Kotze, E. – Hoogty | Alta Cloete
Die eerste helfte van die boek is die geskiedenis wat oploop tot by die punt waar die storie met die Proloog begin – wanneer Helene terugkom by die huis na haar jare in die Boland en die Vrystaat. ‘n Mens sien hier hoe ongehoord en moeilik dit in die 50’s was vir ‘n Afrikanermeisie om uit haar klein kring te breek, hoe vanselfsprekend die patriargale stelsel oral aanvaar word en natuurlik ook die rasseverhoudinge van daardie tyd (gebalanseerd weergegee). Dit wys ook hoe eng die lewenswyse was en hoe min ruimte daar was (veral vir ‘n vrou) vir individualiteit. Hoe goed en dierbaar die Afrikanerman kon wees, maar hoe onbetwisbaar baas hy was. Hoewel sy dikwels opstandig voel, aanvaar Helena tog die (liefdevolle) gesag van al die mans wat oor haar pad kom – die jong dokter vir wie sy werk, die kêrel wat by haar kuier, sy pa – wat háár aanspreek wanneer hulle twee te laat gaan slaap!
Dan kry sy die brief wat haar alles laat los en teruggaan. Hiervandaan verander die verhaal heeltemal. Die omgewing aan die Weskus word soos altyd wonderlik deur Kotze beskryf. Sy ken die mense, die visserslewe, en die see van daardie streek soos geen ander skrywer waarvan ek weet nie. Ek moet egter erken dat die massas detail inligting oor die vissers se werk my naderhand ‘n bietjie ondergekry het.
Helena bevind haar (soos tallose expats deesdae) in die situasie dat sy nêrens meer heeltemal pas nie. Sy het albei streke en groepe mense liefgekry. Op Vollemink is soveel wat nie vir haar aanvaarbaar is nie, maar dit bly haar grootwordplek en haar mense. Met ons mense se tipiese sterk familiebande, kies sy om te bly tot haar broertjie se kosskool toe ganery uitgesorteer is. Die oorgang na haar besluit om permanent te bly, is nie vir my heeltemal gemotiveerd nie. Teen haar geaardheid in word sy meegesleur deur gebeure (en natuurlik deur ‘n man!) en gou-gou is sy getroud met ‘n visserman en pak sy die lewe aan waarvan sy die ellende so goed in haar ouerhuis ervaar het. Terwyl die voorafgaande én die daaropvolgende dele in soveel detail vertel word, word daar vinnig oor haar besluit om te trou gegaan en dit het my as leser nie bevredig nie. Op die oog af is die res van die boek bloot die verhaal van haar huwelik en die groter familie. Maar dis tog ook die liefdesverhaal van haar en haar man. Daarby die verhaal van ontwikkelinge in die visbedryf in daardie jare, ‘n wonderlike tekening van die sosiale landskap van daardie tyd. En natuurlik die twee kragte wat in die vrou bly woed – om ‘n man en gesin te hê, maar om ook as individu te kan ontwikkel en ‘n impak te kan maak. Maar ook die verhaal van die man se stryd om ‘n gesin onder moeilike omstandighede te onderhou – en om sy vrou te probeer verstaan. (Dis nou die jonger geslag – ek dink nie die ouer geslag mans het enigsins probeer nie!)
3 responses to “Kotze, E. – Hoogty”
Dink net hoe wonderlik sal ‘n boek wees waar Kotze van Hoogty en Soetloop se karakters laat “ontmoet” en ‘n nuwe storie maak….. Dalk van Kittie se dogters/ latere kleinkinders en van Helena se kinders / kleinkinders……. Die karakters “woon” tog almal in die grootter Weskus area… Hoogty en nou ook Soetloop is amptelik my gunsteling boeke ooit. (Ek het Hoogty al 2 keer gelees.) Saam met Bitter Heuning en Dieperwater (Helena Hugo). Ek is mal oor familiesaga stories wat veral in die “ou dae” afspeel. Groete uit Lutzville, Weskus
Oops, “Kattie”, en nie “Kittie” nie.
Hallo Benice – hoop dit gaan goed!
Hulle is voorwaar almal fantastiese boeke. Maar darem baie hartseer – hoop jy lees darem iets vroliker ook! 🙂