Robert James Stransham-Ford (65), wat oor die wêreld heen gewoon en gewerk het, het Woensdag in die dringende hof in Pretoria aansoek gedoen dat hy ’n dokter mag versoek om hom “een of ander” dodelike middel toe te dien of dit aan om te verskaf sodat hy self sy lewe kan beëindig.
Stransham-Ford, wat aan sy bed gekluister is weens verspreide kanker, was nie Woensdag saam met sy regsverteenwoordigers by die hof nie.
Die aansoek is ingedien teen die ministers van justisie en korrektiewe dienste en gesondheid; die Raad vir Gesondheids­beroepe van Suid-Afrika (RGSA); en die nasionale direkteur van openbare vervolging.
Stransham-Ford vra die hof om te verklaar dat die dokter wat hom die genadedood gee, vry is van siviele en strafregtelike en dissiplinêre aanspreeklikheid.
Stransham-Ford voer aan dat wanneer die Handves van Menseregte “op ’n natuurlike of regspersoon toegepas word, moet ’n hof die gemene reg toepas of ontwikkel tot die mate wat wetgewing nie effek gee aan ’n reg in die handves nie”. 0Daar is geen wetgewing wat effek gee aan sy versoek vir ’n gesteunde sterfte (assisted dying) om te verseker dat sy reg op waardigheid beskerm word nie. Dus vereis die gemene reg ontwikkeling in dié verband, lui sy hofstukke.
Regter Hans Fabricius het die partye Woensdagmiddag gevra om insette te lewer vir ’n konsepbevel oor die saak.
Adv. Harry van Bergen, vir die RGSA, het gesê die bevel moet duidelik sê dit geld net vir Stransham-Ford en vir geen ander mens nie.
Adv. Lesego Moletsane SC, namens die ministers en die vervolgingsgesag, het egter gesê die regering se opdragte moet verkry word oor die konsepbevel.
Fabricius het vroeër gesê hy verstaan nie die filosofie wat sê dat gesteunde selfdood onregmatig is nie.
Hy wou weet wat filosofies gesproke die verskil is tussen die afskakel van lewensondersteunende masjiene waaraan ’n pasiënt gekoppel is, en om ’n pasiënt ’n inspuiting of ’n pil te gee (om die dood te laat intree).
“Hulle sê selfs vir my in ’n eedsverklaring die hof weet nie wat etiek is nie en (die hof) het nie die ervaring in wat etiek is nie.”
Die sorg wat hy ontvang, kos geld. Dokters sê hulle is jammer, maar pasiënte moet aan die lewe gehou word en die pasiënte moet hulle betaal.
Fabricius het gesê die konstitusionele hof vereis van die hof om ’n gemene reg te ontwikkel uit die meriete van elke individuele hofsaak. Watter bevel hy ook verleen, sal nie voorsiening maak vir elke geval in die toekoms nie.
Hy sê in hofstukke sy limfkliere is op 18 Maart verwyder. Toe is veelvuldige metastase van die kanker ontdek. Dit het die lae-ruggraat, limfkliere en niere aangetas. Die oorsaak van sy dood sal die ingee van sy niere wees.
Hy sê van Januarie af het hy erge pyn, kan nie uit die bed kom of eet nie, en ervaar hy angs. Hy sal later meer pyn hê en moet dan in die hospitaal opgeneem word. Hy word elke dag swakker.
Volgens Stransham-Ford sal hy nie waardig sterf nie. Daar is geen waardigheid om ernstige pyn in die hele lyf te hê en om met medisyne verdoof te word wat ’n mens onbewus van jou omgewing maak nie, sê hy.
Tydens die aanhoor van Stransham-Ford se hofaansoek Woensdag het sy advokaat, H.B. Marais SC, en regter Hans Fabricius ’n kort bespreking gehad oor genadedood vir diere.