Jan Greyvenstein van Bloemfontein skryf op Facebook: “Iewers het ons alles wat ons oor generasies opgebou het, verloor. Die Bokke is nou soos ons munisipaliteite. Daar is nog ’n afrigter en spelers, maar hulle het nie meer ’n idee wat hulle eintlik moet doen nie.”
Springbok-ondersteuners rou oor dié slagting. Die voorstel word oral gemaak dat die geliefde span moet afsien van die Springbok-embleem en -naam en voortaan as die Proteas moet uitdraf, want die span is só deur politieke inmenging afgetakel dat hy nooit weer sy man teen die bestes ter wêreld sal kan staan nie.
Kobus Lombard skryf op die Springbokke se Facebook-bladsy die “kern van die rugbymoeras” is die uittog van kwaliteitspelers na die buiteland. Hy is taamlik seker ’n oorsese Bokspan sal die huidige span kan klop. Johan Ackermann moes Springbokafrigter geword het, want toe hy die Leeus afgerig het, was hulle die enigste span wat met Nieu-Seelandse spanne kon meeding.
Pieter Strydom skryf in ’n debat deur Bokondersteuners op die webtuiste sarugbymag.co.za die statistieke oor die Springbokke se val sedert daar toegelaat is dat politici die spel beïnvloed, moet bestudeer word.
Swart ondersteuners neem egter aanstoot omdat daar telkens na regstellende keuses gewys word as die Springbokke verloor.
Mfana Hlatshwayo laat hom egter nie deur die eerste loesing van die jaar onderkry nie. “As ’n trotse Suid-Afrikaner en 100% Springbok-ondersteuner staan ek by ons span en sê: Jammer, ouens. Kom ons beplan vir die volgende wedstryd en wys dat ons een van die beste spanne ter wêreld is.”
“Ons het al 93 keer teen mekaar gespeel. Ons het hulle 35 keer geklop en drie keer was gelykop. Geen ander span in die wêreld kan dit sê nie. Die tye is nou taai, maar ons sal terug wees – met of sonder politiek. Ons sal terug wees. Springbok-ondersteuner vir altyd.”
Om in ’n taal soos Afrikaans te werk, is soms ’n taamlike pyn in die dinges, veral as jy nie wit is nie. Daar is heeltyd (meestal goedbedoelde) pogings om jou in ’n taalstryder te verander of as ’n geëerde gekleurde tot rade te koöpteer om saam planne vir die taal se voortbestaan te help maak.
Die afgelope twee dekades het ek grotendeels daarin geslaag om sulke pogings te vermy; om eerder die taal te lééf as om my met oordeelsdagpraatjies oor Afrikaans te vermoei. Moenie ’n fout maak nie: Ek is lief vir die taal en voel bevoorreg om daarin te kan droom en dink, maar ek voel nie benoud by die blote aanhoor van ander tale nie. Dit pla my ook nie dat die instruksies op my mikrogolfoond net in Engels en Mandaryns is of dat die noodprosedure in ’n vliegtuig net in Engels verduidelik word nie.
Onlangs sê iemand egter dit is tyd dat Afrikaans, ná ’n werkdrama ’n jaar of wat gelede, eerder sonder my moet aanbeweeg. Dit het die wind uit my seile gehaal, want dit was die eerste keer dat ek aan myself sonder die veiligheid van my hartstaal moes dink. Is dit regtig moontlik dat ’n taal sy rug op jou kan draai? Belangriker selfs: Kan ’n mens afskeid neem van ’n taal wat jy met moedersmelk ingekry het?
Vir die eerste keer dink ek anders aan ’n niggie en neef van my, albei in matriek, wat asem ophou dat hulle tog volgende jaar in Afrikaans sal kan studeer. En ek sien, asof vir die eerste keer, die flikkering van angs in die oë van ’n Zoeloesprekende student wat my trompop loop om te kla dat hy nie in sy moedertaal kan swot nie.
So hier is ek nou: Besig om presies te doen wat ek my lewe lank nooit wou nie. Ek sing ’n pryslied vir Afrikaans – nie as die alfa en die omega nie, maar as ’n taal wat sy plekkie in die son verdien; ’n taal waarvan sy woorde vir my wêrelde geopen het.
’n Taalbul wil ek egter nooit wees nie; eerder ’n ambassadeur wat ander inspireer om in hul onderskeie moedertale te droom en doen, soos ek in Afrikaans.
Chad is die skrywer van sy eie liedjies. Sy liedjie Closer gaan oor ’n paartjie wat eerder op mekaar moet fokus pleks van na ander mense se menings oor hul verhouding luister.
Met Try wil hy ’n ietwat ligter noot probeer en mense aan die dans kry. “Dit gaan oor daardie spesiale persoon in jou lewe en alles wat jy vir hom of haar sal doen,” vertel hy.