Wysiging soos op 01:31, 13 Augustus 2019 (wysig)
(→‎Den Landbouwer Jan Grobbelaar, 1726 tot 1735)
Huidige wysiging sedert 03:53, 16 Augustus 2019 (wysig) (maak ongedaan)
(30 wysigings tussenin deur dieselfde gebruiker nie gewys nie)
===Oorsprong en Betekenis van Grobler/Grobbelaar===
===Oorsprong en Betekenis van die Grobler/Grobbelaar Vanne===
Aangesien die stamvader [[#Die Stamvader: Jan Grobler|Jan Grobler]] se [[#Geografiese Herkoms|geografiese herkoms]] Duitsland was, is die oorsprong van die van Grobler tradisioneel as Duits beskou. Nuwe inligting en verdere ondersoek dui egter daarop dat die van Grobler 'n Slawiese oorsprong kon gehad het.
In die standaardwerk oor Duitse onomastiek oftewel naamkunde van Gottschald<ref>Max Gottschald, ''DEUTSCHE NAMENKUNDE, Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung'', Vierte Auflage, Walter de Gruyter & Co, Berling 1971</ref> word Grobler en Gröbler se oorsprong aangegee as die Slawiese Grobla wat ''damm'' beteken in Duits. Alhoewel dit ook Grob en verwante familiename soos Grobl, Gröbl, Grobbel en Grobleben<ref>Grobleben kom voor as familienaam in die kerkboeke van Tangermünde</ref> behandel, lys dit nie Grobler in 'n verband met Grob nie. Die Slawiese oorsprong van Grobler word ondersteun deur die feit dat die Grobler stamvader se [[#Genetiese Herkoms|genetiese herkoms]] Wes-Slawies is.
In 'n gesaghebbende werk oor Duitse onomastiek (oftewel naamkunde) van Gottschald word Grobler en Gröbler gelys saam met die Slawiese Grobla wat ''Damm'' beteken in Duits<ref>Max Gottschald, ''DEUTSCHE NAMENKUNDE, Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung'', Vierte Auflage, Walter de Gruyter & Co, Berling 1971, p. 301</ref>. Alhoewel dit ook Grob en soortgelyke vanne soos Grobl, Gröbl, Grobbel en Grobleben<ref>Grobleben kom voor as van in die kerkboeke van Tangermünde</ref> behandel, lys dit nie Grobler in 'n verband met Grob nie.
'''Grobla:'''sl. grobla "Damm". Grobler, Gröbler
Lyn 32: Lyn 32:
:8.	weir [n]
Grobler word gemeld as 'n Joodse familienaam in Guggenheimer<ref>Guggenheimer, Eva H. and Heinrich W. ''Jewish Family Names & Their Origins: An Etymological Dictionary'', Second Edition, 2017, #</ref> en wel as 'n patronimikum van Grob wat grof, dik of sterk beteken met die oorsprong aangegee as Middelhoogduits:
Gottschald meld verder dat in Oos-Duitsland, byvoorbeeld in Berlyn teen 1901, was 13% van Duitse vanne ongetwyfeld van Slawiese afkoms, alhoewel amper al diégene Duitsers was en in meeste gevalle al vir baie geslagte lank<ref>Max Gottschald, ''DEUTSCHE NAMENKUNDE'' hoostuk 19,''Slawische und andere fremde Namen''</ref>. Die moontlike Slawiese oorsprong van Grobler word ondersteun deur die feit dat die Grobler stamvader se [[#Genetiese Herkoms|genetiese herkoms]] Wes-Slawies is.
Grobler word gemeld as 'n Joodse van in Guggenheimer<ref>Guggenheimer, Eva H. and Heinrich W. ''Jewish Family Names & Their Origins: An Etymological Dictionary'', Second Edition, 2017, p. #</ref> en wel as 'n patronimikum van Grob wat grof, dik of sterk beteken met die oorsprong aangegee as Middelhoogduits:
'''Grob''' (W). "coarse, thick, strong" (M.H.G.),
Lyn 41: Lyn 43:
In Guggenheim<ref>Guggenheimer, ''Jewish Family Names'', # </ref> word Grobla gelys op sy eie:
In Guggenheim<ref>Guggenheimer, ''Jewish Family Names'', # </ref> word Grobla ook gelys op sy eie:
'''Grobla,''' "dam, dyke" (Pol.), transl. of G.Damm; Russ. Damba.
Die familienaam Grobler is nie te vinde in die bekende (meer moderne) Duitse familienaamboek van Duden<ref>Duden, ''FAMILIENNAMEN, Herkunft und Bedeutung,'' Bearbeitet von Rosa und Volker Kohlheim, Dudenverlag, 2000</ref> nie, alhoewel dit Grob bevat. Die inskrywing hier onder sê dat Grob 'n bynaam is uit Middelhoogduits wat groot, dik, sterk, rof of onopgevoed beteken vir 'n rowwe, onbeskofte man. Dit sê ook dat dit in Noord-Duitsland 'n pleknaam kan wees wat uit die Middelnederduitse Grube kom (wat dui op grawe/myn/groef).
Die van Grobler is nie te vinde in die bekende (meer moderne) Duitse naamboek van Duden<ref>Duden, ''FAMILIENNAMEN, Herkunft und Bedeutung,'' Bearbeitet von Rosa und Volker Kohlheim, Dudenverlag, 2000</ref> nie, alhoewel dit Grob bevat. Die inskrywing hier onder sê dat Grob 'n bynaam is uit Middelhoogduits wat groot, dik, sterk, rof of onopgevoed beteken vir 'n rowwe, onbeskofte man. Dit sê ook dat dit in Noord-Duitsland 'n pleknaam kan wees wat uit die Middelnederduitse Grube kom (wat dui op grawe/myn/groef). Tradisioneel is dit aangeneem dat Grobler 'n verbuiging was Grob.
'''Grob(e):'''1. Übernamen zu mhd. ''grop'', ''grob''
Lyn 54: Lyn 56:
zu mnd. gröve >Grube< handeln.
In die Duitse stamregister <ref> Koerner. Görlitz, S. (1889 – 2.1889; 3.1894 – 18.1910). ''Genealogisches Handbuch bürgerlicher Familien : ein deutsches Geschlechterbuch''.</ref><ref>C.A. Starke Verlag, Deutches Geschlechterbuch, Gesamtnamenverzeichnis der Bände 1-216, Version 3.0, CD-ROM, ISBN 3-7980-0380-7</ref>, wat bestaan uit 212 volumes, is daar net een verwysing na Grobler naamlik Marie Gröblerz wat op 10 Okt 1687 getroud is met Peter Lüpnitz in Schönfließ. <ref>Schönfließ was destyds in Pruisse en later geïnkorporeer in Koningsberg, wat Kaliningrad geword het nadat Rusland dit beset het. In hierdie deel van die wêreld oorvleuel die Duitsers en Slawiese mense.</ref> Die rede hoekom daar nie meer Groblers in hierdie stamregister is nie, is heel waarskynlik omdat dié stamregister eksklusief bedoel was vir die ''bürgerlicher Familien'' wat die ''bourgeoisie'' oftewel die gegoede middelstand was -in teenstelling met die aristokrasie of arbeidstand waaruit die geledere van VOC matrose en soldate afkomstig was.
In die Duitse stamregister<ref>Koerner. Görlitz, S. (1889 – 2.1889; 3.1894 – 18.1910). ''Genealogisches Handbuch bürgerlicher Familien : ein deutsches Geschlechterbuch''.</ref><ref>C.A. Starke Verlag, Deutches Geschlechterbuch, Gesamtnamenverzeichnis der Bände 1-216, Version 3.0, CD-ROM, ISBN 3-7980-0380-7</ref>, wat bestaan uit 212 volumes, is daar net een verwysing na 'n Grobler naamlik Marie Gröblerz wat op 10 Okt 1687 getroud is met Peter Lüpnitz in Schönfließ.<ref>Schönfließ was destyds in Pruisse en later geïnkorporeer in Koningsberg, wat Kaliningrad geword het nadat Rusland dit beset het. In hierdie deel van die wêreld oorvleuel die Duitsers en Slawiese mense.</ref> Die rede hoekom daar nie meer Groblers in hierdie stamregister is nie, is heel waarskynlik omdat dié stamregister eksklusief bedoel was vir die ''bürgerlicher Familien'' wat die ''bourgeoisie'' oftewel die gegoede middelstand was -in teenstelling met die arbeidstand waaruit die geledere van VOC matrose en soldate afkomstig was.
[[File:Groblerz -extract.jpg|left|thumb|500px|Marie Gröblerz wat op 10 Okt 1687 getroud is]]
Lyn 117: Lyn 119:
::In the records many more names than those here given are found, but they are of individuals who did not remain long in South Africa. The law of survival of the fittest was here in full operation, for those who were not adapted to become useful colonists were speedily obliged to return into the Company's service. The men might indeed be said to have been discharged on probation, and, in addition to this process of selection, a wastrel[https://www.thefreedictionary.com/wastrel] was very unlikely to obtain a wife among the farmers' daughters, so that the permanent colonists were a picked body of steady and well conducted men.
=== Duitsers in Diens van die VOC ===
Volgens die [[VOC Dokumentasie]], was Jan Groeplaar afkomstig van Tangermond wat in Duits bekend staan as Tangermünde [https://de.wikipedia.org/wiki/Tangerm%C3%BCnde]. Dit was destyds geleë was in Brandenburg-Pruisse [https://en.wikipedia.org/wiki/Brandenburg-Prussia] wat ‘n alliansie tussen die Markgraafskap van Brandenburg en the Hertogdom van Pruisse was. Dit het bestaan van 1618 tot 1701. Die kaart hieronder wys hoe dit gelyk het in 1688 (om en by toe Jan Grobler gebore is) en die rooi pyltjie dui Tangermünde se ligging aan.
Jan Grobler was 'n Duitser in diens van die VOC. Ongeveer 50% van die VOC se werknemers was van buite Nederland, en ongeveer 80% van dié buitelanders was Duitsers – dus was 40% van die VOC se totale werknemers Duitsers, wat veral in diens geneem is as as soldate (tot 60% van soldate was Duits) volgens Van Gelder<ref name=VANG>Van Gelder, Roedolf, “Het Oost-Indisch avontuur. Duitsers in diens van de VOC (1600-1800)”</ref>. Hy was aanvanklik in diens geneem as 'n soldaat en het in die Kaap die Goeie Hoop aangekom in 1705. Hy was een van ongeveer 4000 Duitsers wat aangebly het in die Kaap die Goeie Hoop en 'n stamvader geword het volgens Hoge<ref name=HOGE/>.
Daar is tot hede nog niks bekend oor Jan Grobler voordat hy 'n werknemer van die VOC geword het nie, maar ons kan 'n prentjie vorm van sy profiel uit Van Gelder se werk<ref name=VANG/>. Slegs mans tussen die ouderdom van 18 en 40 jaar is aangestel as soldate. Die minimum vereiste lengte was 5 voet, en die persoon moes gesond en sonder gebreke wees. Wat die VOC in die praktyk beoog het vir indiensneming was gesonde, sterk en natuurlike energieke manne. In Van Gelder se relatief klein data stel van 47 was die ouderdomme van 30 bekend by aansluiting. Die jongste was 19 jaar, die gemiddeld was 24 jaar en die oudste was 32 jaar<ref>Die minimum ouderdom van 19 jaar, gemiddelde ouderdom van 24 jaar en maksimum van 32 jaar (in Gelder se data), impliseer geboortejare vir Jan Grobler van tussen 1686, 1681 en 1673; en gegee sy jaar van sterfte in 1735, impliseer dit leeftye van tussen 49, 54 an 62. Ek sou sê in alle waarksynlikheid was hy meer aan die jong kant by sy indiensname by die VOC.
</ref>. Almal was ongetroud. 45 was Protestants en slegs 2 Katoliek. So vêr moontlik is slegs Protestantse Nederlanders aangestel as offisiere -Katolieke, Engelse, Franse of Skotte mag verkieslik nie gedien het as offisiere nie.
Die kaart hier onder toon die mees gebruikte roetes van Duitsland na Nederland gedurende die 17de en 18de eeu wat gebruik is deur voornemende Duitsers wat werk kom soek het by die VOC. Die rooi pyltjie dui die ligging van Tangermünde aan wat aangegee word as die oorsprong van Jan Grobler in die [[VOC Dokumentasie]].
[[File:Mees_gebruikte_routes_van_Duitsland_na_Nederland.jpg|thumb|left|400px|Mees gebruikte roetes vanaf Duitsland na Nederland verleen van Van Gelder<ref name=VANG/>]]
[[File:Tangermunde.JPG|thumb|500px|left|Tangermünde is geleë op die westelike oewers van die Elbe en Tanger riviere se samevloeing met 'n hawe aan die mond van die Tanger op die voorgrond[https://www.google.com/maps/place/Tangerm%C3%BCnde,+Duitsland/@52.5218929,11.9779494,1713a,35y,2.25h,57.85t/data=!3m1!1e3!4m5!3m4!1s0x47af30bc5a90b3a3:0x202f8b14f355a48d!8m2!3d52.5497162!4d11.9705061]]]
Diegene wat deur die VOC in diens geneem is as matrose of soldate was oor die algemeen van die laë sosio-ekonomiese klasse wat desperaat van die hand na die mond probeer oorleef het. Europa was gedurigdeur gewikkel in oorloë. Daar was byvoorbeeld die tagtigjarige oorlog tussen die Sewentien Provinsies van Nederland en Spanje vanaf 1568 tot 1648[https://en.wikipedia.org/wiki/Eighty_Years%27_War], en die dertigjarige oorlog tussen Katolieke en Protestante van 1618 and 1648[https://en.wikipedia.org/wiki/Thirty_Years%27_War]. Hierdié oorlog het 8 miljoen slagoffers geëis en groot dele van Europa in puin gelê. Die oorlog is beëindig met die Verdraë van Westphalia in 1648, maar die rampsoedige gevolge vir die gepeupel het nog lank daarna voortgeduur.
Die gedurige oorloë het 'n heenkome gebied aan mans as soldate, wat geen ander heenkome gehad het nie<ref name=SCH1>Karel Schoeman, 'n Duitser aan die Kaap, 1724-1765, Die lewe en loopbaan van Hendrik Schoeman,Protea Boekhuis. Pretoria, 2004</ref>. Die leëre was destyds saamgestel uit professionele soldate<ref>In teënstelling met latere nationale leërs saamgestel deur konskripsie van die bevolking</ref> wat geswerf het van een oorlog na die volgende om hul dienste te verkoop. Die VOC was bemagting om hulle eie leëre op die been te bring en het 'n heenkome gebied vir desperate mans wat teen 'n gasie van 9 gulde per maand (plus kos en klere) as soldaat wou diens doen.
Die VOC het nie nodig gehad om in die buiteland te gaan werf nie – buitelanders het na Nederland gestroom op soek na werk<ref name=VANG/>. Dié werksoekers het saamgedrom by die VOC kantore en vuis geslaan om toegang te kry wanneer die VOC aangekondig het dat hulle bemanning soek vir ‘n nuwe vloot. Vlote is hoofsaaklik saamgestel in die Winter en in die Lente, sogenaamde Kersfees en Paasfees vlote <ref name=DAS>Dutch-Asiatic Shipping in the Seventeenth and Eighteenth Centuries deur J.R. Bruijn, F.S. Gaastra en I. Schöffer (Den Haag 1979-1987)</ref>.
Sogenaamde “zielverkopers” het as agente gedien en voornemende werksoekers gehuisves, uitgerus en dan aan die VOC gelewer as kandidate. Indien ‘n kandidaat aanvaar is deur die VOC, was hy 150 gulde verskuldig aan die sielverkoper, vir sy losies en uitrusting<ref>Dit is die bedrag wat bo links in die skip se soldyboek aangedui word as ‘n skuld</ref>.
Die VOC het 5-jaar kontrakte aangegaan met werknemers. Die kontrak tydperk het eers begin wanneer die werknemer in die Kaap of Batavia aangekom het, alhoewel hulle betaal is vir die tyd aan boord. Die tyd aan boord is slegs gereken vanaf die dag wat die skip uitgeseil het - die tyd wat hulle geneem het om die skip te laai en om te wag vir gunstige winde om te kon seil het nie getel as diens verrig nie - dit kon weke gewees het. Die werknemers het ‘n twee maande voorskot op hulle gasie<ref>Loon van 'n arbeider, volgens die HAT. Waarskynlik 'n verouderede term</ref> gekry in kontant. Terwyl hulle aan boord was is hulle rekeninge gekrediteer met hulle volle verdienste. Na aankoms in die Kaap of Ooste, het diegene wat nog skuld gehad het by die VOC slegs twee maande se gasie per jaar in kontant gekry - in Februarie en Augustus. Diegene wat se skuld afbetaal was kon 'n maksimum van 4 maande se gasie in kontant kry. Hulle het gratis verblyf en brood rantsoene gekry. Aan die begin van die maand het hulle 28 stuiwers ''kosgeld'' gekry en in die middel van die maand 28 stuiwers ''susidiegeld''<ref>Karel Schoeman, Armosyn van die Kaap, die wêreld van 'n slavin, 1652-1733, Human en Rousseau, Kaapstad, 2001</ref>. Die res van hul verdienste is gekrediteer teen hulle rekenings. Sodoende kon 'n kredietbalans opgebou word wat aan die einde van die kontrak na die sluiting van die rekening betaalbaar was. Uitbetalings is slegs gemaak in Nederland, so die werknemer moes of terugkeer na Nederland om sy betaling te ontvang, of reël dat ‘n agent of tussenganger - deur hom gemagtig - die betaling namens hom ontvang. Kontrakte kon hernu word.
Die VOC dokumentasie is in die Hof van Ilpendam se Grootboek en Joernaal van 1705<ref name =NL-HaNA>Nationaal Archief, Den Haag, Verenigde Oostindische Compagnie (VOC), nummer toegang 1.04.02, inventarisnummer 5549, Hof van Ilpendam: Grootboek en journaal 1705-1705. (VERKORT: NL-HaNA, VOC, 1.04.02, inv.nr. 5549)[http://www.gahetna.nl/collectie/archief/inventaris/index/eadid/1.04.02/inventarisnr/5549]</ref> wat oor die algemeen na verwys word as die "skeepssoldyboek". Elke werknemer het 'n twee-bladsy rekening gehad in die skeepssoldyboek.
Jan Grobler is geregistreer as “Jangroeplaarvantangermond” in die ''Alphabet Generaal''<ref>Inhoudsopgawe</ref> wat volgens naam georden was en nie volgens van soos vandag gebruiklik is nie. Die rekening (bladsy) nommers was min of meer invers volgens rangorde m.a.w. hoe hoër die rang, hoe kleiner die nommer. Jan Groeplaar se nommer was 176 (regs onderlangs).
[[File:NL-HaNA 1.04.02 5549 0006.jpg|thumb|left|640px|Alphabet Generaal inskrywing vir Jan Groeplaar van Tangermond]]
[[File:NL-HaNA 1.04.02 5549 0182 small.jpg|thumb|left|640px|Jan Groeplaar van Tangermond se rekening in die Hof van Ilpendam se skeepssoldyboek.]]
Die skeepssoldyboek bevat 'n magdom van inligting. Die skip se naam, VOC Kamer en jaartal word in the titel aangedui: Hof van Ilpendam van die Kamer Amsterdam in 1705. Links bo is die eerste inskrywing, naam, plek van oorsprong en rang: Jan Groeplaar van Tangermond, Soldaat. Onder die naam sou erfgename gespesifiseer word as 'n testament, en ook 'n ''maandbrief'' indien van toepassing. Die maandbrief het betalings gespesifiseer aan afhanklikes (gewoonlik die vrou van die werknemer) in Nederland. Die betalings is gemaak teenoor die werknemer se verdiende krediet. In die geval van Jan Groeplaar is geen testament of maandbrief gespesifiseer nie waarvan afgelei kan word dat hy geen afhanklikes of erfgename gehad het nie en ongetroud was.
Die datum van die eerste grootboek inskrywing is ''Adij 10:n Maij''<ref>Adij: op de dag. Latijn ad diem [ook: adij] per VOC-Glossarium, Instituut voor Nederlandse Geschiedenis
''f'' het aanvanklik die geldeenheid ''floryn'' aangedui maar in gebruik gebly later om ook die geldeenheid ''gulden'' aan te dui wat die floryn vervang het. Verder is daar 20 stuiwers in een gulden, en 16 pennings in een stuiwer.
Die tweede grootboek inskrywing gedateer 10 Mei vir die bedrag van ''f''150 is vir skuld aan Jan Jansz: (Janszoon). Hierdie bedrag was vir sy kis en uitrusting. Jan Janszoon was dus 'n sielverkoper wat vir Jan Groeplaar toegerus het en aan die VOC gelewer het as kandidaat wat aanvaar is. Die VOC het vir Jan Janszoon 'n skuldbrief (transportbrief) uitgereik van ''f''150 teen Jan Groeplaar se toekomstige verdienste<ref>Die transportbrief was 'n verhandelbare instrument en betaalbaar aan die houer. Dit verhandeling van transportbriewe was groot besigheid gewees</ref>. Jan Groeplaar se totale skuld was dus ''f''168 wat hom bykans 19 maande sou vat om terug te werk.
Op 19 Desember 1707 word ''f''110 aan Barent Willems<ref>'n Barent Willems het in 1699 uitgevaar met die Hof van Ilpendam maar teruggekeer na Nederland waar hy seker in die transportbrief besigheid betrokke geraak het.</ref> betaal as deel van die ''f''150 skuld op die transportbrief, wat hy waarskynlik gekoop teen 'n redelike afslag. Op 11 Desember 1709 word die uitstaande ''f''40 aan Willems betaal. Die transaksie word geteken deur C. Wamelingh van die Kamer Amsterdam en Barent Willems wat net 'n kruisie kon trek (dus ongeletterd).
Op 4 September 1715 word die bedrag van ƒ587:13:4 uitbetaal aan die ene Willegonda de Wilde, Jan Groeplaar se gemagtigde<ref>Die afkorting gem: kan ook vir ''gemalin'' wees wat eggenoot of vrou beteken. Gemalin word egter net gebruik om na die eggenoot van 'n adelike of vorstelike man te verwys wat definitief nie van toepassing op die soldate en matrose in diens van die VOC was nie. Verder word gem: of gemachtigde elders in die soldyboek gebruik om na mans of vrouens te verwys</ref>. Dit is onbekend wat die verwantskap tussen Jan Groeplaar en Hillegonda de Wilde sou wees, indien enige. Dit is ook onbekend of hy ooit sy geld gekry het. Die transaksie is onderteken deur Hillegonda de Wilde en Hendrik Cramer van die Kamer Zeeland.
| [f00000] || [Linkerkant] || '''In’t Schip T Hoff van Ilpendam voor Amsterdam A:o 1705''' || [f00000] || '''176'''
| || || Jan Groeplaar van Tangermond Zoldaat || ||
| Adij || 10:n Maij || A:n d’ E: Comp: over 2 : gagie op de hand a ƒ9 p:r m:t || 1f: || ƒ 18:–:–
| Adij || 10:n Maij || Idem over schult aan Jan Jansz: || || ƒ150:–:–
| || || || || ƒ168:–:–
| 1707 || 19 Dec:s || ƒ110:– aen Barent Willems sijn act:r voldaen in dese op || f:o 206 || ƒ110:–:–
| 1709 || 11 Dec:s || ƒ40:– betaelt aen Barent Willems sijn || || ƒ40:–:–
| 1251 n:o || 398 || Oct:r In vold: borge C: Wamelingh Camer A: ’t mercq X van Barent Willems[,] C: Wamelinck || ||
| 1715 || 4 Sept:s || ƒ587:13:4 op dato b:t ordre van d’ Heer van Gerven beit aen Hillegonda de Wilde sijne gem: onder borghtoght van Hend: Cramer Camer Z: die asumeert de Compt: || ||
| 1341 n:o || 31 || wegens dese betaeling te indemneeren – renuncieerende de beneficien ordinis et execusionis den effecte verstaende ’T oirconde get:t || ||
| || || Hillegonda de Wilde Hend: Cramer || || ƒ587:13:4
Die eerste transaksie aan die regterkant is gedateer 24 8ber<ref>8ber is 'n afkorting vir Oktober waar ''okto'' Latyns is vir 8 en Oktober was die agste maand in die Romeinse kalender</ref> 1705. Op hierdie dag, 24 Oktober 1705 het Jan Groeplaar en 16 van sy makkers die skip verlaat en aan land gegaan. Dus is Jan Groeplaar sedert 24 Oktober 1705 gevestig op die vasteland van Afrika. Hy word gekrediteer met ƒ49:10 wat sy gasie was vir 5.5 maande<ref>Let wel dat die 8.5 maande in dié inskrywing foutief is - pper bladsy 271 waar dit bereken word is dit 5.5 maande</ref> vanaf hulle vetrek uit Texel op 10 Mei tot 24 Oktober - uitgewerk teen ƒ9 per maand<ref>Dus 5.5 maande X ƒ9 = ƒ49.5 = ƒ49:10</ref>. Die inskrywing ''Idem te quaat''<ref>''Idem'' is Latyns vir "dieselfde" en verwys na die bogenoemde inskrywing dus na die Edele Kompanjie en ''te quaat'' dui op kwaad - nie goed nie - want balans is negatief</ref> is sy oorblywende skuld van ƒ118:10:– op hierdie datum. Die rekening aangaande die reis na die Kaap word hier afgesluit.
Die rekening aangaande die verblyf aan die Kaap volg onder bogenoemde, maar in 'n ander formaat (twee kolumme vir debiet en krediet). Die eerste inskrywing is vir ''ult:o Aug:to''<ref>ult:o is die afkorting vir ultimo. Volgens WNT is dit "Op den laatsten (dag van de maand); eind —. Steeds gevolgd door den naam van een maand of het woord maand."</ref> wat beteken 31 Augustus 1706 en noteer na 10 maande aan die Kaap is sy saldo ƒ40:19:8 ''te quaat''. Dit impliseer sy skuld het verminder van ƒ118:10:– met ƒ77:10:08 wat dus sy verdienste was. In 1706 word hy gekrediteer met ƒ150 "wegens d’ Ingediende schult", so dit sou impliseer dat hy al sy skuld teruggewerk het voor 1707.
Van 1708 tot 1712 word hy gekrediteer met ƒ92:14:– per jaar. Die verskil tussen dit en ƒ108 (12 X 9) is die kosgeld wat uitwerk op ƒ1:05:08<ref>Hierdie bedrag is ekwivalent aan 1X20 + 5 + 8/16 = 25.5 stuiwers wat verskil van die 2 X 28 = 56 duer Schoeman aangehaal</ref>. per maand dus die netto gasie was ƒ7:14:08 per maand.
| || [Regterkant] || '''In’t Schip T Hoff van Ilpendam voor Amsterdam A:o 1705''' || [f00000] || '''176'''
|  || 24 8ber: || P:r d’ E: Comp: ƒ49:10 over 8 ½ m:t gagie a ƒ9 p:r m:t verdient zedert aen 10:n Maij dat uijt Texel zij geseijlt tot heeden dat aan Cabo de Goede hoop aan lant gaat || 1 f: || ƒ49:10:–
| || 24 8ber: || Idem te quaat || || ƒ118:10:–
| 1706 || ult:o Aug:to || over 10 m: op Caep f: 222 teq:t ƒ40:19:8 || ||
| || || Credit ƒ150:– wegens d’ Ingediende schult || || ƒ150:–:–
| 1714 || ult:o Aug:o || continueert in leningh op de Caep || f:o 40 ||
| 1715 || 29 Januarij || burgher geworden per Caep || f:o 35 ||
| 1718 || ult:o Aug:o || continueert per Caep || f:o 38 ||
| 1719 || ult:o Aug:o || continueert per Caep || f:o 37 ||
| 1720 || ult:o Aug:o || continueert per Caep || f:o 35 ||
| 1721 || ult:o Aug:o || continueert per Caep || f:o 33 ||
| 1723 || ult:o Aug:o || continueert per Caep || f:o 27 ||
| 1724 || ult:o Aug:o || continueert per Caep || f:o 26 ||
| 1727 || ult:o Aug:o || continueert per Caep || f:o 20 ||
| 1728 || ult:o Aug:o || continueert per Caep || f:o 21 ||
| 1736 || ult:o Aug:o || continueert per Caep || f:o 12 ||
| 1737 || ult:o Aug:o || continueert per Caep || f:o 12 ||
| || || Is 8 Aug:o 1735 sonder testam:t vrouw en kindereren nalatende, overleeden, sijnde sulx doenmaals aant Comptoir niet bekent gemaakt, als per ’t Caapse vrijboek:n de A:o 1738 J:e 11. || ||
| || || || || ƒ737:13:4
===Plek van Herkoms===
Volgens die [[#VOC Dokumentasie|VOC Dokumentasie]], was Jan Groeplaar afkomstig van Tangermond wat in Duits bekend staan as Tangermünde [https://de.wikipedia.org/wiki/Tangerm%C3%BCnde]. Dit was destyds geleë was in Brandenburg-Pruisse [https://en.wikipedia.org/wiki/Brandenburg-Prussia] wat ‘n alliansie tussen die Markgraafskap van Brandenburg en the Hertogdom van Pruisse was. Dit het bestaan van 1618 tot 1701. Die kaart hieronder wys hoe dit gelyk het in 1688 (om en by toe Jan Grobler gebore is) en die rooi pyltjie dui Tangermünde se ligging aan.
[[File:Preussen-GrKF-.jpg|center|thumb|600px|Brandenburg-Pruisse teen 1688]]
Lyn 323: Lyn 159:
===Reis na die Kaap die Goeie Hoop===
Huidige wysiging sedert 03:53, 16 Augustus 2019