Vrystaat Landbou (VL) verteenwoordig sy lede by die publieke verhore oor die wysiging van Artikel 25 van die Grondwet en gaan ook sy standpunt maak om dit teen te staan. Hy het ook reeds vroeër sy voorlegging aan die Grondwetlike Hersieningskomitee, wat die hersiening hanteer, gestuur. Dr Jack Armour, Bedryfsbestuurder van VL, sal onder meer namens VL die komitee by die verhore toespreek.
Gerhard Kriel, Hoof Uitvoerende Beampte van VL, moedig lede aan om die openbare verhore in die Vrystaat by te woon en vra dat VL se streekverteenwoordigers, landboubesighede en –bedrywe ook hul saak daar sal stel. Afgevaardigdes van verskillende streke, distrikte en munisipale areas word ook gevra om hul saak te stel om landbou se stem sterker te maak.
Lede kan die volgende dokumente aflaai ter voorbereiding vir die opnebare verhore of om te sien hoe VL die saak aangepak het. Hierdie inligting is ook per e-pos aan lede gestuur én streekverteenwoordigers het dit ook per WhatsApp ontvang om na die onderskeie landbouverenigings aan te stuur.
Klik hier vir die volledige skriftelike voorlegging van VL.
Klik hier vir die verkorte (een bladsy) voorlegging wat gebruik word tydens verhore.
Klik hier vir Agri SA se volledige skriftelike voorlegging.
Datums en lokale vir openbare verhore in die Vrystaat (vanaf 11:00 tot 16:00):
2 Julie 2018: Botshabelo (Samson Sefuthi Gemeenskapsaal; Mangaung Metro)
3 Julie 2018: Welkom (Ferdie Meyer Saal; Lejweleputswa distriksmunisipaliteit)
4 Julie 2018: Phuthaditjhaba (Phuthaditjhaba Veeldoelige-sentrum; Maluti-A-Phufong plaaslike munisipaliteit)
Vir 'n lys (dorp, datum en plek) van die openbare verhore in Suid-Afrika, klik hier.
Vir meer inligting, kontak VL se kantoor by 051 444 4609.
Vrystaat Landbou (VL) herinner sy lede aan die sperdatums vir die komende jaarkongres. Die oproep vir die kongres, wat op 15 en 16 Augustus 2018 by Monte Bello in Bloemfontein plaasvind, is reeds op 11 Mei 2018 aan alle landbouverenigings gestuur.
Beskrywings- of besprekingspunte, wat via die landbouvereniging voorgelê word, moet VL se kantoor teen 4 Julie 2018 bereik.
Die sperdatum vir inskrywings vir die Landbouvereniging van die Jaar se kompetisie is 12 Julie 2018.
Lede moet teen 24 Julie 2018 vir die jaarlikse kongres in die Rosestad, waarvan die tema vanjaar Terug na ons lede is, registreer.
Besprekingspunte vir jaarkongres: 4 Julie 2018
Inskrywings vir Landbouvereniging van die Jaar: 12 Julie 2018
Registrasie vir jaarkonges: 24 Julie 2018
Altesaam 18 dorpe in die provinsie het vanjaar plaasaanvalle beleef en dit is veral die Oos- en Noord-Vrystaat wat deurloop. Gevaargebiede of dorpe wat geteiken word, is Ladybrand, Reitz en Bloemfontein.
Sover vanjaar (vanaf Januarie tot 30 Junie 2018) was daar 23 plaasaanvalle in die Vrystaat, waarvan vyf moord-insidente (met ses moorde) was. Hierdie moorde het in Bloemfontein (Bainsvlei), Vredefort, Ladybrand (twee) en Van Stadensrus plaasgevind. Daar is een werker vermoor, terwyl vier moord-insidente (vyf moorde) op produsente was. Een hiervan het op ’n kleinhoewe plaasgevind. Daar was altesaam 16 aanvalle op produsente (wat twee aanvalle op opkomende landbouers insluit), ses aanvalle op werkers en een aanval waar ’n produsent en werkers aangeval is. Altesaam 18 dorpe in die Vrystaat het vanjaar plaasaanvalle beleef. Die plekke wat weens plaasaanvalle en moorde in die betrokke tydperk as gevaargebiede geidentifiseer kan word, is Ladybrand (drie aanvalle/moorde), Reitz (drie) en Bloemfontein (twee). Wat die geografiese ligging betref, was tien plaasaanvalle/moorde in Oos-Vrystaat, agt in Noord-Vrystaat en vyf in Suid-Vrystaat.
Verlede jaar (vanaf Januarie tot 30 Junie 2017) gedurende dieselfde tydperk was daar 31 aanvalle, waarvan twee moord-insidente (met drie moorde) was. Twee moorde was op produsente en een op ’n werker en hulle het in Wepener en Ladybrand plaasgevind. Daar was altesaam 16 plaasaanvalle/moorde op produsente, vier aanvalle op opkomende landbouers, twee aanvalle waar werkers én produsente geteiken is en tien aanvalle waar werkers geteiken is. Altesaam 23 dorpe in die provinsie het in die tydperk plaasaanvalle beleef. Die plekke wat weens plaasaanvalle en moorde as gevaargebiede geidentifiseer kon word, was Bloemfontein (Bainsvlei, Parkweg en Navalsig), Clocolan en Ladybrand (almal met drie insidente), gevolg deur Harrismith en Tweeling (twee insidente elk).
Uit bogenoemde kan die volgende gevolgtrekkings gemaak word. Daar was ’n afname van agt in die getal plaasaanvalle in die Vrystaat. Dit is nou wanneer dieselfde tydperk met mekaar vergelyk word (31 teenoor 23). Daar was egter ’n toename in ernstige geweldsmisdade of moorde. In dieselfde tydperk verlede jaar, was daar twee moord-insidente met drie moorde. Daarteenoor was daar vanjaar vyf moord-insidente, met ses moorde. Dus het die aantal moorde verdubbel.
Pro-aktiewe optrede help om bedreigings effektief aan te spreek. Dit word reggekry deurdat inligting vooraf deurgegee word vanaf werkers op plase en goeie skakeling met hulle nadat inligting van voornemende aanvallers/kriminele bekom is. Ander hulpmiddels is duidelik herkenbare observasieplekke, initimidasie dreigemente aan produsente wat lei tot die aanmelding van kriminele klagtes by Suid-Afrikaanse Polisiediens (SAPD), asook vooraf-inligting deur kommunikasienetwerke wat vanaf die SAPD bekom is. Dit alles help om pro-aktief teen misdaad op te tree.
Vrystaat Landbou (VL) doen ’n beroep op alle landbouers in die graanbedryf om ekstra maatreëls in plek te stel om hul graan en mielies teen diefstal te beskerm. Só sê dr Jane Buys, Veiligheidsrisiko-analis van VL.
Volgens haar is dit jaarliks ’n gegewe dat groot hoeveelhede hiervan ná strooptyd tydens die vervoer na silo’s gesteel word. “Tonne graan en mielies, vanaf trokke wat tydens nagtelike ure op landerye geberg word, word ook gesteel,” sê sy.
Buys meen landbouers moet seker maak hul graan en mielies word wel by die silo’s afgelaai. Misdadigers met bakkies, sleepwaens en selfs ander trokke sal ook in die nag met dromme of emmers graan en mielies vanaf trokke wat op landerye staan steel. Trokke met vragte word ook geteiken en die hele vrag soms gesteel.
Bou grondvlak-strukture uit, versterk druk op owerhede en gebruik die media om swak bestuur uit te wys. Dit was van die besluite oor padprobleme wat deur Vrystaat Landbou (VL) se uitvoerende bestuur op ’n vergadering op 21 Junie 2018 in Bloemfontein geneem is.
Volgens Dr Jack Armour, Bedryfsbestuurder van VL, was lede se frustrasies oor paaie een van die besprekingspunte op die komersieële komitee van VL se werksaamhede. VL se lede ondervind steeds gereeld probleme met swak paaie in die Vrystaat.
Armour sê huidige strukture op die grond moet verbeter word. “Aanhoudende en doelgerigte druk en ’n klem op aanspreeklikheid sal geplaas word op die plaaslike- en distrikpaaie se kantore,” sê hy.
Die media sal ook ingespan word om wanpraktyke te ontbloot. Daar bestaan dikwels onvoldoende bestuur deur die regering in die verband en onbevoegde kontrakteurs word soms ook aangestel. VL sal verder enige korrupte aktiwiteite aanmeld en via die media blootstel.
Dis nou eers die begin van die winter en landbouers in die Wes-, Oos-, en Noord-Kaap gaan reeds ’n geruime tyd gebuk onder die gevolge van droogte. Daarom is daar ’n groot nood in hierdie gebiede vir ruvoer. Skaap-, bok-, bees- en wildboere het ’n behoefte aan voer soos bale rooigras, smutsvinger, gewone wenakker grasbale en selfs mieliereste.
Vrystaat Landbou doen ’n beroep op sy lede om mede-landbouers in dié gebiede by te staan. Van die streke wat dringend hulp nodig het, is plekke soos Willowmore, Williston, Sutherland, Calvinia, Riversdal, Albertinia, Mosselbaai, Steytlerville, Bredasdorp, die Overberg-streek, Laingsburg, Prince Albert, Ladismith, Beaufort-Wes, Jansenville en Aberdeen. Groot gedeeltes van die Oos-, Wes- en Noord-Kaap gaan gebuk onder die droogte.
Om voer te skenk én/of vervoer te verskaf, kontak vir Tommie Klopper van Boere in Nood by 062 300 2308.
’n Skedule met datums vir 19 intervensies, opleidingswerkswinkels en veiligheidsberade in dorpe en clusters of gebiedskantore het reeds in Mei 2018 begin en sal tot Oktober 2018 aangebied word. Volgens dr Jane Buys, Veiligheidsrisiko-analis van Vrystaat Landbou (VL), word dit word saam met die Suid-Afrikaanse Polisiediens (SAPD) en die sekretariaat van polisie, paaie en vervoer binne die Landelike-beveiligingsplan (LBP) in die Vrystaat gehou.
Die eerste intervensie het reeds in Mei 2018 plaasgevind. “VL se streekverteenwoordigers en streekveiligheidsverteenwoordigers, met hul onderskeie veiligheidskoördineerders se hulp, is van kardinale belang, omdat aksies spesifiek gerig is op die voorgestelde implementeringsplan vir die hersiende Landelike-beveilingingstrategie,” sê Buys.
Volgens haar is deelname van alle landbouers van kardinale belang, asook ’n interaktiewe gesprek met die SAPD se bevelstruktuur in die area, om verhoudinge en vennootskappe te bevorder. “Sodra die hersiende LBP deur die nasionale polisiekommissaris goedgekeur is, sal dit in alle provinsies deur bekendstellingsveldtogte of ‘roadshows’ geloods word.”
Buys sê VL is ook tans besig om die oudit van die LBP in die provinsie te voltooi, waar veiligheidsverteenwoordigers van alle gebiedskantore en ook van landbouverenigings in 84 dorpe hul insette moet lewer oor die implementering en funksionering van die LBS in die provinsie. “Dit gaan aan die prioriteitskomitee, asook provinsiale kommissaris van die SAPD beskikbaar gestel word vir intervensies in dorpe/stasies waar daar gebreke bestaan.”
Die Landelike-beveiligingstrategie (LBS) het onlangs onder die vergrootglas gekom by die Minister van Landbou, Bosbou en Visserye se veiligheidsberaad in Pretoria. Die beraad, wat deur die Direkteur-generaal van Landbou, Bosbou en Vissery aangebied word, het op plaasmoorde en veediefstal gefokus. Vrystaat Landbou (VL) het ook die beraad op 14 en 15 Junie 2018 bygewoon.
Volgens dr Jane Buys, Veiligheidsrisiko-analis van VL, is in-diepte gekyk na die LBS en watter tekortkominge en gebreke daarin bestaan. Sy sê die mensregtekommissie het ook ’n aanbieding gedoen oor die aanbevelings in hul vorige verslae wat nog nie deur die Suid-Afrikaanse Polisiediens (SAPD) en ander rolspelers geïmplementeer is nie. Dit verwys veral na die SAPD se kapasiteit en logistieke tekortkominge en gebreke in landelike gebiede.
“Daar is goeie voorstelle gemaak wat in die hersiende Landelike-beveiligingplan ingebring moet word deur alle rolspelers, wat georganiseerde landbou insluit,” sê Buys. Volgens haar is ook besluit dat al die bevindinge en aanbevelings tydens die beraad voor einde Junie 2018 in dokument na die minister of nasionale kommissie deurgegee sal word. ’n Komitee verteenwoordigend uit alle affiliasies gaan ook saamgestel word om die tekortkominge en gebreke wat uitgewys is, te monitor vir die nodige monitoring en implementering.
Die sogenaamde “polisiebeampte” wat landbouers kontak oor eiendom (vee, voertuie ens) wat in ’n ander provinsie teruggevind is, slaan steeds in die Vrystaat toe.
Gebiede wat reeds hierdeur geraak is, is Hennenman, Brandfort, Clarens, Cornelia, Rosendal en Springfontein. Volgens dr Jane Buys, Veiligheidsrisiko-analis van Vrystaat Landbou (VL), sluit ander areas in die provinsie waar sulke sake vanjaar aangeteken is, Bloemfontein, Dealesville, Koffiefontein, Theunissen, Viljoenskroon en Virginia in.
Dit kan ook wees dat misdadigers ’n persoon binne in die Suid-Afrikaanse Polisiediens (SAPD) het wat hulle van saaknommers en die klaer se besonderhede voorsien. Buys waarsku landbouers moet asseblief geen gelde oorbetaal vir enige “teruggevinde vee of eiendom” nie. “Geen polisiebeampte sal ’n lid van die publiek versoek om enige gelde te betaal om sy gesteelde eiendom te herwin nie,” sê sy.
VL vra landbouers om die persoon se naam en selfoonnommer te kry en dit asseblief aan ’n VL veiligheidskoördineerder in die betrokke area deur te gee. Of kontak die VKB VL Veiligheidslessenaar of die spesifieke ondersoekbeampte in die betrokke saak. Die SAPD is gevra om ’n formele ondersoek oor die sake op provinsiale- en nasionale vlak te loods.
Dit is ook moontlik dat dieselfde bedrogspul verband hou met die misdadiger wat vanuit die tronk misdade pleeg. Daar was twee gevalle in die Bethlehem-area waar die persoon gepoog het om twee plase te koop. Hy stuur mense vooruit wie die besigheid beklink, “betaal” die geld oor in die bankrekening wat nog nie reflekteer nie en die volgende oggend stop groot trokke om vee te kom laai, want die plaas is glo alreeds verkoop. Landbouers moet asseblief nie uitgevang word deur sulke slenters nie.
Vrystaat Landbou (VL) het kennis geneem dat gedurende die derde week van Junie 2018 daar drie insidente in ander provinsies (Mpumalanga en Limpopo) was waar jagters op wildsplase se vuurwapens gesteel is tydens inbrake by kampe (huisvesting).
VL doen ’n beroep op alle voornemende jagters wat in die jagseisoen in die Vrystaat jag, dat gidse en/of eienaars van instansies/plase seker maak dat alle vuurwapens in ’n kluis toegesluit word wanneer jagters vanaf ekspedisies terugkeer.