PressReader - WegSleep Kampgids: 2016-08-01 - 4 ’N NOODSAALIKE VUUR-WA­PEN
4 ’N NOODSAALIKE VUUR-WA­PEN
- Brand­blus­sers is soos die vul­lis­lor­rie: ’n Mens neem nie eint­lik ken­nis van hul­le nie, maar die dag as daar nié een is nie, is jy knie­diep in die ge­mors.
Al­mal weet mos daar’s ’n om­ge­keer­de ver­hou­ding tus­sen hoe lank ’n mens suk­kel om ’n sak­kie nat hout aan die brand te kry en hoe vin­nig iets in jou kampplek per on­ge­luk vlam vat. Dan is dit nie die tyd om te won­der waar jy die brand­blus­ser in­ge­pak het nie. En wan­neer jy hom wel in die han­de kry, be­ter hy werk, want nie­mand gaan dik van die lag wees as jou wa in lig­te laaie staan ter­wyl jy pro­beer uit­pluis hoe om die skuim te laat spat nie.
Die Ver­keers­wet is dui­de­lik wan­neer dit kom by brand­blus­sers en woon­wa­ens: ’n Woon- of sleep­wa met ’n tent bo-op móét toe­ge­rus wees met een of meer draag­ba­re brand­blus­sers (die soort met droë che­mi­ka­lieë, min­stens 1 kg). En jy moet hom op ’n vei­li­ge, mak­lik be­reik­ba­re plek bêre – in die ge­val van ’n woon­wa reg langs die deur.
Daar is ses al­ge­me­ne soor­te brand­blus­sers – elk­een ge­vul met ’n an­der in­houd vir die be­stry­ding van ’n spe­si­fie­ke soort brand. Dit sluit kool­stof­di­ok­sied, skuim en wa­ter in. Af­han­gen­de van die deel van die wê­reld waar jy jou be­vind, kan bran­de in tot ses groe­pe ver­deel word, maar ons kyk na drie:
Dit sluit din­ge in soos hout, pa­pier en teks­tiel – min of meer al­les waar­van jou wa ge­maak is.
Dit is ’n brand van vlam­ba­re vloei­stof of gas. Daar is heel­wat in jou kampplek – din­ge soos kook­o­lie, ghries en LP-gas.
Dit be­hels bran­de rond­om e­lek­tri­si­teit. Die mees­te woon­wa­ens en bos­wa­ens word met ’n 220 V-prop aan die krag­punt ge­kop­pel. Die krag word dan ver­deel tot ’n muur­prop na­by jou, of in die Hel­la­prop af­ge­skaal tot 12 V. Dis dus moont­lik dat jy met een van dié soort bran­de te doen kan kry.
Brand­blus­sers wat met droë che­mi­ka­lie­se poei­er ge­vul word, kan vir die be­stry­ding van al drie dié soor­te bran­de ge­bruik word, en daar­om be­paal die wet dat jy een van dié soort blus­sers in jou woon­wa moet saam­ry.
A-klas. B-klas. C-klas. STOF TOT NADENKE
Ray­mond Nel van Tran­sFi­re sê die poei­er in brand­blus­sers met droë che­mi­ka­lieë is eint­lik ’n soort sout – mo­no­am­mo­ni­um­fos­faat, af­ge­kort tot MAP. Hoe doel­tref­fend die poei­er ’n brand sal blus, word uit­ge­druk in ’n per­sen­ta­sie, by­voor­beeld 40% MAP, 70% MAP en 90% MAP. Die 40% MAP-blus­ser is dus min­der doel­tref­fend as die 90% MAP. Vol­gens Ray­mond is die 40% MAP by­na in al­le ge­val­le die mi­ni­mum­stan­daard in die be­dryf.
Droë che­mi­ka­lie­se poei­er werk an­ders as wat ’n mens dink: Dit smoor nie die vlam­me nie, koel nie die hit­te af nie en ver­wy­der nie die brand­stof nie. Dit werk eer­der die che­mie­se re­ak­sie teen wat ont­bran­ding ver­oor­saak. Dié blus­sers se blus­af­stand is 2,5-3 m, wat be­te­ken jy gaan el­ke hoek van jou Ex­clu­si­ve be­reik as jy in die mid­del staan.
Ray­mond re­ken eg­ter kam­peer­ders moet ’n gro­ter brand­blus­ser oor­weeg as die 1 kg wat die wet voor­skryf, want dié bot­tel se ver­moë is in baie ge­val­le nie toe­rei­kend nie (1 kg is wat die mees­te woon­wa- en wa­en­tjie­ver­vaar­di­gers in hul­le wa­ens mon­teer).
HOE WERK HY?
Brand­blus­sers is een van daar­die din­ge wat ’n mens nie graag wil ge­bruik nie, want as dit die ge­val is, praat jy van moei­lik­heid. Maar dis be­lang­rik om voor­be­reid te wees op ’n brand en te weet hoe jou blus­ser werk.
Die in­houd van die bot­tel is on­der ’n druk van 1 400 kPa. Saam met die mo­no­am­mo­ni­um­fos­faat in die bot­tel is stik­stof­gas. Stik­stof is ’n skoon, droë gas wat op sy beurt sorg dat die fos­faat droog bly. So­dra jy die vei­lig­heids­pen van die blus­ser ver­wy­der en die spuit­hef­boom druk, maak ’n se­ël na die in­houd van die si­lin­der oop so­dat die stik­stof kan ont­snap. Die fos­faat is swaar­der as die stik­stof en lê dus on­der­in die bot­tel. So­dra die klep oop­gaan, wil die stik­stof ont­snap, en die pad uit na die kop toe is deur ’n pyp wat tot on­der in die bot­tel strek – wat dus ver­oor­saak dat die fos­faat saam met die stik­stof uit­ge­blaas word.
EEN JAAR DIENSPLIG
’n Mens hoor soms om die kamp­vuur an­der men­se se staal­tjies van hoe een van hul­le woon­wa­ens se wie­le af­ge­spring het om­dat wiel­la­ers ja­re laas na­ge­gaan is. Van brand­blus­sers wat net skoon­veld is of nie ge­werk het nie om­dat hul­le nie ge­diens is nie, hoor ’n mens (ge­luk­kig) nie som­mer nie.
Ray­mond sê vol­gens wet moet al­le brand­blus­sers min­stens een keer per jaar ge­diens word. So ’n diens neem om­trent 15-20 mi­nu­te en be­hoort in die om­ge­wing van R50 te kos. Maar dit verg meer as om bloot by jou naas­te ys­ter­wa­re­win­kel in te stap. Om te sien wie jou naas­te ge­re­gis­treer­de han­de­laar is, kan jy op die web­werf van die Suid-A­fri­kaan­se K­wa­li­fi­ka­sie-en-ser­ti­fi­se­rings­ko­mi­tee vir die Vuur­be­dryf (SAQCC) gaan kyk. Gaan na sa­qccfi­re. co.za/se­ar­ch_­town.asp, tik die naam van jou dorp in, en jy sal ’n lys van kun­di­ges in jou om­ge­wing kry.
Dit is be­lang­rik om se­ker te maak die ou­ens wat na jou brand­blus­ser om­sien, weet wat hul­le doen, sê Ray­mond. Die blus­ser is on­der e­nor­me druk en dit maak hul­le ge­vaar­lik om te diens.
Wan­neer die bot­tel ge­diens word, word hy eers ge­weeg om se­ker te maak daar is
GROEN IS DIE KLEUR. Die naald van die druk­me­ter op die bot­tel is am­per soos ’n ter­mo­me­ter: as dit in die rooi is, kort jou blus­ser aan­dag.