wetenskap | © My Klaskamer - idees en gedagtes uit 'n juffrou se pen
Juffer	afrikaans	eksperiment, wetenskap	4 Kommentaar
Verskuif water (kapillêre werking)
‘n Servet of handdoekrol
Voedselkleursel (jou keuse)
Vul een glas met water en hou die ander een leeg.
Maak ‘n merkie by die borand van die vol glas en voeg kleursel by die water (indien verkies).
Rol of vou die servet op en knak in die middel.
Plaas een “been” van die servet in leë glas en die ander been in die vol glas.
Los dit so vir ‘n uur of twee en kyk wat gebeur!
Skei soutwater en sien hoe die water verkleur
1K Warm Water
Vul die bak met water en sout. Meng totdat die sout oplos. Ons het dit vir ‘n minuut in die mikrogolfoond geplaas.
Hou die vurke regop in die oplossing en plaas die pole van die battery op/teen elkeen. Wat gebeur? Wat gebeur na sowat 5 minute? en 10?
Vulkaan of Bruis-aksie
Glas fles (een met ‘n nouer nek of ‘n wyer een – soos ‘n groter Purity bottel)
Kommetjie of ‘n wasbak.
Kies ‘n dieperige fles en giet sowat ‘n ½ koppie asyn daarin.
Skep ‘n eetlepel bakpoeier en voeg dit by die asyn.
Plaas die fles in die kommetjie.
Staan terug en kyk hoe dit bruis.
Vir ‘n beter effek, kan ‘n mens voedselkleursel byvoeg.
Lawa: Olie en Water
Bruistablette (bv. Panado – selfs 1 teelepel Eno)
Plastiekbottel of fles
Vul die bottel halfpad met olie en voeg dan water by tot net onder die nek.
Drup voedselkleursel by.
Plaas die bottel in die kommetjie.
Voeg die bruistablet by en kyk hoe die vloeistowwe vloei. Vir veiligheid kan ‘n mens die tablet in kwarte verdeel en stuk-stuk byvoeg.
Draai die prop op, skud en kyk hoe lank dit sal neem totdat die vloeistowwe weer skei.
‘n Mens kan nog tablette by voeg.
Kwas of skoon oorstokkies.
Dikkerige papier of karton.
Meng die droë bestandele en drup water bietjies-bietjies by. Begin met ¼ t water en wissel af met druppels voedselkleursel. Meng dit totdat dit ‘n pasta vorm.
Skryf jou naam en spelwoorde of verf ‘n prentjie.
Plaas die kunswerk op ‘n bord in die mikrogolfoond. Verhit vir 30 sekondes en sien hoe die verf rys.
Dit behoort dadelik te set. Sodra die papier koel genoeg is, kan ‘n mens die prente en woorde uitknip en op ‘n groter karton plak.
1 teelepel fyn peper
Piering of bakkie
Skink genoeg water in die piering om die bodem te bedek.
Sprinkel die peper oor die oppervalkte van die water.
Doop ‘n vinger in die middel van die piering. Wat gebeur?
Smeer nou ‘n bietjie seep een jou vinger en doop dit weer in die water. Wat gebeur?
Reën in ‘n fles
Skeerroom of spuitroom
Medisynedruppertjie of ‘n strooitjie
Spuit die room in ‘n dik laag bo-op ‘n halwe fles water.
Suig die voedselkleursel in die druppertjie of strooitjie op en drup bietjies-bietjies deur die room.
Stel suurstof uit ‘n aartappel vry
Waterstofperoksied (Hydrogen Peroxide)
‘n Glas of glasbak
Pak aartappelskywe in ‘n glasbak of in ‘n glas.
Giet sowat 125ml waterstofperoksied bo-oor die aartappel. Wat sien jy?
Blaas ballonne op
‘n Plastiek bottel
Werk binne-in die kommetjie.
Trek die ballon oor die tregter se pypgedeelte en vul met koeksoda.
Vul die bottel halfpad met asyn.
Span en trek die nek van die ballon oor die opening van die bottel, maar moenie die ballon lig nie.
As die ballon netjies pas, kan jy die ballon lig. Wat gebeur?
Eier in ‘n bottel
1 hardgekookte, afgedopte eier
‘n klein kersie (soos op verjaarsdagkoeke)
‘n bottel met ‘n nek wat effens nouer/smaller as die eier is
Steek die kers aan en gly dit versigtig binne-in, teen die kant van die bottel af.
Plaas die eier regop in die opening van die bottel. Wat gebeur?
3/4K Koue water
1K wit gom (soos houtlym)
Voedselkleursel (eksperimenteer met kleure)
1/2K Warm water
Twee bakke en ‘n teelepel
Bak 1: Meng die koue water, gom en kleursel.
Bak 2: Los die Boraks in die warm water op.
Voeg die gommengsel stadig by die Boraksoplossing by en meng goed.
Gooi die oortollige water af en meng die flubber met die hand totdat dit geset het.
Hou die flubber in ‘n plastieksakkie of ‘n lugdigte houer.
Juffer	afrikaans	boeke dag, speldag, wetenskap, wiskunde dag	Lewer kommentaar
Die 1ste Maart is Wêreld Boekedag, die 6de is Wêreld Speldag, die 7de Wêreld Wiskunde Dag en die 8ste is Wetenskapdag. Jy kan jou klas op World Education Game se webtuiste registreer en dan teen internasionale teenstanders kompeteer om jou kennis te toets. Indien jy nie aan dié speletjies wil deel neem nie, kan jy die dae steeds in jou klas vier:
Kinders is nooit te jonk om meer oor boeke te leer nie. Spreek aspekte soos die versorging van boeke aan en doen ‘n bietjie boekopvoeding…Wat is ‘n titel? ‘n Outeur? ‘n Illustreerder? Hoe blaai ek deur ‘n boek en waar bêre ek dit? Tel hoeveel van ‘n spesifieke klank jy in die leesboek kan kry of soek na spesifieke sigwoorde…
Onthou ook dat dit Biblioteekweek van 17 – 24 Maart sal wees…
Die Graad 1’s kan vaslegging van hul klanke doen deur middel van klank- of fonemiese bewustheidstake. Fokus op die ouditiewe en visuele persepsies en maak seker dat die outjies die klanke reg vorm.
Graad 2’s kan hul kennis van dubbel-, twee– en drieklanke hersien. Dit hoef nie formeel gedoen te word nie. Inkleurtake of speletjies sal baie goed werk.
Die Graad 3’s het moontlik nog nie met taalleer of taalreëls begin nie. Dalk kan ‘n mens een op hierdie spesiale dag aanspreek.
Dit is ‘n goeie tyd van die kwartaal om basiese vaardighede vas te lê. Tel aan en terug, besluit of ‘n getal ‘n ewe of onewe getal is, lê die wiskunde woordeskat vas (meer, minder, altesaam, * keer meer as…), tel in veelvoude, hersien maaltafels, stof ou spoedtoetsboekies af…
Besoek die skool se laboratorium of wetenskapklas. Watter interessante eksperiment kan die onderwyser vir julle wys of wat kan die kinders self doen?
Onthou om spesifieke soekterme by die bruin blokkie aan die regterkant in te tik vir spesifieke skrywes (bv. maaltafel, abc, klanke, sigwoorde, biblioteek, boeke, wiskunde, Graad 1…).