Uncategorized | huiskok
'Skoonheid is die taal van omgee'. Hierdie woorde van die Amerikaanse chef Alice Waters draal deur my kop sedert my onlangse koskuier by Halfaampieskraal, 'n skaapplaas met 'n gastehuis naby Napier in die Overberg.
Ek en my kosvriende het vanjaar die besluit geneem om ons beplande vakansie in die Toskaanse platteland te verruil vir die heuwels van ons eie land. 'n Beter bestemming vir lekker eet en verder niks doen nie, as Halfaampieskraal is daar nie. Op sy Merino-plaas het Jan-Georg Solms 'n gastehemel geskep wat sy mitiese status verdien.
Die ou plaashuis se koel, donker ruimtes word verlig deur kaggelvure en kersblakers in tableau's gepak. Lang tafels word bedek met goeie linne, antieke borde as muurversiering gebruik en kussings met gansveer gestop vir luukse afrond. Sofistikasie en eenvoudig is hier pasmaats.
Dis 'n ervaring wat jou na 'n verfkwas of vulpen en papier laat gryp om die herinneringe vas te vang. My reismaat Ansi Buitendach vat die elemente wat haar betower het poëties saam as "die strooigeel-landskap met koel seewinde van Waenshuiskrans se kant af, die massas plaasblomme wat speels in potte ingedruk is asof 'n bruid op pad is."
Vir Riekie Greyling is dit gevoel van vryheid wat die ooptes en die horison haar gee. "En om te sit en kaartspeletjies speel, terwyl jy sien hoe Jan-Georg, die skaapboer, aangestap kom uit sy tuin met 'n gerf blomme om te rangskik!"
Die kuns van mooileef is oral, ook op die bord. "Miro-maaltye en Picasso-poedings," is Ansi se beskrywing daarvan. Sjef Marlette Scheltema het die gawe om die alledaagse uitsonderlik te maak, of dit die Marmite-tert op 'n antieke silwerskinkbord is of die Paastyd-kerrievis en sambals wat opgevolg word deur Drywende Eilande. Die poedingbakke met meringue-hopies in 'n see vanielje-vla word omsoom deur lekkerruik-blomme uit Jan-Georg se roostuin.
Ontbyt word 'n plesier-uur van vars vye, croissantkoek met kaas- en preie en 'n gevlegte Griekse Paasbrood Tsoureki, terwyl 'n stroperige kweper-tarte tatin die vieruur-koffie vergesel. Panos, die energieke skaaphond wag jou in vir 'n wandeling voor aandete.
Met 'n aandete van Calamari saganaki, gerafelde skaapblad, kraakbruin Aartappel Anna en brosgebakte canalè met bollings geklopte bakkersvla as nagereg wat die koskuier afsluit, is dit goed om die stapskoene in te pak. Die maatband los jy by die huis.
Besoek Halfaampieskraal by www.kraal.biz of e-pos rooms@kraal.biz
10 medium aartappels, geskil
Sny die aartappels in baie dun skywe – gebruik 'n mandolien of 'n skerp mes
Verhit 15 ml botter in 'n 26 cm deursnee kleefvrye pan oor lae hitte. Laat die botter die pan se bodem heeltemal bedek. Gebruik 'n pan met 'n deksel.
Vir die eerste laag aartappel (die laag wat bo sal wees as die tert omgedraai word), pak die aartappelskywe van die middel af na buite in 'n sirkel en laat hulle oorvleuel – bedek ook die rand van die pan.
Stip die eerste laag met botter en geur met sout, peper en neutmuskaat. Pak die res van die aartappelskywe en stip ook met botter en geur soos met die eerste laag.
Bedek die pan met bakpapier en plaas 'n kleinbordjie bo-op om die stoom in te hou. Sit die deksel op en laat die aartappels oor lae hitte gaar word – toets met 'n mes. Verwyder die deksel, kleinbordjie en bakpapier en bak verder op hoër hitte sodat die aartappels 'n lekker bros lagie vorm.
Dop die pan om op 'n opdienbord en sny in stewige snye. Wenk: dis makliker as mens eers die bros kors met 'n kombuisskêr sny).
3 eiers, liggies geklits, sout en peper na smaak.
45ml vars tiemie, opgekap
6 groot croissants
3 medium uie, gesny en gekaramelliseer
125g Brie of Gruyere, gesny
125ml cheddar, gerasper
Meng al die eiervla-bestanddele saam in 'n groot mengbak.
Voorverhit die oond tot 170°C. Voer 'n 22cm losboompan met bakpapier uit en smeer met botter of kombuissproei.
Halveer die croissants horisontaal en week hulle in die eiervla. Plaas 4 croissant halwes (die onderste helftes) op die bodem van die pan en bedek met uie (of preie) en Brie (of Gruyere). Herhaal met 'n tweede laag en eindig met 'n laag croissant-bokante. Giet die res van die eiervla oor en bak vir 30 minute.
Sprinkel die cheddar bo-oor en bak vir nog 10 minute of totdat die eiervla gestol het.
Bedien groot skywe van die koek saam met spek indien verkies.
2,5 mℓ vanielje-essens
80g gekapte amandel en/of pimperneute
Vla: verhit die melk, room en vaniele in 'n swaarboomkastrol oor matige hitte tot net onder kookpunt, en haal van die plaat af.
Intussen klop die eiergele en suiker in 'n mengbak. Klop die warm melkmengsel geleidelik by die eiergeelmengsel, en verhit oor matig-lae hitte. Roer die mengsel liggies maar aanhoudend met 'n houtlepel vir 4 – 5 minute tot dik genoeg om die agterkant van 'n metaallepel te bedek.
Koel af vir 15 minute en roer nou en dan. Bedek die oppervlak direk met kleefplastiek om te keer dat 'n velletjie vorm en verkoel.
Vir die pralien, sprei die amandels uit op 'n bakplaat met bakpapier uitgevoer. Smelt die suiker in 'n pannetjie oor matige hitte vir 2 – 3 minute totdat dit gekaramalliseer is, skud die pan nou en dan, maar moenie roer nie. Giet oor die neute en laat stol vir omtrent 10 minute. Kap fyn en hou eenkant.
Klits die eierwitte tot stywe punte vorm. Klits strooisuiker geleidelik by tot styf. Verhit melk stadig tot dit net begin prut. Gebruik twee groot lepels om 8 groot ovaal 'eilandjies' te vorm.
In twee sarsies, posjeer die meringues liggies vir 4-5 minute in die melk, draai eenkeer om tot hulle ferm is. Skep met 'n gaatjieslepel uit en dreineer.
Giet vla in bakkies, skep meringues bo-op, bedruip met nog vla en sprinkel pralien oor.
Jan-Georg Solms en ek net voor ons moet groet.
Hoenderborsies is so 'n werksesel in die Kombuis, nie eintlik iets wat baie inspirasie bied nie en met 'n reputasie dat dit maklik droog is. Dié snit staan ook gewoonlik terug as daar gebraai word wanneer die tjops en wors koning kraai. Dink weer.
Hierdie resep stel dinge reg vir die ekonomiese snit. Die borsies kry dwars kepe in wat die marinade laat intrek, gouer gaar word en mooi lyk daarby. Eet dit met die salsa, maak 'n bak rys daarby of bedien dit met roti of Chinese pannekoekies.
Thai hoenderborsies op die braai met pynappel-en grondboontjie-salsa
4 hoenderborsies, vel aan, been in
2 sitroengras-stingels, fyngekap
2 rooi brandrissies, pitte verwyder en op gekap
2,5 cm vars gemmer, fyngekap
45 ml opgekapte vars koljander
1 klein pynappel, geskil en fyngekap
1 klein rooiui, gekap
45 ml vars lemmetjiesap
15 ml ligte sojasous
30 g geroosterde, ongesoute grondboontjies, gekap
Sny drie kepe aan die bokant van die hoenderborsies. Pak dit in 'n vlak bak.
Plaas al die marinade-bestanddele in 'n voedselverwerker en verwerk to glad, giet oor die hoender, bedek en marineer vir 90 minute.
Voeg al die salsa-bestanddele in 'n bak.
Dreineer die marinade van die hoender, en hou die marinade. Braai die hoender vir sowat 25 minute.
Verhit die marinade sous en bedien saam met die hoender. Bedien met lemmetjiewiggies.
Foto's en stilering: Errieda en Ian Du Toi
Die lekkerte van kook is die plekke waarheen dit my kop neem. Die ontvlugting begin reeds by die besluit wat om te maak. Reis ek terug na my ma se kombuis met haar groenbone gestowe met ui, aartappel, bietjie bonekruid, witpeper of reis ek na 'n minder bekende bestemming?
My kosnuuskierigheid het die oorhand gekry. Griekeland toe vir fasolakia lathera – groenbone gestowe met tamatie en aartappel in olyfolie. Eintlik is olyfolie die hoofbestanddeel, want die groente bad behoorlik daarin. 'Lathera' verwys na die klassieke Griekse metode om groente in olyfolie (en gerasperde tamatie) gaar te stowe tot smeltsag. Jy kan nog groente bysit, gewoonlik uie, aartappel en soms ook wortel.
Maar as jy skrik vir baie olie, dan is hierdie gesonde gereg nie vir jou nie. Sommige resepte gebruik 'n koppie olie vir 400 g groenbone; die riglyn wat ek gevolg het is 1/3 k vir 500 g bone. As jy minder gebruik eindig jy op met 'n waterige bredie, en dis juis nie wat jy soek nie. Die olyfolie is nie net gesond nie, dit dra ook by tot 'n gevoel van versadiging.
400 g groenbone, afgespoel, stingels af
2 medium aartappels, geskil en in blokke gesny
2 groot ryp tamaties, grofgerasper
Sout, peper, origanum*
Verhit die olie in 'n diep pan, soteer die uie tot deurskynend, sonder om te verbruin.
Voeg die aartappels by en soteer 3-4 minute. Voeg die tamatie, groenbone en sowat 100 m water by. Geur.
Prut met die deksel op tot die aartappels gaar is en die groenbone smeltsag. Die sous moet ook afgekook wees en nie waterig nie. Geur na smaak. Bedien met vars brood, 'n slaaitjie en feta.
Hier het ek die Griekse manier 'n Indiese kinkel gegee: braai speserye soos mosterdsade, fyn koljander, komyn en garam masala. Voeg ook 2 kaneel stokkies by. Bedien met lemmetjie of suurlemoen wiggies.
* Nie een ete is vervelig as jy met nuuskierigheid kosmaak nie. So het ek die nuwe geurkruie-reeks van Cape Herb & Spice ontdek wat groentegeregte laat huppel. Die 'Sprinkle' Veggie Seasoning is ideaal vir tamatie, blaargroente en slaai. Geen kunsmatige geite nie, net goedheid. Ek gaan nog die mengsel 'Roast' vir my pampoen en beet beproef, asook 'Steam' broccoli, wortels en my liefling-murgpampoentjies.
*En hoe mooi is my voorskoot en teedoek van Moerkoffie wat Marlene Malan Wessels vir my gegee het. Die groen voorskoot met sy leerstrêppies is die allergunsteling in my versameling.