Staat soek nóg ŉ pond vleis vir jou aftredeDie regering wil Suid-Afrikaners nou selfs verder belas. (Foto: iStock) Die regering se voorgestelde nasionale fonds vir maatskaplike sekerheid (NSSF) kry reeds die wind van voor. Lindiwe Zulu, minister van maatskaplike ontwikkeling, het Woensdag die groenskrif vir die voorgestelde inwerkingstelling van die NSSF in die Staatskoerant afgekondig. Daarvolgens stel die regering voor dat Suid-Afrikaners tussen 8% en 12% van hul inkomste tot ŉ beoogde NSSF bydra wat dan sentraal deur die staat bestuur sal word. ŉ Groenskrif is ŉ regeringbeleid-besprekingsdokument wat spesifieke kwessies uitstippel en dan moontlike optrede rakende beleid en wetgewing voorlê. Dit is ŉ voorloper vir ŉ witskrif, wat die beleidsposisie van die regering uiteensit nadat dit deur die kabinet goedgekeur is. Die aanbevelings in die groenskrif kan egter jare duur om in werking gestel te word. Luidens die groenskrif sal Suid-Afrikaners tot ŉ maksimum van 12% – en tot op ŉ drempel van R276 000 – van hul inkomste tot die fonds moet bydra. Daar sal dan later voordele uit die fonds geëis kan word vir onder meer aftrede, ongeskiktheid en werkloosheid. Die R276 000-drempel is in ooreenstemming met die drempel van die Werkloosheidsversekeringsfonds (WVF). Die finale bydraekoers sal later deur oorlegpleging bepaal word. Diegene wat minder as R22 320 per jaar verdien, sal kwytgeskeld word van bydraes tot die NSSF, maar sal steeds tot die WVF bydra. Luidens die dokument het die huidige Covid-19-krisis, asook plaaslike en internasionale ondervinding die belang van verpligte maatskaplike sekerheidsdekking benadruk. “Die krisis het ook gewys dat almal kwesbaar is en dat ons ŉ maatskaplike sekerheidstelsel benodig wat skokke kan versag én gewone en voorspelbare maatskaplike probleme wat ongelykheid, armoede en werkloosheid voortsit, kan verhoed,” lui die dokument. “Daar is ŉ behoefte om die inwerkingstelling van ŉ maatskaplike sekerheidstelsel wat wentel om universele dekking, toereikendheid, bekostigbaarheid, doeltreffendheid, langtermynvolhoubaarheid en omvattendheid te versnel.” Solidariteit het reeds aangedui dat hy hom tot die hof sal wend indien die groenskrif later wetgewing gemaak word. Die organisasie sê werkers is reeds oorbelas. “Werkers in Suid-Afrika is moeg daarvoor om te sien dat hul swaarverdiende geld deur die staat vermors word. Ten beste is die staat net ondoeltreffend en lomp, maar meer gereeld is fondse soos dié en die nasionale gesondheidsversekering bloot ŉ verskoning vir plundering en korrupsie,” sê dr. Dirk Hermann, bestuurshoof van Solidariteit. Hermann sê afgesien van die nuwe belastingvoorstelle is die belastingkoers reeds hoog. “Gewone mense moet uitgawes aangaan waarvoor hulle reeds belasting betaal. Boonop word belastinggeld dan nog op ’n groot skaal geplunder.” Solidariteit se hoofraad gaan volgende week voorstelle bespreek vir omvattende planne vir wettige belastingprotes. “Dit is tyd dat belastingbetalers hul mag raaksien en opstaan teen ŉ regering wat al hoe minder doen, maar al hoe meer wil vat. Ons weier om toe te kyk hoe werkers slawe van die staat word. Ons werk nie vir die regering nie, die regering werk vir ons,” sê Hermann. Die DA het die voorstel om Suid-Afrikaners op dié manier verder te belas as “absurd” bestempel en gesê die voorstel moet onttrek en weggegooi word. “Die voorstel dui op ŉ gebrek aan ŉ basiese begrip van hoe die belastingstelsel werk en is bisar regressief omdat dit gemik is op verdieners van lae inkomste, eerder as diegene wat hoë inkomste verdien. Dit stel in wese voor dat werkers met ŉ lae inkomste en die sukkelende middelklas veel meer belas word,” sê Geordin Hill-Lewis, die DA se woordvoerder oor finansies. Hill-Lewis sê Suid-Afrikaners steier reeds onder geweldige geldelike druk in ŉ krimpende ekonomie en miljoene mense het hul werk verloor, of hul ondernemings is gesluit of geplunder. Die belastingbasis krimp boonop verder. “Geen land kan homself in voorspoed in belas nie. Slegs ekonomiese groei wat meer werk vir meer mense skep en die belastingbasis vergroot, kan ŉ groot maatskaplike sekerheidsnet finansier.” Hill-Lewis sê die vraag moet gevra word hoe die voorstel selfs net vir openbare insette bekend gemaak is en waarom die kabinet en die president dit nie reeds gestuit het nie. Openbare insette oor die groenskrif kan tot 10 Desember gelewer word.