Tronkstraf vir Zuma: ANC ‘bestudeer’ uitspraakDie konstitusionele hof. (Argieffoto: Ashraf Hendricks) Daar was uiteenlopende reaksie op die Konstitusionele Hof se uitspraak waarin oudpres. Jacob Zuma 15 maande tronkstraf opgelê is vir sy minagting van ŉ hofbevel om voor die Zondo-kommissie van ondersoek te verskyn. Die hof het Dinsdag uitspraak gelewer. ANC: Bestudeer uitspraak Die ANC, die politieke party waarvan Zuma eens die leier was, het in reaksie gesê hy “neem kennis van die uitspraak”. “Die ANC bestudeer tans die uitspraak. Dit is ongetwyfeld ŉ moeilike tyd vir die beweging en ons doen ŉ beroep op ons lede om kalm te bly.” Die regerende party se nasionale uitvoerende komitee vergader hierdie naweek en sal die implikasies en gevolge van die uitspraak bespreek, lui ŉ verklaring van die ANC. Die ANC het opnuut sy verbintenis tot die handhawing van die oppergesag van die reg te kenne gegee, asook die vervulling van die stewe van ons konstitusionele demokrasie. DA: Geen wegkruipplek meer John Steenhuisen, leier van die DA, het die uitspraak as een van die belangrikste in die geskiedenis van die land se hoogste hof bestempel omdat dit bevestig dat niemand verhewe bo die reg is nie, “nie eens ŉ voormalige president wat steeds groot steun in die regerende party geniet nie”. Steenhuisen sê is nou geen wegkruipplek meer vir Zuma nie, dieselfde man wat deurlopend volgehou het dat hy sy dag in die hof soek. “Dit is ŉ groot dag vir die DA. Vir 12 jaar lank het ons die saak teen Jacob Zuma onophoudelik gedryf. Ons het dit gedoen, dikwels met baie min openbare en mediasteun, maar omdat ons geweet het dit is die regte ding om te doen.” Steenhuisen sê die DA waarsku lank reeds dat Zuma demokratiese instellings vernietig en die “konstitusionele orde omverwerp om sy vriende en familie te verryk”. “Vir jare het die ANC hom beskerm en opgepiep. Jare lank het hulle hom verdedig terwyl hulle goed geweet het wat hy aan Suid-Afrika doen.” Steenhuisen sê die land het tans talle ander probleme, maar die uitspraak is ŉ groot slag vir gelykheid voor die reg, waarsonder geen demokrasie kan floreer nie. The Legal Team is studying the judgment.Once President Zuma has received legal advice, a full statement will be issued. It cannot be ruled out that President Zuma may soon address the Nation.[Watch the space]#WenzenuZuma pic.twitter.com/iETxDS7e9V — JGZuma Foundation (Official) (@JGZ_Foundation) June 29, 2021 VF Plus: ‘Oorwinning vir grondwetlike demokrasie’ Dr. Pieter Groenewald, leier van die VF Plus, het die uitspraak as ŉ “oorwinning vir die grondwetlike demokrasie” bestempel en die besluit om Zuma tronk toe te stuur, verwelkom. “Die wiele van geregtigheid draai stadig en soms té stadig, maar die uitspraak stuur wel die boodskap dat geregtigheid eindelik tog seëvier,” sê Groenewald. “Die wêreld sal daarvan kennis neem dat Suid-Afrika se regbank en grondwetlike demokrasie steeds sterk staan en dit is ’n positiewe verwikkeling. Die vonnis stuur ŉ sterk boodskap dat Zuma en almal in Suid-Afrika moet besef dat hulle nie bo die reg verhewe is nie en die reg moet respekteer.” Groenewald sê Zuma moet hom nou onderwerp aan die uitspraak en vreedsaam gaan aanmeld om sy straf uit te dien. “Hy het in die afgelope jaar by herhaling gesê hy is bereid om eerder tronk toe te gaan as om voor Zondo te getuig en hy moet dit nou doen.” Action SA: ‘Beste dag’ Herman Mashaba, leier van Action SA, het ná die uitspraak op Twitter geskryf dit is sy “beste dag in Suid-Afrika in ŉ lang tyd” en dat sy hoop vir die toekoms van Suid-Afrika herstel is. “Ons 27 jaar van misbruik het ŉ ernstige knou gekry.” IVP: Oproep tot kalmte Mkhuleko Hlengwa, woordvoerder van die IVP, sê die uitspraak bevestig die feit dat niemand bo die reg verhewe is nie en ŉ “oorwinning vir die oppergesag van die reg” is. “Dit was nie nodig vir die kwessie om só ver te gaan nie, sou die oudpresident gehoor gegee het aan die opdrag van die kommissie na staatskaping,” sê Hlengwa. “Ons hoop dat hy die uitspraak sal respekteer en eerbiedig en voldoen aan die bevel dat hy binne vyf dae by die polisie moet aanmeld.” Die IVP het ook ŉ oproep tot kalmte gedoen. “Ons pleit by ondersteuners van oudpres. Zuma om hul te beteuel en die Konstitusionele Hof se uitspraak te aanvaar.” Good: Hof stuur onomwonde boodskap Brett Herron, sekretaris-generaal van Good, sê niemand in Suid-Afrika behoort fees te vier omdat ŉ voormalige president aan minagting van die hof skuldig bevind en tronkstraf opgelê is nie. “Dit is ŉ hartseer dag vir ons grondwetlike demokrasie dat ŉ burger wat die voorreg gehad het om as president te dien, die hoogste amp in die land, en wat ŉ eed van getrouheid teenoor sy Grondwet afgelê het, ons howe beledig en ŉ hofbevel tot so ŉ mate geminag het dat die Konstitusionele Hof gedwing is om die “onmoontlike taak” te onderneem om ŉ uitspraak oor sy gedrag te lewer,” sê Herron. Hy sê terselfdertyd moet daar wel feesgevier word dat die oppergesag van die reg geseëvier het en die hof bevestig het dat niemand hiervan uitgesluit word nie. Herron sê ook die hof het ŉ onomwonde boodskap gestuur dat Suid-Afrika se Grondwet en sy burgers nie deur aanvalle op die regbank of die werf van openbare steun ondermyn kan word nie. Casac: Streng teregwysing Die Raad vir die Bevordering van die Suid-Afrikaanse Grondwet (Casac) het ook die uitspraak verwelkom. “Die uitspraak bekragtig die hof as die oppervoog van die Grondwet en bevestig dat respek vir die regterlike gesag ŉ integrale deel van die oppergesag van die reg is. Dit bekragtig ook die basiese grondwetlike beginsel van gelykheid voor die reg,” lui ŉ verklaring van Casac. Die raad sê ook hy is bemoedig deur die hof se streng teregwysing van die ongegronde aanvalle op die regbank wat Zuma die afgelope paar maande geloods het. “Die aanvalle val buite regmatige kritiek op die howe en ondermyn die howe se gesag, integriteit en regmatigheid.” Casac sê ook die straf wat Zuma opgelê is, is proporsioneel tot die buitengewone minagting waaraan die voormalige president hom skuldig gemaak het. Response to the outrageous, and fundamentally unacceptable 15 month prison sentence that was imposed by the #ConstitutionalCourt on @PresJGZuma.#HandsOffMsholozi! ✊???? pic.twitter.com/hK7EB9jJU5 — Carl Niehaus (@niehaus_carl) June 29, 2021