Universiteit – fotonegatief
Maatjie na Matie
"Om groot te word
is so tussenin
Grootmensdinge is nog ver
Kinderdinge word min
Kom ons lag weer vrolik
Vir die maan se vet, geel gesig. Kom ons bring die trane
Oor 'n dooie voëltjie terug.
Kom ons eet weer slaptjips En lek ons vingers af
Kom ons word weer kinders Kom, ons word weer laf!
Nou huil ons in 'n kussing
en wonder waarom
nou raak ons verlief
en dink die wêreld glimlag krom.
Nou's ons so tussenin Vals noot,
Ons word groot" – Maryke Heyns
Na die afloop van die eindeksamen het almal spottenderwys gesê dat hul nou amptelik werkloos is: nie meer "skoolbrood" (nog nooit werklik verstaan waarom mense so na hulself sal verwys nie – niemand eet jou tog nie, en as iemand jou soos in die tieners se mond dan moet smaak, sal ek hoegenaamd nie soos 'n grondboontjiebotter sny witbrood wil proe nie) nie en nog bloot voorwaardelik by die Universiteite aanvaar is.
Maar die dag wanneer daardie resultate se lig die retina van jou oog tref en jou brein sin maak van dit wat jy sien (en jy natuurlik nie druip nie en darem steeds aan die minimum vereistes vir toelating voldoen) – daardie dag, of eintlik daardie oomblik, verander jy weer van vakansie-ganger sonder 'n sent op sy naam na student met nog minder sente op sy naam.
Nooit weer gaan die skoolklok jou herinner dat jy honger is nie, nooit weer gaan daardie warm uniform jou laat sweet nie, nooit weer gaan daardie rok te kort wees of die hare te lank nie (ouens maak seker die manbuns/baarde werk vir julle – Ja, dit is 'n modegier maar as ons nou eerlik met onsself moet wees – dit werk nie by almal se gesigvorm, -grootte en net hele voorkoms nie), nooit weer gaan jy warmkry tydens 'n drie-volume opvolgreeks saalbyeenkoms nie en nooit weer gaan jy sonder 'n studente kaart iewers toegelaat word nie.
Naas die foto'tjie vir jou studente kaart, gaan jy nooit weer moet glimlag vir die kwaai Photofirst skoolfoto-amper-op-aftrede-oom nie. (Hiermee gaan die wegdoen van die bakleiery met jou ma oor die koop van die lelike foto gepaard). Hoe jy op 23 Februarie 2016 gelyk het, is hoe jy tot in lengte van dae op jou ma se koffiekoppie gaan pronk. Die naaste wat jy hieraan gaan kom is natuurlik die foto'tjie op jou studente kaart (soos ek reeds hier bo noem)- en so bly jy in jou agtienjarige vel tot jy eendag graad vang (op die foto altans- tensy jy mooi jou oefenskedule volg).
Universiteit – dit sit nog so vreemd – soos 'n broek wat 'n soom kort of 'n rok wat oor jou knie-knoppe hang. Asof jy nog daarin moet ingroei, maar bang is jy val oor die te lang broekspype. Lag ek nou soos ek dit skryf – as kind het ek altyd gepraat van 'n "lang-mou-broek" tot ek besef het dat 'n broek nie moue het nie. En ek dink die eerste paar weke of semester altans, is juis so – jy gaan nog praat van die pype as moue.
Geen baba staan op en stap dadelik reguit met hul onkepabele bakbeentjies nie- nee, hulle hou vas aan hul mamma se roksoom of steun hulself teen die meubels (en as hul val staan hul op en somtyds huil hulle – ek vermoed ek gaan). As eerstejaars gaan ons verskeie struikelblokke kry, verdwaal, ons sente moet omdraai en moet gewoond raak aan massas werk en massas mense – maar sodra ons eers ons balans vind gaan ons kan loop en binnekort kan hardloop. (Wel – ek glo so)
Weet nie wat dit destyds met my en my woordeskat rondom klere was nie – maar ek kon ook nooit die woord, baaibroek sê nie. Vir my was dit 'n braaibroek en klaar. (Met die tempo waarteen mense hulself gaar brand op die strand, was my woord miskien meer akkuraat as wat my ouers my voor krediet gegee het – maar in elk geval). Met die oriëntering so om die draai en klasse kort op sy hakke, voel dit partykeer asof my broek gebraai word. Vergeet van op hete kole loop – dis asof ek daarop sit: hierdie verwagting, hierdie opwinding, hierdie angs, hierdie opgewonde vrees. En dan herinner ek myself net dat ek nie die enigste een is wat 'n braaibroek aan het nie – al die voornemende eerstejaars dra een (en ons het gedink ons is ontslae van uniform).
Helen Zille het gesê: "Die rede waarom Suid-Afrika vandag beter is as 20 – 30 jaar terug, is nie vryheid nie – dit is hoegenaamd te vaag – die antwoord is: Vryheid wat jy en ek kan gebruik om 'n lewe te lei met betekenis. En dit is wat ek (en ek hoop elkeen wat op die voerstoep van 'n nuwe lewensreis staan, hetsy dit studies, 'n werk of wat okal is) beoog om te bereik uit die vryheid en die geleentheid om te kan studeer.
Dit is vir my 'n voorreg om op my senuwees te kan wees – anders is my droom nie 'n uitdaging nie.
Ns. Durf die nuwe ervaring met jou te lang-broek aan en laat die sukses van jou studies die soom wees om die broek gemakliker te laat pas.
Nss. Opvoeding is 'n voorreg – iets wat ek en jy kan en moet gebruik.
Posted on Januarie 12, 2017 April 6, 2019 by fotonegatief Posted in Universiteit	Tagged #universiteit #eerstejaars #nuweervaring #braaibroek #langemoue #grootword #klaarmetskool #skoolbrood	Lewer kommentaar