Luister na 'Baster' deur Jan Vermeulen | Maroela Media
Toe Jan Vermeulen een oggend die koerant oopvou en 'n berig oor onwettige hondegevegte raaklees, het hy byna onmiddellik geweet dit is die tema van sy volgende boek. Die feit dat so baie jongmense betrokke is by dié gevegte en die steel van honde vir hierdie doeleinde, het ook 'n groot rol in die skryf van Baster gespeel.
Eintlik maal die storie al sy hele lewe lank deur sy kop. Jan is self 'n diereliefhebber en daarom het hy besluit om sy jongste jeugverhaal aan al die troeteldiere wat hy in sy lewe gehad het op te dra.
"Baster is 'n ode aan al my honde (ook aan al my ander troeteldiere) wat tot op hede my lewe met my gedeel het," sê hy. "Ek wil lesers aanmoedig om hul dierevriende met liefde en respek te behandel. Ons kan so baie by diere leer."
Baster was in 2019 een van die naaswenners in Lapa Uitgewers se jeugromankompetisie. Jan het in 2015 en 2017 dié kompetisie onderskeidelik met Asem en Oopmond gewen. Maroela Media het by hom aangeklop om meer oor Baster te wete te kom.
In Baster kan die hoofkarakter Karel met honde praat. Het Jan toe hy jonger was soms gewens dat hy met honde kon praat of dat hulle sou terugantwoord? Watter gesprek sou hy graag met een van sy eie honde wou hê?
"Ja, as kind het ek baie gesprekke met my honde gehad. Ek glo tot vandag toe hulle het my verstaan en op hul eie manier geantwoord," verklap Jan. "'n Mens moet net leer om te luister."
Natuurlik sou Jan graag met al sy honde wat nie meer leef nie 'n paar woorde wou wissel. Vir elkeen sal hy eerstens jammer wou sê: "Jammer, ek was nie daar toe jy sterf nie" of "Jammer, ek moes jou by my broer-hulle los toe ek en my ma na 'n woonstel moes trek."
En vir dié paar wat hul laaste asem in sy arms uitgeblaas het, sou hy sê: "Jammer, ek kon nie meer vir jou doen nie" of "Jammer, die tyd het so vinnig verbygegaan en ons het te min saamgedoen."
Maar dit is nie al nie – Jan sou ook vir al sy dierekinders dankie wou sê. Vir al die vreugde, liefde, lojaliteit, beskerming en geduld wat elkeen vir hom gegee het.
Wat dink hy is die grootste fout wat beginnerskrywers van veral kinder- en jeugliteratuur maak?
Buiten al die tegniese skryftegnieke en -reëls wat skrywers mettertyd moet aanleer en toepas (of dan nou nie toepas nie), reken Jan dat daar heelwat slaggate is waarin beginnerskrywers van kinder- en jeugverhale kan trap.
"Van die grootste foute wat nuwelinge maak, is om jong lesers te onderskat, af te skryf na hulle of 'n prekerige, voorskriftelike les te leer of te probeer afdwing," sê Jan.
Hiermee saam maak sommige beginnerskrywers die fout om te hard te probeer om cool en with 'it te klink, meen hy.
Voltooi die volgende sin: "Wanneer ek hoor een van my boeke het 'n prys gewen, dink ek altyd eerste aan …"
"… die voorreg om bekroon te word vir die uitleef van my lewenspassie."
Hoe lyk Jan se ideale skryfruimte?
Jan sê hy hou nie daarvan om in algehele afsondering te skryf nie. Daarom is enige plek aan tafel, in die kamer of by 'n lessenaar waar hy die huismense kan sien en hoor en tussendeur kan kommunikeer, ideaal vir hom.