Inleiding op die vyfde Psalmboek (107-150) – Bybelskool
Psalmboek 5 (Ps. 107-150) werk met die veronderstelling dat die terugkeer uit ballingskap al plaas gevind het (Ps. 107:2-3: "2So moet die mense sê wat deur die Here bevry is, dié wat Hy uit hulle nood bevry het 3en uit baie lande versamel het, uit die ooste en die weste, die noorde en die suide."), en loof God vir sy heerskappy oor die nasies (Ps. 108) en fokus op die toekoms wat deur Hom moontlik word vir die volk.
Psalm 107 funksioneer dus as 'n inleiding vir hierdie deel en loof die Here vir sy goedheid en liefde waaraan daar geen einde is nie. Dit is ook 'n dankpsalm.
Psalm 146-150 sluit die vyfde Psalmboek, trouens die hele boek van die Psalms, af met vyf Halleluja-lofliedere.
Die hart van dié Psalmboek vind ons in Psalm 119 wat op uitgebreide manier die geluk uitspel van een wat sy vreugde in die wet van die Here vind. Dit funksioneer dus as 'n uitgebreide uitleg van Psalm 1. Psalm 119 is 'n alfabetiese akrostiese Psalm waarvan elke opeenvolgende groep van agt verse elke keer met 'n opeenvolgende letter van die Hebreeuse alfabet begin. Ons gaan dit dan ook oor 22 dae lees om reg te laat geskied aan elke eenheid.
Drie ander reekse Psalms fokus die aandag op omgekeerde wyse op die toekoms, hede en verlede van Israel.
Psalm 110-118 help die geloofsgemeenskap om te fokus op God se beloftes van die vestiging van sy heerskappy, verwoord in die vestiging van die Dawidiese koningskap, wat in die toekoms sal realiseer. Dit dra dus 'n Messiaanse
Psalm 120-134 help die geloofsgemeenskap om te fokus op die belewenis van God se teenwoordigheid in die tempel in die hede. Dit word daarom Pelgrimsliedere genoem wat bedoel was om drie keer 'n jaar met die reis na die groot feeste by die tempel in Jerusalem gesing te word om onder andere die verlange na God (121), die gebed vir Jerusalem (122), die belydenis van afhanklikheid van God (123), en die gebed om beskerming van God (125) te verwoord.
Jesus en die NT skrywers gebruik die Psalms
Ek het te vore al verwys daarna dat Jesus in die Psalms woorde gevind het om met God en mense te praat, ook in sy donkerste oomblikke aan die kruis. Drie daarvan kom uit hierdie vyfde Psalmboek:
In 'n gesprek met die Fariseërs gebruik Jesus Psalm 110:1om Sy goddelikheid te bevestig: "Die Here het vir my Here gesê: Sit aan my regterhand totdat Ek jou vyande aan jou onderwerp het." (Matt. 22:41-45).
In sy gesprek met die priesterhoofde en Fariseërs sê Jesus van Homself – uit Psalm 118:22-23– dat Hy die klip is: "wat deur die bouers afgekeur is, juis hy het die belangrikste klip in die gebou geword. Dit is deur die Here gedoen en is 'n wonder in ons oë." (Matt. 21:42).
In Jesus se woorde: "Vader, vergeef hulle, want hulle weet nie wat hulle doen nie!" (Luk 23:43) hoor 'n mens Psalm 109:4:"My liefde beantwoord hulle met vyandskap, en dit terwyl ek nog altyd vir hulle gebid het," weerklink, 'n Psalm wat ook vir Petrus help om iemand in Judas se plek as dissipel te kies (Hand. 1:20 – 109:8: "laat 'n ander sy amp oorneem").
Om die waarheid te sê, na sy opstanding, verwys Jesus die dissipels onder andere na die Psalms om moed te skep uit al die verwysings daarin wat in Sy lewe vervul is – Luk. 24:44: "dat alles vervul moet word wat in die … psalms oor My geskrywe is".
Die dissipels en evangelieskrywers het hieraan gehoor gegee, en dan ook meermale Jesus se bediening in die lig van die Psalms sien ontvou, ook uit hierdie vyfde Psalmboek. Met die intog in Jerusalem het die skare die woorde uit Psalm 118:26 gebruik: "Loof Hom wat in die Naam van die Here kom!" soos Matteus dit vir ons vertel (Matt. 21:9).
Die Hebreërskrywer gebruik 'n hele paar Psalms om Jesus te beskryf, onder andere hierdie twee verse uit Psalm 110 die vyfde Psalmboek: