Watertoetse wek kommerLambert de Klerk, assistent koördineerder, en Marcus Pawson, hoof van plaaslike regeringsake by AfriForum, by die bekendstelling van AfriForum se blou- en groendruppelverslag. Foto: Phillip Bruwer. Sowat 500 ml van elke vyf ℓ drinkwater wat getoets is voldoen nie aan standaarde nie, terwyl vier van elke 10 ℓ rioolwater wat nie behoorlik behandel is nie, in riviere beland. Dié syfers is Woensdag deur die burgerregte-organisasie AfriForum bekend gemaak in sy jaarlikse nasionale blou- en groendruppelverslag. AfriForum het sedert 2013 die stand van die land se water begin dophou nadat die departement van water en sanitasie sy groendruppelverslag sedert 2013 en bloudruppelverslag sedert 2014 begin weerhou het. Marcus Pawson, AfriForum se hoof van plaaslike regering, het tydens ŉ mediakonferensie in Centurion aan Maroela Media gesê hy is van mening dat die regering nie die verslae uitreik nie omdat dit dui op die verval van Suid-Afrika se infrastruktuur en ’n tekort aan bekwame personeel om waterbestuurinstellings te bestuur. AfriForum het in Februarie en Maart vanjaar die gehalte van drink- en rioolwater in 132 Suid-Afrikaanse dorpe met die hulp van die gemeenskap getoets. “Die toetse het kommerwekkende resultate getoon en dui op verval. AfriForum het die dorpe wat nie binne die gestelde mikrobiologiese standaarde val nie versoek om die waterstandaard binne 24 uur te herstel. Vyf van hulle het hierop ag geslaan, maar twee dorpe se drinkwater wek nog kommer,” het Pawson gesê. Lambert de Klerk dui aan Sowat 500 ml van elke vyf ℓ drinkwater voldoen nie aan standaarde nie. Foto: Phillip Bruwer. Bloudruppel Die gehalte van drinkwater is in munisipaliteite regoor Suid-Afrika getoets, en sewe van hierdie munisipaliteite het nie aan die gehaltestandaarde vir drinkwater voldoen nie. “Die 2014-resultate het getoon dat die drinkwaterstelsels van 11 dorpe nie aan die standaarde voldoen het nie, terwyl hierdie getal in 2015 na vyf dorpe verminder het. Vanjaar het die getal egter weer na sewe dorpe uit 132 gestyg,” het Pawson bygevoeg. Die munisipaliteite wat nie aan die standaarde voldoen het nie, is die volgende: Volgens Sanas: 214 nasionale standaarde mag daar geen E. coli in drinkwater wees nie AfriForum het gemeenskappe van die bostaande gebiede gewaarsku om nie die water te drink nie, terwyl die betrokke munisipaliteite kennis ontvang het om die gehalte van hulle water reg te stel. Opvolgmonsters dui aan dat die munisipaliteite in Pretoria-Wes, Stella, Rayton, Witbank en Schweizer-Reneke aan AfriForum se versoek gehoor gegee het en dat die water nou skoon is. “Hoewel AfriForum die rede vir die nievoldoening aan watergehaltestandaarde aan die munisipaliteite van Belfast en Piet Retief deurgegee het, het dié twee munisipaliteite nie die probleem opgelos nie. AfriForum sal in reaksie teen dié munisipaliteite ’n tweeledige strategie volg: Eerstens sal die organisasie dringende regstappe teen die betrokke munisipaliteite neem en tweedens ’n selfdoeninisiatief van stapel te stuur om die probleem op te los,” het Pawson gesê. Lambert de Klerk wys vier van elke 10 ℓ rioolwater wat nie behoorlik behandel is nie, beland in riviere. Foto: Phillip Bruwer. Groendruppel AfriForum het ook rioolwaterstelsels in 72 dorpe landwyd getoets waar daar AfriForum-takke is. Soveel as 27 van dié stelsels het nie aan gehaltestandaarde voldoen het nie. “AfriForum kon wel vanjaar daarin slaag om verskeie munisipaliteite se afvalwater te toets nadat die organisasie verlede jaar deur sommige munisipaliteite toegang tot sekere rioolwaterstelsels geweier is. Dít is verstaanbaar as die bedenklike stand van afvalwaterbestuur in die land in ag geneem word – gemiddeld 40% van Suid-Afrikaanse rioolwaterstelsels funksioneer nie binne die regulatoriese vereistes nie. Gauteng, Mpumalanga en KwaZulu-Natal toon ’n algehele afname in rioolwaterbestuur, terwyl Noordwes en die Wes-Kaap verbetering toon,” het Pawson gesê. “Die 27 afvalwaterbehandelingsaanlegte wat nie aan die standaarde voldoen nie, kan ’n bedreiging vir menslike gesondheid, voedselsekerheid en die omgewing inhou. Die standaard van rioolwaterstelsels behoort in 2016 as prioriteit beskou te word gegewe die droogtetoestande in Suid-Afrika.” Suid-Afrika se nasionale watergehaltestandaarde maak vir 1 000 eenhede E. coli per 100 ml water in behandelde rioolwater voorsiening. Munisipaliteite wat nie aan hierdie standaarde voldoen het nie, is die volgende: groendruppel 2013 2014 2015 2016 Pawson het gesê AfriForum is besig om briewe aan die bostaande munisipaliteite uit te reik om hulle bewus te maak dat daar nie aan die gestelde vereistes voldoen word nie. Die burgerregte-organisasie onderneem verder om homself regoor Suid-Afrika te posisioneer en jaarlikse evaluasies soos hierdie te behartig om sodoende die infrastruktuur deurlopend te monitor. “Volgens die departement van water en sanitasie se bloudruppelverslag vir 2014 is 1 036 drinkwaterstelsels geëvalueer, terwyl slegs 44 stelsels aan standaarde vir bloudruppelstatus voldoen het. Die opsommende groendruppelverslag van 2013 het aangedui dat slegs 60 uit 824 afvalwaterstelsels groendruppelstatus ontvang het.” Pawson is van mening dat AfriForum se uitslae as die mees standhoudende inligting vir ’n nasionale beeld van Suid-Afrika se waterbestuur beskou kan word, gegewe die departement van water en sanitasie se weerhouding van die onderskeie verslae. Klik hier vir die volledige verslag.