Nuuskommentaar: Kabinet bietjie van als, baie van amper niksDavid Mabuza. (Foto: ANA) Met die eerste Ramaphosa-kabinetsamestelling is tegelyk raakgevat en drooggemaak. Dit lyk egter of daar netto wins in die proses gemaak is. Die rand het vanoggend sterk gestaan danksy Nhlanhla Nene se aanstelling, en het in ’n stadium R11,56 teen die dollar gestaan. Wie gedink het dit is maklik om ’n kabinet saam te stel – in elk geval een wat veronderstel is om sake te begin regruk, het waarskynlik nog nooit ’n ander leiersposisie as dié van roterende klaskaptein beklee nie. Jacob Zuma het met meesterskuiwe kort voor hy sy goedjies gevat en geloop het, die reputasie van ’n knap skaakspeler gekry, maar of dit geregverdig is, sal eers later bepaal kan word. Met die aanstelling van die Ramaphosa-kabinet word ’n mengsel van raakvat en droogmakery bemerk. Normaalweg sou tien veranderinge aan die kabinet as ingrypend tel, maar Suid-Afrika het ’n buitengewoon groot kabinet. Boonop is die tien wat heeltemal weggelaat is, behoorlik onaanwendbaar, en sou die “strategiese” behoud van die enkeles hiervan ondenkbaar wees. So het Mosebenzi Zwane en Faith Muthambi baie hard daaraan gewerk om hul ongeskiktheid as ministers aan te toon. Die twee het hulle as heel kundige droogmakers bewys. Hul oudkollegas wat saam met hulle die trekpas gekry het, het meestal een groot gemene deler – ’n gemak waarmee kluitjies gebak word. Die meeste het voorts ’n besondere talent om erg gebelg te klink en te lyk as die krom vinger na hulle wys. Malusi Gigaba. Foto: Elmond Jiyane, GCIS Die nuwe kabinet het klaarblyklik ook nie daarin geslaag om die regering te ont-Gupta nie. Die Vryheidsfront Plus het in sy reaksie die sleutel vasgevang: “Daar is verskeie groot teleurstellings wat ernstige vrae laat ontstaan oor pres. Ramaphosa se erns om staatskaping uit te roei. Die eerste is die adjunkpresident, David Mabuza. Mabuza is ŉ omstrede figuur oor wie ŉ wolk hang van aantygings oor korrupsie, politieke sluipmoorde en Gupta-bande. Dit bevestig die feit dat pres. Ramaphosa die ANC bo Suid-Afrika stel. “Nog ŉ vrot appel wat in die mandjie behou is, is min. Malusi Gigaba wat in tipiese ANC-styl ‘herontplooi’ is na die pos van binnelandse sake. Terwyl hy voorheen minister van binnelandse sake was, is dit hom juis ten laste gelê dat hy die Guptas se aansoek om Suid-Afrikaanse burgerskap versnel het.” Die “goeie” en “slegte” word met skynbaar dodelike sekuurheid uitgewys: “Nog ŉ mistasting is die aanstelling van die totaal onbevoegde min. Bathabile Dlamini wat as minister van maatskaplike ontwikkeling misluk het, en nou aangestel is as nuwe minister van vrouesake. “Sy is vandag weer gedagvaar om voor die Menseregtekommissie (MRK) te verskyn en is nie bevoeg om as minister op te tree nie. Dit is nog ŉ bewys van pres. Ramaphosa se party-lojaliteit. Nhlanhla Nene. Foto: Ntswe Mokoena, departement van kommunikasie “Positiewe aanstellings is die terugbring van min. Pravin Gordhan as minister van openbare ondernemings en min. Nhlanhla Nene as minister van finansies. “Hierdie aanstellings sal meer beleggingsvertroue skep veral in die lig daarvan dat die kredietgraderingsagentskappe openbare ondernemings en die bestuur daarvan geïdentifiseer het as een van die groot redes vir die afgradering van Suid-Afrika se kredietwaardigheid.” Met die verkiesing van Ramaphosa in die plek van Zuma, het verskeie belangrike politici daarop gewys dat dit min gaan verg om ’n verbetering op Zuma te wees. En dit laat die vraag – weerspieël die nuwe kabinet genoeg veranderings om ooglopende verbeterings te wees? In sommige gevalle nie, maar om Nhlanhla Nene terug in die pos van minister van finansies te kon kry, tel sekerlik as een van Ramaphosa se grootste suksesse tot dusver. Die beloofde verkleining van die kabinet gaan omtrent net so ’n groot uitdaging wees en dit kan rampspoedig wees om hiermee te wag.