Desember | 2016 | Slaai Sonder Blare
Ek vloek. Ek gaan nie my kop in skaamte laat sak oor ek van kragwoorde hou nie. Ek skree nie onder-die-belt-kruwoorde oor berge en dale nie, gebruik nie die naam van enige god ydelik nie en ek tel my klinkers soos die situasie homself voordoen, maar engelkind met vlerketong is ek beslis nie.
Ek raak nie net moeg nie, ek raak ook gatvol. Ek word nie kwaad nie, maar ook de bliksem in, moerig en bedonnerd. En ek weet, hierdie is nie 'n koppie tee waaraan almal ewe gemaklik sluk nie. Dis oukei. Ek is oukei om nie jou oukei te wees nie.
Studies bewys dat ouers wat vloek, nie skade aan hul bloedjies se psige berokken nie, maar oor die algemeen eerliker is met hul kinders en gemakliker verhoudings met hulle het. Eggenote wat vloek se huwelike hou langer as die rein mondjies, want sielkundiges reken dat vloek ook maar emosionele gesprekke is. Vrouens wat vloek lewe langer, want hulle gee minder om oor sosiale druk en wat die koeksistervereniging klets, dus is hulle gelukkiger en stres hulle minder.
Nou kyk, ek sê nou nie jy moet die P-bom in die middel van die Kersdiens by die plaaslike kerk laat val nie. Ek reken dit is onvanpas om vir jou baas te verduidelik hoe %!@#$%* moeg jy is. Soos alles in die lewe is daar 'n tyd en plek vir 'n kragwoord of tien. Ek vloek as ek kwaad is… en voel dan beter. Ek gebruik die krag van 'n woord om ongekende vreugde uit te druk. Ek is kru om humoristiese skoktegnieke aan te wend om dragtige oomblikke te laat geboorte skenk aan vryheid.
Waar, wanneer en saam wie ons vloek, is net so belangrik soos watter vloekwoorde ons nuttig. Ek tel my woorde saam Ouma Groot, dink oor vokale as ek my omgewing aanskou en ná 'n glasie wyn, word konsonante heroorweeg voor uitdrukking. Maar helaas, ek vloek graag. Seep help nie, peper is nou 'n voorliefde en ongeloof as reaksie laat my innerlik krul van vreugde. Dis maar hoe ek geneties opgefo…eter is.
Ek hou van wie ek is, leer daagliks lesse en ek is baie gemaklik in my gerekte vel, met die woordeskat van 'n matroos, my hart soos 'n omgee-taxi en die oorgawe waarmee ek graag 'n nuwe dag aanpak. Ewekansig. Onverpoos. Flambojant. Fantasties. Nie uit 'n oude doos. Die lewe moenie te ernstig opgeneem word nie, ons almal sterf tog eindelik… jy moet net kies of dit met 'n frons… of met 'n moerse glimlag gaan wees.
Sekere dinge is nie maklik om te erken nie: soos dat ek te veel vloek, te veel roomys skelm uit die bak uit eet, te veel huis toe verlang en dat ek vir die Cheetahs skree. Ek ken ten minste twee van Liani May se liedjies, al hou ek nie van haar stem nie en ek weet nie altyd wat is die regte ding om te sê nie. Ek erken dat ek vergeetagtig is, dat die wag voor my mond te veel met verlof is en dat my voorliefde vir soetgoed nie altyd met selfdissipline beheer kan word nie.
Ander dinge is baie makliker om te erken: ek het nie 'n natuurlike aanleg vir sport nie, ek hou nie van geel nie, haat die smaak van whiskey, ek speel skaak, X-box en ek bou skelm my kinders se legkaarte. Ek erken dat ek nooit 'n vegetariër sal kan wees nie, dat ek hou van rooiwyn drink en dat Afrikaans maar my geliefde taal is, al kom ons uit die kombuis en is ons nie in die universiteite welkom nie.
Ek bewonder die vrou wat sterk staan vanaand en haar hartseer, weemoed en verlange erken. Ek kyk met heldeverering na hoe sy haar hart op haar mou dra en ten spyte van haar beeld en reputasie, nie vra vir bejammering nie, maar smeek om begrip. Ek staar sonder skroom hoe sy haarself oplig, opkyk en voortbeur, terwyl die trane oor haar wange rol.
Ek lees die boodskap van wroeging. Die letters begin swem op my selfoonskerm en ek kan nie help om te wonder hoeveel moed dit geneem het om die erkentenis te maak nie. Help my. Ek het 'n eina in my binneste wat niemand kan heelmaak nie. Geen pleister of salfie sal deug nie. Daar is nie woorde vir hierdie gebroke siel nie en ek kan ook nie met oortuiging sê dat tyd alle wonde sal genees nie. Maar hy gaan slaap met die hoop dat more nuwe moed, nuwe krag, nuwe oplossings sal bring, al is hy lank verby omkeer.
Sy erken sy is swanger… en dis nie haar man se DNA wat in haar baarmoeder setel nie. Hy erken hy is verlief… op 'n ander man. Sy erken sy haat haar man oor hy selfmoord gepleeg het, al mis sy hom steeds. Hy erken hy voel magteloos oor hy nie sy ma kan vashou in hierdie uur van hartseer nie. Sy erken haar knieë swik. Hy erken sy skouers is nie sterk genoeg nie.
Ons erken te min. Ons is bang oor wat die mense gaan sê. Ons moet mos kranig wees, bewonder word vir innerlike krag en geestelike groei. Se moer. Te hel met hierdie storie dat ons moet sterk wees en moet voorgee asof ons oukei is. Soms is ons nie oukei nie… en dis ook oukei.
Basuin dit uit. Vra vir hulp. Sê as ek jou alleen moet los. Erken jou kwaal. Erken jou nood. Want in jou eerlike erkenning, lê die eerste treë na genesing.
Posted in Sout van die aarde, Tamatie-toesprake
So durf ons toe gister die Dubai Rugby 7's aan…
Nou liewe leser, hier moet my agterstand in agtergrond asseblief in ag geneem word. Ek is nie die produk van sportliefhebbers, rugbykykers of skrumtoeskouers nie. My ouerhuis was grotendeels televisie- , sport- en balvry. Ons is lesers, praters, skaakspelers, bordspeletjie-aanhangers en eintlik maar vervelige bleeksiele. Toe ek dus ongevraagd, onverwags en onomwonde verlief raak op 'n geesdriftige van die rugbybal, is my Venn-diagram van veiligheid omver gewerp. Ek is blootgestel aan die lewe op die pawiljoen, eiervormige bal wat deur dertig hygende mans nagejaag word en die gedokterde naartjie-kultuur wat so graag omhels is. Met groot en verboureerde oë is ek op Saterdae geskrum tot Simba-tjips in bakke, biltong uit bruin papiersakke en Salticrax met mossels, suur komkommers en kaas wat in een enkele hap in jou mond gedruk behoort te word.
Dis nou sestien jaar later en alhoewel ek meeste van die rugbywestryde kyk met 'n leesboek op my skoot, sal ek tog nou en dan opkyk en verstaan waaroor 'n hoogvat, vorentoe aangee en onkant beslissing gaan. Maar gister het die wêreld van rugby vir my verander…
Met verwondering het ek toegekyk hoe sewe vrouens mekaar die stryd aansê op 'n rugbyveld. Oopmond het ek gestaar na Eva's met bobene so dik en gespierd soos Adriaan Strauss s'n. Ek was vasgevang in Franse vlegsels wat met vlugtige voete mekaar takel: vreesloos en met 'n aggressie wat my in my eie vroulike veggees laat twyfel. Ons Suid-Afrikaanse vrouespan is wit met boksterte, swart met geweefde vlegseltjies, bruin met twee spierwit voortande… en alhoewel die Aussies vinniger en sterker was as hulle, kon ek nie help om te wonder hoekom hulle nie maar teen Italië kon speel nie, al was die Italianers mans.
Vir die eerste uur of twee het ek net gekyk. Waargeneem. Gewonder hoekom enige vrou met gesonde verstand aan hierdie belaglikheid sou wou deelneem. Sou hulle graag wou wys hoe gelyk ons regtig staan met die man? Wou hulle sommer net ewekansige waaghalse wees omdat hulle onseker oor hul vermoëns op ander gebiede? En hoe op dees aarde kom jy agter dat jy 'n talent het vir rugby speel? Dis tog nie iets wat in Graad 1 of 8 aanbeveel of aangemoedig word nie? Ooitjie-rugby het ek beslis nog nie van gehoor nie.
Ek is onseker oor my stand van 'n dame in 'n rugbybroek. Beyonce moenie 'n Bul wees nie. Lindie nie 'n Leeu nie. Dis verkeerd. Die lelik. Dis onaantreklik. Of is dit? Onder van die spiere en tattoeërmerke en rugbypette en mondskerms, skuil mooi meisies. Meisies met potblou oë waarin 'n man sal kan verdrink. Meisies met vol, rooi lippe wat 'n padda in 'n prins kan verander. Meisies met satyngladde velle en gemanikuurde naels en geskeerde beenhare. Ek is nie seker of ek 'n harige Hettie, bloeddorstige Belinda, wrede Willemien, manlike Martie of butch Bettie verwag het nie, maar ek het soveel meer as net hulle gekry. Ek het ook 'n heel nuwe persepsie ontvang. Een waar sagte vrouens, harte van staal het.
Hoe later, hoe kwater… en na 'n botteltjie water, 'n bak springmielies en twee Fanta Slush-Puppies het ek ywerig deelgeneem aan die aanmoediging van 'n drie… wat vyf punte tel… maar dis 'n saak vir 'n volgende skrywe. Ek het gegil soos geen hoofstuk in 'n boek nog kon regkry nie. Ek het hande geklap, gejou, die skeidsregter sleggesê en as ek kon sou ek sekerlik gefluit het ook. Dit was 'n bomenslike, grensverskuiwende ervaring.
Vandag is my stem hees, maar my oë oop. Ek kyk na rugby, nie meer met 'n frons en afsku nie, maar met begrip. Ek sal sekerlik nooit myself as geesdriftige aanhanger klassifiseer nie. Ek sal nie my boeke ruil vir balle nie. Maar ek verstaan hoekom mense van die wêreld se lelik wil ontsnap deur na rugby te kyk. Dit laat mens vergeet van misdaad en finansiële kwellinge en swak punte. Dit breek spanning, baan die weg vir interessante gesprekke en redevoering, verskuif die kleurgrense deur samehorigheid, skep illusies van sportmangees en dit laat mense ontsnap. Vir lank na die eindfluitije geblaas het.