Die Derde Beker – Rusplekkies op my Geloofspad
Nadat ons op Goeie Vrydag die Brood van die Lewe van nader bekyk het, was dit vir my net paslik dat ons vandag baie kortliks kyk na wat tydens ‘n Joodse Paasfees ete of Seder plaasvind, sodat ons beter kan verstaan wat eintlik gebeur het toe Jesus die nagmaal ingestel het.
Die eerste beker
Daar is baie tradisies en rituele in so ’n Seder en ons het net tyd om vandag kortliks na die betekenis van sommige rituele te kyk. Voor die tyd is die huis deeglik skoongemaak, almal is gebad en skoon en het wit klere aan – die wit simboliseer dat die aanwesiges afgesonderd en volgens voorskrif geheilig is vir die Paastyd. Die tafeldoeke is gewoonlik ook wit terwyl die breekware spesiaal opsy gesit word om slegs gedurende Seder etes gebruik te word. Tydens so ’n ete is daar vier bekers wyn wat geneem word, elkeen met ’n besondere betekenis. Paasfees word met sononder tradisioneel ingewy deurdat die vrou van die huis twee kerse aansteek. Nadat die vader van die huis tevrede is dat al die voorbereidings vir die Paasfees streng nagekom is, word die eerste beker gemeng met water en wyn, die vader seën dit met ’n spesifieke seëngebed daarna en word dit deur die aanwesiges gedeel. Hierdie eerste beker word Kiddush of ‘die Beker van Heiligmaking’ genoem. Dit is as’t ware die vader se seël van goedkeuring om met die Seder maaltyd voort te gaan. Dit is na die eerste beker dat die vader die drie matzot waaroor ons verlede week gepraat het, toedraai in ’n doek en die een deel van die gebreekte matza wegsteek.
Die tweede beker
Deut. 6: 4-9 beveel baie spesifiek dat ouers hulle kinders moet leer oor die wonderdade wat God vir hulle gedoen het. Ek glo dat hierdie opdrag tot vandag toe nog met groot vrug toegepas kan word deur gelowiges. Om terug te keer na ons Seder ete – die eerste deel van die ete volg nou en bestaan uit tradisies wat sorgvuldig opgestel is om op ’n mooi manier aan die kinders te verduidelik waaroor Paasfees gaan. Nadat die verhaal van die Israeliete deur verskillende en spesifieke ‘voorgeregte’ tot net voor die tien plae vertel is, word dit tyd vir die tweede beker – Haggadah, of die ‘Beker van Redding’ of die ‘Beker van Plae’. Daar is by sommige Jode die mooi tradisie dat daar, terwyl die vader die verhaal van die Tien Plae vertel, ’n druppel wyn uit die beker vir elke plaag in ’n bord gestort word. Mens kan jou natuurlik self indink hoedat die kinders met groot oë na vader se visuele voorstelling van die Tien Plae en die proklamasie oor hoe God hulle wonderbaarlik gered het, geluister het.
Die hoofmaaltyd word nou genuttig en die bui verander vinnig na een van gemoedelikheid terwyl almal saam gesels en eet. Na die hoofmaaltyd volg daar wat sekerlik die mees betekenisvolle en simboliese ritueel van die hele ete is: B’rakah (die woord beteken seëninge) – die Derde Beker of die Beker van Verlossing.
Onthou julle die gebreekte matza broodjie wat weggesteek was aan die begin van die ete? Die kinders moet hom nou gaan soek. Nadat hy gevind is, moet dit met ’n silwer geldstuk gekoop word by die kind (klink dit bekend?) wat hom gevind het. Daarna word die matza broodjie in kleiner stukkies (omtrent so groot soos ’n olyf) opgebreek (almal teenwoordig moet ’n stukkie van die brood eet) en saam met die derde of laaste beker wyn genuttig – en daar het jy die nagmaal.
Dit is presies by hierdie gedeelte van die Paasmaal waar ons onsself bevind wanneer ons lees in
Luk 22:19-20 Daarop neem Hy brood, en nadat Hy gedank het, breek Hy dit en gee dit aan hulle en sê: Dit is my liggaam wat vir julle gegee word; doen dit tot my gedagtenis. (20) Net so neem Hy ook die beker ná die maaltyd en sê: Hierdie beker is die nuwe testament in my bloed wat vir julle uitgestort word.
Die brood waarna hier verwys word, is die Afikomen of die gebreekte (weggesteekte) broodjie wat in kleiner stukkies opgebreek moet word en waarvan elkeen verplig is om ’n stukkie te eet. Hoe weet ons dit? Want vers 20 sê vir ons baie duidelik dat dit die beker ná die maaltyd – of die derde beker – was. Ons kan dus die presiese tydstip bepaal waartydens die nagmaal ingestel is. Omdat Jesus die nuwe verbond hiermee ingestel het, bedek en beskerm die Bloed van Jesus die Jode sowel as Nie-Joodse gelowiges net soos die bloed van die offerlam die Jode en Egiptenare beskerm het teen die tiende plaag.
(Daar is ook ’n vierde en laaste beker, die Hallel of die ‘Beker van Lofprysing’ wat na afloop van die ete gedrink word. In Matt. 26:30 hierbo sien ons dat hulle na die Olyfberg gegaan het nadat hulle die lofsang gesing het. Sommige Bybelkenners glo dat die Seder op daardie stadium nog nie die vierde beker as deel van die ete gehad het nie.)
Indien jy oplettend is, sou jy opgemerk het dat Jesus eers gedank het voordat Hy die broodjie gebreek en vir sy dissipels gegee het – ook in vers 20 het hy eers gedank voordat hy die beker wyn omgestuur het. Ons kry ’n meer detail beskrywing daarvan in Mat 26.
Hoekom is dit insiggewend? Dit is want Jesus niks gedoen sonder dat daar nie ’n les of betekenis aan was nie. Jesus het hiermee die nuwe verbond tussen God en die mens ingestel. Van hierdie dag was die bloed van die Lam van God ons almal se redding; en nie meer net die bloed van ’n lam vir slegs een nasie nie. Die Paasfees maaltyd het verander na Nagmaal.
Die twee dankgebede wat Jesus gesê het – een vir die brood en een vir drank – word ook vandag nog by Seder etes regoor die wêreld gebruik – al vir meer as 2000 jaar. Ons weet dus die presiese woorde wat Hy gesê het toe Hy gebid het.
Mat 26:26-30 En terwyl hulle eet, neem Jesus die brood, en nadat Hy gedank het, breek Hy dit en gee dit aan sy dissipels en sê: Neem, eet, dit is my liggaam. (27) Toe neem Hy die beker, en nadat Hy gedank het, gee Hy dit aan hulle en sê: Drink almal daaruit. (28) Want dit is my bloed, die bloed van die nuwe testament, wat vir baie uitgestort word tot vergifnis van sondes. (29) Maar Ek sê vir julle: Ek sal van nou af nooit meer van hierdie vrug van die wynstok drink nie, tot op daardie dag wanneer Ek dit met julle nuut sal drink in die koninkryk van my Vader. (30) En nadat hulle die lofsang gesing het, het hulle uitgegaan na die Olyfberg.
Die dankgebed vir die brood
Die dankgebed vir die brood is, ‘Geseënd is U, Here God, Heerser van die Heelal, Wat brood uit die aarde voortbring.’ Hier is die simboliek: Die gebreekte brood waarvan elkeen ’n stukkie moes eet, het Jesus gesê verteenwoordig Sy liggaam. Indien die brood Sy liggaam verteenwoordig, dan het Jesus met hierdie gebed profeties Sy opstanding aangekondig: ‘…wat brood uit die aarde voortbring’.
Die dankgebed vir die drank
Die dankgebed vir die wyn is, ‘Geseënd is U, Here God, Heerser van die Heelal, Skepper van die vrug van die wingerdstok’. Ons is almal bekend met die Skrif waar Jesus gesê het,
Joh 15:1-4 Ek is die ware wynstok, en my Vader is die landbouer. (2) Elke loot wat in My nie vrug dra nie, neem Hy weg; en elke loot wat vrug dra, dié maak Hy skoon, sodat dit meer vrug kan dra. (3) Julle is alreeds rein deur die woord wat Ek tot julle gespreek het. (4) Bly in My, soos Ek in julle. Net soos die loot geen vrug kan dra van homself as dit nie in die wynstok bly nie, so julle ook nie as julle in My nie bly nie.
Onthou julle dat Jesus gesê het dat jy ’n boom aan sy vrug sal ken? Jesus het gesê dat Hy die ware wynstok is. Sy dissipels (wat later die apostels geword het) was die lote en ons – ons wat die gevolg is van die werk van die lote (of die apostels) wat die Evangelie versprei het – ons is die vrug. Jesus het met hierdie gebed elkeen ongeborene wat wedergebore sou word, geseën. Daar is ook ’n rede hoekom Jesus gesê dat Hy nie weer van die vrug van die wynstok sal drink voor ’n seker tyd nie, maar daaroor gesels ons volgende week.
Wat Jesus se Bloed vir my beteken
Ons het oor 4 bekers gepraat. Ek sluit dus gepas af met 4 Skrifte oor wat Jesus se Bloed vir ons beteken:
Ek is regverdig bevind
Ek is verlos
Ef 1:7 In Hom het ons die verlossing deur sy bloed, die vergifnis van die misdade na die rykdom van sy genade
Ek het mag oor my vyand
Ek kan ’n verhouding met God hê
Tagged Afikomen, Derde Beker, Matza, Nagmaal, Paasfees, Seder