Fokuspunte uit Zuma se staatsredePres. Jacob Zuma tydens sy staatsrede op 9 Februarie 2017 (Foto: Ngizozo Jiyane, GCIS) Pres. Jacob Zuma het Donderdag, byna ŉ uur en ŉ half nadat hy geskeduleer was om sy staatsrede te lewer, met sy toespraak begin. LP’s van opposisiepartye het aanvanklik die verrigtinge ontwrig. Die Ekonomiese Vryheidsvegters is uiteindelik deur veiligheidsbeamptes uit die Nasionale Vergadering verwyder waarna die Demokratiese Alliansie se LP’s ook die vertrek verlaat het. Pieter Groenewald, leier van die VF Plus, het intussen gesê omstandighede in die Nasionale Vergadering het só ŉ chaotiese laagtepunt bereik sy party nie anders kon nie as om uit te stap. Stoele is gebreek en waterbottels en harde hoede is rondgegooi. Speaker Baleka Mbete het daarna Zuma versoek om sy toespraak te lewer. “Uiteindelik,” het Zuma laggend gesê. Zuma het met ŉ oorsig oor die ekonomie begin en gesê die interaksie tussen die regering, besighede en vakbonde is baie vrugbaar. Hy het ook gesê die land het ŉ krediet-afgradering voorkom deur saam te werk. “Altesaam 10 000 jeugdiges word as loodgieters opgelei om met waterbewaring te help, in reaksie op die droogte,” het hy gesê. Hy het bygevoeg die regering se belegging in wetenskap en tegnologie-opleiding dra vrug. Hy het gesê die fokus vanjaar is spesifiek verdere opleiding, veral in wiskunde. “Die Suid-Afrikaanse Nasionale Padagentskap (Sanral) beplan ook ŉ opgradering van die berugte Moloto-pad in Gauteng.” Volgens Zuma het toerisme die afgelope jaar met 13% toegeneem met 9 miljoen toeriste wat die land in 2016 besoek het. Hy het ook gefokus op maatskaplike euwels. “Ons bestry dwelmmisbruik in die gemeenskappe,” het hy gesê. Volgens hom is die Nasionale Gesondheidsversekering ŉ vlagskipprogram vir die jaar. “Dit sal in drie fases beskikbaar gemaak word.” Hy het ook gesê hy het die minister van gesondheid, Aaron Motsoaledi, versoek om die gesondheidsombudsman se aanbevelings te implementeer nadat 94 psigiatriese pasiënte gesterf het toe hulle van die Life Esidimeni-kliniek oorgeplaas is na ongelisensieerde fasiliteite in Gauteng. Hy het bygevoeg die regering het ten doel om ondersteuning te bied aan die gesinne van die oorledenes. Dit volg nadat Mbete vroeër ŉ versoek deur die DA, vir ŉ oomblik van stilte vir die 94 persone, van die hand gewys het. Zuma het gesê die regering werk hard om die sogenaamde negepuntplan te implementeer. Zuma het tydens sy staatsrede in 2015 vir die eerste keer na die negepuntplan verwys, ŉ plan om ekonomiese groei te bevorder en werkloosheid te bekamp. “Ministers sal binnekort meer besonderhede hieroor gee.” Volgens hom bly die tempo van transformasie egter stadig. “Slegs 10% van die top-100-maatskappye op die Johannesburgse Effektebeurs staan onder swart eienaarskap.” Zuma het bygevoeg boere het verlede jaar gebuk gegaan onder die droogte. Hy het daarop gewys dat wyle Oliver Tambo vanjaar sy 100ste verjaarsdag sou gevier het. “Oliver Tambo was ŉ kampioen vir vroueregte. Ons sal meer doen om vroue te bemagtig,” het hy gesê. Zuma het ook gesê dat die regering alle uitstaande NSFAS-studentegeldskulde vereffen het en die regering het R32 miljard beskikbaar gemaak vir uitstaande studieskuld van 2013, 2014 en 2015. “Verdienstelike studente kan nou met hul studies voortgaan sonder ŉ vrees dat hulle, as gevolg van uitstaande studieskuld, nie hul studies sou kon klaarmaak nie,” het hy gesê. Volgens hom sal die regering ook die studente se besware aanspreek wat betref die NSFAS-drempelwaarde van R122 000 en dat sommige universiteite se studiegelde meer is as die NSFAS-beurs. Hy het gesê die stryd teen misdaad is een van die hoogste prioriteite. “Die polisie sal sigbare polisiëring verhoog en sal van gespesialiseerde eenhede soos die taktiesereaksie-eenheid en nasionale ingrypingseenheid gebruik maak. Daar sal ook gespesialiseerde eenhede wees wat fokus op dwelmverwante misdaad, taxigeweld en vuurwapens. Die polisie sal ook van ŉ DNS-databasis gebruik maak om verdagtes uit te ken. “Ons maan die publiek om met die polisie saam te werk,” het hy gesê. Hy het bygevoeg die departement van korrektiewe dienste werk hard daaraan om te verseker dat tronke in korrektiewe sentrums verander word en om te voorkom dat misdadigers weer oortree. Zuma het ook die afname sedert Oktober 2015 wat renosterstropery betref, verwelkom. “Dit is die eerste keer in dekades,” het hy gesê. “Dit is danksy gesamentlike operasies tussen wetstoepassers.” Hy het bygevoeg die regering sal steeds met die Verenigde State saamwerk oor kwessies van gesamentlike belang soos die volle hernuwing van die Amerikaanse Wet op Groei en Geleenthede in Afrika (Agoa). Hy het ook gesê die land het ŉ ooreenkoms om 20 000 ton beesvleis per jaar na China uit te voer vir ŉ periode van 10 jaar. Hy het gesê die regering verwelkom die besluit om ŉ BRICS (Brasilië, Rusland, Indië, China en Suid-Afrika)-graderingsagentskap op die been te bring, “sodat ons mekaar kan bystaan”. Zuma het gesê die regering erken die Volksrepubliek van China as die regering en owerheid wat die hele China verteenwoordig en benadruk die “Een-China-beleid” en beskou Taiwan as ŉ integrale deel van die Republiek van China. Hy het ook gesê vanjaar is die 50ste herdenking van die besetting van Palestina. “Die uitbreiding van Israeliese nedersettings ondermyn wêreldwye pogings om die twee-state-oplossing te bereik waarin Palestina en Israel vreedsaam naas mekaar kan voortbestaan.” Zuma het kort hierna sy toespraak afgesluit. Thandi Modise, voorsitter van die Huis van Verteenwoordigers, het ná Zuma se toespraak bevestig dat ŉ vinnige ondersoek bevind het dat pepersproei inderdaad in die huis gebruik is. Verdere ondersoek word ingestel. Die VF Plus het gesê hy verdink lede van die EFF. Lees Zuma se volledige toespraak.