Watter beter manier om die lente in te lui as ’n bedrywige basaar met, as kersie op die koek, ’n heerlike snoekbraai? Dít is presies waarna Valleiers kan uitsien wanneer Huis Le Roux op 5 September sy basaar op die tehuis se perseel hou. Soos met enige basaar wat sy sout werd is, sal besoekers hulle kan verlustig in ’n wye verskeidenheid items met tafels wat beloof om te kreun onder onder meer gebak en heerlike eetgoed. Die basaar is die ideale plek om ’n geskenkie te koop vir iemand spesiaal. Onder die items wat te koop sal wees tel vetplantjies – boonop in houertjies wat die inwoners van die tehuis gemaak het – sowel as krale, wat ook deur vernuftige inwoners gemaak is
Jy het nie nodig om na Duitsland te vlieg om ’n wye verskeidenheid uitstekende biere en eg-Duitse disse op die proef te stel nie. Op 12 September kan jy dit sommer op eie bodem geniet! Die Robertson Bierfees, wat vanjaar vir die tweede keer aangebied word, beloof om ’n heerlike Saterdag-uitstappie vir die hele gesin te wees. Met 11 mikrobrouerye se bier wat geproe kan word, ’n Oompah-orkes, kinderarea met oppassers, heerlike Duitse geregte, varsproduktemark, piekniekarea en grootskerm TV, is die bierfees ’n geleentheid wat jy beslis nie moet misloop nie. Geniet die area se natuurskoon op die prentjiemooi DuVon Wyn- en gasteplaas, waar die fees vanjaar gehou word
Ek is nie ’n liefhebber van hospitale nie. Wie is? My onlangse gedwonge besoek het niks gedoen om my afkeer van sulke plekke te verminder nie. Inteendeel.
Die dag tevore word ’n rits spyskaarte onder jou neus gedruk en jy moet besluit wat jy vir die volgende drie dae se maaltye wil eet. Eet jy nie alles wat op jou bord is nie, is die kombuistannie op jou en wil weet of haar kos “sleg” is. Dan moet jy maar mooi trap, want sy’s eintlik ’n dierbare mensie.
Dan daardie nuwerwetse beddens wat hulle het. Jy kry ’n afstandbeheerder, maar glo my jy behoort eintlik vooraf ’n kursus te loop om te leer om die ding en die bed met mekaar te laat praat. Daar’s ’n rits knoppies wat jy kan druk vir oplig, bo oplig, kant toe draai, anderkant toe draai, middel te laat sak of styg en wie weet wat nog alles. Dink jy moet maar versigtig werk met dié kontrêpsie. Hy kan jou dalk net van die bed afgooi of sommer by die venster uit!
Maar nou praat ek nie van daai een wat jou met ’n skok laat wakker skrik as sy ’n skerp naald in jou wysvinger opdruk nie. Seker maar om ’n suikertoets te doen.
En sowaar, dit gebeur wel dat iemand 03:00 wakker gemaak word om ’n slaappil te drink! Dit met eie oge gesien! Vra jy een vir jouself, kry jy net ’n vuil kyk as jou dokter dit nie voorgeskryf het nie.
As ek so moet afskeep wanneer ek die kinders se ma in die huis help, slaan sy my sowaar met die stofsuier oor die kop.
Die mop wat gebruik word, is soms duidelik nie skoon nie en daar sal bo-op ’n papiertjie getrap word eerder as om dit op te tel.
Dis beslis nie die nagskof-mense se skuld dat Esdôm se kragverkope so aan die afneem is nie. Elke lig moontlik word aangehou, selfs as dit sekerlik al slaaptyd moet wees. Vra jy een om dit af te skakel, doen sy dit, maar die volgende skakel maar net weer aan en loop uit sonder om dit af te skakel. So jy probeer maar om jou eie bietjie donkerte te maak.
Billy Makhafola van die departement wat met die inspeksiediens gemoeid is, het in ’n bondige antwoord op Manie se kollega se vrae geantwoord dat almal, afgesien van LEAF, op dreef is. Dit is egter nie wat Manie se spioene hom in die oor fluister nie. Buiten miskien Prokon wat ’n bietjie vordering maak, lyk dit nie vir Manie of enigiets anders as hierdie agentskappe se spoggerige webwerwe werk nie.
Sommige bedrywe, soos Melk SA en die vrugtesapbedryf, beoog regsoptrede teen die inspeksiediens. Selfs waar daar ondernemings deur die departement en agentskappe was om oor werkbare stelsels te onderhandel, gebeur daar net niks.
Die pad wat LEAF geloop het, vat egter die koek. LEAF (wat staan vir leadership, environment, agriculture, forestry en fisheries) is ’n onderneming wat in die geheel deur ’n groep vroue in die Oos-Kaap (hul eie beskrywing) besit word. LEAF is in 2016 deur Senzeni Zokwana, Minister van Landbou, Bosbou en Visserye, aangestel om ’n inspeksiediens in die graanbedryf te behartig.
’n Jaar gelede moes LEAF sy plan voorlê, maar het steeds geen benul gehad hoe die bedryf lyk of waar sy inspeksies gedoen moet word nie. Opdrag is gegee om met belanghebbendes in die bedryf te praat en met ’n nuwe sakeplan teen Maart vanjaar te kom. Dié vergadering is van LEAF se kant gekanselleer en sedertdien hang alles in die lug.
Manie verneem nou LEAF het glo die internasionale onderneming SGS (’n internasionale leier in toetsing en sertifisering) gekontrakteer om die werk namens hom te doen. In praktyk het dit beteken die staat kontrakteer ’n statutêre verpligting uit aan ’n maatskappy omdat hy dit nie self kan doen nie. Dan gaan daardie maatskappy en kontrakteer dit op sy beurt uit aan ’n ander maatskappy, sonder enige tender, omdat hy nie die werk kan doen nie.
Ná besware uit die bedryf het SGS glo kop uitgetrek en die jongste nuus is dat ’n nuwe maatskappy nou glo deur LEAF gekontrakteer is – net om die sakeplan saam te stel. Intussen moet die bedryf wag en sien voor hy die kwessie verder kan voer – en dit ná twee jaar. Dit is presies ’n jaar gelede dat Manie genoem het dat die diens vir die graanbedryf sover ’n muis gebaar het en daar geen duim gevorder is nie.
Zimbabwe se boere is verstommend optimisties oor die toekoms van die landbou in hul beleërde land. Dit lyk asof niks hulle kan onderkry nie, vertel ’n kollega wat pas ’n week saam met boere in Bulawayo deurgebring het. Dit was tydens ’n beesskool wat deur hul stamboekvereniging aangebied en deur 150 boere bygewoon is. Daar was selfs 20 name op die waglys.
Dit is ’n bewys van hoe hulle na inligting oor die nuutste tegnologie in veeboerdery smag. Die jongste krisis is die tekort aan buitelandse geld wat onontbeerlik is vir die invoer van noodsaaklike lewensmiddele en ander goedere, veral brandstof. Die regering, wat die kastaiings uit die vuur moet krap nadat Robert Mugabe die land tot in die afgrond geregeer het met sy beleid om kommersiële boere se grond af te vat en dit vir sy volgelinge te gee, sit nou met te min valuta.
Daar is egter veral ’n brandstoftekort en lang rye voertuie is ’n daaglikse gesig by vulstasies. Sommige boere maak egter steeds ’n plan, soos die man wat met muntstukke vir die beeste betaal het wat hy onlangs op ’n veiling gekoop het. Mense vertel hy het beeste van $150 000 tot $250 000 bekom en toe met ’n paar bakkievragte vol muntstukke betaal. Waar hy dit gekry het, wil niemand sê nie, nie eens hyself nie, maar dit was blykbaar heel wettig.
Die veilingshuis moes mense huur om die méér as ’n miljoen munte te tel! Maar terug by die boere: Daar is nog heelwat kommersiële boere in Zimbabwe oor wat grond huur om voort te boer. Sommige van hulle huur hul ou grond by die nuwe eienaars. Daar is ’n onwrikbare gees om boerdery vorentoe te neem. Vanjaar het die registrasie van stoetvee reeds met 3% gestyg, wat ’n bewys is van die boere se vasbyt-geaardheid.