‘Dood van psigiatriese pasiënte was voorkombaar’Argieffoto Solidariteit Helpende Hand meen die meeste van die 36 psigiatriese pasiënte wat oor die afgelope vier maande in Gauteng gesterf het, se dood was voorkombaar. Dié pasiënte is dood nadat die departement van gesondheid hulle vroeër vanjaar van die Life Esidimeni- psigiatriese hospitaal na verskeie nieregeringsorganisasies (NRO’s) oorgeplaas het. Life Esidimeni het vir meer as 40 jaar, onder kontrak van die provinsiale regering, chroniese geestesgesondheidsorg op lang termyn aan duisende Gautengse pasiënte verskaf. Die departement het in Oktober sy kontrak met die hospitaal beëindig aangesien dit “onbekostigbaar” geword het om die 2 378 pasiënte teen R323 miljoen by private instellings te behandel. Qedani Mahlangu, Gauteng se LUR van gesondheid, het Dinsdag inligting oor dié sterftes tydens ŉ mondelinge vraag-en-antwoordsessie in die wetgewer bekend gemaak, waarna Aaron Motsoaledi, minister van gesondheid, versoek het dat dit deur die gesondheidsombudsman (prof. Malegapuru Makgoba) ondersoek word. Intussen het Helpende Hand aan Maroela Media gesê die organisasie is bewus van minstens drie gestremde pasiënte wat deur dié besluit geraak is, wat by ŉ instelling in Cullinan “in uiters verdagte omstandighede” dood is. “Helpende Hand meen dat die dood van hierdie drie pasiënte, en heel waarskynlik die meeste van die 36 pasiënte, voorkombaar was,” het Riaan du Plooy, adjunk- uitvoerende hoof van Solidariteit Helpende Hand, gesê. Die organisasie poog om ŉ oplossing vir die krisis te vind deur ŉ kurator aan te stel om beweerde growwe nalatigheid en mishandeling van pasiënte deur staatwerkers te ondersoek, maar die Noord-Gautengse hooggeregshof se gesloer steek ŉ stokkie daarvoor. Helpende Hand se regsverteenwoordigers het reeds op 9 Julie namens hul kliënt, die Siyabadinga-NRO, ’n dringende aansoek by dié hof ingedien vir die aanstelling van ’n kurator. Hoewel die aansoek op ’n dringende grondslag ingedien is, het ’n tydperk van drie weke verloop waartydens die saak nie minder nie as drie keer van regter na regter oorgeplaas is. “Op 5 Augustus is die saak wéér uitgestel. Regter Peter Mabuse lewer uiteindelik op 9 Augustus uitspraak waar hy die saak met koste en sonder redes van die hand wys. Die gebrek aan redes vir die uitspraak staan vierkant in die pad van Helpende Hand se regsverteenwoordigers om appèl aan te teken. Ná verskeie versoeke van Helpende Hand se regsverteenwoordigers het regter Mabuse steeds versuim om redes vir sy onverklaarbare uitspraak te lewer,” het Du Plooy gesê. Helpende Hand het op 30 Augustus ’n versoek aan adjunk-regterpresident Aubrey Ledwaba gerig ten einde regter Mabuse te dwing om redes vir sy uitspraak te lewer. In ’n skrywe gedateer 2 September onderneem regter Ledwaba om per opdrag regter Mabuse te maan om redes vir sy uitspraak te lewer. “Tot op hede het ons steeds geen kommunikasie van die hooggeregshof ontvang nie.” Du Plooy het gesê Helpende Hand beskou steeds die aansoek as uiters dringend en die gesloer deur die howe word as ’n vergryp van die regsproses, ten koste van weerlose, stemlose gestremdes, ervaar. “Die departement se onderneming om nou, ná die sterfte van die 36 pasiënte, ’n ondersoek van stapel te stuur, word deur die naasbestaandes van die oorledenes as mosterd ná die maal beskou,” het hy gesê.