Arbeidsmakelaar - wie het die laaste sê? - LWO Werkgewersorganisasie
Arbeidsmakelaar – wie het die laaste sê?
Home » News » Arbeidsmakelaar – wie het die laaste sê?
Artikel 198A (3)(b) van die Wet op Arbeidsverhoudinge (WAV) bepaal dat 'n werknemer wat minder verdien as die verdienstedrempel (tans R205 433 per jaar) en wat deur 'n tydelike indiensnemingsdiens (TES) ('n arbeidsmakelaar) gekontrakteer word vir meer as drie maande aan 'n kliënt, geag word in diens van daardie kliënt te wees.
Die Konstitusionele Hof moes besluit of 'n dubbele indiensnemingsverhouding waarin die werknemer in diens is van beide die TES en die kliënt bestaan. Teenoor, of daar slegs 'n enkele indiensnemingsverhouding tussen die werknemer en die kliënt bestaan vir sover die WAV van toepassing is.
Die Konstitusionele Hof het bevind dat artikel 198A (3)(b) van die WAV in eenvoudige, duidelike taal geskryf is en dat dit duidelik onderskei tussen werknemers wat by die TES werksaam is vir werklike tydelike werk, en diegene wat geag word in diens van die kliënt te wees na die verval van die drie maande tydperk.
Die Konstitusionele Hof het dus bevind dat die TES die werkgewer van 'n werknemer vir die eerste drie maande is. Daarna word die kliënt die enigste werkgewer van die werknemer vir die doeleindes van die WAV.
Die Konstitusionele Hof het bevind dat die uitsluitlike werkgewer-interpretasie nie 'n oordrag van indiensneming tot gevolg het nie. Dit het wel 'n veranderinge in die statutêre toewysing van verantwoordelikheid as 'n werkgewer bewerkstellig; binne die drieledige verhouding tussen die TES, die kliënt en die werknemer.
Wat is die rol van die TES na drie maande?
Die verhouding tussen die TES, kliënt en werknemer is dus 'n drieledige verhouding. Dit het tot gevolg dat die funksies van die werkgewers verdeel word teen 'n fooi.
Die TES se primêre verantwoordelikheid is om die menslike hulpbronne-komponent van indiensneming te bestuur. Die dag-tot-dag bestuur, werkomstandighede, werk toewysings en prestasie-assessering word gewoonlik deur die kliënt uitgevoer.
Dit beteken dat waar 'n werknemer ingevolge die WAV verligting van sy werkgewer verlang (byvoorbeeld verligting vir 'n beweerde onbillike ontslag), moet sodanige verligting slegs teen die kliënt as werkgewer aangevra word.
Waar die werknemer verligting verlang ingevolge (i) 'n kollektiewe ooreenkoms, (ii) 'n bindende arbitrasietoekenning wat bepalings en voorwaardes van indiensneming reguleer, (iii) die Wet op Basiese Diensvoorwaardes (WBDV) of (iv) 'n sektorale vasstelling, kan sulke verligting teen die kliënt en die TES gesamentlik en afsonderlik, gevra word mits daar nog 'n kontrak en/of verhouding tussen die TES en die kliënt bestaan.
Alhoewel die uitspraak nie gunstig is vir TES (arbeidsmakelaars) nie, maak dit hulle nie oortollig nie. 'n TES sal steeds voort-bestaan in die werksomgewing so lank as wat kliënte vir kommersiële redes van hulle dienste gebruik kan maak. Die Konstitusionele Hof se uitspraak maak die wyse waarop 'n TES 'n bydrae kan lewer net 'n meer ingewikkelde oorweging.
Kontak die LWO wanneer jy oorweeg om van 'n arbeidsmakelaar gebruik te maak ten einde te verseker dat jy nie onkant betrap word nie!