Nuuskommentaar: ‘Daar skort iets met wit Afrikanermans se opvoeding’Prof. Jonathan Jansen Kom ons aanvaar dat Jansen, verkeerd of buite konteks aangehaal is, soos hy volgens mediaberigte beweer. Dit verminder egter kwalik die skade wat deur die berigte gebaseer op ’n lekkasie (of meer) uit ’n vertroulike vergadering voortgespruit het. Reeds diep in die ou Suid-Afrika is in onder meer staatsdienskursusse gemaan oor hoe verkeerd stereotipering is, en hoe gevaarlik dit kan wees. In ’n heterogene land is so iets inderdaad iets wat nie hoort in die plek van om mekaar se tradisies te ken, en sover moontlik te verstaan en respekteer nie. Een van die voorbeelde wat gereeld gebruik word, is dat ’n swart man (nog dikwels) voor ’n vrou by ’n deurgang sou indruk, omdat dit die man se plig is om te kyk of dit anderkant veilig sou wees. In ’n land soos Suid-Afrika vind egter ook heelwat gevalle van “kultuur in transito” plaas en hierdie transito vind nie altyd ongeskonde plaas nie. Die land het heelwat probleme wat uit die voortspruitende anti-kulture voortspruit. Ras-stereotipering is byna onafwendbaar, en ras-raakvlakke kan baie dun geskuur word. Oudmin. Lulu Xinwana, wat meer vir haar onverantwoordelike losbekkigheid bekend was as haar bekwaamheid, het in 2013 gesê: “Jong Afrikanermans word grootgemaak in die Calvinistiese geloof en glo hulle besit ’n vrou, hulle besit ’n kind, hulle besit alles, en daarom kan hulle daardie lewe neem, want hulle besit dit.” Augustus is Vrouemaand. En dit was nog half mak in vergeleke met dit waarvan sy die land se wit boere beskuldig het. Flip Buys, voorsitter van die Solidariteit Beweging, het hom skerp uitgespreek teen Jansen en aanbeveel dat hy hom eerder met universiteitsake moet bemoei as om hom met rassistiese beledigings besig te hou. Dit volg nadat Jansen op ’n senaatsvergadering gesê het iets skort met die opvoeding van wit Afrikanermans én dat daar bewyse is dat wit studente in Afrikaanse klasse bevoordeel word. Jansen het ook van die geleentheid gebruik gemaak om weer die afskaffing van Afrikaans as onderrigtaal te beklemtoon. Volgens Buys kry ’n mens die indruk dat Jansen, voor hy uiteindelik oorsee vertrek, Afrikaans en haar sprekers vir oulaas probeer afbreek, skade aan die universiteit aanrig en verder probeer polariseer. Dalk is dit goed dat Jansen oorsee kan gaan en daar verder vervreemding toepas. Na berig word, het Jansen glo ook gesê Afrikanermans eien hulself dinge toe. Tog interessant in welke moeilikheid die ekonoom, Chris Hart, hom bevind het toe hy dieselfde van swart mense gesê het, en onder druk sy pos moes verlaat. Tog interessant hoe iemand wat al telkemale in die media aangehaal is dat hy in uitgelese geselskap die “f”-woord ingespan het, glo na ’n ander se gebrekkige opvoeding sou verwys. Onder Jansen se leiding is Kovsies se Christelike karakter gesloop, soos dat God uit die leuse verwyder is en die opening van gradeplegtighede deur Skriflesing en gebed afgeskaf is. Studente word skielik in ’n posisie geplaas waar die Christelike fondament waarmee hul ouers en hul kerke hulle toegerus het, onder druk geplaas word. Van die hoof van ’n opvoedkundige instelling sou verwag word om die jong mense te leer van hoe ’n belangrike rol die Grondwet speel om Suid-Afrika se wiele oor ’n wye front te laat draai. Nie om ongrondwetlike besluite, gebaseer op heelwat donkerwerk, op die kampus af te dwing nie. Natuurlik is nie alle jong Afrikanermans, of Afrikaners in die algemeen, rolmodelle nie. Dit word ook in Afrikaans vasgelê met woorde soos die zeffers, gopse, ploerte, ghwarre en veel meer. Volksblad berig juis oor ’n Afrikaanssprekende man wat nie meer nat agter die ore is nie, wat nog steeds vrouebestuurders van die pad trek en uitmekaar vloek, en na bewering selfs aanrand. Maar moenie veralgemeen nie, ek sê. Moet ook nie veralgemeen op grond van diegene wat ’n fase van jonk en jukkerig beleef nie. ’n Rektor in besonder moet waak daarteen dat hy nie die indruk wek dat die opeis van grondwetlike regte minder aanvaarbaar is as die afbrand van universiteitsgeboue nie.