Waarom is die VSA sterk?
Die stellings wat die Kommissie maak (in voruge aflewering aangehaal) in verband met die deugsame uitwerking van ’n menseregte-akte in die VSA, bevat dinge wat ernstig bevraag moet word. Daar word byvoorbeeld gesê: “Die bestaan van ’n menseregte-akte en die toetsreg van die howe het nie verhoed dat die VSA een van die sterkste lande in die wêreld geword het nie, nog het dit die staatsveiligheid ondergrawe”.
Die VSA het sterk geword in ’n eeu toe daar weinig gesteur is aan die “menseregte” van Swartes in die VSA. Die VSA het sterk geword ondanks die afdwing van rasse-integrasie deur “affirmative action” en ander liberale dwangmetodes.
Daarby het die VSA sterk geword, omdat die Blankes daar, anders as in Suid-Amerika, ’n sterk weerstand teen rassevermenging gehad het, en omdat die VSA ’n groot Blanke getalsoorwig oor Swartes gehad het. As die Blanke voorsate van die Amerikaners ondiskriminerend ondertrou het met Swartes en Indiane, sou die VSA nie sterk geword het nie. Vir dié stelling is daar baie steun in die geskiedenis.
Armoede deel en skaarste organiseer
Die beweegrede vir die Kommissie se stelling in hierdie verband is klaarblyklik om te suggereer dat Suid-Afrika ook “een van die sterkste lande” kan word as ’n menseregte-akte aanvaar word, of dan ten minste, dat aanvaarding van ’n menseregte-akte nie sal verhoed dat Suid-Afrika een van die sterkste lande word nie.
Wat hierby natuurlik ter sake is, is dat as die Amerikaanse stelsel van rassegelykheid in Suid-Afrika toegepas word, die Swartes in beheer sal wees, soos in ander Afrikastate, en dat Suid-Afrika ’n Derdewêreldstaat sal wees, waar soos in ’n ander verband deur Winston Churchill gesê is, die orde sal wees: “Sharing poverty and organising scarcity” (Armoede deel en skaarste organiseer).
Dit is vanselfsprekend dat Suid-Afrika die sterkste land in Afrika geword het, omdat die Blankes, met die Afrikanervolk as kern, in politieke beheer was en dat ons voorouers hulle nie op sleeptou laat neem het deur die liberalisme en deur die gelykstellingsmanie van die Phillips en Van der Kemps nie.
Gelyktaligheid maak nie gelykrassigheid
Een van die merkwaardigste feite van die Amerikaanse toestand is dat Swartes in die VSA die taal en kultuur en godsdiens van die Blankes aanvaar het, maar dat desondanks daar disassosiasie van hulle is op grond van ras en kleur.
Hierdie waarneming bevestig die waarheid dat eksklusiwiteit en voor­keur wentel om verskil, en sosiale afstand word hoofsaaklik gemeet aan die grootte van die verskil in fisieke voorkoms van anderrassiges.
Soos die Amerikaanse voorbeeld toon van Swartes wat geen onderskeidende taal, kultuur en godsdiens het nie, vind diskriminasie daar hoofsaaklik plaas op grond van voorkoms, wat bevestig dat voorkeur en diskriminasie grotendeels saamhang met voorkoms, waarby ras die hoofrol speel.
Rasse, nes individue word nie aanvanklik geeien aan hulle IK’s of karakters nie, maar aan hulle fisieke voorkoms.
Uit die voorafgaande is dit duidelik dat ras en rasseverskille die wesenlike bestanddele is waarmee rekening gehou moet word wanneer ’n same­lewing geatomiseer word tot individue. En dit is daarom verbasend dat die Kommissie op byvoorbeeld verwys na “enige ander eksterne en trouens irrelevante faktor soos byvoorbeeld ras en kleur”.
Die Kommissie doen daarmee presies wat James Meredith (voorheen aangehaal) gesê het: “die nommer een probleem ignoreer”. Die rede is stellig dat dit uiters moeilik, indien nie onmoontlik nie, is om die opvallende en onveranderlike ongelykheid tussen persone van verskillende rasse te versoen met die teorie van universele broederskap en gelykheid.
Die wyse pres. Abraham Lincoln het op 15 Augustus 1862 die Negerleiers in die “White House” te woord gestaan en aan hulle gesê:
“Julle en ons is van verskillende rasse. Ons het tussen ons ’n breër ver­skil as wat tussen vrywel enige ander twee rasse bestaan. Of dit reg of verkeerd is, hoef ek nie te bespreek nie, maar hierdie fisieke verskil is ’n groot belemmering vir ons albei, aangesien ek dink julle ras erg daaronder ly, waar baie van julle onder ons woon, terwyl ons ly weens julle teenwoordigheid. Met een woord, ons ly aan albei kante. As dit toegegee word, is dit minstens ’n rede waarom ons geskei behoort te wees”.
Die Amerikaanse geskiedenis van die daaropvolgende eeu het die grondigheid van pres. Lincoln se opvatting bevestig.
Die ANC en die Freedom Charter
Die Kommissie se behandeling van die ANC en die Freedom Charter gee beslis die indruk dat die Kommissie onkrities teen die Kommunistiese beheer en strewe van die ANC is.
Die Kommissie se bespreking van die Freedom Charter van die ANC is so eensydig ten gunste daarvan en so versuikerend dat daar geen teken van is dat die Kommissie enigsins belang gestel het in ’n teenoorgestelde standpunt nie. Dit is ongelooflik dat ’n regskommissie hom tevrede gestel het met die opskriffies bo groepe van die ANC se uitgesproke oogmerke, soos vervat in die Charter.
Gedeel of herverdeel
Die Kommissie haal byvoorbeeld aan “as standpunte wat beliggaam is”, die volgende:
“The land shall be shared among those who work it”
(Die grond word gedeel onder die wat dit bewerk).
Maar dft is net ’n opskrif; die betrokke bepaling van die Freedom Charter hieroor word verswyg, naamlik “Restriction of land ownership on a racial basis shall be ended, and all the land redivided amongst those who work it, to banish famine and land hunger”.
(Beperkings aan eiendom van grond op ’n rassegrondslag word beëindig en al die grond word herverdeel onder die wat dit bewerk, ten einde hongersnood en grondhonger te verban).
En dit is beslis anders as wat die Kommissie voorhou. Waarom?
Onder die opskrif: “The people shall share in the country’s wealth” (Die volk sal deel in die land se rykdom) staan daar in die Charter die ANC-beleid: “The mineral wealth beneath the soil, the banks and mon­opoly industry shall be transferred to the ownership of the people as a whole”. (Die mineralle rykdom onder die'grond, die banke en monopolie bedrywe word oorgedra aan die eiendom van die volk as geheel). Dit is eweneens die onverdunde ekstrak van Kommunistiese ideologie, wat die aard van die ANC en sy beleid duidelik aandui, maar wat die Kommissie deur die vingers sien of weens die eensydige getuienis voor hulle, nie van kennis neem nie.
Met hierdie harde feite, wat ’n enkele deurlees van die Freedom Char­ter by enige intelligente leser sou laat registreer, is dit verstommend dat die Kommissie goedsmoeds verklaar: “Die stuk bevat egter ook ’n aantal bepalings van oënskynlik sosialistiese aard, soos wat soms beweer word dat niks minder as ’n dramatieser herverdeling van rykdom geëis word nie”. “Oënskynlik”, dit wil sê, nie werklik nie! “Beweer word”, dit wil sê nie in der waarheid nie!
Besef die regterlike lede van die Kommissie nie hoe erg sulke vergrype vloek teen die status wat hulle in die samelewing beklee nie? Hoe kan die betrokke sin hierbo anders bestempel word as ’n wanvoorstelling van ’n gruwelike graad?
Dit is ’n opsigtelike verbloeming van die Freedom Charter se Kommunistiese aard. Wil die Kommissie sy Werkstuk laat beoordeel in die lig? Hoe anders?
Kommuniste en Freedom Charter
Dat dit by die Freedom Charter om Kommunistiese taktiek en doelstellings gaan, is so onbetwisbaar dat by enige ondersoek die hoofklem daarop moet val. En dit is juis die verbasende aspek van adv. Marcus en ander se historiese oorsig dat die rol van die Kommuniste in die geskiedenis van die Freedom Charter skaars aangeraak word, en dan hoofsaaklik om dit weg te praat.
Adv. Marcus, op wie se getuienis die Kommissie steun, beroep hom in sy publikasie op ’n uitspraak van die latere hoofregter Rumpff in die Hoogverraadsaak van 1961, waarin verklaar is: “Die staat het nie daarin geslaag om te bewys dat die staatsvorm, soos geskets deur die Freedom Charter, ’n Kommunistiese staat is, of dat die African National Congress ’n Kommunistiese organisasie geword het nie”.
Albei dele van die beslissings vat enigsins verby die werklikheid — moontlik omdat die klagstaat verkeerd geformuleer was. Dit is by die eerste oogopslag duidelik dat die Freedom Charter nie primêr ’n bepaalde staatsvorm bepleit nie, maar alleen sosiale, ekonomiese en politieke hervorming waarvan sommiges ’n ander staatsvorm sal vereis, vaagweg te eis- en as ’n “populêre demokrasie”.
Dit is ook volgens Kommunistiese metode ewe duidelik dat die Kom­muniste die ANC nie as ’n Kommunistiese organisasie geïdentifiseer wou hê nie; maar dit beteken nie dat dit nie ’n Kommunisties-beheerde orga­nisasie of ’n Kommunistiese frontorganisasie is en was nie.
Wat opvallend is, is dat telkens wanneer daar verwys word na die bevinding van die later hoofregter Rumpff, daar verswyg word dat hy in dieselfde saak bevind het: “Die redenasie wat deur die Transvaalse Bestuur van die African National Congress gebruik is dat die staatsvorm wat in die Freedom Charter bepleit is, nie ’n diktatuur van die proletariaat is nie, word verwerp en ons is van mening dat die tipe staat, soos beoog deur die Transvaalse Bestuur van die ANC, ’n diktatuur van die proletariaat is en derhalwe ’n Kommunistiese staat, bekend in Marxisme-Leninisme as ’n volksdemokrasie”.
Die Transvaalse afdeling van die ANC is en was steeds die belangrikste komponent van die organisasie, en waar dit die aard van die Trans­vaalse afdeling was, is dit baie moeilik om in te sien dat die hele organisa­sie nie die stempel sou dra nie.
Die feit dat hierdie bevinding van regter Rumpff so opsetlik verswyg word wanneer die ANC van links bespreek word, is ’n aanduiding van hoe moeilik die Kommunistiese beheer van die ANC weggepraat kan word as die feit in ag geneem word.
Regter Rumpff het ook ’n ander bevinding gemaak wat gereeld ver­swyg word. Dit is: “dat die African National Congress en al die ander organisasies wat in die klagstaat vermeld word, sowel as die huidige aangeklaagdes, saamgewerk het om die huidige staatsvorm te vervang deur ’n radikaal en fundamenteel anderse staatsvorm, gegrond op die eise gestel in die Freedom Charter, wat onder andere die volgende ingesluit het:
“Elke man en vrou moet die reg hê om te stem en as kandidaat te staan vir alle liggame wat wette maak.
die nasionale rykdom van ons land, die erfenis van alle Suid-Afrika­ners moet teruggegee word aan die volk;
die minerale rykdom onder die grond, die banke en die monopolistiese nywerhede moet oorgedra word aan die eienaarskap van die volk as geheel;
beperking van eiendomsreg op ’n rassegrondslag moet beëindig word en al die grond moet herverdeel word onder die wat dit bewerk om hongersnood en grondhonger te verban”.
Wat Freedom Charter werklik is
Wat hier van betekenis is, is regter Rumpff se woorde “’n radikaal en fundamenteel anderse staatsvorm gegrond op die Freedom Charter”. Die daarstelling van ’n radikaal en fundamenteel anderse staatsvorm beteken ’n revolusionêre verandering, ’n omwenteling waarin die ekonomiese en politieke mag nie op ’n demokratiese wyse van hande verwissel nie, en soos die term “omwenteling” aandui, wat onder is, bo kom en wat bo is, na on­der gaan.
’n “Radikaal en fundamentele” verandering van staatsvorm in die samehang van die ANC-politiek, met inagneming van die hierbo aangehaalde bevinding van regter Rumpff oor die Transvaalse Bestuur van die ANC, kan as niks anders as ’n Kommunistiese staat bestempel word nie.
Dat die Kommissie hierdie juridiese en historiese feite ignoreer, getuig nie van wetenskaplikheid nie. As juriste behoort hulle daarvan kennis te dra. Indien hulle wel daarvan kennis dra, maar dit ignoreer om ’n eensydige beeld te skets, verbeur hulle alle aanspraak op objektiwiteit en wetenskaplikheid.
Adv. Marcus en andere se benadering van die vraag of die Freedom Charter Kommunisme propageer, en of dit as ’n Kommunistiese dokument geklassifiseer kan word, is uiters simplisties.
So word beweer dat die Freedom Charter nie voldoen aan “die dialektiese voorskrifte, die organisatoriese strukture en die rigoristtiesestyl van die Marxisme-Leninisme nie”. Elders lui dit dat die ekonomiese bestel wat deur die Freedom Charter gepropageer word, “nie op die geykte model geskoei is nie en moeilik klassifiseerbaar is”. En die Kommissie beweer op p.222 dat “die oorgrote meerderheid van die Freedom Charter versoenbaar is met die klassieke Westerse interpretasie van menseregte”-
Wat meer as verbasend is, is dat daarmee die Kommunistiese agtergrond en inslag van die dokument afgemaak word!
Die eerste feit waarmee rekening gehou moet word, is dat die metode van die Kommunisme is om sy betrokkenheid te verberg, mense se griewe te verklank, en hulle onwetend as ’n front teen ’n bestaande orde in te span, maar dan tog die rigtinggewende en beherende rol in ’n aksie van die aard te speel.
Kommunisme is ook metode
Die ander feit is dat die Kommunisme allereers lank nie meer net ’n ideologie is nie, maar ’n metode van verowering.
Jare gelede al is insiggewende boeke oor die metode van die Kommu­nistiese aanslag geskryf, soos onder andere Protracted Conflict deur Ro­bert Strauss-Hupe, William Kintner, James E Dougherty en Allan J Cot­trell, A Century of Conflict deur Stefan T Possony en The Organizational Weapon deur Philip Selznik.
Om te dink dat ’n dokument net Kommunisties is as dit in die rigoristiese Marxisme geskryf is, is anachronisties en naïef.
In eersgenoemde werk hierbo, Protracted Conflict, word byvoorbeeld geskryf: “So inbeslagnemend was die soeke na die ideologiese gerymdhede en ongerymdhede dat in vergelyking nie genoeg aandag gegee is aan die Kommunisme as ’n metode nie. Kommunisme is ’n metode van konflik in ruimte oor ’n volgehoue tydperk; dit is ’n uitgerekte konflik.
“Die afskeping van Kommunisme as ’n metode, teenoor wat Kommu­nisme werklik is (of sê dit is), is aan baie oorsake te wyte. Sommige hiervan is inherent aan die Kommunistiese metode — selfs om teenstanders te bedrieg oor die aard van die metode, is deel van die metode”.
Elders skryf die outeurs: “Aanvanklik gehinder deur ideologiese opvattings, het hulle gou hulle beskouings aangepas by die politieke werklikhede”.
En ook: “In Europa het Stalin blymoedig sulke dubbelsinnige optredes soos die populêre front en ’n openlike bondgenootskap met Fascisme gewettig”.
Soos die skrywers van Protracted Conflict verklaar, is die Kommunisme ’n metode, en jare lank meer metode as ideologie. In die toestande van 1955 toe die Freedom Charter opgestel is, was dit nodig dat die Kommunistiese hand agter die dokument so min as moontlik sigbaar moes wees en net die enkele onverhandelbare Kommunistiese beginsels te verwerk in ’n mengsel van sosialistiese strewes, populêre eise en opsetlike verbloemings.
As daar tydens die Hoogverraadsaak van 1961 twyfel kon wees aan die outeurskap van die Freedom Charter, is daar tans nie verskoning om aan die hof se geregverdigde twyfel en gevolglike uitspraak vas te klou nie.
Gerard Ludi, die suksesvolle infiltreerder van die Suid-Afrikaanse Kommunistiese Party, het in ’n ongepubliseerde dokument oor die Kom­muniste in Suid-Afrika geskryf: “Die Freedom Charter is inderdaad opge­stel op ’n geheime vergadering van die Sentrale Komitee van die Kommunistiese Par­ty van Suid-Afrika en na Moskou se Afrika-Instituut gestuur vir goedkeuring”.
Hierdie gesaghebbende getuienis is aangevul deur die ewe gesaghebbende getuienis van Bartholomew Hlapane, ’n vooraanstaande bestuurslid van die Sentrale Komitee van die Kommunistiese Party van Suid-Afrika wat teen die Kommuniste gedraai en in die vroeë tagtigerjare onder eed getuienis voor die Subkomitee oor Terrorisme en Veiligheid van ’n Amerikaanse Senaatskomitee afgelê het. Sy verklaring was: “Die Freedom Charter is egter opgestel deur Joe Slovo in opdrag van die Sentra­le Komitee van die Kommunistiese Party van Suid-Afrika en is goedgekeur deur die Suid-Afrikaanse Kommunistiese Party voordat dit aan die ANC en ander lede van die ‘Congress Alliance voorgelê is”.
Hoe die Kommissie sulke getuienis kan ignoreer en dan uit ’n populêre tydskrif ook “dit ‘n teorie noem dat dit deur Joe Slovo opgestel is”, gaan ’n mens te bowe.
Was kommissie bewus?
’n Betekenisvolle feit wat byvoorbeeld ook bekend is, is dat ’n Swarte van Suid-Afrika, Jeffery Bosigo, wat van 1976-1979, terroristiese en militêre opleiding in Rusland ontvang het voor die reeds vermelde Amerikaanse Komitee getuig het: “Elke rekruut (in Rusland) was verplig om die Freedom Charter te ken wat deur die ANC en die SACTU en die Kommu­nistiese Party van Suid-Afrika in 1955 aangeneem is”.
As die oerbron van Kommunisme soveel ideologiese waarde aan die Freedom Charter heg, moet dit noodwendig ’n onweerstaanbare vermoede vestig wat blykbaar nie deur die Kommissie gedeel word nie.
In sy gesaghebbende werk A History of Communism in South Africa deur dr. Henry R. Pike, wat in 1985 verskyn het, verklaar die skrywer: “Met die oog op sy inhoud is dit g’n wonder dat die Kommunistiese Party van Suid-Afrika en prof. Potekhin, hoof van die Afrika-Instituut in Mos­kou, hulle heelhartige goedkeuring daaraan geheg het nie”.
Let op die woorde “met die oog op die inhoud”.
Het die Kommissie nie geweet van byvoorbeeld dr. Henry R. Pike se gesaghebbende werk en die lig op die onderwerp wat hy daaruit kon kry nie? Indien nie, watter aanspraak op vertroue kan die Kommissie maak oor hierdie belangrike sake?
Dit kom al meer voor asof die opheffing van die verbod op publikasie van die Freedom Charter ’n belangrike stap was om die weg te berei vir die ontbanning van die SA Kommunistiese Party en die Regering se groot po­litieke sprong na links.
Die HNP het in sy vroeëre betoog aan die Regskommissie twee regsgeleeerdes tot getuie geroep dat die idee van menseregte uit die liberale filosofiese dampkring kom. Die reaksie daarop is om die aanhalings te verswyg en sonder meer ’n aanhaling te gee uit ’n voorlegging van die Regsfa- kulteit van UP, wat waarskynlik opgestel is deur prof. JD van der Westhuizen, wat bekend is as ’n uitgesproke liberalis wat sterk onder Ameri­kaanse invloed is.
Om te toon hoe propagandisties die aangehaalde stuk is, moet dit hier volledig weergegee word, met beklemtoning toegevoeg aan sekere woor­de en frases wat dan bespreek sal word.
“Wat die verwyt van liberalisme betref, is diefeitlike posisie dat dit ’n verouderde, onjuis teen gevaarlikesiening is. Dit vereenselwig, verkeerdelik, liberalisme met iets ‘links’ of ‘radikaal’. Die ware posisie is dat ‘Westerse liberalisme’ beslis nie meer onder die wêreld se ‘linkse’ of ‘radikale’ denkrigtings en lewensbeskouings gereken kan word nie. In Wes-Europa en die VSA het moderne konserwatiewes lank reeds die meeste liberale waardes aanvaar. Linkse politieke partye wissel van sosialistiese tot Marxistiese of Nieu-Marxisties. Ook in Suid-Afrika sien radikale linkses nie meer Westerse liberalisme as voordelig in hul stryd nie, maar as ’n struikelblok of as reaksionêr. Verdoeming van liberale waardes geskied dus slegs nog vanuit verregse en verlinkse geledere. Vir gematigde Suid-Afri­kaners is dit waarlik onvanpas om nog die liberalisme die stryd te wil aansê”.
Gewoonlik is die oormatige gebruik van byvoeglike naamwoorde en bywoorde reeds ’n goeie aanduiding van ’n enigsins onoorwoë propagandistiese ingesteldheid. En die betrokke stuk verraai daardeur sy propagandistiese aard so opvallend dat dit skaars kommentaar verdien. Die oortreffende trap waarin teenstanders van die liberalisme aangeval word, eerder as om die liberalisme te definieer en sy deugde te bespreek, dui op ’n gebrek aan vertroue en ’n behoefte om die debat te verskuif tot ’n aanval op die teenstander. ’n Mens sou graag die outeur van die stuk in ’n getuiebank wil sien waar hy ondervra word oor wat hy bedoel met byvoor­beeld: “verouderde”, “onjuiste” en “gevaarlike siening”. Wanneer is ’n siening verouderd? Is byvoorbeeld die Amerikaanse siening van die Kennedy-tyd verouderd? Verander die liberalisme self nie, maar wel “die siening” van die liberalisme?
Wat is die gronde waarop beweer word dat dit ’n “gevaarlike siening” is? Wie of wat word daardeur bedreig?
Of is die bewering ’n aanduiding van die bekende liberale onverdraagsaamheid met opponerende standpunte?
Dit is duidelik dat die outeur van die stuk se metode is om die teenstanders af kraak, eerder as om sy liberalisme te verantwoord. Dat die Kom­missie sonder meer sê dat hy hom “vereenselwig met hierdie opsomming” van die betrokke voorlegging, versterk die ernstige twyfel aan die objektiwiteit van die Kommissie. Vir ’n regterlike liggaam om hom te vereenselwig met so ’n klomp losse bewerings van propagandistiese aard, is nie bevorderlik vir die Kommissie se aansien nie.
Oor die besondere stukkie moet egter nog die een en ander gesê word, want blykbaar kom die Kommissie se vereenselwiging daarmee amper neer op die obiter dictum dat: “dit waarlik onvanpas is om nog die libera­lisme die stryd te wil aansê”, soos dit in die slotsin van die aangehaalde stuk lui. Daarom kan dit tot stigting wees om hierdie propagering van liberalisme van nader te bekyk.
Daar word gepraat van “Westerse liberalisme” en “liberale waardes”, sonder enige aanduiding van wat bedoel word. Wat is “westerse liberalis­me”? Dit is nie ’n oordrywing nie om te sê dat sonder Amerikaanse libera­lisme daar kwalik sprake van Westerse liberalisme kan wees.
Prof. James Burnham, voormalige professor in filosofie en logika, het die oorheersing van Amerikaanse liberalisme in die Westerse liberalisme afdoende behandel in sy bekende boek, Suicide of the West: The meaning and destiny of liberalism. En soos enige ingeligte persoon weet, dra die liberalisme wat in Suid-Afrika aangetref word, die onmiskenbare stempel: “Made in the USA".
Liberalisme en Kommunisme
Prof Burnham sê byvoorbeeld: “Liberalisme is vasgekoppel aan die neigings van links en los van die neigings van regs deur die meeste, hoewel natuurlik nie al sy basiese beginsels en primêre waardes nie: deur sy opvatting van die menslike aard, sy sekularisme, sy egalitarisme, sy houding teenoor verandering en hervorming en trouens baie van die inhoud van die aanbevole hervorming, sy aanvalle op sosiale diskriminasie, en so aan. Li­beralisme is self links, en hoewel dit aan die regterkant van links behoort, voel dit meer tuis by sy neefs van links as by die vreemdes van regs".
Dan in die hoofstuk, “Liberalisme en die Werklikheid”, skryf prof. Burnham: “Liberalisme is besmet met Kommunisme in die presiese sin dat Kommunisme en Liberalisme die meeste van die basiese aksiome en begin­sels en baie van hulle waarde en sentimente deel... Die sekulêre, histories optimistiese, reformistiese, welsynstaatlike, selfs die stemregtelike aspekte van liberalisme is alles teenwoordig in Kommunisme... Wat Kommunisme doen, is om die liberale beginsels tot hulle logiese en praktiese uiterste te neem”.
Hierdie basiese trekke van die liberalisme het nog nooit verander nie. Om dus voor te gee, soos in die aangehaalde stuk, “dat radikale linkses Westerse Liberalisme ... as ’n struikelblok of as reaksionêr sien”, getuig van absolute misvatting.
Die Kommuniste het nooit respek vir die liberaliste getoon nie, vandaar Lenin se bestempeling van hulle as “useful idiots”.
Hervorming en revolusie
Die liberalistiese oproep tot hervorming is die program wat Lenin bestempel het as die minimumprogram wat geloods moet word om die weg voor te berei vir die maksimumprogram van revolusie.
Die liberalistiese beheptheid met verandering sluit so nou aan by die Kommunisme dat Whittaker Chambers in sy merkwaardige boek, Wit­ness, sê dat van al die uiteenlopende dinge wat mense tot Kommunisme dryf, daar een is wat beskou kan word as die groot gemene deler, en “dit is die geloof in die absolute behoefte aan verandering”.
Die verskil tussen die liberaal se oproep tot verandering en die Kommunis se strewe na revolusie word goed weergegee deur die filosofie-professor, HE van Runner, by die Gereformeerde Konferensie van 1962 in sy lesing, Skriftuurlike Godsdiens en politieke taak, wat onder voorsitterskap van dr. Paul G Schrotenboer gelewer is en opgeneem is in die bundel, Christi­an perspectives 1962.
“Die liberale”, sê hy, “was nie hartlike gelowiges nie; hulle was kompromitteerders ... Die liberale het geen prinsipiële kritiek gehad op die ge­loof van die radikale nie. Hulle het net die roekeloosheid van die uitvoering gekritiseer. Hulle wou ’n ordelike en stille verloop van sake hê, wat iemand ‘die geruislose revolusie’ genoem het...”
Dan sê prof. Runner: “Die liberale het, sonder om hulle te distansieer van die prinsipiële rigting van die radikalisme, bedrewe aanpassers geword. Hulle het gesê dat hulle die onmiddellike feitlike situasie toelaat om hulle te lei... Hulle het niks gevind om die plek van die beginsel self te neem nie. Op hierdie punt was hulle sonder rigting, blind, voortdrywend met die onmiddellike sogenaamde feite van elke dag se sorge om ’n bestaan te maak. Die liberale was opportuniste. Soepel, wil hulle dit graag noem, maar in die werklikheid beteken dit blind”.
Enigiemand wat prof. Runner se voorlesing bestudeer het, sal weet hoe grondig sy kennis van die saak en hoe skerpsinnig sy ontleding is. Sy beskrywing van die liberaal se verhouding tot die radikalisme (die Kom­munisme) het ’n algemene geldigheid vir elke wêrelddeel.
Waar daar in die betrokke aanhaling uit die Werkstuk van die Regs­kommissie gepraat word van “waardes van die liberalisme”, is die aanduidings van prof. Burnham en prof. Runner die beste toetsteen van wat die liberale waardes is.
Liberalisme in Suid-Afrika
Uiteraard moet aandag gegee word aan die opvattings van liberaliste in die Suid-Afrikaanse verband. Daartoe is ’n mens aangewese op die uitspraak van betuigde en erkende liberaliste in ’n tyd toe die skeidslyn in die Suid-Afrikaanse politiek nog nie so deurmekaar gekrap was nie, soos tans. Die Liberate Party, onder leiding van Alan Paton, was waarskynlik die betroubaarste getuie van wat liberalisme in Suid-Afrika verteenwoordig.
In The London Times van 11 April 1963 het Paton, saam met PM Brown en Jordan Ngubane, onder andere geskryf: “Die Liberate Party in Suid-Afrika staan vir die volkome verwerping van dr. Verwoerd se Bantoe-stambeleid en daardie rasdiskriminerende wette wat apartheid daarstel. Hy staan vir die skepping in Suid-Afrika van ’n nie-rassige en demokratiese samelewing waar die Universele Deklarasie van Menseregte eerbiedig sal word; elke Suid-Afrikaner seggenskap sal hê by die verkiesing van sy regering, en elke persoon vry sal wees om op enige plek te leef te werk en voile burgerregte en vryhede te geniet”.
Kommuniste skuil onder liberalisme
Hierdie aanhaling is afdoende om te toon dat die voorgestelde Mense­regte-akte van die Regskommissie voldoen aan feitlik al die liberalistiese vereistes. Dat ’n regering wat onder die naam Nasionale Party gaan, tans hierdie opvattings onderskryf, beteken nie dat dit nie liberalisties is nie, maar dat die party in sy veranderlikheid en vervorming liberalisme aanvaar het.
In die blad Liberal Opinion van Januarie 1965 het die volgende van die redaksie verskyn:
“Die aspirasies van die meeste lede van die Liberate Party val nou saam met die van die linkerkantse ‘African Nationalism’.
Die linkerkant van “African Nationalism” (‘Leftwing African Natio­nalism’) kan kwalik iets anders as Kommunisme wees. Dit is derhalwe geen geheim nie dat liberaliste in Suid-Afrika hulle, soos prof Burnham sê, meer tuis voel by hulle Kommunistiese neefs as by die vreemdes na regs.
Dit is ’n kenmerk van die Suid-Afrikaanse politiek dat elke Kommunis homself of haarself voorgedoen het as ’n liberaal, terwyl hulle besig was om die Kommunistiese oogmerke te bevorder.
Die Kommissie en die Regsfakulteit van UP het hulleself ’n onreg aangedoen om hulle te vereenselwig met so ’n oppervlakkige uitlating oor die liberalisme, wat met so ’n sigbaar propagandistiese oogmerk opgedis is.