Vanhu va ake e Afrika Dzonga ku ringana kwalomu ka malembe ya Dzana ra magidi yamalembe (100,000). Hambiswiritano, ku thumbhiwa ka ntila wa le lwandle lowu hundzaka hi le Kapa, Nkomponi ya Madachi na le vuxeni bya Indiya ma akile xitichi xo wisa endzhawini leyi nga hetelela yi vitiwa Kapa (Cape Town) hi lembe ra 1652. Kapa rivile e hansi ka vukolonyi bya manghezi hi lembe ra 1806. Xana Bibele Yi Nga Ku Pfuna Loko U Ri Ni Swiphiqo Swa Timali Ni Swikweleti? | Swivutiso Nwana wa musidzana musi a tshi vhidzwa nga muthu muhulwane a tshi aravha uri aa! ngeno nwana wa mutukana ari ndaa!. Ntlhanganu lowu, ku fana ni min’wana, mi pfulekele vhanu hinkwavu. ku ngheniwa mahala naswone a ku fambisiwi xiparatwana. Xivutiso lexi nga laha henhla xi nga ha vutisiwa hi tindlela to tala, to tanihi leyi nge, “Ha yini hi ri laha”? kumbe “Xana vutomi bya mina byi ni xikongomelo”?