Die Palestyne se aansien kwyn | Netwerk24
Deur Michael Belling 20 September 2020 00:00
Bahrein se buitelandse minister, Abdoellatif bin Rasjid Al Zajani, Israel se premier, Benjamin Netanyahu, en die Verenigde Arabiese Emirate se buitelandse minister, Abdoellah bin Zajed Al Nahjan, saam met pres. Donald Trump van die VSA verlede week. Foto: Reuters
Die vredesooreenkomste wat verlede week in Washington tussen Israel en twee Arabiese lande, die Verenigde Arabiese Emirate en Bahrein, onderteken is, illustreer duidelik drie belangrike neigings in die Midde-Ooste.
Dit is neigings wat nie net die hele streek kan verander nie, maar toon ook dat baie konvensionele sienings oor die gebied uit pas is met die werklikheid.
Ongelukkig het Suid-Afrika homself aan die verkeerde kant van verskeie van hierdie verwikkelinge geplaas.
Die eerste tendens is die openlike wedywering en spanning tussen die meerderheid Soennitiese Moslemlande, soos Saoedi-Arabië en die Sjiïtiese Iran; die tweede is die groeiende aanvaarding van Israel as 'n permanente deel van die streek en die siening dat dit 'n positiewe rol in die hele Midde-Ooste kan speel; en laastens, en miskien die verrassendste aspek vir baie mense, is dat die Palestynse aansien vinnig besig is om te kwyn.
Die Palestyne is met reg bekommerd oor die nuwe verdrae.
Iran se imperialistiese beleid was verantwoordelik vir die destabilisering van verskeie lande in die Nabye Ooste en daarbuite. Die gerapporteerde Iranse komplot om die Amerikaanse ambassadeur in Suid-Afrika te vermoor, is slegs een voorbeeld van baie oor die manier waarop die Iraniërs geweld in ander lande stook om hul eie doelwitte te gebruik.
In die Midde-Ooste self pleit Iran openlik vir 'n Sjiïtiese Moslem-halfmaan wat weswaarts strek tot by die Middellandse See, deur Irak, Sirië en Libanon, asook met daadwerklike stappe om mededingende Soennitiese Moslemlande te destabiliseer, waarvan Saoedi-Arabië die grootste teiken is.
Die afgryslike burgeroorlog in Sirië, die konflik in Jemen na die suide, baie van die onrus in Irak en die Sjiïtiese Hisbolla-oorheersing in Libanon is alles deel van 'n strategie om 'n Persiese ryk gelei deur Iran te laat herleef. Die Iranse pogings om 'n kernwapenvermoë te ontwikkel was deel van die strategie om die sterkste moondheid in die streek te word.
Die oorgrote meerderheid Moslems is Soenniete en die leiers van oorwegend Soenni-lande voel tereg bedreig. Dit geld veral die Saoediërs, wat hulself beskou as die voogde van die belangrikste Moslem- heilige plekke van Mekka en Medina.
'n Sjiïtiese kernmoondheid op hul voorstoep sou 'n nog groter bedreiging vir die Arabiese Skiereiland wees, en Saoedi-Arabië het aangedui dat hy ook sy eie ballistiese wapens sou kon ontwikkel as Iran 'n kernbom sou bou.
Die Soennitiese wêreld is vasbeslote om homself te beskerm teen die Iranse bedreiging, veral nadat oudpres. Barack Obama probeer het om die Soennitiese en Sjiïtiese magte te "balanseer" deur die kernkragooreenkoms met Iran in 2015.
Sedertdien was daar tekens van toenadering tussen Israel en die Soennitiese lande. Israel het reeds dekades lank vredesooreenkomste met Egipte en Jordanië wat dateer uit 1979 en 1995, maar koverte kontak met verskeie ander lande in die Arabiese Skiereiland, waaronder Saoedi-Arabië, is lank reeds aan die gang. Die nuwe vredesverdrae kan die voorloper wees van nog – onder meer met Oman, Marokko en Saoedi-Arabië self.
Hulle sien duidelik vir Israel nie net as 'n permanente deel van die streek nie, maar ook as 'n suksesvolle en gevorderde land wat baie aan ontwikkelende lande te bied het – afgesien van die feit dat hulle 'n bolwerk teen Iran kan wees in die nadraai van, wat deur baie mense, as 'n Amerikaanse swakheid ten opsigte van Iran gesien word.
Voormalige Arabiese vyandskap en selfs die weiering om Israel se bestaan ??te aanvaar, behoort nou tot die verlede. Die nuwe verdrae was waarskynlik 'n groot skok vir diegene wat steeds vasgevang is in 'n verouderde anti-Israelse vooroordeel, gegrond in haat vir Israel en anti-Joodse vooroordeel, 'n vooroordeel wat hulle wegsteek onder die vaandel van steun vir die Palestynse saak.
Dié siening wil dit hê dat die Israel-Palestynse konflik die oorsaak van al die probleme in die streek is. Die misleidende aard hiervan is vir elke objektiewe waarnemer duidelik: Die oorloë in Jemen en Sirië, die Irak-Iranse Oorlog in die 1980's, die "Arabiese lente" vanaf 2011 wat verskeie regimes omverwerp het, en Turkye se eie imperialistiese ambisies onder pres. Recep Tayyip Erdogan het almal hoegenaamd niks met Israel en die Palestyne te doen gehad nie.
Maar om die Palestyne te sien as die kern tot alles in die Midde-Ooste lê ten grondslag van die verwerping van die vredesverdrag deur Israel se erkende vyande (en sommige ander wat hulself nie openlik as vyande beskou nie, soos die Europese Unie en Obama se voormalige adjunk- nasionale veiligheidsadviseur, Ben Rhodes).
Vir hulle kan die Palestyne nie oor die hoof gesien word in enige internasionale skuif waarby Israel betrokke is nie. Dit gee die Palestyne in werklikheid 'n veto oor enige vredesinisiatiewe.
Wat die Palestyne self betref, was hulle nog nooit bereid om vrede met Israel te oorweeg nie en het elke voorstel volstrek verwerp. Hulle en baie van hul ondersteuners wil nog die oorloë van die verlede veg en Israel vernietig. Maar hul volgehoue ??en voortgesette taktiek om alle vredesplanne te verwerp en hulle te wend tot terrorisme het ongelukkig misluk. In plaas daarvan om 'n eie land te bou, is hul hoofaktiwiteite die vernietiging van 'n ander land, Israel.
Die heersers van Gasa en die sterkste magte in Libanon, Hamas en Hisbolla, het vir die eerste keer in baie jare formeel vergader om te beplan hoe hierdie strategie om 'n ander land te vernietig, bevorder kan word.
Hulle sê die vredesverdrag is verraad en die uitverkoop van die Palestyne – woorde wat ook deur die "gematigde" leier van die Palestynse owerheid, Mahmoed Abbas, gebruik word.
Die EU en mense soos Rhodes het soortgelyke menings uitgespreek.
Ongelukkig het Suid-Afrika ook die weglating van die Palestyne uit die nuwe vredesprosesse betreur – en weer die land se blinde lojaliteit teenoor wat hy beskou as 'n bondgenoot teen apartheid en sy openlike vyandigheid teenoor Israel ten toon gestel.
Die eenparige Arabiese beleid wat aanvaar is nadat Israel aangebied het om al die grondgebied wat in die Sesdaagse oorlog in 1967 verower is terug te gee in ruil vir vrede, was die berugte en eenparige "Drie Nees" by 'n vergadering van die Arabiese Bond in Kar­toem in September 1967: Geen onderhandelinge, geen erkenning en geen vrede nie.
Maar dit het nou verander.
Die Palestyne is waarskynlik reg as hulle bekommerd is oor die nuwe verdrae. Die geskiedenis is besig om hulle in te haal.
Baie lande deel nie meer die siening dat die Palestynse kwessie agter elke negatiewe ontwikkeling in die Midde-Ooste sit nie.
Hulle beskou ook toenemend Israel as 'n potensiële vennoot. As gevolg hiervan word Palestynse onversetlikheid en die korrupsie van sy leiers meer gesien as struikelblokke vir vrede, veiligheid en ontwikkeling, as 'n goeie grondslag vir toekomstige beleid.
* Michael Belling is 'n voormalige buitelandse korrespondent in Israel en was 'n praktiserende advokaat in Israel voor sy terugkeer na Suid-Afrika.