Verbruikersake: Wanneer bouwerk brouwerk wordFoto: Judemac/Pixabay.com Huisverbeterings kan benewens jou huis en motor een van die grootste uitgawes wees wat jy ooit sal aangaan en daarom behoort verbruikers lig te loop wanneer hulle werk aan hul huise laat doen. Mens kan met ’n hele paar duisend rand ingeloop word as die werk nie behoorlik gedoen word nie of as die kontrakteur nie die werk voltooi nie en bloot net met jou geld verdwyn. Ina Opperman verduidelik hoe jy die meeste bou- en huisverbeteringslaggate kan vermy. ’n Verbruiker het onlangs gekla dat hy ‘n afdak laat opsit het wat, nadat dit voltooi is, gelek het toe dit gereën het. Die kontrakteur het die dak kom herstel, maar dit lek steeds nadat die kontrakteur dit nog ’n keer kom regmaak het. Die verbruiker het klaar vir die werk betaal sonder om te weet die afdak gaan lek en nou sit hy met ’n nuwe dak wat soos ’n laslappie herstel moet word en baie onderhoud in die toekoms gaan vereis om waterdig te bly. Verbruikers begewe hulself dikwels in ’n bykans onoplosbare situasie wanneer hulle kontrakteurs aanstel om huisverbeterings te doen. Hulle teken kontrakte met die vae geloof dat daar iemand sal wees by wie hulle kan kla wat sal sorg dat hulle al hul geld terugkry as die verbeterings swak gedoen is of glad nie gedoen word nie. Terwyl dit goed is om te glo dat jou regte as verbruiker beskerm word, is dit ongelukkig nie so eenvoudig nie. Jou regte word nie soos dié van mense wat ’n splinternuwe huis bou deur die Wet op Beskermingsmaatreëls vir Behuisingsverbruikers beskerm nie, maar wel deur die Wet op Verbruikersbeskerming, wat in die algemeen voorsiening maak vir verbruikersbeskerming en nie net vir verbruikers wat huisverbeterings laat doen nie. As jy ’n nuwe huis laat bou, is die nasionale registrasieraad van huisbouers (NHBRC), wat gestig is ingevolge die Wet op Beskermingsmaatreëls vir Behuisingsverbruikers, die antwoord. Die NHBRC is ingestel om die belange van behuisingsverbruikers te beskerm en voldoening aan die gereguleerde boubedryfstandaarde te verseker. Hierdie wet vereis dat alle bouers wat nuwe huise bou, by die raad moet registreer. Die raad sertifiseer bouers wat voldoen aan die bedryfsvereistes vir tegniese-, konstruksie- en finansiële vaardighede. Die NHBRC kan niks vir die verbruiker wat oor sy lekkende afdak kla, doen nie, aangesien dit nie deel vorm van bouwerk aan ’n nuwe huis nie. Meesterbouerverenigings kan ook help om jou regte te beskerm, maar lidmaatskap is vrywillig. Kontrakteurs word dus nie deur wetgewing gedwing om by die verenigings te registreer nie. Lede wat verbruikers inloop, word gedissiplineer deur hulle te skors of beboet. Tensy die kontrakteur wat die afdak opgerig het, ’n lid is, kan die vereniging nie help nie. Verbruikers is dus aangewese op die Wet op Verbruikersbeskerming wanneer hulle kontrakteurs gebruik vir huisverbeterings. Die kontrak wat jy teken met die kontrakteur, is die beginpunt van die werk en dikwels ook die probleme wat daarop kan volg. Dit is dus baie belangrik om te let op die bepalings van die wet wat betrekking het op die ooreenkoms self. Artikels 48 en 49 bepaal die kontrakteur mag nie ŉ onregverdige prys vra of voorwaardes insluit wat onregverdig, onbillik of onredelik is nie. ŉ Prys is egter nie noodwendig onredelik omdat dit hoër is as die prys wat iemand anders vra nie. Die ooreenkoms moet in gewone en verstaanbare taal wees en geen fynskrif word toegelaat nie. Die kontrakteur mag ook vra dat jy ŉ ooreenkoms onderteken waarin: Die Wet bepaal ook die kontrakteur mag nie die voorwaardes van die ooreenkoms of die aard van die materiaal wat hy gebruik verander sonder om jou eers die keuse te gee om die ooreenkoms te kanselleer nie. Hy mag ook nie op sy eie besluit of die materiaal wat hy gebruik en die werk wat gedoen is, aan die ooreenkoms voldoen nie. Die Wet beskerm die verbruiker ook waar dit in artikel 54 bepaal die kontrakteur moet werk van goeie gehalte doen en materiaal gebruik wat nie defekte het nie. Die verbruiker kan dus van die kontrakteur verwag om enige probleme reg te maak of hom ŉ billike gedeelte van die geld wat hy betaal het, terug te gee volgens artikel 56, wat bepaal dat daar ŉ versweë waarborg is dat die werk aan artikel 55 voldoen. Hierdie verbruiker word ook beskerm deur artikel 57, wat bepaal dat herstelwerk gewaarborg word. Elke nuwe of herboude onderdeel wat gedurende herstel- of onderhoudswerk geïnstalleer word, sowel as die arbeid, word vir drie maande nadat die werk gedoen is, of selfs langer indien jy en die hersteller skriftelik daaroor ooreenkom, gewaarborg.