Die Pil en bloedklonte is ’n kontroversiële onderwerp wat oorsee al byna in die hof gedraai het. Britse navorsing wys die nuwer soorte vergroot jou kanse dalk nog méér. Ons SA kenners sit dit vir jou in perspektief.
Die Pil is sedert sy ontstaan in 1960 revolusionêr, bevrydend en lewensveranderend genoem. Dit het vroue die mag gegee om self te besluit wanneer hulle kinders wil hê. En daarmee saam het ongekende vryhede gekom. Verdere opleiding, ’n loopbaan.
Dis egter nie vir alle vroue beskore nie. Op die voubiljet saam met die verpakking word ’n lang lys moontlike risiko’s genoem. Een wat baie duidelik uitgestippel word, is trombose. Dis reeds sedert die jare negentig bekend dat die gekombineerde Pil (dus die hormone estrogeen en progestogeen, die sintetiese vorm van progesteroon) bloedklonte kan veroorsaak.
Vir baie vroue lyk die kans klein genoeg om die gebruik van dié gerieflike geboortebeperkingsmiddel te regverdig. Nuwe navorsing in die British Medical Journal (BMJ) kwantifiseer dit: As jy die gekombineerde Pil met die ouer generasie progestogeen neem is jou risiko sowat 2,5 keer groter vir trombose as vroue wat nie op die Pil is nie. Die risiko kan skynbaar nog groter wees as jy op die Pil met nuwer soorte progestogeen (sien kassie) is – sowat 4 keer.
Om te verstaan waarom die nuwer soorte ’n groter risiko vir bloedklonte kan hê, ’n bietjie geskiedenis. Sedert die Pil se bekendstelling het navorsers die progestogeen-deel van die Pil aangepas. Dit was om newe-effekte soos aknee, hoofpyn, depressie, gewigstoename, teer borste en deurbraakbloeding te verminder. Soos Time.com dit stel: Die prys is dalk meer bloedklonte.
Die navorsers verduidelik: Die Pil met die nuwer soort progestogeen beteken tussen 6 tot 14 meer trombose-gevalle per jaar vir elke 10 000 vroue wat dit neem – teenoor die ouer generasie progestogeen. Maar jou risiko is steeds heelwat kleiner as met swangerskap, wanneer jou kans op trombose sowat 10 keer groter is as wanneer jy die Pil gebruik. Volgens dr. Corné Brink, ginekoloog van Johannesburg, is ’n belangrike boodskap dat jy nie ’n “breek” moet vat as jy op die Pil is nie.
“Jou risiko vir trombose is hoër die eerste jaar dat jy daarmee begin. Elke keer wat jy dit los en ná ’n ruk weer begin, is jou risiko dus vir die volgende jaar hoër. Ek voel persoonlik as jy bo 35 is en jy wil die Pil gebruik, moet jou risiko vir klonte baie goed geëvalueer word, en ander opsies, soos die Mirena, liefs oorweeg word. Selfs al is jy jare op die Pil.” (Die mediese riglyne sê bo 52.)
Volgens ooggetuies op die toneel het die vragmotor in die rigting van Jan van Riebeeck gedraai toe die bakkie hom tref. Die twee insittendes van die bakkie is na die hospitaal geneem.
’n Vragmotor het Sondag 2 September in gietende reën om 06:00 naby die pad by Val de Vie glo beheer oor sy voertuig verloor. Die vragmotor het omgekantel. Die Paarl-ambulans is na die toneel ontbied, waarna die bestuurder in Paarl-hospitaal vir ligte beserings behandel is.
Met dié voorval is die verkeervloei vir ure beïnvloed totdat die pad teen 15:20 vir padgebruikers oopgemaak is.
Op Maandag 3 September het nog ’n botsing kort ná 03:35 op die N1 oorkant Simonsvlei plaasgevind. Die bestuurder van die voertuig is met ernstige kopbeserings na die hospitaal gehaas.