Maak Geestelike Onderrig PRET | Foster Care in South Africa
← Die Effek van Mishandeling en Verwaarlosing op die Ontwikkeling en Binding van die Veiligheids- Pleeg Kind
If a Child … →
Maak Geestelike Onderrig PRET
Posted on June 18, 2011	by Helouise Steenkamp
Vir baie ander Pa’s veroorsaak die blote gedagte aan doelgerigte geestelike onderrig tuis ‘n knop op die maag as gevolg van intimidasie of mislukte pogings uit hul verlede. Kom ons begin dan met ‘n skoon bladsy. Vee al jou vorige mislukte pogings en vooropgestelde idees uit, oor hoe om jou kinders op te lei in die Christelike geloof. Deur vier maklike frases te onthou kan jy die proses eenvoudig en jou prioriteite duidelik voor oë hou: 1) Verhoudings is jou prioriteit. 2) Die Bybel is jou handleiding. 3) Die lewe is jou klaskamer. 4) Jou metodes moet op jou kind gemik wees.
Beginsel 1: Verhoudings is jou Prioriteit
Dit is waar wat hulle sê: Mense gee nie om hoeveel jy weet, voor hulle weet hoeveel jy omgee nie!. Ons kinders het meer nodig as net ‘n lys voorskrifte en beginsels om hulle eie te maak. As ons wil hê dat die waardes wat ons vir hulle leer, altyd deel sal wees van hulle, moet ons die gom wat ons liefde noem, kwistig aanwend. Ons kan nie die een sonder die ander een hê nie. Kinders neem ouerlike onderrig deur emosienele lense waar, en hierdie lense word omraam deur die gehalte van die ouer-kind-verhouding.
Praktiese Wenk: Vat altyd ‘n kind saam. Moet nooit êrens heen gaan sonder ‘n kind nie. Of dit nou hardewarewinkel toe is of om brood en melk te gaan koop. Dis die ideale geleentheid om tyd alleen sam met een van die kinders deur te bring. Deur ‘n kind weg te vat van sy broers en of susters af, verkry jy al sy aandag, en die kind joune. Hierdie is die geleenthede wanneer die lewe self vrae van jou as ouer of by jou kind laat opduik, en maak dan seker die antwoorde kom vanuit jou geloofsiening. Die beginsel is dat jy aan julle verhouding werk, want die verhouding bied aan jou die kans om geestelike waarhede met jou kind te deel.
Beginsel 2: Die Bybel is jou Handleiding
God het aan ons ‘n handleiding vir die lewe gegee, naamlik die Bybel. Dis nietemin eienaardig dat ons hierdie geweldige geskenk soms as so vanselfsprekend aanvaar en aansukkel in die lewe of in die onderrig van ons kinders sonder om hierdie handleiding te raadpleeg. Dis soos die doen-dit-self-man wat weier om die handleiding te lees as hy sy kind se geskenk aanmekaarsit, die hele nag wakker bly om dit reg te kry en dan die vervaardiger daarvan beskuldig dat hy die speelding verkeerd gemaak het.
Die Bybel “het groot waarde om in die waarheid te onderrig, dwaling te bestry, verkeerdhede reg te stel en ‘n regte lewenswyse te kweek” (vlg. 2 Tim.3:16). Die Bybel is hulle reisgids, hulle reddingstou, hulle handleiding, hulle antwoord, hulle noodhulpkissie en, heel belangrikste van alles, hulle sleutel tot kennis van God. As ons glo dat die Bybel die Woord van God is, sal ons hulle nie net leer dat die inhoud daarvan die riglyn moet wees vir hulle lewe nie, maar ons sal ook ons geloof demonstreer deur dit te gebruik as ons eie lewensgids.
Praktiese wenk: Waarheen gaan jy ons as ouers wanneer ons leiding en hulp nodig het? Ons moet ons eie lewe volgens die Bybel se beginsels leef. Ons moet ons nie net daaraan wy om die Bybel te leer ken nie, maar ook om te leer hoe ons beter uit die Bybel kan leer. Daar is baie goeie boeke beskikbaar oor hoe om die Bybel te gebruik en te bestudeer. Ons eie toewyding om God se Woord te leer ken en Hom toe te laat om daardeur met ons te praat en ons te verander moet duidelik wees vir ons kinders. Met ander woorde: “moet dit nie net preek nie, maar eerstens, lewe dit!”.
Beginsel 3: Die Lewe is jou Klaskamer
Niemand word ‘n dokter deur net die teorie te ken nie. Sal jy gerus wees oor ‘n dokter wat jou galblaas gaan verwyder en wat al die boeke kennis en teorie bestudeer het, maar weet dat hy nog nooit voorheen geopereer het nie?! En ook anders om!
God het ons en die wêreld so ontwerp dat ons van die dinge van God leer en hulle terelfdertyd in die daaglikse lewe moet toepas. Dis die onderliggende idee van Deuteronomium 6:6-9. Ons moet God se gebooie daagliks by ons kinders inskerp. Ons moet met hulle daaroor praat as ons in ons huis sit, en as ons op pad is, as ons saans gaan slaap en as ons soggens opstaan.
Ons sal dit nooit regkry deur net vir hulle Bybelverhale te lees en hulle kerk toe te vat nie. Ons moet deur ons groei, deur ons voorbeeld en deur dit wat ons vir hulle leer, vir ons kinders demonstreer dat ons geloof gaan oor wie ons is, hoe ons optree en wat ons doen sowel as wat ons glo. Daar is twee belangrike punte wat beklemtoon moet word. Eerstens is ons lewe ‘n belangrike voorbeeld vir ons kinders. Woorde en dade wat ooreenstem, is die enigste soort ouerskap wat werk. Ouerskap deur voorbeeld vereis egter nie dat ons volmaak moet wees nie.
As ons vir ons kinder probeer voorgee dat ons volmaak is terwyl ons dit nie is nie, speel ons toneel en is ons huigelaars. Maar as ons ons groei in Christus uitlewe, leef ons ons ouerskap uit deur ons voorbeeld. As ons foute maak en onself aanspreeklik daarvoor hou, soos deur om omverskoning te vra as ons ons humeur verloor, dan sal ons foute tekens word van geloofwaardigheid terwyl ons groei.
Praktiese Wenk: Wanneer Pa saam met sy kinders op die mat stoei, het hy meer gedoen om ‘n geleentheid te skep vir die oordra van geloof (die veld voorbery vir die saad), as wanneer hy vir hulle uit die Bybel voorlees. Albei is belangrik, maar eersgenoemde maak laasgenoemde betekenisvoller. Wanneer Ma wegkruipertjie speel met haar sesjarige seun, leer hy haar ken deur pret saam met haar te hê, en nie net om haar as ouer te gehoorsaam nie. Weer eens is albei belangrik, maar eersgenoemde maak laasgenoemde makliker om te verteer.
Beginsel 4: Jou metodes moet op jou kind gemik wees
In 1 Kor.9:20-22 lees ons dat Paulus sy benadering by elke gehoor aangepas het. Die boodskap het dieselfde gebly, maar hy het tred gehou met sy gehoor deur hulle behoeftes en uitkyk te verstaan en dan sy aanbieding daarvolgens aan te pas.
Hierdie is ‘n uiters belangrike beginsel as dit kom by die onderrig van ons kinders: Ons kan nie van kinders verwag om te styg tot by ons vlak nie; ons moet afdaal na hulle s’n. Ons moet verstaan wat belangrik is vir ons kinders – in hulle oë, nie in ons s’n nie – en op hulle vlak kommunikeer. As ons ons kan voorstel hoe dit voel om in hulle skoene te wees, sal ons onderrig doeltreffender wees, en vir seker meer relevant.
Praktiese wenk: Op hulle ouderdom en in ons kultuur is een van ons kinders se eerste belangstellings pret en plesier. Ons as ouers moet leer om met hierdie behoefte in hulle lewe te werk terwyl ons hulle probeer onderrig, en ‘n balans probeer vind tussen pret en ernstige doelwitte. Jou kinders geniet dit om te rinkink. Wanneer jy hulle op jou rug laat ry, of hulle onderstebo keer, ensv. Te midde van hierdie rinkinkery kan jy ‘n les tuisbring, byvoorbeeld deur hulle te vertel van Jakob wat met die engel geworstel het, ensv.
♦ Sleutels tot Daaglikse Huisgodsdiens Sukses
Tydsduur: Ongeveer tien minute, elke dag.
Begin klein en bou stadig op. As jy maar pas begin het met huisgodsdiens in jou gesin, laat hulle dan stadig in die roetine inkom. Dalk kan julle begin deur dit een keer per week te doen en dit dan geleidelik vermeerder. Die geheim is om nie oorhaastig te wees nie. Dit gaan vir hulle ‘n groot verandering wees, en verandering word die beste aanvaar as dit geleidelik ingebring word.
Verdeel die verantwoordelikheid. Jy kan jou kinders help om meer deel te voel van die huisgodsdienstyd deur elkeen van hulle verantwoordelik te maak vir ‘n ander aspek van julle roetine. Laat een kind byvoorbeeld die Skrigedeeltes lees, nog een die oordenking, terwyl ‘n derde een die gebedsversoeke kan neerskryf wat almal opnoem.
Stel ‘n tyd vas. Besluit vooraf hoeveel julle gaan lees en hoe lank die huisgodsdiens gaan neem. Sê vooraf vir jou kinders en hou daarby.
Moedig bespreking aan. Onthou, hoe meer jy jou kinders kan kry om vrae te vra en te dink, hoe meer sal hulle inneem wat julle lees en bespreek. Moenie altyd eerste wees met die antwoorde nie. Moedig allerlei soorte gedagtes en vrae aan. Beantwoord indien moontlik ‘n vraag met ‘n vraag om hulle te help om self by die antwoord uit te kom.
♦ Sleutels tot Gesinsaand Sukses
Tydsduur: Nie langer as ‘n uur per gesinsaand nie. Een keer per week nie.
Maak dit pret. Geniet dit, en laat julle kinders dit gate uit geniet. Hulle sal dalk nie alles onthou wat jy sê nie, maar julle sal altyd die lekker lag onthou, en so sal jy ook.
Hou dit eenvoudig. Die oomblik wat jy abstrak of ingewikkeld raak, het jy die hele idee verkeerd verstaan. Moenie diepsinnige lesse probeer oordra nie; probeer net jou waardes en dit wat jy glo vaslê op eenvoudige, verstaanbare maniere.
Moenie baasspeel nie. Betrek jou kinders soveel moontlik by die ontdekkingsproses. As jy al die praatwerk doen, het jy gefaal. Vra vrae, gee opdragte, nooi hulle soveel moontlik om deel te neem.
Gaan saam met die stroom. Dis in orde om met ‘n deeglik uitgewerkte plan te begin, maar moenie spontaneïteit uitwis deur te gestruktureer te raak nie. As ‘n sekere insident of vraag julle in ‘n ander rigting neem, is dit wonderlik. Party van die beste onderriggeleenthede doem volkome onbeplan en uit die bloute op.
Meng dit. Moenie jouself toelaat om in ‘n groef te beland nie. Behou die gevoel van opwinding en afwagting deur afwisseling. Eksperimenteer om te ontdek wat werk die beste vir julle gesin. Gebruik boeke, legkaarte waarvan stukke weggesteek word, speletjies, video’s, rekwisiete, stories wat julle opmaak, voorstellings, liedjies, musiek of musiekvideo’s, of ‘n gesinsuitstappie.
Doen dit dikwels. Ons is gneig om tyd te maak vir die dinge wat ons as werklik belangrik beskou. Dis die beste om een aan per week opsy te sit (altyd dieselfde aand en tyd, indien moontlik) vir gesinsaande. Onthou, herhaling is die beste leermeester. Hoe meer indrukke jy kan skep, hoe groter gaan die impak wees wat jy maak.