Dalk postmoderne Sprokiesland se voorland: Prinsesse se #wetoo-slagspreuk - LitNet
Foto: Khusen Rustamov | Pixabay
In die kinderboekgenre moet prinsesse nooit onderskat word nie. Dat hulle betowerend is, is ononderhandelbaar. Belangriker: Hulle kan enige krisis oorleef en hulle is nie meer slapende poppies wat wag op die bevryding van 'n prins se soen nie! Inteendeel, hulle pak dinge self aan en nog meer direk gestel: Hulle laat nie met hulle mors nie.
Wat meer is, hulle is interessant, opwindend en eksoties. Hulle is meisies-in-aksie! Hulle is modern, onafhanklik en neem leiding.
Hulle sit nie en staar met glasogies nie, hulle wag nie meer smagtend op prinse wat 'n glansende kroontjie of 'n glasskoentjie bring wat hopelik hulle lugkoppies en wattevoetjies pas nie. Nee, beslis nee. Hulle is hul eie wesens, uniek en avontuurlustig.
Hierdie nuwe generasie prinsesse beplan hul eie roetes. Wat meer is, hulle weet dat, as dinge skeef loop, daar 'n oorlewingsgids is – 'n soort GPS vir die pad vorentoe.
As jy graag 'n prinses wil word, het jy 'n handleiding nodig om jou te vertel wat jy benodig. Dit word Oorlewingsgids vir 'n prinses genoem.
Tussen die bladsye ontmoet jy die wêreld se bekendste prinsesse. Die real deal celebs. Deur hulle verhale en wedervaringe kan vandag se aspirerende prinsesse gelei word deur 'n betroubare towertante wat jou sal leer hoe om uit die pad van bose hekse te bly, getroue vriende uit te ken en ja, as jy wil, selfs sjarmante prinse te ontmoet.
Towertante Vonkel lei voornemende prinsesse op, deur hulle voor te berei op wat kán kom. Die kenmerke wat haar onderskei, is verbeelding, tydsberekening en goeie smaak.
Dis nie spookasemraad nie, maar praktiese wenke waarvan die eerste – en belangrikste - is: "Pasop vir vreemde brousels en gifdrankies." Die goue reël lees nou dat "sonder pyn en harde werk kom 'n mens nêrens".
Dis ook nie meer 'n kwessie dat die rok die prinses maak nie. "Die pragtige prinses in 'n elegante rok, met 'n kroon op haar kop en geen 'n haartjie uit plek nie", is nou 'n oorskatte voorkoms. Wel, vals. Wat tel, is om modes te vervang met 'n voorkoms wat by jou persoonlikheid en smaak pas.
Wat die prinses-in-opleiding moet onthou, is dat paddaprinse nie net aan sy skubbe getakseer moet word nie. Nee, hy het dalk 'n hart van goud! Maar jy moet darem ook weet dat die sprokie verby is wat bepaal dat jy die prins van jou hart sal vind as jy "elke padda of muis" met jou soene bederf. Pasop vir die monsters wat net op soek is na die soen van 'n prinses of 'n meisie met 'n sagte hart.
Die "regte prinses" is nie "net fyntjies en vol grille" nie. Sy's nie meer vol fiemies nie. Sy is nie bang om vuil te word en skrik ook nie vir ongemak nie. Haar kenmerke – dié van 'n "ware prinses" is dat sy nooit moed verloor nie; sy's altyd vriendelik en vind dit onnodig om 'n prins sy koninklikheid te laat bewys. As hy in haar oë die regte man is, is dit vir haar genoeg.
Wat meer is, 'n gelukkige einde is nie 'n uitgemaakte saak nie. Wat wel waar is, is om self hard te werk vir wat jy wil hê. Hiervoor is verbeelding en kreatiwiteit nodig – noodsaaklike eienskappe vir elke prinses – om oplossings te vind vir probleme en hindernisse.
Net een ding kan die towertante jou nié mee help nie. Sy verklaar prontuit dat sy nie die eise ken waaraan 'n koninklike bed moet voldoen nie. Haar enigste raad is dat jy self jou bed kies en om, as jy kan, seker te maak dat 'n swerm voëls jou soggens wakker sing. "Niks is beter as dit nie: Begin jou dag op 'n vrolike noot!"
Wel, Sprokiesland se motto is: "As jou hart groot en goed is, is selfs die belangrikste troon binne jou bereik."
Nou is jy 'n prinses: "Maak jou tuis op jou troon. Word 'n werklik unieke prinses. Word jouself!"
Nou dat jy 'n prinses is, moet daar goed verstaan word dat jy nie sommer met jou laat mors nie.
Dit werk só: "Eendag, lank gelede, was daar 'n pragtige koninkryk hoog op 'n heuwel". Daar was hier en daar gevaarlike plekke, maar eintlik was dit andersins 'n vrolike plek. Toe kom die tyding dat " 'n trol 'n groot gemors maak". Hy verwoes alles en almal is baie bang. Die koning beveel sy ridders om die trol te gaan vang en waarsku die drie prinsesse om hulle in die toring toe te sluit.
Maar hoekom sal hulle nou opgesluit moet word as hulle al lankal meer as bekwaam is? Hulle het immers goeie oordeel en het nie 'n bang haar op die kop nie. Wat meer is, hulle wil nie in towerkombersies toegedraai word nie; hulle is gereed om enige uitdaging te aanvaar. As hul wel nou en dan bang word, staan hulle as 'n groep saam. In die planne wat hulle maak om uitdagings te oorkom, werk hulle saam. Hulle leef die leuse: Saam staan laat ons wen. (Die Together we're better-motto).
Voor die ridders nog iets kan doen, het die prinsesse die trol ingekatrol en terwyl ridders Bibberboud, Bosbaard en Snolbol aan hulle snorre kou, oorhandig die koning medaljes vir dapperheid aan die prinsesse.
Hulle is immers vasberade, vreeslose prinsesse met wie niemand sal mors nie. Hulle beskik oor hul arsenaal slim streke en dodelike danspassies. Jy weet sommer: Jy lol nie met hulle nie. Hulle weet wat hulle doen.
Ek lees dekades al kinderboeke en is altyd weer-en-weer bekoor deur die vindingrykheid van die skrywers en illustreerders van dié genre. Daar is altyd verrassings, 'n gevoel van verwagting en vernuwing. Ook die Sprokieswêreld verstaan die postmoderne wêreld!
Die twee kinderboeke wat pas verskyn het, beveel ek met vrymoedigheid aan:
Oorlewingsgids vir 'n prinses deur Federica Magrin, wat deur Cecilia Steyn in vonkel-Afrikaans vertaal is met betowerende illustrasies deur Laura Brenlla, LAPA is die uitgewer.
Moenie met 'n prinses mors nie! deur Rachel Valentine in 'n sprankelende vertaling deur Kobus Geldenhuys en verbeeldingryke illustrasies deur Rebecca Bagley, Human & Rousseau is die uitgewer.
Amanda Botha is die aanbieder/redakteur van FMR Boekkeuse, 'n program waar kinder- en jeugboeke 'n regmatige deel kry. Dit word elke derde Woensdag van die maand aangebied en kan enige plek in die wêreld gehoor word deur na die internetskakel www.fmr.co.za te gaan.