Dr. M.J. du Plessis Gereformeerde Kerk Bellville Datum: 24 April 2005 (aand)
Sing Vooraf: Psalm 105:6; Psalm 25:2, 4; Psalm 51:3; Psalm 89:13.
Skriflesing: Jakobus 3:1 - 12; Heidelbergse Kategismus Sondag 43.
Teks: Jakobus 3:8
Maar die tong kan geen mens tem nie; dit is 'n onbedwingbare kwaad, vol dodelike gif. (Jakobus 3:8 AFR53)
Uit hierdie gedeelte wat ons gelees het, en ook ander uitsprake in die Skrif, is dit duidelik dat die gesproke woord geweldig krag dra.
Met die gesproke woord kan daar baie bereik word.
Maar met dit wat ons sê kan daar ook oneindig baie skade gedoen word, en afgebreek word.
Ons gee aandag aan twee sake:
1. Die sonde van skinder, laster en onverhoord oordeel.
2. Die geaardheid van die sonde.
Daar staan in Psalm 34:14 dat jy jou tong moet bewaar vir dit wat verkeerd is, en jou lippe dat hulle nie bedrog spreek nie. Daar is twee gebooie wat met hierdie uitspraak op een lyn lê.
Die een is die derde gebod wat ons verbied om met die mond die Naam van God te ontheilig.
Die ander een is die negende gebod wat ons verbied om valse getuienis te lewer t.o.v. ons naaste.
Natuurlik kan 'n mens nie kwaadpraat of skinder as jy nie jou tong gebruik om dit te doen nie. Dit is die betekenis van Jakobus se verwysing na die tong.
Jakobus gebruik verskillende beelde om die tong en sy wêreld te beskryf:
'n Mens beheer 'n perd met 'n stang - dis 'n klein stukkie instrument, maar dit beheer die hele lyf van 'n redelike groot dier.
Met skepe is dit soortgelyk. Sy stuur is in verhouding kleiner as die stang wat in 'n perd se bek is, maar dit stuur die skip deur groot storms.
Net so kan jou tong die Here loof. Of mense vervloek. Die tong kan dus baie goed of baie kwaad voortbring.
Dis baie merkwaardig dat die Here in vers 9 laster teen God en laster teen jou naaste aanmekaarskakel. Dit is omdat jy nie jou naaste kan beswadder of belaster sonder om God se eer aan te tas nie - want jou naaste is almal beelddraers van God.
Daar is baie sondes van die tong wat ons bedryf.
Byna almal skakel iewers aan valse getuienis wat 'n mens gee.
Die grofste vorm daarvan is om in die hof iets anders as die waarheid te vertel.
Die mees algemene vorm daarvan is om te sit en skinder en allerhande valse of gedeeltelike onwaarhede van ander mense te loop en vertel.
In ons belydenis word ook nog gepraat van kwaadsprekers en lasteraars.
Die twee dinge is in wese maar dieselfde.
Meestal word altwee hierdie dinge ook deur haat en afguns geïnspireer.
Dit is daarop gemik om jou naaste - of hy skuldig of onskuldig is - kwaad aan te doen.
Daar is natuurlik nog 'n manier van jok: die sogenaamde wit leuentjie. Dit val ook onder hierdie verbod.
Ons het die gewoonte om soms verkeerde dinge te vertel en dan verskoon ons onsself deur te sê dat dit 'n wit leuentjie is wat vertel in om die sogenaamde vrede te bewaar.
Dit is nie die pad wat ons voor die Here loop nie. Voor Hom loop ons reguit en altyd in die waarheid.
Ons kan die gebod ook deurtrek na huisbesoek toe, waar ons uitgevra word oor die standaard van ons geloof en ons kerkbesoek, en lidmate soms voorgee dat dit goed is, terwyl dit glad nie die geval is nie.
Iewers sal daar 'n dag van rekenskap kom oor hierdie dinge.
Dis nie net gevaarlik om met leuens te werk nie.
Dis ook baie gevaarlik as mens met die waarheid werk, maar dit nie kan hanteer nie.
Kyk bv. wat maak die duiwel met die Bybel!
Tydens die versoekings wys hy Jesus telkens op dinge wat in die Bybel geskryf staan - en dit staan inderdaad daar - maar in 'n ander verband as wat die duiwel dit stel.
Dit sluit nogal aan by dit wat die belydenis noem dat ons ons naaste onverhoord oordeel of help veroordeel.
Baie keer beskou ons onsself as selfaangestelde regters wat maklik oor ander mense kan oordeel.
Wie van ons is magtig genoeg dat ons God se weegskaal in ons hand kan neem en oordeel oor iemand anders se sondes?
Wanneer het die Here een van ons in hierdie diens aangestel?
Die Here leer juis dat ons nie mag oordeel nie, want die oordeel kom Hom toe. En met die oordeel waarmee ons oordeel sal ons geoordeel word!
Mens kan die saak saamvat met die woorde: Alle lieg en bedrieg is werke van die duiwel. En daarom moet ons daarvan afstand doen.
Johannes 8:44 noem die leuen as 'n eie werk van die duiwel:
Julle het die duiwel as vader, en die begeertes van julle vader wil julle doen. Hy was 'n mensemoordenaar van die begin af en staan nie in die waarheid nie, omdat daar in hom geen waarheid is nie. Wanneer hy leuentaal praat, praat hy uit sy eie, omdat hy 'n leuenaar is en die vader daarvan. (Johannes 8:44 AFR53)
'n Bewys dat die duiwel tot absoluut niks goeds in staat is nie, is die aandeel wat hy het in die val van die mens.
Hy het met allerhande beloftes daar in die Paradys opgedaag.
Nie een van hierdie beloftes het waar geword nie, want almal was leuens.
Omdat ons geluister het, het ons die doodstraf gekry.
Dit het nog nooit verander nie: leuens bewerk vandag nog die dood.
Dink maar aan die profete wat in die Ou Testamentiese tyd hulle lewens verloor het as gevolg van leuens.
Die leuens wat mense opgespin het rondom Jesus Christus bewerk uiteindelik sy kruisiging.
Leuens het baie martelare laat sterf en vele ketterye in die kerk laat ontstaan.
Die gebod sny ook die wedergeboorte aan:
Want om die leuen te ontvlug beteken dat ons die waarheid al hoe meer sal moet aanhang.
Dit beteken ook dat ons die sonde van kwaadpraat en skinder en laster al hoe meer ontvlug, sodat die toorn van God ons nie in die oordeel inhaal nie.
Die waarheid is net dat ons baie moeilik voor die Here se regterstoel gaan verbykom as ons leuenaars is.
Want ons lewe na die kruis - ons lewe in die tyd wanneer die Heilige Gees die kerk sy tuiste gemaak het.
Ons het alle hulp en Lig en leiding om die waarheid te kan bevorder en aan te hang.
Daarom eis die Here nou van ons 'n ware geloof.
Dis 'n geloof waarin leuens nie 'n deel uitmaak van ons daaglikse lewens nie.
Inderdaad is dit 'n lewensstyl wat ons vanself moet navolg, omdat ons almal deur die Here Jesus Christus verlos is.
Geen mens wat werklik die erns en diepte van die saak besef dat die Here vir sy sondes en versoening met God gesterf het, gaan hom voortdurend met leuens besighou nie.
Jesus se versoening beteken enersyds juis dat jou leuens met God versoen is, sodat God se toorn oor jou leuens afgekoel het.
Daarmee leer die Here ons dat daar vergewing is vir die leuenaar wat berou het oor sy leuens, en dit voor God gaan bely.
Jesus se versoening beteken verder dat ons almal die leiding van die Heilige Gees oor ons het, sodat ons die waarheid van die leuen kan onderskei, sodat ons nie met leuens hoef te heul nie.
Die verbod op leuens is vandag nog daar, sodat ons moet besef dat die duiwel se werk nog aanhou tot met die wederkoms.
Tot met die wederkoms sal mense nog steeds lieg en valse getuienis gee.
Anders gestel;: die stryd tussen Lig en duisternis gaan steeds voort. Aan watter kant skaar jou dade jou?
Jesus leer ons om 'n besondere liefde vir die waarheid te koester.
Leuens is vir die kerk van die Here baie gevaarlik, want uiteindelik gaan leuens die faktor wees wat die valse evangelie gaan vestig in die ryk van die antichris.
Daarvan kan mens net wegbly as jy totaal eerlik is in jou geloof. Daarom moet ons bid dat die Heilige Gees ook t.o.v. hierdie gebod in ons werk sodat ons een mag wees met die waarheid.
Antwoord: Ek mag teen niemand valse getuienis aflê (a), niemand se woorde verdraai (b), nie 'n kwaadstoker of lasteraar wees nie (c), niemand onverhoord en ligtelik help veroordeel nie (d). Alle vorme van lieg en bedrieg moet ek as die duiwel (e) se eie werke vermy as ek nie die sware toorn van God oor my wil bring (f) nie. In regsake en in alle ander handelinge moet ek die waarheid liefhê, en opreg wees in wat ek sê en bely (g). My naaste se eer en goeie naam moet ek na my vermoë verdedig en bevorder (h).