Die term Big Bang is die eerste keer in 1950 deur Fred Hoyle gebruik as ’n sarkastiese aanduiding om sy afkeer van die teorie uit te druk. Hoyle was ’n voorstander van die bestendige-toestand-teorie.
Die eerste fases van die oerknal is die onderwerp van vele spekulasies. In die meeste modelle was die heelal gevul met ’n ontsettend hoë digtheid en ’n enorme temperatuur en druk, en dit het vinnig uitgebrei en afgekoel. Ongeveer 10-37 sekondes in die uitbreiding in het ’n stadiumoorgang ’n kosmiese uitbreiding tot gevolg gehad en die heelal het eksponensieel gegroei. Nadat die uitbreiding geëindig het, het die heelal bestaan uit sowel ’n kwark-gluon-plasma as ander elementêre deeltjies. Temperature was so hoog dat die willekeurige beweging van deeltjies ’n relatiwistiese snelheid bereik het, en deeltjie-antideeltjie-pare van allerlei soorte is voortdurend geskep en in botsings vernietig. Op die een of ander tydstip het ’n onbekende reaksie ’n asimmetrie veroorsaak in die bariongetal, en dit het gelei tot ’n effense oormaat van kwarke en leptone teenoor antikwarke en antileptone – sowat 1 oormatige deeltjie per 30 miljoen. Dit het gelei tot die oorheersing van materie oor antimaterie in die huidige heelal.
Oor ’n lang tyd het die ietwat digter gebiede van die feitlik reëlmatig verspreide materie, nabygeleë materie aangetrek en so nog digter geword. Dit het gelei tot die vorming van gaswolke, sterre, sterrestelsels en andere astronomiese strukture wat vandag waargeneem kan word. Die detail van die proses hang af van die hoeveelheid en soort materie in die heelal. Die vier moontlike soorte materie staan bekend as koue donker, warm donker, hete donker en barioniese materie.
Voordat die teorie van die oerknal geformuleer is, het die meeste mense geglo die heelal is staties; met ander woorde dit het altyd, en sal altyd, bestaan. Volgens die swaartekragwet van Isaac Newton sou só ’n heelal egter ineenstort. Newton het hierdie probleem erken, maar probeer om die algemene veronderstelling te behou deur in ’n briefwisseling met Richard Bentley te sê as die materie in die heelal gelykmatig in ’n oneindige ruimte versprei is, sou daar geen middelpunt wees waarheen alle materie sou kon instort nie.
Die rooiverskuiwing neem toe namate die stelsel verder weg van die aarde is. Dit is deur Edwin Hubble beskryf in ’n artikel wat in 1929 gepubliseer is. Met die Wet van Hubble kan die uitdysnelheid van sterrestelsels bereken word.
Dit het aanleiding gegee tot die teorie van die oerknal. In die verre verlede was die sterrestelsels dus nie net nader aan mekaar geleë nie, maar die uitdying van die heelal het met ’n geweldige ontploffing begin. Die eerste teorie daaroor is in 1931 deur Lemaître geformuleer. Hy het vorendag gekom met ’n taamlik korrekte voorspelling van die oomblik waarop die heelal sou ontstaan het: ongeveer 15 miljard jaar gelede.