Vriende van NALN kry nuwe lewe – Die Afrikaanse opinieplatform
Vriende van NALN kry nuwe lewe
Muurskrif van Ingrid Jonker se "Die Kind" in Leiden, Nederland (Foto: Biccie / Wikimedia Commons)
Letterkunde is nie iets wat eintlik aandag kry op die Afrikaanse Opinieplatform nie. Die rede hiervoor is dat ons opiniestukke se inhoud bepaal word deur die bydraers se belangstelling. En letterkunde is eenvoudig nie iets waaraan ek besonderse sin het nie. Ek geniet wel letterkunde. Maar daar is so baie ander interessante boeke, van nie-fiktiewe aard, wat eerder my aandag trek, dat ek in my lewe nooit 'n goeie kenner van letterkunde sal kan word nie.
Maar ek besef die waarde van letterkunde. Letterkunde neem taal na plekke waar dit nog nie was nie. Dit breek deur grense wat die wetenskap nie kan nie. En omdat hierdie plek die Afrikaanse Opinieplatform heet, en tot 'n groot mate put uit 'n passie vir ons moedertaal, wat weens bepaalde historiese redes twee name het naamlik Afrikaans en Nederlands, maar in wese eintlik maar een en dieselfde ding is, vir al hierdie redes dink ek dat om iets te sê oor die Nasionale Afrikaanse Letterkundige Museum en Navorsingsentrum (NALN), is meer as gepas.
Maar net nog op die punt van Nederlands en Afrikaans wat een taal is. Daar was 'n tyd in ons geskiedenis, nie so lank gelede nie, wat die woord 'Hollands' verwys het na wat ons ken as Afrikaans. Dit het verwys sommer as sambreelterm vir Nederlands en Afrikaans. En dit was eers later, gedurende ons donker dae van isolasie en apartheid, wat die groter verwydering tussen die twee 'tale' gekom het. Toe dit gebeur het dat ja, Afrikaans bewustelik "gesuiwer" was van Nederlandse invloed.
Hierdie is van die dinge wat op bespreking was op Saterdag 16 Augustus 2014, toe die dormante Vriende van NALN 'n groot funksie by die museum gehou het.
Oor ons band met Nederland kan mens eintlik nie uitgepraat raak nie. Een van ons gewilde skrywers, Irma Joubert, wat ook by die geleentheid teenwoordig was en van haar materiaal aan die museum geskenk het, bereik juis baie sukses in Nederland met haar boeke.
Die hoofspreker by die geleentheid was professor Christo van Rensburg, wat 'n lesing oor die ontstaan van Afrikaans gelewer het. Hierin het hy die rol van die Khoi gemeenskappe beklemtoon.
Tydens die geleentheid het die kurator van NALN, meneer Otto Liebenberg, gepraat oor die noodsaak om die Vriende van NALN weer meer aktief betrokke te kry by die welstand van die museum. NALN se versameling dokumente is 'n unieke en kosbare bron vir navorsers. Volgens meneer Liebenberg spandeer die regering van die Vrystaat ongeveer 3 miljoen rand elke jaar aan NALN. Sonder hierdie geld sal die museum ten gronde gaan. Die Vriende van NALN het egter 'n kritiese rol om te speel in terme van bewussyn van die letterkundemuseum. Die museum moet relevant wees en genoeg besoekers en navorsers lok om aan te hou om genoegsame staatsbefondsing te ontvang.
NALN is nie 'n regionale instelling nie. Dit is ook eintlik nie suiwer "Nasionaal" soos die naam te kenne gee nie. Die materiaal wat daar bewaar word, is daar vir alle mense, en in die besonder, liefhebbers van die Afrikaanse/Nederlandse taal. 'n Webwerf vir die Vriende van NALN gaan binnekort bekendgestel word, waar inligting oor hulle aktiwiteite beskikbaar sal wees.
In hierdie tyd wat ons al minder en minder toegang het tot Afrikaans op ons televisiekanale, is dit miskien hoog tyd dat ons nuwe lewe in kultuurorganisasies soos die Vriende van NALN inblaas. Die redaksie van die Afrikaanse Opnieplatform ondersteun die gedagte van groter gemeenskapbetrokkenheid, veral in die belang van ons kosbare kulturele erfgoed in die vorm van ons taal.