CHASA - Etiek
CHASA beleid aangaande Etiese jag en Billike Agtervolging
Jagwette bewaar wildlewe terwyl jagetiek die jagter se voorreg om te jag bewaar. Die doelwit van etiek is grotendeels om die publieke opinie oor jagters te beïnvloed en dus te verseker dat jagters verwelkom word en dat jaggebiede oop en toeganklik bly. Jagetiek kan gedefinieer word as die morele waardes wat onderskei tussen reg en verkeerd; die verwagting van die samelewing is dat hierdie ongeskrewe reëls gevolg sal word. Jagetiek is primêr ‘n persoonlike en ongesproke kontrak tussen die jagter en sy prooi met ‘n verantwoordelikheid teenoor die omgewing, mede jagters en die algemene publiek.
“Billike agtervolging kan nie geïnterpreteer word as gelykheid van risiko en geleentheid nie, ook nie as ‘n ingeligte kragmeting waaroor konsensus bereik is nie. Die jagter tree bewustelik toe tot die jagter-prooi verhouding met die gejagte prooi omdat die jagervaring vir die jagter baie waardevol en belangrik is. Anders as die verstedeliking van die hedendaagse gemeenskap wat die verhouding tussen lewe en dood, wat die essensie van voedsel verkryging is, vergeet het, sal die jagter gewilliglik hierdie verhouding eerstehands ervaar. Begrip en respek van die jagter vir sy prooi en die klem op volhoubare benutting, is die hoof onderskeiding tussen die menslike jagter en roofdier. Etiese jag is dus nie immoreel of onregverdig nie.” – Gerhard R Damm.
Billike agtervolging word gedefinieer as die agtervolgeng van ‘n vrylopende dier of ingekampte dier wat die natuurlike en gedragsneiging het om van die jagter te ontvlug en die vryheid het om dit te doen. ‘n Dier wat vir ontspanning gejag word, behoort deel te wees van ‘n populasie waarin natuurlike interaksie voorkom, gevestig in ‘n gebied wat die populasie se behoeftes aan spasie,voedsel, voortplanting en ander basiese behoeftes bevredig.
Die konsep van billike agtervolging is nie slegs op grootwild van toepassing nie, maar is iets wat elke jagter behoort toe te pas ongeag van wat gejag word – kleinwild, voëls, medium- en grootwild.
Die toekoms van jag en wild kan verseker word deur die neem van verantwoordelike en etiese besluite.
“To waste, to destroy our natural resources, to skin and exhaust the land instead of using it so as to increase its usefulness, will result in undermining in the days of our children the very prosperity which we ought by right hand to them amplified and developed.” – Theodore Roosevelt, Message to congress, December 1907.
“In a civilised and cultured country, wild animals only continue to exist at all when preserved by sportsmen. The excellent people who protest against all hunting, and consider sportsmen as enemies of wildlife, are ignorant of the fact that in reality the genuine sportsman is by all odds the most important factor in keeping the large and more valuable wild creatures from total extermination.” – Theodore Roosevelt.
Jag is ‘n persoonlike ervaring en is gevul met persoonlike keuses. Daar is ook die verskil tussen wat wettig en wat eties is. Geen onwettige aksie kan as eties beskou word nie, maar menige wettige aksies kan as oneties beskou word. Geen etiese jagter sal iets onwettig doen nie, hetsy dit teen nasionale wette, plaaslike wette en reglemente of die reëls en regulasies van sy/haar jagtersvereninging is nie.
Jag in die moderne tye bring mee dat individuele diere op beheerde wyse geskiet word op manier wat hierdie diere bewaar en beskerm. Daar word in vandag se samelewing selde gejag vir oorlewing. In teenstelling hiermee, het moderne jagters die rol om die oorlewing van wild te verseker. Buiten landswette en regulasies, plaaslike reglemente en proklamasies en die grondeienaar se vereistes, word die etiese jagter gelei deur ‘n stel etiese reëls gekoppel aan jag. “Etiese optrede is om die regte ding te doen wanneer niemand kyk nie; selfs wanneer dit wettig is om die verkeerde ding te doen.” – Aldo Leopold. ‘n Etiese jagter tree te alle tye op asof ‘n skare mense teenwoordig is wat wag om ‘n vinger na hom te wys. Jagters wat onverantwoordelik optree, rig meer skade aan die toekoms van jag, as anti-jag aktiviste.
Etiese jag kan opgesom word jag wat
Voldoen aan die beginsels van billike agtervolging
Minimum pyn en lyding vir die prooi veroorsaak, en
Aanpas by aanvaarde norme en respek vir die natuur en medemens.
Riglyne vir jagters
Toon hoë etiese standaarde en respek vir:
Natuurlike hulpbronne deur:
Gehoorsaamheid aan toepaslike wette en regulasies
uitoefening van ‘n gedragskode wat die beeld van die etiese jagter uitdra en weerspieël word in sy/haar vaardighede as ‘n jagter
verkryging en handhawing vaardighede wat seker maak dat die dier met een skoot gedood word
nooit ‘n skoot te waag bo sy vaardighede of vermoë nie
optrede wat net krediet sal gee aan die jagter, die prooi, ander diere, die omgewing en ander gebruikers van die wild en area
grond in ‘n beter toestand te laat as wat dit gevind was
te voldoen aan die reëls en beginsels van billike agtervolging
te verseker dat vleis en bruikbare dele van die dier nie vermors word nie
samewerking met bewaringsbeamptes
aanmelding van oortredings
erkenning dat etiese standaarde bedoel is om sy/haar ervaring van die verhouding tussen hom/haar (die jagter) en die prooi te verbeter
Ander jagters deur
navolging van veilige vuurwapenhantering beginsels en aandrang dat ander in die jaggeselskap dieselfde doen
nie in te meng in ‘n ander se jag nie
nie alkohol te gebruik tydens ‘n jagtog nie
die deel van sy/haar kennis, ervaring en vaardighede met ander
respektering en gehoorsaamheid aan alle versoeke, instruksies en wetlike vereistes deur die plaaslike inwoners en grondeienaar
behandeling van vee en gewasse asof dit sy/haar eie is
vasstelling en nakoming van alle finansiële verpligtinge
plaashekke te laat soos hul gevind was
aanmeld van enige verdagte aktiwiteite aan die grondeienaar
nooit enige grond te betree sonder toestemming vir die spesifieke jagtog
die grondeienaar in te lig van sy/haar aankoms en vertrek
bewus te wees daarvan dat hy/sy op ‘n ander persoon se eiendom is
te besef dat deur dag fooie te betaal, dit hom/haar nie die reg gee om uitermatige geraas te maak en ander gebruikers/inwoners te steur nie
nie van die algemene paaie af te wyk tensy toestemming vir ‘n spesifieke doel verkry is nie
nie te na aan vee te skiet nie
geen vure sonder toesig te laat nie
aanmeld van diere wat gewond is
diskrete vervoer van diere en nie tentoonstelling daarvan in die openbaar nie
vuurwapens buite sig te laat
die handhawing van ‘n aanvaarbare voorkoms in die publiek
sensitiewe en diskrete posering by diere wat gejag is
respek te toon vir die opinies van nie-jagters