Karl Heinrich Marx (Trier, 5 Mei 1818 – Londen, 14 Maart 1883) was 'n Duitse denker wat 'n belangrike invloed gehad op die (politieke) filosofie, die ekonomie en die sosiologie. Hy was een van die grondleggers van die arbeidersbeweging. Das Kapital word meestal as sy belangrikste werk beskou. Marxisme word op dié werk sowel as die denke van Karl Marx (en Friedrich Engels) gebaseer.
2 1842 - 1843: Keulen, die Rheinische Zeitung
3 1843 - 1844: Parys, die Deutsch-Französische Jahrbücher
4 1845 - 1847: Brussel, die Kommunistiese Manifes
Jeug en studentetyd[wysig]
Karl Heinrich Marx word gebore in Duitsland, as seun van Heinrich Marx (1782 - 1838) en Henriette Preszburg (oorlede 1863). Sy ouers was oorspronklik Jode en stam beide uit 'n rabbiegeslag - Heinrich Marx heet oorspronklik Hirschel Mardochai - maar hy word 'n Lutherse Protestant nadat hy in 1815 na Trier verhuis het. Dit was moelik vir Heinrich om in Pruise as Jood sy werk as advokaat te bly beoefen. Karl word groot in 'n gematigde liberale gesin, wat 'n sekere vlak van welstand handhaaf, maar nie werklik ryk was nie.
Karl voltooi die hoërskool in Trier in 1835. Die opstel wat hy vir 'n eksamen geskyf het naamlik "Beskouwing van 'n jongeling oor die keuse van 'n beroep" het bewaar gebly.
Marx besluit om nie sy studies in Berlyn voort te sit nie omdat hy verwag het dat sy proefskrif weens sy reputasie as 'n jong-Hegeliaan nie positief ontvang sou word nie. Marx gaan na die Universiteit van Jena en behaal daar in 1841 sy graad met 'n proefskrif oor "Die verskil tussen die natuurfilosofie van Democritus en die van Epicurus". Na die beëindiging van sy studie verhuis Marx na Bonn. Hy hoop om daar 'n aanstelling as universiteitsdosent te kry. In die konserwatiewe Bonn kry hy dit nie reg nie en word Marx 'n joernalis.
1842 - 1843: Keulen, die Rheinische Zeitung[wysig]
Die Rheinische Zeitung (Rynlandse koerant) was 'n "radikaal-demokratiese" koerant wat vanaf 1 Januarie 1842 in Keulen uitgegee word. Marx en Bruno Bauer word medewerkers van die blad, en in Oktober 1842 word Marx hoofdredakteur. Die koerant ontwikkel homself tot 'n spreekbuis vir jong besigheidsmense, bankiers en industrialiste. Marx verhuis na Keulen. Die koerant word meer uitgesproke. Terwyl die oplaag aansienlik styg, word sensuur egter ook strenger. Op 1 Januarie 1843 word die koerant verbied. Marx publiseer o.a. oor persvryheid, die wette insake houtdiefstal en oor die armoede van die wynboere in die Moesel-streek.
1843 - 1844: Parys, die Deutsch-Französische Jahrbücher[wysig]
Van dié jaarboek sal slegs één (dubbel-)nommer gepubliseer word, in Februarie 1844. In die publikasie is twee artikels van Marx: • Kritiek op Hegel se regssfilosofie: Inleiding. • Die vraagstuk van die Jode (Zur Judenfrage),'n Bespreking van twee artikels van Bruno Bauer oor die vraagstuk van die Jode.
Ook twee van Friedrich Engels se artikels word in die Duits-Franse Jaarboek gepubliseer: • Skets van 'n Kritiek op die Politieke Ekonomie (Umrisse zu einer Kritik der Nationalökonomie) • Bespreking van Thomas Carlyle se "Verlede en hede".
1845 - 1847: Brussel, die Kommunistiese Manifes[wysig]
Begin 1845 vertrek Marx na Brussel. Hy doen afstand van