Sóveel kos ambulans jou in SA(Argieffoto: ANA) Wanneer dit ŉ saak van lewe en dood is en ŉ geliefde dringend mediese ingryping benodig, huiwer die meeste mense nie om ŉ ambulans te ontbied nie. Wanneer dié pasiënt egter by ŉ hospitaal gestabiliseer is, moet iemand opdok vir die ambulans. Sonder ŉ mediese fonds kan dit jou duisende rande uit die sak jaag. Die webwerf JustMoney.co.za het ondersoek ingestel na wat dit kos om van ŉ ambulansdiens gebruik te maak. “Die Covid-19-pandemie het ons meer bewus gemaak van die kans dat jy dalk dringend gesondheidsorg kan benodig,” sê Shafeeka Anthony, bemarkingsbestuurder van JustMoney.co.za. “Om behoorlike mediese versekering te hê is noodsaaklik en dit is die moeite werd om bewus te wees van die beskikbare mediese fondse en te luister na raad om te verseker jy het die regte dekking.” Denver Ramnarain, direkteur van ambulansdienste by Quick Response Services, sê die nasionale prysverwysingslys vir ambulansdienste (NRPLAS) wat in Januarie 2009 bekend gestel is, word as riglyn gebruik. Die bedrae verwys egter nie na die prys wat dit kos om ŉ ambulans te onbied nie, maar na die dienste wat op pad benodig word. Bedryfsorganisasies verhoog die NRPLAS jaarliks met 5% om vir inflasie voorsiening te maak. Dís wat jy vanjaar betaal: Die lys onderskei tussen drie verskillende soorte noodlewensondersteuning: basies, intermediêr en gevorderd. Al drie ingrypings word gebruik om pasiënte te stabiliseer tot hulle ŉ hospitaal bereik. Na gelang van ŉ pasiënt se toestand, sal paramedici op die nodige ingryping besluit om ŉ pasiënt se veiligheid te probeer verseker. Die grootste verskil tussen basiese en gevorderde lewensondersteuning, is dat eergenoemde geen deurdringende behandeling behels nie; met ander woorde, ŉ pasiënt se vel word glad nie geprik, soos met ŉ naald of ŉ skalpel, wanneer net basiese mediese steun benodig word nie. Die rekening word bepaal ingevolge die kategorie hulp wat benodig is. Indien jou long byvoorbeeld in ŉ ambulans platval en nooddienswerkers moet jou bors prik, word dit as gevorderde lewensondersteuning beskou. Alle nooddiensverskaffers stuur die rekening aan die mediese fonds as die pasiënt verseker is, of direk na die pasiënt as hy nie verseker is nie, sê Shalen Ramduth, operasionele direkteur van Netcare 911. In Suid-Afrika het mediese fondse vennootskappe aangegaan met spesifieke private nooddienste ingeval hul kliënte hulp benodig. Indien ŉ pasiënt ŉ ander maatskappy ontbied, sal die versekeraar tussen 40% en 60% van die rekening vereffen. Indien jy bewusteloos is wanneer die noodoproep gemaak word, sal die mediese fonds aanneem iemand anders het die oproep gemaak en die hele rekening vereffen. Dit moet egter dadelik gemotiveer word deur die ambulansdiens wat die diens verskaf en ŉ aanduiding moet gee oor hoekom die regte prosedure nie gevolg is nie. Ramnarain sê ambulansdienste is nie finansiële instellings nie en kan nie krediet aan pasiënte verleen nie. Pasiënte sê egter dikwels hulle kan niks bekostig nie, of dat hulle nie die nooddiens ontbied het nie en weier dan om enigiets te betaal. As jy hulp weier Rocco Veer, ‘n paramedikus verbonde aan die Tshwane-nooddienste, gaan toerusting in ‘n ambulans na. (Foto: Phill Magakoe/AFP) ŉ Pasiënt kan wel hulp van enigiemand van die hand wys, ongeag of hulle dit kan bekostig of nie. Indien iemand weier om weens ŉ gebrek aan geld na ŉ hospitaal vervoer te word, is dit hul keuse. Dit is egter steeds die paramedikus in beheer se plig om te verseker die pasiënt se lewe is nie in gevaar nie. Ramduth sê alle nooddienswerkers moet help wanneer iemand se lewe in gevaar is, selfs wanneer pasiënte nie kan betaal vir die behandeling wat hulle ontvang nie. Indien hulle langer wag as wat nodig is en nie iemand na ŉ hospitaal neem wie se lewe in gevaar is nie, kan dit op nalatigheid neerkom en dít kan by die Raad op Gesondheidsberoepe (RGB) aangemeld word. “Dit is egter moeilik om te bewys omdat die persoon kan besluit hy wil nie behandel word nie en moontlik nie sê dat dit weens die koste verbonde is nie. Die paramedikus kan dalk ook in die beste belang van die pasiënt optree en die persoon kan steeds sterf,” sê Ramnarain. Volgens die Wes-Kaapse regering se webwerf sal niemand noodbehandeling geweier word, gegrond op hul vermoë om vir die diens te betaal nie. Dit lui dat mediesefondslede ŉ standaardbedrag gehef sal word waarop met mediese fondse ooreengekom is. Indien jy nie verseker is nie, sal ŉ bedrag in ooreenstemming met jou inkomste bereken word. Ramduth sê Suid-Afrikaners word ingevolge die nasionale handves van pasiëntregte beskerm, wat beteken hulle het die reg op mediese hulp. “As ŉ onversekerde pasiënt se lewe nie in gevaar is nie, het hulle toegang tot die provinsiale nooddiens wat die pasiënt teen geen koste nie sal stabiliseer en na ŉ hospitaal vervoer.”