Vrugteboere in die Overberg neem al bykans twintig jaar lank deel aan ’n normstellingsprojek. “Dis nie ’n wonderoplossing vir die boer nie, maar ’n proses van verfyning en verfyning en verfyning oor die tyd heen,” vertel mnr. Koos Badenhorst hieroor.
Die ou gesegde loop dat ’n mens jouself nie ryk kan spaar nie, en dit blyk veral waar te wees vir die vrugtebedryf.
“Die eerste ding van winsgewendheid wat tel, is produksie. Niks kom daarby nie. Jy kan swak verpak, jy kan swak bemark, jy kan hoë koste hê . . . produksie is die groot dryfmiddel van winsgewendheid.”
“Dis ’n detailoefening vir ’n boer. Hy kan sê hy het byvoorbeeld R248 000/ha se inkomste gekry vir sy Granny Smith-appels, maar die beste plase het R304 000/ha verdien. Nou moet hy hom afvra waar die verskil lê. Daar is dalk nie probleme met sy gemiddelde prys nie, maar die ontledings per klas lyk dalk nie so goed nie. Of aan produksiekant het hy goed gevaar, maar sy prys is nie lekker nie, dan kan hy dit met sy bemarker bespreek.”