Soos ek gesê het, is ek lief om voëls te kyk. Ons is gelukkig dat ons in Afrikaans waarlik ’n skat aan literatuur het oor ons land se fauna en flora. Ek vermoed min, indien enige, ander tale op die Afrika-kontinent het vergelykbare hoeveelhede gedigte oor diere en voëls.
Die uitheemse Indiese spreeu is ruimer bekend as die Indian mynah. Ek het al daar aan die Natalse kus verbaas gestaan en kyk hoe twee van dié vreeslose gediertetjies ’n veel groter inheemse geelbekwou in vlug só teister dat die wou die hasepad kies (as ek die beeldspraak so transspesiegewys mag toepas).
En oorstelp deur gevoelens van herkenning en ontdekking kry ek nou die dag weer die volgende gedig van Ina Rousseau oor dié oorlamse voëlspesie te lees:
My ma was nie ’n voorslag van ’n naaldwerkster nie. Maar sy het vyf seuns grootgemaak en moes noodgedwonge dié presiese en geduld-eisende takie volvoer. My eie vrou is ewemin aangelê of lief vir naaldwerk. Maar ook sy maak seuns groot, en moet maar op ’n redelik gemiddelde inkomste sien dat ons almal net en heel gekleed gaan.
Eenkeer het ek in ’n gedig geskryf oor hoe dié nougesette naaldwerkery my aan die pas- en bindwerk van poësie herinner. Ek haal net ’n klein gedeelte uit die gedig aan:
Ken ’n mens egter die kantwerk van die Vlaminge en Hollanders, leer jy ontsag en bewondering vir fyn naaldwerk aan. Die Hollandse skilder Jan Vermeer het talle onvergelykbare skilderye oor vroue gemaak wat alleen en rustig besig is met huiswerk, onder meer een van ’n kantwerkster.
T.T. Cloete het in sy 1989-bundel Driepas weer ’n onvergeetlike gedig oor die vroue van Vermeer geskryf, in wie se intieme huislike taak ’n bewussyn inskyn van die groter wêreld wat die Hollanders in die sestiende en sewentiende eeue op grond van hul toonaangewende skeepvaartkennis aan ’t verken en kolonialiseer was – uiteindelik ook ’n bewussyn van ’n klein lewe binne die genade van ’n Skepper van die ganse kosmos:
Maar nou raak ons meestal so bedrywig in ons strewe om te dien en te verdien, in wat die antieke Romeine die vita activa genoem het, dat daar weinig tyd oorbly vir die vita meditativa, die betragtende, nadenkende lewe. Trouens, mense dink al te dikwels dat dit eintlik bietjie ’n mors van goeie tyd en ’n ontwyking van ons maatskaplik-ekonomiese verantwoordelikhede is om so te wil lees en studeer en jou te verwonder.
Byna iets soos Antjie Krog in ’n gedig (as ek korrek onthou, uit Kleur kom nooit alleen nie, 2000) geskryf het dat dit ietwat onbehoorlik is om soos sy, uit verlange na die Vrystaat, rose in die winderige Kaap te probeer kweek in haar agterplaas en na die einste mooie Il lamento di Federico te luister wat ek vroeër gespeel het – dít terwyl ons op ’n kontinent van nood en geweld leef.
Te veel sport ook. Is dit die Engelse invloed wat ons so blindelings laat glo dat ’n gebalanseerde lewe uit ’n mengsel van werksverpligtinge en sport bestaan, miskien met so ’n dosis diensbaarheid in kerkverband? Onderwysers moet hulle in hulle vakke kan verdiep, klubs rondom hulle vakke op skool kan bemark en bedryf: ’n natuurleweklub deur die biologieonderwysers, ’n drama- en letterkundeklub deur die taalonderwysers, ’n kuns- en musiekklub deur die mense wat hierdie vakke gee, ensovoorts. In plaas daarvan om middae, naweke en selfs vakansies op of langs die sportveld of op die bus op pad na nog ’n toernooi te wees.