Plaaswerkers beter af as eweknieë - Landbou - Republikein
Friday, December 08th, 18:32:42
Plaaswerkers beter af as eweknieë
Gesonde doelwitte, gesonde nasie
21 December 2016 | Landbou
Elvira Hattingh - Die jongste tweejaarlikse loonop­name onder 3 497 plaaswerkers deur die Landbouwerkgewersvereniging (LWV), dui aan dié werkers is heelwat beter af as hul eweknieë uit ander sektore wat op dorpe of in stede woon.
Volgens die LWV se verslag vir 2015-'16, is die totale gemiddelde vergoedingspakket vir permanente plaaswerkers N$3 320,64 per maand (N$6,90 per uur), terwyl die ooreengekome minimumloon tans N$3,70 per uur is.
Terselfdertyd weerspieël hierdie vergoeding 'n verhoging van 9% sedert 2014 toe die vorige opname gedoen is.
Gemiddeld N$1 975,12 (55%) van die totale vergoedingspakket word in die vorm van kontant, nat en droë rantsoen en plaasprodukte gegee. Die res van die pakket bestaan uit voordele wat gratis behuising, gratis vervoer vir kinders na skole of siek werkers na mediese geriewe, asook die aanhou van vee insluit.
Die bogenoemde totale pakket sluit nie werknemersvoordele soos bonusse, bydraes tot die Maatskaplike Voorsorgfonds, klere, medisyne, skool- en koshuisgeld, pensioen asook water- en kragkoste in nie.
Sowat 15,9% van permanente werknemers ontvang gratis rantsoene wat maandeliks sowat N$265,36 kos. Dit sluit meestal mieliemeel, suiker, koffie, tee en vis in. Tot 79% van die werkers ontvang vleis ter waarde van N$476,02 per maand, terwyl 51% melk met 'n maandelikse waarde van N$295 ontvang.
Altesaam 94,8% van die werkgewers wat aan die opname deelgeneem het, het aangedui dat hulle jaarlikse bonusse in die vorm van óf dertiende tjeks, óf op grond van meriete óf die prestasie van hul boerderye gee.
Terselfdertyd word 'n gemiddelde jaarlikse salarisverhoging van 11% toegestaan.
Sowat 4% werkers hou grootvee aan op die plase waar hulle werk, terwyl 5,3% kleinvee en 10,7% ander vee soos donkies en muile aanhou.
Die gemiddelde plaaswerker het 1,68 afhanklikes en tot 64% se afhanklikes bly saam met hulle op plase. Dit sluit eggenote, kinders, pensioentrekkers en gestremde persone in.
Altesaam 72% van werkgewers sê hulle verskaf gratis vervoer aan skoolkinders na skole of koshuise, terwyl 96% aangedui het siek werkers word gratis na mediese instansies vervoer.
Die gemiddelde werkgewer op kommersiële plase het 7,6 plaaswerkers in diens en die gemiddelde werker behou sy werk vir sowat 6,4 jaar.
Sowat 6,16 werknemershuisies word per werkgewer beskikbaar gestel en 43% hiervan het hul eie sanitasiegeriewe. Vir die res is onder meer gedeelde sanitasiegeriewe beskikbaar. Sowat 84,7% van die huisies is met bakstene gebou, het gemiddeld 2,49 kamers en is 45,46 m2 groot. Dit sluit was- en toiletgeriewe uit.
Altesaam 55,7% werkers het toegang tot elektrisiteit by hul huise.
Verskeie pensioentrekkers of gestremde persone woon op plase en word deur voormalige werkgewers of die eienaar van die grond ondersteun deur middel van kontanttoelae, rantsoene en die feit dat hulle lewendehawe mag aanhou.
Hulle ontvang gewoonlik ook behuising, water en elektrisiteit.
Plaaswerkers werk gemiddeld 43,6 ure per week.
Altesaam 24% van alle beëindigings van plaaswerkers se dienste in 2015 en '16 was as gevolg van afdankings. Die hoofredes vir afdankings was alkoholmisbruik, gevolg deur diefstal asook oneerlikheid en ongemagtigde afwesigheid van die werk.
Sowat 22% van werkgewers het aangedui hulle is bewus van werknemers wat MIV-positief is en 97% van dié werkers ontvang berading en behandeling.
Alle tuberkulose-lyers ontvang ook mediese behandeling.
Altesaam 41% van werkgewers het aangedui hulle is bewus dat werkers alkohol of ander middels misbruik.
18 ure gelede | Internasionaal