Wat is inflasie en waarom sou dit ons traak? - Jou Geld | Solidariteit WêreldJou Geld | Solidariteit Wêreld
Tuis › Artikels › Wat is inflasie en waarom sou dit ons traak?
Die ekonomie is vir die meeste van ons 'n raaisel en die konsepte daarvan geheimsinnig. Om eerlik te wees, moet in-diepte bestudering van die ekonomie funksioneer liefs aan kundiges oorgelaat word.
Vir Jan Publiek is dit egter meer nodig, instruktief en noodsaaklik as ooit dat die mees basiese idees en konsepte duidelik gemaak word. Per slot van rekening affekteer die ekonomie ons almal, want dit beïnvloed hoeveel geld ons in ons sak het, hoeveel ons bestee, hoeveel ons op ons skuld moet terugbetaal en of ons 'n werk het.
Een van die vernaamste en mees basiese konsepte om te begryp is dié van inflasie. Ons lees daarvan in die media en beleidmakers herhaal dit telkens. Maar wat behels dit werklik? Hoe word dit gemeet? En hoe affekteer dit ons?
Die Suid-Afrikaanse Reserwebank (SARB) definieer en beskryf inflasie soos volg: “Inflasie is 'n proses van voortdurende styging in die pryse van die meeste goedere en dienste in 'n land. Dit beteken nie noodwendig dat alle pryse styg nie. Daar mag sommige uitsonderings wees, soos rekenaarpryse wat in der waarheid in die afgelope jare gedaal het. Inflasie kan dus beskryf word as 'n volgehoue algemene styging in pryse.”
Die BBC stem saam met hierdie standpunt en stel dit dat “inflasie die koers is waarteen pryse vir goedere en dienste styg”.
Die SARB sê inflasie word gemeet deur gebruik te maak van 'n mandjie goedere en dienste wat deur die “tipiese” Suid-Afrikaner verbruik word, en dan oor 12 maande tred te hou met die koste van die mandjie. “In die 12 maande tot Januarie 2017 het die koste van die mandjie met 6% gestyg. Hierdie styging van 6% in die sogenaamde verbruikersprysindeks (VPI) word na verwys as die inflasiekoers.
Die inflasiekoers word as persentasies uitgedruk. Indien die VPI dus 6% beloop, beteken dit dat die prys van produkte en dienste waarvoor ons betaal, gemiddeld 6% hoër is as 'n jaar vroeër. Of, ons moet 6% meer bestee om dieselfde dinge te koop wat ons 12 maande gelede gekoop het.
Inflasie kan 'n positiewe of negatiewe neiging wees, maar in Suid-Afrika word dit beslis met 'n bevooroordeelde oog bejeën. Kortliks, inflasie sluk al die geld in terwyl Suid-Afrikaners verdien en bestee. Dit word ook as 'n gids gebruik vir salarisverhogings, maar inflasie maak alles ook duurder.
Die inflasiekoers bepaal ook die monetêre beleid van die SARB en dus ook die rentekoerse. As die inflasiekoers hoog en stygend is, sal die SARB waarskynlik rentekoerse verhoog, terwyl wanner hulle laag, stabiel en dalend is, hulle dit waarskynlik sal verlaag (soos in Julie gebeur het). Eersgenoemde vermeerder die geld wat ons op skuld bestee, terwyl laasgenoemde dit verlaag. Hierdie aanpassing in die rentekoers word ook gemaak om die waarde van die Rand te beskerm – wat 'n Grondwetlike verpligting is.
“Inflasie is een van die belangrikste kwessie in die ekonomie. Dit beïnvloed die rentekoers wat ons op ons spaargeld kry en die koers wat ons op ons verbande betaal. Inflasie affekteer ook die vlak van pensioene en voordele,” sê die BBC.
SARB, March 2015, “Why is inflation bad?”, https://www.resbank.co.za/Lists/News%20and%20Publications/Attachments/4996/Fact%20Sheet%202.pdf.