Met net een pediater aandiens oor 'n naweek (en selfs oor 'n 4-of 5-dag langnaweek), raak dit soms moeilik om alle ouers (op tyd) tevrede te stel. Saterdagoggende is gewoonlik die grootste uitdaging. Die kombinasie van 'n lang saalrondte met onbekende pasiente, vroeë oproepe, onbeplande noodgevalle en nood-keisersnitte vereis 'n konstante prioritisering om aandag toepaslik te rig na dit wat eerste hanteer moet word. Die nadeel is dat ouers wat onbespreek in ongevalle met hulle kleinding arriveer (met die hoop om onmiddellik deur 'n pediater gehelp te word) ongelukkig óf (potensieël lank) sal moet wag óf moet instem om solank die ongevalle-dokter toe te laat om te help. Saalpasiënte kry voorrang en moet vroeg uitgesorteer word op naweeks-oggende, aangesien hul ontslagmedikasie net tot 12h00 uitgereik word deur die apteek - dit is onaangenaam vir ouers om ontslagmedikasie by 'n buite-apteek te moet gaan kry na ontslag uit die hospitaal.
Dit is belangrik om te onthou dat 'n volhoubare, kwaliteit 72-uur (tipiese Vrydag-Sondag-naweek) spesialisdiens gelewer moet word. Dit is onmenslik om te verwag dat 'n pediater al die kinders, wat oor 'n naweek ongevalle toe kom, moet sien. Die prioriteit is siek kinders en pasgeborenes. Dit mag soms nodig wees om as pediater daarop aan te dring dat 'n kind eers deur die ongevalle-dokter gesien moet word; dit is ook dan by sekere mediese fonds-opsies in elk geval 'n vereiste vir die befondsing van 'n pediater-konsultasie dat 'n kind eers deur 'n algemene praktisyn gesien moet word. Dit mag ook soms nodig wees (weens fisiese uitputting) om oproepe na Mediclinic se ongevalle tussen 00h00 en 06h00 op 'n naweek deur te sit, sodat die ongevalle-dokter kan help met prioritisering van gevalle wat spesialis-aandag of toelating nodig het. As onafhanklike pediatergroep op Worcester is die gesamentlike besluit geneem dat net een pediater beskikbaar gaan wees oor 'n naweek.
Net 'n vinnige, gerieflike oplossing? Dalk. My opinie is dat 'n pasient met ystertekort-anemie (bloedarmoede) die risiko van binne-aarse yster moet verdien. In pasiente met nutrisionele (voedingsverwante) ystertekort-anemie moet mondelingse yster supplementasie steeds as primere modaliteit aangewend word om die ystertekort te korrigeer, tesame met 'n dieet wat meer yster-ryke voedselelemente bevat en minder voedselelemente wat die absorpsie van yster negatief beinvloed. So wie verdien binne-aarse yster? Pasiente met nutrisionele ystertekort-anemie waar mondelingse ysterterapie misluk om die ystertekort anemie om te keer, weens newe-effekte van die ystermedikasie of weens die onvermoee om die ystermedikasie op 'n gereelde basis in te kry. Is dit veilig? Die risiko vir 'n ernstige/ lewensbedreigende reaksie op binne-aarse yster is gelukkig laag : verskillende bronne haal die frekwensie daarvan aan as 0.03-0.04% en 1 in 200 000 dosisse. Milde newe-effekte soos maagpyn, hoofpyn, naarheid en diarree word gesien in soveel as 35% van pasiente wat binne-aarse yster ontvang. Daar was ook al sommige studies wat 'n statistiese verhoogde kans op infeksie (na die toediening van binne-aarse yster) getoon het.
​Dit is nie vreemd nie; as pediaters sien ons dit baie gereeld; 2-4% van kinders onder die ouderdom van 5 jaar kry koorskonvulsies; die piektyd vir aankoms is tussen ouderdom 12 en 18 maande. Daar is 2 tipes : eenvoudige koorskonvulsies en komplekse koorskonvulsies. Eenvoudige koorskonvulsies is van korte duur (<10min), betrek die hele liggaam (veralgemeen), vind net een keer plaas tydens die koorssiekte-episode en die herstel na afloop van die konvulsie is spoedig. Komplekse koorskonvulsies neem lank om te stop (>15min) en/of betrek net een deel van die liggaam en/of vind herhalend plaas tydens die koorssiekte-episode.
Hoekom kry kinders dit? Hierdie kinders het 'n geneties-bepaalde temperatuur-konvulsie-drempel wat 'n neiging het tot spontane elektriese ontlading in die brein weens hoë koors. Dit vind tipies plaas saam met 'n virale boonste lugweg-infeksie - en veral weens menslike herpes-virus 6 (roseola = "babamasels").
Het jy geweet? Die meeste kinders met eenvoudige koorskonvulsies hoef nie in die hospitaal toegelaat te word nie, veral as hulle bekend is om eenvoudige koorskonvulsies te kry. Die meeste kinders hoef ook nie 'n lumbale punksie (om te toets vir breinvliesontsteking) te ondergaan nie.
Is koorskonvulsies skadelik? Nee. Dit veroorsaak nie breinskade nie en beïnvloed ook nie die latere kognitiewe vermoëns (intellek) of gedrag van kinders nie.
Kan dit weer gebeur? Ja, tot 33% van kinders met koorskonvulsies kry dit weer in die toekoms. Risikofaktore vir herhalende koorskonvulsies sluit in : ouderdom onder 12 maande ten tyde van die eerste koorskonvulsie, 'n laer koors by hospitaal-aankoms (na 'n koorskonvulsie by die huis), 'n kort tydperk tussen aankoms van die koors en die aankoms van die konvulsie, 'n familie-agtergrond van koorskonvulsies of epilepsie en gereelde koorssiektes. As jou kind vir 2 jaar nie weer 'n koorskonvulsie gehad het nie, is dit onwaarskynlik dat hy of sy dit weer sal beleef.
Beteken dit my kind gaan in die toekoms epilepsie (konvulsies sonder koors) kry? Onwaarskynlik. Alhoewel kinders met koorskonvulsies 'n hoër risiko het in vergelyking met kinders wat nie koorskonvulsies kry nie, is die kanse steeds skraal : slegs 1-2% van kinders met eenvoudige koorskonvulsies (die mees algemene tipe) gaan aan om epilepsie te ontwikkel. Kinders met die volgende risikofaktore het 'n groter (5-10%) kans om latere epilepsie te ontwikkel : ouderdom ouer as 3 jaar ten tyde van die eerste koorskonvulsie, komplekse koorskonvulsies, veelvuldige koorskonvulsies-herhalings, koorskonvulsies in 'n kind met neuro-ontwikkelings-agterstande en 'n familie-agtergrond van epilepsie.
Moet daar verdere toetse gedoen word? Gewoonlik is dit nie nodig met eenvoudige koorskonvulsies nie. Kinders met komplekse koorskonvulsies word op 'n individuele basis beoordeel vir die doen van, onder andere, 'n breingolftoets (EEG) en MR-skandering van die brein.
Wat kan ek by die huis doen? Draai jou kind op sy of haar sy en bel die ambulans; moenie iets in die mond sit nie. Vir kinders wat geneig is tot verlengde koorskonvulsies, is daar wel die opsie van tuisbehandeling met medikasie, alhoewel dit nie in Suid Afrika in 'n gerieflike vorm (neussproei of rektale gel) soos oorsee beskikbaar is nie. Alhoewel elke ouer sekerlik so vroeg moontlik na die aankoms van 'n koors koorsmedisyne sal gee, is daar nie op papier bewyse dat dit noodwendig die aankoms van 'n koorskonvulsie verhoed nie.
​Kan chroniese epilepsie-behandeling koorskonvulsies voorkom? Moontlik, maar... Huidige aanbevelings is steeds dat daaglikse behandeling met anti-epileptiese medisyne nie die potensiële newe-effekte werd is vir kinders met herhalende eenvoudige koorskonvulsies nie. Kinders met komplekse koorskonvulsies mag moontlik meer voordeel trek uit voorkomende anti-epileptiese behandeling, maar elke geval word op 'n individuele basis beoordeel daarvoor, veral met inligting ingewin met die uitvoer van bogenoemde spesiale ondersoeke.
Listeriose, 'n potensieël ernstige infeksie veroorsaak deur die bakterie Listeria monocytogenes, was onlangs in die nuus met 557 gevalle nasionaal gerapporteer in veral Gauteng, maar ook in die Wes Kaap.
Hoe kan jy dit optel? Gekontamineerde voedsel-produkte is gewoonlik die oorsaak van uitbrake van die infeksie : ongepasteuriseerde melk en melkprodukte, gekontamineerde verouderde sagte kase en bloukaas, koue vleis, gerookte seekos (geblikte seekos is veilig egter), rou seekosse (soos oesters en sushi), groente en vrugte. Dit is belangrik om te weet dat Listeria kos in jou yskas kan kontamineer teen gewone yskastemperature (bo 4 grade Celsius).
Hoekom is dit belangrik om hiervan te weet? Alhoewel dit meestal net gastro-enteritis (wat nie behandeling vereis nie) in gesonde mense en 'n griep-agtige siekte in swangerskap veroorsaak, is daar sekere groepe mense wat neig om ernstige vorms van die infeksie (breinvliesontsteking en/of multi-orgaan infeksie) op te doen : Pasgebore babas, ou mense en mense met 'n verswakte immuniteit (onder andere weens immuun-onderdrukkende medisyne (soos kortisoon of chemoterapie), kanker, suikersiekte en MIV-infeksie). Breinvliesontsteking kan lei tot permanente breinskade. Toekomstige moeders wat die infeksie tydens swangerskap opdoen, kan 'n miskraam kry, voortyds in kraam gaan of hul pasgebore baba kan 'n lewensbedreigende infeksie ontwikkel in die eerste maand na geboorte.
Wat kan jy doen om jou en jou baba te beskerm? Dit is potensieël voorkombaar deur die nakom van 'n paar basiese reëls :
Koue vleise en rou vleis : moenie dat die vloeistof in die pakkie uitloop of uitdrip op ander kos, eetgerei of kos-oppervlaktes nie. Stoor rou vleis onder in jou yskas, sodat die vloeistof nie op ander kos of in die yskas uitloop nie.
A paediatrician attends high risk normal deliveries and all Caesarian section deliveries to be on-hand to assist the safe transition your newborn baby from inside the womb to the outside world. Do you want Dr Stander to be present at your newborn baby's delivery? Request for his attendance at your delivery :
Alert the nursing staff of the obstetric unit on the day of delivery of your preference to have Dr Stander watch over your baby in hospital.
Phone the practice of Dr Stander (023 342 2333) while you are expecting and let us know about your due date. Please update us on any change in the expected date of delivery or if your baby decides to come earlier than expected!
'n Gedeelde na-uurse rooster tussen onafhanklike dokters in privaat praktyk skep uitdagings met die oorhandiging van pasiente tussen die betrokke dokters. Ouers kan ongelukkig wees beide :
As die pediater-aandiens op 'n spesifieke aand nie hulle kind die volgende oggend oorgee aan hulle gereelde pediater vir verdere hantering nie. Om dit nie aan te bied aan die ouer nie toon 'n gebrek aan respek vir ouer-keuse en mede-kollegas se praktyke.
As die pediater-aandiens op 'n spesifieke aand hulle kind die volgende oggend oorgee aan hulle gereelde pediater vir verdere hantering, sonder om dit met hulle te bespreek. Dit mag dan voorkom asof die pediater-aandiens nie belangstel om hulle kind verder te wil hanteer nie. Die teendeel is egter waar : die pasientjie word oorhandig aan sy of haar gereelde pediater uit respek vir die kollega. Maar hoe dan gemaak as dit nie is wat die ouer verkies nie? Klagtes is al by die hospitaal-bestuur ingedien aangesien sekere ouers voel dat hulle graag sou wou hê dat die pediater-aandiens die volgende oggend moet voortgaan met die hantering van hulle kind met die huidige toelating en dat hulle nie aan 'n ander (selfs gereelde) pediater oorgegee moet word nie.