Published: 2016-02-10 Views: 1394
Julle weet mos van ‘n stookketel – gewoonlik ‘n koperkan met ‘n pyp aan waarin gegisde vrugtemengsel gegooi word en wat dan gekook word sodat die alkohol kan afdamp en dan uitgekondenseer kan word? (Witblits of Mampoer)
Nou ja – die grênd naam van die proses is ‘distillasie’, en dis moontlik omdat alkohol meer vlugtig is (makliker kook) as water. As mens dit dan saam warm maak, kom mens by ‘n punt waar die alkohol afkook en mens bly dan net met water oor – of amper soiets.
Distillasie is ‘n baie belangrike proses in die industrie want dit word baie gebruik om verskillende vloeistowwe van mekaar te skei. Om die proses baie meer effektief te maak as die eenvoudige stookketel gebruik die nywerheid distillasiekolomme. Dit is hoë torings wat binne-in volgepak is met allerhande tipe pakkingsmateriaal of verskillende stadia of plate. Dan word die vloeistofmengsel aan die onderpunt gekook laat dit bars sodat die damp in die kolom kan opbeweeg. Wanneer dit bo aan die toring se bo-punt kom, word die damp verkoel sodat dit kondenseer en ‘n gedeelte loop dan weer terug in die kolom af. Soos wat dit afloop word dit verhit deur die warm damp wat in die kolom opstoot, terwyl die damp dan weer kondenseer in die kolom. So ontstaan ‘n baie effektiewe skeidingstoestel – die ekwivalent van baie stookketels wat in ‘n ry aan mekaar verbind is. ‘n Mens kan derhalwe baie beter skeiding veroorsaak met so ‘n proses, en mens kan ook vloeistowwe van mekaar skei waarvan die vlugtighede min van mekaar verskil.
Wanneer so ‘n distillasietoring vir ‘n paar dae aan die werk was is dit nogal merkwaardig wat daarin gebeur het, want onder in die ketel (genoem die herverdamper) vind mens die vloeistowwe wat die minste vlugtig is, en bo (by die kondensator) kry mens die vloeistof wat die meeste vlugtig is. Tussen-in, al langs die lengte van die kolom varieer die mengsel dienooreenkomstig van minder vlugtig tot meer vlugtig. So byvoorbeeld as ru-olie gedistilleer word sal die vlugtige stowwe soos petrol en paraffien aan die bo-punt van die kolom wees en vloeistowwe soos teer en pik in die herverdamper. So ‘n kolom wat ‘n paar dae al werk – noem mens ‘n kolom wat ‘in ewewig’ is.
Het julle geweet Dat Suid Afrika ‘n distillasietoring was? (Dalk nog is?)
Onder ons Afrikanermense het ons mense met verskillende temperamente – sommige meer vlugtig as ander. (Sommige word gouer kwaad en opgewonde as ander wat meer bedeesd is). Ons weet mos op ‘n stadium het die Engelse dinge vir ons mense ‘warm gemaak’ in die Kaappkolonie, totdat party van hullle ‘kookpunt’ bereik het. Geleidelik het die wat maklik gekook het in die binneland opbeweeg soos ‘n dampstroom in ‘n distillasiekolom. Die heethoofde het verder en verder getrek en van die besadigdes het stelselmatig besluit dat hulle ver genoeg weg was van die Engelse. Die heel besadigstes het maar besluit om in die Kaap te bly. So het dit vir ‘n hele paar dekades voortgegaan en ‘n segregasie van temperamente onder ons mense veroorsaak.
Julle sal sien dat dit waar is as julle kyk na die Afrikaner politiek deur die geskiedenis. Die vuurvreters was altyd hier in die noorde en die akkommoderendes inniekaap. Dit was so in die Boere-oorlog asook in die geskiedenis daarna en is tot ‘n mate vandag nog so.
Waar langs die pad het jy uitgekook? Miskien kan die kennis iemand help om te bepaal waar hy moet gaan vrou-soek : Inniekaap of in die verre Noord Transvaal??