274,5 vk km
-0,5 / 10,6 °C
Dagur B. Eggertsson‎
Reykjavik [ˈreiːcaˌviːk] (Yslands: Reykjavík, letterlik "Rookbaai") is die hoofstad van Ysland - en ook die wêreld se mees noordelik geleë hoofstad: Sy breedtegraad lê teen 64° 08' Noord net effens suid van die Noordpoolsirkel (66° 33'). Die stad met naastenby 120 000 inwoners lê aan die voet van die bergpiek Esja met 'n hoogte van 900 meter en aan die suidoewer van die Faxaflóibaai, wat deel uitmaak van die Atlantiese Oseaan, en fungeer as die administratiewe, kulturele en ekonomiese spilpunt van Ysland. Reykjavik huisves die meeste departemente van die Universiteit van Ysland en verskeie ander tersiêre instellings, teaters, museums en ander kulturele instellings. Die stad beskik daarnaas oor Ysland se belangrikste seehawe.
Reykjavik lê op die skiereiland Reykjanesskagi in die suidweste van die eilandstaat Ysland, alhoewel die voorstede reeds verder oos- en suidwaarts uitgebrei het. Die landskapsvorme van Reykjavik se omgewing word deur skiereilande, inhamme, seestrate en eilande gekenmerk. Reykjavik beslaan danksy sy minder digbevolkte voorstede met ruim vrystaande gesinshuise 'n relatief groot oppervlakte.
Bron: IMO (1981-2010)
Die kolonisasie van Ysland deur Noorse setlaars het sy aanvang in die 9de eeu geneem. In die tradisionele geskiedskrywing en historiese dokumente wat bewaar gebly het, word na Ingólfur Arnarson as die eerste permanente inwoner van Reykjavik verwys - hy het hom omtrent 870 n.C. in die gebied gevestig en by die huidige Hoofstraat 'n uitgestrekte boerdery opgerig.
Die manlike nakomelinge van Ingólfur en sy vrou Hallveig het vanweë hul status as nasate van die eerste setlaar-egpaar as 'n soort religieuse en wêreldlike leiers (Yslands Allsherjargoði) gefungeer. Hulle het onder meer in 930 'n belangrike rol by die die stigting van die eerste parlement, die Alþingi, in Þingvellir gespeel. Ingólfur en Hallveig se kleinseun Þorkell máni het as Wetspreker of hoogste amptenaar van die parlement gedien, en sy seun Þormóður het later, toe die Yslanders die Christelike geloof in omtrent 1000 aangeneem het, as Allsherjargoði gefungeer.
Arnarson het aanvanklik vermoedelik 'n waaksame ogie oor sy uitgestrekte landgoed gehou en gehoop om self te bepaal watter setlaars hulle in sy invloedsfeer in die suidweste van Ysland mog vestig. Die oppervlakte van sy landgoed het egter geleidelik afgeneem, vermoedelik omdat die land onder sy erfgename verdeel is. In elk geval het naby Seltjarsnes nuwe landgoedere ontstaan wat ten opsigte van hulle oppervlakte met Reykjavik kon meeding.
Deense en Duitse ambagsmanne is genooi om Yslanders op te lei en die Innréttingar het vinnig oor opgeleide inheemse mannekrag beskik. Uiteindelik was hierdie instellings daarop gemik om 'n breed-gebaseerde ekonomiese opswaai in Ysland aan te spoor. Die visserybedryf, skeepsbou, landbou en swawelontginning in plaaslike myne was die eerste sektore wat danksy hierdie beleid beduidende vordering gemaak het. In Reykjavik het veral fabrieke vir die wolverwerking en wewerye ontstaan wat met ingevoerde spinwiele en weefstoele toegerus is. Ander belangrike nywerhede was die vervaardiging van toue en kuipe en looierye. Ná die jaar 1767 het die Innréttingar 'n ekonomiese agteruitgang ervaar, en slegs die wolbedryf het nog tot in die 19de eeu goed presteer.
Die wetenskaplike en tegnologiese vooruitgang van die laat 19de en vroeë 20ste eeu het ook die Yslandse ekonomie geraak. Reeds in 1897 is die eerste masjiene met keroseenenjins ingevoer, terwyl die visserybedryf in toenemende mate op gemotoriseerde en stoomaangedrewe bote gesteun het. Die bevolking van Reykjavik was in 1901 egter nog steeds net sowat 5000 mense.
Sedert die 1990's het Reykjavik - wat vroeër eerder as 'n vervoersentrum beskou is - met sy skitterende naglewe en eersterangse ontwerpersboetieke steeds meer buitelandse toeriste begin lok. Lae pryse vir sommige modeartikels het moontlik tot hierdie gewildheid bygedra, net soos die spitsberaad van 1986 en die daarmee gepaardgaande publisiteit, asook die plaaslike musieklewe. Alkohol- en dwelmmisbruik en (meestal kleinskaalse) misdaad kom tans ook soms in Reykjavik voor. Desondanks word Reykjavik onder die veiligste stede ter wêreld gereken.
Reykjavík het die hoogste aantal motors per capita van alle stede wêreldwyd en beskik intussen oor 'n aantal stedelike snelweë (waarvan sommige ses rylane het). Die "Ringstraat nommer 1" loop deur die voorstede en verder in oostelike rigting tot by Árborg, in noord-westelike rigting - rondom die bergmassief Esja - tot by Akranes en Borgarnes. Die staatsroete na die internasionale lughawe naby Keflavík word tans tot vier rylane uitgebrei.
Reykjavík beskik oor 'n doelgerigte openbare vervoerstelsel - busse bedien 'n aantal stedelike roetes met vyf desentrale busstasies en een sentrale busterminaal, die BSÍ. Die gebruik van krag of waterstof as energiebron vir busse word tans oorweeg en getoets.
Die stad beskik oor twee seehawens - die ou seehawe naby die stadsentrum hanteer oorwegend vissersbote en plesierbote, terwyl Sundahöfn in die ooste die beduidendste vraghawe van Ysland is.
Die dorpie Grjótaðorp, wat uit die plaas Grjóti wes van Aðalstræti ontwikkel het, is in 1806 by Reykjavik ingesluit. Teen die middel van die 19de eeu was die stad reeds die administratiewe, opvoedkundige, kulturele en handelsentrum van Ysland. Een van die grootste destydse paaie was Laugarvegur, wat Reykjavik met die warmwaterbronne van Laugardalur verbind het - Reykjavik se natuurlike geotermiese "waskamer". Teen die einde van die 19de eeu het Reykjavik egter nog steeds slegs uit 99 geboue bestaan.
Die kerk Hallgrímskirkja, wat op 'n klein heuwel aan die beginpunt van die winkelstraat Skolavordustigur lê, is die bekendste baken van Reykjavik. Die kerk is van beton gebou en in 1943 deur die voormalige staatsargitek Guðjón Samúelsson ontwerp. Die gebou is ná meer as veertig jaar se boubedrywighede in 1986 voltooi en vernoem na die beroemde Yslandse digter en Lutherse predikant Hallgrímur Pétursson (1614-1674).
Die Neo-klassieke Evangelies-Lutherse katedraal, Dómkirkja, is een van die oudste geboue in Reykjavik. Toe die Yslandse biskopsetel vanuit Skálholt na Reykjavik verskuif is en die eiland Ysland 'n bisdom geword het, was dit uiteindelik noodsaaklik om 'n nuwe katedraal in die stad op te rig. In die winter van 1788 is stene op die bouterrein opgehoop om voldoende boumateriaal vir die boubedrywighede in die somer te verkry. 'n Groep Deense ambagsmanne is vir die projek aangestel, maar aangesien hulle dikwels dronk was het die bouprojek slegs baie stadig gevorder.
Höfði-huis was vroeër een van die bekendste geboue in Reykjavík. Die statige huis is oorspronklik in 1909 vir die Franse konsul in Ysland opgerig en wys nog steeds talle kenmerke van sy vroeëre funksie soos die letters RF ('n afkorting vir République Française), die konsul se naam en die jaar van sy oprigting bo-oor een van sy binnedeure. Later is die huis deur die Yslandse digter en sakeman Einar Benediktsson (1864-1940) en sy gesin bewoon.
Perlan (letterlik "die Pêrel") is 'n unieke gebou wat in 1988 op die Öskjuhlið-heuwel opgerig is: 'n reuse-waterreservoir waarin sowat 24 miljoen liter natuurlike geotermiese warm water met 'n temperatuur van 85 °C vir verwarmingdoeleindes gestoor kan word. In die winter verwarm geotermiese energie, naas Reykjavik se geboue, ook sy strate en sypaadjies. Bo-oor die watertenks is 'n glaskoepel waarin 'n roterende fynproewersrestaurant opgerig is. Die koepel huisves daarnaas ook 'n kafee, terwyl die uitsigdek aan die buitekant 'n panoramiese 360°-uitsig oor Reykjavik en sy omgewing bied.
Onderaan die koepel en tussen die watertenks lê 'n ruim atrium waar verskeie uitstallings en ander gebeurtenisse gehou word. Die gebou besit daarnaas ook 'n klein kunsmatige geiser. Een van die watertenks bevat geen warm water nie, maar huisves die Saga-museum wat met sy waspoppe en multimediavertonings die Yslandse Wiking-tydperk en sleutelmomente in die Yslandse geskiedenis behandel.
Die museum in die straat Flókagata is aan die rand van 'n park geleë en spits hom op werke van die skilder Jóhannes Sveinsson Kjarval (1885-1972) toe. Bykomende wisselende uitstallings behandel onder meer moderne installasiekuns.
Die museum in die Laugardalur vertoon hoofsaaklik kunswerke wat deur die beeldhouer Ásmundur Sveinsson (1893-1982) geskep is. Voor die huis is 'n skulpturetuin aangelê.
Hochschule Bochum / Bochum University of Applied Sciences (Duitsland): fhboJournal nommer 44, Mei 2005
Albrecht, Birgit: Architekturführer Island. München: Deutsche Verlags-Anstalt 2000
Visit Reykjavík: Hallgrímskirkja Church
Visit Reykjavik: Hofdi House
Visit Reykjavik: The Pearl
↑ Ingólfur Arnarson and his Descendants, deel van die History of Reykjavík. Verkry op 27 Desember 2007.
↑ Island. Polyglott APA Guide 2007/2008. Berlyn en München: Langenscheidt 2007, bl. 156
↑ Island. APA Guide 2007/2008, bl. 160
↑ http://www.nat.is/travelguideeng/plofin_domkirkjan.htm Domkirkjan Lutheran Cathedral] by Nordic Adventure Travel.
↑ Polyglott APA Guide: Island (2007), bl. 165-166
↑ www.eldey.de: Reykjavik
↑ Sagamuseum - Perlan, Reykjavík
Die amptelike webtuiste van Reykjavík (Yslands)
Ontsluit van "https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Reykjavik&oldid=1365665"	Kategorieë: Hoofstede in EuropaNedersettings in YslandKusstedeVersteekte kategorie: Voorbladartikels	Navigasie-keuseskerm
AlemannischአማርኛAragonésÆngliscالعربيةАварAzərbaycancaŽemaitėškaБеларускаяБеларуская (тарашкевіца)‎Българскиবাংলাབོད་ཡིགBrezhonegBosanskiCatalàMìng-dĕ̤ng-ngṳ̄Нохчийнکوردیی ناوەندیCorsuČeštinaKaszëbscziЧӑвашлаCymraegDanskDeutschDolnoserbskiEʋegbeΕλληνικάEnglishEsperantoEspañolEestiEuskaraفارسیSuomiVõroFøroysktFrançaisNordfriiskFryskGaeilgeGàidhligGalegoGaelgHawai`iעבריתहिन्दीFiji HindiHrvatskiHornjoserbsceKreyòl ayisyenMagyarՀայերենBahasa IndonesiaInterlingueIlokanoIdoÍslenskaItaliano日本語Basa JawaქართულიTaqbaylitҚазақшаKalaallisut한국어KurdîКомиКыргызчаLatinaLadinoLëtzebuergeschLimburgsLigureLumbaartLingálaلۊری شومالیLietuviųLatviešuMalagasyОлык марийMāoriМакедонскиമലയാളംमराठीBahasa MelayuMaltiЭрзяньDorerin NaoeroNāhuatlPlattdüütschNedersaksiesNederlandsNorsk nynorskNorsk bokmålNovialOccitanଓଡ଼ିଆИронਪੰਜਾਬੀNorfuk / PitkernPolskiPiemontèisپنجابیPortuguêsRuna SimiRomânăРусскийСаха тылаSarduSicilianuScotsSámegiellaSängöSrpskohrvatski / српскохрватскиSimple EnglishSlovenčinaSlovenščinaChiShonaShqipСрпски / srpskiSesothoSeelterskSvenskaKiswahiliதமிழ்TetunТоҷикӣไทยTagalogTok PisinTürkçeТатарча/tatarçaTwiУдмуртئۇيغۇرچە / UyghurcheУкраїнськаاردوOʻzbekcha/ўзбекчаVènetoVepsän kel’Tiếng ViệtVolapükWinarayWolofייִדישYorùbáZeêuws中文Bân-lâm-gú粵語	Wysig skakels	Die bladsy is laas op 7 Julie 2015 om 12:46 bygewerk.