Meditatio: God kan van plan verander – Gerda de Villiers | TEO website of the Faculty of Theology University of Pretoria / TEO Webwerf van die Fakulteit Teologie, U.P.
Hy het nie die ramp gestuur nie (Jona 3:10)
Die boek Jona is met baie humor geskryf. Van die begin af kry ons groot lag vir die wegloop-profeet. Hy kies die hasepad as hy hoor hy moet gaan profeteer; sy ongehoorsaamheid laat 'n skip met al haar bemaning amper vergaan; hy beland in die maag van 'n groot vis. Uiteindelik gaan doen hy wat van hom verwag word, maar as hy – anders as die meeste Ou-Testamentiese profete – in sy doel slaag, is hy glad nie beïndruk nie, inteendeel! Hy reageer presies soos 'n nukkerige kind wat hom opblaas, omdat hy nie sy sin kry nie.
Die Here is in die eerste plek besorg oor Nineve. Die boosheid van die stad moet aangespreek word. Maar deurgaans is die Here ook besorg oor Jona. As die matrose hom oorboord gooi, stuur die Here 'n vis wat hom insluk voordat hy verdrink (1:17); as Jona kwaad en ontevrede buite die stad sit, laat die Here 'n komkommerplant opkom wat hom teen die brandende son beskerm (4:6). Jona se vreugde is egter kortstondig – net daarna vreet 'n wurm aan die plant en dit verdroog (4:7). God se teregwysing is skerp: wat is 'n komkommerplant in vergelyking met duisende mense en baie diere (4:11)?
Iets in hierdie verhaal sou die eerste lesers geruk het. Die heidene, die matrose en die inwoners van Nineve, weet iets wat Jona nie weet nie. Die profeet hardloop weg, hy word kwaad oor die genade en ontferming van die Here, terwyl die heidene hulself sonder enige verset daaraan oorgee. Wat wil die skrywer sê?
Die boek Jona is taamlik laat na die ballingskap geskryf. Eers wou Esra (10:10 ev) en Nehemia (13:32 ev) die Judese gemeenskap so suiwer en eksklusief moontlik hou. Die realiteit was egter dat toenemend meer vreemdelinge, soos Rut die Moabitiese, ook in hul midde verwelkom moes word. Tussen hierdie twee groepe was daar maar altyd spanning. Jona vergestalt die eerste groep, die eksklusiwiste. Daarteenoor staan Nineve: Nineve was meer as net 'n heidense stad, Nineve was die hoofstad van die Assiriërs, die gehate nasie wat die ondergang van die Noordryk van Israel bewerk het. Maar toe hulle berou toon en hulself bekeer, laat vaar God sy plan om hulle uit te delg.
Die boek Jona laat ons in die hart van God kyk. Dit beaam Hosea 11:9: God kan van plan verander. God se liefde is groter as sy gloeiende toorn.