Vandag staan bekend as Invocativ. Dit beteken: Hy roep My aan. Dit is na aanleiding van Ps 91:15: Wanneer Hy my aanroep, sal Ek sy gebed verhoor - PDF
Download "Vandag staan bekend as Invocativ. Dit beteken: Hy roep My aan. Dit is na aanleiding van Ps 91:15: Wanneer Hy my aanroep, sal Ek sy gebed verhoor"
Arthur Daniël ten Hart
1 Deuteronomium 26:1-19 Vooraf Afgelope Woensdag was Aswoensdag wat die begin van Lydenstyd was. Vir die volgende ses Sondae gaan ons fokus op Jesus se lyding en die implikasies daarvan vir ons. Lydenstyd is n tyd van nadenke en selfondersoek en toewyding aan God. Die hoogtepunt van lydenstyd is natuurlik Goeie Vrydag waar ons Jesus se sterwe gedenk en Paassondag waar ons die opstanding vier. Vandag staan bekend as Invocativ. Dit beteken: Hy roep My aan. Dit is na aanleiding van Ps 91:15: Wanneer Hy my aanroep, sal Ek sy gebed verhoor Agtergrond Die naam Deuteronomium beteken tweede wet. Dit is afgelei van die Griekse vertaling van die Ou Testament van Deuteronomium 17 vers 18. Dit gaan nie so seer oor n tweede wet nie maar n afskrif van die wet. In Deuteronomium kry ons hoofsaaklik wette. Deuteronomium word beskou as Moses se afskeidspreek aan die Israeliete voordat hy dood is en hulle die beloofde land sou binne trek. Vir eeue al word Deuteronomium 26 al gelees op die eerste Lydensondag. Inleiding n Wynmaatskappy het eenkeer die volgende advertensie in n tydskrif geplaas: Die aarde gee aan ons wonderlike druiwe Die druiwe gee aan ons wonderlike wyne Die wyn wen vir ons baie nuwe vriende Baie dankie, aarde! Dit is maklik om erkenning en dankbaarheid te gee aan alles en almal, behalwe die ware Bron van ons seëninge: Ons Vader-God. (Uit: Ozrovech: Groot Boek van illustrasies van die lewe vir die lewe) Ons tema vanoggend: God se sorg en ons dankie-sê lewe. 1. God se sorg Israel staan op die punt om die beloofde land in te trek. Agter hulle lê die uittog uit Egipte en veertig jaar se rondswerf in die woestyn. Voor hulle lê die land Kanaan. n Land wat God aan hulle beloof het en wat oorloop van melk en heuning. Hulle is die volk van God. Hy het hulle uitgekies en n lang pad met hulle gestap. Hulle voorvaders was Abraham, Isak en Jakob. Jakob se nageslag het as gevolg van n droogte in Egipte geëindig. Daar was hulle die slawe van die Egiptenare. Weer het God hulle gekies en uitgelei uit slawerny. Telkens het God op wonderbaarlike manier vir hulle gesorg. Hy het sy wet vir hulle gegee. Die wet het die verhouding tussen God en sy volk bevestig.
2 Die volk was baie ongehoorsaam aan die wet. Heel dikwels het hulle die rug op God gedraai en Hom teleurgesteld. Maar telkens het God genade betoon en maar weer bemoeienis met sy volk gemaak. Op die vooraand van die inname van die nuwe land praat God deur sy kneg Moses met die volk. Die wet word telkens weer belig. Hulle word weer herinner aan hoe hulle moet leef. In die verse wat ons gelees het kry hulle spesifiek voorskrifte oor die eerste oesopbrengs en oor tiendes wat hulle aan God moet gee. Wat egter opvallend is, is die motivering van hierdie opdragte. Hulle word gewys op en herinner aan wat God vir hulle gedoen het. God stel nie maar net eise en voorwaardes nie. Hy gee eers en dan vra Hy. En eintlik is dit die patroon dwars deur die Bybel. Nêrens stel God net eise nie. Altyd gaan dit eers oor wat God gedoen het en dan oor wat en hoe die mense moet reageer. Dink maar juis aan die wet wat Moses op Sinai gekry het: Ek is die Here, jou God wat jou uit slawerny bevry het... daarom moet jy... Dit is n interessante manier waarop Israel herinner word aan God se sorg. Daar word nie gesê: Onthou dit is wat God gedoen het nie. Nee, hulle kry die opdrag om as hulle deel van die oeste na die aanbiddingsplek bring, vir die priester te vertel dat God gesorg het. Hulle moet die priester vertel dat God hulle gebring het in die land wat Hy beloof het. Hierdie vertelling is meer as net n vertelling aan die priester. Hulle vertel dit in teenwoordigheid van God. Voor God moet hulle, hulle volksgeskiedenis vertel: rondgeswerf; daarna in Egipte geland; daar het n groot nasie geword en is hulle verdruk; toe na God geroep en God het gehoor; deur God uitgelei en na die nuwe land gebring. In hierdie vertelling moet die rol van God beklemtoon word. Dit het nie maar net gebeur nie. God het ingegryp. Let net op hoe buitengewoon God se ingryping was: met magtige dade, kragtige groot dade wat vrees inboesem en tekens en wonders. In die beloofde land sou die oeste wat hulle van die lande afhaal, hulle juis herinner aan God se sorg. As dit nie was vir God se sorg dwarsdeur n lang geskiedenis nie sou hulle nie kon oes nie. Daarom was die bring daarvan na die aanbiddingsplek die herinnering aan God se sorg. Nie net die oes nie, maar ook die manier waarop dit moes gebeur, moes hulle herinner aan God se sorg. Deur dit self te vertel sou dit soveel meer effek hê. Eintlik sou dit dan n belydenis en erkenning van God se sorg wees. Dit sou persoonlik elkeen se eie verhaal wees. Dit sou nie maar n veraf geskiedenis bly nie, dit sou elkeen se storie word. Die Israeliete word herinner aan God se sorg. Sorg deur eeue. Buitengewone sorg. God was die bron van hulle seëninge. Ons kan presies dieselfde sê. God is die bron van ons seëninge. En lydenstyd is juis die tyd wat ons daaraan herinner word. Ons storie is die van Jesus, God self en die Seun van God, wat mens geword het en vir ons gely en gesterf het, vir ons opgestaan het. Hy is die bron van ons seëninge. Hy het ons kinders van God gemaak, kerk gemaak, verlos.
3 En nou weet ons dat dit maar net die begin van ons seëninge is. Die Vader-God het ons elkeen gemaak wat ons is en vir ons gegee wat ons het. Daar is nie een enkele dinge wat ons is en het wat ons nie van God ontvang het nie. God is die bron van al ons seëninge. God sorg. 2. Gelowiges se reaksie, gelowiges se dankie-sê Israel moes reageer, antwoord op God se sorg. Hulle moes hulle dankbaarheid wys vir God se sorg. En hierdie dankbaarheid moes baie prakties wees. Hulle moes God se teenwoordigheid opsoek. Vir aanbidding maar ook met hulle bydraes. Die Israeliete kry die opdrag om die plek wat God sou kies om sy naam te eer en bewoon, op te soek. Dit sou die aanbiddingsplek in die nuwe land wees. Op die stadium voor hulle die beloofde land intrek het hulle nog nie eens geweet waar die plek sou wees nie. God sou dit bepaal. Al is die naam van die plek nog vaag en onbekend, is die res van die voorskrifte alles behalwe vaag. Die eerste deel van die oes moes in n mandjie geneem word, aan die priester gegee word. Dit moes gebeur saam met die vertel van die geskiedenis. Die priester moes dit voor God neersit en dan moes God aanbid word. Dit was die reël met die eerste oes en dan daarna elke derde jaar. Wat opmerklik is, is dat die bydraes aan God gegee is. Dit was die Israeliet se manier van dankie-sê vir God se sorg. Nadat dit gegee is, is dit gebruik om die Leviete en vreemdelinge mee te versorg. Al elf die ander stamme het grond gekry en kon dus daaruit leef. Die Leviete het nie grond ontvang nie en moes in die tempel werk. Hierdie bydraes van die res vir God sou hulle versorging wees. Ons lees ook dat die vreemdelinge daaruit versorg sou word. n Vreemdeling sou ook iemand sonder grond en heenkome wees en daarom moes hulle ook versorg word. Alhoewel ons nie hier dit lees nie, sou weduwees en weeskinders ook later hieruit versorg word. Hierdie bydrae in die mandjie moes dus die Israeliete se dankbaarheid vir God se sorg wees. Dit was hoe hulle moes dankie-sê vir God se sorg dwarsdeur hulle geskiedenis. Deel van die dankie-sê was dat hulle self van die opbrengs kon geniet. Juis omdat God dit vir hulle hierdie land wat oorloop van melk en heuning geskenk het, kon hulle die opbrengs geniet. Deel van die geniet was natuurlik ook om met harde werk dit wat God gegee het, te ontgin. Die oeste sou maar nie vanself kom nie. Hulle moes werk daarvoor. Voordat Israel die beloofdeland ingaan, hoor hulle God sorg Hy het nog altyd gesorg en HY sal vir hulle sorg. Maar hulle moet hulle dank betoon deur aanbidding en bydraes. Wat beteken dit vir ons? Ons het netnou nagedink oor God se sorg vir ons. God sorg vir ons dit wees ons. Ons reaksie moet dankie-sê wees. Ook ons moet God se teenwoordigheid opsoek om ons dank oor te dra. Ook ons moet God aanbid en ons bydraes gee. Kom ons praat eers oor aanbid: Aanbid is sekerlik wat ons hier in die kerkgebou doen. Hier kom dank ons God vir sy sorg. En dit moet ons doen. Maar dit gaan verder as net hier te aanbid. Ons hele lewe moet
4 aanbidding wees. Ons moet ons lewe wy aan God. Ons moet in diens van God leef. Ons lewe moet getuig van God se sorg. Kom ons praat oor ons bydraes: Ons het steeds die verantwoordelikheid om ook met wat ons vir God gee, ons dank vir sy sorg te wys. Ek sê pertinent: wat ons vir God gee. Ons gee dit nie vir mense of vir die kerk nie. Ons gee vir God om dat ons dankbaar is vir sy sorg. Die Ou Testamentiese wêreld was sekerlik heelwat minder ingewikkeld as vandag se wêreld. Daar was net een manier om te gee en dit was by die aanbiddingsplek. Die bestuur van die geld was sekerlik ook baie eenvoudiger vir Leviete en vreemdelinge se versorging. Daar was beslis nie n tempel administrasie nie. Dit was n bestaansekonomie daar is nie veel gefokus op die toekoms nie en geldmaak was ook nie die hoofdryfveer nie. Toe was daar ook nog nie een sprake van belasting nie. Daarom sou ons seker baie lank kon praat oor hoe en waar en vir wie ons vandag moet gee. En daar sekerlik net soveel menings wees as wat daar mense is. Dalk moet ons weer n slag daaroor dink en praat. Tog glo ek dat ons die verantwoordelikheid het om ons dankoffer te gee. Eintlik is dit n pragtige woord: ons dankoffer. Ons offer van dank aan God. Ek glo ons het die verantwoordelikheid om ons dank vir God se sorg oor te dra deur vir ons kerk te gee ja selfs vir die gewone administrasie en instandhouding. Ons moet gee vir mense in nood kerkprojekte. Ook vir mense in nood wat ons paaie kruis. Selfs ook vir ander organisasies wat soortgelyke werk doen. Die kern is dat ons uitgangspunt moet wees: Ons gee vir God. Daarom moet ons by God gaan soek vir leiding waar en hoeveel ons moet gee. Ons elkeen se bydrae moet n gebedsaak wees. Kerke wêreldwyd kry finansieel swaar. Ons moet aanvaar dat n kerk geen ander bron van inkomste het - en ek dink ook, behoort te hê as hoofsaaklik dankoffer nie. Dit is so dat kerke begin ondergaan as gevolg van tekorte. En as n mens na lidmate se voorspoed kyk, behoort dit nie so te wees nie. Êrens het die beginsel van dankbaarheid teenoor God skade gely. Natuurlik moet n kerk altyd besef dat hulle met God se geld werk. Dit bring eintlik n angswekkende verantwoordelikheid mee. Daarom moet leiers wat met die sake werk in elke gemeente baie versigtig en met groot verantwoordelikheid met God se geld omgaan. Daar is nog n manier waarop ons ons dankbaarheid vir God se sorg moet toon. Ons moet geniet wat God vir ons gee. Juis deur dit te geniet, wys ons ons dankbaarheid. En nou gaan dit natuurlik oor balans. Balans oor wat ek gee vir God en vir myself hou. Balans oor hoeveel ek wegsit vir die toekoms. En ook hierdie balans gaan ons net vind deur God se wil te soek. Ook dit moet n gebed saak wees.
5 Deel van hierdie geniet is om te werk met wat God vir ons gegee het. Ons moet die oeste voortbring. Nie een van ons is landbouers nie maar met ons gawes en aanleg en vermoëns. Met alles wat ons is en het. Met alles wat God vir ons gegee het. Ons manier van verdien is deel van ons dankie-sê. Dit beteken harde werk, slim werk, verantwoordelike werk. Werk vir God. Die spreukwoord lui: Blom waar God jou geplaas het. Slot Aarde druiwe vriende dankie aarde. Nee. God wat sorg dankie Vader-God. Dankie met my lewe. Dankie met my menswees Dankie met eiendom en besittings Dankie God.