Saai kap Cele ook oor uitsprake(Foto: Yolandi Kruger) Die landbouorganisasie Saai sê boere in Suid-Afrika – groot en klein, arm en ryk, swart en wit, en ongeag politieke affiliasie – wil weet hoe hulle moet boer as kommunale beeste in hulle lande ingejaag word en oeste vernietig, en hoe landbou moet gedy as daar geen respek vir eiendoms- of verblyfreg is nie? Saai sê die tirade van Bheki Cele, minister van polisie, voor boere in Normandien – nadat dié vraag aan hom gestel is – ontbloot die kern van die probleem en die ANC se rol daarin. Cele het Maandag tydens ŉ vergadering by Newcastle in KwaZulu-Natal om veiligheidsprobleme te bespreek, luidens berigte uitgevaar teen sommige boere wat dié kwessies geopper het. Dr. Theo de Jager, voorsitter van Saai, sê die minister het egter nooit die vraag beantwoord nie, maar dat opposisiepartye dit hopelik sal aanhou vra. Hy sê plaasbetreders het op 18 Augustus ’n suksesvolle swart boer in Tzaneen se plaas afgebrand, drade geknip en gesteel en die afgelope naweek sy besproeiingsdam se krane afgeslaan. Volgens Saai treiter plaasbetreders dié boer al vir jare, maar die polisie weier glo om stappe te doen. Saai voer ook aan in Noordwes kom plaasbedrywighede in die Hartbeesfontein-omgewing tot stilstand omdat die polisie versuim om plakkers, wat na bewering deur vakbonde aangehits word, van kommersiële plase te verwyder. “Die regskoste wat boere moet aangaan om die wet toegepas te kry, beloop reeds meer as die waarde van hul plase,” sê De Jager. Die organisasie sê ook die burgerregtegroep AfriForum het in Junie ingegryp om 500 grondgrypers van klein plase van swart, wit, bruin en Indiër-eienaars in Elandsfontein, suid van Johannesburg, te verwyder. Volgens Saai wou die polisie nie ŉ hofbevel daaroor afdwing nie. “Min. Cele se uitbarsting skep verdere beleidsonsekerheid en skeptisisme onder sowel plaaslike grondeienaars as wêreldwyd onder handelsvennote en beleggers, wat vrees dat ad hoc-grondbesettings eerder as grondwetwysigings – soos wat in Zimbabwe gebeur het – die sneller tot ekonomiese inploffing sal wees,” sê De Jager. Hy sê Cele se uitbarsting plaas die ANC sentraal in die aanhitsing van die knellendste probleme wat familieboerderye in die gesig staar. “Die respek wat minister Cele al gillende opeis, soos vertroue, word ongelukkig nie verdien nie – en beslis nie afgedwing nie.” #Cele "Who do you think you are?" @SAPoliceService Minister, Bheki Cele angered by a farmer who put him on the spot to answer if it's justifiable or not for farmers to impound dwellers' livestock grazing on their farms. Cele convened an imbizo in Newcastle amid tensions. @eNCA pic.twitter.com/bjXQ8OM3ix — Siphamandla Goge (@SiphamandlaGoge) September 21, 2020