Dat mense so voorbarig kan wees om God te betwyfel en na sy gesag te vra, is ondenkbaar. En tog doen mense dit – ook kerkmense. God se geduld raak egter nie op nie. Altyd weer bevestig Hy sy gesag en so word die geskiedenis 'n verhaal van sy verlossing. Hierdie erediens moet dus die erkenning van God se gesag en ons onderwerping daaraan na vore bring.
9Die Efraimiete was goed gewapen
en bedrewe met die boog,
maar toe die geveg begin,
het hulle gevlug.
10Hulle het die verbond met God
nie gehou nie,
en geweier om te lewe
soos Hy hulle geleer het.
11Hulle het vergeet van sy werke,
van die wonderdade
wat Hy hulle laat sien het.
In die gedeelte wat ons dié Sondag lees, troef Hy die Joodse leiers in 'n gesprek oor sy gesag (21:23-27) en later ook oor belasting (22:15-22). Tussendeur kondig Jesus vir die derde keer sy kruisdood en opstanding aan vir die dissipels (20:17-19) en tree ook een keer met die Sadduseërs in gesprek oor die opstanding, iets wat hulle natuurlik per definisie ontken (22:23-33). Daardeur bevestig Hy sy identiteit as die Christus, soos ook eksplisiet uitgespel in die vraag van Jesus – interessant genoeg! – aan die Fariseërs (22:41-46).
Jesus vertel ook vier gelykenisse wat die deelnemers aan die koninkryk uitspel in terme van wie eerste is en wie laaste (20:1-16), en in die gedeelte wat ons ook dié Sondag lees, wie werklik die wil van God die Vader doen (21:28-32) en uiteindelik die bose bedoelings van die Joodse leiers aan die kaak stel met die gelykenis van die huurders en die wingerd (21:33-46 – volgende week se gedeelte) en dat hulle die koninkryk verbeur met die gelykenis van die bruilofsfees (22:1-14).
Vir die preekriglyn fokus ons net op die volgende twee perikope:
Toetrede: Liedboek Psalm 78 vv 1 en 2
Votum: Filippense 2:6-11
Lofsang: Lied 223 of Flam 164
Wet: Filippense 2:1-4
Skuldbelydenis: Lied 229 of VONKK 10
Genadeverkondiging en Geloofsbelydenis: Flam 207
Skriflesing: Matteus 21:23-32
Slotsang: Lied 481 of Flam 10
Respons: Lied 223 Refrein of VONKK 88
V: Die Here bring vanoggend vir ons almal die goeie boodskap dat ons gered is.
G: Jesus is die Here en God het Hom uit die dood opgewek.
(RUBRIEK: Flam – Lydenstyd / Lof)
VONKK 88 "Amen"
Musiek: Uit Paaskantate van Niel van der Watt 2001 ©
© Musiek: ??
RUBRIEK: Kontemporêr – Uitsending
Sermons4kids het 'n baie oulike storie van 'n pa wat sy seuns vra om die blare te hark (in ons konteks dalk beter om te vertel dat die pa gevra het hy moet die gras sny?). John is besig om 'n model vliegtuigie te bou en sê dat hy nie wil nie. Die pa vra gevolglik vir William. Dié is besig om TV te kyk, maar sê dat hy dit sal doen. Wanneer die pa weg is, dink John daaroor en gaan vee dan tóg die agterplaas. Die pa kom terug en vind John waar hy die agterplaas vee – en William voor die TV. Daar is ook aktiwiteite en 'n oulike inkleurprent hier beskikbaar.
Jy kan ook mense uit die gemeente vra om die verhaal op te voer terwyl iemand dit lees.
Ontstellend genoeg is Cynthia se verslawing net een van baie soortgelyke verhale. Cynthia, van Nashville, Tennessee, is blootgestel aan moonshine (alkohol wat tuis gedistilleer word) toe sy vyf was, en aan marijuana (dagga) toe sy ses was. Sy is op ouderdom agt deur 'n nefie verkrag, en haar pa is oorlede toe sy nege was. Woedend, verward en bang, het Cynthia die huis verlaat en op straat begin lewe.
Sy het swanger geraak en 'n baba op 13 gehad, hopende dat die baba haar die liefde sou gee waarna sy verlang het. "Ek het niemand gehad wat my koers kon gee nie," sê sy. Hoe meer sy by dwelms betrokke raak, hoe slegter het dit gegaan. Sy het 'n verdere twee kinders gehad terwyl sy by verskeie rehabilitasieprogramme ingeskakel het. Op 'n stadium het sy skaars meer as 30 kilogram geweeg. Teen die grond, het sy God gevra om óf haar lewe te neem, óf haar tronk toe te stuur.
Cynthia is tronk toe. In die gevangenis het sy vir die eerste keer werklik 'n aanvoeling vir God ontwikkel. Nadat sy haar vonnis uitgedien het, is sy na die Magdalena-tuiste toe – 'n tehuis waar vroue met 'n geskiedenis van prostitusie en dwelmmisbruik twee jaar lank kon inskakel. Magdalena is in 1997 deur eerw. Becca Stevens, 'n Anglikaanse priester, gestig. Vir die eerste keer in haar lewe het Cynthia die liefde van Christus in 'n versorgende gemeenskap ervaar. "Van daardie dag af het ek geseën gevoel," sê Cynthia. "Die mense het my nie geken nie, maar hulle liefde was so onvoorwaardelik.
Toe haar verhaal in 2006 in die Christian Science Monitor vertel is, het Cynthia reeds haar 19de maand sonder dwelms gevier. Sy is aangestel as die winkelbestuurder vir Thistle Farms, 'n onderneming van die Magdalena-tuiste wat skoonheidsprodukte bemark.
Volgens eerw. Stevens verval vroue soos Cynthia dikwels in die ellende weens 'n kombinasie van familiefaktore, swak gemeenskapstrukture en slegte keuses. Dwelms word 'n manier om van die emosionele pyn te ontvlug, en prostitusie die manier om die dwelms te bekom. Tog is niemand se situasie hopeloos nie. "Daar is 'n mite wat sê as jy eers 'n prostituut is, is jy verlore. Dit is nie waar nie," sê sy.
Tollenaars en prostitute
Eerw. Becca Stevens eggo Jesus se vermaning aan die priesterhoofde en familiehoofde van sy dag (verse 31b en 32):
Dit verseker Ek julle: Tollenaars en prostitute gaan eerder as julle in die koninkryk van God in. Johannes het gekom om julle die regte pad te wys, en julle het hom nie geglo nie, maar tollenaars en prostitute het hom geglo. Maar selfs toe julle dit sien, het julle nie agterna berou gekry en hom geglo nie.
Wie kan 'n verhaal soos Cynthia s'n hoor, en nie aangeraak word deur die genade van God wie se arms oop is vir dwelmverslaafdes en prostitute nie? Wie word nie geroer deur die verhaal van liefdesgemeenskappe soos Magdalena-tuiste nie, wat God se liefde beliggaam en in Sy Naam 'n nuwe toekoms vir mense wat teen die grond lê moontlik maak?
In Jesus se tyd het tollenaars soos Saggeus, wat dikwels hul rykdom afgepers en genadeloos op mense toegeslaan het, en prostitute nuwe hoop en nuwe lewe by Jesus gekry. Hulle het God in Jesus herken, en Hom begin volg.
En tog het die Joodse godsdienstige leiers Jesus bly weerstaan. Dieselfde het ook met Jesus se wegbereider, Johannes die Doper gebeur. God het mense deur Johannes tot berou en inkeer geroep. Tollenaars en prostitute het God se stem in Johannes gehoor, en geglo. Dit het geen impak op baie godsdienstige leiers gehad nie.
'n Vol week
Jesus se vermaning vind tydens 'n gesprek oor sy gesag plaas. Jesus is op hierdie stadium in Jerusalem. Dit is die laaste week van sy bediening, wat sou uitloop op sy oorlewering aan die Romeinse owerheid en sy kruisiging.
Dit laaste week was vol drama en betekenis:
Jesus het 'n Jerusalem opspraakwekkend binnegekom. Mense het hulle klere op die pad oopgegooi en sy lof besing, terwyl Hy nederig op 'n donkie die stad binnery (21:1-11).
Daarna is Jesus direk tempel toe om dit te reinig. Hy het al die mense wat op die tempelplein koop en verkoop, uitgejaag. Hy het die tafels van die geldwisselaars en die stoele van die duiweverkopers omgegooi. Jesus het vir hulle gesê: "Daar staan geskrywe: 'My huis sal 'n huis van gebed wees,' maar julle maak dit 'n rowersnes." (21:12-13)
Jesus het ook het blindes en kreupeles in die tempel gesond gemaak (21:14)
Jesus vervloek 'n vyeboom wat geen vrugte dra nie, sodat dit dadelik verdroog – 'n daad met sterk simboliese betekenis (21:19-21)
Jesus het die mense in die tempel geleer, as 'n teken en uitvloeisel van sy goddelike gesag (21:23)
Met watter gesag?
Teen hierdie agtergrond kom die priesterhoofde en familiehoofde in vers 23 na Jesus toe en bevraagteken sy gesag. Hulle vra twee vrae:
Met watter gesag doen u hierdie dinge?
Wie het aan u hierdie gesag gegee?
Hiermee bedoel hulle om alles wat Jesus gedoen het, te bevraagteken. Wie of wat het aan Hom die volmag gegee om te doen wat Hy doen? Hy het Jerusalem letterlik beset met sy intog, hy het die tempel skoongemaak en dit gevul met sy teenwoordigheid en lering, Hy het die vyeboom simbolies vervloek en so sy mag getoon om te reken met dit én diegene wat nie vrug dra nie. Hy tree koninklik op en kondig sy wil duidelik aan. Waar kry Hy die reg om "hierdie dinge" te doen?
In Matteus se evangelie is die gesag waarmee Jesus optree deurgaans 'n belangrike tema. Jesus se kragtige woorde en werke het dit herhaaldelik aan die Joodse leiers duidelik gemaak dat sy gesag van die hemel afkomstig is (9:1-8; 12:6, 8, 28, 38, 41-42; 15:1-12; 16:1).
Die Joodse leiers verwerp Jesus se aanspraak op goddelike gesag. Hierdie is nie onskuldige vrae van mense met 'n oop gemoed nie. Dit is 'n lokval. Indien Jesus sou aanspraak maak op koningskap, kon hulle Hom by die Romeinse owerheid verkla as 'n opstandeling. Indien Hy op Messiasskap aanspraak maak, kon hulle hom by die Joodse raad vir godslastering aankla.
Jesus vra 'n teenvraag. Dit was 'n gebruiklike manier waarop rabbi's geargumenteer het. Jesus bring Johannes die Doper in die prentjie. Johannes het mense opgeroep tot berou en bekering weg van hulle sonde, en 'n bekeringsdoop bedien as teken daarvan. Jesus wil weet of die doop van Johannes van God af kom, of van mense af.
Hiermee is die godsdienstige leiers in die moeilikheid. As Johannes se bediening van God af kom, sou Jesus wil weet waarom hulle Johannes dan nie geglo het nie. As hulle sê dit kom van mense af, was hulle in die moeilikheid by die volk, wat agting vir Johannes gehad het. Hulle enigste uitweg is om te sê hulle weet nie.
Jesus weier gevolglik om hulle oorspronklike vraag te beantwoord. Daarmee verwerp Hy hulle gesag om Hom te bevraagteken of te ondersoek.
Op 'n dieper vlak
Agter Jesus se teenvraag lê 'n diep uitnodiging aan die godsdienstige leiers. Hy nooi hulle uit om God aan die werk te sien. Deur te vra na Johannes die Doper wanneer sy gesag getoets word, wil Hy hulle help om na te dink oor hulle vermoë om God raak te sien. En God te herken wanneer God op aarde werk.
Die godsdienstige leiers se probleem is dat hulle verkeerd glo. Hulle soek God op plekke en in maniere van doen waar God nie is nie. Hulle wou 'n God hê wat hulle nie verras nie, en hulle maniere van dink en doen bloot sou bevestig. Hulle manier van glo het hulle blind gemaak vir God en God se openbaring.
Ander Jode kon God se werk in Jesus se bediening herken. Prostitute en tollenaars het Jesus as koning aanvaar. Talle Jode het op Johannes se oproep tot bekering gereageer. Hulle het Johannes se aankondiging dat Jesus die Messias is gehoor en aanvaar. Die godsdienstige leiers was egter blind.
Die gelykenis van die twee seuns (verse 28 tot 31) is 'n teregwysing aan die Joodse godsdienstige leiers. Hierdie gelykenis van die twee seuns kom slegs in Matteus voor. Dit teken twee reaksies op God se woord. Albei seuns verontagsaam die opdrag om vader en moeder te eer (Eks 20:12).
Jesus se gelykenis moet figuurlik geïnterpreteer word: Die eerste seun is die tollenaars en prostitute, en die tweede seun verteenwoordig die priesterhoofde en familiehoofde. As Johannes die Doper mense oproep tot bekering, is dit die tollenaars en prostitute wat tot inkeer kom en gedoop word. In hulle geval was dit eenvoudig, want hulle sonde was opsigtelik en duidelik; selfs vir hulleself. Die godsdienstige leiers sien geen rede vir bekering nie en verwerp dus Johannes se oproep tot bekering.
Die Joodse leiers weet dat die eerste seun doen wat die Vader wil hê (vers 31). Ironies genoeg veroordeel hulle hulself met hierdie antwoord. Dit laat mens dink aan die profeet Natan wat aan koning Dawid 'n gelykenis vertel het (2 Sam 12:5-7). Maar anders as Dawid (2 Sam 12:13), bly die Joodse leiers kliphard en onberoulik.
Ons kan Jesus se gelykenis sien as 'n prentjie wat ook aan ons wys waar ons staan in ons verhouding met Hom.
As mens in Jesus se tyd leef is die eerste seun die tollenaars en die prostitute en die tweede seun is die Joodse godsdienstige leiers.
As ons 'n paar dekades verder staan (bv. in Matteus se tyd, toe die evangelie geskryf is), het die eerste seun die heidene of die nuwe kerk verteenwoordig, en was die tweede seun die Jode of Israel. Mense uit die heidense volke het Jesus se koningskap aanvaar en geglo, die Jode het Jesus steeds verwerp.
As ons verder aan beweeg na vandag toe, het die eerste seun weer 'n ander gesig: die herstellende alkoholis; die klein groepie aanbidders in 'n vervalle saal; 'n kerk wat werklik aandag gee aan die nood rondom hulle; 'n predikant wat werklik oproep tot bekering en gehoorsaamheid; 'n lidmaat wat offer deur bydrae te gee; 'n jongmens wat erns maak met die huwelik; almal wat, hoe onwillig of pynlik ook al, groot erns met die gehoorsaamheid aan God maak.
Cynthia, die vrou wat van dwelms en prostitusie weggedraai het, en nuut begin het, is 'n gesig van die eerste seun.
Die tweede seun is die mens in die kerk wat nie toelaat dat Christus in die diepste van sy hart kom kyk nie; die Christen wat weier om Christus te gehoorsaam in delikate sake soos seks, geld en mag. 'n Kerk wat sake soos geregtigheid en barmhartigheid en genade ignoreer; met ander woorde, almal wat getrou voorkom, maar diep in hulle harte nie werklik aan God gehoorsaam is nie.
Dit is opmerklik in die gelykenis dat niemand geprys word nie! Dis 'n prentjie van twee onvolmaakte mense. Nie een van die seuns het ten volle vreugde aan die vader verskaf nie. Die een wat egter uiteindelik gehoorsaam was, het oneindig meer beteken as die ander een.
Aan begin van sy bediening roep Jesus mense tot bekering. Die boodskap hou geen verrassing in vir die tollenaars en die prostitute nie. Hulle het geweet wat hulle doen is verkeerd. Hulle weet die enigste hoop vir hulle voor God is 'n totale omkeer en 'n nuwe begin. Toe hulle die woord aanvaar en genade vind, is hulle op hulle weg na die koninkryk geplaas!
Die probleem kom by die mense wat dink die oproep is nie vir hulle bedoel nie. Wat die morele dinge in hulle lewe in plek het. Hulle sit eenkant in selftevredenheid, en is nie soos die gewone mense nie. Hulle is ietwat verhewe in selfregverdiging, weg van die uitdagings van die wêreld in sy stryd en nood!
Daarom is selfondersoek so nodig. Is ons dalk selftevrede, soos die Joodse leiers? Daar is baie te sê vir die afgooi van selftevredenheid en selfregverdiging (gewillig om deel te wees van die stryd wat binne onsself aan die gang is) om aan Jesus gehoorsaam te wees in 'n stukkende wêreld.
Ons moet leer om soms ietwat agterdogtig te wees oor ons eie optrede, ons manier van lewe en ons eie manier van hoe ons ons godsdiens uitleef! Ons moet steeds begeer om vernuwe te word – weer en weer en weer! Om elke keer die onverdiende toegang tot die koninkryk te vier.
So sal ons saam met tollenaars en prostitute kan sing oor ons onverdiende plek in die koninkryk van die hemel.
God se gesag
Dit alles is nodig omdat Jesus inderdaad die gesagvolle Woord van God is. Jesus is die Koning wat die reg het om ons lewens te rig.
Dat mense so voorbarig kan wees om God te betwyfel en na sy gesag te vra, is ondenkbaar. En tog doen mense dit – ook kerkmense.
God se geduld raak egter nie op nie. Altyd weer bevestig Hy sy gesag en so word die geskiedenis 'n verhaal van sy verlossing. Ook ons moet dus vandag, nou, God se gesag erken en daarvolgens lewe.
Op dié manier kan eerste én tweede seuns, ons almal, deel in die vreugde wat tollenaars en prostitute, die Cynthia's van hierdie wêreld, al op baie plekke en tye ontdek het.