Verskeie ander skrifgedeeltes is in die verlede gebruik by Hemelvaart. Saam met Psalm 47 en Psalms 95 – 100 fokus Psalm 93 sterk op die Koningskap van die Here.
Psalm 47, Lukas 24: 44 – 54, Efesiërs 1: 15 – 23
Handelinge 1:1 – 11
1My eerste boek, Teofilus, het ek geskrywe oor alles wat Jesus gedoen en geleer het, van die begin af
2tot op die dag van sy hemelvaart. Voordat Hy in die hemel opgeneem is, het Hy deur die Heilige Gees bevele gegee aan die manne wat Hy as apostels uitgekies het.
3Ná sy dood het Hy aan hulle met baie onbetwisbare bewyse ook getoon dat Hy lewe. In die loop van veertig dae het Hy by verskeie geleenthede aan hulle verskyn en met hulle oor die dinge van die koninkryk van God gepraat.
4Terwyl Hy 'n keer saam met hulle aan tafel was, het Hy hulle beveel: "Moenie van Jerusalem af weggaan nie, maar bly wag op die gawe wat die Vader belowe het, soos julle van My gehoor het.
7Hy het hulle geantwoord: "Dit is nie vir julle om die tyd en omstandigheid te weet wat die Vader in sy eie mag bepaal het nie.
8Maar julle sal krag ontvang wanneer die Heilige Gees oor julle kom, en julle sal my getuies wees in Jerusalem sowel as in die hele Judea en in Samaria en tot in die uithoeke van die wêreld."
9Nadat Hy dit gesê het, is Hy opgeneem terwyl hulle dit sien, en 'n wolk het Hom weggeneem, sodat hulle Hom nie langer kon sien nie.
10Terwyl Hy weggaan en hulle nog stip na die hemel kyk, het daar skielik twee mans in wit klere by hulle gestaan.
11Dié sê toe vir hulle: "Galileërs, waarom staan julle so na die hemel en kyk? Hierdie Jesus wat van julle af na die hemel toe opgeneem is, sal net so terugkom soos julle Hom na die hemel toe sien opgaan het."
1Die Here is Koning, Hy beklee Hom met majesteit. Die Here beklee Hom, Hy omgord Hom met krag. Die wêreld staan vas, dit wankel nie,
2en vas staan u troon van ouds af: U is van altyd af daar.
3Riviere het gedruis, Here, riviere het gedruis, riviere het gedreun,
4maar hoog bo die geraas van baie waters, hoog bo die golwe van die see, troon die Here in sy koninklike mag.
U verordeninge staan baie vas. Heiligheid versier u huis, Here, tot in lengte van dae.
Predikers kan met vrymoedigheid die publikasie van dr C W Burger, Waar is Jesus nou? lees voor die preek voltooi word.
Voorganger: Alle volke, klap julle hande;
Gemeente: want aan die Here, die Allerhoogste,
kom die eerbied toe;
Voorganger: Prys God, prys Hom met psalms!
Gemeente: Prys ons Koning,
Voorganger: God is koning oor die hele aarde;
Gemeente: God is koning oor die nasies,
God is op sy heilige troon (uit Psalm 47).
Liedboek 429: "Die Heer regeer, Hy't opgevaar"
Aankondiging van Christus se heerskappy
Liedboek 467 "Die Heer is God, die Sterke God";
Liedboek 201 "Lofsing die Heer, buig voor Hom neer"
Flam 33 "Halleluja in my hart"
(RUBRIEK: Kontemporêr – Lof)
Skriflesing: Psalm 93 en Hand 1:1 – 11
Aan die begin van die jaar, wat saamval met die begin van die skoolkwartaal, het 'n nuwe onderwyser by 'n skool aangesluit. Die skoolhoof het ruim tyd afgestaan om die nuwe personeellid te verwelkom.
Hoe meer die skoolhoof oor die personeellid se goeie opleiding uitgewei het, sy besondere leierseienskappe, die vorige prestasies wat hy behaal het en ook oor sy drome vir die nuwe skool, hoe méér opgewondenheid was daar by die ander personeellede, die ouers en veral die kinders.
Die personeel was dankbaar vir so 'n talentvolle kollega wat by hulle aangesluit het. Die ouers het 'n gerusstelling beleef dat hulle kinders deur 'n goeie onderwyser onderrig gaan word. Hulle kon nie wag om by die nuwe onderwyser in die klas te kom nie.
Ander het uitgesien na sy sportafrigting, want hulle wou graag op sportveld presteer.
Toe een van die leerlinge geleentheid kry om 'n welkomswoord namens die kinders oor te dra, het sy afgesluit met: "… ons skool is bevoorreg om een van die 'coolste' onderwysers te hê". Die opgewondenheid het nog verder oorgespoel in die sing van 'n pragtige welkomslied vir die nuwe onderwyser.
Hierdie onderwyser is besonder goed voorgestel aan almal met wie hy moes saamwerk.
Ons skriflesing vandag kom uit Psalm 93. Dié skrifgedeelte stel die Koning van alle konings aan ons bekend. Die Here isKoning!
Dié soort bekendstelling van die Here as die Koning gebeur ook in verskeie ander tekste in die Ou Testament. Die Nuwe Testament stel Jesus aan ons voor as Verlosser en lewende, opgestane Here, as die Een wat ook Koning van ons lewe wil wees.
Jesus gee vóór sy hemelvaart verskeie opdragte aan sy dissipels. Hy verseker hulle dat Hy in die toekoms op 'n spesiale manier by hulle teenwoordig sal wees. Dié boodskap gee aan hulle rede om baie opgewonde fees te vier. Die dissipels – en ons – moet sáám met Jesus die belangrike werk wat Hy hier op aarde begin het voortsit.
Dit bly moeilik om 'n minder bekende (of soms onbekende / baie bekende) persoon op die regte manier aan ander mense voor te stel. Hulle moet ná die bekendstelling met die persoon wil assosieer, saamwerk, bevriend raak en selfs kan navolg. Kom ons kyk eers hoe ons dit ervaar en hoe die Bybel dit doen.
Bekendstellings … deur 'n 'praise poet'
Tydens die inhuldiging van die laaste vier presidente van Suid-Afrika het die aanwesiges en die televisieluisteraars gehoor hoe 'n "praise poet" die nuwe president bekendstel vóórdat hy ingehuldig word. Sekerlik iemand wat hom baie goed ken en die bekendstelling met groot vrymoedigheid en oortuiging kon doen.
Die pryssanger besing die goeie kwaliteite van die nuwe president en stel hom as't ware opnuut aan die mense bekend.
Dié Afrika-tradisie is vir ons Westerlinge minder bekend. Moontlik omdat ons ook nie die inheemse Afrika-tale ken nie.
… deur 'n CV
Méér bekend by ons is die bekendstelling van 'n baie belangrike persoon, of 'n spreker wat spesiaal genooi is, deur 'n ellelange CV wat aan die gehoor voorgehou word.
Gewoonlik begin dit by die persoon se ouers, sy geboortedorp, opleiding en alles wat hy of sy bereik en gedoen het. Dit alles word voorgehou om die statuur en integriteit van die persoon voorop te stel.
Wanneer die baie belangrike persoon dan aan die word kom, kan hy of sy met gesag oor die onderwerp of saak wat toegelig word praat. So word mense vooraf goed ingelig. Dit kan soms help dat hulle meegevoer word.
Wanneer ons deur die Bybel blaai, vind ons baie geleenthede en feeste wat as't ware soos CV's na die Koning van alle konings heenwys. Hemelvaart is een so 'n besonderse feesgeleentheid.
… deur Hemelvaart 2012
Op Paassondag (opstanding) breek die lig vir die Nuwe Testamentiese kerk deur. Die werklikheid van wat Jesus tydens sy aardse bediening geleer, belowe en illustreer het, kom daarná steeds duideliker na vore.
As die opgestane, lewende Here is Christus met verskeie indiwidue en groepe in gesprek. Dit is verstaanbaar dat vir húlle en die dissipels sy fisiese teenwoordigheid baie belangrik is. Almal wat Hom geken het, verwelkom sy teenwoordigheid. Dit gee vir hulle 'n mate van sekuriteit.
Die hemelvaart is die bevestiging van Christus se heerskappy – Hy is Koning en Heer van die kerk en sy Koninkryk – ook die hele skepping. Hy regeer aan die regterhand van die Vader.
Dié getuienis kom al 'n lang pad deur die Ou Testament. Dit word al gaande steeds duideliker …
… terwyl ons fokus op Psalm 93
Hy is van ewigheid af op die troon:
Van ouds af is daar in Israel bely: Die Here is Koning! In die koningskap van Jahwê was vir Israel alle heil opgesluit. Hý heers oor Israel en oor die hele wêreld (skepping).
Die Koningsheerskappy van Jahwê verwys na Hom op die troon soos die konings van ouds. Vanaf sy troon regeer Hy. Hy is die Here wat was en wat is en wat kom.
In dié Psalm (93) besing die Psalmdigter soos 'n wafferse pryssanger die Here se grootheid en lof. Juis omdat Hy hom as die Getroue bewys het, hou mense aan Hom vas.
Die teoloog Weiser meen dat vers 2 iets sê van die verhouding tussen die psalmis en God. Die psalmis vertrou God. Hy voel veilig onder dié Koning se heerskappy. Daarom gaan hy in aanbidding voort. In die tempel, waar die Here se troon is en Hy teenwoordig, besing die psalmis sy lof. Dáár hoor Israel sy Woord.
Verse 3 en 4 verwoord iets van die onstuimigheid van die wêreld waarin die gelowige leef. Die gedruis en gedreun van magtige waters kan mense met ontsag en vrees vervul. Die psalmis fokus hier op die magtige God wat bo dié gebeure uittroon. Hy hoor God se stem bó die gedruis.
Die Here bring hoop, Hy oorwin die magte van chaos. As Koning is hy op sy troon. Aan Hom kan mense hulleself met vrymoedigheid toevertrou. Die lofsang oor sy grootheid gaan voort.
Ander psalms dra dieselfde boodskap. Psalm 47 is 'n soortgelyke lofsang oor God se heilige troon wat sê dat Hy verhewe bo almal is (vs 9 en 10).
So ook bely Psalms 95 tot 100 dieselfde belydenis. Hulle mond ook uit in 'n lofsang.
In al dié liedere, word die grootheid en teenwoordigheid van die Here beklemtoon. Die Here het homself aan Israel as die getroue en geloofwaardige bewys. Sy krag en sy Woord staan vas.
Die psalmdigters roep alle gelowiges op om op die grootheid van God te fokus, om sáám 'n loflied te sing.
Die werklikheid van die Ou-Testamentiese bedeling is dat daar mense was wat hulle rug op die Here gedraai het: afvalligheid, aanbidding van afgode en 'n Israel wat fokus verloor het, al die dinge waaroor die profete gewaarsku het, noodsaak 'n nuwe fokus op die Here.
Jesus as Verlosser
Die vier Evangelies vertel die verhaal van Jesus se aardse lewe en bediening, van sy radikale lering oor die koninkryk, van sy genesings en wonders, van sy Ek is-uitsprake, van sy kritiek teen die optrede van die kerkleiers, van sy diensgerigtheid en van sy uitreiking na die randfigure in die samelewing. Dit loop uit op 'n kruisweg wat op Golgota eindig. Op die wreedste manier sterf Hy – dié gebeure wat met Goeie Vrydag in herinnering geroep is. Deur sy lewe af te lê, bring Hy die offer wat mense van sonde en die dood verlos.
Deur dié offer aan die kruis en deur Jesus het ons deel van die volk van God geword, soos Hy dit vooruit al bestem het (Efes 1:11). Ons is deel van die liggaam van Christus, soos wat die Nuwe Testament die gelowiges beskryf. 'n Nuwe lewe sáám met Jesus as Heer het moontlik geword.
Jesus: die Heer en Koning van die kerk en die wêreld
Die laaste vers van Psalm 93 loof die betroubaarheid van die Here se verordeninge en dat sy huis tot in lengte van dae met heiligheid versier word. Dit beskryf die karakter van die Godsregering.
Met sy hemelvaart keer die Seun van God terug na sy troon.
Ná sy hemelvaart is Jesus nie meer fisies by die groepie dissipels teenwoordig nie. Voortaan is Hdeur die Gees by sy dissipels en die ganse kerk.
Hy het sy dissipels belowe dat Hy met hulle sal wees tot aan die voleinding van die wêreld. Pinksterdag herinner ons elke keer daaraan dat Jesus nie weg is nie.
Die dissipels was dalk aanvanklik tydens die hemelvaart verbaas. Volgens Lukas 24: 52 en 53 is hulle egter met "met groot blydskap terug na Jerusalem" toe. Vir hulle het hy steeds Heer en Koning gebly.
Jesus se heerskap en koningskap word gewoonlik baie direk met sy hemelvaart verbind, soos ook sy gaan sit aan die regterhand van die Vader. Skrifgedeeltes soos Handelinge 2: 36, 7:56 en Filippense 2:10-11 lê dié verband baie duidelik (Burger, CW: Waar is Jesus nou?).
In die Evangelies was die fokus baie sterk op wat Jesus gedoen het. Maar in Handelinge 1 merk 'n mens reeds op dat die fokus besig is om van Jesus af weg te skuif na die dissipels toe, wat hulle nou skielik in die middel van die verhoog bevind. Húlle is diegene wat moet begin om Jesus se opdragte uit te voer.
Die dissipels word bemagtig om koninkrykswerk te verrig.
Hoe gebeur dit? Deurdat hulle dit doen in die teenwoordigheid van hulle Heer en Koning. Sy Woord (lering) bly vir hulle die rigsnoer. Só word hulle belangrike getuies wat die lewende Here en Koning aan ons kom voorstel, al doen hulle dit ook soms maar wankelrig.
Daar is geen manier waarop die dissipels die verlossing verder sou kon dra as hulle nie drastiese hulp gekry het nie. Dit is die Gees wat aan die dissipels die krag en die wysheid, die geloof en die hoop, die liefde en die gehoorsaamheid gee wat hulle self nie het nie. Die Gees doen dit op baie maniere en deur 'n verskeidenheid kragte, gawes en werkinge wat Hy aan die dissipels gee (Burger,CW: Waar is Jesus nou?).
Terug op sy troon … vreugdefees ook vir jou en my!
Met Paasfees is gelowiges opgewonde en uitbundig bly. Hulle groet mekaar vol vreugde, verkondig aan mekaar en die wêreld dat die dood oorwin is. Hulle sing hallelujas, vreugdeliedere, want … Hy leef en ons metHom!
Tydens Jesus se hemelvaart en kort daarná (Hand 1) lees ons hoe die Gees die dissipels as't ware aanvuur om die opdrag van Jesus uit te voer. Hulle getuig onverskrokke. Hulle bring die boodskap van verlossing aan elkeen wat hulle pad kruis.
Dit is nog dieselfde Jesus wat in 2012 as Heer en Koning erken en bely word. Dié vreugdefees gaan op hemelvaart voort. Hy lei steeds sy kerk deur die Gees en met sy Woord.
Ons as gelowiges, in die tyd dat ons Hom nie kan sien nie, is vandag Christus se sigbare liggaam.
Dit bring vir ons elkeen 'n geweldige verantwoordelikheid mee – alle oë is op ons, die kerk en Christus se volgelinge, gerig!
Dalk is ons meer as ooit tevore blootgestel aan die gedruis in die wêreld. Soveel magte, soveel invloede en stemme maak dat ons fokus kan verloor.
Aan die een kant voel ons soms só uitgelewer aan die "global village" – magte en kragte buite ons beheer.
Aan die ander kant beïnvloed hoe ons daagliks optree so baie ander mense se lewe. Hoe ons met God se mense en God se skepping omgaan, is dus van uiterste belang.
Om altyd deel te hê aan die vreugdefees van die opstanding en die hemelvaart, sal ons gedurig moet seker maak dat ons die stem van die Here duidelik hoor. Hy ís en blý die oorwinnaar. Die Here is Koning! Die is presies waarvan Hemelvaart ons weer verseker!