Gaborone (Sekgoga /ˌɡæbəˈroʊniː/ or /ˌxɑːbəˈroʊneɪ/), ke leina le le gatisitsweng kana le le biditsweng go reelela toropo ka Kgosi Gaborone). Gaborone ke toropo kgolo mo Botswana, e na le palo ya batho ba le 231,626. Dipalo tse di gatisitswe ka ngwaga wa 2011 go ya ka dipatlisiso tsa ba palo batho, se e le sesupo sa gore 10% ya Botswana jotlhe ka bophara e kwa Gaborone.
Toropo ya Gaborone e agetswe fa gare ga thaba ya Kgale le Oodi, fa nokeng ya Notwane, mo borwabotlhaba jwa Botswana, gape e gaufi le molElwane wa Aforika borwa. Toropo e e, nale lebala la difofane la Sir Seretse Khama kwa difofane di gorogelang teng. Ke kgaolo ya bodiredi le boeteledipele ka bo yone, gape ke motsemogolo wa kgaolo ya metse e e mo borwabotlhaba. Banni ba Botswana ba bitsa toropo e ba re Gabs kana GC fa ba e boka .
Gaborone o ne a agiwa go nna motsemogolo ka ngwaga wa 1960 fa lefatshe la Bechuanaland Protectorate le tsaya puso, fa e nna lefatshe le le ikemetseng ka nosi. Mo gare ga toropo e go na le madirelo a dikgwebo, marekisetso, le mafelo a ga goromente a agilweng kwa bophirima jwa marekisetso . Toropo e ke nngwe ya ditoropo tse di golang mo lefatsheng, se se bakile mathata a tlhaelo ya lefatshe le go ipaya mo go seng ka fa molaong. Toropo e e nale dikgotlhang tse di tsenang mo lefatsheng go tswa ko Zimbabwe le Aforika Borwa ka ngwaga wa 1980.
Gaborone ke motsemogolo gape ke toropo ya itsholelo; toropo ya bokopanelo jwa dikomponi le go fetola madi mo Botswana. Gaborone gape ke legae la Sethopha sa thabololo sa aforika (SADC) komponi ya dichaba, ka tsholofelo ya go godisa itsholelo.
1 Ditso tsa Gaborone
2.1 Tsa loapi
3 Dipalo tsa batho
4 Botaki le Ngwao
6 Tsa metshameko
12 Banni ba ba botlhokwa
13 Ditoropo tse di tsalanang
15 Dipadi tsa kwa
16 Dikgoge tsa kwa ntle
Ditso tsa Gaborone[baakanya _ edit source]
Rev. Derek Jones, rratoropo wa ntlha wa Gaborone
Toropo e e ne ya logelwa leano ka fa tlase ga ditsetlana tsa tshingwana tsa toropo le ditsela tse dintsi tsa batsaya ka dinao. Kago ya toropo ya Gaborone e simolotse magare ga ngwaga wa 1964. Ka nako e toropo e ne e agiwa, modulasetilo wa lekaishane la Gaberones, Geoffrey Cornish, o ne a tshwantshanya dipopego tsa toropo jaaka galase, e na le diofisi tsa goromente mo bo gare jwa galase le madirelo a kgwebo mo mafelo a marekisetso, kago ya teng e tswa mo bogare.
Ka kgwedi ya lwetsi e le masome mararo ka ngwaga wa 1966, Bechuanaland e ene ya nna lefatshe la bo lesome le motso go ipusa go tswa mo pusong ya mmamosadinyana mo Aforika. Rra toropo wa ntlha wa Gaborone e ne ele moruti Derek Jones. Gaberones wa bogologolo o ne wa nna toropo ya Gaborone o mosha, jaanong o itsege jaaka "Village".
Mo bogareng jwa ngwaga wa 1980,lefatshe la Aforika borwa la tlhasela Botswana le bo le dira dithaselo mo Gaborone le melelwane e mengwe ya toropo(towns). Ditlhaselo tse di ne tsa dira gore batho ba le lesome le boraro ba latlhegelwe ke matshelo
Morago ga ditlhopho tsa ngwaga wa 1994, dingongorego tsa tsoga mo Gaborone ke ntata ya letlhoko la ditiro le dikgang tse dingwe.
Go koloba mo go ntsi go diragala ka Seetebosigo le bonnye ka lwetsi.
Bothitho jo bontsi jwa selekanyo se se magare ga lesome le bone bo nna ka Seetebosigo le masome mabedi le borataro ka Morule.
Dipalo tsa batho[baakanya _ edit source]
Palo ya batho ka dikgatiso tsa 2011 ke 231,626. Go na le banna ba le 92,859 le basadi ba le 98,917 mo toropong. Go na le malwapa a le 58,476 mo Gaborone. Toropo ya Gaborone ke motse wa selekanyo se se lesome sa palo ya batho mo Botswana. Sephato sa batho ba Botswana ba nna mo 100 kilometres (62 mi) Gaborone.
Kgolo ya palo ya batho mo Gaborone ke selekanyo se se 3.4%, se se difetang tsotlhe mo Botswana. Se se ka diragala ka gore toropo e na le dithabololo tsa dikago, se se dirang gore e ratege.. Gaborone ke enngwe ya ditoropo tse di golang mo lefatsheng ka bophara. Kgolo e e dirwa ke go fuduga ga batho go tswa mo lefatshebg lotlhe.
Dipalo di supa gore bontlha bongwe jwa botho ba ba nna mo Gaborone, ba selekanyo se se masome mararo le boferabobedi ba tshela ka mogare wa HIV-palo e tona mo lefatsheng ka bophara. Palo e tona thata mo batho ba ba dingwaga tse di magare ga lesome le bothano le masome mane le boferabonge ka selekanyo sa masome mane le bone.
Mmepe wa Roma wa kgaolo ya Gaborone
Ba sedumedi sa Roma mo Gaborone, ba ba ko tlase ga bo eteledipele jwa Roman ya ko Pretoria, ba teng mo toropong e. Phuthego e akaretsa sephato sa borwa sa Botswana, moruti wa phutego e ke Moruti Valantine Tsamma Seane, yo o filweng maemo ka ngwaga wa 2009 ka kgwedi ya Moranang a le masome mabedi le bothano. Moriti yo o fitileng e ne e le Boniface Tshosa Setlalekgosi. Go na le kereke ya roma e e bidiwang keresete ke kgosi.
Go na le tempele ya Ba Hindu mo Gaborone, e bidiwa ntlo lehalahala ya Hindu , le ya gurudwara le tse dingwe tsa ma Islam. Kago e simolotswe ka motsheganong ka ngwaga wa 2001 ko tempeleng ya Venkateswara mo Gaborone bophirima e agelwa sechaba sa batho ba Telugu ke sethopha sa bopelothomigi sa Hindu e bo e feleletswa ka kgwedi ya lwetsi ngwaga wa 2007. Moemedi wa India, le tautona Festus Mogae ba ne ba etelela tempele fa e sena go fediwa
Ditiragalo tsa Maitisong di simolotse ka ngwaga wa was 1987 mme di tshwarwa ngwaga le ngwaga mo malatsing a le supa, mo bekeng ya bofelo ya mopitlo kana ya ntlha ya morananng. Mo malatsing a go tla bo ga na le bodiragatsi jaaka metshameko le go le belela metshameko mo mafelo a a farologaneng.
“Kgaisanyo ya My African Dream” e tshwarwa ngwaga le ngwaga ko ntlo lehalahala la Gaborone. Kgaisano e e amogela dibini tsa kwaito le diopedi.
Padi ya , The No. 1 Ladies' Detective Agency, e diretswe mo Gaborone. Buka e e kwadilwe ke Alexander McCall Smith. Buka e bua ka ga Precious Ramotswe, mosadi wa ntlha mo Botswana go nna mo thomamisi, le masaitseweng a a rarabololang.
Tsa metshameko[baakanya _ edit source]
lobala la sechaba la Botswana ka Phalane ngwaga wa 2010
lebala le legolo mo Gaborone
Motshameko Selekanyo sethopha(s)
lebala le letona la sechaba la Botswana kgwele ya dinao, Mabelo, motshameko wa Rugby, Tennis 50,000 Gaborone United, Notwane F.C., Police XI, Township Rollers F.C.
lobala la Mochudi Kgwele Ya Dinao 10,000 Mochudi Centre Chiefs
lobala la mmadikole wa Botswana Kgwele Ya Dinao 5,000 Uniao Flamengo Santos F.C.
Ba motshameko wa cricket, sethopha se se eteletseng pele motshameko wa criket mo Botswana, bo kopanelo jwa yone ke mo Gaborone.
Mabelo a Gaborone, mabelo a bobedi mo Botswana, a ne a tshwerwe ka ngwaga wa 2010 ka kgwedi ya Moranang e le lesome le boferabobedi . Ba ne ba simolola go taboga ko mabaleng Phakalane, toropo e e ko bokoni, ba bo ba feta ka Gaborone, ba bo ba feta ka di kago tsa palamente.
Mmepe wa toropo wa maranyane; letamo le letona la Gaborone
Lefelo la tshomarelo ya diphologolo la Gaborone, le ko ntle ga toropo mo tseleng ya limpopo.  Lefelo le le agilwe ka ngwaga wa 1988, jaanong le dirisiwa thata go na le a mangwe mo Botswana. Diphologolo tse o ka difitlhelang mo lefelong le di akaretsa, impala, kudu, bontshe,dikukama, dipitsa tsa naga, tholo,tshepe le bomathinthinyane Lefelo le tlwaelesegile ka go lebelela dinonyane. fa go leng tshutlha teng mo lifelong le go na le dinonyane jaaka, ntsu, mmamoleane le koro.
Thaba ya kgale e fithelwa mo dimetareng tse dimakgolo go tswa mo toropong. Thaba e e bitswa dimo kana mogaka yo o robetseng ga pe e1,287 metres (4,222 ft). Go na le tsela tsebe tse o ka didirisang go goroga k godimo ga thaba e, go bo go go tsaya oura tse pedi
Lefelo la tshomarelo ya diphologolo ya Mokolodi, le agilwe ka ngwaga wa 1992 Le bonwa ko borwa jwa Gaborone. Go na le mefuta e e farologaneng ya diphologolo tse di fithelwang mo lefelo le jaaka kolobe ya naga, tholo, kudu, pitse tsa naga, thuthwa, bontshe, kubu le tshukudu. Lefelo le thusa ka ditiro tsa diphologolo tsa naga mo Botswana jaaka: tshimologo ya go itsewe ga tshukudu e tshweu, phuduso ya mangau a a bakang mathata Mokolodi gape o na le lefelo la thuto, ko go rutelwang bana ka tshomarelo ya tikologo.
Palamente ya Botswana
Gaborone ke lefelo la sepolotiki . Dikago tsa goromente tse dintsi di agilwe ko Bophirima jwa mafelo a kgwebo lefelo le le bidiwang lefelo la goromente.  Palamente ya Botswana, ntlo ya dikgosi, le motlobo wa sechaba, le lephata la botsogo. NFa kgorong ya palamente go na le sefikantswe tautona wa pele Sir seretse KHAMA, LE SEGOPOSO SA BATSWANA BA BA MAKGOLO MARARO BA NENG BA BOLAWA KA NGWAGA WA 1939 GO YA KO NGWAGENG WA 1945.  SEFIKANTSWE SE SENGWE SE A KGOLA MASOLOSE A BOTSWANA BA BA NE BA BOLAWA MO DINTWENG TSA RHODESIA.
Sekolo sa melawana ya mafatshe e ne ya simololwa ka ngwaga wa 2000 ka kgwedi ya Phukwi mo Gaborone . Sekolo se fa baokamedi ba ba fagare dithuthuntsho mo mafatsheng a SADC.
Toropo e gape ke legae la baemedi ba mafatshe a sele le baemedi.
Maina a bodiredi jwa mafatshe a sele le dikomponi tsa mafatshefatshe mo Gaborone
komponi ya dijo le tsa temo thuo ya Amerika. Ofisi ya lefatshe Han Gaoju FAO Representation in Botswana
Template:Country data Ireland Ireland Moithaupi Barney O'Reilly moemedi wa dithaeletsanyo tsa kitso mo Botswana
Aferika Borwa Moemedi wa mafatshe a sele Ngconde M. Bryce Balfour
Dkago tsa maranyane a tikologo tse di agiwang ko mmadikole wa Botswana
Lephata la kgwebo ko mmadikole wa Botswana
Go na le batho ba le bantsi ba na digarata mo dithutong mo Gaborone go nale mo mafelong a mangwe mo Botswana Palo e e masome masupa le boferabongwe ya dipalo tsa batho mo Gaborone ba na le dithutego tsa dikole tse digolwane.
Toropo ya Gaborone e na le dikolo tse di potlana le tse dikgolwane, tsa ga goromente le eseng tsa goromente Tse di akaretsa sekolo sa Westwood se segolwane, Maru a pula, Sekolo sa Legae le se sebotlana sa Thornhill
Go na le dipampiri tsa dikgang di le mmalwa tse di gatisitsw eng mo Gaborone. Di akaretsa Mmmegi, Botswana Gazette le The Voice.
Seromamowa sa Yarona se gasa mo Gaborone; letswao la sone mo Gaborone ke 106.6.Seromamowa se sengwe se senye mo Gaborone ke Gabz FM. 
Pele ga ngwaga wa 2000, banni ba Gaborone ba simolola go amogela dithaeletsanyo tsa sesupa ditshwantsho sa BOP TV, go tswa Mafikeng, se se neng se tsaya molelo ko thabeng ya Kgale.  Mo tsatsi la gompieno, dikoporase tsa thaelesanyo le ya sesupa ditshwantsho sa Botswana go naya Batswana ka dithaeletsanyo tse ba di thokang.
Gaborone ke nngwe ya ditoropo tse di golang that mo Aferica. Go gola ga Gaborone,thatathata mo bogare jwa toropo, mo go dirileng gore mafelo a masimo le one a simolole go nna bontlha bongwe jwa toropo Dijo di le dintsi mo Gabrone di tswa ko bokoni jwa toropo, le balemi ba bangwe ba palo potlana go tswa ko borwa jwa Gaborone.
Sefikantshwe sa dikgosi tse tharo
Toropo e tsaya metsi a yone ko sebolokelong se se dirilweng gotswa mo letamo la Gaborone, le le leng ko borwa jwa toropo,se se dirile gore kgolo e nne teng.  Toropo ya Gaborone e simologile e le toropo e e potlana, go ne go thkego gore go agiwe letamo la Gaborone go nosa batho metsi.
Gaborone o na le dithwathwa tse di ntsi tsa metsi mo lefatsheng ka gore go na le dipalamo tse dintsi le tiriso ya metsi e ntsi. Madi a mantsi a a bakwa ke kgang ya gore metsi mangwe a a dirisiwang mo Gaborone a tsewa ko letamong la letsibogo.
Sethopha sa sefapano se sehibidu se simolotswe ka ngwaga wa 1968, bokopanelo jwa sone bo ko Gaborone. Sepatela sa Princess Marina ke sepatela se se tona mo Gaborone, se na le malao a balwetsi a le makgolo mathano. 
Sethopha se se lwantshang kankere mo Botswana, ke komponi e e ikemetseng ka nosi e simolotswe e le komponi ya bo pelothomogi ka ngwaga wa 1998. Tshwaraganyo e eteletsepele mogo feng ditlamelo tse id leng teng go thibela kankere gape e rotloetsa mananeo, ditlamelo go thusa balwetsi ba kankere le go ba ema nokeng le go kgothatsa ba ba amegileng. Dikago tsa bokopanelo di ko tseleng ya Diletlhakoreng la, Extension 12, Gaborone.
Seporo se ntse se dira tiro e se agetsweng go e dira, e lomaganya toropo le mafelo a ko bokoni le borwa. Seporo se ya ko toropong ya cape , harare le ko Bulawayo. Seporo se bonwa ko borwa jwa kago ya palamente bo bogare jwa toropo. Seporo se se ema mo ditoropo tse di latelang:Ramatlabana ko mololwaneng wa Aferika borwa, lobatse,Gaborone, Palapye, Serule, Francistown,Ramokgwebana le Plumtree ko Zimbabwe. Se ne sa simolola go nna seporo sa di terena tsa dithotho ka Moranang a thola gangwe ka ngwaga wa 2009.
lebala la difofane la Sir Seretse Khama International Airport (GBE)
Mmepe wa ditsela tsa Gaborone
Marogo mo Gaborone le mo tikologong a akaretsa jwa Trans Kalahari, Al le jwa Cairo-Cape. Go na le ditsela tse thano tse di tona mo Gaborone tse di akaretsang Lobatse,Kanye,Molepolole,Francistown e ya Mochudi le Tlokweng.
Dipalomo tsa sechaba mo toropong e di a ikanyega, fa ditshwantshangwa le ditoropo tse ditona mo mafatsheng a Aferika. Kombi le ditaxi di dirisiwa mo ditselang tsa toropo fa dibese di dirisiwa go etela metse le ditoropo tse dingwe mo Botswana.
Banni ba ba botlhokwa[baakanya _ edit source]
Kgosi Gaborone, Kgosi ya Motswna yo toropo e reeletsweng ka leina la gagwe.
Mpule Kwelelagobe, Mmabontle wa lefatshe le MmaBontle wa Botswna ka ngwaga wa 1999
Sethopha sa mmino wa setswana sa Matsieng, se se simologileng mo Botswna.
Leloko la sethopha sa sechaba sa kgwele ya dinao, Dirang Moloi
Leloko la African congress, Vemon Nkadimeng yo one a bolawa ke mapodise a aparateite mo Gaborone.
Motshamiki wa kgwele ya dinao, Dipsy Selolwane.
Moruti wa Roma wa kgaolo ya Gaborone, Boniface Tshosa Setlalekgosi, e sa le ka ngwaga wa 1981.
Mothodi wa sekolo sa Maru-a-Pula,Deane Yates.
Precious Ramotswe, lepodisi la maiterelo.
Gaborone o tshwantshangwa le toropo le kgaolo nngwe:
↑ Melao ya Botswana,lephata la selegae.
Dikgoge tsa kwa ntle[baakanya _ edit source]
Website ya khansele ya Gaborone
Mafelo aa nang le batho mo Botswana
Ditiragalo tsa sešeng
Diphetogo tsa sešeng
Tsebe e e sa tlhomamang
Thusa ka go abela
Mokwalo o o ka gatisiwang motlhofo
Ke eng se se gokaganang fa
Diphetogo tse di tsamaelanang
Tsenya mokwalo o o tswang kwantle
Diphetogo tse di faphegileng
Ka dipuo di sele