Die rym funksioneer veral in die poësie, maar word ook soms hoorbaar in die prosa en tree dikwels op in RAAISELS, segswyses en spreekwoorde: geld wat stom is, maak reg wat krom is; die oggendstond het goud in die mond; Oos Wes, tuis bes, ens. Die rym verleen aan hierdie gesegdes 'n sekere slaankrag, heg hulle vas in die geheue en maak van hulle gevleuelde woorde.
Hoewel die rym so nou saamhang met die poësie, is dit nie 'n sine qua non van die poësie nie. Oor die eeue heen was rymlose verse glad nie 'n uitsondering nie. (Vgl. VERS LIBRE.) As konstituerende element van reël en STROFE speel dit egter 'n baie belangrike rol in die Westerse poësie, en in 'n taal soos Frans is die rym, naas die sillabetal, 'n wesenstrek van die vers.
Hierbo was sprake van 'n volmaakte rym. Dit impliseer dat daar ook onvolmaakte ryme bestaan. In werklikheid word daar nog veel meer rymonderskeidings gemaak -– onderskeidings wat eerstens die aard van die rym, tweedens sy posisie in die versreël en derdens sy posisie in die strofe raak.
Die rym kan inderdaad belangrike funksies van 'n formele én betekenisbepalende aard hê. In digvorme soos die KWATRYN, die SONNET, die Franse BALLADE en die RONDEEL is die rym die bepalende element. In strofiese gedigte vermag die rym veel in die afronding van die strofe tot 'n strukturele eenheid, en in vaste strofevorme, soos bv. die sg. Chaucerian stanza en die Spenserian stanza in Engels is die rym in hoë mate bepalend.
Verder moet daarop gewys word dat die rym 'n belangrike faktor is in die bevestiging van die RITME van 'n versreël.
Meer as een teoretikus (Vestdijk) het ook al daarop gewys dat die rym as die motor van die gedig as 't ware die digter se gedagtegang lei en in die gelukkige gevalle 'n belangrike rymvonds bring wanneer 'n digter in sy soeke na 'n geskikte rym op 'n treffende beeld of siening afkom. 'n Voorbeeld van so 'n rymvonds kom voor in die slotreël van die volgende Opperman-kwatryn ("Skuiling"), waar die "vlees en been", wat 'n nogal stereotiepe kombinasie is maar wat tog ter wille van die "beenrym" aanvaar moet word, deur die aangrypende siening van die breekbaarheid van die menslike liggaam tot 'n besondere rym verhef word: "Jy skuil voorlopig in haar veilig teen/die woedes van die weerlig en die reën/maar jy sal aanstons ook besef hoe nietig/ons klein strooisies vlees en been."
Ook wat die halfryme betref, sal 'n effektiewe en minder effektiewe aanwending moontlik wees. Soms kan die alliterasie iets van 'n vernufspel wees. Ander kere kan die klankooreenkoms 'n belangrike skakel word tussen psigologies-verwante of -kontrasterende woorde, soos in Opperman se "Negester en stedelig" met dié bede aan die slot: "en mag die Suiderkruis en Negesterre witter/as die stedeligte in jou siel bly skitter".
In die Oud-Germaanse vers het die alliterasie 'n baie belangrike metries-ritmiese rol gespeel. (Vgl. METRUM.)
Ook die assonansie kan dikwels hoogs effektief funksioneer, soos bv. in Nijhoff se "Awater", waar die verskillende passasies van die gedig met lank volgehoue assonansies afgebaken word. In 'n lang gedig soos dié kan volle paarrym op die duur eentonig word, en dan is die halfrym een van die middele wat die digter kan aanwend om die rym enigsins te verdoesel sonder om die struktuurwaarde daarvan op te offer. Nog 'n middel om die opdringerigheid van die rym te verdof, is die enjambement , wat die gedagtegang en die versbewegings as 't ware oor die eindrym been voer – iets wat dikwels in Gorter se Mei en Van Wyk Louw se Raka gebeur. Ook kan die digter nog altyd, indien nodig, by wyse van afwisseling, 'n onderbetoonde lettergreep in die rymposisie plaas.
Oor die ontstaan van die rym is daar nie sekerheid nie. Dit het by verskillende volkere waarskynlik op verskillende tye ontstaan, moontlik a.g.v. die bekoring wat klankherhaling vir die oor het, moontlik omdat die mens se gevoel vir balans en ewewig daardeur bevredig word.