Robert Mugabe: Roudiens of feesvieringe?Robert Mugabe. Foto: ANA Deur Mike Burnard van InContext International Robert Mugabe, voormalige Zimbabwiese president, is op Vrydag 6 September 2019 in die ouderdom van 95 in Singapoer oorlede. Hoewel hy dikwels as waansinnig bestempel is, was hy besonder intelligent en dié wat hom onderskat het, moes dit dikwels ten koste van hulself uitvind. In The Economist van 20 November 2017 is daar ŉ skrywe wat handel oor waarskynlik die grootste teenstrydigheid in Mugabe se lewe: die impak van godsdiens in sy lewe. Volgens The Economist het die Christelike godsdiens, veral die Katolieke gemeenskap wat bekendstaan as die Jesuïeteorde, oftewel die Genootskap van Jesus, sy jeugjare gedefinieer. Daar word ook spesifiek melding gemaak van wyle Heidi Holland, ŉ joernalis wat ŉ onderhoud met Mugabe gevoer het vir haar boek Dinner With Mugabe. Volgens haar het Mugabe sy kinderjare in ŉ Katolieke sendingstasie en in absolute godvresendheid deurgebring. Mugabe was baie jonk toe sy pa hul gesin verlaat het en sy oudste broer, toe nog maar ŉ tiener, dood is. Sy ma, ontnugter en bedroef, het waarskynlik troos gesoek in die kerk en die jong Robert elke Sondag saam met haar na die altaardiens geneem. Priester Jerome O’Hea, ŉ Jesuiët van Ierse afkoms, het Robert as een van sy gunstelingleerders beskou. Beide die priester en sy ma het Robert, ŉ alleenloper en boekwurm, aangespoor om te droom van ŉ groot toekoms en terselfdertyd die sedewette van Katolieke godsdienstigheid by hom ingedril. Mugabe se lewenslange vertroueling, priester Fidelis Mukonori (wat Mugabe goed leer ken het tydens die guerrillaveldtog wat die einde van wit heerskappy beteken het), het onlangs met oortuiging beweer dat “Mugabe se geloof en sy gewoonte om sy bidsnoer te gebruik, hom gehelp het gedurende die jare toe hy ŉ rebelse weermag gelei het.” Hoe dit ook al sy, ŉ groot deel van Mugabe se lewe – onder meer die feit dat hy ŉ verhouding met ŉ veel jonger vrou aangeknoop het terwyl sy eerste vrou baie siek was – het nie gestrook met bewerings dat hy ŉ toegewyde Katoliek was nie. Sy geopolitieke vriende, wat die “goddelose regerings” van China en Noord-Korea ingesluit het, het natuurlik ook ŉ dispuut veroorsaak. Hoewel daar vrae mag bestaan oor Mugabe se godsdienstige oortuigings en of hy ŉ persoonlike verhouding met Christus gehad het, was sy familie diep gelowige mense – sy ma het byvoorbeeld meer as een keer per dag met haar bedekrale gebid en sy twee jonger susters het sendingwerk gedoen. Robert Mugabe het, soos min ander, dit reggekry om wêreldwyd openbare politieke sienings oor hom soos dag en nag te laat verskil. Vir sommige was hy ŉ boosaardige diktator wat lewenslank in die tronk gehoort het vir sy misdade teen die mensdom. Ander het hom weer gesien as ŉ rewolusionêre held wat rasseverdrukking beveg het en teen Westerse imperialisme en neokolonialisme opgestaan het. Selfs in Christelike kringe was Mugabe deur sommiges vereer en deur ander geminag. Ná sy dood het verskeie sosialemediaplasings gelui dat hy “in die hel moet brand vir al die pyn en lyding wat hy veroorsaak het”. Sommige plasings het selfs verwys na Dawid wat Goliat (ŉ boosdoener), onthoof het en daarmee hul reaksie van haat en gebrek aan vergifnis, regverdig. Die Bybel se boodskap, dat ons álmal sondaars is en afhanklik is van die reddende genade van Jesus, is duidelik en onbetwisbaar. Sou ek myself tussen Adolf Hitler en Robert Mugabe moet staanmaak, sal elkeen van ons die hel verdien, as dit nie vir die verlossende genade van Jesus was nie (Rom. 3:23). Dit is slegs deur genade dat ons gered word, ongeag van hoe goed of hoe sleg ons in die oë van ander is. In hierdie konteks het veral twee reaksies my aandag die afgelope paar dae getrek. Die eerste was van Cheryllyn Dudley, ŉ voormalige Suid-Afrikaanse lid van die parlement – gebore en getoë in die destydse Rhodesië. Sy het op haar Facebook-blad die volgende inskrywing gemaak: “I sincerely hope that Robert Mugabe … made peace with his Maker before he died. The words of our Lord Jesus come to mind: ‘Father… forgive us our trespasses as we forgive them that trespass against us…’ I hope, with a grieving heart, that he was able to forgive those who had hurt him, and be forgiven the things he did that so tragically hurt so many. It is difficult to celebrate Robert Mugabe’s life, but I refuse to celebrate his death, unless I could be sure he had made right with his Maker and had been forgiven.” Die tweede reaksie wat my diep geraak het, is van Mary Jo LeBlanc4 wat die volgende op haar blog geskryf het ná die dood van Stephen Hawking (ŉ geharde ateïs). Hoewel die inskrywing oor ŉ totaal ander mens gaan, geld dieselfde beginsels hier. ŉ Vrye vertaling daarvan lees as volg: “In plaas daarvan om die Skrif ŉ suikerlaag te gee, het Jesus aan sy dissipels gesê om altyd regverdig op te tree (Joh. 7:24) en wanneer hulle mense oordeel, moet dit op ŉ sekere manier en volgens voorskrifte geskied (Matt 7:1-5). “As mens kyk na die uitgebreide geskrifte en stellings van Stephen Hawking [of die brutale heerskappy van Robert Mugabe], is dit nie moeilik vir iemand met ŉ Christelike wêrelduitkyk om die kritieke stand van die man se siel te snap nie. In plaas daarvan dat mens jou verlekker in sy dood, behoort ons nie almal te rou wanneer ons besef dat iemand die ewigheid in is sonder Christus nie? “Dit is baie maklik om op ŉ seepkis te spring en die geloof van ander af te kraak; dit is egter totaal anders wanneer jy die Woord met liefde aan iemand wat Jesus nodig het, verkondig. Moenie dat ons in ons ‘geesdrif’ mense venynige houe toedien of ŉ vals, suikerbekte Evangelie verkondig nie. Moenie dat ons agter ons rekenaarskerms wegkruip terwyl ons dié van wie ons verskil, trompop teiken nie. Laat ons eerder hierdie familie met die nodige respek troos (Gal. 6:2). Laat ons vuriglik die Evangelie verkondig aan diegene wat dalk die ewigheid sonder Christus moet ingaan (Fil. 3:14). “Maak God heilig in jul harte en wees altyd bereid om elkeen wat jou vra waarom jy glo, met ootmoed en godvresendheid ŉ regverdige kans te gee (1 Pet. 3:15).”