Die Name van God | Lééf met hart & siel
Deur Nancy Talyor & Philip Ryken | Foto Hanneri de Wet
Hoekom is daar soveel name vir God in die Bybel en wat beteken dit vir jou en my?
God wil hê dat ons Hom ten volle moet ken. Elkeen van sy name kommunikeer ’n ander aspek van sy karakter. Hy is Redder, Voorsiener, almagtige God en Meester. Hy is die God wat alles sien. Vader. Geneser. Wanneer ons sy Naam aanroep, plaas ons ons vertroue in sy karakter, in wie Hy is. Ons vertrou Hom. Ons verklaar in elke situasie dat God alles is wat ons nodig het.
Wat beteken dit dat God Elohim is?
Genesis 1:1 begin met: “In die begin het Elohim die ganse heelal geskep, die hemel daarbo en die aarde hieronder.” Die voorvoegsel El beteken “magtig” en ohim beteken “skepper”. Die mees fundamentele ding wat God wil hê ons moet weet, is dat Hy die magtige Skepper is. Dit is waar ons verhouding met Hom moet begin – met die wete dat Hy ons geskape het en dat ons sy skepsels is.
Die magtige Skepper van alle dinge is ook Here oor alles, en dit bepaal ons plek met betrekking tot God. Dit is dan ook hoekom God die Naam Elohim gebruik het toe Hy die verbond met die Israeliete gesluit het.
Die feit dat God die magtige Skepper is, beteken elkeen van ons is ’n spesiale skepping. Jy het waarde net omdat die almagtige God jou geskape het. Net soos wat ’n bekende kunstenaar se handtekening op ’n skildery dit waardevol maak, so is jy ook van onskatbare waarde omdat Elohim, die God van die gode, jou gemaak het.
Wat betekendit dat God JHWH is?
Het jy al ooit gewonder hoekom baie Bybels God se Naam as Here (in klein hoofletters) in die Ou Testament skryf? Oral waar God se Naam só geskryf word, het die oorspronklike Hebreeus die Naam JHWH gebruik. Ouer vertalings het die Naam as Jahwe vertaal. Streng gesproke is dit eintlik die enigste Naam vir God – die ander “Name” is eintlik eerder titels of benamings. Baie toegewyde Jode beskou die Naam JHWH as so heilig dat hulle weier om dit uit te spreek. Dit is die Naam bo alle Name van God wat ontsag en eerbied ontlok.
Die woord JHWH kom van die Hebreeuse werkwoord “om te wees”. Dus beteken God se Naam basies “Ek is”. Dit kommunikeer die ewigdurende teenwoordigheid van God. Hy is vandag met ons net soos wat Hy met Abraham was en ook net soos Hy voor die skepping van die wêreld was. God is volkome teenwoordig in elke liewe oomblik. Hy is vandag steeds dieselfde Persoon as wat Hy toe was.
Wat beteken dit dat God Jahwe-Jireh is?
Die titel Jahwe Jireh word die eerste keer in Genesis 22 gebruik wanneer God vir Abraham vra om sy langverwagte seun, Isak, te offer. Dit was ’n toets: Was Abraham bereid om sy kosbaarste besitting aan God te offer? Hy was inderdaad. Op die laaste nippertjie het die Engel van die Here Abraham egter gekeer. God wou net sien of Abraham bereid was, maar Hy het nie verwag dat Abraham werklik vir Isak moes offer nie. God het toe ’n ram as ’n plaasvervanger vir die offer voorsien. Hier kry ons die eerste keer die Naam Jahwe Jireh vir God. Genesis 22:14 sê: “Abraham het toe die plek genoem ‘Die Here voorsien’. Hierdie naam het sedertdien ’n spreekwoord geword: ‘Op die berg van die Here sal voorsien word’” (Gen. 22:14).
Jahwe Jireh voorsien ook in al ons daaglikse behoeftes. Die naam Jahwe Jireh impliseer dat God vooraf weet wat ons nodig het en dat Hy dan ook in daardie behoeftes sal voorsien.
Wat beteken dit dat God Adonai is?
Die Naam Adonai herinner ons daaraan dat God die Here (Meester) van ons lewens moet wees, want Hy is die soewereine Heerser. Die Hebreeuse woord Adonai beteken “Here”, “Meester” of “Eienaar”. Die betekenis van hierdie Naam van God het duidelik geword toe Jesaja Adonai op sy hemelse troon sien sit het. Die engele aanbid Hom met: “Heilig, heilig, heilig is die Here, die Almagtige! Die hele aarde is vol van sy heerlikheid!” (Jes. 6:3). Jesaja het God se heerskappy oor die hele aarde waargeneem en die engele het getuig dat God die reg het om oor alles te heers.
Toe het Adonai vir Jesaja gevra: “Wie kan Ek met ’n boodskap na my volk toe stuur? Wie sal vir Ons gaan?” (Jes. 6:8). En die profeet móés Hom eenvoudig antwoord, en net so verwag Hy ook dat ons op sy uitnodiging reageer. God is die soewereine Heerser oor alle dinge en Hy sit op die hemelse troon. Die vraag is egter of jy Hom sal toelaat om die soewereine Heerser van jou hart te wees. Sal jy toelaat dat Hy oor jou begeertes en optrede heers? Oor jou sondige gewoontes? Oor jou daaglikse planne? God, wat Adonai is, het die reg om jou vir Homself toe te eien, want Hy is Here en Meester.
Wat beteken dit dat God El Roï is?
Hagar was desperaat en ’n uitgeworpene – deels as gevolg van omstandighede buite haar beheer en deels as gevolg van haar eie verkeerde keuses. As ’n slavin moes Hagar vir haar meesteres se man ’n kind in die lewe bring. Maar toe het sy haar meesteres geminag, wat veroorsaak het dat Sarai haar sleg behandel het en sy na die woestyn gevlug het. God het Homself daar in die woestyn aan haar geopenbaar as El Roï, die God wat sien.
Toe God vir Hagar in die woestyn gekry het, was sy eerste vraag aan haar: “Waar kom jy vandaan? Waarheen gaan jy?” (Gen. 16:8). Natuurlik het God klaar geweet. Hagar moes egter self haar situasie evalueer en hardop sê wat sy besig was om te doen om te kon begryp hoe God die Een is wat haar raaksien. God het haar toe ’n moeilike opdrag gegee: om terug te gaan na haar meesteres toe en om aan haar meesteres onderdanig te wees (Gen. 16:9). Uit genade het God haar ook ’n belofte gegee om aan vas te hou: Hagar se seun sou die stamvader van ’n groot nasie wees wat eendag oor ander sou heers (Gen. 16:10-12). Met hierdie woorde het Hagar tot die besef gekom dat God haar raaksien – vir wie sy waarlik is – en dat Hy vir haar omgee. Hy het haar desperate kreet om hulp gehoor. God het kennis geneem van haar swaarkry en Hy het na haar omgesien. “Van toe af het Hagar die Here wat met haar gepraat het, genoem ‘die God wat my sien’, want sy het gesê: ‘Ek het die Een gesien wat my gesien het!’” (Gen. 16:13).
Hierdie is die enigste plek in die Bybel waar God El Roï genoem word, maar die tema van ’n God wat sien, kom deur die hele Skrif heen voor. Waar jy jou ook al bevind, El Roï sien jou raak. Hy gee om vir jou. Hy sal jou bevry en na jou omsien. Hy hou deurgaans ’n wakende oog oor jou.
Wat beteken dit dat God El Shaddai is?
Shaddai is ’n antieke benaming vir God wat daarna verwys dat Hy die hoof van die hemelse raad is. Die stam van die Hebreeuse woord is afgelei van die woord vir “berg”, waar die Allerhoogste gewoonlik sy mense ontmoet het en van waar Hy sy oordele uitgespreek het. Shaddai herinner aan die regter wat die goeie beloon en die slegte straf.
Vir God se mense hou die titel Shaddai verband met God se verbondsbeloftes. Die titel Shaddai kom 48 keer voor in die Bybel, meestal in die boeke van Job en Rut. Dit is nie per ongeluk so nie, want die mense in hierdie boeke het gesukkel om God se soewereine uitsprake te aanvaar. Beide Job en Naomi (wat God as Shaddai aanspreek in die boek Rut) het gevoel dat God hulle nie reg behandel het nie. Hulle was oortuig dat hulle alles reg gedoen het, maar toe het God sy seën van hulle weggeneem. Job het alles verloor, selfs sy gesondheid, en Naomi se seuns en man is dood. God het alles van hulle af weggevat en dit het hulle leeg en moedeloos laat voel.
Dit is natuurlik nie hoe die twee stories eindig nie. Wanneer God ons lewe leegmaak, maak Hy eintlik net meer plek vir Homself in ons harte – net soos in die geval van Naomi en Job. Hy voed ons en kalmeer ons net soos ’n baba by sy moeder rus en kalmte vind. Totdat alles waarin ons ons vertroue stel van ons af weggeneem word, sal ons nooit besef hoe baie ons God regtig nodig het of dat Hyself eintlik meer as genoeg vir ons is nie.
Wat beteken dit dat God Jahwe Rofe is?
God het die Israeliete op ’n indrukwekkende wyse van die Egiptiese slawedrywers bevry, maar toe bevind hulle hulle in die woestyn en hulle ly dors. Drie dae het verbygegaan sonder enige teken van water, en toe sien hulle uiteindelik water in die verte. Stel jou voor hoe platgeslaan hulle was toe hulle by die water kom en proe dat dit bitter is! Hulle het seker gewonder of God hulle die woestyn ingelei het om daar te sterf.
Dit was egter glad nie wat God in gedagte gehad het nie. Hy het hulle tot op hierdie punt gebring sodat Hy Hom as Jahwe Rofe kon openbaar – dit beteken “die God wat genees”. God het vir hulle gesê: “As julle goed luister na die Here julle God en doen wat vir Hom reg is, gehoorsaam is aan sy wette en reëls, dan sal Ek julle nie dieselfde dinge laat oorkom as die Egiptenaars nie. Ek is die Here wat julle gesond sal hou” (Eks. 15:26).
Watter implikasies het hierdie Naam vir ons? Daar bestaan geen twyfel dat God mense fisies genees nie en daarom bid ons ook gereeld vir fisiese genesing. Soms genees God mense deur ’n wonderwerk te doen en ander kere vind die genesing stadiger plaas en speel dinge soos voeding, oefening en mediese ingryping ’n rol. In sommige gevalle sal totale genesing eers in die hemel plaasvind.
Wat beteken dit dat God Jahwe Roï is?
Skape is diere wat baie maklik afdwaal. Hulle dwaal af omdat hulle uit blote onkunde die verkeerde paadjie volg of omdat hulle bloot die skaap voor hulle bly volg. Om hierdie rede, en nog vele meer, het skape ’n skaapwagter nodig. Hulle oorlewing hang letterlik daarvan af. Psalm 23 is een van die gunsteling Skrifgedeeltes in die Bybel waar ons leer dat God ons Herder is, met ander woorde, Jahwe Roï. ’n Herder of skaapwagter bly dag en nag by sy skape. Sy eie welstand hang van hulle af, want hy maak sy bestaan uit hulle. Hy lei hulle na weivelde met goeie kos en na plekke waar dit vir hulle veilig is om te rus. Wanneer een afdwaal, gaan soek hy hom en bring hom veilig terug na die trop toe.
’n Goeie herder maak seker dat sy skape alles het wat hulle nodig het: vars, groen gras om te eet; beskerming teen vrese en gevare; skoon, vars water om te drink; en ’n veilige plek om te rus. Ons hoef vir niks bang te wees nie, want die Goeie Herder is daar om ons op te pas.
Wat beteken dit dat God Jahwe Tsidkenu is?
Die mense van Juda was in die moeilikheid. Hulle was leierloos en verstrooi. Hulle kon enige oomblik gevange geneem en weggevoer word. Dit was die straf op hulle sonde, want hulle aardse konings was alles van teleurstellend tot rampspoedig. Juda het elke kort-kort afgode aanbid en God, die ware Koning, verlaat. Die verbond was nie meer in plek nie, want hulle het God nie met hulle hele hart gevolg nie.
Op hierdie kritieke oomblik openbaar God Hom as Jahwe Tsidkenu – “Die Here is ons geregtigheid” (Jer. 23:6). Die stam van die woord tsidkenu beteken “om reguit te wees”. Dit is God wat oordeel tussen reg en verkeerd, wat die standaard van geregtigheid is. Dit is egter ook die God wat sondige mense red. God kan sonde nie oorsien nie, maar daar is vir ons almal hoop: “Daar sal ’n tyd kom wanneer Ek weer ’n wettige afstammeling uit Dawid se familie koning sal maak. Hy sal ’n verstandige koning wees. Hy sal sorg dat reg geskied en almal in die land regverdige behandeling ontvang. Sy naam sal wees: ‘Die Here is ons geregtigheid.’ Terwyl hy regeer, sal Juda vrykom van al hulle vyande en Israel sal veilig leef” (Jer. 23:5-6). Wat die mensdom nie vir homself kon bewerk nie – dit is, redding uit die sonde en dood – het God vír ons kom doen.
Die wettige afstammeling is Jesus. Hy het ’n volmaakte en sondelose lewe gelei en toe in ons plek gesterf. Sodoende het Hy die straf wat ons (en die mense van Juda) verdien het, op Hom geneem. Hy is die Een wat ons regverdig maak.
Wat beteken dit dat God Jahwe Nissi is?
Die Israeliete is uit slawerny bevry en mens sou verwag dat hulle nou lank en gelukkig sou voortlewe. God lei hulle egter in die woestyn in … Hoekom moes hulle tog so swaarkry? In net ’n paar verse in Eksodus 16-17 is die Israeliete deur hongersnood en ontwatering in die gesig gestaar. God was heeltyd getrou en het vir hulle manna gestuur om te eet en water uit ’n rots gegee om te drink. Maar net toe hulle ’n sug van verligting slaak, is daar ’n nuwe gevaar op die horison: die Amalekiete trek teen hulle op om oorlog te maak. God se mense was uitgeput van al die rondtrek en het seker begin wonder of dinge ooit beter gaan word.
Terwyl die sterkste vegters in Israel saam met Josua teen die Amalekiete geveg het, het Moses op die berg gestaan en sy staf in die lug gehou. Terwyl Moses die staf in die lug gehou het, het die Israeliete gewen; maar wanneer sy arms moeg geword het en hy hulle laat sak het, het die Israeliete die geveg begin verloor. Aäron en Hur het toe Moses se arms in die lug gehou totdat die son gesak het, en só het Israel die oorlog gewen. Israel het deur die krag van Jahwe Nissi – “Die Here is my vaandel” (Eks. 17:15) – oorwin.
Die idee dat God ons vaandel is, is dalk vir ons ’n vreemde konsep, maar daar steek baie waarheid oor God se sorg daarin. In ’n oorlog trek die weermag saam onder die land se vlag. Die vlag dien as simbool van hulle eenheid en lojaliteit. Tydens die geveg kan hulle na die vlag kyk om hulself nie net te oriënteer nie, maar ook om weer moed te skep. Wanneer die geveg oor is, gebruik hulle ook die vlag om hulle oorwinning aan te kondig.
Wanneer ons dus saamkom onder God se vaandel, verklaar ons eintlik dat Hy ons leier is. Terselfdertyd vra ons Hom ook om namens ons te veg. Daarom hoef ons niks te vrees nie, want God is sterker as enige van ons teëstanders.
Wat beteken dit dat God Jahwe Shammah is?
Die boek Esegiël vertel hoe God met sy mense deur ’n profeet gepraat het in die tyd toe hulle in ballingskap was. Die meeste van die profeet se visioene was nie positief nie, maar sy laaste visioen, wat in hoofstuk 40-48 weergegee word, was oor God se toekomstige herstel van Israel. Dit is in hierdie konteks wat God van Jerusalem sê: “Van daardie dag af sal die stad se naam wees: ‘Die Here is daar’” (Eseg. 48:35). Die Hebreeuse titel wat God Homself hier gee, is Jahwe Shammah. Hierdie Naam – die Here is daar – is ’n belofte dat God sal terugkeer na hulle, al het Hy hulle verlaat as gevolg van hulle boosheid. Die Een wat deur hulle verwerp is, sal na hulle terugkeer. God smag daarna om met die mensdom ’n verhouding te hê en daarom soek Hy mense op, selfs al draai hulle hul rug vir Hom. Dit is liefde. Dit is genade. Dit is ons enigste hoop as God skynbaar ver van ons is.
Wat beteken dit dat God El Elyon is?
Die titel El Elyon beteken die Allerhoogste. Dit is afgelei van die stamwoord ‘alah wat “om op te gaan” beteken. God is die Opperwese wat oor die hele aarde heers, Hy is die enigste ware God wat in beheer is van alles wat gebeur. Wanneer mense probeer om hulself bó God te verhef deur op te tree asof húlle oor die aarde heers, vind hulle gewoonlik baie gou uit dat daar niemand soos die Allerhoogste is nie – en dat Hy nie ’n mens soos ons is nie. God is die Een wat lewe gee en wegneem, die Een wat verwond en genees, die Een wat die seisoene en grense van ons lewe bepaal. Daar is net een Allerhoogste, een God.
Wat beteken dit dat God Jahwe Shalom is?
Gideon was salig onbewus van die feit dat sy hele lewe ingrypend sou verander. Midian het Israel verdruk en dit was so erg dat die Israeliete hulle koring in die geheim in parskuipe moes uitslaan, anders het die Midianiete dit eenvoudig net afgevat, nes hulle al Israel se ander besittings ook vir hulself toegeëien het. Skielik het daar ’n engel aan Gideon verskyn en gesê: “Die Here is by jou, dapper man!” (Rig. 6:12). Dit het nie vir Gideon gevoel asof die Here met hom was nie en daarom het hy geantwoord: “Die Here het sy rug op ons gedraai. Hy het ons uitgelewer aan die mag van die Midianiete” (Rig. 6:13). God het egter ’n plan gehad om Israel van die Midianitiese verdrukking te verlos en die sleutelrolspeler in sy plan was Gideon.
Wat Gideon egter nie geweet het nie, was dat God graag onbelangrike mense gebruik en dat Hy sy planne tot uitvoering sal bring, al is ons soms on-willige soldate. Nadat hy met moeite oortuig is, het Gideon ingestem om God se plan uit te voer. Hy het Jahwe Shalom – “die Here is Vrede” (Rig. 6:24) – ontmoet. God het hom vrede gegee terwyl hy die moeilike taak wat hom opgelê is, aangepak het.
Wat beteken dit dat God Jahwe Sebaot is?
Arme Hanna het nie kinders gehad nie. Haar hart het gebreek elke keer wanneer sy ’n kind gesien het. In daardie dae het die seun die pa gehelp met die algemene take en hy het na die ma omgesien op haar oudag. Omdat Hanna nie ’n seun gehad het nie, sou sy heel waarskynlik later geen heenkome gehad het nie. Daarom het sy gebid – met soveel wanhoop dat die priester gedink het sy is dronk – tot Jahwe Sebaot, die Here van die leërskare: “O Here, Almagtige, as U tog net my verdriet wil raaksien en my gebed verhoor en vir my ’n seun gee, sal ek hom vir U teruggee. Lewenslank sal hy aan U behoort. As teken daarvan sal sy hare nooit gesny word nie” (1 Sam. 1:11). Dit was Hanna se gebed vir ’n seun wat sy aan die Here sou wy.
“Leërskare” is ’n militêre term. Hanna het dus tot die God gebid wat die bevelvoerder van die hemelse weermag is. Sy het haar hartsverlange uit-gestort teenoor die God wat soewerein is oor alle magte in die hemel en op die aarde. Sy het gevra dat Hy sy weermag sal inspan om in haar behoefte te voorsien.
Jahwe Sebaot is die Naam wat mense aanroep uit desperaatheid. Dit is die Naam wat mense uitroep wanneer hulle God van aangesig tot aangesig sien. Die Naam dui op God se grootheid en krag.
Uittreksel uit Hoe weet ek God bestaan regtig? deur Nancy Taylor & Philip Ryker met toestemming van CUM Christlike Uitgewersmaatskappy gepubliseer.