Dinsdag is Wêreldgeestesgesondheidsdag en ons gesels met ’n man wat probeer om sy verslawing te oorkom.
“Mense dink om aanlyn bietjies-bietjies te dobbel is nie skadelik nie, maar as jy geneig is tot verslawing, soos ek, gaan jy ál dieper wegsink in ’n moeras van skuld,” vertel Johan* (41) van Kaapstad.
“Jy raak arrogant en dink jy het magiese kragte. Jy kan die stelsel lees. Ek het byvoorbeeld rugbyspanne se vorige punte bestudeer en ’n patroon probeer raaksien sodat ek kan voorspel hoe die opkomende wedstryd se punte gaan lyk,” sê hy.
“My oom het sy drome ontleed om vas te stel watter nommers om te speel in die lotery. Ek het grootgeword in ’n huis waar gereeld gedobbel is. My pa en ooms het graag perde gespeel. Dobbel was die nommer. As klein tjokkertjie het my pa my ’n wenperd laat probeer kies.“
“Terwyl jy dobbel, vergeet jy al jou probleme. Ek het nie meer omgegee dat my onderneming in die moeilikheid is nie.”
Johan het as finansiële adviseur van sy huis af gewerk. “Ek het gedink ek was goed daarin. Ek het gereeld geld gemaak. Binne ’n paar dae R380 000, dan verloor ek weer tot ek net R2 000 oor het.
Toe sy geld uitgeput is, het hy begin steel: R30 000 uit sy vrou se spaarrekening en R670 000 uit ’n kliënt se trust oor ’n tydperk.
Sy vrou het agtergekom en met die skeisaak begin. Sy kliënt het ’n jaar gelede ’n saak by die polisie aanhangig gemaak. Hulle het buite die hof geskik dat hy die geld terugbetaal.
Sy tuisonderneming het die onderspit gedelf. Maar sy verslawing het ook veroorsaak dat hy sy 16-jarige stiefseun en 41-jarige vrou afgeskeep het. Hy en sy eksvrou ken mekaar al 11 jaar. Hulle het vyf jaar saam gewoon en was een jaar getroud toe hulle in Februarie skei.
Hy is nou agt maande “skoon”. “Dobbel is ’n slinkse verslawing; stilletjies. Dis nie soos alkoholisme of dwelmverslawing waar die mens dronk of onder die invloed is nie. Jy kan dit wegsteek vir jou geliefdes en eers wanneer dit te laat is, vir hulp gaan."
Spog jy met die geld wat jy gewen het, maar is jy vaag en ontwykend oor die geld wat jy verloor het? Maak jy verskonings en voer swak redes aan vir iets soos afwesigheid by die werk?
Daar is baie raakpunte tussen verslawing aan dobbel en aan ’n dwelm soos kokaïen. Jy sukkel om die verslawing te beheer of af te skud. Jy ontken jou probleem, kan bedruk raak en wisselende buie beleef.
Dobbelaars het dikwels ’n swak selfbeeld, is behep met rituele en smag na onmiddellike bevrediging van hul drange. Baie verslaafdes het skuldgevoelens, beland in ’n geldkrisis of neem hul eie lewe. Hulle het ook ’n slegte uitwerking op ander, soos ’n lewensmaat en kinders.