Ek en die koningin van my kasteel het so 14 jaar gelede teruggekeer na Suid-Afrika na ’n tydperk van ongeveer vier-en-’n-half jaar van sendingwerk, in die Krim-skiereiland. Dit was op daardie stadium nog deel van die Oekraïne. Gedurende ons tyd daar is ons op ’n keer uitgenooi na ’n konferensie in die weste van die land agter die Karpatia berge, ’n area wat gewoon bekend is as Zakarpatia. Wat die plek interessant maak is dat dit vroeër eintlik deel van Hongarye was, maar nou binne die grense van die land wat in Sowjet tye bekend gestaan het as die “Evangeliese klokkie”, en ook as die “broodmandjie van die USSR” – die Oekraïne natuurlik, geval het.
Die Hongaarse taal is baie interessant, en daar word vertel dat die Hongare self iets van ’n identiteitskrisis het in terme van waar hulle regtig vandaan kom. Volgens legende is hulle eintlik ’n Asiatiese volk wat deels verklaar waarom hulle taal so anders as die omliggende Europese tale is. Die Finse taal sou een-of-ander nefie-taal van hulle s’n ook wees.
Maar met 60% van die gemeentes terug in die pous van Rome se beursie, was die Kontra-reformatore nie tevrede nie. Hulle wou nog ook die 30% wat onder die Turke se beheer was inpalm. En so het hulle die Turke toe genader met beskuldigings van afgodery en dwaalleer “teen hierdie ketterse Calviniste onder julle beheer.” Die Turke was egter nie oorhaastig nie, en het hulle besoekers verseker dat hulle ondersoek oor die saak sou doen. So het daar toe sommige hulle geledere verlaat om agter die kap van die byl te kom oor wat die situasie nou eintlik is. Hulle het onder andere die katedrale onder Roomse beheer, maar ook eredienste waar Gereformeerdes aanbid het, besoek. Toe dit vir die Turke tyd word om terug te rapporteer, was die Jesuïete seker hulle sou gou die argument wen:
“Ons het julle katedrale met al die beelde en afgode besoek, en ons het ook die geboue waarin die Calviniste aanbid besoek. Ons konklusie is dat die eintlike afgodsdienaars nie die mense is wat julle beskuldig nie, want hulle geboue herinner nogal baie aan ons s’n aan die binnekant. Maar die eintlike skuldiges is julle!”