Vakansie Desember 2012 | SkalkSkryf
Op pad na Bettiesbaai Desember 2012 »
Vakansie Desember 2012
Desember 31, 2012 by Louwie Woensdag 18 Desember 2012
Uiteindelik; vakansie. Ons ry Donderdag 19 Desember. Plekke reeds bespreek op Laingsburg vir oorstaan, en Bettiesbaai vir ´n paar dae se ontspan en rustig wees.
Toe ry ons Woensdag sodat ons meer kan rus. Bespreek inderhaas slaapplek. Ons mik in die koers van Gariep se dam (wie Gariep ook al was, rus sy siel), maar blyplek is skaars. Is vakansie sien. Almal slaap deesdae mos oor op pad Kaap toe. Jaag nie meer soos van ouds in een malle tog af tot doer onder nie.
Bekyk ons die padkaart en vind Norvalspont op bladsy 24. Klink histories, nie heeltemal eksoties soos in Hawaai of so nie, maar interessant. En volgens die brosjure is daar die Norvalspont Hotel, en dit is glo erg histories, eintlik naby aan outentiek, enig in sy soort en dit is net wat die avontuurlus in ons as’t ware ´n kick start gee. Bespreek plek. Waarsku ons bring ons honde saam, boender tasse en honde in die kar en sit af na die groot Gariep (en dink in heimwee aan oom Hendrik en sy vergesigte. Of was dit vergistings?).
Omtrent vyf uur later ry ons vol afwagting oor Norvalspont se historiese staal brug, opgerig iewers in 1899 rond. Opgeblaas deur die Boere gedurende die Groot Oorlog weens ´n misverstand tussen die Boere Generaals. ´n Misverstand wat moontlik vir die Engelse uiteindelik ´n oorwinning oor die Boere verseker het.
Waarom was die verskrikking nodig, wonder mens. Miskien, in die groter opset van dinge, net maar deel van ´n proses van kosmiese demensies soos Teilhard de Chardin dit stel: “The tightening network of economic and psychic bonds in which we live and from which we suffer, the growing compulsion to act, to produce, to think collectively which so diquiet us – what do they become, seen in this way, except the first portents of the super-organism which, woven of the treads of individual men, is preparing not to mechanize and submerge us, but to raise us, by way of increasing complexity, to a higher awareness of our own personality?” (my kursief)
Die brug isweer gebou, en nou ry ons oor hom, omtrent een honderd jaar later.
Ry in geskokte stilte deur die “voordorp”, blikkiesdorp/plakkerskamp met rommel en plastiek wat besig is om die plek te versmoor. Ons vind die hotel in die middedorp, as jy dit by so ´n grandieuse naam wil noem. Die hotel is pragtig en so outentiek as wat jy kan kry, gebou deur ene John Norval, ´n outentieke Skot wat ook die ou pont oor die Oranjerivier bedryf het. Soms, so vertel die baarman, was die rivier so laag dat die pont nie met ´n vrag oor die waters kon vaar nie, dan was die mense vir dae gestrand, met geen heenkome nie. Toe bou die Skot ‘n hotel om nog meer geld uit sy reeds beproefde kliënte te wurg.
Die storie klink ‘n bietjie dik vir ´n daalder. Hoekom net oorblyf op een kant van die rivier? Wat van die arme drommels aan die oorkant wat ook gestrand was? Ek dink die ou Skot was maar net erg dors van al die werk met die pont, met geen ordentlike vuurwater in die omgewing om sy eie en sy kliënte se dors mee te les nie. Om ´n lisensie vir die verkoop van drank te bekom moes jy ´n hotel besit, so was die wet destyds. Dus was dit of smokkel met lokale boerse brousels witblits en mampoer, of bou die hotel en voer vir jou ordentlike drinkgoed van die huis af in.
Terug by nou (in die nou?). Hotel is mooi skoon en netjies. Die kroeg is vol foto’s en artefakte uit Die Oorlog. Die baarman/hotelbestuurder/handyman self lyk of hy uit die oorlogtyd in die nou in gestrompel het, so ´n ware Rip van Winkel figuur, bos baard en al. Mens verbeel jou jy hoor sy perd voor die hotel staan en runnik.
Ons verblyf is, synde reisigers met harige vriende, inderdaad in die hondehok buite in die hotel se agterplaas. Lyk soos ou bediendekwartiere wat (nie baie suksesvol nie) in blyplek vir mens en hond omskep is. Ma is aanvanklik erg ontsteld. Die honde is egter heel opgewonde oor die slaapplek. Die opwinding is later effe gedemp deur die inval van groot motte en ander vliënde en kruipende insekte.
Ons is egter te vroeg vir eet en slaap, en ry dus eers om na Gariep se dam te gaan kyk. Was baie jare gelede van PE af oor die wal. Die wal en die dam is steeds daar, al is dit intussen “getransformeer” deur regstellende herbenaming. Ry deur die dorp, ´n redelik depressiewe ervaring. Asbes huise was nog nooit opwindende kykstof nie. Ons sien wel twee gastehuise wat redelik bly-baar lyk.
Op pad terug na ons hondehok toe loop ons ´n konsentrasiekamp en begrafplaas raak, of dan die “refugee” kamp soos die Engelse dit noem. Volgens hulle weergawe, sien ek, is die kampe gebou om Boere wat met die Engelse saamgewerk het (“Joiners”) se vrouens en kinders te beskem teen die wrede aanvalle van hulle mede (dom) Boere se gewapende magte. Ek wonder nog altyd waarom noem ons dit konsentrasiekampe en nie strafkampe of uitwissings kampe soos wat dit inderdaad was nie.
Daar is egter geen teken van ´n begrafplaas of konsentrasiekamp nie, net ommuurde gedenknaalde, alles baie mooi en netjies. Daar is ook geen spoke wat dwaal nie, net balbyter miere wat die honde rondjaag. En tog; Ma sê daar is die gedreun van perde wat hardloop in die oopte tussen die gedektuin en ´n bord wat sê begrafplaas. Die geluid is sterker aan die oostekant as aan die westekant. In die bosse, so vyf of seshonderd meters weg van die gedenkterrein, staan die geroeste naambord wat beduie van ´n begrafplaas, maar ook daar is geen teken van grafte of spoke nie.
Terug by die Hotel gaan drink ons ´n bier en gesels met die grotman/kroegman. Bestel ook sommer aandete van egte, regte, geroemde Karoo-boerekos; bobotie en hoender en rys saam met groente en pampoenkoekies. Bobotie en pampoenkoekies was toe heel gaaf, maar die hoender en groente was nie ´n suksesverhaal nie. Ma doen dit strate beter en sy is erg beskeie daaroor.
Die baarman beduie van die ou stasiegebou waar Emily Hobhouse eens op ´n tyd gedurende die oorlog oornag het. Is ´n ou klipgebou, nou in ´n staat van tragiese verval, moontlik stroping vir boumateriaal in blikkiesdorp. Mens wonder hoe lank die hotel nog staande gaan bly.
Ons “Doom” die insek hordes tot in die Hel, slaap rustig op harde matrasse en ry vroegdag verder Kaap toe. As jy dan wil Kaap toe ry en iewers oorslaap, hou maar verby Norvalspont, tensy die pioeniersbloed nog dik in jou are vloei. Die ou oom wat in die hotel se gange op en af dwaal sal jou nie pla nie.
“To my mind, this is what is ‘providentially’ arising to sustain our courage – the hope, the belief that some immense fulfilment lies ahead of us.” (T de C)
En so bestorm ons die volgende staning op Laingsburg, vol hoop en verwagting. Genadiglik was dit toe iets besonders. Ek vertel later daarvan.
Posted in Louwie | Tagged Gariep, Hondehok, Konsentrasiekamp, Norvalspont, Vakansie | 3 Kommentaar	3 Responses
op Januarie 2, 2013 at 7:00 vm Joh
Sien uit na die res vannie storie. Daai laaste aanhaling van T de C is treffend – maar ons hoop sal ons beskaam.
op Januarie 5, 2013 at 2:22 nm Louwie
Op hierdie tranedal ja, soos Teilhard ook sê, maar hy mik annerkant die tragiese plek.
Byt vas, ons kom nog daarby uit, later in die verhaal en die tyd.
op Januarie 5, 2013 at 2:23 nm Louwie
Dankie vir die “like” Dalene. Ry saam verder in die volgende aflewerings, maar sê as dit vervelig raak.