Krog-gedig word soms 'n afgrond | Netwerk24
Krog-gedig word soms 'n afgrond
Deur Etienne Britz 16 September 2016 20:22
Die digtersfees Tuin van Digters het pas in Wellington begin. Etienne Britz deel sy eerste indrukke.
In Nederland is Antjie Krog dalk die bes verkoopte digter, sê Alfred Schaffer, Nederlandse digter en dosent aan Stellenbosch se Departement Afrikaans en Nederlands.
Krog se bundels word met die oorspronklike Afrikaanse gedigte langs die Nederlandse vertalings in Nederland verkoop. Die Nederlandse leser verstaan sodoende alles en hy kry die Afrikaanse gedigte op die koop toe. Dit is veral die "sentimentele Krog", soos die digteres haar "ma-en-kind"-verse met 'n glimlag noem, wat in Nederlandse boekwinkels oor die toonbanke vlieg.
Maar wat van Krog se ingewikkelde gedigte wat haar Afrikaanse lesers laat kopkrap? Schaffer is ingeroep om Mede-wete, Krog se jongste bundel met soms vreemde taalgebruik en duister betekenis, in Nederlands te vertaal. Op Wellington het hy saam met Karen Press, wat Mede-wete in Engels vertaal het, oor die uitdagings van dié taak uitgewei. Karen was in die vorm van 'n Skype-verbinding aanwesig. Uit die bespreking het geblyk dat Mede-wete baie moeilik was om te vertaal. Elke vertaalpoging was 'n taai raaisel wat die vertaler moes probeer oplos. Alfred wou soms 'n gedig woedend oor die vloer gooi. So 'n Krog-gedig was altyd duiwels goed. Maar 'n sadistiese taak is aan hom opgelê.
As illustrasie van só 'n moeilikheid, moes die gespreksleier, prof. Andries Visagie, 'n kollega van Alfred,'n gedig met besonder lelike Afrikaanse vloekwoorde voorlees.
Volgens Karen Press gooi 'n Krog-gedig jou soms oor 'n soort afgrond, as leser maar ook as vertaler. Die stil, beskaafde prof. Visagie moes sy gordel losmaak, soos hy dit gestel het, en hom weerloos oorgee aan die vernietigende handgranate waarmee man en vrou
mekaar soms in 'n huwelikstwis gooi.
Hierna het die Breytenbach-sentrum se drama-groep, Kaleidoskoop, die werk van bruin digters oor die afgelope sestig jaar uitgevoer. Mens kon die ware aksent en klank hoor van die taal wat ons bruin digters skeppend gebruik het.
Die dramatisering, onder meer danse, het die gedigte in hul ware omstandighede geplaas en tot uitdrukking gebring. Mens kon die weemoed, seerkry en bitterheid, maar ook die vitaliteit, die uitbundigheid en die Christelike bewoënheid van die bruin gemeenskap sterk voel.
Hierna is gedebatteer oor die vraag of toeganklike poësie wat vinnig gesnap word, waardering verdien naas ingewikkelde gedigte wat stadig en aandagtig gelees moet word. Prof. Louise Viljoen, kollega van prof. Visagie en van Alfred Schaffer, het die waarde van stadige poësie verdedig. Die digteres Bibi Slippers het daarop gewys dat treffende verse wat onmiddellik verstaan word, ook groot talent en briljante ingewings vereis.
Moeilik maar "sexy" versus eenvoudig maar "catchy". Dit was die twee soorte poësie wat teen mekaar opgeweeg is. Die akademici verdien hulle brood met ingewikkelde verse. Maar eenvoudige verse wat nie professorale toeligting nodig het nie, het soms 'n trefkrag wat hulle tot invloedryke kuns verhef, volgens Slippers.
Enkele hoogtepunte vandag: In die omtes van die hart: Jana Cilliers vertolk die woordkuns van Petra Müller om 09:00; Hulde aan Izak de Villiers met Joan Hambidge, Louis de Villiers en Gilbert Gibson om 10:30; 'n optrede om 13:15 van Refentse Morake.
Hoogtepunte Sondag: Die heel mooiste Afrikaanse liefdesgedigte met Waldi Schultz en Ira Blankenberg om 09:00, hulde aan P.J. Philander om 10:00 en die program Sixty Love - Op reis met Joan Hambidge om 11:15.