President moet kommersiële sektor nou op groot skaal betrek - ProAgri
by Specialist Writer 9th February 2021, 12:44 pm 57 Views Comments Off on President moet kommersiële sektor nou op groot skaal betrek
President Ramaphosa sal die rol van die kommersiële sektor baie duidelik moet uitstippel in sy Staatsrede hierdie week. Die faktore wat dié sektor se bydrae tot die ekonomie en die land se vooruitgang in die breë ondermyn, moet ook belig en aangespreek word. So maan Christo van der Rheede, uitvoerende direkteur van Agri SA.
"In sy toespraak verlede jaar, het die president onder meer genoem dat die land ernstige probleme in die gesig staar. Ons ekonomie groei al vir 'n dekade nie sinvol nie," sê Van der Rheede.
"Werkloosheid neem toe. Aanhoudende energietekorte ontwrig besighede en mense se lewens. Verskeie staatsondernemings (SOE's) is in nood en Suid-Afrika se openbare finansies is onder ernstige druk."
Van die oplossings soos voorgehou in sy vorige toespraak, fokus onder meer op die bou van 'n bekwame staat, om die ekonomie te herstel deur op kritieke areas en op die regte grondbeginsels van groei en op uitnemendheid in beplanning en uitvoering deur die regering te fokus.
"Die vraag bly of daar vordering gemaak is in dié verband. Die antwoord is ja, daar is suksesse, maar ook nee. Daar is areas waar daar geen vordering gemaak is nie."
Volgens Agri SA sluit van die suksesse in die vordering wat gemaak is met die geïntegreerde hulpbronplan en onder meer investering in die ekonomie deur internasionale maatskappye soos Ford, wat R15,8-miljard gaan belê. PepsiCo, wat vroeër vanjaar Pioneer Foods gekoop het, gaan R5,5 miljard belê. Telkom gaan R8-miljard belê om infrastruktuur regoor die land uit te brei. Google het bevestig dat hy R2,2-miljard gaan bestee om sy optiese internetverbindings regoor Suid-Afrika uit te brei.
"Dit is goeie nuus en 'n bevestiging dat die president daarin slaag om internasionale beleggings na Suid-Afrika lok," verseker Van der Rheede. Hy meen dat 'n groter geleentheid daarin lê om gehoor te gee aan die noodkreet van die kommersiële sektor om die faktore wat grootskaalse plaaslike belegging en betrokkenheid by die vestiging van kommersiële en ontwikkelingsprojekte ontmoedig, aan te spreek. "Van die faktore behels politieke stabiliteit, beleidsekerheid, bekostigbaarheid en buigsaamheid van arbeidsmag, veiligheid en sekuriteit, eiendomsreg, mededingendheid van die ekonomie, kwaliteit van infrastruktuur en die staat se diensleweringsvermoë."
Agri SA waarsku teen die onsekerheid wat deur die Onteieningswetsontwerp en voorgestelde verandering aan Artikel 25 van die Grondwet veroorsaak word. Ekonomiese teorie en geskiedenis dui daarop dat sekerheid oor eiendomreg 'n belangrike rol speel om beleggings te lok. Dit lei weer tot ekonomiese groei en wydverspreide welvaart op lang termyn. Dit geld ook vir ander sektore. Suid-Afrika het die afgelope twee dekades die twyfelagtige reputasie verwerf dat, ten spyte daarvan dat dit ryk is aan minerale bronne, die land nie in staat is om voordeel te trek uit stygende pryse van kommoditeite nie. Suid-Afrika is sy eie grootste vyand in dié verband, sê Van der Rheede.
"Slegs 'n daadwerklike aksie om beleids- en reguleringsekerheid in die breë te herstel en 'n massiewe industrialiseringspoging sal Suid-Afrika in staat stel om armoede uit te wis en volhoubare ontwikkeling te bewerkstellig."
Verslae deur die Ouditeur-Generaal oor die implementering van Covid-19-inisiatiewe deur die staat, die finansiële stand van verskeie staatsondernemings en verbandhoudende projekte, skets 'n onstellende prentjie van gebrekkige kontrole, wanbestuur, korrupsie en swak óf nie-uitvoering van projekte. In dié verband sal die president omvattende en praktiese maatreëls moet afdwing om die onaanvaarbare hoë vlakke van onreëlmatighede, gebrekkige kontrole en oorsig, nie-nakoming van voorskrifte en korrupsie stop te sit en amptenare tot verantwoording te roep.
Betrek dus die kommersiële sektor om self Covid-19 entstowwe ook aan te koop, versprei en toe te dien. Die staat het nie voldoende kapasiteit om dit suksesvol uit te rol nie. Agri SA is van mening dat die president nou weer 'n geleentheid het om die kommersiële sektor op groot skaal te betrek om Suid-Afrika op 'n pad van volhoubare ekonomiese groei, werkskepping en ontwikkeling te plaas.
"Dit geld vir alle terreine van die samelewing, maar dit is in die hande van die president om die boublokke vir so 'n vennootskap stewig te vestig. Terselfdertyd moet 'n omgewing geskep word waarin die kommersiële sektor nie deur allerlei faktore aan bande gelê word nie, maar waarin dit gedy om Suid-Afrika en al sy mense tot diens te wees."