'Dopper Daryl' maak geskiedenis in Potch | Netwerk24
15°C / 20°C
Al hoe meer kinders betrokke by hondegevegte
Daar is groot kommer oor die toenemende hondegevegte en volgens Albert Fritz, Wes-Kaapse LUR vir gemeenskapsveiligheid, sê al hoe meer kinders begin ook betrokke raak.
God was by haar, sê vrou wat met kookwater gemartel is
Sy was nie bang nie, want God was by haar, sê 'n 74-jarige vrou wat in 'n aanval op haar kleinhoewe oos van Pretoria met kookwater gebrand en gemartel is.
10 vasgetrek ná korrupsie met toilet-tender
Tien mense uit vier provinsies, wat glo hooggeplaaste amptenare en sakelui insluit, verskyn Vrydag in die landdroshof in Oos-Londen weens hul beweerde betrokkenheid by tenderbedrog wat glo meer as R600 miljoen beloop.
Damian beste op nr. 10, sê Breyton
Die voormalige Springbok-vleuel Breyton Paulse is bly om te verneem die Stormers wil aanstaande jaar vir Damian Willemse hoofsaaklik as 'n losskakel in die Superrugby-reeks aanwend.
Veganiste vang Folau met 'n vuile
Die omstrede Aussie-rugbyster Israel Folau het onwetend 'n skenking aan Rainbow Youth gemaak, 'n groep wat hom beywer vir die regte van lesbiese, gay, biseksuele en transgender- (LGBT) jong mense.
Tongaanse rugbyspan in kwarantyn
Die uitbreking van masels in die Suidsee het veroorsaak dat Tonga se vrouerugbyspan in kwarantyn geplaas en aan die Oseaniese kampioenskap in Fidji onttrek is.
SA'ners moedeloos oor hul geldsake
Asof politieke onsekerheid en kommer oor negatiewe makro-ekonomiese omstandighede nie genoeg is om Suid-Afrikaners moedeloos oor hul geldsake te maak nie, sukkel hulle boonop om dit behoorlik te bestuur.
Mr Price kry grimering, loer na verkrygings in SA
Die Mr Price-groep het nie tans enige planne om oorsee uit te brei of na verkrygings daar te kyk nie, maar stel wel plaaslik in transaksies belang.
Life Healthcare vorder met radiologie in SA
Die hospitaalgroep Life Healthcare maak vordering met sy plan om in Suid-Afrika tot die radiologiebedryf toe te tree.
BLF by 'n tweede Bloedrivier
Zapiro: 'Die land is op 'n helse plek'
Ons is in diep moeilikheid, die land is op 'n "helse plek", sê die spotprentkunstenaar Jonathan Shapiro, oftewel Zapiro, aan Murray La Vita.
Die Burger sê: kykNET se 20 j verdien klop op skouer
Die Afrikaanse TV-kanaal kykNET se 20ste verjaardag verdien bepaald 'n klop op die skouer. Enersyds as gelukwensing vir die mylpaal, maar andersyds ook vir wat alles oor die twee dekades bereik is.
Wouter Kellerman en Ndlovu-jeugkoor wen internasionale prys
"Dit is fantasties dat Suid-Afrikaanse musiek so 'n impak oorsee maak," sê die Suid-Afrikaanse fluitspeler Wouter Kellerman, wat Donderdag (Suid-Afrikaanse tyd) saam met die Ndlovu-jeugkoor 'n Hollywood Music in Media-prys losgeslaan het.
Andrew 'wag op dagvaarding' van VSA oor Epstein
Prins Andrew, naasoudste seun van koningin Elizabeth, berei hom voor om amptelik deel te neem aan die Amerikaanse ondersoek na die veroordeelde pedofiel Jeffrey Epstein, berig The Telegraph.
Kaalkop maak Kaapse draai
Nataniël gaan die jaar afsluit met vier optredes in die Kaap. Dit sal sy laaste optredes vir die jaar wees voordat hy, in Nataniël-styl, na Frankryk vertrek waar hy Kersfees sal deurbring.
DIE TESTAMENT: Episode 60
In die laaste episode van Die Testament neem die polisie iemand in hegtenis. Wie kan dit wees?
KYK: Nuwe dokkie oor Coenie de Villiers se nuwe album
Kyk nou hierdie spesiale halfuurlange dokkie vir 'n blik op die agter-die-skerms-oomblikke met die opname van Coenie se nuwe album.
DIE TESTAMENT: Episode 59
Groot geheime oor die grondeis en Sandra se baba word onthul in die tweede laaste episode van Die Testament.
Siya bring Lebo nader aan sy Bok-droom
Toe Cheslin Kolbé Dinsdag nie self sy Players Choice-prys in Johannesburg kon ontvang nie, het 'n 14-jarige seun die kans van 'n leeftyd gehad om dit namens hom te ontvang.
Sewejarige seun wen R10 000 in Kfm-vasvra
'n Sewejarige seun van Belhar, Kaapstad, wat Woensdag die jongste deelnemer aan die Clicks R10K Pop Quiz op Kfm 94.5 was, het boonop ook met die prysgeld van R10 000 weggestap.
Spikkels is spiekeries!
Schalk van der Walt hou van 'n bontspul as dit by sy diere kom.
'Dopper Daryl' maak geskiedenis in Potch
Deur Susan Cilliers 09 Februarie 2019 05:30
'n Groot kringloop in sy lewensreis is voltooi toe prof. Daryl Balia begin vanjaar die eerste mens van kleur geword het wat aan die stuur van die Noordwes-Universiteit (NWU) se Potchefstroom-kampus staan. Susan Cilliers het met dié "Metodiste-dopper" gesels.
Prof. Daryl Balia in sy kantoor op die Potchefstroom-kampus.Foto: Wouter Pienaar
Mukthipudi Balia was nege jaar oud toe hy in 1910 saam met 'n groep landgenote as 'n slaaf uit Indië na Suid-Afrika gebring is. Dit was ander tye, vertel sy kleinseun prof. Daryl Balia.
"Kinders is gesien as 'n rykdom om jou werkmag mee uit te brei."
Vandag, 109 jaar later, sit dié kleinseun in die adjunk-visekanselier se kantoor op die NWU se Potchefstroom-kampus. Dit beteken hy is aan die stuur van dié kampus.
Oupa Mukthipudi sou trots gewees het op sy kleinseun; hy is die eerste mens van kleur in hierdie pos aan die tradisieryke Potchefstroom-kampus, wat vanjaar al 150 jaar oud is.
Die lang man met die sagte stem se persoonlike reis hierheen is tekenend van hoe die land tot demokrasie gegroei het. In die middel 1970's het Balia daarvan gedroom om teologie op dié kampus te studeer, maar dit was onmoontlik omdat hy as Indiërman in die apartheidsjare net by die destydse Universiteit van Durban-Westville kon gaan studeer.
Al was hy 'n Metodis, moes hy hom in die Gereformeerde teologie ingrawe omdat die regering net studie in Gereformeerde teologie aan die sogenaamde "tuisland-universiteite" bevorder het. Dít terwyl die Balia-familie geslagte lank Metodiste was; hulle het in Indië al dié geloof aangeneem.
"Toe ek nie teologie kon gaan studeer waar ek wou nie, het ek vir die eerste keer die volle implikasies van apartheid besef en 'n politieke bewussyn ontwikkel," vertel Balia hier in sy kantoor langs Lover's Lane waar jy die tortelduiwe kan hoor koer.
" 'n Mens verpolitiseer wanneer jy uitsluiting en diskriminasie ervaar."
En toe, meer as vier dekades later, word Balia se jongmensdroom waar toe die NWU hom in 2017 in die hart van Dopperland as dekaan van die fakulteit teologie aanstel.
Só het dit toe gekom dat die getroue Metodis die bynaam Dopper Daryl gekry het.
Prof. Daryl Balia voor die hoofgebou op die Noordwes-Universiteit (NWU) se Potchefstroom-kampus. Foto's: Wouter Pienaar
'n Metodis in Dopperland
Balia was direkteur van institu­sionele beplanning aan die Sentrale Universiteit vir Tegnologie in Bloemfontein toe hy in Desember 2017 die dekaanspos in Potchefstroom gekry het.
Hy het prof. Fika Janse van Rensburg opgevolg nadat dié rektor van die Potch-kampus geword het.
"Ek het baie vervulling in die dekaanspos ervaar, hoofsaaklik weens die goeie verhoudinge en kameraderie tussen my en my kollegas," sê Balia.
"Hulle het my die bynaam Dopper Daryl gegee."
Min het hy toe geweet hy sal binne twee jaar wéér in Janse van Rensburg se voetspore volg.
"Ek was reeds bewus van die fluisteringe in die gange dat ek 'n moontlike kandidaat is om prof. Fika op te volg wanneer hy (einde 2018) sou aftree."
Die titel rektor het intussen verander in adjunk-visekanselier gemoeid met die bedryfsbestuur van die Potchefstroom-kampus.
Janse van Rensburg het Balia self sowat 'n week voor die sluitingsdatum vir aansoeke om dié pos gevra of sy aansoek al ingedien is.
Balia het die kans gewaag.
Hy het die pos gekry – en skielik was dit asof 'n groot kringloop in sy lewensreis voltooi is.
Dié reis het reeds in KwaDukuza (voorheen Stanger) in KwaZulu-Natal begin waar die Balias al drie geslagte lank woon. Balia se pa, Nathaniel, het sy oupa Muk-thipudi se motorwerktuigkundige onderneming daar oorgeneem. Oupa Mukthipudi was die eerste mens in die dorp wat so 'n onderneming bedryf het. Albert Luthuli (oudpresident van die ANC) het gereeld sy vragmotor vir herstelwerk daarheen gebring.
Die jong Daryl, een van vyf kinders, het by die Ashram-skool vir uitsluitlik Indiër-kinders skoolgegaan.
"Ek het my roeping op 16 gevind," sê Balia.
"Dit was in 1976 toe my pa sê ek moet predikant word. Hy het reeds gesien ek het die persoonlikheid daarvoor. Geregtigheid en regverdigheid was van kleins af vir my belangrik. Ander se swaarkry het my reeds van 'n jong ouderdom af gepla."
Nadat Balia besef het studie aan die destydse Potchefstroomse Universiteit vir Christelike Hoër Onderwys (PU vir CHO) was uit, is hy na die Universiteit van Durban-Westville.
Prof. Daryl Balia stap in Lover's Lane op die Noordwes-Universiteit se Potchefstroom-kampus.
Balia se politieke radar was toe reeds geaktiveer. Hy het die studenteradiostasie Audwax gestig. Die musiek van internasionale kunstenaars wat Suid-Afrika nie geboikot het nie, is nooit daarop gespeel nie.
"Ons het in protes teen apartheid ook aan geen formele sportgeleenthede met ander universiteite deelgeneem nie."
Balia se studie in die Gereformeerde teologie het veroorsaak dat hy in sy studentejare sekere Metodiste-tradisies uitgedaag het – in so 'n mate dat hy aanvanklik nie as predikant toegelaat is nie. Hy is wel later toegelaat en was twee jaar lank 'n Metodiste-predikant in Atlantis op die Kaapse Vlakte.
Sy honger na kennis het hom egter akademie toe gedryf. Hy spog met onder meer twee doktorsgrade, onderskeidelik in teologie en openbare administrasie. Sy doktorsgraad in teologie het oor die Christelike weerstand teen apartheid gehandel.
Balia het, soos oupa Mukthipudi, ver gereis. Hy het in die 1980's en '90's oorsee gewoon en gewerk, onder meer aan die Universiteit van Hamburg in Duitsland, waar hy navorsing vir sy doktorsgraad in teologie gedoen het. Hy het ook aan die Sorbonne-universiteit in Parys studeer waar hy 'n taalkursus in Frans gedoen het. Balia het ook kwalifikasies in bestuursvaardighede aan die Universiteit van Berkeley in die VSA en die Harvard-sakeskool verwerf.
"Ek wou altyd terugkom na Suid-Afrika. Ek wou hê my kinders moet verstaan hulle is Afrikane."
Nou wil Balia veral hier op die Potchefstroom-kampus 'n stukkie model-Afrika skep.
Mikrokosmos van ideale SA
Hy wil by die NWU 'n "mikrokosmos" help skep van hoe Suid-Afrika behoort te lyk.
"Die universiteit is baie divers met verskillende soorte studente van uiteenlopende plekke oor die land heen.
"Hulle studeer ook op drie verskillende kampusse (Vanderbijlpark, Potchefstroom en Mahikeng), wat elkeen sy eie karakter en voedingsare het."
Balia meen dis juis 'n voordeel omdat dit 'n geleentheid bied om vir die res van die land te wys alle Suid-Afrikaners kán saamwerk.
"Ons moet mekaar menswaardig en met respek behandel. Dis veral vir my 'n uitdaging om ruimte te skep vir sowel studente wat oor verskeie generasies heen 'n geskiedenis met die NWU het, as diegene wat nie hierdie generasie lange verbintenis het nie omdat hul ouers weens die apartheidsbeleid nie hier kon studeer nie.
"Daar moet by alle studente 'n bewussyn wees van hoe eksklusiwiteit mense in die verlede seergemaak het. Dit het veroorsaak dat nie almal 'n positiewe ervaring van die universiteit gehad het nie."
Hierdie verskille lei veral tot ontevredenheid wanneer eerstejaars die oriënteringstydperk aan die begin van die universiteitsjaar deurgaan.
"Ons kry klagtes van sommige studente wat dit nie positief ervaar nie, maar ook hier lê 'n opvoedingstaak. Senior studente moet sensitief wees vir die werklikhede van ons land se geskiedenis – al die studente moet die universiteitslewe met oorgawe kan geniet.
Ek was bewus van die persepsie dat dit 'n konserwatiewe dorp is, maar baie oor myself en my lewensuitkyk is ook konserwatief. Die dorp het 'n akademiese atmos­feer waarby ek aanklank vind. Ek is nie 'n stadsmens nie.
"Ons wil nie leiers ontwikkel wat geïnhibeer voel nie, ons wil die studente-ervaring optimaliseer. Baie studente ontmoet hul lewensmaat hier. Sommige sal selfs later hier werk en loopbane bou.
"Almal moet met trots kan terugkeer."
Balia meen egter daar moet gewaak word teen 'n oordrewe fokus op die rassesamestelling van die universiteit.
"Die NWU het 'n sterk akademiese nalatenskap en ons moet daarop ook fokus."
Hy sê juis vanweë die gemengde nalatenskap van die universiteit gaan daar met die 150ste bestaansjaarviering vanjaar besin word oor die goeie én slegte aspekte in die universiteit se geskiedenis en ontwikkeling.
"Terwyl sommige die geluk en geborgenheid van tradisies oor generasies heen kan koester, moet hulle steeds die hele konteks kan sien van ander generasies wat onder uitsluiting gely het. Ons kan nie daarvan wegkom dat die land se hele geskiedenis bevlek is nie."
Die toekoms in
Balia se strewe om die universiteitservaring vir almal van die nuwe generasies positief en toeganklik te maak, strek tot in sy eie gesin.
Sy seun, Javahl, wou vanjaar in die regte aan die Rhodes-universiteit in Grahamstad gaan studeer, maar Balia het hom omgepraat om op die NWU se Potchefstroom-kampus te kom studeer.
"Ek kan nie hoof van die kampus wees en my seun studeer aan Rhodes nie. Watter boodskap sal dit oordra?"
Javahl geniet sy studentelewe in De Wilgers-manskoshuis op die Potch-kampus nou soveel dat dit sy hele lewe verander het, sê sy trotse pa.
"Hy aard na my; reg en geregtigheid is vir hom baie belangrik."
Potchefstroom het Balia verras sedert hy in 2017 hierheen gekom het.
"Ek was bewus van die persepsie dat dit 'n konserwatiewe dorp is, maar baie oor myself en my lewensuitkyk is ook konserwatief. Die dorp het 'n akademiese atmos­feer waarby ek aanklank vind. Ek is nie 'n stadsmens nie."
Balia ervaar ook dat Potchefstroom se mense in die algemeen vir mekaar omgee, ongeag ras.
"Die dorp het 'n akademiese etos. Die mense is oop vir verandering en 'n nuwe soort samelewing, die soort samelewing wat oudpres. Nelson Mandela nagestreef het."
Die belese en veelberese prof. Balia kan steeds droom. Hy is gek oor rugby en is spyt hy het nooit self gespeel nie.
Balia se vrou, Rosita, en sy dogter, Tarah, wat nou in gr. 9 is, woon steeds in Bloemfontein. Balia pendel gemiddeld elke tweede week na die Rosestad.
Hy het Rosita, 'n onderwyseres, ontmoet toe sy en haar musiekgroep in 1999 op 'n teenkorrupsiekonferensie in die parlement in Kaapstad opgetree het.
Balia se ouers is albei reeds dood. Sy ma, Patricia, wat 'n kleremaker was, se waardes en invloed op sy lewe is vandag nog "onskatbaar".
"Sy is my rolmodel. Ek sou nêrens sonder haar gekom het nie. My ma het nooit in haar lewe 'n leuen vertel nie. Vroue wat die kinders in hierdie land grootmaak, verdien groter erkenning vir die morele rol wat hulle in ons lewe speel."
In die werksomgewing is prof. Dan Kgwadi, visekanselier van die NWU, sy rolmodel.
"Ek sou graag 'n nr. 8-trui oor my kop wou trek."
Met die groetslag sê dié Metodiste-dopper hy kan ook nie wag vir vanjaar se Varsitybeker-rugbykampioenskap nie.