Mynbou-indaba: ‘Korrupsie het mynbedryf lamgelê’Roger Baxter, uitvoerende hoof van die Mineraleraad (Foto: Songezo Ndlendle/ANA) Die skade wat aan die Suid-Afrikaanse ekonomie aangerig is oor die nege jaar voor Cyril Ramaphosa president geword het, het ŉ groot impak gemaak op beleggingsmoontlikhede in die mynboubedryf, het Roger Baxter, uitvoerende hoof van die Mineraleraad (voorheen die Kamer van Mynwese), Dinsdag gesê. “Toe ons ŉ jaar gelede in Kaapstad aangekom het vir die 2018-indaba was die sakegemeenskap versigtig optimisties dat dinge sou verbeter, en dit is omdat Cyril Ramaphosa in daardie stadium die vorige Desember as ANC-president verkies is,” het hy gesê. “Dit was nog 10 dae voor mnr. Ramaphosa die president van die republiek geword het en 21 dae voor Gwede Mantashe aangewys sou word om [Mosebenzi] Zwane te vervang as minister van minerale hulpbronne.” Baxter het by die 25ste jaarlikse Mynbou-indaba wat tans by die Kaapstadse internasionale konvensiesentrum plaasvind. Sedert Ramaphosa en Mantashe se aanstellings, het die sake- en mynbouomgewing verander. “Spesifiek vir mynbou het die minister ŉ baie soortgelyke benadering gevolg. Ons is heeltemal bewus van die skade wat aangerig is aan ons ekonomie en ons instansies oor die nege jaar voor mnr. Ramaphosa as president aangewys is. Die wanbestuur en korrupsie wat in daardie periode plaasgevind het, het ŉ groot impak gehad op beleggingsmoontlikhede in die mynboubedryf.” Volgens Baxter beraam die Mineraleraad dat die bedryf in 2018 ongeveer 7,3% tot die bruto binnelandse produk (BBP) bygedra het, wat effens hoër is as die 6,8% in 2017. Die mynboubedryf het in 2018 met 1,2% gegroei en verteenwoordig ŉ groeikoers effens hoër as die algemene ekonomie. “Dit is egter nie iets om oor tevrede te wees nie, aangesien die algehele groei teleurstellend bly,” het Baxter bygevoeg. “Indiensneming in die mynboubedryf het steeds bly daal, maar waarskynlik minder as wat mens sou verwag. In 2018 was ongeveer 454 000 persone direk werksaam in die bedryf. Mynbou-indiensneming verteenwoordig ongeveer 5% van nie-landbou-indiensneming. Ons beraam dat daar vir elke direkte pos in mynbou, twee poste in die ekonomie geskep word.” Baxter het gesê die bedryf het in 2018 ongeveer R93 miljard tot vaste beleggings bygedra, wat 17% van die privaat sektor se vaste belegging verteenwoordig en 10,5% van die land se algehele vastebeleggingspandering vir die jaar. “Daar was egter byna geen groei in vaste beleggings in die bedryf tydens 2018 nie. Die bedryf het R312 miljard se kommoditeite in 2018 uitgevoer, 25% van die land se R1,25 biljoen (“trillion”) in uitvoerverkope en noodsaaklike buitelandse valuta gegenereer. Hierdie bydrae styg tot meer as 40% wanneer veredelde minerale tot primêre minerale uitvoere bygevoeg word.”