Oom Boet oor hoe rook-kwitansies regstelsel beduiwel
Die implikasie is so glashelder dat dit my bloed laat stol, Jimmi. Jou oompie weet jy's 'n roker. En jy kan nou in die moeilikheid kom as jy 'n dampie slaan in die openbaar met sigarette wat jy gekoop het toe dit nog wettig was.
Jou oompie het vanoggend met 'n kopseer opgestaan.
Nee man, dis nie wat jy dink nie – al het die goewerment nou (uiteindelik) ingesien dat die voggies nie die virus veroorsaak nie. 'n Drakoniese wetgewing was dit wel. Of dalk drank-konies. Wat dit ookal mag beteken.
Die kopseer is ook nie van rook nie. Jy weet mos jou oompie is nie 'n roker nie.
Ewenwel, my kopseer gaan vanoggend oor die nagmerrie wat my gery het nadat die Minister van Polisie, genl. Bheki Cele, gesê het hy wil voortaan seker maak mense wat in die openbaar, selfs in 'n voertuig, rook, het die rookgoed wettiglik bekom.
Ja? En hóé?
Rokers sal voortaan kwitansies moet toon om dit te bewys, het hy op 'n media-konferensie kwytgeraak.
Ek maak nie grappies nie, Jimmi!
Dis twak, sê ek jou. Louter twak. En nie eens van daai goed wat jy kan rook as jy dit mooi uitgedroog het nie.
Die eerste vraag, natuurlik, is op almal se lippe: Hoe gaan dit werk? Wat as ek die goed maande gelede wettiglik gekoop het – maar, soos gewoonlik, nie die kwitansie gehou het nie? Want onthou, die grendeltydperk het op 27 Maart al begin. Dit beteken mos dat geen wettige kwitansies daarna uitgereik kón word nie.
Jou kwitansie sal dus ouer as twee maande moet wees. Dink daaraan! (Jou oompie wonder of Cele al daaraan gedink het.)
Wie hou 'n kwitansie vir só lank – en dit nogal vir rookgoed?
Wetsgehoorsame burgers sou hul kwitansies gehou het, glo ek graag – as hulle maar geweet het dis belangrik. Maar, soos jy, was niemand daarvan bewus nie. Nie eens Cele nie.
Maar, 'n belangriker saak hinder jou oompie selfs nog meer. Ek wonder of Cele al dááraan gedink het.
Hier is die punt: As jy nou moet bewys jy het sigarette wettiglik gekoop, beteken dit mos die las is op jou om jou onskuld te bewys – terwyl dit natuurlik andersom werk in ons regstelsel. In 'n hof word jy tog as onskuldig geag, totdat jou skuld bewys is. Die las is op die staat om dit te bewys – die onus is nie op die individu om die teendeel te bewys nie.
Met een, ondeurdagte stelling, het Cele die hele regstelsel op sy kop omgekeer – jy is skuldig as jy nie jou onskuld kan bewys nie, Jimmi!
Jou oompie is nie 'n regsgeleerde nie, maar gesonde verstand skiet my soms te binne.
Ek gaan niks sê oor die "gesondheidsrisiko" wat rook glo inhou vir mense wat die virus opgedoen het nie – anders as die gevaar waaraan alle rokers blootgestel is, bedoel ek. Ek is nie 'n mediese dokter nie. Ek weet egter wel dat die verband tussen rook en die virus nog hoegenaamd nie bevestig is nie.
Die beste wat ek kan sê, Jimmi, is dat Cele se bedoeling waarskynlik eerbaar was. Hy wil bloot die wet toepas (al maak die wet vir baie mense nie sin nie, ook nie vir jou oompie nie). Maar ons sal dit waardeer as Cele en ander, wat so maklik uitsprake maak, eers die gevolge daarvan deurdink voordat hulle so onverskrokke en outokraties optree.
Van outokrasie gepraat – waar daar 'n rokie is, is daar 'n vuurtjie. Jou oompie wil nie graag onder 'n outoritêre gesag in 'n post-Covid-19-tydperk gebuk gaan nie.
Johan Retief (oftewel OomBoet)
Jy is welkom om saam te stem of te verskil. Skryf na [email protected] as jy 'n stuiwer in die armbeurs wil gooi. Jou oompie sal mooi lees wat jy te sê het – en, wie weet, straks daarop reageer ook.