Antjie Krog vereer met gesogte Gouden Ganzenveer-prys – Afrikanergeskiedenis
Antjie Krog vereer met gesogte Gouden Ganzenveer-prys
Laat jou belasting vir Afrikaans werk!
Boekresensie: Op pad
Antjie Krog word vanaand (19 April) met die gesogte Gouden Ganzenveer-prys in Amsterdam, Nederland bekroon. Krog (65) is die eerste Suid-Afrikaner, wat met dié prys bekroon word. Dié prys deur die Academie De Gouden Ganzenveer vereer Krog vir haar lewenswerk en as besondere en veelsydige digter. Sy het in 1970 op agtienjarige ouderdom haar debuut met die digbundel, Dogter van Jefta, gemaak. Die FAK wens haar hartlik geluk.
Anna Elizabeth (Antjie) Krog is op 23 Oktober 1952 in Kroonstad gebore, die oudste van vyf kinders van Willem Krog, 'n boer van die plaas Middenspruit, en die bekende Afrikaanse skryfster Dot Serfontein. Antjie se oupagrootjie, Danie Serfontein, was parlementslid vir Kroonstad ná die Anglo-Boereoorlog.
n 1971 gaan Krog na die Universiteit van die Oranje-Vrystaat (UOVS), soos dit toe bekend gestaan het, en studeer BA met Afrikaans en Nederlands, Engels en Wysbegeerte. Tydens haar studentejare dien sy op die redaksie van Irawa en Shimla, twee studentekoerante. Na die verkryging van haar BA-graad behaal sy ook 'n honneursgraad in Engels in 1976 aan UOVS. In 1983 voltooi sy haar MA-graad in Afrikaans aan die Universiteit van Pretoria onder leiding van prof AP Grové. Die titel van haar verhandeling is Familiefigure in die poësie van DJ Opperman.
Na 'n kortstondige huwelik met die pianis Albie van Schalkwyk tree sy in 1976 in die huwelik met John Samuel, 'n argitek en 'n jeugliefde van haar. Hulle het vier kinders en is ook al grootouers van twee dogters, van wie een Antjie se name geërf het.
Krog gee onderwys by 'n bruin hoërskool in Kroonstad en in 1993 verhuis die gesin na Kaapstad, waar sy aangestel word by die tydskrif Die Suid-Afrikaan. Sy bedank in 1995 by Die Suid-Afrikaan nadat sy aangestel word as politieke verslaggewer by die SAUK en dra haar redakteurskap aan Sandile Dikeni oor.
Vir langer as twee jaar (1996 tot 1998) doen sy verslag van die verrigtinge van die Waarheid-en-Versoeningskommissie. Aanvanklik is sy slegs deel van die span, maar later voer sy die radiospan aan. Antjie het ook in 'n Nederlandse publikasie, Nieuw Wereldtijdschrift, verslag gedoen oor die WVK onder die titel "Brief uit Kaapstad". Hierdie blootstelling aan die WVK en die trauma wat daarmee gepaard gegaan het, veroorsaak dat sy geestelik en fisiek ineenstort. Sy besef dat sy 'n anker nodig het en vind dit deur "al die seer, verdriet en woede en haat wat dag na dag uitgestort is" neer te pen in Country of my skull, wat in 1998 gepubliseer is. Sy skryf dit aanvanklik in Afrikaans, maar vertaal dit later saam met Ivan Vladislavic. In 1999 bedank sy as politieke redakteur by die RSG, want sy glo sy kan nie dig as radiojoernalis nie.
Dit is met Country of my skull dat Krog haar merk op die internasionale mark maak. Sy ontvang in 2000 die Year 2000 Award van die Hiroshima Foundation for Peace and Culture vir haar bydrae tot waarheid en versoening in Suid-Afrika. In 1999 word die boek ook eervol vermeld in die Noma-toekennings. Sy ontvang in 1996 die Buitelandse Korrespondente-prys vir uitmuntende joernalistiek vir haar artikels wat in Mail & Guardian verskyn het. En ook in 1996 word sy en haar span bekroon met die Pringle-prys vir uitmuntendheid in joernalistiek vir hulle dekking van die verrigtinge van die Waarheid-en-Versoeningskommissie. In 1999 deel sy die Alan Paton Award for Non-fiction met Stephen Clingman en ontvang Country of my skull ook die South African Booksellers' Choice Award. Hierdie eer val haar weer te beurt in 2004 toe A change of tongue ook die toekenning ontvang. Country of my skull word in 2001 met die Olive Schreiner-prys bekroon.
Country of my skull word in New York, Londen, Milaan, Denemarke en Nederland gepubliseer. Dit word verfilm met die titel In my country met Juliette Binoche en Samuel L Jackson in die hoofrolle, maar die film word nie so goed ontvang soos die boek nie.
Krog het al verskeie toekennings vir haar werk in digkuns, joernalistiek, fiksie en vertaalwerk gewen. Haar werk is in Engels, Nederlands, Frans, Italiaans, Spaans, Sweeds en Serwies vertaal. Sy het ook wyle oudpres. Nelson Mandela outobiografie, Long Walk to Freedom, vertaal.