Chris – Hoofstuk 6 | SkalkSkryf
« Sus Cobie berig uit Chinaland
Chris – Hoofstuk 7 »
Chris – Hoofstuk 6
Julie 5, 2013 deur Louwie
HAGALAZ – Ontwrigting
Breek weg van die materiële werklikheid, beleef die wêreld van die argetipe denke. Totale ontwrigting … gebeure is totaal buite jou beheer.
Sersant Hendrina Brand haas hom te voet van die begrafnis na die polisiestasie om aan sy bevelvoerder te gaan verslag doen. Hy voel intuïtief dat hier iets aan die gang is, dat hy op die punt van `n deurbraak in die saak staan. Maar iets belangriks bly hom ontwyk.
Wie, byvoorbeeld, is vermoor? Was daar net een moord of twee, of dalk meer? Of is daar hoegenaamd iemand vermoor?
By die Polisie stasie gaan hy direk na Kaptein Zondaer se kantoor om verslag te doen. Kaptein Zondaer is die eerste gekleurde man in die geskiedenis van die SAP wat tot Kaptein bevorder is.
Kaptein Zondaer is `n besonder knap speurder wat suiwer op meriete bevorder is en nie oor sy velkleur nie. Weens een besondere karakter eienskap kon hy menige saak reeds oplos waarmee geen een van sy blanke kollegas hond haaraf kon maak nie. Kaptein Zondaer wantrou alle blanke mans en kan dus objektief `n blanke skelm in die oog kyk en hom boek sonder om vir een oomblik skuldig te voel daaroor.
Voor die deur van kaptein Zondaer se kantoor doen sersant Hendrina eers vinnig `n paar ontspannings oefeninge soos sy karate meester hom geleer het, hy rol sy maagspiere, biseps en triseps vinnig, en klop dan aan die deur.
Toe die kaptein van binne antwoord, stap hy in, salueer flink en bly op aandag staan.
"En wat het jy uitgevind Hendrina?" vra die kaptein sonder om van sy koerant af op te kyk.
"Dis `n vreemde klomp daar by die begrafnis Kaptein, baie vreemd," sê sersant Hendrina. "Ek het verdagtes ondervra maar niemand is bereid om aan my enige inligting te gee nie Kaptein."
Hy haal sy notaboek uit en lees aandagtig."Een het voor die kerk op die grond gelê en toe ek hom ondervra het hy minagtend op my skoen gekots."
Die Kaptein kyk vraend van sy koerant af op.
"Was jy by die regte begrafnis Hendrina?" vra die Kaptein wantrouig.
"Vir seker Kaptein. Die kis was daar en die verdagtes was almal daar. En hulle praat in vreemde kodes met mekaar gedurende die diens, die predikant en `n meisie en nog die ongeskikte takhaar wat op my skoen gekots het ook. Woorde soos 'om' en 'padme' en 'hum'. Die hele gemeente is betrokke. Dis `n okkulte nes Kaptein! Maar hulle moet nie dink hulle bluf my nie. Ek is nie onder `n volstruis uitgebroei nie!"
"`n Kalkoen," sê kaptein Zondaer.
"Wat van `n kalkoen?" vra sersant Hendrina.
"Onder `n kalkoen uitgebroei, nie `n volstruis nie," sê kaptein Zondaer.
"Wie is onder `n kalkoen uitgebroei?" vra sersant Hendrina agterdogtig.
"Vergeet dit," sê kaptein Zondaer. "Wat het jy nog uitgevind?"
"Hierdie storie oor die kind toe hy nog baie jonk was," sê sersant Hendrina en hy oorhandig `n vel papier aan die Kaptein. "Iemand het dit in my hand gedruk toe ons uit die kerk uit kom. Ek kon nie sien wie dit was nie, die stormloop uit die kerk uit was te woes.
"En ek het uitgevind dat daar nog mense vermoor is, ten minste nog een vrou," sê sersant Hendrina triomfantlik.
"Waarvan praat jy, ons is nie eers seker of daar wel een mens vermoor is nie. Waar kom jy aan die storie van nog `n moord?"
"Hulle het dit self erken. Ek het hulle afgeluister en hulle het erken. Dit was `n vrou. Hulle het haar op `n brandstapel verbrand saam met haar man, dit was nadat hulle hom eers dood geskok het iewers in `n bos."
Die Kaptein kyk sersant Hendrina ongelowig aan.
"Het jy bewyse vir hierdie wilde aantygings wat jy nou maak. Harde bewyse wat in die hof sal staan?"
"Nee Kaptein, nog nie, maar ek sal dit kry. Hulle sal nie wegkom nie. Die keer het ek hulle."
"Wat van die predikant, dink jy hy is ook betrokke,?" vra die Kaptein.
"Ek dink hy was Kaptein."
"Ja Kaptein, maar hy is nou dood. Hartaanval. Dis hoekom die diens gestaak is. Van die preekstoel af geval. Morsdood. Nog een oomblik water gedrink en toe neergeslaan soos `n os."
"Water gedrink? Het jy die glas gevat om te laat toets vir gif en vingerafdrukke?"
"Hoekom? Dit was `n tipiese hartaanval, baie gesweet, baie gebewe, kort van asem, bleek in die gesig, blou om die mond ….. ooooh shit!"
Sersant Hendrina draai op sy hake om, spring soos `n atleet weg en hardloop hom vas in die toe deur. Hy steier terug, pluk die deur oop en storm die kantoor uit terug kerk toe.
Kaptein Zondaer kyk die sersant verbaas agterna en lees dan die storie wat die sersant pas aan hom gegee het. Dit handel oor die kind Chris toe hy nog baie jonk was.
Vrees wat die lewe uit jou lyf uit wurg.
Vrees wat jou waansinnig die nag in jaag.
Op 'n warm dag in die na-somer, lank gelede, het die kind en sy hond gaan voëltjies skiet met sy windbuks in die bos agter die huis; muisvoëls en mossies en vinke. Hy was aan die soom van die bos met sy rug teen die stam van 'n groot boom aangedruk, nek skeef gedraai op soek na die skelm muisvoëls wat skel kwetter tussen die takke, maar met hulle vaal lywe onsigbaar bly agter vaal blare en blou lug.
Met sy oë skrefies getrek van konsentrasie skrik hy hom half boeglam toe die blondekop Zelda, dogter van die bure, skielik hier langs hom in 'n fluisterstem vra: " Sien jy iets jong?" Hy het haar beduie om stil te bly en so het hulle vir 'n tyd lank doodstil langs mekaar gestaan en die lug in getuur. Uiteindelik het hy met sy vinger die boom in beduie waar iets vlugtig beweeg het. Sy het voor hom kom staan en met haar rug teen hom gedruk om die koers van sy vinger beter te kan volg. Minute het verbygegaan sonder dat enige beweging weer gewaar was. Net nou en dan het 'n uitdagende geskel van die onsigbare voëls die stilte verbreek.
In 'n doodse stilte, met hulle asemhaling gesinchroniseer en hulle warm lywe dig teen mekaar, het die bos hulle omsluit; afgesluit van die buitewêreld, het die bos 'n lewe van sy eie gekry en was sy asemhaling duidelik hoorbaar bo die kinders se angstige hartklop.
En toe, byna onmerkbaar begin die blondekop kind haar tienjarige boudjies stadig op en af beweeg teen sy elfjarige manlikheid. Stadig en dwingend op en af. Hy versteen, onseker of dit wel besig is om met hom te gebeur, maar die bewegings word al dringender en daar kan geen vergissing oor die intensies van die kind wees nie. Sy hart hamer teen sy borskas, sy hele liggaam brand soos 'n kool vuur as hy skielik hard word teen haar sagte rondings. Hy voel lighoofdig en hoor vaagweg die spottende gekrys van die muisvoëls rondom hom, duisende koggelende voëlstemme wat hom omsingel.
Deur 'n waas tussen die takke sien hy groteske voëlgesigte na hom kyk, grynsend, spottend, tartend. Hy hoor die kind se asem onbeheersd jaag van opwinding en hy wil hom wegskeur uit die verterende vloed van ongekende emosies wat deur hom jaag, maar hy bly asof versteen staan. Die blondekop kind staan stadig weg van hom af en draai om na hom toe terwyl sy stadig haar rok begin oplig. Sy het nie 'n broekie aan nie en asof in stadige aksie ontbloot sy haar tienjarige haarlose vroulikheid voor sy verdwaasde oë. Die wêreld begin kantel om hom. Die geweld van sy emosies oorweldig hom. Hy wil haar gryp, haar pynig, haar met elfjarige geweld oorrompel. Hy wil weghardloop, opgooi van walging, maar hy bly magteloos staan terwyl sy doelgerig nader kom.
Met 'n rou dierlike kreet storm hy blindelings die skemerte van die bos in, verward, ontsteld, woedend. Agter hom hoor hy die oorverdowende skaterlag van die voëls en tussen deur die klein stemmetjie van die blondekop kind; " Ek is lief vir jou, wag vir my, wag… " terwyl die gejil van die voëls (of is dit sy ma se stem?) hom steeds volg; Kwê-kwê kwê ek is lief vir jou kwê-kwê-kwêêêê.
Die takke sny rooi hale deur sy vel en skeur sy bloedbevlekte klere aan flarde in sy dolle vlug die klam donkerte van die bos in. Vreemde dierlike geluide en snikke ruk deur sy skewe lyf terwyl bloed en trane en stof, strepe oor sy wange slinger. Diep in 'n donker hoek van die bos dwing uitputting hom slingerend op sy knieë. Soos 'n verskrikte dier kruip hy vreesbevange onder 'n digte bos in en bly roerloos in 'n halwe beswyming lê; net af en toe ruk 'n snik sy skouers soos 'n reuse hand. Die hond het fyn tjankgeluidjies gemaak en met sy nat neusie versigtig aan hom gesnuffel, asof uit simpatie oor sy gesig gelek en toe in 'n bondeltjie styf teen sy baas gaan lê.
Met sy arm styf om die hond gevou het hy in die klam warmte van sy skuiling bly lê tot die son buite die bos tot net 'n skemering verdof het. In die bos self was dit donker toe hy wakker skrik van die gefladder van vlerke in die bome bo sy kop. Die hond het ook onrustig opgespring en angstig die bome in gestaar. Teen die skemering kon hulle die groot lywe van tarentale soos donker inkvlekke tussen die takke uitmaak, die klein koppies onrustig loerend in klein rukbewegingkies soos die van opwen-speelgoed.
Traag het die twee in die rigting van die huis begin loop, skoorvoetend bang. By die huis het hy stil by die agterdeur ingesluip die donker gang af na sy kamer toe; hy wou niemand sien nie, met niemand praat nie. Net die gedagte aan mense het hom met weersin vervul. Maar halfpad met die gang af het die lig skielik aangegaan. Sy ma het daar gestaan, woedend, met 'n bleekwit vertrekte gesig en 'n aar wat wanhopig teen haar nek pols. Haar onderlip het effens gebewe en haar oë was 'n ysige vuur. Onder die lig was haar nagrok deurskynend, haar tepels twee donker hygende vlekke agter die dun materiaal, haar pubis 'n donker heuwel waar die nagrok styf om die heupe span.
" En waar de hel was jy die heel dag jou klein pes? " het sy gesis. Maar voor hy kon antwoord het sy hom aan die hare beetgekry en nader gepluk.
" Kyk hoe lyk jou klere. Het jy dan geen respek vir enigiets wat ek jou gee nie, jou onnosel misgewas! " Sy het hom teen sy kop geklap dat hy teen die muur steier en buite beheer geskreeu dat hy onder haar oë moet wegkom, indien moontlik vir ewig.
" En loop was jou gevreet voor jy in die bed klim ….. " was die laaste woorde wat in sy verstand ingeskroei het voordat hy sy kamerdeur agter hom toegeslaan het en sonder 'n traan, en vir die eerste maal in sy lewe sonder enige teken van emosie, voor die venster gaan staan en die nag in getuur het. Laat die nag het hy gaan bad. Asof dit die eerste maal in sy lewe is dat hy sy eie liggaam sien en voel het hy sorgvuldig en aandagtig elke deel daarvan gewas. Na die vervormde dele het hy lank en intens gestaar, dit soms betas asof dit nie deel van hom was nie. Hy het die gevoel gekry dat sy hele liggaam op 'n vreemde manier nie aan hom behoort nie. Daar was geen gevoel van afsku of verwerping nie, inteendeel, dit het hom totaal koud gelaat.
Toe hy klaar gebad het, het hy sy vuil en verskeurde klere in 'n klein bondeltjie opgerol en dit diep agter in sy hangkas versteek. Die res van die nag het 'n skaduwee geruisloos deur die donker huis beweeg, soms voor 'n venster getalm en dan weer terug die donker in. In die oop deur van sy ma se kamer het hy lank gestaan en staar na die slapende figuur op die bed, sy vuiste onbewustelik gebal langs sy sye, sy gesig uitdrukkingloos.
Vroeg die volgende oggend het hy met 'n ruk wakker geskrik waar hy in 'n bondeltjie op die mat voor die bed aan die slaap geraak het. In die gang het sy ma buite beheer van haarself geskel. Hy het vinnig opgespring en die hond wat by hom gelê en slaap het by die venster uitgesit. Die volgende oomblik het sy ma by sy kamer ingestorm met 'n haelgeweer in haar hande.
" Waar is daardie verpeste hond van jou? " het sy geskreeu. "Die ding was weer tussen die hoenders laasnag. Ek het jou laas gewaarsku, as dit weer gebeur sal ek die vreksel skiet. As jy dan nie die ding kan beheer nie dan vrek hy. Vandag skiet ek hom! " Sy het die kamer weer uitgestorm om die hond buite te gaan soek. Hy het opgespring, haastig sy klere aangetrek en na buite gehardloop. Toe hy by die deur uitbars het hy gesien hoe sy ma die geweer teen haar skouer druk en die sneller trek. Die gedonder van die skoot het sy kreet van wanhoop gesmoor sodat sy mond in stilte grotesk oopgesper het. Hy het by haar verby gestorm en kermend langs die bebloede bondel pappery van vleis en vel neergeval. Sy het hom minagtend aangekyk en haar nie gesteur aan sy snikkende verduideliking dat die hond die hele nag by hom in die huis was nie. Sy het met 'n stroewe glimlag omgedraai en met die wegstap gesê dat hy weet sy laat geen hond in haar huis toe nie.
Met die dooie hond in sy arms het hy die veld ingestap. Trane het teen sy wange afgeloop terwyl hy sag prewel: "Jy sal vrek, jy sal vrek!"
Die volgende dag het hulle sy Ma gekry waar sy bewusteloos op die grond lê, aan haar nek was daar donker blou merke asof iemand haar probeer verwurg het.
Twee dae later het sy pa hom gekry waar hy onder 'n boom sit met die dooie hond steeds in sy arms. Hy het geen reaksie getoon op sy pa se stem nie.
Eenkant onder `n boom, het `n jong polisieman op `n stomp gesit en aantekeninge in `n notaboek gemaak. Sy skoene was blink gepoleer en sy uniform onberispelik netjies.
Eerste prediking in die bos.
Hierdie is ´n transkripsie van bandopname wat ek gemaak het. Dit was die eerste naweek-retreat wat Chris aangebied het na sy vrywillige ballingskap van tien jaar na die gemors met Zelda. Chris was toe omtrent agt en twintig jaar oud toe hy die 'preek' gelewer het.
'Die geestelike lewe van die mens,' het hy gesê, 'is soos die lewe van `n groep mense op `n vasteland. Hierdie mense het gehoor van `n eiland, `n paradys, nie ver van die vasteland af nie. Op hierdie eiland is daar, so word gesê, geen pyn en lyding nie. In hierdie Paradys is daar geen haat en afguns nie, daar is ook geen pes en ellende, geen siekte geen honger of dors, geen oorlog, geen ongediertes, geen roof en moord of verkragtings nie.
'Die geboue op hierdie eilandparadys is van goud en silwer en die strate is van edel gesteentes. Hierdie eiland is `n heilige eiland waarheen alle goeie mense eendag sal gaan.
'En omdat die eiland as heilig beskou word, kom die mense van tyd tot tyd op die strand bymekaar, sommige om te bid, ander om te mediteer, en nog ander net om te staar in die rigting waar die eiland veronderstel is om te wees.
'Daar is van die wat baie dapper is en in die see in loop, en selfs dieper die see in swem. Maar die leiers onder die strandlopers is immer by om die dwase te vermaan wat dit durf waag om op hulle eie kragte te vertrou om by die eiland uit te kom. Daar word vertel van mensvreterhaaie, seestrome en verskriklike ongediertes wat in die dieptes van die oseaan skuil en wat wag om op die mens wat dit in die water waag, toe te slaan. En buitendien, geen mens mag dit in die water waag voor hy nie kan swem nie!
'Meeste mense bly dus op die strand of loop net enkeldiep die water in, ander vind die water so aangenaam dat hulle totaal vergeet van die eiland en ure aaneen in die golwe baljaar. Sommige mense sê dat die storie van die eiland `n verdigsel is, dat daar nie so iets bestaan nie en dat dit dus `n vermorsing van tyd is om strand toe te gaan, daarom bly hulle agter die duine waar hulle werk daaraan om van hulle eie vasteland `n paradys te maak. Hulle bou geboue, lê paaie aan, bewerk die grond om kos te produseer, bou fabrieke en skole en hospitale en universiteite, hulle speel en hulle drink en hulle leer en hulle fornikeer, en eendag sal hulle `n skip bou om te gaan bewys dat daar nie so `n eiland bestaan nie.
'Daar is selfs `n groep wat glo dat net `n uitgelese groep gelowiges eendag wonderbaarlik uit die lug uit opgeraap gaan word en na die eiland weggevoer sal word.
'Maar `n paar afvalliges volhard in hul blinde geloof in die bestaan van die eiland en swem die diepsee in, ander bou vlotte of lendelam tuisgemaakte vaartuie waarmee die tog aangepak word, om nooit weer gesien te word nie.
'Die enkeles onder die wat die tog aanpak en terugkeer met die blye boodskap dat die eiland wel bestaan en dat hulle daar was en ander kan help om ook daar uit te kom, word onmiddellik deur die strandlopers afgemaak as leuenaars en lasteraars, mense wat die getroues, die opregtes, wil verlei. Meermale word hierdie boodskappers uit die gemeenskap verban of selfs gemartel en vermoor.
'En so,' het hy gesê, 'bly hierdie mense op die vasteland. Van geslag tot geslag droom hulle van `n paradys waarheen die uitverkorenes eendag sal gaan, terwyl hulle self veilig onder die beskerming, dreigement en tugtiging van die herders op die strand bly staan."
Lank voor die geboorte van die Meesters Buddha en Christus, heers die god Osiris oor Egipte. Hy word vereer as 'n wyse en regverdige koning wat die volk onderrig in landbou en veeteelt, wat die eerste wette neerlê om sosiale orde te handhaaf en sodoende die Egiptenare die eerste beskaafde volk op aarde maak.
Osiris word deur sy afgunstige donkerkleurige broer Set vermoor en in veertien stukke gekap en oor die lengte van die Nyl verstrooi sodat die krokodille die stukke sal eet, om te voorkom dat hy ooit weer lewendig sal word.
Die bedroefde Isis, suster en ook vrou van die vermoorde Osiris, word deur die gees van Osiris besoek en 'n heilige bevrugting vind plaas.
Isis word swanger. Die kind Horus word gebore om as lewende en meelewende bemiddelaar en voorspraak vir die mens by die gestorwe Osiris, nou die bewaker van die doderyk, op te tree.
Zelda moet geoffer word. In die spel van die lewe is die swakkeling 'n noodsaaklike gebruiksartikel. Die konfrontasie met die kinderlike lis en wellus van die vrou, het die arme swaap byna van sy sinne gedryf. Om hom van balans af te hou, moes ek die drama met die hond bedink. Die hond was vir hom 'n anker, iets wat syne was, iets waarvoor hy lief was, en wat vir hom lief was.
Die hond moes dood. Die kind moet verder die afgrond in sodat die magte van die duisternis hom kan oorweldig. Hy moet weet dat hy niks en niemand is nie. Hy moet tot op die rand van waansin gedryf word. Hy moet weet dat ek sy enigste hoop is. Eers dan sal ek hom deur die donker lei na waar die lig is, na die meer subtiele vlakke van bestaan waar daar met die "sidhis" en die "ellementals" kontak gemaak kan word. Dit is deur die manipulasie van hierdie magte van die skemer wêreld, dat ek my vernedering sal wreek.
Dit is vir my, Theresa, baie duidelik dat Maria hier reeds besig was om in haar eie waansinnige wêreld te versink. Haar kontak met die werklikheid was besig om te vervaag, of sy was baie doelbewus besig om 'n verskriklik bose doelwit na te jaag.