (PDF). 18 April 2005. Besoek op 5 Maart 2010.
↑ (fr) "Villes jumelées avec la Ville de Nice". Ville de Nice. Besoek op 24 Junie 2013.
↑ (en) "Saint Petersburg in figures – International and Interregional Ties". Saint Petersburg City Government. Besoek op 23 Maart 2008.
Ontsluit van "https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Kaapstad&oldid=2025623"
Last edited on 7 Augustus 2019, at 23:12