Die kerk is God se skepping.. PB3.9 Home - Slider
Die kerk is God se skepping.. PB3.9
Posted by thePLAN diePLAN on May 16, 2018 at 4:10 PM
•	3.9 Die kerk is God se skepping (creatio Dei) in diens van God se sending (missio Dei)
•	Deel 2.5-6 Ons – bl. 18-29
•	Deel 3.7-13 Die Plan – bl. 31-56
•	Week 1 – Dag 4-5 God en sy mense – bl. 9-14
•	Week 2 – Dag 7-10 Die Plan – bl. 19-29
Die brief, 1 Petrus, is geskryf in óf 63/64 n.C óf ongeveer 80 n.C., beide moeilike tye vir Christene weens vyandiggesinde keisers: Nero en Domitianus. Lyding is 'n belangrike onderwerp in die brief. Christene se nuwe lewe in Christus het hulle vreemdelinge (1:1, 2:11) vir die samelewing gemaak. Daarom, al is daar nie sprake van georganiseerde vervolging nie, het Christene (gemeentes of selfs verspreide groepe uit die heidendom in Klein-Asië swaargekry as gevolg van diskriminasie en vyandskap in 'n heidense omgewing.
Alhoewel verskillende kommentare verskil oor struktuur-indelings van die teks, kan ons aanvaar dat nuutste navorsing (bv. Combrink soos aangehaal deur Robinson) 1 Petr. 2:1-10 as 'n "heg saamgestelde en goed omlynde perikoop" beskou, maar dit is ook vervleg met die voorafgaande en daaropvolgende gedeeltes van die brief. Dit is ook treffend om te sien hoe die gedagtegang in die perikoop deur vinnig-opeenvolgende metafore (ou klere uittrek, pasgebore babas en melk, lewende stene, geestelike huis, heilige priesterdom, hoekklip, uitverkore volk…, duisternis en lig) tot 'n klimaks ontwikkel. Taal en terme wat eers van toepassing was op die Jode as die volk van God, word nou gebruik vir die kerk van Jesus Christus wat ook uit eertydse heidene bestaan (Barclay).
Vir dinge wat tref in die teksuitleg, maak ons hoofsaaklik van Robinson se insigte gebuik, maar verwys hier-en-daar ook na ander kommentatore.
•	Wat in :1-3 gesê word, staan stewig gegrond op die beskrywing van die nuwe lewe in Christus in hoofstuk 1. Om in geloof aan God te behoort, losgekoop deur Christus se bloed (1:19), gehoorsaam aan die waarheid (1:22), deur die "lewende en ewige woord van God" weergebore (1:23), het ingrypende gevolge vir elke dag se lewe. Geen Christen kan dieselfde bly nie. Dit vra 'n geheiligde lewenswandel (1:15). Die appél op die elke gelowige se lewe is dringend en radikaal. Let wel, die Griekse werkwoord vra dat vers 1 in werklikheid nie as 'n bevél vertaal moet word nie (Groenewald). Vir die gelowige het dit eintlik reeds gebeur. Die werkwoord veronderstel 'n treffende beeld: die uittrek van ou klere, soos wanneer iemand met onderdompeling gedoop word en daarna nuwe klere kry om aan te trek (Vgl. Rom 13:14). Die lysie van negatiewe gedrag (lees gerus Barclay, 1976, pp.189-191) verwys na dinge wat eenheid en liefde tussen gelowiges skaad (vgl. 1:22). Dit is wat alles "afgelê" is in die lewe van 'n Christen en daarom mag daar niks daarvan meer in ons lewens wees nie.
•	Wat wel moet gebeur is dat ons 'n onweerstaanbare, natuurlike behoefte aan en drang na die melk van die Woord sal hê. Dieselfde smagting wat 'n pasgebore baba na moedersmelk het, so smag (vgl. Ps. 42:1)'n nuutgebore gelowige na die voeding van God se Woord (vgl. 1:23-25) – "suiwer geestelike melk" vir die verstand/denke, nie die maag (Stibbs; Vgl ook Rom. 12:1). Dit geld egter vir alle gelowiges, jonk en oud, nie net suigelinge nie – voortdurende afhanklikheid van die Here van die Woord.
•	Vers 3 is moontlik 'n terugblik op Psalm 34:8. Wie so ondervind dat die Here goed is, kan nie anders as om bogenoemde uit te leef nie.
•	'n Kort inleiding tot wat verder in die perikoop gaan volg. "Steen" en "volk" speel kort hierna weer 'n rol. Wat "steen" betref gebruik die skrywer twee tekste uit die Ou Testament: Psalm 118:22 en Jesaja 28:16. Wat oorspronklik op Israel gedui het, word nou hier op Christus oorgedra.
Wat belangrik is, is dat die nuwe gelowiges opgeroep word om 'n duidelike keuse te maak vir Iemand wat deur die meeste mense as Heer en Koning verwerp is/word. Christus is die lewende steen, maar deur mense afgekeur. Met hierdie keuse word nie bedoel 'n "onskuldige, vertrouensvolle toewending" nie, maar "kant kies vir en jou doelbewus vereenselwig met die miskende en verwerpte Christus". Dit gaan vir die gelowiges om méer as troos en bemoediging in hulle situasie van vreemdelingskap (verwerping, nood, lyding). "Kom na Hom" is dus baie meer as 'n moreel-godsdienstige keuse. Dit dui op 'n volledige handeling wat ons hele menswees omvat.
•	So word ook ons as gelowiges "lewende stene". "Oorgegee aan Christus is die gelowiges nou diensbaar aan sy plan, te wete die opbou van 'n geestelike huis." Die Grieks beklemtoon dat ons nie onsself tot lewende stene kan verander nie, dit is iets wat met ons gebeur as ons na Hom toe gaan. Die imperatief bly egter ingesluit: ons moet dit met onsself laat doen!
•	Die Gees van God bou ons op tot 'n geestelike huis. Sy herstelwerk in die heilsgeskiedenis behels 'n nuwe gemeenskap vir en met ons. Dit word dan onmiddellik verder gekwalifiseer met 'n volgende metafoor: 'n "heilige priesterdom". 'n Dienswerk wat eens vir 'n uitgesoekte groepie manne (Aäron se afstammelinge) gereserveer is, breek nou oop vir elke gelowige! Die priester se taak was tweërlei: om vir die volk by God in te tree en om verskillende offers namens die volk te bring. Nou is dit egter nie materiële offers nie, maar "geestelike offers…" Interessant (Barclay): die Latynse woord vir priester is letterlik: brug-bouer, tussen mense en God. Dit is nou ons almal se dienswerk: saam met ander deur God tot 'n geestelike huis (die kerk/gemeente) opgebou "to tell forth the excellencies of God"!
•	'n Laaste punt: Christenskap beteken Gemeenskap. Daar is nie so-iets soos 'n alleen-Christen nie. Cranfield skryf (Barclay, 1976, p.195): "The free-lance Christian, who would be a Christian but is too superior to belong to the visible Church upon earth in one of its forms, is simply a contradiction in terms."
•	Petrus se bedoeling om die lydende gelowiges aan te moedig om hulself resloos aan Jesus Christus te verbind, word hier verder in die Ou Testament begrond. Psalm 118:22 en Jesaja 28:16 word meer volledig aangehaal, ook met die toevoeging van Jesaja 8:14.
•	Die Hoekklip word ryk beskryf: "uitverkore en kosbaar" (geëerd) (1933-vertaling; Groenewald). In destydse bouwerk was die hoeksteen baie belangrik: die presies reghoekige steen wat onder op 'n hoek ingemessel is en wat die boulyne verder moes bepaal. Alles dui op die heerlikheid en volmaaktheid van Hom wat gekom het om God se bepalende fondamentstuk te wees in sy herstel-inisiatief tussen God en mens op aarde. Dit is 'n ereplek in God se nuwe skepping. God het dit bepaal ("uitverkore" ) – geen mens kon dit uitdink of laat gebeur nie.
•	Die teks uit Jesaja 28:16 sê letterlik: Hy wat glo (op die dag van nood op God vertrou), sal nie haastig wees (om op die vlug te slaan) nie. So-iemand sal nooit teleurgestel of beskaam word nie.
•	Vers 7-8 maak dit duidelik dat daar vir elke mens 'n onontwykbare ontmoeting met Christus wag. Dit het ingrypende gevolge – vir sommige tot heil, vir ander tot onheil. In Christus, in gehoorsaamheid deur die Woord gevind, vind 'n mens heil. Wie sy lewenshuis op Hom as die Hoekklip bou, deel in sy eer. Aan die ander kant (ironies): mense wat Christus verwerp ("die klip deur die bouers afgekeur" ) sal Hom nie kan ontwyk nie. Dié Hoekklip sal altyd in hulle pad wees – vir hulle dien Hy tot 'n struikeling en val. Dit is nou mense wat "'n eie toekoms buite-om Christus wil bou en gevolglik ook smalend en verkleinerend teen die gemeentelede opgetree het…" (Bultmann).
•	Die tafel is nou voorberei vir die hoogtepunt van die boodskap aan die "klein groepies verspreid-wonende en dikwels wankelmoedige gelowiges in Klein-Asië" in hierdie perikoop, naamlik om hulle nuwe identiteit en hul nuutgevormde gerigtheid op die samelewing, as deel van God se herstelaksie in die wêreld, te help vestig. Teenoor die Judaïste en ander mense wat Jesus as "bousteen" verwerp en so hul eie uiteindelike ondergang bewerk, is daar: "Julle, daarenteen,…"
•	Die eretitels waarmee die gelowiges hier beskryf word, is dié wat oorspronklik op Israel as Ou Testamentiese volk van God van toepassing was. Almal vind hul begronding in die Ou Testament. "'n Uitverkore geslag (genos)": Jesaja 43:20-21. Lidmaatskap van die gemeente word nie meer bepaal deur rasindeling tussen Jode en nie-Jode nie, maar deur bekering tot Christus (2:4).
"'n Koninklike priesterdom": Eksodus 19:6. Letterlik 'n koninklike huis. Gelowiges deel in die koningskap van Christus én ook in sy priesterskap (Groenewald).
"'n Heilige nasie (ethnos)": Eksodus 19:6. Gelowiges is deur en vir God afgesonder om aan Hom te behoort. In die OT is "heilig" gebruik om die volk van God mee te beskryf. Hier is dit egter nou ook van toepassing op 'n "nasie" (soos heidense volke aangetoon is).
"Die eiendomsvolk (laos) van God": Jesaja 43:21. Ook 'n term wat eers vir Israel gebruik is, maar nou op die kerk van toepassing is. Die (nuwe) volk wat Hy self gemaak/geformeer het.
"…wat die verlossingsdade (deugde, lof) moet verkondig": Vgl. Handelinge 2:11. Ten opsigte van God gaan dit om sy "magtige dade waardeur Hy mense gedien het", te verkondig. Wat is dié magtige dade?
"…van Hom wat julle uit die duisternis geroep het na sy wonderbare lig": Vgl. Johannes 1:4-	5, 8:12. God gebruik die kerk, sy volk, om mense vanuit die duisternis van heidendom en ongeloof te lei na die Lig. Dit is wonderbaar, want dit is genadiglik vir mense ontsluit.
•	Vers 10 se opsommende kontrasstellings is verleen aan die profesie van Hosea 1-2 (Groenewald). Vroeër géén volk, maar nou God se volk. Vroeër géén ontferming (a.g.v. Israel se ongehoorsaamheid; heidene se verwerping van Christus), maar nou ontferming!
Robinson beklemtoon dat die prediker die eerste lesers se lewenssituasie, soos reeds hierbo beskryf, deeglik in ag moet neem. Ons moet nie die begrippe "bywoners en vreemdelinge" vergeestelik asof dit net daarop wys dat ons eintlike tuiste nie hier op aarde is nie maar eintlik in die hemel saam met Christus. Dit is werklik soos die eerste Christene in 'n vyandelike heidense omgewing gevoel het. Hulle het fisiese weerstand ervaar – daar is teen hulle gediskrimineer en gevolglik het hulle uitgesluit gevoel.
Teen dié agtergrond kom die briefskrywer met die doel om dié verslae gelowiges 'n nuwe selfbesef en "visie op hulle menswees en kerkwees " te gee. Hulle identiteit lê nie by hulself en hulle omstandighede en wat ander mense van hulle sê of maak nie, maar in Jesus Christus as die lewende steen, die hoekklip. HY is die skepper van en stukrag agter die nuwe gemeenskap in liefde en nuwe lewe (deur die Woord) waarin hulle hulle bevind. HY is die Een wat hulle ook in sy ereplek as hoekklip laat deel en hul opbou tot 'n geestelike huis, heilige en koninklike priesterdom, nasie vir God afgesonder, eiendomsvolk van God, verkondigingsvolk. Hierdie metafore is van groot belang, omdat dit aantoon hoedat God dié dinge wat aanvanklik vir Israel bedoel was, nou ook op nie-Jode van toepassing maak. Dit toon ook aan hoe onlosmaaklik hulle as Christelike kerk aan die Ou-Testamentiese volk van God gewortel en verbonde is.
So dien hierdie perikoop ook vir ons, wat nie noodwendig dieselfde omstandighede as die eerste lesers beleef nie (alhoewel sulke mense en Christengroepe, veral in die vorige politieke bedeling en miskien selfs vandag nog, tussen ons en dwarsdeur ons samelewing in Suid-Afrika heen beweeg het!) as 'n ryk bron van insig oor wat die wesenlike aard is van die kerk van Christus (en elke gemeente) vandag. "Die presensie van die Christelike gemeente kry dus 'n gewigtige lading: dit is niks minder as God se herskepping van die gevalle menslike samelewing nie; niks minder nie as 'n voorsmaak van die nuwe menswees."
Hierin speel gelowiges en die gemeentes 'n belangrike rol. Die kerk is nie net God se skepping nie, maar ook sy geroepenes om die boodskap van sy verlossingsdade uit te dra en is dus vir seker in diens van God se sending op aarde. As koninklike priesters is ons ook brugbouers tussen God en mense, in dienswerk toegewy om mense aan Hom voor te stel en (offerend) aan Hom te help verbind, tot sy lof en eer.
TEMA: Ons, die kerk – gebou op Christus en ook vír Christus!
[In 'n sekere sin verkeer alle Christene, die kerk, vandag in dieselfde situasie as wat die eerste gelowiges verkeer het, net baie meer subtiel. Gevolglik is ons geloof en lewenswandel óók onder druk. Die Woord sê nee! Kyk waar julle vandaan kom en wie jy is. Skep moed en neem jou doel/taak opnuut weer op!]
TEKS: 1 Petrus 2:1-10
Om 'n Christen, of beter gestel, 'n volgeling van Jesus Christus, 'n deel van die Christelike kerk, te wees vandag, is nie maklik nie.
Dit was nie vir die eerste Christene in klein-Asië maklik nie. Net soos dit vandag nog nie maklik is in lande wat bekend staan as lande wat nog onbereik of mins-bereik is met die Goeie Nuus nie.
Stel jou voor jy woon in 'n land waar 'n ander godsdiens soos Islam of Boedisme of die Hindu-geloof aan die orde van die dag is. Op 'n dag hoor jy iemand praat oor die radio of televisie, of jy lees oor die internet oor geloof in Jesus Christus. Dit gryp jou só aan dat jy tot bekering kom en Jesus Christus aanneem as jou verlosser. Jou lewe neem skielik 'n nuwe wending. Jy ervaar dat jy bly en verlig voel, dat jy 'n nuwe doel het om voor te lewe, dat gedrag waarmee jy nog altyd gesukkel het nou makliker verander, jy vind dat daar ook 'n paar ander mense is wat so tot geloof gekom het en jy begin om saam met hulle 'n klein gemeente te vorm... Maar jou gesin of breër familie en die bure en ander mense in jou gemeenskap beskou jou dadelik as 'n oortreder en vreemdeling – jy verloor jou werk, jou familie verwerp jou, jy vrees selfs vir jou lewe.
Vir ons wat in 'n godsdiensvrye Suid-Afrika woon, mag dit onwerklik klink. Maar by FEBA Radio kry ons elke dag met sulke verhale te doen. Dit klink kompleet soos die verhaal van die eerste gelowiges uit die heidendom gedurende die eerste eeu ná Christus. Hulle was eilandjies van geloof in Christus in 'n see van heidense godsdienste, gebruike en lewensstyle. Hulle het anders geleef en is derhalwe voortdurend bevraagteken en geïgnoreer. Hulle is beskinder, teen kwaadgepraat, bespotlik gemaak, vyandig behandel. Daar is teen hulle gediskrimineer. Dit het waarskynlik by die gelowiges gelei tot ontnugtering, vrees, swakheid, 'n gevoel van verwerping, selfs twyfel, wyfeling en vrae – "wie is ons nou eintlik?...waarom?...is dit die moeite werd?" ('n identiteitskrisis), selfs fisiese lyding. Die versoeking was groot om hulself van ander mense en die samelewing te onttrek.
1 Petrus verleen lewensbelangrike troos en bystand aan die jong gelowiges en maak ook aan hulle duidelik wat in werklikheid met hulle gebeur het deur volgelinge van Jesus Christus, 'n nuwe gemeenskap, te word.
[Die prediker kan dan die Skrifgedeelte met die gemeente deel op die volgende voetspoor, deur ruim gebruik te maak van gegewens uit die eksegese.]
•	Ontmoet die Bouer! Ontvangers van God se groot verlossingsdade in ontferming en barmhartigheid!
•	Kies die Bouer!
1.	Wie die werklikhede van hoofstuk een beleef, maak 'n keuse vir 'n geheiligde lewenswandel en "kom" na Jesus Christus as die lewende steen …
2.	Word self ook lewende stene, ingemessel in 'n nuwe gebou.
•	Veilig geborge in die Bouer, om wie alles gaan!
1.	Stewig en volmaak gebou op Jesus Christus as die hoekklip in die gebou. Die noodsaak vir die kerk om voortdurend vir Christus as die hoekklip te erken en al die implikasies daarvan te omarm in ons kerkwees elke dag. Vertel miskien die volgende storietjie:
Eendag is bevind dat 'n 50-verdieping hoë gebou 'n kraak toon op die 42ste vloer. Toe die ingenieur kom, vind hulle hom in die 3de kelderverdieping waar hy aan hulle uitwys hoe een van die werkers stelselmatig stene uit die muur verwyder het. Hy was besig om vir hom 'n motorhuis by sy eie huis te bou! Dit het die swak plek veroorsaak.
Dit is 'n storietjie met 'n dringende waarskuwing aan die kerk. Ja, dit is moontlik dat mense die kerk se fondament kan saboteer. Maar dit hoef nie so te wees nie, want in sy wese is die kerk nié so nie – het dit nié 'n swak plek in sy fondament nie. Hoe so? Want niemand anders nie as Jesus Christus is die kerk se fondament.
2.	Alles wat God oorspronklik vir Israel bedoel het, is nou op julle van toepassing! [Beelde] Wow! Is dít wie ons is?!
Ten slotte: Vennote van die Bouer!
Ons is mense wat leef in die lig van Christus se verlossingdade – nou self ook ligdraers. Ons is mense met 'n doel en taak op aarde – 'n inherente déél van God se herstelplan!
Christenskap is nie maklik nie, selfs vandag, selfs vir ons. Maar dit is onbeskryflik héérlik en verhewe…!
BARCLAY, W. 1976. The letters of James and Peter. In: The Daily Study Bible. Edinburgh: The Saint Andrew Press.
GROENEWALD, E.P. 1977. Die Briewe van die Petrus; Die Brief van Judas, Kaapstad: N. G. Kerk-	Uitgewers.
ROBINSON, P.J. 1993. 1 Petrus 2:1-10. In: Burger, C.W. et al (red.) Woord teen die Lig II/6 – Riglyne vir prediking oor die pastorale en algemene briewe. Kaapstad: Lux Verbi.
SMIT, D.J. 1982. 1 Petrus 2:18-25. In: Burger, C.W. et al (red.) Woord teen die Lig I/2 – Riglyne vir lydensprediking. Kaapstad: N. G. Kerk-Uitgewers.
STIBBS, A.M., (1959) 1 Peter. In: Tasker, R.V.G. (ed.) Tyndale New Testament Commentaries, London: Inter-Varsity Press
WHEATON, D.H. (1970) 1 Peter. In: Guthrie, D., Motyer, J.A. (eds.) The New Bible Commentary Revised, London: Inter-Varsity Press.