Regstellende aankope deur Landes Berg | Bydraes | Woes - Kreatiewe platform vir Afrikaans
Titel: Regstellende aankope
Aantal woorde: 2723
Datum gepubliseer: 13 Mar 2012
Dit gebeur mos altyd met ander mense. Kan en sal nie met my gebeur nie. Nooit ooit nie. En sou dit perdalks met my gebeur, wel, ek is mos opgelei om situasies waar lewens bedreig word, reg te hanteer. Die regering van destyds het my mos goed opgelei in die kuns van selfverdediging, mense doodmaak, oorlewing en al daai klas van lekker tricks en snare. Daarby is ek ook nog ‘n reus van ’n mens en ook een met ‘n opgewarmde temperament. My kinders noem dit “opge-soup en heavy cool, maar ook bleddie warm.” Wie sou in elkgeval daarin belangstel om die karige bietjie goed wat ons besit van ons af weg te neem?
As jy nou nog nie weet waarvan ek praat nie moet ek dit seker dan maar vir jou uitspel. Regstellende aankope het met ons gebeur. En glo my vry, nadat ek die outjies wat hierdie regstellende inkope by my gedoen het, se doen-en-late beleef het, en nou daarna kan terugkyk, klink dit vir my na harde werk. Ek sê dit na aanleiding van die moeite wat die ouens gehad het om seker te maak hulle neem die regte goed en dinge omdat hulle baas glo streng en kwaai is. Een van hulle hét nogal gesê dat hulle nie scrap vir die baas moes vat nie.
Gelukkig het ek al baie in my lewe sulke, en selfs nog erger dinge ervaar wat my in ’n groot mate gestaal en gesterk het sodat ek in hierdie geval aandag aan detail kon gee. Die vrou wat my lewe met my deel, was egter ’n ander storie. Sy het verstar en kon geen geluid uiter nie. Aanvanklik nie. Die oomblik toe ek besef het dat hulle ’n oormag was, dat ek nie geweet het hoeveel van hulle daar was nie, dat dit pik-giet-potgat-swart-nag-dónker was, dat ek nie geweet het watse wapens hulle gehad het nie, en omdat ek haar lewe bo my eie moes beskerm, het ek toegegee dat hulle geen teenstand sou hê nie. Hier moet ek egter bieg dat die opsie van doodmaak weer vir ’n nanosekonde deur my kop gegaan het en ek het baie vinnig besef dat ek dalk baie meer skade opgedoen het onder die apartheidsregering as wat ek ooit voorheen wou glo. In elk geval was ek nog nooit ’n man wat my baie gesteur het aan materiele dinge nie, want ek glo ek is meer ’n kunstenaar wat kan skep uit niks as om oorhoops te wees met die vele en aangename dinge van ons nietige, ondermaanse bestaan.
Hulle het ons saggies beveel om net te fluister wanneer ons praat, wat my die idee laat kry het dat hulle darem die bure in ag geneem het en nie hulle rus wou steur nie! Toe is ons beveel om op ons mae te lê en is ons vasgemaak. Ek met ’n elektriese koord en Mevrou met een van my dasse. Toe is ’n kombers oor ons koppe gegooi, die badkamerlig aangesit en hulle het begin om deur die huis te gaan en te neem wat nie hulle s’n was nie. Deur my kop op-en-af en heen-en-weer te skud en te draai kon ek darem in die skemerdonkerte van hulle raaksien om te kon bepaal hoe hulle lyk en hoeveel van die donse goed daar was.
Hulle was vyf. Almal swart, een groter en ouer as die ander, wat ook die leier was. Hierdie groot een het ook herhaaldelik seker gemaak dat hulle hulle inkopielys vol maak. Daar was ook twee dikketjies wat soos die grote, behalwe hulle eie inheemse Noord Sotho en Xhosa, ook goeie Afrikaans en Engels gepraat het. Die ander twee was na my mening nog leerlinge, as mens Afrikaans praat, dan sê jy êppies, want hulle moes al die optel-, uitdra- en ander vuilwerk doen. Hulle kon ook net Sotho of Xhosa praat. Omdat ek Swazi ook kan praat kon ek die Xhosa op ’n manier verstaan en ook hulle gesprekke volg. Daarby was die grote gepuncture met baie van die pearcing studs wat die jongmense deesdae as cool beskou. Waarom weet ek nie, maar hy het my aan nogal aan ’n oor-neus-en-keelspesialis laat dink.
Om wakker gemaak te word deur die geluid van ’n outomatiese handwapen wat naby jou kop gespan word, is nie nou, en was ook nog nooit in my lewe tot dusver, my idee van ’n grap nie. Hier kan ek aan my opleiers en instrukteurs van destyds sê; “moenie worry nie julle klomp zombies, julle het my goed opgelei want ek kon onmiddelik die regte besluit neem. Net gedink ek sê julle maar net, julle klomp bliksems.”
As ek nou moet sê hoeveel kere aan my en Mevrou gevra is waar die geld en die vuurwapens was, sal ek moet lieg, want ek het nie getel nie, maar dit was baie. Die oor-neus-en-keelspesialis het baie keer die kombers van my kop kom afhaal en dan gevra; “Oupa, waar ’s die vuurwapens en die geld?”
Dan het ek geantwoord; “hier is geen wapens nie en ons is arm, hier ’s ook nie geld nie.”
Dan het hy om die bed gegaan na Mevrou toe en weer gevra; “Ouma, waar ’s die vuurwapens en die geld?”
En dan het sy, sy kon darem ’n bietjie ontspan toe ek dit reggekry het om haar een hand in myne te kry en vas te hou, geantwoord; “hier is nie wapens nie en ons is arm, hier’s nie geld nie.” Hierdie vrae en antwoorde is, soos reeds gesê, baie gevra en gegee.
Een van die fon goed was ’n sjirurg ook want hy het rondbeweeg met een van my slagtersmesse en dieselfde ritueel kom uitvoer. Jy weet, die vrae en die antwoorde? En dit het my net meer de blou bles dinges in gemaak. Maar onthou nou net nè, ons mog net fluister, met die gevolg dat ek en Mevrou nie kon hoor wat ons albei se antwoorde was nie. Hier moet ek ook byvoeg dat dit ’n baie ou en bekende manier van ondervraging is en dat dit altyd werk waar mense probeer om dinge te probeer wegsteek.
Nou moet ek ook net byvoeg dat ek baie lank gelede ’n .38-rewolwer gehad het en nog van die ding ammunisie in my besit gehad het, maar ek het al daarvan vergeet. So kom dit toe dat die oor neus en keel spesialis weer by my kom en sê-vra; “hoor hier Oom, ek het die bullets gekry, sê nou vir my waar’s die gun?” Moet sê, die ou ken sy vuurwapens, want hy het geweet watter kaliber dit was.
Daarbenewens het Mevrou ook ’n .22-pistool gehad wat sy van haar pa ge-erf het. Ek ’s nie eens meer seker of die ding nog kon werk nie. Dit was by ons aangesien Mevrou se seun dit wou hê en ons op die punt was om dit vir hom te neem en ek het bloot daarvan vergeet. Hoe dit ook al sy, na ’n tyd kom die oor neus en keel weer na my toe, haal die kombers van my kop af en wys die pistool vir my; “Oupa, kyk wat het ek gekry. En ek dog jy sê hier ’s nie vuurwapens nie?”
Wat kon ek sê, behalwe dat ek van die ding die ding vergeet het? Ek meen maar net, dit was toe al die tweede keer dat ek vir die man “gelieg” het en hierdie tipe van snare hou nie baie vaan sulke goed nie. Ek het in elk geval vasgebind gelê met geen kans om myself vinnig te loskry nie. Op daardie oomblik het ek ook weer daardie ou-ou gevoel gekry wat mens kry net voordat jy dink ’n koeël gaan jou brein verbrysel. Daardie ou-ou gevoel van maak die donner dood het ook weer ’n keer vir ’n nano-sekonde deur my kop gegaan, maar weer ’n keer het goeie opleiding gesorg dat ek die regte besluit geneem het.
Die regte besluit vra jy? Onder omstandighede soos daai? Ja, jy lees reg, die regte besluit was om aan die ou die waarheid te vertel want ek kon by geeneen van hulle agterkom dat hulle dalk gerook, gezonk of geswaai was nie. Daarvoor was hulle te professioneel en al is die man ’n rower, is hy mos ook ’n mens wat rede kan verstaan.
Nadat ek aan hom vertel het van die feit dat ek bloot vergeet het van die ding het hy dit blykbaar aanvaar maar het tog gesê; “lyk my jy ’s darem ook lekker skelm nè!”
Die mans het gedoen wat hulle gekom het om te doen en het ons nie verder gepla nie behalwe om te kom sê; “ons vat die computer ook.” Nog ’n wyle later het een kom vra; “waar is die lap top?” Sien, ek het mos gesê hierdie ouens beplan vooraf en hulle het gewoonlik goeie inligting wat hulle kry deur jou buurt dop te hou. So, pasop maar vir daardie ou wat daar in jou straat op die sypaadjie sit en maak of hy vir iemand wag.
Die sjirurg het ons vier selfone se sim-kaarte na my gekom en gesê, asof hy my ’n helse guns bewys; “ons los vir jou die simcards.” Ek het nogal gedink; “kan jy nie maar een foon los nie jou moer?”
Later het die oor neus en keel spesialis kom vra; “wat is die credit cards se pin numbers?” Wat kon ek maak? Onthou nou, wat maak gebeur as ek vir hom verkeerde nommers gee en die bliksem besluit om my saam te vat na die OTM toe, net vir in case? Of erger nog, hy vat die vrou wat my lewe met my deel? Later het die sjirurg teruggekom en die kaarte op die bedkassie kom neersit en net gesê; “dis jou good fortune, ons vat nie cards vanaand nie, Oom.”
Een van die êppies het met die kar se sleutels by my gekom en gevra waar die anti-hijack se kanselleerknoppie sit en gesê; “moenie worry nie, jy sal weer jou kar kry” en daarmee het daar stilte gekom. Ek wou nog vir hom sê; “steek die bleddie ding asseblief tog net aan die brand, want ek weet wat doen julle aan en karre,” maar hy was te vinnig weg. As die assuransie dan moes uitbetaal, kon hulle mos maar net sowel vir ’n nuwe kar betaal. Na ongeveer twee ure van plat op ons mae lê het ons niks meer gehoor nie. Ek het saggies gevra; “Meidjie, is jy orraait?”
Sy het geantwoord “ek is, en jy?”
Meidjie kon haar hande los kry en het my bevry. Ons het onmiddelik gemerk dat midde-in die deurmekaarheid ongeveer alles wat vir ons kosbaar was, daarmee heen was. En dit was nog net in die slaapkamer. Hierdie gebroedsel het baie seker gemaak dat hulle alles vat. Die twee kompers waarmee ek my werk doen, die TV in die kamer en al my back-ups. Weg. Soos in weg soos die spreekwoordelike speld, so weg. Tot my memory-sticks is saam met hulle. Die spiksplinternuwe outomatiese wasmasjien het ook nie gespaar gebly nie.
Hulle was in elke rak, elke laai van elke kas en het gesorg dat hulle alles wat geblink het gevat het. Selfs die vier ou horlosies wat ek teen vyftig rand elk van die straathandelaars gekoop het! Mos geweet dat hulle nog my wraak sou wees teen uitvaagsels van die samelewing. Hulle baas sal nooit in der ewigheid tevrede wees met sulke scrap nie. Alhoewel ek ook moet bysê dat die ouens baie meer vat as wat hulle moet want hulle betaling is werklik maar skraps as jy dink aan wat hulle doen.
In die voorhuis het ons gemerk dat ons bo-en-behalwe al die genoemde dinge ook nog minus die yskas, vrieskas, mikrogolfoond, konveksieoond, TV, hoëtroustel, kruideniersware, ag te veel om op te noem, was. Hierdie ouens het selfs hulle joppie gedoen met gesteelde bakkies! Hulle rede dat hulle die kar ook gevat het, was bloot om te keer dat ek hulle dalk kon agtervolg.
Die bure was verskrik en geskok. Wie sal nie wees nie? Die polisie en die speurders asook die vingerafdrukouens was baie gou op die toneel en het probeer om vingerafdrukke te lig. Daar was egter niks, wat maar net weer beduie hoe professioneel hierdie ouens regtig was, want die kar het die polisiemanne net sowat ’n kilometer van die huis af gekry, sleutels nog daarin en ongeskonde.
Jy vra of ek kwaad is daaroor? Wel, wie sou nie kwaad wees nie? Wat my egter die kwaadste maak en vir ewig ‘n bron van frustrasie sal bly is die feit dat al my data, bloedsweet-en-trane van nagte-en-nagte se werk, daarmee heen is. En ja, jy mag vra of ek, wat nog altyd probeer om die positiewe dinge in alles te soek en te kry, hieruit iets geleer het. Wel, ek het. Baie. Nou weet ek weer wat dit is om die dinge om my, wat vir my saakmaak, maar wat ek nie meer van weet nie, te waardeer.
Nou besef ek weer hoe dit voel om na die sonsopkoms te kyk, die voëls te hoor gesels en sing met blydskap oor ’n nuwe dag. Die aanloklike geur van vars koffie wat saam met die reuk van bosveldhout wat brand, wat na jou toe aangewalm kom. Nou weet ek weer waarom daar sulke ouens soos arme boemelaars is, want hulle het opgehou droom omdat hulle net hulleself altyd wou eerste stel. Nou weet ek weer van voor af dat ek, wat ook ’n alkoholis is, maar wat deur God geseën is sodat ek die wil kon hê om te herstel, die boodskap moet uitdra. Dit is mos nou bewys, dan nie? Nóú weet ek weer hoe dit voel om te weet daar is mense wat vir my omgee. Ag ja, daar is so baie dinge wat ek weer van bewus is, ek kan dit amper nie oordra nie. Nou besef ek weer dat dit vir geen man ’n skande is om te huil nie, want alhoewel ek rof en teen alle gevare opgewasse is, weet ek weer dat ek darem nog oor emosie beskik. Soos alle ander mense.
En nee, ek het nie ’n grief teen alle swartmense nie. Hulle is nie almal so nie en bowendien is daar verskriklik baie wittes met wie ek nie eens in een land saam gesien wil word nie, wat nog te sê van in een dorp, of huis? As ek egter by plakkerskampe verby ry, dan weet en besef ek waar sulke dinge vandaan kom. Ek weet ook dat bitter min mense weet dat georganiseerde misdaad soos besighede of korporasies werk. Daar is die base van sindikate wat byna uitsluitlik net wittes, Indiërs of kleurlinge is. Mense wat die skoling gehad het en dus weet hoe om te organiseer.
Die ouens op die grond is maar net die voetsoldate, of kanonvoer wat die bevele van heel bo af moet uitvoer. Hulle is vir hulle base daarbo blote ongevalle wat maar aanvaar moet word. Die manne wat ’n werk moet doen omdat hulle ook teikens het om te bereik en vir wie sulke dinge, soos om geskiet of gevang te word, ’n risiko, lees “occupational hazzard”, is waarmee doodgewoon saamgeleef moet word. Buitendien is sulke dade vir hulle werk, soos werk vir jou en my ook ’n beroep is. Ek meen, na alles, moet ’n mens tog ook eet.
Ek betrap myself af-en-toe dat ek in my kop vir die oor neus en keel spesialis sê; “kumbula gahle Ndoda, mina bonile gahle lo buso kawena, na mina amakile lo mpefomula kawena. Pasopa Doda, lo munye langa tina zo hlangana futi. Mina funa limaza wena kakulu jou bliksem!”
Gelukkig bedaar sulke seermaak- en wraakgedagtes ook na ’n tyd, sodat mens kan rustig raak. In retrospeksie kan ek maar net sê dat ek glo dat die feit dat daar inbraak gemaak is op en in ons privaatheid, dalk die grootste skok is en sorg vir die meeste trauma. En ja, ek weet ook weer wat dit is om vir mense lief te wees. Om onvoorwaardelik vir mense lief te wees, of soos Christus my leer, om vir al die mense om my, ’n naaste te wees. En om vir elke mens ‘n naaste te wees, móét ek eerstens vergewe én vergeet.
E-pos Landes Berg
Lees ander artikels deur Landes Berg
'n Grap is 'n grap, maar 'n krom stok in 'n reguit man se agter-ent!! Dissie funny nie! Mina funa limasa hena kakulu futi! Maar wat gedoen is, is gedoen, en na alles wat jy weer geleer en besef het, het jy gewen. En ek het so vreeslik lekker gelee aan jou unieke skryfsel!
8 jaar 4 weke 13 ure oud