Timol-moordbeskuldigde sterfJoao “Jan” Rodrigues. (Foto: Itumeleng English/ANA) Joao “Jan” Rodrigues, die man wat vervolg is in verband met die dood van die anti-apartheidsaktivis Ahmed Timol, is in Johannesburg in sy huis dood. Die 82-jarige Rodrigues is Maandagaand dood, het Ben Minnaar, sy regsverteenwoordiger, bevestig. Rodrigues se gesondheid het die laaste ruk heelwat agteruit gegaan en hy het veral met sy longe gesukkel. Die presiese oorsaak van sy dood is nog nie bekend nie. “Wanneer ek die laaste paar maande met hom gepraat en gevra het hoe dit gaan, het hy altyd gesê hy lê maar laag. Ek kry hom bitter jammer. Oom Jan het net sy kop laat sak en gehoop hy kom anderkant uit,” sê Minnaar. “ŉ Mens is onskuldig tot jy skuldig bevind word en hy het nie nou meer die kans om sy onskuld te bewys nie. “Dit is ŉ slegte ding vir sy familie.” Rodrigues was glo die laaste persoon wat Timol lewend gesien het en sy getuienis was die kern van die ondersoek in 1972 wat bevind het Timol het sy eie lewe geneem toe hy van die tiende verdieping van die John Vorster-plein-gebou in Johannesburg gespring het. Timol was 29 jaar oud toe hy in Oktober 1971 in Johannesburg in hegtenis geneem en by die destydse John Vorster-plein-polisiestasie (deesdae die Johannesburg-Sentraal-polisiestasie) aangehou is. Hy is vier dae later dood. Rodrigues was destyds ŉ administratiewe klerk by die veiligheidstak van die polisie by sy hoofkantoor in Pretoria. Hy het ontken dat hy enigsins betrokke was by Timol se ondervraging en beweerde marteling. Rodrigues is dekades later, in 2018, van Timol se moord aangekla. Sy poging om sy vervolging permanent te laat staak, het in 2019 misluk en hy het hom tot die Konstitusionele Hof gewend om die besluit te laat omkeer. Minnaar sê hoewel die strafsaak teen Rodrigues nou nie meer kan voortgaan nie, sal die saak in die Konstitusionele Hof hopelik steeds kan voortgaan. “Dit is werklik nodig dat daarmee voortgegaan word. “Ons Grondwet bepaal ŉ persoon het die reg op ŉ billike verhoor, wat insluit dat die verhoor spoedig begin en afgehandel word. Daardie ‘spoedig’ beteken sekerlik nie 30 of 40 of 50 jaar later nie? As iemand op 18 ŉ misdryf pleeg, is dit regverdig om hom in sy 70’s of 80’s aan te kla? “Wanneer is genoeg genoeg? Wanneer is dit so onbillik dat dit nie meer mag gebeur nie?” Minnaar sê die saak in die Konstitusionele Hof kan ook in ander sake behoorlike uitsluitsel oor die kwessie gee. Dit sou dus jammer wees as ŉ saak wat reeds so ver gevorder het, nie voortgaan nie. “Hy kan dalk ŉ klein oorwinning behaal as die Konstitusionele Hof beslis hy moes nooit aangekla geword het nie. Dit beteken nie nou meer vir hom veel nie, maar dalk vir sy familie.” Brett Herron, sekretaris-generaal van GOOD, sê egter Rodrigues se dood is ŉ “bittere slag” vir die Timol-familie, asook vir die families van ander slagoffers van die voormalige veiligheidsmagte vir wie geregtigheid nog nie geskied het nie. “Die families, wat steeds geregtigheid soek terwyl die moordenaars van hul geliefdes weens ouderdom om hul sterf, sluit in dié van die voormalige Kaapstadse geestelike, imam Abdullah Haron, wat vandeesmaand 52 jaar gelede vermoor is, asook dié van die Cradock 4, wat 36 jaar gelede dood is,” sê Herron. Volgens hom het die land, weens ŉ geheime ooreenkoms om nie beskuldigdes uit die apartheidsera te laat vervolg nie, die land en die Timol-familie van die kans op aanspreeklikheid en geregtigheid ontneem.