Herstel van parlement kos byna R3 miljard(Foto: Elmond Jiyane/GCIS) Herstelwerk aan geboue wat in Januarie tydens die brand by die parlement beskadig is, gaan na raming R2,8 miljard beloop en dit gaan minstens drie jaar duur om die werk af te handel. Die geboue het in Januarie vanjaar aan die brand geraak en verskeie vergadersale, komiteevertrekke en byna 500 kantore is verwoes. Zandile Christmas Mafe is kort ná die brande aangekeer en staan tereg op aanklag van huisbraak met die doel om ŉ brand te stig, brandstigting, terrorisme en diefstal. Die saak teen hom duur steeds voort. Volgens Xolile George, parlementêre sekretaris, is die tegniese assesserings van die beskadigde geboue afgehandel en kostebepalings is gedoen. Dit sal na raming sowat R389 miljoen kos om die Ou Raadsaal te herstel en nog R990 miljoen om die Nasionale Vergadering-gebou reg te maak. In die mediumtermyn is byna R660 miljoen nodig vir ŉ tydelike gebou wat kantore en modernisering insluit, sê George. Nog sowat R81 miljoen is nodig vir parlementêre bedrywighede. Volgens George is daar reeds met die nasionale tesourie vergader en sal ŉ opvolgvergadering binnekort gehou word sodat die volledige assesserings wat die departement van openbare werke oor die skade gedoen het, aan hulle oorhandig kan word. Die tesourie wil ook self ŉ inspeksie van die geboue doen. Die gebruik van die Kaapstadse stadsaal is steeds ŉ opsie, hoewel langtermyn-huurkoste nog bepaal moet word. Die stadsaal kan 600 mense op sitplekke akkommodeer, nog 264 in die galery en 64 in afskortings. Die gebou kan dus vir groot geleenthede gebruik word tot daar op ŉ alternatief besluit kan word. Philip van Staden, die VF Plus se woordvoerder oor openbare werke en infrastruktuur, sê die party waarsku al sedert 2019 oor die staat se swak bestuur van geboue en geboue wat leeg staan en dat dit die land se belastingbetalers jaarliks miljoene rande kos. “Die parlementsgeboue self is ŉ sprekende voorbeeld hiervan. Die brand kon nie in bedwang gebring word nie en daar is hieroor bevind dat die parlement nie aan vereiste brandregulasies voldoen het nie,” sê Van Staden. “In 2020 is al bevind dat die parlement se brandbestryding- en ventilasiestelsel nie na behore in stand gehou word nie.” Van Staden sê volgens ŉ verslag van Infrastruktuur Suid-Afrika word 62,6% van die staat se geboue as gangbaar tot sleg en uiters sleg beskou. Naastenby 2 000 staatsgeboue staan leeg en 1 042 word onwettig beset. Volgens die organisasie is die departement van openbare werke in infrastruktuur se begroting boonop onvoldoende om die agterstand met instandhouding uit te wis. “Die VF Plus herhaal sy waarskuwing dat die staat beter na sy bates moet omsien om dit van verval te red. Dit is ŉ belegging waarop hy moet kapitaliseer en die onus rus op die departement van openbare werke en infrastruktuur om die instandhouding te doen. “Deur na te laat om dit te doen, veroorsaak ŉ drastiese waardevermindering van die bates en die staat sal onvermydelik groot verliese ly met die verkoop daarvan. Eindelik is dit die belastingbetaler wat hiervoor moet opdok.”