PressReader - Landbouweekblad: 2017-10-13 - Ma­nie
Landbouweekblad - 2017-10-13 - Lbw | Inhoud -
SUID-A­FRI­KA­NERS spog mos graag met die uit­ne­mend­heid waar­mee hul­le in­ter­na­si­o­naal kan mee­ding hier van die suid­punt van A­fri­ka. Dink maar aan die ei­e­soor­tig­heid van die Bons­ma­ra-bees­ras, die ge­wild­heid van ons vrugte oor­see en om nie eens te praat van hoe die Aus­sies nou met ons skaap­ras­se woe­ker nie.
Net­so is Wes­grow, ’n aar­tap­pel­moer kwe­ker van die Wes-Vrystaat, ’n reus om op trots te wees. Hy spits hom­self toe op ge­hal­te en die wins­ge­wend­ste kul­ti­vars. Juis daar­om be­taal boe­re son­der te veel klaag­lie­de­re ’n pre­mie vir die Wes­grow-moe­re. Dit was dus geen ver­ras­sing nie toe JF van der Mer­we, ’n Wes­grow-pro­du­sent, as die nu­we voor­sit­ter van Aar­tap­pels SA ver­kies is ná mnr. Ernst Y­zel se uit­tre­de ná 16 jaar.
Dit kon eg­ter nie an­ders as om te sien hoe som­mi­ge boe­re hul wenk­broue oor dié wen­ding lig nie. Hul­le is blyk­baar be­kom­merd dat Wes­grow die aar­tap­pel­be­dryf kan be­gin oor­heers. Nie te lank ge­le­de nie het Wes­grow sy eie ta­fel­aar­tap­pel-han­dels­merk be­kend ge­stel wat hom in reg­streek­se me­de­din­ging met sy kli­ën­te plaas.
Daar­be­ne­wens is Ger­hard Post­hu­mus, be­stu­ren­de di­rek­teur van Wes­grow, al ge­rui­me tyd lank die voor­sit­ter van die Aar­tap­pel-Ser­ti­fi­se­ring s diens (ASD). “Wes­grow het nou die gan­se be­dryf ge­kaap met sy am­bi­sie om tot el­ke prys te groei,” het een van die boe­re aan Ma­nie ge­fluis­ter. Ma­nie stem eg­ter nie saam nie. Hy meen dit is goed dat twee be­kwa­me man­ne aan die stuur is van die be­dryf s or­ga­ni­sa­sies met die no­di­ge kun­dig­heid om te ver­se­ker die be­dryf net van krag tot krag gaan. Daar­be­ne­wens is dr. An­dré Joos­te, uit­voe­ren­de hoof van Aar­tap­pels SA, en Sa­net­te T­hi­art, uit­voe­ren­de hoof van die ASD, al­bei be­kwa­me lei­ers wat die be­lan­ge van die gan­se be­dryf na­jaag.
Bui­ten­dien is daar nie veel an­der pro­du­sen­te wat be­reid is om die op­of­fe­rings te maak (son­der ver­goe­ding) soos wat Y­zel die af­ge­lo­pe 16 jaar lank ge­doen het nie.
EET (EN BOER) JOU MAER . . . AAN AAR­TAP­PELS
Nóg by aar­tap­pels. ’n Man van Australië, Andrew F­lin­ders Tay­lor, het ’n he­le jaar lank net aar­tap­pels en pa­tats ge­ëet. Dit klink na ’n baie een­to­ni­ge di­eet, maar hy het op dié ma­nier meer as 50 kg af­ge­skud.
Tay­lor, ’n pa van twee, was be­wus daar­van dat dok­ters, voe­ding­kun­di­ges en di­eet­kun­di­ges oor sy plan sou frons. Ge­volg­lik het hy ver­skeie we­ten­skap­li­ke stu­dies be­stu­deer en met die hulp van ’n dok­ter en di­eet­kun­di­ge ’n eet­plan uit­ge­werk, be­rig die koe­rant The In­de­pen­dent.
Tay­lor sê aar­tap­pels en pa­tats het al die voe­dings­waar­de wat sy lig­gaam no­dig het, af­ge­sien van mis­kien ge­noeg kal­si­um. Aar­tap­pels be­vat wel kal­si­um, maar nie ge­noeg nie. Daar­om ge­bruik Tay­lor soja- en ma­ka­da­mia-melk om ka­pok­aar­tap­pels te maak.
Vir die aar­tap­pel­boe­re be­hoort dit goeie nuus te wees wat die trae prys wat hul­le die af­ge­lo­pe maan­de ont­vang, ho­pe­lik kan lig. Dit is nou as ’n gro­ter deel van die ver­brui­ker se rand uit­ein­de­lik in die boer­se sak kan be­land.
Op Aar­tap­pels SA se kon­gres het dr. Johan
van De­ven­ter, uit­voe­ren­de hoof van F­resh­mark, re­de­lik on­der die boe­re se kri­tiek deur­ge­loop, maar net om­dat hy die e­nig­ste ver­teen­woor­di­ger van die klein­han­del sek­tor op die ver­hoog was.
Boe­re en a­gen­te het hom ge­vra hoe die boer moet oor­leef wan­neer ’n sak­kie aar­tap­pels R25 op die vars­pro­duk­te­mark­te kos, maar teen tot R75 op die win­kel­rak­ke te koop is. Johan het die ad­mi­nis­tra­sie­kos­te van ket­ting­win­kels, die feit dat die klein­han­del sek­tor ui­ters me­de­din­gend is en ui­ter­ma­ti­ge hoë pry­se nie deur die ver­brui­ker ge­duld sal word nie, aan­ge­voer. Dit was nie wat die boe­re wou hoor nie, maar dit was die ant­woord.
Dit het Ma­nie laat te­rug­dink aan die Me­de­din­ging s kom­mis­sie wat die mark­a­gen­te van knoei­e­ry be­skul­dig het, maar nooit na die klein­han­de­laars vin­gers ge­wys het nie. Ma­nie won­der wan­neer hul­le aan die beurt gaan kom.
WILDBEMARKING OP SY BES­TE
Die Sum­mit Wild­li­fe-groep se wild­vei­ling ty­dens die Ka­roo-lus­fees op Graaff-Rei­net kon am­per as ’n glans­ge­leent­heid be­skryf word – só goed was dit ge­or­ga­ni­seer en aan­ge­bied. Die vei­lings­lo­kaal was stamp­vol ko­pers, ver­ko­pers en bloot nuus­kie­ri­ges wat vas­ge­na­el ge­sit het tot die laas­te van die 104 lot­te. Wie sou kon dink dat wild ooit saal­per­de as die groot aan­trek­kings­krag in die Ka­roo sou ver­vang?
Die om­set was wel ’n paar mil­joen min­der as ver­le­de jaar, maar ’n swart­wit­pens­bul het R1 mil­joen be­haal, ter­wyl ’n spring­bok­ram R450 000 be­haal het. Nie sleg nie as jy dink hoe­veel men­se in dié ge­wes­te hul be­leg­ging in wild bloot as ’n lek­ker stok­perd­jie be­skou.
Ma­nie het weer be­sef dat een van die groot ver­skil­le tus­sen ge­wo­ne boer­de­rye en wild­boer­de­ry is dat laas­ge­noem­de doel­ge­rig­te (en duur) be­mar­king verg. Wol­boe­re stuur hul pro­duk­te maar mark toe – en hoop op die bes­te.
Dit sluit aan by Nor­man A­da­mi, ’n vo­ri­ge voor­sit­ter van SABMil­ler, wat die vo­ri­ge aand as spre­ker ’n paar wys­he­de kwyt­ge­raak het.
Hy het in A­me­ri­ka ge­leer om die al­ge­me­ne op­vat­ting of sie­ning
(con­ven­ti­o­nal wis­dom) te be­vraag­te­ken toe hy ge­help het om die suk­ke­len­de Mil­ler-han­dels­merk – wat des­tyds af­ge­skryf is as ’n mis­luk­king – vir SAB se aan­deel­hou­ers om te draai. Só moet die wild­be­dryf ook die i­dee be­veg dat die be­dryf ’n bor­rel is wat net ’n bie­tjie lank neem om te bars.
Hy het boe­re ook aan­ge­raai om vre­de te maak met werk­lik­he­de en op ek­ster­ne fak­to­re pleks van in­ter­ne fak­to­re te fo­kus. Vir die wild­be­dryf sou dit on­der meer be­te­ken om saam te staan en nie teen­stry­di­ge bood­skap­pe die wê­reld in te stuur nie.
Ma­nie het ook ’n in­te­res­san­te A­me­ri­ka­ner van Kan­sas (’n reg­te Trump-man) daar ont­moet. Hy bring jag­ters na Na­mi­bië en Suid-A­fri­ka – en meen ons is nog voor met die ver­skei­den­heid van wild wat be­skik­baar is. In die al­ge­meen sien hy ’n groot toe­koms vir jag ten spy­te van die sleg­te pu­bli­si­teit wat soms op­duik.
Dit waai gou oor. Jag­ters word wel ou­er, maar hul plek word dees­dae in­ge­neem deur vroue, oud en jonk, wat tot die sport toe­tree. Sy vrou (in haar ses­tigs) het die vo­ri­ge week ’n swart­wit­pens plat­ge­trek – al weet sy nie pre­sies hoe lank die bul se ho­rings was nie.
Oor die po­le­miek oor die te­ling van wild in klein kam­pies het hy ge­sê ons moe­nie ons te veel daar­oor be­kom­mer nie – bly eer­der net stil en be­mark die goeie sy van die boer­de­ry.
‘ ’N BLOM VIR JOU, SKAT’
Koos en sy vrou gaan na ’n kon­fe­ren­sie oor die hu­we­lik en ver­hou­dings om weer ’n bie­tjie rig­ting in hul ver­hou­ding te kry. Die hoof­spre­ker val weg in In­gels oor die be­lang­rik­heid van paar­tjies wat me­kaar se guns­te­ling-din­ge in die le­we moet ken.
“Eig­hty fi­ve per cent of men don’t know w­hat his wi­fe’s fa­vou­ri­te flo­wer is,” sê die spre­ker. Koos sien hy kan hier pun­te wen by vrou­lief, tik sy vrou op die skou­er en fluis­ter: “Dis mos S­no­wfla­ke self­rai­sing, nè, Skat?”