PressReader - Die Burger: 2017-10-13 - Só moet nie met land­bou­grond ge­dob­bel word
Só moet nie met land­bou­grond ge­dob­bel word
Die re­ge­ring se er­ken­ning dat hy nie sy mik­punt gaan haal om 2 mil­joen ha grond teen 2019 aan voor­heen be­na­deel­des oor te dra nie, verg ’n twee­le­di­ge re­ak­sie.
E­ner­syds is dit oor­be­kend dat die re­ge­ring ver ag­ter i smet sy grond­her­vor­ming s tei­kens, en dat hier­die ag­ter­stan­de min te ma­ke het met on­wil­lig­heid aan boe­re of die land­bou­be­dryf se kant, maar al­les met ad­mi­nis­tra­tie­we romp­slomp, on­no­di­ge bot­tel­nek­ke en selfs die wan­aan­wen­ding van geld wat be­skik­baar is vir grond­aan­ko­pe deur die re­ge­ring. Waar pri­va­te land­bou­grond wel aan­ge­koop word, word die ver­sprei­ding en be­nut­ting daar­van on­no­dig ver­traag, nog­maals weens romp­slomp en wan­ad­mi­nis­tra­sie.
Ter­wyl die re­ge­ring hom voor­heen ook ten doel ge­stel het om teen 2014 so­wat 30% van die land­bou­grond oor te dra, het hy in daar­die sta­di­um net 8% be­reik, ter­wyl die so­wat R30 mil­jard wat toe al vir grond­her­vor­ming uit­ge­gee is, ge­noeg sou wees om na ra­ming so­wat 37% van die land­bou­grond in Suid-A­fri­ka te koop.
En dit is hier waar die t­wee­de kom­po­nent van die saak be­lang­rik raak. Soos al die ge­bruik ge­word het, soek die re­ge­ring nou weer na ’n an­der son­de­bok vir sy eie mis­luk­kings, en hier­die slag is dit die Grond­wet.
Wel, pres. Ja­cob Zu­ma se plan­ne vir ’n grond-wet­wy­si­ging om die ont­ei­e­ning van grond son­der ver­goe­ding moont­lik te maak, is ’n ramp in wor­ding. Dit druis ook reg­streeks in teen die stand­punt wat die ANC én Zu­ma voor­heen hier­oor ge­hand­haaf het, naam­lik dat bin­ne die Grond­wet ge­noeg me­ga­nis­mes be­staan om grond­her­vor­ming doel­tref­fend deur te voer.
As daar nou na ma­nie­re ge­soek moet word om grond­her­vor­ming te ver­snel, moet dít die ver­trek­punt bly. Ver­der moet daar erns ge­maak word om be­trek­kin­ge tus­sen boe­re en die re­ge­ring te her­stel na­dat on­deur­dag­te en on­heil­spel­len­de uit­la­tings in die ver­le­de groot ver­war­ring en wan­troue ver­oor­saak het.
D­rin­gen­de maar or­de­li­ke grond­her­vor­ming is ’n saak van na­si­o­na­le be­lang wat be­tref po­li­tie­ke sta­bi­li­teit, maar ook voed­sel­se­ker­heid.
Nie­mand kan be­kos­tig dat on­ver­ant­woor­de­lik met dié kwes­sies ge­dob­bel word nie.