Preke Genesis 37:28
Lofpsalm 107:1, 5, 7.
Skriflesing: Genesis 37.
Teks: Genesis 37:28
En toe die Midianitiese koopmans verbykom, het hulle Josef uit die put uit opgetrek en uitgehaal en Josef aan die Ismaeliete verkoop vir twintig sikkels silwer. En húlle het Josef na Egipte gebring.
Die broers van Josef verkoop hom met bitterheid en haat in hulle - terselfdertyd is God in sy vriendelike en liefdevolle genade besig om te begin om blyplek vir sy volk gereed te maak!
Om altwee kante van die gebeurtenis te kan verstaan, moet ons eers die gesin van Jakob van nader gaan bekyk. Ons moet onthou dat die Here se beloftes aan Abram dat Hy van sy nageslag ‘n groot volk gaan maak, nog steeds swaar in die lug gehang het! Al was daar darem nou al ‘n paar families uit Abraham gebore, was daar nog geen sprake van ‘n groot Godsvolk wat tot stand gekom het nie.
Kom ons gaan kyk wat het die Here in hierdie stuk geskiedenis laat gebeur:
1. Josef se pyn
2. God se vriendelikheid.
1. Josef se pyn.
Jakob was die kind van Isak wat deur God uitverkies was om die belofte verder te dra in sy nasate in.
Die onderhouding van die verbond was nou nie meer die werk of geskiedenis van net een man nie.
Dit was nou al die van ‘n groot gesin wat tot ‘n volk moes begin uitbrei.
Jakob se kinders was nou al almal gebore, maar uit hulle optrede word dit sommer al vroeg duidelik dat hulle nie die druk van die wêreld kan weerstaan nie.
Hulle het tusssen die Kanaäniete gewoon - en daardie mense se invloed op hulle was ‘n groot gevaar vir hulle geloof!
Dit was nie so dat hulle dalk net slegte gewoontes by die Kanaäniete kon aanleer nie - die gevaar was baie groter as dit.
Die werklike gevaar was vermenging deur ondertrouery met die heidene.
‘n Voorbeeld van die werklike gevaar van vermenging deur ondertrouery kry ons onder andere in dit wat Jakob se dogter Dina aangevang het. Jakob se seuns was almal al volwasse mans wat vee opgepas het in die veld (Genesis 34:5). Net Benjamin is jonger as Dina.
Dina was ‘n baie waaghalsige dogtertjie wat haar ingelaat het vir dinge waarvan sy die eindes nie kon voorsien nie.
Die Bybel leer dat sy “die dogters van die land wou leer ken!”
In hierdie proses leer sy toe ‘n seun van die land ken: sy naam is Sigem. Sy pa is Hemor die Hewiet (kyk Genesis 10:17).
Hy kry Dina lief en wil met haar trou.
Intussen gryp hy vooruit na regte wat hom alleen in die huwelik beskore is.
Vir die Kanaäniete was dit niks ernstigs nie.
Maar vir Jakob se seuns was dit wel ‘n groot saak. Hulle noem dit hoerery (Genesis 34:31).
Die gevaarlike aspek van die gebeurtenis kom uit in Hemor se voorstel (plan?). “Verswaer julle met ons.”
Dit presies wat God nie wou gehad het nie.
Dis ook juis waarvoor Abram en Isak so op hulle hoede was! (Genesis 24 en 28:1).
God verhinder dat hierdie voorstel deurgaan. Die manier waarop die Here dit doen, is deur die agterbakse optrede van Dina se twee broers, Simeon en Levi. Dis maar een van die talle voorbeelde waar die Here sonde in diens van sy eer gebruik!
Simeon en Levi het die Sigemiete in ‘n besnydenis ingepraat.
Op die derde dag toe die manne siek en vol koors is, het die twee broers teruggegaan en toe slaan hulle die hele klomp manne dood.
Daarmee was die poging tot vermenging tot niet.
Ons moet nou nie die idee kry dat Jakob se seuns baie regverdig was nie!
Jakob se seuns het niks beter gevaar as hulle sustertjie nie.
Hulle huwelikskeuses het dit ook bewys.
Juis hierdie Simeon wat die Sigemiete doodgeslaan het, het vir hom ‘n Kanaänietiese vrou gevat! (Genesis 46:10).
Juda het so ver gegaan dat hy ‘n tyd lank saam met Hira, ‘n man van Adullam gaan bly het. Hy was dus nie op daardie stadium deel van die verbondsgesin nie!
Dit was in daardie tyd dat Juda die dogter van die Kanaäniet Sua gesien het, en met haar getrou het.
Hy het by haar drie seuns gehad: Er Onan en Sela.
Die vraag is: Waarom openbaar die Bybel al hierdie dinge?
Die antwoord is: Sodat ons kan verstaan waarom God dit noodsaaklik ag om sy volk iewers heen af te sonder:
Hy openbaar dat hulle nie in staat is om vanself suiwer in geloof en in hulle huwelikke te bly nie.
God wil hulle eenkant (in afsondering) bring, sodat hulle onder sy hand tot ‘n volk kan groei.
Daarvoor beplan die Here om hierdie groot gesin na Egipte, na Gosen te bring.
Hoe doen die Here dit? Soos so baie keer gebruik die Here sonde in sy diens om sy wil uit te voer! Die broers ontwikkel onderling ‘n hewige wrewel teen die tweede jongste broer: Josef. Josef was op daardie stadium sewentien jaar oud, en Isak het ook nog gelewe.
Die redes vir die broers se wrewel was verkeerd, maar heeltemal verstaanbaar!
Jakob het hom liewer gehad as sy ander seuns - en hy het dit gewys.
Hy het byvoorbeeld vir Josef mooier klere gegee as vir die res van die kinders.
Daarby was Josef ‘n regte skinderbek en nuusdraer.
Hy het voortdurend oor sy broers se kattekwaad gaan nuus aandra by sy pa.
Tel daarby die heldersiendheid wat hy gehad het:
Josef het gesigte gesien waarin hy die middelpunt was en sy broers die onderdane (v5-9).
Dit het hulle bloed laat kook!
Dit is waarom hulle sê: Daar kom die dromer, laat ons hom doodmaak! Die Here laat hierdie dinge neerskryf sodat ons kan sien hoe ver en diep haat kan groei: Dit word broedermoord!
Ruben wend die bloedvergieting af met ‘n voorstel dat hulle Josef in ‘n put gooi.
Die Here openbaar wat in sy gemoed aangegaan het: Hy wou die seun later kom uithaal.
Hoe ervaar Josef dit? Sleg.
Hy huil en smeek vir genade - maar hulle wil niks weet nie.
Later het die broers die dag se gebeur baie skerp onthou:
Toe sê hulle vir mekaar: Voorwaar, ons boet nou vanweë ons broer, omdat ons die benoudheid van sy siel gesien het toe hy ons gesmeek het en ons nie geluister het nie - daarom kom hierdie benoudheid oor ons. (Genesis 42:21 AFR1953)
Luister hoe die broers dit self beskryf: die benoudheid van sy siel!
Dis nie gewone bangerigheid nie. Dis doodsvrees.
Hulle het dus uiters rof met hom gewerk!
Hulle getuig self dat hy gesmeek het, maar hulle wou niks weet nie!
En dit was nie asof hulle nog jeugdig was en maar net jongmanne vol kwajongstreke was nie! Ruben was toe byvoorbeeld al oor die vyftig!
Hulle het in hulle gemoedere niks gevoel vir wat hulle doen nie, want nadat hulle sy klere uitgepluk het en vol bloed gesmeer het en Josef in die put gegooi het, het hulle so goed gevoel dat hulle gaan sit en brood eet het!
Nadat Ruben en die broers die dag daar weg is, kom daar ‘n groep Midianiete verby! Hulle wil natuurlik by die put water drink. Hulle hoor waarskynlik die geskreeu onder in die put en trek Josef toe daar uit.
Die Midianiete wat daar aankom en Josef uit die put uithaal, is nou weer nasate van Abram by sy tweede vrou Ketura.
Maar dis ook van sy kinders wat hulle nie aan die Here gesteur het nie en in ongeloof verval het.
Terwyl hulle nog daar is, kom daar ‘n handelskaravaan aan. Die mense is Ismaeliete. Kyk na die betekenis:
Ismael was die een wat met Isak gespot het, nou koop hulle een van sy nasate soos ‘n dier. Die prys is twintig sikkels silwer.
Hierin kom die voortgesette minagting van Ismael oor sy verbondsbroertjie weer na vore.
Dis waarom Josef later sê hy is gesteel uit die land van die Hebreërs!
By Jakob se huis gaan dit nie beter nie.
Toe Jakob die bebloede klere sien,gaan hy in skok. Hy rou dae lank oor Josef.
Al sy seuns en dogters wil hom troos - ewe huigelagtig, want hulle weet van beter!
Intussen kom die karavaan in Egipte aan en ‘n verslae jong seun staan op die slawemark vasgeketting.
Kyk net na al die pyn en angs en hopeloosheid!
Teenoor al die trane en doodsangs op die aarde is daar nog iets aan die gebeur. God is aan die werk. Hy is besig om sy Raad tot uitvoer te bring.
Hierin is ‘n baie komplekse aantal dinge besig om plaas te vind.
Die een is dat die Here nie een van die lydendes bo hulle vermoëns getoets het nie.
Hulle was deur Hom toegerus om alles wat oor hulle gekom het, te kon hanteer.
Die tweede was dat die Here nie een van hulle ‘n oomblik alleen gelaat het nie.
God se teenwoordigheid en seën teenor Josef, byvoorbeeld, word deurentyd baie sterk geopenbaar.
Elke plek waar hy kom, beskik die Here oor hom.
Elke plek en elke gebeurtenis is inderdaad ‘n proses waarmee God hom oplei en gereedmaak vir die posisie waarvoor die Here hom bestem het.
Dit sny inderdaad die hoofsaak van God se doel met al die gebeurtenisse aan:
Hy wil hierdie gesin se mense almal verwyder uit die gevaarlike situsie waarin hulle was.
Josef is duidelik die mees begaafde een van hulle almal - dit het die Here reeds openbaar deur o.a. die drome wat hy gehad het.
Om vir die nuwe volk in Egipte plek voor te berei, “stuur” die Here Josef vooruit.
Uit die gang van Josef se geskiedenis word dit duidelik dat God in hom die plekbereider oplei en in posisie kry, sodat die res later kan volg.
Opmerklik dat die hele proses waardeur Josef groei, ingekleur is met pyn, vernedering en lyding - tot op die punt waar die Here hom verheerlik en met mag beklee as die tweede in bevel in Egipte.
By Jakob se huis werk die Here ook met die binnekante van die broers. Daar kom besinning en bekering! Ook deur die wroeging van pyn en die onthou van hulle wandaad. Hulle bely dit self later.
In hierdie hele stuk gebeurtenis is daar ook iets van ‘n voorspel van die geskiedenis van die Here Jesus Christus. Let op na die paralelle tussen die Here Jesus en Josef.
Jesus is ook gehaat en mishandel - net soos Josef.
Jesus is ook verkoop aan heidene - net soos Josef.
Josef is verkoop vir twintig sikkels silwer en Jesus is verkoop vir dertig stukke silwer.
Altwee word bevelhebbers in ‘n ander gebied: Josef in Egipte en Jesus in die Koninkryk van God.
Altwee berei plek voor waar die wat deur God daarvoor geroep en bestem is, gaan woon:
Josef se mense gaan bly in Egipte in Gosen
Jesus se verlosdes gaan woon in die koninkryk van God - deur die Here Jesus die “huis van sy Vader” genoem.
In die huis van my Vader is daar baie wonings; as dit nie so was nie, sou Ek dit vir julle gesê het. Ek gaan om vir julle plek te berei. (Johannes 14:2 AFR1953)
Altwee van hulle se mense verskuif na hulle toe wanneer die Here die blyplek waar hulle was (is) onbewoonbaar maak:
Josef se mense se tuisplek word deur hongersnood onbewoonbaar gemaak.
Vir ons word die ou aarde met vuur verbrand deur God.
Kom ons pas hierdie gedeelte toe op ons:
Ons moet nie dink dat wanneer dit gebeur dat ‘n onbegryplike stuk hartseer of verontregting oor ons kom, alles hopeloos is nie.
Of dalk selfs dink dat God die situasie nie meer onder beheer het nie!
Al is dit so erg dat ons dit soos Josef beleef: amper met doodsvrees en moedeloosheid - dan nog is God besig om sy raadsplan ten goede oor ons te voltrek.
Dit gebeur so dat dit wat op die aarde gebeur, dikwels nie is wat ons dink dit is nie!
Ons sien ‘n seun wat gemartel en in doodsangs verkoop word.
God sien ‘n seun wat Hy besig is om ‘n onderkoning te maak.
Josef huil die doodsangs uit.
God se vriendelikheid berei en gee daarmee die ewige lewe in die verdienste van Jesus Christus ons Here en Verlosser.
Slotpsalm 59:1, 10.
Datum: 3 Augustus 2002.