Suid-Afrikaanse Gebaretaal Loodsprojek
'n Inisiatief om Suid-Afrikaanse Gebaretaal (SAGT) as 'n skoolvak in die Algemene Onderwys-en-Opleidingsband te loods, is by De La Bat Skool vir Dowes in Worcester onderweg.
Die projek fokus op die implementering en toetsing van die SAGT Konsep-kurrikulum en die ontwikkeling en toetsing van kennis en begrip van die taalkunde/ grammatika van Gebaretaal.
Taalkunde/Grammatika van Gebaretaal
Die implementering en toetsing van die voorgestelde kurrikulum dien as fokuspunt en SAGT word, waar ook al moontlik, as 'n vak in die grondslagfase asook die intermediêre fase bekendgestel, in ooreenstemming met die tydperk wat vir Huistaal-gebruikers aanbeveel word.
Die projek het in Januarie begin en toon bestendige groei. Die taal word reeds met vertroue gebruik, veral deur beginners. Die kleuters bemeester en erken die gebruik van die grammatikareëls deur spel. Kleuters wat sonder 'n formele taal by die skool aangesluit het, bemeester die taal deur herhaling en deur dit in die klaskamer te gebruik.
Om te verseker dat die kommunikasievaardighede van die leerders en personeel gevestig word, woon die onderwyser en die klas-assistent die Gebaretaalklasse saam met die leerders by.
Die Gebaretaal-span het 'n boek en DVD saamgestel om Gebaretaal as 'n vak en as 'n medium van onderrig te ondersteun. Die foto bo dui die eindproduk aan.
Die implementering van Gebaretaal in die Senior Fase en Verdere Onderwys-en-Opleidingsfase is vorentoe geskuif. Gebaretaal word in albei fases as 'n vak aangebied, alhoewel dit nie streng in ooreenstemming met die tydvoorskrifte vir Huistaal is nie.
Ontwikkeling en bewustheid van die kulturele erfenis van Suid-Afrikaanse Gebaretaal en Dowe Kultuur
Waardering vir die taal en kultuur word vanaf 'n jong ouderdom ontwikkel, aangesien 'n taal nie kan floreer sonder liefde en waardering daarvoor en die gebruik daarvan nie.
Literatuur bevestig dat 'n persoon slegs 'n tweede taal kan aanleer as die eerste taal aangeleer en behoorlik gevestig is. In die geval van 'n persoon wat doof gebore word, is die primêre taal (T1) Gebaretaal en die Tweede Taal (T2) sal Afrikaans of Engels wees. Gebaretaal as 'n vak probeer dus nooit om die geskrewe/gesproke taal te vervang nie, maar dien as 'n versterking van T2 (geskrewe Afrikaans of Engels). Hierdie benadering tot Dowe Onderwys staan bekend as die "bi-bi" (bi-lingual/bi-cultural) benadering. In die meegaande foto kan die interaksie duidelik gesien word. Dit is egter belangrik om albei tale korrek te gebruik.
Ontwikkeling van materiaal
As gevolg van hierdie projek, word materiaal vir taalverwerwing vir klaskamergebruik ontwikkel. 'n Tekort aan vakterminologie stel 'n uitdaging vir die onderrig van dowes. 'n Groep bestaande uit dowe persone, kinders van dowe ouers, asook persone met taalkundige agtergronde in Gebaretaal vergader een keer 'n week om woorde in die konteks van die taal te bespreek. Indien daar geen gebaar vir die woorde is nie, word een ontwikkel en op 'n foto of DVD vasgelê. 'n Spesiale rekenaarprogram word vir tegniese redigering gebruik. Dit word uitgedruk en aan die vakonderwyser voorsien. Sodoende word die projek aangewend om vakonderrig asook die kind se skryftaal te ondersteun.
Die gebruik van alternatiewe assesseringsmetodes is 'n verdere resultaat van die Gebaretaal-projek. 'n Tussentydse doelwit van die projek is om 'n vraestel in Gebaretaal, met Engelse en Afrikaanse byskrifte, op DVD te plaas. Die leerder verkry toegang tot die vraestel op sy rekenaarskerm in al drie tale en kan teen sy of haar eie pas voortgaan. In hierdie geval ondersteun Gebaretaal die skryftaal. Daar word egter verwag dat hierdie tussentydse reëling tot 'n einde sal kom soos leerders se skryftaal verbeter deur die implementering van Gebaretaal as 'n vak en die vestiging van 'n sterk fondasie in Gebaretaal.
Meegaande foto toon 'n eksamensessie waar kinders voor hulle rekenaars sit en die vraestel teen hul eie pas beantwoord.
Werwing van personeel om Gebaretaal as vak aan te bied
'n Kwalifikasie in Gebaretaal is 'n baie skaars vaardigheid, wat die werwing van personeel uitdagend maak. Die Universiteit van die Vrystaat bied Gebaretaal Taalkunde aan onderwysers by skole vir dowes in die Wes-Kaap op eerstejaar-vlak. Die kursus is onder die mentorskap van Dr. Philemon Akach. Hierdie opleidingsinisiatief help om die projek se mikpunt te realiseer om Gebaretaal as 'n volhoubare vakgebied te verseker aangesien mense in die Wes-Kaap die geleentheid gegee word om hulself in Gebaretaal Taalkunde te kwalifiseer.
Om Gebaretaal toeganklik te maak en vaardighede in die gebruik van Gebaretaal te ontwikkel, word opleiding weekliks aan personeel, 'n paar ouers asook eksterne persone aangebied.
Dit is uiters belangrik dat belanghebbendes asook amptenare van die Onderwysdepartement kennis neem van die projek en dit ondersteun, aangesien dit aansienlike voordele vir Dowe Onderwys inhou.