Uitsig van die Hartbeespoort-kabelkar (Foto: Carina Stander)
Die eerste wat ons opmerk is die aasvoëls bo die kranse. Tien, twintig, dertig sweef in wye sirkels teen die hemelsbloue lug bo Magaliesberg. 'n Geveerde familie in 'n gedeelde windstroom.
As die lewe ons laag vat, styg ons maar uit. Dis hoekom ek en ma Truiki vandag hier by die Harties-kabelkar in Noordwes is. Om so saam-saam te probeer uitstyg, want vandag is presies drie weke vandat pa Sarel in die hospitaal opgeneem is. Pa is 79 jaar oud. Tot verlede jaar het hy volstoom in die Bosveld geboer, hoë berge uitgeklim en gesond geleef. Skielik het hy akute hartversaking. 'n Lekkende hartklep. Ons het kwotasies aangevra van verskeie privaathospitale: dis R700 000 vir die chirurgie en verblyf, R130 000 vir die toetse. Dis alles buite die kwessie sonder 'n hospitaalplan. Die waglys by staatshospitale is egter waansinnig lank, maar dis ons enigste opsie.
Carina Stander se pa in die Steve Biko Akademiese Hospitaal (Foto: Carina Stander)
Die eerste aand in Pretoria se Steve Biko-hospitaal moes Pa op 'n plastiekstoel sit en slaap omdat daar nie 'n bed vir hom beskikbaar was nie. Later sou hy vertel: "Oeg, my kind, daai ongevalle was 'n beproewing! Daar sien mens wat ellende is… Maar as jy eers hier in kardiologie of die hoësorgeenheid is, sal jy nie 'n vliegie of miertjie teëkom nie. Die toerusting is splinternuut! Hulle gooi my ingewande op daai skerm en bespreek elke dermpie en aartjie. Hier is 'n Japanese dokter – hy bekyk my van diekant, dan van daaikant, hy kan net nie genoeg vir my doen nie. En hy praat al Afrikaans soos een van ons! Jy moet hoor hoe mooi sê hy 'wonderlik'."
Vir die laaste drie weke durf my ma en ousus Annelie elke liewe dag die pad aan van Hartbeespoort, waar ousus woon, na Steve Biko. Dis 'n uur se ry soontoe, 'n uur van kuiertyd, 'n uur se terugry. Elke middag met besoektyd staan hulle saam met 'n menigte voor die hospitaaldeure, tussen toetende taxi's en lui duiwe. My ouers is sulke lewensblye, gelowige mense in murg en been. Maar ná meer as drie weke verlang Pa na die natuur en om by sy vrou te wees. "Ek mis my ribbebeentjie," bieg hy met 'n skewe glimlag. En Ma verlang natuurlik na hom. Volgende jaar is hulle 'n halfeeu lank getroud.
Ma Truiki by Hartbeespoort-kabelkar (Foto: Carina Stander)
Ek het my twee jong seuns en man vir 'n week in die Tuinroete agtergelaat om hierheen te vlieg en 'n bietjie "liefdesdiens" te verrig, soos my ousus dit noem. Vandag klim ek en Ma in die kabelkar om die ou wêreld van bo te bekyk – nes die aasvoëls. Die Hartbeespoort-kabelkar herinner mens aan 'n oudtydse Europese treinstasie. Die enorme boogvensters en elegante vermenging van klip en hout, metaal en glas laat jou 'n ander era verbeel. Die oorspronklike Harties-kabelweg is in 1973 opgerig en het dekades lank plesier verskaf aan besoekers van reg oor die wêreld. Ongelukkig het dit in onbruik verval in 2005. Maar teen 2010 het Zargodox, in samewerking met 'n Switserse maatskappy, die ou kabelweg weer uit die dode opgewek. Die veertien kabelkarre is ingevoer uit Switserland; dis gerieflik, superveilig en kan tot ses passasiers op 'n keer vervoer, wat uitloop op soveel as 500 passasiers per uur! Maar vandag is 'n weeksdag in die winter en ek en Ma het 'n kabelkarretjie vir onsselwers. Stil en sonder hikke of stampe sweef ons na bo. Die veld is geil na die goeie reën. Ons wys die bome vir mekaar uit. Kiepersol. Soetdoring. Bosbewoners soos nagapies, blouape, bobbejane en eekhorings maak die boomryke berghange hulle tuiste. Dis ook die blyplek vir meer as driehonderd voëlspesies – swart arende, valke, suikerbekkies, swaeltjies en vinke.
Die Magaliesberge is 'n Wêrelderfenisgebied. Dis een van die oudste bergreekse op dees aarde. Die oeroue rotsformasies maak dit 'n ware geologiese skat. Die Dassieloop-wandelpad is skaars 1 km, maar bied aan ons 'n "bird's-eye view" van 360 grade oor die dam en omstreke. Gesels-gesels loop ons en kyk na die landmerke: Brits waar Ma skoolgegaan het, Pretoria waar sy studeer het, die grens van Botswana waar hulle saam geboer het, die Ticketpro Dome (voorheen bekend as die Coca-Cola Dome) in Johannesburg. Ons sit op 'n bankie en kyk na die strate en gewoel. Van hier kan ons duidelik sien hoe die Hartbeespoortdam ingeneem word deur die pestelike hiasinte – 'n aggressiewe indringerplant wat tans meer as 30% van die dam bedek. In die winter vrek die alge, sink na die bodem en ontneem die water van suurstof wat die vis laat vrot. Om die hiasinte en alge te probeer beheer, skep groot probleme vir watersportliefhebbers en waterfrontbewoners.
Ons deel 'n buiteoondgebakte "meat feast"-pizza terwyl ons uitkyk oor die dam en vallei. Met 'n mond vol pizza beduie Ma skielik vir my om op te kyk. Die aasvoëls. Hulle spiraal hier reg bo ons koppe! 'n Swerm wat 'n windbaan deel. 'n Familie van vlerke. Ons is nie alleen nie.
'n Dag later, toe ek terugvlieg na die Tuinsroete, kry ek dié hartlike nuus uit Harties: Pa het uiteindelik 'n angiogram gehad. Hy het geen permanente hartskade nie, slegs sy hartklep moet vervang word. Hy sal waarskynlik reeds volgende week geopereer word. Wanneer 'n staatshospitaal ook 'n opleidingshospitaal is, is dinge allermins verlore! Ek lig my hoed vir die dapper dokters wat ook maar slagoffers is van 'n stelsel wat sloer, die mediese spesialiste wat woeker om 'n liewe oom se lewe te red wat geen ander hoop op mediese sorg sou hê nie. Vir hulle wens ek wind onder die wieke. Vryheid onder die vlerke. Nes die geveerdes – en die engele.
Harties Cableway is sewe dae 'n week oop. In die winter rits die kabelkar vanaf 09:00 tot 16:00 en die laaste kar vertrek af teen 16:45. 'n Retoer-kabelkarrit is R195 vir volwassenes, R120 vir pensionarisse, R115 vir kinders 4-14 jaar oud en gratis vir rakkertjies onder vier jaar. Op jou verjaardag kan jy gratis saamry, mits jy jou Suid-Afrikaanse ID-boekie wys. Bespreek by 072 241 2654 of 012 253 9910. Vonkpos: [email protected] Webwerf: http://www.hartiescableway.co.za/
Steve Biko Akademiese Hospitaal (Foto: Carina Stander)
Carina Stander, haar pa en ma in die Steve Biko Akademiese Hospitaal (Foto: Carina Stander)
Hartbeespoort-kabelkar (Foto: Carina Stander)
Pizza by die Hartbeespoort-kabelkar (Foto: Carina Stander)
Pragtige skryfskets. Sout van die aarde mense die. Kyk mooi na hulle Carina!
Ek kan is sovele opsigte hiermee vereenselwig! 'n Naby familielid wat, doodsiek, deur Steve Biko se buitepasiente moet beur maar die verrassing daarna en die wonderlike versorging en mediese diens wat hy ontvang het! En toe 'n ma wat blind word, genadiglik by die beste oogspesialis uitkom en tallose op- en afritte tussen werk, ouerhuis, spesialis en ooghospitaal. Dag na dag, vir die beste deel van 7 maande! Maar sy sien! Prys die Here, sy sien. En terwyl ons nog juig oor my ma se nuwe oog, word my pa so soek dat hy duskant die dood omdraai. Weer begin… Lees meer »
Eks baie bly die oom het nie permanente hartskade nie! Ek hoop hy is gou weer aan die gang op sy bosveldplaas en boer tot oor die honderd jaar met sy nuwe hartklep!
So dankbaar saam met julle. Seën en liefde vir die pad vorentoe. Dankie dat jy die kosbare woorde met ons gedeel het. Xx
Prys die Here! Dankie Carina, en ek hoop jou ouers is vining weer gesond en bymekaar. Ek soek deesdae spesifiek tussen die goeie goed en dis heerlik om so 'n positiewe stukkie te lees.