Duisende sê nee vir Engelse PukkeNWU se Potchefstroom-kampus. Foto: Media Club/Flickr. Die Solidariteit Beweging het in die afgelope 48 uur reeds bykans 21 000 kommentare gekry uit die Afrikaanse gemeenskap wat teen die Noordwes-Universiteit (NWU) se planne is om sy taalbeleid op die Potchefstroom-kampus te verander. “Ons het ook al meer as ŉ 1 100 SMS’e ontvang waarin mense ‘nee’ gesê het vir die taalbeleidsverandering by die universiteit,” het dr. Dirk Hermann, bestuurshoof van die vakbond Solidariteit, gesê. Die organisasie het hierdie week ŉ veldtog van stapel gestuur waarin dit die Afrikaanse gemeenskap gevra het om saam te staan om te verhoed dat Engels die voorkeurtaal op al die kampusse van die NWU word. Maroela Media het Saterdag berig dat daar in verskeie kringe kommer heers oor planne om die NWU te verengels. ŉ Dokument, wat in Februarie vanjaar deur prof. Robert Balfour, die NWU se adjunkvisekanselier vir onderrig en leer opgestel is, voer aan dat Engels die primêre onderrigtaal vir alle voorgraadse, nagraadse en voortgesetteleer-klasse by al die universiteit se kampusse moet word. Engels moet ook die taal word waarin al die administrasie by die NWU gedoen word. Die omskakeling moet reeds in 2019 begin plaasvind. In ŉ verklaring wat Vrydag uitgereik is kort ná die dokument as besprekingspunt op die agenda van die konvokasie se vergadering geplaas is, het prof. Dan Kgwadi, die visekanselier van die NWU, die versekering gegee dat die universiteit nie uiteindelik ŉ taalbeleid of -plan sal hê met ŉ eentalige taalvoorsiening nie. Kgwadi het ook gesê daar sal eers ŉ konsultasieproses oor die nuwe beleid gevolg word. Dr. Pieter Groenewald, leier van die Vryheidsfront Plus, meen egter die modus operandi is duidelik: “Die taalbeleid van die NWU se nuwe statuut van Maart 2017 bepaal die taalbeleid moet buigsaam wees en taalbalanse van die verlede regstel. Die taalbeleid moet ook ‘meertaligheid, toegang, integrasie en ŉ gevoel van tuiswees bevorder’. “As dit egter by die praktiese toepassing van die beleid kom, word veranderde beleid ingestel. Die uitgelekte dokumente toon dat die beplanning is dat Afrikaans stelselmatig uitgefaseer sal word in kursusse, en ŉ oorgang word beplan waarna daar teen 2021 geen meer Afrikaanse klasse op eerstejaarsvlak aangebied sal word nie. “Dit is dieselfde pad wat Kovsies en Tukkies gevolg het.” Groenewald het ook aangevoer die konsultasieproses wat die universiteit nou oor die nuwe taalbeleid wil volg is eintlik maar net ŉ rookskerm. Hy het selfs so ver gegaan om Kgwadi daarvan beskuldig dat hy bloot die alumni probeer sus deur te sê die NWU se beleid sal veeltalig bly. “Dieselfde sogenaamde konsultasieproses volg nou soos destyds met die kleure van die NWU. Die groot meerderheid was ten gunste van die maroen en teen pers, maar die pers korporatiewe kleure is net eenvoudig ingestel. “Afrikaanssprekendes het ŉ grondwetlike reg tot Afrikaanse onderrig, maar dit word vertrap en selfs deur die grondwethof misken soos in die geval van Kovsies. Uit 38 universiteitskampusse is dit beslis nie te veel gevra om minstens een as oorwegend Afrikaans te behou nie,” het Groenewald gesê. Hermann, wat self ŉ oudstudenteraadvoorsitter, raadslid en die uittredende visepresident van die konvokasie van die NWU is, het ook aan Maroela Media gesê die Afrikaanse gemeenskap is moeg vir herhaaldelike beloftes oor Afrikaans wat net verbreek word. “Daar word altyd sousies van akkommodering van Afrikaans en mooi prosesse oor ŉ aggressiewe Engelse taalbeleid gegooi. Tukkies, Maties en Kovsies het die Afrikaanse gemeenskap van enige naïwiteit gestroop. By die NWU moet ons net eenvoudig nou sê: nee. “Niks is blykbaar nog finaal nie, maar ons het ook toegang tot die Balfour-dokument gehad. Volgens hierdie dokument moet die universiteit se onderrigtaal, ook op die Potchefstroom-kampus, Engels wees. “Ons moet nou in ons duisende nee sê. Ons moet die universiteit se konsultasieproses voor ŉ groot toets plaas: as tienduisende nee sê, gaan die universiteit steeds vir Engelse onderrig ja sê?” Louis Jacobs, woordvoerder vir die NWU, het die afgelope naweek gesê dit is te vroeg om in hierdie stadium oor die universiteit se taalbeleid te bespiegel. Hy het benadruk dat die Balfour-dokument bloot ŉ gespreksdokument is en nie ŉ standpunt van die universiteitsbestuurskomitee nie. “Hierdie inset van die universiteitsbestuurskomitee wat in Maroela Media se besit is, is maar net een van talle insette van alle belangegroepe wat deur die taaltaakspan in ag geneem sal word.” Volgens Hermann het die Afrikaanse gemeenskap net tot 31 Maart om hulle kommentaar oor die NWU se taalbeleid in te dien. “Hierdie oorweldigende reaksie kan ŉ besluit vir ŉ Engelse taalbeleid by die NWU as irrasioneel bewys. “Die taalbeleid by die NWU is veel groter as net dié universiteit. Dit gaan nou oor ŉ taal wat veg om haar oorlewing nadat Afrikaans se akademiese funksie oor ŉ honderd jaar ontwikkel is. Dit is te duur om net te laat gaan en niemand by die NWU het die reg om dit weg te vat nie.”