Leah, die sangeres, aktrise en die nuwe aanbieder van Boer soek ’n vrou, sê dis “maklik” om te antwoord watter Afrikaanse liedjie vir haar onmisbaar is.
“Ek het met haar musiek grootgeword en die liedjie het vir my uitgestaan. Dis ’n baie melodieuse, mooi liedjie”, sê Leah.
“Niemand kan hom ewenaar met wat hy vermag en die manier waarop hy die taal gebruik nie. Elke keer wat hy voor 'n mikrofoon staan, is hy onmisbaar,” sê hy.
Die fees het ook ’n liefdadigheidselement met die eendresies wat die Sondag op die rivier aangebied word. Individue kan ’n geel eend koop teen R100 en besighede kan ’n blou eend koop teen R1 000. Die wenneers ontvang R5 000 en die winste word geskenk aan die Bonnie-People-projek. Verlede jaar is R250 000 vir dié doel ingesamel.
In plaas daarvan dat jy aangeraai word om aktief te bly en steeds te werk, gebeur net die teenoorgestelde: Jy word rus voorgeskryf en om op jou stêre by die huis te gaan sit.
Ongeskiktheid weens rugpyn het die afgelope 25 jaar wêreldwyd verdubbel en is ook plaaslik ’n groot rede vir afwesigheid by die werk, sê prof. Quinette Louw van die Universiteit Stellenbosch se eenheid vir fisioterapie aan die fakulteit geneeskunde en gesondheidswetenskappe.
Laasgenoemde is egter baie verslawend en die voorskryf daarvan vir rugpyn brandstof vir die huidige opioïed-krisis. Onlangse navorsing wys dis nie meer doeltreffend vir rugpyn as ander, veel veiliger medikasie nie. Tog word dit steeds vir baie pasiënte voorgeskryf.
Laerugpyn word toenemend as ’n langtermyn-toestand beskou. Soms is dit kort van duur met min of geen gevolge nie. By sowat 1:3 mense keer dit egter binne ’n jaar terug, volgens The Lancet.
Hoëhakskoene: Dit verplaas jou liggaam se swaartepunt vorentoe. Jy moet jou gewrigte en spiere dan meer inspan as jy beweeg. Staan/loop jy met hoëhakskoene, vergroot die kurwe in jou laerug (dit word meer hol). Jou bene word ook meer reguit om vir die kleiner oppervlakte waarop jy staan te kompenseer.
Jou liggaamshouding (postuur) is verkeerd. Jy sit bv. gebukkend voor ’n lessenaar of staan met hangskouers en ’n krom rug. Krul jou in ’n sagte gemakstoel op. Sit-lê in ’n gemaklike posisie op die bed en werk op jou skootrekenaar.
Sit ’n klein kussing of opgerolde handdoek in die boog van jou rug as jy op ’n sagte gemakstoel sit. As jou voete nie grond raak nie, gebruik ’n voetstoeltjie. Trek jou ken effens in en maak jou nek lank. Moenie jou ken vorentoe stoot of op jou bors druk nie.
Vermy sover moontlik om op jou maag te slaap: Lê op jou sy en sit ’n kussing teen jou bors en tussen jou bene om te keer dat jy op jou maag draai.
As jy op jou rug slaap en rugpyn het, sit ’n kussing onder jou knieë. As jy op jou sy slaap en sukkel met jou rug, sit dit tussen jou knieë.
Stel jou stoel agter jou lessenaar/rekenaar die regte hoogte. Jou voete op die grond met jou rug wat ondersteun word en jou knieë effens laer as jou heupe (’n hoek van ’n raps meer as 90 grade).
Stel jou rekenaarskerm sodat jy nie jou nek moet buig of vorentoe moet leun om op die skerm te kan lees nie. Toets dit só: Maak jou oë toe en weer oop. Jou blik moet op die middel van jou skerm val.
Daar moet minstens ’n armlengte tussen jou oë en die middel van die skerm wees. Die ligbron moet loodreg bó die rekenaarskerm wees. Jy moenie direk in die lig kyk terwyl jy werk nie en dit moet ook nie van agter op die skerm skyn nie.
Neem ’n blaaskans as jy jou spiere lank ononderbroke gebruik (jy verf bv. ’n muur). Of doen dit in sarsies: Werk ’n halfuur, doen iets waar jy ander spiere gebruik en hervat dan die oorspronklike taak.
Hetsy in die kombuis of op kantoor, maak seker die werkruimte is op ’n gemaklike hoogte. Werk jy met jou hande (soos in die kombuis), moet die toonbank/tafel heuphoogte wees. Is dit te laag, moet jy jou skouers en rug buig. Te hoog, moet jy dalk jou rug agteroor buig en jou skouers optrek.
Jou selfoongewoontes kan sleg vir jou nek wees. As jy afkyk na jou selfoon, is dit soos om 27 kg se gewig op jou nek te sit, volgens ’n studie in die joernaal Surgical Technology International. Nes ’n klein kindjie wat op jou kop sit terwyl jy jou teksboodskappe lees. Daardie gewig op jou nek en ruggraat is uiteraard nie goed vir jou gesondheid nie. En ons bestee gemiddeld twee tot vier uur per dag in dié posisie. Vir ’n goeie postuur moet jy jou ore in lyn met jou skouers hou en jou skouerblaaie terugtrek, volgens die navorser.
Hou jou foon reguit voor jou in plaas daarvan dat jy jou kop afbuig; hou dit teen ’n 30°-hoek wanneer jy tik (die hoek beskerm jou pols) of meer regop/vertikaal wanneer jy net lees.
Slaap op ’n goeie kussing. Jou kop moet in ’n “neutrale posisie” wees: Dus nie sywaarts toe kantel, of te veel vorentoe of agtertoe gestoot word nie. Die ideale kussing is nie te hard nie en volg die kurwe van jou nek.
Wanneer jy motor bestuur: Rus jou kop gemaklik teen die kopstuk. Beweeg jou ken nader aan jou bors, moenie dit vorentoe stoot nie. Die boonste deel van die kopstut moet in lyn met die bokant van jou ore wees.