Veerkrag is sleutel tot die Afrikaner se toekomsNamate dienslewering, infrastruktuur, ekonomiese groei en veiligheid in Suid-Afrika verswak is daar al meer Afrikaners wat bekommerd is oor die toekoms. Dit is nie slegs Afrikaners wat ontevrede is nie. Veral armes van Suid-Afrika voel al meer ontnugter met die ANC, wat sommige noop om die linkse rewolusionêre agenda van die Ekonomiese Vryheidsvegters (EVV) te steun. Ook hierdie reaksie is vir Afrikaners ŉ bron tot kommer, want daarmee verskuif die politieke klimaat van die land as geheel verder na links, soos aangedui deur die beleide van die meeste politieke partye (ANC, DA, COPE, EVV) wat nou ten gunste van diskriminasie teen Afrikaners is. Met die toename in korrupsie, verswakking in vermoë en wegdoen van meriete is dit geen verrassing dat Suid-Afrika, soos gereeld in Maroela Media se nuuskommentaar vermeld word, besig is om agteruit te boer op die saakmakende internasionale indekse soos dié van persvryheid, korrupsiepersepsie en die indeks van mislukte state. Die vraag is hoe Afrikaners kan aanhou leef, groei en floreer indien Suid-Afrika ŉ mislukte staat, of selfs erger, ŉ vyandige staat word? Volke, nes mense, beleef tye van krisis en tye van oplewing. Dikwels word tye van oplewing voorafgegaan en selfs moontlik gemaak deur tye van krisis. In ons geskiedenis het ons telkens tydens die eeuwisseling ŉ ernstige bestaanskrisis ervaar, net om daarna sterker na vore te tree. Groei en vooruitgang is egter nie ŉ gegewe nie. Mense kan slegs deur onmoontlike omstandighede beur indien hulle oor genoeg innerlike krag beskik om aan te hou wanneer ander moed opgee en tou opgooi. Hierdie innerlike krag word in die sakewêreld, waar sakemodelle en kompetisie teen die spoed van lig verander, veerkragtigheid genoem. Deur veerkrag te ontwikkel word die vermoë geskep om weer op te kan staan ongeag wat die toekoms mag oplewer. Dit is ŉ baie meer veelsydige en plooibare strategie om die toekoms mee tegemoet te gaan as om die toekoms te probeer voorspel, want voorspel jy verkeerd, is jou strategie dalk onvanpas en kan jy jouself baie vinnig in ŉ doodloopstraat vind. Veerkrag is soos enige ander hulpbron. Dit is iets wat voortdurend aangevul moet word. So nie word dit uitgeput en mag die tenk leeg wees net wanneer daardie ekstra brandstofinspuiting nodig is om deur die drif te kom. Hoe kan Afrikaners ons veerkrag hernu en vermeerder? Hieronder raak ek drie aspekte aan wat ons onontbeerlik is vir die opbou van veerkrag. Lewensvreugde Die flambojante Franse het ŉ term hiervoor. Dit is “joie de vivre”. Dit beskryf die heerlikheid van lewe; die viering van gees. Sonder enige vorm van vreugde sal die lewe baie vinnig onleefbaar raak. Goeie tye is ŉ onontbeerlike bron van innerlike krag. Wat bring vir Afrikaners vandag lewensvreugde? Ons politieke diskoers word hoofsaaklik gekenmerk deur roubeklaging. Die helfte wat nie rou oor wat ons in 1994 verloor het nie, rou oor wat ons voor 1994 verkeerd gedoen het. Hierdie troostelose selfbejammering deur ons volk is baie sigbaar, veral in ons eie kunste, soos uitgebeeld in Deon Opperman se reeks “Donkerland”. Ons sal egter goed doen om die woorde van pres. Paul Kruger se laaste brief aan ons te onthou: “Soek in die verlede al die goeie en skone wat daarin te ontdek is, vorm daarna u ideaal en streef om vir die toekoms daardie ideaal te verwesenlik.” Ons kulturele skatte, insluitend musiek, literatuur, beeldende kunste, teater en ook ons kookkuns bied aan ons baie om te waardeer en te geniet. Ons moet ons kunstenaars, skrywers, digters, sangers, kokke, skilders, beeldvormers, ens. ondersteun en waardeer, veral waar hulle wegbreek van die roubeklaging. Lewensdoel Lewensvreugde wat nie geanker is in en ondergeskik is aan ŉ groter doel nie, kan in ŉ gekkeparadys ontaard. Die Franse noem daardie groter doel die “raison d’être”. Wat is ons doel? Wat wil ons bereik? Wat is ons bestaansrede? Ek verwys hier nie na die doelwitte wat individue najaag soos familielewe, geloofsvervulling, sukses, erkenning, welvaart of roem nie. Ek verwys eerder na dit wat dit die moeite werd maak om deel van ŉ volk te wees. ŉ Doel wat nie ons persoonlike doelwitte vervang of daarmee meeding nie, maar wat ons saamsnoer en toelaat om op mekaar te steun. Ons ouer geslag Afrikaners het hul doel in die term “Ons vir jou Suid-Afrika” vasgevang. Dit is tot só ŉ mate gedoen dat daar selfs vandag baie Afrikaners is wat hul identiteit nie los van Suid-Afrika kan sien nie. Die vraag is egter waar hierdie doel ons sal laat indien Suid-Afrika, ten spyte van ons beste pogings, misluk? Ons het reeds gesien hoe Afrikaner-instellings wat hul bestaansrede aan die Suid-Afrikaanse regering gebind het, in duie gestort het. Dieselfde lot kan ons as volk tref indien ons nie ŉ meer aanpasbare verhouding met Suid-Afrika aanknoop nie. Daarbenewens is daar baie jong Afrikaners, veral die wat na 1994 gebore is, wat nie as deel van die “ons-vir-jou”-geslag getel kan word nie. Hulle voel instinktief aan dat Suid-Afrika aktief teen hulle diskrimineer deur geleenthede van hulle te weerhou ten spyte van hul harde werk of meriete. Terwyl die ons-vir-jou-lojaliteit is besig om te kwyn, moet ons onsself vra of dit realisties is om van ons volgende geslag te verwag om deur Suid-Afrika geïnspireer te word as Suid-Afrika hulle verwerp? Daar is ook ŉ wesenlike getal Afrikaners, ons familie en vriende, wat as gevolg van diskriminasie, verval en misdaad besluit het om Suid-Afrika te verlaat. Ons durf hulle nie as volksgenote te vervreem en ons kulturele bande met hulle op te offer bloot omdat ons ŉ blinde lojaliteit jeens ŉ staat in stand wil hou nie. Indien die opbou van Suid-Afrika nie meer ons bestaansrede kan wees nie, wat sal dit dan wees? Wat sal jong Afrikaners en Afrikaners in ander lande inspireer om hul volkskap op te neem en uit te leef? In die verlede het ons as volk bestaanskrisisse oorleef deur die vernuwing van ons vryheidsideaal. Lewensruimte Volgens Wikipedia beskryf die Duitse woord “heimat” die verhouding tussen ŉ mens met ŉ spesifieke sosiale ruimte. Dit staan teenoor sosiale uitsluiting. Dit verteenwoordig ŉ plek waar iemand tuiskom. Elkeen het ŉ plek nodig waar sy haarself kan vind. Waar ons “batterye kan laai” en krag kan kry vir die taak wat wag. Nie alleen ŉ plek vir rus nie, maar ook vir bou en vir groei. Veral ook ŉ veilige hawe. Dieselfde geld vir volke. Die kommissaris vir minderhede in die Europese Uunie stel byvoorbeeld dat tale nie slegs in opleidingsinstellings (soos skole, universiteite en tegniese kolleges) kan oorleef nie. Daar moet ook ekonomiese en praktiese redes wees waarom ŉ taal gebruik word, anders verval dit in onbruik. Dit is daarom gebiedend noodsaaklik dat ons ruimtes toe-eien waaraan ons beslag kan gee. Volke skep hul lewensruimtes op twee vlakke. Die een is deur eie instellings. Ons instellings bied aan ons die vermoë om oor grense en geslagte heen ons kultuur uit te leef, te ontwikkel en oor te dra. Die ander is op ŉ geografiese grondgebied. Tale en kulture is streekgebonde omdat streke die logiese basis vir die organisering van politieke vermoë is. Politieke vermoë lei tot regering, wat weer oor die vermoë beskik om kulture te skep, te vernietig en te laat herleef. Selfs die magtigste instellings kan vyandige regerings oor die duur nie weerstaan nie. Klein volke soos die Baske het reeds bewys dat dit moontlik is om moeilike omstandighede, ja selfs vergelding, te oorleef in ŉ eie grondgebied. ŉ Volk se grond is egter net so groot as wat hy as meerderheid kan bewerk en beheer. Ons beskik reeds oor Orania wat as Afrikanermunisipaliteit erken word. Orania sal groter steun uit ons geledere benodig om vir meer as ŉ handjie vol van ons kinders ŉ tuiste te kan bied. Waar staan ons vandag? Ons het met die oorgang in 1994 belangrike bevoegdhede prysgegee. Ons kon egter ook die voetboei afhaal waarin apartheid ontaard het. ŉ Belangrike les wat ons altyd moet onthou is dat dit nie help om onnodig vyande te maak nie. In ons pogings om ons lewensvreugde, lewensdoel en lewensruimte na te jaag, kan ons nie ander volke só hanteer dat ons weer in ŉ politieke doodloopstraat eindig nie. Ons moet leer uit ons foute, maar ons moet ook kan aanbeweeg. Ons mag ook aan óns kant wees. As ons dit nie doen nie, gaan niemand anders aan ons kant wees nie. Suid-Afrika het talle uitdagings, maar ons lot is in ons hande. Indien ons in veerkrag belê, sal ons volhoubaarheid oes.