"ngoko ke ibhodi kaeskom ivumele uphando lomyinge ofikelela kuma--20,000 mw enyukliya kwisithuba seminyaka engama--20 ezayo. isigaba sokuqla solu "ngesikhathi ngisewumholi webandla, ngenxa yokukhathazeka kakhulu ngedumela nangesikhundla sami, njalo ngangilondoloza ubuhlobo bami nabanye emsebenzini wami ngokwesaba ukuthi abafowethu nodadewethu bazothi ngenze izinto ngenxa yesikhundla futhi bathi nginesandla esiqine kakhulu, bese bengibheka kabi. ngakho ngisho nalapho ngibona abafowethu nodadewethu benza izinto eziphambene ngokucacile nezimiso zeqiniso futhi ezingazuzisi ibandla, ngangingakhulumi ngalezo zinto ukuze izinkinga zixazululwe ngesikhathi esifanele. ngikhumbula ukuthi kwaba nesikhathi lapho udade owayenomthwalo wokwengamela umsebenzi wami ekuqaleni ehliswa esikhundleni, wase abelwa ukuba ezokwenza umsebenzi ebandleni engangilihola. lapho ngihlola umsebenzi wakhe ngathola amaphutha nokusilela okuningi. enhliziyweni yami ngangazi ukuthi kufanele sikhuthazane futhi kufanele ngimsize ukuze azazi bese elungisa lezi zindlela zokwenza izinto. kodwa ngokushesha lapho ngicabanga ngokuthi wayengumphathi wami, ngakhathazeka ngokuthi uma ngiveza amaphutha nokungenzi ngokufanele umsebenzi wakhe, wayeyothi ngizithwele kakhulu, noma abe nombono ophambene ngami. lapho ngicabanga ngakho konke lokho ngagcina ngokuzithulela, futhi mayelana nomsebenzi ayenomthwalo wawo, ngaqala ukuyeka izinto ukuba ziphume esandleni. lokhu kwaze kwaba seqophelweni lokuba umsebenzi wobuvangeli ayenomthwalo wawo ungathuthuki izinyanga eziningana, abafowethu nodadewethu abaningi babenombono ophambene futhi bebuthakathaka, futhi ekugcineni waba buthakathaka kwaze kwaba seqophelweni lokuthi alahlekelwe ngokuphelele ngumsebenzi kamoya ongcwele wase emiswa ukuze azihlole. ngesimo sokukhohlakala sami, udade owayengamele umsebenzi wami wangiqondisa futhi wangisiza izikhathi eziningi engikhuthaza ngeqiniso, kodwa ngenxa yokuqhubeka nokwehluleka ukuzazi mina, ngangingabuboni ubucayi benkinga. angizange nhlobo ngikuthathe njengokubi kangako, futhi lapho isidlulile ngangilokhu ngiphila ngaleyo ndlela. angizange ngiguquke ngempela. ngodisemba ka--2005, ibandla lakhipha intshumayelo ethi: “kuphela ngokukhetha abahola abafuna iqiniso nabanobulungisa okuvumelana nentando kankulunkulu.” lokhu kwadinga ukuba siqale ukuhlola kabusha abaholi bebandla ezindaweni zonke, futhi udade owengamele umsebenzi wami wangitshela: “ngokusekelwe ekuhloleni izimiso, awufaneleki ukukhonza njengomholi webandla. awunabo ubulungisa, futhi lapho kuvela okuthile njalo ukhetha ukugcina ubuhlobo bakho nabantu. wena ‘ungunhliziyo enhle’ ongafuni ukucasula abantu. lapho ngikubonisa amaphutha nezinkinga ezisemsebenzini wakho, uyazithethelela futhi ubeke izaba. awukwamukeli lapho abanye bekweluleka futhi bethena izici zakho, futhi njalo ucabangela idumela nesikhundla sakho, ucabangela isithunzi sakho ezinhliziyweni zabanye abantu. ekubhekeni konke, ungomunye wabantu okubhekiselwe kubo kule ntshumayelo—umuntu ‘ongunhliziyo enhle,’ omunye wabantu abakhohlisayo abangenabo ubulungisa okufanele akhululwe. lokhu kungenxa yokuthi lapho uhlangabezana nenkinga njalo ucabangela okuhlomulisa wena; njalo ukhuluma futhi wenzele idumela kanye nesikhundla sakho. awukhathazeki ngempela ngentando kankulunkulu, futhi awucabangi ngalokho okufanele ukwenze ukuze uhlomulise ibandla noma izimpilo zabafowenu nodadewenu. uhola ibandla ngale ndlela futhi ulethe abafowenu nodadewenu phambi kwakho; okuwukumelana okubi kakhulu nonkulunkulu. unikezwe isiqondiso izikhathi eziningi kulokhu okubonisile kulezi zimo, kodwa awuzange usithathe ngokungathi sina, noma uzimisele ukuguquka. ngakho, ngokuvumelana nezimiso zakamuva zebandla zokusebenzisa abantu, kunqunywe ukuthi kufanele ukhululwe emisebenzini yakho ukuze uyozibheka wena. lokhu akusho ukuthi ngeke ukwazi nhlobo ukuguquka. ngethemba ukuthi lokhu uyokusingatha ngendlela efanele futhi uzibheke ngempela, ubone izici zokukhohlakala kwakho, bese uzimisela ukuguquka. lokhu kuyozuzisa ukuphila kwakho siqu futhi kuphinde kuhlomulise umsebenzi webandla.” njengoba udade wayekhuluma nami ubuso bami baguquka bonke baba bomvu. ngezwa ngingenandawo engingacasha kuyo. ngase ngifike kuleso sigaba futhi njalo ngangihlonishwa futhi ngidunyiswa ngabanye. akekho owayeke wangidalula ngokuqondile ngaleyo ndlela. ngaba nobuhlungu obukhulu kanye namahloni adlulele. ngafuna ukungena emgodini bese nginyamalala. ngokuvamile angizange ngifune iqiniso futhi angizange ngicubungule ngokujulile ukukhohlakala kwami, ngakho ngalolo suku lapho lowo dade ngokungalindelekile engitshela ukuthi imvelo yobuntu bami yayinokukhohlisa nokuthi ngiyasuswa esikhundleni ngenxa yaleso sizathu, angikwamukelanga ngempela lokho. ngazizwa ngicindezeleke kakhulu—ngalahlekelwa ukuzibamba ngase ngiqala ukukhala. ngazizwa nginombono ophambene futhi ngingenathemba. ngikulokhu kusolwa okubuhlungu, ngabona amazwi kankulunkulu athi: “abantu beza nezindlela zabo zokusebenzela izikhulu namakhosi endlini kankulunkulu, bese bezama ukuzisebenzisa, becabanga ngokuyize ukuthi zingasetshenziswa kalula nalapha. abazange bacabange ukuthi unkulunkulu akanaso isimo sewundlu kodwa esebhubesi. ngakho--ke, labo abazihlanganisa nonkulunkulu okokuqala abakwazi ukukhuluma naye, ngokuba inhliziyo kankulunkulu ayifani neyomuntu. … uma uswele ulwazi lwangempela futhi unganikeziwe iqiniso, ukusebenza kwakho ngentshisekelo kungaletha phezu kwakho ukucasuka kanye nenzondo kankulunkulu. manje kumele ukuba usuyaqonda ukuthi ukukholwa kunkulunkulu akukhona nje ukufunda isayensi ngonkulunkulu nenkolo.” “uma ungozenzisayo nomuntu oyingcweti ‘kwezokuzijabulisa,’ ngizothi uwena ngempela ohlekisa ngonkulunkulu. uma amazwi akho egcwele izaba kanye nokuzihlangula okungenamsebenzi, ngithi uyilowo ongazimisele nhlobo ukwenza iqiniso” (“izexwayiso ezintathu” kwethi izwi livela lisenyameni). ngokungangabazeki isahlulelo esifanele esisemazwini kankulunkulu sangihlaba umxhwele. ngangiyilo ngempela uhlobo lomuntu onenkohliso ozama ngokunengekayo ukungathembeki phambi kukankulunkulu, othembela kuyifilosofi yezwe likasathane ezenzweni zami futhi ngimelene nonkulunkulu. lapho ngicabanga ngesikhathi kusukela ngaba nomthwalo wemfanelo ngomsebenzi webandla, ngisho nakuba ngangiwenze ngokungayeki umsebenzi wami, ngangiwenzela ngokuphelele abafowethu nodadewethu ukuze bangibone ngiphakeme, ukuze nganelise ukuqhosha kwami futhi ngaphezu kwalokho ukuze ngilondoloze isikhundla sami. lapho ibandla lihlola izinga lethu lokungena eqinisweni, ngezwa emazwini alowo dade ukuthi odabeni lokubona ukukhohlakala kwabo, izinga lokungena kulo labafowethu nodadewethu ebandleni lethu lalingelikha phezulu. ngesikhathi ngigcwalisa iphephambuzo, ngaphendula ngobuqotho imibuzo ngineso elibheke ingxenye yolwazi lwami ukuze lo dade ezongihlonipha, kanye nokumbonisa ukuthi nginekhono lokuhola abafowethu nodadewethu ukuba bazazi bona. esikhathini esedlule nganginikeze isiqondiso kudade esasisekelwe entandweni yami, okwaphumela enkingeni enkulu emsebenzini wakhe. lokhu kwagcina kubangele ukulahlekelwa okukhulu kwebandla. lapho umholi webandla eletha lokhu ekunakeni kwami, ngakholwa ukuthi wenziwa ukuthi akayazi yonke indaba, ngakho ngazenza ongazi futhi ngangawusho umthwalo wami wemfanelo. lolu hlobo lwento eyenzeka kimi kwakungesona nje isehlakalo esake senzeka, kodwa yindlela yokwenzeka njalo kwezinto. ngacabanga ngazo zonke izikhathi okwakwenzeke ngazo lezi zehlakalo, futhi udadewethu wayekhuluma njalo ngenkuthalo nami ngaso ukuze angisize ngiqonde iqiniso futhi ngizazi mina, kodwa ukuze ngivikele idumela nesikhundla sami ngangibeka izaba ukuze ngizithethelele. ngangixoxa ngokuhle nokubi, futhi ngingamukeli usizo lwesiqondiso sikadadewethu. lokhu kwaba nomthelela omubi kakhulu emsebenzini webandla futhi akuzange kulethele abafowethu nodadewethu imfundiso noma ukondleka kwangempela. ukuthi namuhla ngangikhululwa emisebenzini yami futhi kimi kwabonakalisa ukulunga okuphelele kukankulunkulu. lokhu kungenxa yokuthi unkulunkulu ungcwele futhi akabavumeli abantu ukuba balethe izindlela zabo zezwe zokuzenzisa bazozisebenzisa endlini yakhe. ikakhulu akavumeli bonke labo abanesimo sobusathane ukuba bahole ibandla. ngokukhanyiselwa nangokuqondiswa okuvela kunkulunkulu, ngacabanga ngamazwi akhe: “uma nilungile futhi nithembekile ikakhulukazi ezihlotsheni zenu, kubangani benu, emakhosikzini (noma kubayeni), emadodaneni kanye namadodakazi, nakubazali, futhi ningasizakali ngabanye, kepha ningakwazi ukuhambisana futhi nibe nokuthula nokristu, ngisho noma nithumela konke okwenu ukuyolekelela omakhelwane benu noma ninakekele oyihlo, onyoko, kanye nemizi yenu, mina ngisathi nikhohlakele, ningamaqili futhi. ningacabangi ukuthi ningabahambisana nokristu uma nihambisana nomuntu noma nenza izenzo ezinhle. niyakholwa yini ukuthi ukulunga kwenu kungantshontsha isibusiso sasezulwini? nicabanga ukuthi izenzo zenu ezinhle zithatha indawo yokulalela kwenu?” (“labo abangahambisani nokristu impela bangabaphikisana nonkulunkulu” kwethi izwi livela lisenyameni). amazwi kankulunkulu adalula ubuntu bami njengokungathi busikwe bavulwa ngommese. ababizwa ngokuthi “abantu abalungile” ezweni ababona abantu abalungile emehlweni kankulunkulu. ngaphandle ezweni abantu bangabonisa nje imikhuba emihle, kodwa lapho usendlini kankulunkulu uma ungeke wenze izinto ngendlela efanele, futhi ungeke ube umuntu othembekile, emehlweni kankulunkulu lona umuntu oyingozi nokhohlisayo. ngicabanga ngokuthi kusukela ngesikhathi ngisemncane kuze kube yileso sikhathi njalo ngangisebenza kanzima ukuze ngakhe idumela elihle, ukusiza nokunakekela wonke umuntu, ukubheka njalo indlela abanye abenza ngayo bese ngikhuluma futhi ngenze ngendlela efanele. ngangizimisele ukwamukela ukuhlupheka okukhulu kanye nokoniwa ukuze ngilondoloze leli dumela. lezi zindlela zokuthonya abantu zisebenza ngempela ezweni futhi ngathola ukudunyiswa abantu bezwe; lokhu kungenxa yokuthi babengakholwa kunkulunkulu futhi bangenalo iqiniso. ababuboni ubuntu babantu futhi abazenzi izinhloso nezisusa zabantu ezenzweni zabo. bamane behlukanise kuphela phakathi kokuhle nokubi ngokusekelwe ekuziphatheni kwangaphandle kwabanye. akunandaba ukuthi kade kuwubani, kuphela uma bezenzisa kahle futhi benza izinto ezinhle ngaphandle, bangathonya abantu futhi babe nedumela elihle. kodwa lapho ngiletha lezi zinto zezwe endlini kankulunkulu futhi ngisebenzisa lawa mafilosofi asezweni emsebenzini wami ebandleni, lokhu yikho kanye okwenyanyekayo kunkulunkulu. kubonisa ukungabi nobulungisa, nokuba nenkohlakalo eyonakele. unkulunkulu ungunkulunkulu ongcwele nomuhle, uthando nomzamo wakhe ngabantu okweqiniso futhi akulona ize. ukuze asindise isintu, uzimisele ukunikela ngakho konke ngaphandle kokufuna utho. lapho ekhuluma futhi enza akanakho ukonakala; konke kuyisambulo semvelo yesimo sakhe. ngakho, unkulunkulu ukhetha abantu abanomfuziselo wangempela wabo, abakhuluma nabenza ngobuqotho, abangenakho ukuzenzisa. kodwa izinhloso zami ekwenzeni izinto zazingabonisi ukucabangela okuqotho intando kankulunkulu nokwanelisa yena, kodwa ukwenza abafowethu nodadewethu babheke mina futhi baqaphele mina. kwakuwukuba ngizenzele igama nokuba ngiqashelwe, ukuba nganelise izifiso zami. ngangiyilokho unkulunkulu akwembule emazwini akhe njengokuba umuntu onokukhohlisa noyingozi. ngenxa yokuthi umsebenzi unkulunkulu awuphethayo ezinsukwini zokugcina yilowo wokwahlulela nokusola, kanye nokuguqula izimo zabantu, kufanele adalule futhi ahlambulule abantu ngezimo zezinhlobo ezahlukahlukene. futhi mina, njengomholi webandla, ngangingayicabangeli intando kankulunkulu; lapho abafowethu nodadewethu beveza ukukhohlakala ngangingakwazi ukubasiza babone lokho kubo noma babone ngokucacile ingqikithi yenkinga ukuze baphenduke futhi baguquke ngempela. kuphela ngangivikela isithunzi sami ezingqondweni zabanye abantu; ngangesaba ukucasula abanye ngakho ngazithulela futhi njalo ngezama ukuba “unhliziyo enhle.” lokhu kwakusho ukuthi izimo zokukhohlakala zabafowethu nodadewethu zazingeke zixazululwe ngesikhathi esifanele—ingabe lokhu kwakungabaholeli engozini? ingabe ngangingenayo inhliziyo embi kakhulu? ngibonga ukukhanyiselwa nokuholwa unkulunkulu, ekugcineni ngabona ukuthi isimo sengqondo “sokufuna abanye bangihloniphe, nganelise ukuqhosha kwami” kuyinto eyingozi, engumdlavuza otshalwe kimi ngokujulile usathane! kodwa njalo ngangifuna lokhu njengokungathi kuyizinto ezinhle, ngikubona njengesisekelo sendlela yokuziphatha kwami futhi ngize ngikusebenzise endlini kankulunkulu, ngikhohlise unkulunkulu, ngikhohlise abafowethu nodadewethu, ngithathe umsebenzi webandla njengomdlalo. empeleni ngangidukile futhi ngingowokudatshukelwa. ngangizikhohlisa ngicabanga ukuthi ngiyaphumelela ekubeni umuntu omuhle, kodwa ngalolo suku lokwahlulela okwambulwa ezwini likankulunkulu, ekugcineni ngabona ukuthi yonke into engangiyiphila yayiyisimo sobudemoni bukasathane. kwakungesikho nhlobo okufanele ngikuphile ngobuntu obufanele. kwaba ukwahlulela nokusola kwamazwi kankulunkulu okwangenza ekugcineni ngabona ngokucacile indlela usathane akhohlakalisa ngayo isintu. kwakunesikhathi eside kutshalwe ngokujulile emphefumlweni wami izimbewu zobuthi bokuzakhela igama, ukulondoloza idumela, umbono ohloselwe umuntu kodwa hhayi idumela lakhe nokumdalula kodwa hhayi amaphutha akhe. lokhu kwakuwukungifaka ubuthi, ukudlala ngami, ukungenza ngingabi qotho futhi ngikhohlise ngokwengeziwe, ukuze ngibe umkhohlisi wangempela.