Nico van Gijsen: Pensioen en huweliksaanwas | Netwerk24
Deur Nico van Gijsen 17 November 2019 00:02
Is jou pensioen deel van 'n huweliksaanwas?
'n Leser wil weet waarom vorm 'n pensioenbelang deel van 'n aanwas-eis by egskeiding en nie by dood nie.
En toe ek hom antwoord – hy werk vir 'n bekende makelary – stry hy met my op grond van handboeke en menings van prokureurs.
So, ingeval lesers ander menings hieroor kry, maak ek eers die stelling en dan verduidelik ek. Jou pensioenbelang is nie deel van die aanwas-bedeling nie. Nie by egskeiding nie en nie by die dood nie.
Net eers weer kortliks oor die aanwas-bedeling. By die beëindiging van huwelike met aanwas-bedeling – hetsy weens egskeiding of dood – word die onderskeie netto batewaardes in die twee partye se boedels bepaal.
Die een met die kleinste groei (tydens die bestaan van die huwelik) in netto boedelwaarde het 'n eis teen die ander party om die helfte van die verskil.
Die sleutel hier is boedelbates. Net dit wat in jou boedel val, is tersaaklik. Byvoorbeeld, geskenke en erflatings is uitgesluit uit jou boedel. So ook bates in 'n diskresionêre trust. En ook jou pensioenbelang.
Jou pensioenbelang word beskerm deur art. 37A en 37B van die Pensioenfondswet (Wet 24 van 1956), onder meer teen skuldeisers.
Dit val nie in jou boedel nie en daarom vorm dit nie deel van die aanwas-eis by egskeiding of dood nie. Punt.
Dít is waarom die wet spesifiek bepaal hoe 'n pensioenbelang hanteer sal word by dood of egskeiding.
Art. 37C gee aan die trustees van die pensioenfonds die finale sê oor hoe jou pensioenbelang sal verdeel by dood.
Dis veral by egskeiding waar mense verkeerde afleidings maak. In 2007 is die wet gewysig om die "skoonbreuk"-beginsel by egskeiding in te bring.
Art. 37D(1)(d) magtig nou 'n hof om in sekere omstandighede 'n bedrag uit 'n pensioenfonds toe te ken aan 'n gade of 'n ander persoon wat nie self 'n lid van die fonds is nie. Dit het met die aanwas niks te doen nie.
Nou moet ons kyk na die Egskeidingswet (Wet 70 van 1979) en veral art. 7(7)(a) wat 'n hof die mag gee om 'n party in 'n egskeidingsgeding se pensioenbelang as "geagte bate" deel van sy of haar bates te maak vir die doeleindes van verdeling of onderhoudsbevel.
Dit is nie die intrek van 'n pensioenbelang om die aanwas te bepaal nie. Die aanwas-eis gaan om die verskil in die netto groei in boedelwaarde en word gereël deur die Huweliksgoederewet (Wet 88 van 1984).
Om 'n verdeling van 'n pensioenbelang te maak, of 'n onderhoudsbevel, vereis 'n hofbevel, wat gereël word deur die Egskeidingswet en die Pensioenfondswet soos hier bo bespreek.
Dit wat betref die pensioenbelang en die aanwas.
Maar wat as jy reeds 'n lewende annuïteit (pensioen) aangekoop het? Dis nie meer 'n "pensioenbelang" soos gedefinieer in die Egskeidingswet nie.
Dit word steeds ingevolge die Pensioenfondswet beskerm deurdat dit nie in jou boedel val nie.
Dis byvoorbeeld ook uitgesluit van boedelbelasting. Dit val ook nie in vir 'n aanwas-eis nie.
Hier is regspraak: In die saak M vs. M (2016) het die hooggeregshof in Johannesburg beslis aangesien die persoon nie die reg op toegang tot die kapitaal het terwyl hy leef nie, vorm die kapitaal nie deel van sy boedel nie en kan dit dus nie in berekening gebring word vir die berekening van 'n aanwas-eis ingevolge die Huweliksgoederewet nie.
Nico van Gijsen, 'n gesertifiseerde finansiële beplanner en belastingpraktisyn, is besturende direkteur van Finlac en 'n lid van Fisa. Lesers kan navrae aan hom rig by Raad met jou Rande, Posbus 8422, Johannesburg 2000 of nico@finlac.com; Twitter: @Nicovangijse.