Wanneer die ligte uitgedoof word, raak die gefluister stil en die afwagting is voelbaar. Swellende applous dra die dirigent tot op die podium en sweef by die coulisses uit. ’n Bataljon strykstokke rys gelyk en die eerste note van Rossini se Aspoestertjie-overture vul die geparfumeerde lug. Mans knik vir oudkollegas in die gehoor en vroue nestel sugtend dieper in die geveerde stoele ...
Behalwe die vrees is daar onsekerheid, wantroue, selfs haat, in die moeë oë leesbaar. Hierdie konglommerasie van lywe is die slagoffers van geweld wat ’n paar dae gelede skielik teen immigrante, die sogenaamde “makwerekwere”, uitgebreek het kort nadat ’n IVP-tak en ’n burgerregtegroep in Alexandra vergader het. In die vloed xenofobiese aanvalle wat dwarsoor die land gevolg het, is mense se hutte afgebrand, hul besittings gesteel of verwoes, uitlanders se winkels oopgebreek en geplunder, vroue verkrag, kinders van hul ouers geskei en nog meer onnoembare misdade gepleeg. In een walglike voorval, wat skokgolwe deur die wêreld gestuur het, is ’n Mosambieker lewendig deur ’n jillende horde verbrand.
Volgens regeringslui spruit hierdie aanvalle uit die armste van Suid-Afrikaners se jaloesie op immigrante wat ’n werk het, en kos op die tafel. Gerugte van ’n “derde mag” wat die land onregeerbaar probeer maak, doen die ronde en politieke partye beskuldig mekaar oor en weer van opstokery. Daar is selfs die teorie dat die megalomaniese president van ons buurland, Robert Mugabe, die aanvalle aangehits het sodat die miljoene Zimbabwiese vlugtelinge na sy land kan terugkeer om in die opkomende opvolgverkiesing vir hom te stem.
Die nooddienswerker wil wegdraai, hom uit die voete maak, maar menslikheid en die eise van sy roeping pluk aan sy gewete. Dalk is daar nog ’n greintjie lewe in die wringende, brandende lyf voor hom op die grond. Hy hardloop na die brandweerwa en gryp ’n brandblusser. Spuit bolle skuim oor die menslike inferno waaruit hees krete skeur. Iemand pluk aan sy arm. “Jy versmoor hom. Hou op. As die arme bokker gelukkig is, is hy klaar dood.”
Polisielede met skilde en tot die tande gewapen dwing die nuuskieriges uitmekaar. Die byna totaal verkoolde liggaam word deur ambulansmanne met uitdrukkinglose gesigte op ’n draagbaar gelaai. In die agtergrond stort ’n brandende plakkershut vonkend inmekaar.
Halfpad deur die tweede helfte van die program kom die Spinto-haan breëbors op die verhoog vir drie arias uit Il Travatore van Verdi. Hy speel die manmoedige Manrico wat te midde van ’n vyandige aanval op sy pa se kasteel sy aanstaande bruid toesing dat indien hy in die oorlog sou omkom, hy met haar naam op sy lippe sal sterf.
Skaars het hy hierdie heroïese uitspraak met bultende nekspiere uitgebasuin, of hy ontvang die verpletterende nuus dat sy moeder, Azucena, deur die vyand gevange geneem is en op die brandstapel verbrand gaan word.
Hy roep sy soldate bymekaar en daag die vyand braaf uit om hulle moorddadige plan te staak, of hy blus die brand met hulle bloed.