Mianmar: ‘Vervolging van Rohingyas is misdaad teen die mensdom’Foto: Judithscharnowski/Pixabay.com Yanghee Lee, ŉ top-amptenaar vir menseregte van die Verenigde Nasies (VN), het gesê dat “misdade teen die mensdom” deur veiligheidsmagte in Mianmar (voorheen bekend as Burma) gepleeg word. Lee sal ook die menseregtekommissie in Genève vra vir ŉ kommissie van ondersoek. Dié kommissie ondersoek ernstige menseregteskendings. Dit sal ŉ verleentheid wees vir Mianmar, wat vir dekades een van die muishonde van die wêreld was, maar sedert sy demokratisering ŉ soortgelyke ontwikkeling tot “baken van hoop” as Suid-Afrika in die 1990’s ondergaan het. Die demokrasie-ikoon en minister van buitelandse sake, Aung San Suu Kyi, het gereageer soos die ou militêre bewind tevore gereageer het: Sy het ŉ onderhoud geweier en gesê die aantygings is oordrewe en dat die konflik met die Rohingyas, lede van ŉ Moslem-minderheid in die land, ŉ interne saak is. In die verlede, toe Mianmar deur die militêre diktator Than Shwe geregeer is, is alles wat gebeur het, hoe grusaam ook al, eweneens as huishoudelike sake, wat niks met die buiteland te doen het nie, afgemaak. Lee het nie die wandade van die soldate en polisie self aanskou nie, maar onderhoude met vlugtelinge uit Mianmar in die buurland Bangladesj, gevoer. Hoewel die vlugtelinge moontlik kan oordryf, is daar genoegsaam bewyse dat die veiligheidsmagte buite verhouding optree en dat hulle besig is met ŉ veldtog van etniese suiwering. Dié bewerings word ook gestaaf deur lugfoto’s wat wys hoe hele Rohingya-dorpe uitgewis is. Sowat 70 000 Rohingyas is sedert Oktober verlede jaar deur die weermag en polisie uit Mianmar na Bangladesj verdryf, talle is gedood of verkrag en andersins mishandel in die proses. Die veldtog teen die Rohingyas was in reaksie op ŉ terreuraanval deur militante Moslems hoewel die Rohingyas al voor die aanval vervolg is. Die regering beskou dié minderheidsgroep nie as inheems nie, maar as onwettige immigrante van Bangladesj ondanks die feit dat hulle al geslagte lank in Mianmar woon. Hoewel die veiligheidsmagte in Mianmar tradisioneel besonder magtig is en amper ŉ staat binne die staat vorm en ook aansienlike outonomie van die staatsgesag het, word vingers eweneens na die burgerlike regering gewys wat so iets toelaat en die weermag met fluweelhandskoene hanteer. ŉ Woordvoerder vir die regerende Nasionale Liga vir Demokrasie (NLD) het gesê dat die regering geen effektiewe houvas op die weermag het nie en dat daar dringender probleme is as die Rohingya-konflik. Die nuwe, demokraties verkose regering is ŉ bietjie meer as ŉ jaar aan bewind en het natuurlik heelwat om in te haal ná dekades van militêre bewind. Nogtans is dit duidelik dat ook die NLD in die eerste plek namens sy eie ondersteuners optree: die Boeddhistiese meerderheid van etniese Mianmese. Die godsdienstige en etniese minderhede skeel hulle min. Daar is ŉ eie kommissie van ondersoek oor die konflik aangestel, maar dit bestaan veral uit weermaglede en die kommissie se onafhanklikheid word dus bevraagteken. Dit is ook ŉ vraag of die VN sonder meer gehoor sal gee aan Lee se aanbevelings vir ŉ kommissie van ondersoek. Belangriker as die aard van die oortreding van ŉ staat is sy internasionale status. Toe Mianmar homself onder militêre bewind geïsoleer het, weer eens vergelykbaar met die destydse Suid-Afrika, het die land min vriende gehad. Sedert die “wonderwerk” van die afgelope jare (die hervormingsproses van 2011-2016) wil die internasionale gemeenskap en veral die Weste niks doen wat die ikoniese Suu Kyi in ŉ swak lig plaas of wat die “goeie nuus-verhaal” van demokratisering versteur nie. Ook teenoor die nuwe Suid-Afrika was en is daar nog steeds ŉ huiwerigheid om vergrype by die naam te noem, omdat Nelson Mandela, net soos Aung San Suu Kyi groot internasionale krediet opgebou het.