Kampus-struggle: Só maak jy sin daarvanBrande is tydens die betogings by die Universiteit Kaapstad gestig (Februarie 2016) Foto: Verskaf Ek lees die naweek ’n artikel in City Press van ’n student aan die Universiteit van Kaapstad (UK), ene Wanelisa Albert, wat verduidelik waarom swart studente aan dié universiteit hul toevlug tot geweld geneem het in reaksie op wat hulle as “koloniale wit verdrukking” sien. Sy skryf onder meer: “Dit lyk of geweld onvermydelik is wanneer ’n instelling soos die UK, wat daarop uit is om die koloniale erfenis en wit heerskappy in stand te hou deur die verontmensliking van swart liggame, teen ’n radikale krag soos RMF [#RhodesMustFall] bots. Dekolonisering vra geen toestemming nie. Dit mors met die koloniale orde wat swart liggame as onderdanige wesens handhaaf bo-oor ’n gewelddadige wit heerssugtige bobou. Dekolonisering is slegs gewelddadig omdat die bekendstelling van kolonialisme gewelddadig was en die handhawing van kolonialisme deur instellings soos die UK gewelddadig is.” Met ander woorde, die geweldpleging van die swart studente op dié kampus (en elders op Stellenbosch, Potchefstroom en Pretoria) is gewelddadig omdat die koloniale (lees: wit) kultuur daar “met geweld” aan die swartes opgedwing word. Dis seker maklik om in woede te ontsteek en sulke uitsprake as dom, agterlik en oningelig af te maak. Dalk moet ’n mens maar meewarig jou kop skud en terugdink aan jou eie jeug, toe jy nog self gedink het jy het die wêreld se wysheid in pag. (Dis nou voor my hare wit geword en begin uitval het.) Dis meer produktief om diep asem te haal, tot tien te tel en te verstaan waar dié soort woede vandaan kom. Al is dit bloot om dit beter te kan beveg. Ons eie geskiedenis bied ’n bietjie verheldering. Ná die verskrikkings van die Anglo-Boereoorlog was dit nie soseer die eerste geslag, dié wat die oorlog aan eie lyf ondervind het, wat militant geword het nie. Dit was die tweede geslag, dié wat in die oorlog kinders was of net ná die oorlog gebore is, wat verantwoordelik was vir die ontwikkeling van die aggressiewe Afrikanernasionalisme in die jare dertig en veertig. Dit was dié radikalisering wat regstreeks verantwoordelik was vir die ontwikkeling van die apartheidsbeleid. Wat daarvoor gesorg het dat die geografiese verdeling van die land tussen wit en swart, in ’n onverdraagsame en rassistiese permanente baasskapbeleid ontaard het. Wesenlik gebeur dieselfde vandag. Dis die tweede geslag swartes wat radikaliseer. Dis dié geslag wat ontwikkel tot swart fasciste. Weliswaar was die eerste geslag tydens die struggle self nie juis ’n toonbeeld van demokrasie en verdraagsaamheid nie. In 1986 het die Ierse joernalis en akademikus Conor Cruise O’Brien, ’n bekende anti-apartheidsaktivis, Suid-Afrika besoek. Dit het gebeur in weerwil van die ANC se akademiese boikot, deel van sy beleid dat Suid-Afrika op alle denkbare terreine geïsoleer moet word. Swart ANC-gesinde studente aan die UK het sy lesings ontwrig en hom basies die land uitgejaag. Met die seën, moet bygesê word, van talle wit ANC-simpatiseerders. Só erg was dit dat die liberale Cape Times, geen ondersteuner van die apartheidsbeleid nie, ’n hoofartikel geplaas het onder die titel “Intellectual terrorism”. Daarin is die retoriese vraag gestel of sulke mense hoegenaamd op ’n universiteit tuishoort, of eerder by ’n instelling wat verbind is tot die bevordering van ’n totalitêre ideologie. Dit nadat lesings van mense soos Helen Suzman en Mangosuthu Buthelezi ook deur radikale studente op verskeie kampusse ontwrig is, bloot omdat hul teenkanting teen apartheid nie met steun aan die ANC en SAKP gepaardgegaan het nie. Destyds kon ’n mens, as jy baie moeite wou doen, nog iets in die studente se houding vind wat vir versagtende omstandighede pleit. Hul onverdraagsaamheid het, ironies genoeg, in diens gestaan van die nierassigheid wat die ANC/SAKP destyds gekenmerk het. Vir deesdae se onverdraagsaamheid geld soortgelyke versagtende omstandighede nie. Hulle predik openlik haat teenoor alles wat wit, Afrikaans en Westers (“kolonialisties”) is. Daarom verbrand hulle kunswerke en plaas die fotobeelde op Facebook of Twitter met die teks dat dit “whiteness” is wat verbrand word. Daarom kan ’n student, Simon Rakei, in ’n onderhoud met die Sunday Times sê die verbranding van kunswerke is “intrinsiek” deel van hul “dekoloniseringsproses” en dat boeke van wit historici “nie in dié stadium” ook verbrand word nie. Daarom dra hulle T-hemde met tekste wat moord op wit mense bepleit. Daarom skryf ’n swart vrouestudent op die swartbord voor in ’n lesinglokaal “Afrikaans is shit”. Daarom kan hulle ter regverdiging van hul houding beweer dat swartes nie rassisties kán wees nie, slegs wittes kan dit wees. Hulle herdefinieer rassisme as ’n houding wat saamval met die uitoefening van mag – en aangesien swartes volgens hulle geen mag in Suid-Afrika het nie, is hulle nie rassisties nie. In werklikheid is hulle natuurlik wel deeglik rassisties. Erger nog: In hul verregaande onverdraagsaamheid vertoon hulle groot ooreenkomste met die terreur wat alle totalitêre bewegings, met inbegrip van die Duitse Nazi’s, die Italiaanse Fasciste en die Kommuniste in die Sowjetunie, die Oosblok en China, aan die dag gelê het. Elke woord wat hier bo oor die studente gesê is, geld bowendien vir hul politieke front, die EFF, en sy leier, Julius Malema. Wat kan daaraan gedoen word? Daar is geen towerstaffie wat ’n mens kan swaai om alles in ’n ommesientjie reg te maak nie. Dis ’n langtermyn-proses wat baie geduld, baie vasberadenheid en baie sweet en trane gaan verg. Om mee te begin moet ons die mense nie in eie munt terugbetaal nie. Dan daal jy tot hul peil, jy vererger sake en jy doen presies wat hulle wil hê. Terselfdertyd moet jy nie toelaat dat hulle oor ons loop nie. Die wyse waarop rektor ná rektor (onder wie SlimWim op Stellenbosch) soos jellievisse voor die studente gaan lê het, lok slegs minagting uit. Bly beleefd maar ferm. Stáán – binne perke van die wet en van gewone ordentlikheid – op jou regte. Moenie dat mense soos Anton van Niekerk en Max du Preez jou van jou stuk laat bring nie. En gebruik die vryheid wat die Grondwet ons toelaat tot die maksimum. Dit gaan uiteindelik om die oorlewing van sowel die Afrikanervolk, die Afrikaanse taal en vryheid en demokrasie in ons land. Dit mág nie verlore gaan nie.