SA flieks trek nog swaar by plaaslike loket(Foto: Karen Zhao/Unsplash) Deur Christiaan Boonzaier Die Suid-Afrikaanse loket ís besig om uit die as te verrys, maar dit is onmoontlik om te peil of dit weer die hoogtes sal bereik wat dit voor die begin van die Covid-19-pandemie aangeteken het. Dít is die op-die-man-af-slotsom in die Nasionale Rolprent- en Videostigting (NFVF) se jaarlikse verslag wat die voorafgaande jaar se kaartjieverkope by rolprentteaters landwyd bekyk. Die verslag sluit die inkomste van inhoud wat slegs op stromingsdienste uitgereik is, uit. Nadat die NFVF verlede jaar onthul het dat die Suid-Afrikaanse loket in 2020 weens die uitwerking van die pandemie meer as R1 miljard minder verdien het as die voorafgaande jaar, is daar nou darem goeie nuus, al is dit net ’n tikkie. Sowat R325 miljoen het verlede jaar by kaartjiekantore ingerol, byna R100 miljoen meer as die R230 miljoen wat in 2020 verdien is. Albei dié bedrae is egter miniskuul in vergelyking met 2019 se inkomste van meer as R1,2 miljard – of die meer as R6 miljard wat van 2015 tot 2019 ingestroom het. “Dit is moeilik om te peil of die rolprentbedryf (in Suid-Afrika) ooit weer na sy finansiële prestasie voor die pandemie sal terugkeer,” lui die verslag. “Kreatiewe strategieë en inisiatiewe – soos die vennootskap tussen die NFVF en Netflix, wat R28 miljoen (in die plaaslike bedryf) ingestoot het – is wel ’n stap in die regte rigting.” Luidens die verslag is dit ook kommerwekkend dat dit lyk asof die gewildheid van Suid-Afrikaanse rolprente aan die taan is. Hoewel slegs ses plaaslike rolprente in 2020 uitgereik is en dit gesamentlik sowat R7,7 miljoen kon verdien, kon die 14 plaaslike rolprente wat in 2021 uitgereik is, net-net sowat ’n derde van dié bedrag (R2,5 miljoen) aanteken. “Hierdie swak prestasie kort aandag,” lui die verslag. “Ondersoek moet ingestel word om die redes vir plaaslike rolprente se swak prestasie vas te stel sodat hul sukses by die loket kan verbeter.” Luidens die NFVF is dié probleem egter nie uniek aan Suid-Afrika nie: Navorsing het reeds getoon hoe plaaslike rolprente in Australië en Europa ook swakker vaar as meestal Amerikaanse rolprente. “Die onderprestasie van Suid-Afrikaanse rolprente kan ook wees weens die toenemende gewildheid van stromingsdienste, soos Netflix en Showmax. Hierdie platforms het Suid-Afrikaanse gehore gerief verskaf, veral tydens die pandemie en die gepaardgaande staat van inperking.” Die NFVF vermoed ook dat plaaslike rolprente se klein begrotings hul uitreiking en sirkulasie beperk, vervaardigers daarom nie genoeg geld het om rolprente in soveel as moontlik rolprentteaters te vertoon nie, en dié rolprente se gehore daarom klein is. Die komedie New Material het verlede jaar ’n rapsie meer as R1 miljoen by die plaaslike loket verdien – die meeste van enige Suid-Afrikaanse prent wat in 2021 uitgereik is. Die Afrikaanse rolprent Barakat – Suid-Afrika se amptelike inskrywing vir vanjaar se Oscars – is in die tweede plek met byna R850 000, en Kaalgat Karel derde met ’n rapsie meer as R520 000. Die NFVF sê dit is opvallend dat al drie dié rolprente komedies is. Die Marvel-rolprent Spider-Man: No Way Home het met meer as R76,3 miljoen die meeste geld by die Suid-Afrikaanse loket verdien. Die James Bond-prent No Time to Die (sowat R24,2 miljoen) en die animasieprent Sing 2 (meer as R18,2 miljoen) vul die ander twee plekke op die podium. Besoek www.nfvf.co.za vir die volledige verslag.