Hiermee die Brief van Mathetes aan Diognetus. Die brief word gedateer na ongeveer 130 nC. Dit is 'n brief deur 'n vroeë dissipel van die Apostels ("Mathetes" beteken dissipel) aan 'n 'heiden' met die naam Diognetus.
Wat so interessant aan die brief is, is dat dit ons 'n blik gee op hoe die Christendom aan die heidense wêreld voorgehou is deur Christene wat binne 'n geslag of twee van die oorspronklike apostels geleef het.
Verder, dink ek, wil jy baie graag hoor hoekom die Christene nie vir God op dieselfde manier as die Jode aanbid nie. Dit is wel so dat die Jode nie die gode dien waarvan ek netnou gepraat het nie. In plaas daarvan glo hulle in één God en hulle aanbid Hom, die Here van die heelal. Wat dít betref, dink en doen hulle heeltemal reg. Maar hulle dien God nog op die-selfde manier as die heidene waarvan ek netnou gepraat het - en wat dít betref, is hulle heeltemal verkeerd. Die Grieke wys dat hulle onkundig is, want hulle bring offers aan gode wat nie besef wat rondom hulle aangaan nie, gode wat doof is. Die Jode moet besef hulle maak dieselfde soort fout: hulle dink God het die goed nodig wat hulle vir Hom gee, maar hulle moet liewer besef dat dit 'n onnosel ding is om te doen; dit is nie godsdiens nie. Nee, God wat die hemel en die aarde en alles daarin gemaak het, gee vir elkeen van ons wat ons nodig het. Hy het self nie behoefte aan enigiets nie. Hy gee dit dan self vir die mense wat dink húlle gee dit vir Hom! Die Jode dink hulle bring vir God offers deur bloed en vet en brandoffers, en dat hulle Hom deur sulke tekens van respek vereer. Maar vir my lyk hulle maar presies dieselfde as die Grieke wat dieselfde soort respek aan dowe afgode betoon. Die Grieke dink hulle bring offers aan die gode, maar die gode kan nie besef dat hulle geëer word nie! Die Jode dink hulle bring offers aan God, maar Hy het niks van hulle nodig nie!
Hulle deel hulle kos met mekaar, maar nie hulle huweliksmaats nie. Hulle leef tussen ander mense, maar hulle doen nie die slegte dinge wat mense gewoonlik doen nie. Hulle bly op die aarde, maar hulle is eíntlik burgers van die hemel. Hulle kom die wette na wat hier op aarde ingestel is. In hulle eie lewens doen hulle selfs meer as wat die wette van hulle ver-wag. Hulle is lief vir almal, en tog vervolg almal hulle. Mense ken hulle nie regtig nie, en tog word hulle veroordeel. Hulle word doodgemaak, en tog kry hulle die lewe. Hulle is arm, en tog maak hulle baie mense ryk. Hulle kom alles kort, en tog het hulle 'n oorvloed van dit wat regtig saak maak. Niemand eer hulle nie, en tog gee God aan hulle eer. Mense sê slegte dinge van hulle, en tog laat God aan hulle reg geskied. Hulle word uitgeskel, en tog vra hulle vir God om goed te wees vir die mense wat hulle uitskel. Hulle word beledig, en tog het hulle eerbied vir die mense wat hulle beledig. Wanneer hulle goeddoen, word hulle gestraf asof hulle kriminele is. Wanneer hulle gestraf word, is hulle bly omdat hulle daardeur nuwe lewe kry. Die Jode maak oorlog teen hulle asof hulle vreemdelinge is en die Grieke vervolg hulle, maar die mense wat hulle haat, kan nie 'n rede gee hoekom hulle so vyandig teenoor hulle is nie.
Om dit kon te stel, dit wat die siel vir die liggaam is, is die Christene vir die wêreld. 'n Mens se siel is orals in al die dele van jou liggaam. Net so is die Christene in al die stede van die wéreld. 'n Mens se siel bly in jou liggaam, maar dit is nie self liggaam nie. Net so bly die Christene in die wêreld, maar hulle is nie soos die wêreld nie. 'n Siel kan nie gesien word nie, maar dit word binne die liggaam bewaar. Net so weet almal dat die Christene in die wêreld is, maar hulle godsdiens kan nie gesien word nie. Die siel het niks verkeerds aan die liggaam gedoen nie, maar die lig-gaam haat díe siel en maak oorlog daarteen omdat die liggaam verhoed word om sy slegte begeertes uit te voer. Dit is dieselfde met die Christene. Hulle het niks verkeerds gedoen nie, maar die wêreld haat hulle omdat hulle hulle verset teen die begeertes van die wêreld. Die liggaam en al die ledemate haat die siel, maar die siel het hulle lief. Dit is dieselfde met die Christene. Die ander mense haat hulle, maar hulle is lief vir die mense wat hulle haat. Die siel is binne-in die liggaam toegesluit, maar die siel hou die liggaam aan die gang. Net so is die Christene toegesluit in die wêreld asof dit 'n tronk is, maar húlle hou die wêreld aan die gang. Die siel is onsterf-lik, maar dit bly in 'n sterflike blyplek. Net so bly die Christene tussen goed wat tot niet gaan, terwyl hulle wag vir dit wat in die hemel is en nooit tot niet gaan nie. Wanneer 'n siel sleg behandel word en min kry om te eet en te drink, word dit beter. Dit is dieselfde met die Christene. Wanneer hulle gestraf word, word hulle meer. Ja, God het vir die Christene 'n geweldig belangrike taak gegee. Hulle mag nie daarvoor nee sê nie.
Soos ek vroeër gesê het: dit wat vir die Christene gegee is om te glo, is nie 'n aardse uitvindsel nie. Dit is ook nie iets wat deur 'n sterflike mens uitgedink is en wat hulle reken hulle baie noukeurig moet oppas nie. Dit is ook nie net die beheer van 'n klomp menslike geheíme wat aan hulle toevertrou is nie. Nee, dit is regtig waar dat God wat alles kan doen en alles gemaak het en wat onsigbaar is, dit self laat begin het. Uit die hemel het Hy die Waarheid en die heilige, onbegryplike Woord onder die mense kom plant. Hy het dit in hulle harte gevestig. Hy het dit nie gedoen deur -soos 'n mens sou dink - 'n assistent na die mense te stuur, of 'n engel of 'n hemelse mag of iemand wat hier op aarde ín beheer van sake is of iemand wat in beheer van hemelse sake is nie. Nee, God het die Ontwerper en die Argitek van die heelal self gestuur! Die Een deur wie Hy die hemele gemaak het, deur wie Hy die see se gebied vasgestel het, die Een wie se wette al die elemente noukeurig gehoorsaam, by wie die son die daaglikse skedule gekry het wat dit moet nakom, aan wie die maan gehoorsaam ís as Hy dit opdrag gee om snags lig te maak, aan wie die sterre gehoorsaam is wanneer hulle die koers van die maan volg, die Een wat aan alles hulle plekke gegee en aan hulle grense gestel het, die Een wat alles aan Hom onderwerp het: die hemel en alles wat in die hemel is, die aarde en alles wat in die aarde is, die see en alles wat in die see is, vuur, lug, díe onder-wêreld, alles wat in die wêreld daarbo en die wêreld onder die aarde en op die aarde is. Dít is die Een wat God na die mense gestuur het! Het God Hom gestuur om - soos 'n mens sou dink - 'n tiran oor die mense te kom wees; hulle bang en angsbevange te kom maak? Glad nie! Hy het Hom gestuur om vriendelik en sagmoedig te wees. Soos 'n koning sy seun stuur, so het God Hom as 'n Koning gestuur. Hy het Hom as God gestuur. Hy het Hom as 'n mens na mense toe gestuur. Ja, Hy het Hom gestuur om hulle te red en te oorreed, nie om hulle te dwing nie, want dit is nie in God se aard om mense te dwing nie. God het Hom gestuur om mense te roep, nie om hulle te vervolg nie. Hy het Hom gestuur om lief te hê, nie om te oordeel nie. Ja, eendag sal God Hom wel stuur om te oordeel en wie sal dan sy wederkoms kan verduur? ...
'n Gedeelte van die oorspronklike teks het hier verlore ge-raak. Die meeste kenners dink dat dít nie 'n baie lang gedeelte is wat weg is nie. Wanneer die teks weer begin, praat die skrywer van die Christene se reaksie wanneer hulle vervolg word. Die eerste drie woorde in (Hoofstuk 7:) hier onder is nie in die Griekse teks nie, maar word meestal deur kenners as korrek aanvaar.
Was daar enige mens wat enigsins verstaan het hoe God is voordat Christus gekom het? Of aanvaar jy die leë en onnosel dinge wat die verwaande filosowe sê? Party van hulle sê God is vuur. (Eintlik noem sulke filosowe dit waarheen hulle self op pad is, "god"!) Ander filosowe sê God is water, of een van die ander elemente wat deur Hom gemaak is.
sal jy dink mense wat bereid is om op aarde verbrand te word, is baie gelukkig: Ná hierdie woorde is daar 'n gaping in die teks. Hoeveel van die oorspronklike teks verlore geraak het, weet ons nie meer nie. Die volgende twee hoofstukke (11 en 12) was nie deel van die oorspronklike Brief aan Diognetus nie, maar is later bygevoeg.
Daar is niks vreemds aan dit wat ek sover geskryf het nie. Dit is ook nie onlogies nie. Nee, ek was 'n volgeling van die apostels en nou leer ek vir die heidene. Dit wat ek by die apostels gehoor het, leer ek op die regte manier vir almal wat volgelinge van die waarheid geword het. Ja, almal wat reg geleer is en lief geraak het vir Christus, die Woord, probeer mos so goed moontlik die dinge leer wat Hy so duidelik vir sy dis-sipels kom vertel het.
Dan word gesing oor respek vir die wet; die genade waarvan die pro-fete gepraat het, word verstaan; die betroubaarheid van die Evangelies word bevestig; dit wat die apostels geleer het, word bewaar; en daar word feesgevier oor God se goedheid vir die kerk. As jy nie God se goedheid verwerp nie, sal jy verstaan wat Christus, die Woord, vir jou sê deur die mense wat Hy kies en wat Hy gebruik om met jou te praat wanneer Hy wil. Dit is die Woord wat my opdrag gegee het om met julle te praat. Omdat Hy wou hê ek moet met julle praat, het ek gevoel ek moet die dinge met julle deel, al sukkel ek om dit goed te doen. Ek doen dit uit liefde vir dit wat God aan my bekend gemaak het.
As julle al hierdie dinge lees en aandagtig daarna luister, sal julle uitvind wat God alles vir die mense gee wat Hom op die regte ma-nier liefhet. Hulle word 'n heerlike paradys; hulle laat groei elkeen binne-in hulleself 'n vrugbare boom vol vrugte, 'n boom versier met allerhande vrugte.
Die brief van Mathetes tot Diognetus
Die brief van Mathetes tot Diognetus (Grieks: Πρὸς Διόγνητον Ἐπιστολή) is 'n voorbeeld van Christelike apologetiek, geskrifte wat die Christendom teen sy beskuldigdes verdedig. Die Griekse skrywer en ontvanger is andersins nie bekend nie; skattings van datering gebaseer op die taal en ander teksgetuienis, wissel van 130 nC (wat dit een van die vroegste voorbeelde van apologetiese literatuur sou maak), tot die laat 2de eeu,