JY LEES NOU Wat mag skuldinvorderaars doen - en wat nie?
Hulle is onderhewig aan ’n gedragskode. Ken jou regte.
’n Leser vertel ’n skuldinvorderaar het haar om halfnege op ’n weekaand gebel, net toe sy wou ontspan. Sy vra of dit toelaatbaar is en wat die perke vir skuldinvorderaars is.
Die kort antwoord is: Ja – skuldinvorderaars mag jou so laat bel. Maar daar is ook baie dinge wat hulle nié mag doen nie.
Skuldinvorderaars is onderhewig aan ’n gedragskode soos uiteengesit in die Wet op Skuldinvorderaars – mits hulle natuurlik wettig as sodanig geregistreer is.
1. WAT DOEN JY AS ’N SKULDINVORDERAAR JOU KONTAK?
Maak seker die persoon is by die Raad op Skuldinvorderaars (CFDC) geregistreer. Hulle moet ’n registrasiedokument toon. Bel die CFDC by 012-804-9808 as jy onseker is.
Vra dokumentêre bewyse vir jou beweerde uitstaande skuld. Moenie met hulle kommunikeer oor die skuld voor jy die bewyse daarvoor sien nie.
Moenie erken jy is iets verskuldig as jy daaroor twyfel of geïntimideer voel nie. Kry regsadvies of kontak die CFDC. Jy het die reg om eers regsadvies te kry en mag nie gedwing te word om dokumente te onderteken nie.
Gaan jou kredietrekord na en kyk of daar werklik sulke skuld teen jou is.
61,5 miljoen Soveel navrae het kredietburo’s in die afgelope drie maande van 2018 gekry rakende skuldinvordering. BRON: Credit Bureau Monitor, Desember 2018
2. SKULDINVORDERAARS MAG DIE VOLGENDE DOEN
Mits die persoon wel wettig by die CFDC geregistreer, is hulle binne magte om die volgende te doen:
Jou persoonlik, telefonies of per pos te kontak om skuld in te vorder.
Jou vriende en familie te kontak om te hoor waar hulle jou kan kontak.
Jou te bel tussen soggens sesuur en saans negeuur – maar geensins op ’n Sondag of op ’n openbare vakansiedag nie (behalwe natuurlik met jou toestemming).
’n Fooi van jou hef as jy deel van die skuldbedrag betaal. Die fooi word deur die Wet op Skuldinvorderaars gereguleer. Die meeste skuldinvorderaars se fooie word bepaal deur hoeveel hulle invorder. As jou skuldbedrag klein is, los hulle jou dalk uit, maar die onbetaalde skuld sal steeds jou kredietrekord benadeel. Betaal dus maar liewer jou skuld.
3. WAT SKULDINVORDERAARS NIE MAG DOEN NIE
Die CDFC se gedragskode verbied hul geregistreerde lede om:
Jou met regstappe te dreig as hulle nie van plan is om dit uit te voer nie.
Jou met geweld te dreig jou te mishandel of intimideer of jou te vloek of beledig.
Summier jou ID of enige besittings te vat en te sê hulle hou dit tot jy jou skuld betaal.
Jou familielede, vriende of bure van jou skuld te vertel of dit van hulle te eis.
Jou by die werk te kontak as hulle weet jou werkgewer hou nie daarvan nie.
Jou te teister deur jou herhaaldelik op dieselfde oggend te bel of heeldag voor jou huis of werk te sit in ’n motor wat aandui hulle is skuldinvorderaars.
Meer geld as die werklike skuldbedrag en wettige fooie uit jou te probeer kry.
Jou regstreeks te kontak as jou prokureur aandui hulle is die kontakpersoon.
4. WAT JY MOET DOEN OM UIT DIE HOF TE BLY OOR SKULD
As jy betalings oorslaan, sal die krediteur jou probeer kontak. As die krediteur geen reaksie kry nie, kan hy ’n prokureur of skuldinvorderaar aanstel om die geld in te vorder.
Volgens wet kan hulle jou nie voor die hof daag voor hulle ’n art. 129-kennisgewing aan jou afgelewer het nie. Die kennisgewing lig jou in dat jy agterstallig is; dit moet ook aan jou verduidelik wat jy kan doen om regstappe te vermy.
Dit sal insluit die reg om raad te vra by ’n skuldberader, alternatiewe geskilbeslegtingsagent, ’n geskikte ombud of verbruikershof.
’n Betalingsplan om die agterstallige bedrag te vereffen is dikwels ’n opsie wat skuldinvorderaars of prokureurs verkies voor hulle regstappe oorweeg. Maar as jy die art. 129-kennisgewing ontvang en glad nie saamwerk nie, is die hof waarskynlik jou voorland.
Die meeste skuldinvorderaars word besoldig volgens wat hulle invorder. Hulle sal jou dalk nie jag as jou skuld klein is nie, maar jy is nie uit die verknorsing nie. As jy nie betaal nie, bly jou kredietrekord ongunstig en sal dit jou kredietwaardigheid beïnvloed.
Skuldraadgewers: 0860-627-627 of www.ncr.org.za, nationaldebtadvisors.co.za, www.debtbusters.co.za