Reëls vir "hul" in donker gehul
Geplaas deur	Sophia Kapp Donderdag 30 Mei 2019
Waarteen die Taalgids hier waarsku, is 'n dogmatiese voorskriftelikheid oor hulle en hul, wat wil bepaal dat die besitlike voornaamwoord slegs hul en nie hulle mag wees nie. ('n Mens sou dus nie kon skryf Hulle eet hulle kos nie.) Dit is nie korrek nie. Die bron sê trouens dat "daar niks fout mee is om hulle as besitlike voornaamwoord te gebruik nie".
Met die aanbreek van die digitale era het taalnavorsers en taalnuuskieriges nou ook 'n ander, baie nuttige hulpbron tot hulle beskikking om hulle aanvoeling in verband met taalgebruik te bevestig. VivA beskik oor 'n korpus van honderdduisende geredigeerde tekste waarin 'n mens soektogte na woord- en taalgebruik kan uitvoer. In dié korpus word my vermoede bevestig: Hul word gebruik, en baie gebruik, maar dit word as besitlike voornaamwoord aangewend. In moderne geskrewe Afrikaans is hul as persoonlike voornaamwoord feitlik onbekend. In skryftaal, veral in ouderwetse skryftaal soos in vroeëre Bybelvertalings, is dit nog algemeen, maar daar is min van ons wat hul as ons praat. Werklike voorbeelde van taalgebruik waarin hul as persoonlike voornaamwoord optree, is in die WAT opgeteken: En toe hulle hul baie slae gegee het, het hulle hul in die gevangenis gewerp en die tronkbewaarder bevel gegee om hulle sorgvuldig te bewaak (Hand. 16:23).
Die leidraad hier is weer eens in die Taalgids: "Skrywers wissel soms tussen hul en hulle indien hulle in 'n bepaalde sin te veel (en te naby aan mekaar) voorkom, byvoorbeeld iets soos Hulle sê hulle kinders moet hulle kos eet as hulle hulle roomys wil hê."
Die WAT stel dit so: "Hulle en hul … word deur sprekers en veral skrywers, ook met die oog op eufonie, dikwels met mekaar afgewissel, veral wanneer die woord meer as eens in dieselfde sin voorkom, bv. hulle het vir hul osse gekoop; hulle trek hul neus vir alles op."