Verband tussen entstof, maandstonde laat vroue dalk huiwer‘n Swanger vrou in Nicaragua wys haar inentingskaart. Suid-Afrika se kommissie vir geslaggelykheid waarsku dat mense se regte nie ten gunste van verpligte inenting vertrap moet word nie. (Foto: Oswaldo Rivas/AFP) Die Kommissie vir Geslagsgelykheid waarsku werkgewers dat verpligte inentings nié die Grondwet vervang nie en dat mense ingevolge daarvan steeds die reg het om self oor voortplanting te besluit, die reg op beheer oor hul eie liggaam het en nie sonder hul ingeligte toestemming onderwerp mag word aan mediese of wetenskaplike eksperimente nie. “Die kommissie is bekommerd dat werkers wat nie teen Covid-19 ingeënt word nie, se kontrakte deur werkgewers opgeskort kan word as daar toegelaat word dat entstofmandate voortduur sonder dat werkers se menseregte in ag geneem word,” sê Javu Baloyi, woordvoerder van die kommissie. Die kommissie is ook bekommerd dat ingrypende stappe teen werkers gedoen kan word as hulle kies om nie nou ingeënt te word nie. Die waarskuwing volg nadat ŉ navorsingsverslag in die Amerikaanse vaktydskrif Obstetrics & Gynecology gepubliseer is na aanleiding van navorsing oor die uitwerking van die entstof op vroue se menstruele siklus. Die navorsers het bevind vroue wat een dosis van die Covid-19-enstof tydens ŉ enkele menstruele siklus kry, se siklus is ŉ dag langer in vergelyking met vroue wat nié die koronavirusentstof kry nie. “Die toename in die lengte van die siklus – ŉ langer tyd tussen bloeding – is nie verbind met ŉ verandering in die getal dae van menstruasie nie,” lui die navorsers se bevinding. Die navorsers het bevind menstruele siklusse wissel gewoonlik effens van maand tot maand en die verandering wat hulle opgemerk het, val binne normale vlakke. Hulle sê egter meer navorsing is nodig om die moontlike uitwerking van die Covid-19-entstof op ander menstruele eienskappe, soos gepaardgaande simptome van byvoorbeeld pyn en ŉ verandering in bui, asook die eienskappe van bloeding, byvoorbeeld hoe swaar dit is, te bepaal. “Dit is gerusstellend dat die navorsing slegs ŉ klein, tydelike menstruele verandering onder vroue opgemerk het,” sê dr. Diana W Bianchi, verbonde aan die Amerikaanse Nasionale Instituut vir Gesondheid. “Die bevindings skep vir die eerste keer die ruimte om vroue raad te gee oor wat om van die Covid-19-entstof te verwag, sodat hulle daarvolgens kan beplan.” Die navorsing vorm deel van breër navorsing om die moontlike verband tussen Covid-19-entstowwe en menstruele veranderings te ondersoek en die meeste vroue wat aan die navorsing deelgeneem het, het die Pfizer- en Moderna-entstof ontvang. Gemiddeld is die eerste entstofdosis verbind met ŉ 0,71-dag toename in die lengte van die siklus en die tweede dosis met ŉ 0,91-toename. Diegene wat oor twee menstruele siklusse ingeënt is, het ŉ toename van minder as ŉ dag in elk van die siklusse ondervind. Daar was ook geen verandering in die getal dae wat menstruele bloeding in elk van die menstruele siklusse ondervind is nie. Die navorsers het geen beduidende verlenging in die siklus van diegene wat nie ingeënt is nie, opgemerk nie. Die navorsers het ook bevind dat die langer siklus waarskynlik tydelik is. Kommer oor uitwerking op vroue wat werk, studeer Suid-Afrika se Kommissie vir Geslagsgelykheid sê hoewel gesondheidskenners nie die bevinding as “klinies noemenswaardig” beskou nie, het vroue die reg om self oor hul liggame te besluit. Talle sakeondernemings het reeds verpligte inenting ingestel en baie meer kan binnekort dieselfde doen. Die land se kleinhandelsektor neem ŉ groot getal jong vroue as kassiere en skoonmakers in diens en talle van hulle is in geen posisie om met ŉ werkgewer te probeer onderhandel as hulle nie ingeënt wil word nie. “Die handhawing van openbare gesondheid, die bereik van kudde-immuniteit en die voorkoming van Covid-19-variante is eerbare doelwitte, maar dit behoort nie bereik te word deur die basiese menseregte in die Grondwet te vertrap nie,” sê Baloyi. “Wanneer navorsers ŉ verband tussen Covid-19-entstof en vroue se voortplantingsgesondheid vind – soos met hul maandstonde – kan talle vroue dalk ongemaklik voel om entstowwe te neem weens die langtermynuitwerking daarvan. “Dié vroue se besluit om inenting uit te stel behoort gerespekteer te word binne die konteks van ons land se verbintenis tot menseregte.” Die kommissie het terselfdertyd ŉ beroep op instellings van hoër onderwys gedoen om dieselfde respek aan studente en werkers wat verkies om nie ingeënt te word nie, te betoon. Verskeie universiteite het die afgelope ruk aangekondig dat toegang tot kampusse beperk is tot diegene wat ingeënt is. Diegene wat nie ingeënt is nie, moet ŉ negatiewe Covid-19-toets kan toon. “Weens ons land se nalatenskap van onderdrukking, ekonomiese ongelykheid en beperkte toegang tot inligting, is talle studente nie bemagtig om met groot maatskappye of instellings te onderhandel nie. Die kommissie het hom lankal reeds verbind tot die bevordering en beskerming van die seksuele en voortplantingsgesondheidsregte van meisies, vroue en mans. “Daar moet erken word dat Covid-19 ŉ betreklik nuwe pandemie is en dat navorsers in Suid-Afrika en die res van die wêreld nog die langtermynuitwerking van die entstof moet bepaal. “Dit is baie belangrik vir vroue wat hul menstruele gesondheid, voorbehoeding en seksuele voorplanting as deel van hul voortplantingsgesondheid moet bestuur.”