Oor Ã´sim verskynsels in die Vaderland
‘n Spesie wat beslis niÃ© die Ã´simnis-toets slaag nie, is die nors beamptes wat geld by die tolhekke steel...ag ek bedoel insamel.
Newton of Nietzsche of so iemand het eenkeer bevind dat daar ‘n onbetwisbare korrelasie bestaan tussen die gelukstaat waarin ‘n nasie hom bevind, en die omgangstaal wat deur die lede van daardie betrokke nasie gebesig word. Met my vorige besoek aan die Vaderland was die algemeen aanvaarde byvoeglike naamwoord van keuse die skaflike, dog ietwat verbeeldinglose ‘naais’. Die weer was naais. ‘n Braai was naais. Die rugby was naais.
Maar intussen is ‘naais’ opgegradeer tot ‘n spoggerige, blinkgepoetsde ‘Ã´sim’. Die zeitgeist word kragdadig vasgevang deur hierdie toevoeging tot die leksikon want jy sien, deesdae is niks meer bloot naais nie, maar Ã´-s-i-m. Die weer is Ã´sim, ‘n braai is Ã´sim en selfs die rugby is Ã´sim! Mag die voorspoed jou verveel? Watwou! Mag die Ã´simnis jou verveel!
En dinge daar Ã­s grootliks Ã´sim. Padgebruikers se onberispelike maniere…Boney M-liedjies oor die radio…vrouens met interessante name soos Wynanda, Antonelle of Quenteline…
Maar die Ã´simste van als bly die mense. LÃ©kker mense. VriÃ©ndelike mense. Soms amper Ã³Ã³rvriendelike mense. Veral die manne by die rooi ligte wat snuisterye van ‘n duisend variÃ«teite aan jou probeer verkwansel. DÃ¡Ã¡i kÃªrels sal jou sonder uitsondering groet, spontaan oor jou welstand uitvra en meer dikwels as nie ‘n kwinkslag laat val oor jou kar se L-nommerplaat, want â€œmy friend, I’m also from Limpopo!”. Arme hulle.
Checkers se checkout cherries en chinas, aan die ander kant, word niÃ© aangestel op grond van hulle kliÃ«ntediensvaardighede nie. Maar bygesÃª, dis nie asof hulle glÃ¡d nie wil gesels nie. Dis net dat hulle nie met jÃ³Ãº wil gesels nie. Die geselskap van die kollega agter die buurtoonbank word soos klokslag opgesoek en selfs ‘n supervisor kom lÃª gereeld oor vir ‘n geselsie.
Op ‘n Kululavlug gaan dinge ook nog jollie-patrollie! Dis ‘n gelag en ‘n gesels en ‘n gekorswel uit ‘n ander wÃªreld. Flou grappies en al. Anders as ‘n dekade of twee gelede, is ‘n minimumlengte egter nie meer ‘n voorvereiste om ‘n lugwaardin te word nie. Deesdae is ‘n minimumsitvlakwydte die maatstaf waarvolgens jy gekeur word al dan nie. Solank jy (al is dit net-net) deur die gangetjie kan skuur, staan jy ‘n kans om ‘n salaris by Kulula te verdien. Maar ten minste is die glimlag net so breed soos die sitvlak. Wat Ã´sim is.
‘n Spesie wat beslis niÃ© die Ã´simnis-toets slaag nie, is die nors beamptes wat geld by die tolhekke steel…ag ek bedoel insamel. Jy kan maar netsowel die outomobielweergawe van die VlieÃ«nde Hollander bestuur, want die oÃ« agter daai borrelende persoonlikhede kyk na jou, maar hulle sien jou nie. Groet jou nie. Bedank jou nie. Wens jou nie ‘n voorspoedige reis toe nie. Niks. Hulle is sekerlik Ã´sim mense wanneer hulle by die huis is, maar hulle beroepsvoorligtingmenere het hulle waaragtig van slegte raad bedien.
Maar dÃ­s juis die land se grootste bate. Die mengelmoes, die verskeidenheid, die variasie. Van kulture. Van voorkeure. Van persoonlikhede. En hoewel daar nog baie werk is om te doen, word elke geit en gier van elke Jan Rap en sy maat toenemend aanvaar en, meer belangrik, ‘n plekkie in die son gegun. En dÃ­t, vriende, is waarlik die definisie van Ã´simnis.
Lees Oor vreemde verskynsels in die Vaderland. Deel I.