'Jerusalema' het die wêreld op hol – HG gesels met die skeppers
JY LEES NOU 'Jerusalema' het die wêreld op hol – HG gesels met die skeppers
Orania-soektog: Getuie help met hommeltuig student soek
Deur Joy Mphande, Qhama Dayile, Duenna Mambana en Richard van Rensburg
Uitgawe 17 September 2020
Dis die "Macarena" of "Gangnam Style" van 2020: 'n liedjie in 'n ander taal as Engels wat mense wêreldwyd aan die dáns kry – en hierdie keer is dit nie 'n Spaanse of Koreaanse nommer nie; dis trots Suid-Afrikaans.
Die sangeres Nomcebo Zikode en DJ Master KG se lied "Jerusalema" is 'n wêreldwye sensasie. Foto: INSTAGRAM (@NOMCEBO_ZIKODE
Danksy die besielende stem van Nomcebo Zikode en die musikant Master KG se voetjeukmelodie het die lied "Jerusalema" die ganse wêreld die afgelope paar maande gaande gehad, en dié treffer word nou wyd beskou as die "amptelike lied" van die coronaviruspandemie.
Van skoolkinders tot hospitaalpersoneel – en onlangs ook supersterre soos die sokkerspeler Cristiano Ronaldo en die popster Janet Jackson – is meegevoer op die "Jerusalema"-golf én die groepdansgier wat uit die lied gespruit het. Cristiano het die treffer as temalied ingespan vir 'n Instagram-video waarin hy die kosbaarheid van tyd saam met sy gesin gevier het. "Die lewe is beter saam met jou geliefdes," het hy daarby gesê.
Life is better with your loved ones ???? Enjoy all the moments with love and hapiness! ? @georginagio
Enkele ure later het Janet op Twitter haar liefde vir die wêreldtreffer uit Suid-Afrika betuig. "Laat waai, sussie!" het sy geskryf by haar videogreepplasing van 'n dogtertjie wat op die maat van "Jerusalema" dans, en daarby ook erkenning aan Master KG gegee.
Get it sis! #GoinIN #BlackGirlMagic ?????? • ??: @MasterKGsa pic.twitter.com/ZQG2BWMBm4
— Janet Jackson (@JanetJackson) September 2, 2020
Op eie bodem het ons departement van kuns en kultuur die twee sangers verlede maand vereer as ambassadeurs van Suid-Afrika se kulturele diplomasieprogram wat daarop gemik is om Suid-Afrikaanse en Afrika-kreatiwiteit met die buiteland te deel.
Wat "Jerusalema" so besonders maak, sê Sipho Sithole, 'n plaaslike platebaas en akademikus, is die sangers het getrou gebly aan hul eie kuns en klank en nie buitelanders probeer naboots nie.
"Jerusalema" het bewys die wêreld sal 'n pragtige lied omarm."
Master KG, oftewel Kgaogelo Moagi, sê hy en Nomcebo vóél die omarming. "Dis ongelooflik. Mense vanuit alle hoeke van die wêreld het 'n waardering vir die liedjie; hulle stroom dit oral."
Master KG, oftewel Kgaogelo Moagi, kom oorspronklik van Calais in Limpopo. Foto: Instagram
En dis iets wat hy, die dansdeuntjiemeester uit Limpopo, en Nomcebo, die fluweelstem uit KwaZulu-Natal, nooit voorsien het nie, al het hulle 'n spesiale gevoel gehad oor die treffer wat hulle sommer binne 'n dag opgetower het.
Die liedjie is eintlik al verlede jaar plaaslik bekendgestel. Maar dis toe die "Jerusalema Dance Challenge" wêreldwyd posvat dat hy werklik begin versprei het. Dié uitdaging – waar groepe eenderse danspassies op die maat van die liedjie doen en die video aanlyn deel – het moontlik in Angola begin, maar niemand kan presies sê hoe en waar nie. Nietemin, dié video's het gehelp om 'n wêreld virusvoos van covid-19 weer op te kikker.
Almal het skielik in dansers ontpop – selfs nonne en monnike op Europese dorpspleine, polisielede in uniform, lede van die Italiaanse vloot en skoolkinders oral. In Suid-Afrika het die Helpmekaar Kollege in Johannesburg met meer as 600 leerders die voortou geneem.
Die personeel van Sun City het hul slag voor The Palace gewys en hotelwerkers in Zimbabwe met die asemrowende Victoriawaterval op die agtergrond.
In Durban het die Sharks se rugbyspiertiere eweneens die uitdaging aanvaar. Elders het outoppies in plakkies skaamteloos saam passies gedoen.
Nomcebo sê toe Master KG haar verlede lente oor 'n spanpoging nader, was sy opgewonde. Sy het net 'n paar keer na Master KG se deuntjie geluister voor die Zoeloe-lirieke by haar opgekom het: "Jerusalema ikhaya lami (Jerusalem is my tuiste) / Ngilondoloze (red my) / Uhambe nami (Hy begelei my) / Zungangishiyi lana (moenie my hier los nie) / Ndawo yami ayikho lana (my plek is nie hier nie)."
Sy was in daardie stadium op 'n onsekere plek in haar lewe, en het na vrede, geluk en sorgvryheid gehunker. "Ek was 15 jaar lank in die bedryf as 'n agtergrondsangeres en het gebid dat die Here my talent 'n groter platform gee. En kyk hoe is my gebede nou beantwoord."
Teen saktyd is al meer as 121 miljoen keer na Open Mic Productions, Master KG en Nomcebo se produksiemaatskappy, se amptelike "Jerusalema"-musiekvideo gekyk. Dié video is verlede Desember op YouTube uitgereik.
Hoewel Nomcebo, Master KG en omstanders ook daarin litte losmaak, sluit dit nie die "dansuitdagings" in wat oral opgeduik het nie; dis eerder 'n viering van haar stem en sy meevoerende melodieë, alles met 'n sterk gospelinslag.
Nadat "Jerusalema" tot in Januarie no. 1 op die Suid-Afrikaanse iTunes was, het dit ook later die topvyf of -10 op trefferlyste in onder meer Frankryk, België, Italië, Switserland en Amerika gehaal.
Vir Master KG is 'n droom nou bewaarheid. Toe hy as 'n jong seun op die dorpie Calais in Limpopo radio geluister het, het hy gewens hy kon eendag musiek maak wat mense aan die dans sal kry. Maar hy't nooit gedink hy sou mense die wêreld oor so kon inspireer nie. "My verbeelding het net nooit sover gestrek nie," erken hy laggend.
Daar op Calais het hy wel nooit gereken hy sou enigiets anders doen as musiek maak nie. Hy het selfs stokkies gedraai om deuntjies op 'n maat se rekenaar te skep tot sy oom vir hom sy eie een gekoop het. "Ek het gesukkel op skool omdat my kop nooit by my boeke was nie. Ek is toe in gr. 12 uit die skool omdat my musiek so gegroei het dat die besprekings ingestroom het."
Sy ouers was ongelukkig oor sy besluit, maar die trekkrag van die musiekwêreld was te sterk. "Hulle ondersteun nou my musiek. Alles het vrugte afgewerp, en ek het selfs vir hulle 'n huis laat bou."
Hy is steeds oorbluf deur "Jerusalema" se trefwydte. Hy het gedink hy kon eendag 'n bekende musiekvervaardiger wees, maar dié omvang van internasionale sukses het hy nie verwag nie, grinnik hy.
"Ek het hierdie deuntjie met groot emosie geskep, en ek wou iets spiritueels daarby voeg, en Nomcebo was perfek."
Hulle het geweet hulle het iets beet toe hulle aan "Jerusalema" begin timmer, maar ook sy kon nie dié sukses voorspel nie, sê Nomcebo. "Ek wil myself soms nog knyp en vra: 'Is dit ek dié? Droom ek nie?' "
Sy kom uit 'n gesin wat dit nie breed gehad het nie, en sy hoop daar's 'n boodskap vir jong mense. "Hulle moet nooit op hulself neersien omdat hulle nie na 'n goeie skool toe is nie," sê Nomcebo, wat nie formele musiekopleiding gehad het nie.
Hulle het die grootste deel van die liedjie binne 'n aand opgeneem. "Ek onthou hoe ek dit die volgende oggend op pad gim toe gespeel het. Ek het hoendervel gekry en was oorweldig deur emosie wat ek nie kon verduidelik nie.
"Later die dag bel hy my en vra ek moet ateljee toe kom dat ons die liedjie kan voltooi. Hy het ook geweet ons het iets hier beet." Nomcebo, oorspronklik van Hammarsdale in KwaZulu-Natal maar vandag 'n Johannesburger en die trotse ma van 'n 14-jarige dogter en vyfjarige seun, het 'n paar weke gelede haar eie debuutalbum, Xola Moya Wam', uitgereik – 'n vyfsnit-album, wat nog spanwerk saam met Master KG insluit. Die titelsnit het reeds goue status bereik. "Ons het onder meer 'n Venda-liedjie daarop ingesluit. Ons is nie Zoeloe of Xhosa of wat ook al nie. Ons is een; ons moet lief wees vir mekaar. Dié boodskap begin by ons as sangers."
With my beautiful daughters @luyanda3282 @z.iyanda_n ??♥??? #xolamoyawam album coming out on Friday #DSACambassador's ????
A post shared by Nomcebo Zikode (@nomcebo_zikode) on Aug 16, 2020 at 12:30pm PDT
Een buitelandse aanhanger skryf in die sosiale media oor Xola Moya Wam': "Ek's Portugees. Ek verstaan nie 'n woord wat sy sê nie, maar sedert ek "Jerusalema" gehoor het, het ek verlief geraak op haar stem en musiek. Dit het 'n krag wat ek nie kan verduidelik nie. Haar stem is betowerend."