Landbou: Covid-19 kry skuld vir onderbesteding | Landbou
Landbou: Covid-19 kry skuld vir onderbesteding
Hoewel die landbou as 'n noodsaaklike diens gedurende die streng Covid-19-inperking verklaar is, het die departement van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling R1,8 miljard in die eerste kwartaal van die huidige boekjaar onderbestee.
Dit is 9,3 persentasiepunte onder die liniêre teiken van 25%.
Die departement is geneig om gedurende die eerste kwartaal van 'n boekjaar te onderbestee. Die parlement se portefeuljekomitee vir landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling het gehoor dat die besteding teen einde Junie 2020 R2,3 miljard of slegs 15,7% van die totale begroting van R14,4 miljard was. Gedurende dieselfde tydperk verlede jaar het die departement R4 miljard bestee.
Me. Rendani Sadiki, hoof van finansies van die departement, het gesê die program vir landelike ontwikkeling en voedselsekerheid, grondhervorming en restitusie is die grootste bydraer tot die onderbesteding.
Sy het gesê die Covid-19-pandemie het tot die stadige pas bygedra. Die onderbesteding is hoofsaaklik aan oordragte, goedere en dienste (vertragings van infrastruktuurprojekte) en die vergoeding van werknemers (vakante poste). Die onderbesteding by die program vir landbouproduksie, gesondheid, voedselveiligheid, asook natuurlike hulpbronne en rampbestuur is hoofsaaklik weens die "beperkinge" wat ingestel is weens die pandemie.
Komiteelede wou weet of amptenare van die departement werklik gewerk het en of die departement van plan is om hom skuldig te maak aan fiskale storting.
Me. Manketsi Thlape, ANC-LP, wou weet wat die departement gedoen het toe hy soos ander toegelaat is om van die huis te werk. Wat het die departement verhinder om vergaderings met die provinsies te hou en te bestee op dienslewering?
Sy het gesê die eerste kwartaal is van deurslaggewende belang, want sonder die departement se hulp kan boere nie gereedmaak vir die plantseisoen nie.
Me. Patricia Mahlo, ANC-LP, het haar erge teleurstelling uitgespreek. Sy het gesê regulasies het die departement toegelaat om in die inperkingstydperk met sy werk voort te gaan. "Ons kan nie as lede van die parlement gyselaar gehou word wanneer daar ten spyte van reëls vir Covid-19 gesê word daar kon weens Covid-19 nie gewerk word nie. Ons sien hierdie neiging ook by plaaslike regering."
Me. Annette Steyn, die DA se skaduminister vir landbou, het gesê sy het gedurende die tydperk die kantoor van die department van grondhervorming in Mpumalanga besoek en geen bestuurders daar aangetref nie. "Ek het geweet Covid-19 sal as die sondebok voorgehou word."
Sy het gesê boere het gekla dat hulle nie die koopbewyse wat aan hulle as Covid-19-hulp gegee is, kon gebruik nie omdat die diensverskaffers maande moes wag vir geld van die departement. "Waar was diegene wat veronderstel was om te werk? Baie het toestemming gekry om van die huis te werk. Wie het hulle gemonitor?"
Sadiki het gesê daar is register gehou van wie aan diens was en dat die meeste personeel terug is by die werk. Sy het die versekering gegee dat daar geen planne is om fiskale storting te pleeg nie.
Mnr. Mooketsa Ramesodi, waarnemende direkteur-generaal van die departement, het gesê dit is betreurenswaardig dat die pandemie begin het in dieselfde tydperk dat die departement 'n belangrike diens aan boere moes lewer. "Ons is daartoe verbind om dit reg te stel en die tweede kwartaal sal beter resultate lewer."