ARMOEDE: Hoe om dit in Suid-Afrika
ARMOEDE kan die beste bestry word deur die volgende middele:
2) Die skepping van werksgeleenthede
3) Die skepping van goeie en ordelike woonomstandighede
4) Deur mense te leer om trots te wees op hulself (eiewaarde) en dit wat hulle doen om ’n bestaan te maak.
HOE meer skole daar gebou kan word, hoe meer mense sal daar uiteindelik wees wat ’n behoorlike skoolopleiding kry. Uiteindelik sal daar dan ook baie meer mense wees wat hul plekke as geletterdes sal kan vol staan in ’n Suid-Afrika wat sulke mense broodnodig het. Mense wat nie kan lees of skryf nie, het ’n groot agterstand in die lewe. Hul verarm en, as hulle ooit wel werk kan kry, is dit van die laags betalende werke in die gemeenskap.
Deur dus baie meer skole op te rig en baie meer geleenthede te skep vir die opleiding van goeie onderwysers, word armoede nie net regstreeks bekamp nie, maar ook meer entrepreneurs gekweek soos dié oor wie ons in die volgende afdeling vertel.
MENSE wat geleenthede skep vir ander mense om te werk, word entrepreneurs genoem. Hulle is die mense wat projekte bedink en dit ten uitvoer bring.
Gestel daar is ’n dorpie met baie arm mense wat glad nie werk het nie. Maar op die dorpie is daar ’n slim man wat diep nadink oor ’n groot lap grond van die munisipaliteit wat aan die rand van ’n dorp lê. Die grond word glad nie bewerk nie, hoewel daar genoeg water is omdat daar ’n riviertjie aan die onderkant verbyloop. Die entrepreneur vra die munisipaliteit om die grond aan hom te verhuur. Dan huur hy baie van die werklose mense om die grond in ’n yslike groentetuin te omskep. Met verloop van tyd het die arm dorpie verander in ’n welvarende gemeenskap wat nie net geld het nie, maar ook genoeg kos om te eet.
Maar daar hou dit nie op nie. Die slim entrepreneur kom agter dat, as hy ’n fabriek kan begin om die groente in blikkies te bewaar, hy in staat sal wees om geblikte groente aan al die dorpe in die omtrek en selfs ’n paar stede te verskaf. Hy stig die fabriek en neem nog baie meer mense in diens. Meer mense het meer geld en die eens arm dorpie word selfs nog ryker.
Die entrepeneur kan selfs uitbrei en allerhande ander fabrieke begin stig -- soos ’n sementfabriek omdat daar so baie kalkklip in die omgewing is en ’n meubelfabriek om al die mooi geelhoutbome in die distrik te benut. Nou word mense selfs van buite ingebring om op die dorpie te kom werk -- en daarmee saam kom allerhande besighede soos winkels en apteke. Bouaannemers kom van heinde en ver en lê hele nuwe woonbuurte uit. Ontspanningsgeriewe soos bioskope en sportterreine word aangebring en die hele voorkoms van die eenmaal armsalige dorpie word onherkenbaar omgetower.
Op die ou end verander dit in stadjie en naderhand in ’n stad ... en dit het alles begin by een persoon wat op ’n dag ’n goeie plan gekry het.
Goed, dis miskien ’n ietwat buitensporige voorbeeld, maar dis juis sulke projekte -- en baie daarvan op allerhande terreine -- wat nodig is om Suid-Afrika se miljoene verarmdes te help ophef uit die put van die ellende waarvoor ons ons oë nie durf sluit nie...
MENSE wat in krotte woon, tussen die vullis wat gedurig om hulle ophoop, moet noodwendig ’n ander uitkyk op die lewe hê as ons wat elke oggend ons oë in ons mooi, betreklik skoon woonbuurte oopmaak.
Hul gesindheid oor netheid is anders -- wat ook verklaar waarom die papiere en plastieksakke so dikwels daar aan die draadheinings fladder. Maar namate hulle ál dieper in hul armoede versink en die stryd om net te oorlewe hul hele bestaan oorheers, word netheid die laaste ding waaroor hulle hulle sal bekommer.
Die groot probleem is dat dit bose kringloop word: krotbewoners gee nie om nie en niemand wil mense in diens neem wat nie omgee nie; en mense wat nie werk het, moet in krotte bly woon, want hulle kan niks meer bekostig nie.
Die Suid-Afrikaanse regering het reeds lofwaardige werk gedoen deur duisende huise aan sulke huisloses te verskaf. Baie meer sulke projekte is egter nodig, wat miljoene Suid-Afrikaners het ’n nypende woningnood.
Die oplossing is dus duidelik: Die uiters behoeftige deel van ons bevolking het ook respektable huise nodig. Want respektabelheid kweek respek en respek kweek werksgeleenthede en werksgeleenthede dra die belofte van voorspoed.
Maar die meeste van ons besef sekerlik nie genoeg hoe belangrik dit is om mense op hierdie manier op te hef nie.
4) Die kweking van selfrespek en ’n trots op dit wat jy doen om ’n lewe te maak
IN aansluiting by die vorige afdeling kan die kweking van ’n besef van eiewaarde en ’n trots om te werk ook oneindig meehelp om ’n bedelkultuur in Suid-Afrika teen te werk.
Projekte om mense se selfrespek op te hef is van die uiterste belang, veral as dit kom by mense wat vantevore erg benadeel is.
Sulke projekte kan geskied by wyse van volwasse onderwys (waar byvoorbeeld ongeletterde grootmense geleer word om te lees en te skryf) en deur mense se verskillende talente raak te sien en hulle te help om daarmee te woeker.
’n Kaapse straatsanger is al van die strate afgehaal om ’n beroepsanger te word toe iemand besef het dat hy ’n besondere tenoorstem het.
Uiteindelik is dit elkeen van ons wat so bevoorreg is se taak en plig om armoede te help bekamp -- al is dit bloot deur die armes onder ons met begrip en liefde te oorlaai.
Skep ek te véél kos in my bord,
vererg my ma haar bloedig.
Dan vat sy my ook dadelik kort
en sê: “Dis té oorvloedig!”
Van oorvloed het sy my geleer
en ook wat skaarste is.
Om lekker kos te moet ontbeer,
is wat die naarste is...
“Waardeer,” sê Ma, “die volopheid
en moenie gulsig wees nie.
Jy’s mos ’n mens—my liewe tyd!—
en nie ’n baar ou bees nie!”
Nou weet ek as mens oorvloed het
en veel om aan te kou ook,
dat jy nie net op jouself moet let
maar die armes moet onthou ook...