Só lyk wedloop vir Wes-Kaapse polisiehoofGenl. Khombinkosi Jula. Foto: Phando/Jikelo/African News Agency(ANA) Met die Wes-Kaapse polisiehoof, genl. Khombinkosi Jula, se skielike verplasing terug na KwaZulu-Natal is die sweer van verdeeldheid in die mag nou wyd oop, en wag Wes-Kapenaars om te sien wie aan die hoof gaan staan van die manne en vroue in blou. Daar is basies twee opsies: om die pos weer te vul van buite of om dit te probeer vul van binne. En dan is daar ŉ politieke en rasdimensie wat maar nie wil weggaan nie. Intussen is die moordsyfer so hoog dat die weermag ontplooi is – om wat presies te doen is tans nogal onduidelik. Daar is trouens ongelukkig drie punte wat sal uitstaan in Jula se termyn. Eerstens, dat die polisie waarskynlik onder sy leiding in so ŉ mate in hul taak misluk het dat hulle nie meer hul taak sonder weermaghulp kon uitvoer nie. Tweedens, die mislukte klopjag in die Kaapse woonbuurt Samora Machel waarin ses polisielede gewond is. Derdens, die mislukte poging tot dissiplinêre optrede teen majoors-generaal Andre Lincoln en Jeremy Vearey, wat die absurde situasie laat ontstaan het dat die persoon in beheer van die polisie se eenheid teen bendegeweld tans die polisie dagvaar vir R15 miljoen. Klink dit na ŉ piesangrepubliek? Lees aan, daar’s soveel meer. As jy dalk wonder wat dink Jula se voorganger, Arno Lamoer, van al die dinge, sal jy eers ŉ afspraak moet maak en iets lekkers saamvat om te eet – nie vir jou nie, maar vir hom, want hy is in die tronk, skuldig aan korrupsie, dienende aan ŉ vonnis van agt jaar. En hy was die provinsiale polisiehoof! Terug na die huidige opvolgstryd: dit kan lelik raak, want daar het ŉ etniese kleur bygekom. Sedert Jula se aanstelling is meer as 30 van sy tuisprovinsie, KwaZulu-Natal, in topposte in die Wes-Kaapse polisie aangestel. Dit het daartoe gelei dat Jula met tipies bytend sarkastiese Kaapse humor onder veral bruin polisiebeamptes bekend geraak het as die “tuisland-polisiehoof”. Want hoewel die etniese faktor in hierdie hele nare geveg, soos die meeste etniese faktore maar vaag omlyn is, is dit waar dat baie (maar nie almal nie) van Jula se mees uitgesproke ondersteuners en binnekring swart mense is, en dat baie (maar nie almal nie) van die Vearey-groep se mees uitgesproke ondersteuners bruin is. Wit Wes-Kaapse polisielede (maar nie almal nie) maak oor die algemeen soos inwoners van die Kaapse Vlakte doen as bendes op mekaar skiet – jy hou jou kop laag, doen jou werk en hoop vir die beste vir jou en jou kinders. Polisieminister Bheki Cele (Foto: Tracey Adams/African News Agency(ANA) Daar is ook tans twee onverwante politieke dimensies aan die saak. Die eerste beïnvloed die minister van polisie, genl. Bheki Cele, want watter prestasie-ooreenkoms hy ook al met pres. Cyril Ramaphosa sluit, sal moeilik bereikbaar wees solank die geweld op die Kaapse Vlakte voortduur. Die tweede politieke dimensie handel oor een van die name wat genoem word as Jula se opvolger, naamlik Jeremy Vearey. Soos verskeie van die name wat as moontlike opvolger rondgegooi word (onder wie Lincoln) is Vearey ŉ oudlid van Umkhonto we Sizwe (MK), die ANC se voormalige militêre vleuel. Hy was in aanhouding op Robbeneiland. Vearey is ŉ bekende persoonlikheid in die Kaap. Hy het reeds een hoog aangeskrewe boek geskryf en is besig met die tweede. Boonop is hy ŉ belese intellektueel. Hy was ŉ gereelde DA-teiken tydens die premierskap van Helen Zille. Sedert Alan Winde oorgeneem het, is daar minder persoonsgesentreerde openbare drama, so miskien sal die provinsiale regerende party se gedrag teenoor Vearey ook nou meer deurdag en minder opvlieënd raak. In hierdie verband sal dit Vearey nogal help as die Wes-Kaapse ANC ophou om hom as ŉ ANC-bondgenoot te beskou, en hom met ŉ bietjie professionele afstandelikheid hanteer. Die DA én die ANC se politieke praatjies maak sy lewe moeilik, want hy kan uiteraard nie as polisieman op enige van die twee politieke partye se stellings oor hom reageer nie. Die Wes-Kaapse DA én die provinsiale ANC het intussen aangedring dat die polisie se nasionale bestuur dringend ŉ nuwe permanente polisiehoof aanstel. Wes-Kapenaars sal hierdie fassinerende ontplooiing met aandag volg.