Soweto-opstand — Google Arts & Culture
Die dag toe ons kinders ophou glo het
Op 16 Junie 1976 het ongeveer 20 000 kinders uit skole in die township van Soweto in Johannesburg die strate ingevaar om beswaar aan te teken teen die instelling van Afrikaans as ’n onderrigtaal in plaaslike skole. Afrikaans is deur baie mense as die taal van die onderdrukker beskou. Die Afrikaansmedium-verordening van 1974 het alle swart skole gedwing om Afrikaans en Engels in ’n 50-50-kombinasie as onderrigtale te gebruik.
Op 16 Junie het leerders by Orlando-stadion vergader in ’n protes wat deur die Soweto Students’ Representative Council (SSRC) se Aksiekomitee georganiseer is. Die protes was veronderstel om vreedsaam te wees en baie onderwysers het dit ondersteun nadat die Aksiekomitee dissipline beklemtoon het.
Toe die optog begin het, het leerders met plakkate gestap wat “Weg met Afrikaans”, “Viva Azania” en “As ons moet Afrikaans praat, moet Vorster Zoeloe praat” verkondig het. Hulle pad is deur polisie versper. Die leiers van die Aksiekomitee het optoggangers versoek om nie die polisie uit te lok nie en die optog het op ’n ander roete voortgegaan en uiteindelik naby Orlando Hoërskool geëindig.
Die konfrontasie tussen leerders en polisie het handuit geruk toe die polisie honde op die skare vrygelaat het en die skare gereageer het deur die honde met klippe dood te gooi. Polisie het daarna op die kinders begin skiet. Meer as 176 mense is daardie dag dood. Protesoptogte het vinnig na townships regoor die land versprei.
Die foto van Hector Pieterson (13), een van die eerste kinders wat tydens die Soweto-opstand deur apartheidspolisie doodgeskiet is en wat deur Mbuyisa Makhubo gedra word, het ’n ikoniese verteenwoordiging van hierdie dag geword. Die foto is geneem deur nuusfotograaf Sam Nzima.
Hector Pieterson Museum in Soweto. Die Soweto-onluste, of die Soweto-opstand soos dit nou bekend staan, het verset teen apartheid sowel binne as buite Suid-Afrika tot optrede geskok. 16 Junie word in Suid-Afrika as Nasionale Jeugdag gedenk.