PressReader - Kuier: 2016-04-20 - Kaap­se kof­fie­win­kel gee hoop aan men­se met Do­wn-sin­droom
Kaap­se kof­fie­win­kel gee hoop aan men­se met Do­wn-sin­droom
Die ste­re­o­ti­pe is dat men­se met Do­wn­sin­droom maar min in die werk­plek kan doen. Maar in dié kof­fie­win­kel in die Kaap­se mid­de­stad, be­wys hul­le al­mal ver­keerd.
Kuier - 2016-04-20 - Inhoud - DEUR AMY JOHN­SON
Van bui­te lyk Bro­w­nies & do­w­nieS soos e­ni­ge an­der kof­fie­win­kel in die be­si­ge Kaap­se mid­de­stad, maar dit is al­les­be­hal­we dood­ge­woon.
Ja, jy kan be­slis hier iets te drin­ke en te ete kry, maar as jy hier uit­stap, voel jy dik­wels as­of jou siel ook ge­voed is en jy son­der veel moei­te ’n by­drae tot die sa­me­le­wing ge­maak het.
Bro­w­nies & do­w­nieS is in­der­daad ’n kof­fie­win­kel met ’n ver­skil en e­nig in sy soort, sê Wen­dy Ver­meu­len, die maat­skap­li­ke wer­ker wat saam met die per­so­neel werk.
Hier word jou kos, met die hulp van ’n pro­fes­si­o­ne­le sjef, voor­be­rei deur men­se met Do­wn-sin­droom, ou­tis­me, leer­ge­brek­ke of ­fe­ta­le al­ko­hol­sin­droom (FAS).
Die win­kel is ’n or­ga­ni­sa­sie son­der wins­be­jag wat be­wus­ma­king wil skep oor die op­lei­ding en aan­stel­ling van ver­stan­de­lik ge­strem­de men­se. Vol­gens Wen­dy is dit ook nie die laas­te nie. Hul­le het al ver­soe­ke van reg­oor die land ge­kry om die kon­sep uit te brei, maar dit sal nog ’n ruk neem voor dít ge­beur.“Dit sal uit­ein­de­lik ge­beur, maar vir nou moet ons eers se­ker maak hier­die een is suk­ses­vol, want nie ek, die be­stuur­der of die sjef kan be­kos­tig om vir ’n dag die win­kel te ver­laat nie,”sê sy.
Be­hal­we vir die men­gel­moes van geu­re wat jou met die in­trap­slag tref, stel die blou ge­verf­de“Wall of Fa­me”met die fo­to’s van al die wer­kers jou voor aan al­mal wat in die win­kel werk– al bieg van hul­le dat hul­le nie eint­lik“fa­mous”wil wees nie.
Die plek is in­ge­rig om al­les vir die per­so­neel so mak­lik as moont­lik te maak. En jy kan vir e­ni­ge van die 23 wer­kers vra, hul­le is dood­ge­luk­kig hier. Die plek gee hul­le ’n sen­se of be­lon­ging, want die mees­te van hul­le se groot­ste vrees was dat hul­le nooit sou werk kry nie. En hul­le is so dank­baar vir die werk wat Bro­w­nies & do­w­nieS vir hul­le ge­skep het, dat el­ke dag wan­neer hul­le deur die deu­re van die kof­fie­win­kel ge­stap kom, is hul­le doel om hul werk be­ter te doen as wat hul­le dit die vo­ri­ge dag ge­doen het.
Die kel­ners kom maak hul­le som­mer heel tuis by jou ta­fel en kom knoop ’n ge­sel­sie aan. Hul­le praat oor al­ler­han­de dit­jies en dat­jies. Maar daar’s an­der soos Ash­ley Hoff­mann (19) wie se glim­lag haar hart­seer en werk­lik­heid weg­steek.
Vol­gens Ash­ley het haar ma haar erg mis­han­del en op 17 uit die huis ge­sit. Sy het geen heen­ko­me ge­had nie. Die lit­te­kens van die glas wat haar ma in haar ge­sig stuk­kend ge­slaan het, is steeds sig­baar. En dis iets waar­oor sy baie self­be­wus is.
“My groot­ste vrees was toe ek hoor ek sal my ha­re moet vas­maak. Ek was bang men­se sien my scars en jud­ge my. Nou het ek glad nie ’n pro­bleem daar­mee nie, want dit is deel van my sto­rie en my ver­le­de. Ek het ge­dink my le­we is ver­by, maar van­dat ek hier werk, is daar nu­we hoop in my om
selfs ’n loop­baan as sjef te be­gin,”sê sy.
Die hoof­sjef, Se­an Bar­ring­ton, het vir 13 jaar lank in to­p­res­tau­ran­te in En­ge­land ge­werk en het be­sluit om Wen­dy met haar nu­we ven­tu­re te kom help.
WAAR HET AL­LES BE­GIN?
Die kon­sep het ses jaar ge­le­de in Ne­der­land be­gin toe twee vrien­de Teun Horck en T­hi­js S­win­kels – een ’n sjef en die an­der het by ’n skool vir kin­ders met spe­si­a­le be­hoef­tes ge­werk – be­sef het baie min men­se met ge­stremd­he­de word in die kos­maak­be­dryf aan­ge­stel. En hul­le wou dit ver­an­der.
Wen­dy het in 2010 haar in­tern­skap en graad as maat­skap­li­ke wer­ker vol­tooi en be­sluit om haar­self in Suid-A­fri­ka te ves­tig. Nes Teun en T­hi­js het sy be­sef daar is nie baie ge­leent­he­de vir ver­stan­de­lik ge­strem­de men­se nie.“Hul­le ver­laat die skool en hul­le kry nie eens werk nie. Ek het ook be­sef die pu­bliek is bang om met hul­le te kom­mu­ni­keer,”ver­tel sy.
Die lang swart­bord by die deur is ’n dui­de­li­ke be­wys van die pu­bliek se on­der­steu­ning aan hier­die NGO.“Good mor­ning,”“ha­ve a ni­ce day,”“just so gre­at to sup­port you guys; keep it up,”“be­st pla­ce in CT, lo­ve it”en “it’s ti­me for cof­fee”, is maar net van die bood­skap­pe wat kli­ën­te al op dié bord neer­ge­skrib­bel het.
Die win­kel se slag­spreuk is“W­he­re good t­hings hap­pen o­ver Cof­fee”. En dis de­fi­ni­tief hier waar goeie din­ge oor ’n lek­ker kop­pie kof­fie – of in my ge­val ’n cap­puc­ci­no – ge­beur.
VAN LINKS: Die meer­der­heid van die per­so­neel by die kof­fie­win­kel Bro­w­nies & do­w­nieS in die Kaap­se mid­de­stad, het Do­wn-sin­droom of is ge­strem, maar hul­le be­dien steeds al die klan­te met re­spek en vrien­de­lik­heid; Die s­pan is baie trots en dank­baar dat hul­le ’n kans en ’n werk ge­gee is en iets vir die sa­me­le­wing kan be­te­ken.