Mashaba kasty DA oor gelykheid, armesHerman Mashaba, stigter en leier van Action SA. (Foto: Action SA) Dit lyk of Herman Mashaba, stigter en leier van Action SA, die DA wil dwing om met die EFF in Johannesburg saam te werk. Maar dít, hou die DA-leierskap vol, gaan nié gebeur nie. Mashaba het Maandag op die radiostasie 702 uitgevaar teen die DA en onder meer aangevoer die party het in die geheim saam met die ANC gewerk om hom as destydse burgemeester van Johannesburg te ontsetel. Mashaba het in Oktober 2018 as nie net burgemeester van die Goudstad nie, maar ook as DA-lid bedank. Hy het destyds gesê hy kan hom nie vereenselwig met mense wat glo dat ras nie belangrik is in die bespreking van ongelykhede in die land nie. Sy besluit het gekom nadat Helen Zille tot leier van die DA se federale raad verkies is, nadat sy ŉ jaar tevore groot kritiek veroorsaak het met ŉ twiet waarin sy sekere aspekte van kolonialisme verdedig het. Mashaba het Maandag gesê die DA sê nou hy gaan nie met die ANC in koalisieregerings saamwerk nie, terwyl die partye dit vroeër reeds met “fasilitering deur die Instituut vir Rasseverhoudinge (IRV)” gedoen het om van hom ontslae te raak. Hy sê hy is destyds beskou as ŉ “astrante swart mens” wat ander swart mense waardigheid wou gee en dat die ANC en DA saamgewerk het om hom uit sy pos te verwyder. “Ek dink nie die DA het hom al verbind om te verseker dat swart Suid-Afrikaners, arm gemeenskappe, ook dienste ontvang nie. Hulle [die DA] moenie ons tyd kom mors nie. Hulle is arrogant,” sê Mashaba. “Dit lyk of [die DA se] arrogansie aan die orde van die dag gaan wees. Laat hulle met die ANC praat en die IRV vra om dit te fasiliteer.” Action SA gaan ook nie toestemming gee vir die DA om “voort te gaan om ons mense te behandel soos wat hy in die Wes-Kaap doen nie”, sê hy. Cilliers Brink, die DA se woordvoerder oor plaaslike regering, sê dié aantyging is onwaar. “Kyk maar na Statistieke SA se nie-finansiële sensus van 2019. Dit wys dat arm gemeenskappe die beste toegang het tot basiese dienste, insluitend elektrisiteit, water, sanitasie en vullisverwydering onder DA-regerings. “En ons kry dit reg sonder om ryk en arm teen mekaar af te speel,” sê Brink. Brink hou ook voet by stuk die DA gaan geen koalisies met die ANC of die EFF oorweeg nie. “John Steenhuisen [DA-leier] het dit duidelik gemaak dat ons nie dieselfde pad wil loop as Zimbabwe se MDC nie. Ons rol is om ANC-oormag te breek en ŉ alternatiewe regering in plek te stel, nie om ŉ sterwende bevrydingsbeweging aan die lewe te hou nie,” sê Brink. Volgens hom lyk dit egter of Mashaba weier om hierdie antwoord te aanvaar. “Dit kom ook voor asof hy ons wil dwing om met die EFF in Johannesburg saam te werk. Dit gaan nie gebeur nie.” Mashaba voer verder aan die DA wil voortgaan om “ons mense sonder toilette te sien”. Mashaba sê as die DA nie bereid is om volgens Action SA se voorwaardes te werk nie, “hulle geen mandaat van ons gaan kry nie”. Mashaba sê lede van die DA se onderhandelingspan het Action SA se span Vrydag genader – maar hy meen dit lyk of hulle net belangstel om te praat oor stabiliteit in Tshwane. In die Pretoria-streek het die ANC altesame 34,63% van die stemme verwerf en die DA het 32,03% van die stemme op hom verenig, die EFF 10,69%, Action SA het 8,64% vandie stemme gekry en die VF Plus uiteindelik 7,84%. ŉ Koalisieregering is dus nodig. Mashaba wil onder meer weet wat die stand van sake in gebiede soos Johannesburg en Ekurhuleni is. In Johannesburg het Action SA die derde meeste stemme gekry (16,05%), met die ANC die meeste (33,6%) en die DA die naastemeeste (26,14%). Ook hier moet ŉ koalisieregering gevorm word. Action SA gaan egter nie uitreik na die DA nie en sê die party het onderneem om Action SA weer te nader nadat daar aanvanklik met gesprekke begin is. Teen Sondagaand was daar volgens Mashaba egter nog geen verdere kontak nie. “My span is gereed om te praat – in ooreenstemming met ons voorweaardes. En ons voorwaardes is dat ons die gemeenskap wil dien en ongelykhede wil hanteer. Dit is ononderhandelbaar.” Hy sê as die DA intussen van plan verander het en nie met die ANC wil saamwerk nie, is dit ŉ besluit wat hy respekteer. Mashaba het ook gerugte dat hy daarop aandring om die burgemeester van Johannesburg te wees, afgemaak as “iemand se verbeelding”. “Ons het ernstiger kwessies om te bespreek eerder as wie die burgemeester gaan wees.” Brink sê as Mashaba die “raskaart” teen die DA speel klink hy nie soos ŉ post-ANC-politikus nie, maar “soos die ANC in nuwe gedaante”.