'Hoeveel skrywers het hy nie ontdek nie!' | Netwerk24
'Hoeveel skrywers het hy nie ontdek nie!'
Deur Joan Hambidge 06 September 2018 08:00
Danie van Niekerk het in Mei 1950 sy loopbaan as Burger-verslaggewer begin en later die Van alle kante-rubriek geskryf
Danie van Niekerk en ek loop ’n lang pad saam. As jong digter stuur ek vir hom ewe vermetel gedigte uit Skandinawië wat later in my bundel Geslote baan in 1988 opgeneem word. Hy reageer per brief en vra ek moet nog stuur.
Voor die publikasie van die bundel is ek eendag in Kaapstad en laatmiddag ontmoet ek hom in sy kantoor saam met die befaamde meneer Jürgen Fomm.
Ons sit by ’n ronde tafel in sy kantoor en hy skink vir my ’n whisky en gesels met ’n jong digter oor reis en die digkuns asof ons gelykes is. Die volgende dag gaan eet ons by Rozenhof en hy behandel my asof ek ’n belangrike skrywer is.
Ons deel twee passies, ek en hierdie gentleman: reis en goeie kos met wyn.
En ons word vriende.
Deur die jare kuier ons gereeld saam (met sy sjarmante en slim vrou Anneke) en hierdie skerpsinnige man kan in een gesprek deurdring tot die essensie van ’n saak.
Danie van Niekerk saam met Dirk en Marie Opperman.
Taalkwessies kom dikwels aan bod en op ’n keer vertel hy my as ’n jong aansoeker by Tafelberg Latyn as skoolvak gehad het, is hy of sy summier aangestel.
Hy het groot skrywers uitgegee en dit is algemeen bekend dat hy die manuskripte (saam met sy redakteurs) gelees het. Hoeveel skrywers het hy nie ontdek en gehelp nie! Ons dink gewoon net aan T.T. Cloete.
By die bekendstelling van Jan Spies (links) se Pille vir servette.
’n Fout sal hy bepaald oppik en jou daarop attent maak.
Sy diskreetheid is ’n belangrike karaktereienskap. By geleentheid het ek veel te segge oor ’n skrywer se gedrag wat my irriteer. Hierop reageer hy ferm. Hy wil nie deel neem aan die gesprek nie; dit was sy skrywer.
Uiteraard het ek apologie aangeteken en met waardering gedink dat so ’n soort mens dun gesaai is.
In 2002 verskyn Ruggespraak (by Protea) ek dra dit o.a. op aan hom en Anneke. ’n Klein blyk van waardering.
Ons gesels ook oor goeie rolprente en gee vir mekaar titels deur.
Toe hy en Anneke verskuif uit hul huis in Oranjezicht na ’n aftreeoord, skenk hy sy groot versameling plate aan my. Sy kennis van klassieke musiek moet eweneens vermeld word.
Vir Danie van Niekerk
A woman sings with her ovaries — you’re only as good as your hormones.
– Carol Neblett
op ’n Griekse munt
in die Egeïese see
soos sy vra.
Sy blameer glo
vir haar skroom.
Sny haar los
van háár wat kleintyd
soos ’n ryke sy krummels
van ’n bedelaar.
Nimmer erkenning genoeg:
net ’n skynverblyf.
Telkens hunker sy
honger na haar moeder
se goedgevinde terug,
na die suinige porsies
liefde op voorskrif.
Vaders vind sy elders:
vergoed vir haar vader se onbestendigheid
tot haar nemesis verskyn:
Onassis die goëlaar, minnaar,
tot Jacqueline Kennedy,
elegant en afgerond,
’n mooier, jonger diva
haar in die derde bedryf
uitgespeel in die openbaar
Sy kruip weg, verloor haar
in ’n glansbestaan
tot haar terugkeer
met ’n stem wat vulgêr
en vals weerklink.
Lucia se waansin
haar ondergang aanskoulik;
joune daarenteen speel af
in die stad van liefde en lig,
en die staccato flitse
van paparazzi was alles
’n oop geheim.
In ’n brief gedateer 29 November 1987 beklemtoon Elize Botha die bedagsaamheid van die Van Niekerks (Elize Botha – gespreksgenoot – ’n brieweboek saamgestel deur Heilna du Plooy, uitgegee deur Litera, 2017).
En die wonder van vriendskap.
Ek drink op jou ’n ottermaklottertjie, Danie!