Versindaba » Blog Archive » Jelleke Wierenga. Oor die liefde en die leegte
Jelleke Wierenga. Oor die liefde en die leegte
Dis Oktober, die mooiste, mooiste maand – nog ’n paar dae – en dus mag ’n normaalweg siniese mens nie te veel verkwalik word as sy oor die liefde skryf nie.
Ek kry die bundel Die mooiste Afrikaanse liefdesgedigte, saamgestel deur Fanie Olivier, ter hand gestop deur “daardie god wat hom verlustig in verandering” (Peter Blum, “jou sintuie wil ek toesluit een vir een”, Steenbok tot poolsee). Ek maak die bundel lukraak oop, soos dit hoort.
Dit val oop by TT Cloete se “uniseks”:
ons het mekaar
se tagtig plus jaar
lief sonder onderskeid
van man- en vroulikheid
sonder sterkste en eerste
sonder taaiste of teerste
of mooiste ons yl hare is ewe lank:
en dun ons roosblaarhuid is ewe blank
en gevrat nooit vantevore só nie seer
seker het ons mekaar só liefgehad nie en nooit meer
en meer getrou as nou nie as een nou moet doodgaan
hou die ander een sommer op om te bestaan
albei se arms is vlerkewyd gebak
vir mekaar om mekaar in te haak
as een se voet nou sou swik
is die ander een ook gewrik
ons gaan eensgesind geklee
die eenders is altwee
Net nou die dag sê ek vir iemand: “Die liefde is dood – dalk nie die ouer-kind-liefde nie – maar die ander soort. Die mens is die mees wispelturige, onbetroubare wese wat ooit geskep is, tot die dood toe nie in staat tot durende liefde nie. Ek sluit myself daarby in.”
Maar nou lees ek die teendeel. Liefde tot in die grysheid toe, verby liggaam en ego, ydelheid en die sug na anders en nuut.
Vandag sien ek hoe grysheid nuwe lewe liefhet. In die koemkwatboompie het twee kwikstertjies ’n nessie saamgeflans, van bo beskerm deur ’n paar varsnuwe blare. Ek klim tot op die boonste sport van die trapleer en loer in. Daar lê die drie bondeltjies, skaars herkenbaar as toekomstige parmantige kwikkies. En waarop lê hulle? ’n Snoesige onderlaken van grys hare. Sommer ’n klomp hare, nie net hier of daar ingevleg nie. Die pa- en ma-kwikkie moes omtrent in hul skik gewees het met hul vonds – waar hulle dit ook al opgespoor het. Die hare lyk afgeknip en nie soos ’n bondel wat uit ’n borsel getrek is nie – waar sou mense nou hul hare stort indien nie reguit in ’n vullisblik nie? Glo mense nie meer aan toordery nie?
Op hul harige onderlaken, skaars herkenbaar as toekomstige kwikkies.
Die hare laat my toe dink aan my eerste ernstige kêrel, VL, wat op op ’n haar na Woody Allen gelyk het en inderdaad deur mense in die straat gegroet is as “Mister Allen”. Hy het dieselfde ernstige Joodse neuroses as Mister Allen gehad … maar net so pittig daarby.
My Woody het ’n ding oor hare gehad. Gelukkig net sy eies – nie soos die ander Joodse kêrel wat ereksies oor my goue beenhare gekry het en alle skeermesse in ons woonstel verbied het nie. (Hy’t ook ’n fobie oor skuim gehad, maar dis ’n skinder vir later.)
Die eerste keer toe ek VL se hand vashou – op ’n bus, ons was albei joernaliste op pad terug van ’n funksie – kon ek nie verstaan waarom hy agterstevoor eelte het nie. Later het ek talle demonstrasies van die ontstaan van die verskynsel van agterstevoor eelte aanskou, tot malwordens toe. Hy het naamlik vuis in die mond gesit en al die haartjies aan die agterkant van sy vingers afgebyt totdat rooi, skubbige eelte gevorm het.
Die ander hare aan sy vreemde wese was ook nie bestand teen sy aanslae nie. Hy het orals kaal kolle op sy kop gehad waar hy sy mooi kastaiingbruin hare in orgies van neurotiese denke uitgepluk het. Hy het dikwels voor die spieël van die badkamerkassie gaan staan, sy onnatuurlike en natuurlike blesse betrag en dan gelamenteer: “As ek die dag hieroor gaan begin skree, sal die Here self moet afkom en my moet vashou.” Ter kalmering druk hy dan sy neusporieë uit.
Ek skinder nou lelik en aanhoudend, maar hy het ook dikwels hand in die hemp gesit, Napoleon-styl, en die hare op sy bors gemolesteer. Elke boek of tydskrif wat hy gelees het, het boekmerke van hare gehad.
Omdat hy ook so ’n ontevrede man was, het ek ’n kortverhaal geskryf met die titel “Die man wat aan ontevredenheid gely het en wat met hom gebeur het (’n moderne sprokie)”. Inderdaad het die ontevrede man aan ’n aaklige einde gekom, soos dit in ongesensorde, bloeddorstige sprokies hoort.
Elke oggend skud sy lankmoedige vrou sy beddegoed uit – hulle het natuurlik teen dié tyd al apart geslaap weens haar aanstootlike gewoonte om asem te haal wanneer sy slaap. Dit het die ontevrede man baie gepla. Wanneer sy dan nou soggens haar man se beddegoed op die gras uitskud, wag die voëls haar in. Orals glinster oë op takke en tussen struike. Wanneer die vrou na die huis terugstap, sak ’n piepende en krysende wolk op die gras neer. Gevegte ontstaan te midde van oorvloed. Gou staan die grasperk bekend onder die stad se voëls as die eldorado van nesmateriaal.
Sien, hier’s ek nou terug by die kwikstertjies en hul harige onderlaken.
O, en wat het verder gebeur met die Woody Allen-kloon? Hy was ook in my “Gal-ery van gewese geliefdes” (in my bundel Bloot mens), maar ek het dit voor publikasie uitgehaal. Te veel, te veel. Ek meen, hoeveel aaklige refleksies op jouself kan ’n mens hanteer? Hier’s die einde dan – die laaste paar strofes van nog ’n lang epos sonder helde of heldinne:
Ek wou jou trou,
maar die woord het jou
in diarree laat borrel en brou:
dan op knieë Imodium-grou
het jy gesmeek: Ek moet jou hou.
Hoe het dit geëindig dan
die storie van die Dopper en die Joodman?
Ironies soos net die lewe kan,
word hy ’n Jew for Jesus, ’n nuwe man:
en ek word na die kombuis geban.
My twee woordjies: “Love you”
was ter afskeid: “Fuck you”.
Tien jaar later sien ek jou toevallig
in Vishoek: vet en onbevallig
pankop onderstebo kou jy jou vingers swartgallig
langs vroutjie in tentrok voltallig.
Goddank ek’s jou gespaar: ontoevallig.
Maar daar’s nog ’n paar dae van Oktober oor … laat ek dus nou op die pers noot van die eerste jakarandabloeisels eindig. Dis mos mooi as iemand vir jou skryf: “Ek wil nog vir jou slaaptydstories lees uit vergete kinderboeke ek wil nog vir jou oordadig kook en wyn skink kruisbeen langs jou sit voor ’n kaggelvuur met winter buite ek wil nog saam met jou loop en stap tot ons beenmoeg is ek wil nog saam met jou foto’s neem wat my asem wegslaan ek wil saam met jou lag en huil oor stories en mensdinge ek wil nog deel van jou lewe wees, ek wil nog.”
Tags: Die Mooiste Afrikaanse Liefdesgedigte, Fanie Olivier, Peter Blum, Steenbok tot Poolsee, TT Cloete
Wednesday, October 27th, 2010 | Uncategorized.
3 Kommentare op “Jelleke Wierenga. Oor die liefde en die leegte”
Pieter le Roux :
November 15th, 2010 at 2:12 am
Verwysing vir die laaste aanhaling?
November 15th, 2010 at 9:58 am
Pieter, die laaste aanhaling is vir my geskryf deur iemand met ‘n digterlike brein – dit wil sê, dis oorspronklik.
Is jy bloot nuuskierig of punteneurig oor verwysings? Ek is gewoonlik darem baie stiptelik met verwysings.
Groete daar vir jou in Kiwiland.
Net nuuskierieg – dit is iets wat ek vir iemand moes gesê het 4 maande gelede.