Nuuskommentaar: Kwyn die ANC?Argieffoto ’n Nuwe huishoudelike peiling van die DA wat uitgelek het, dui daarop dat die ANC se steun in Gauteng tot minder as 50% gedaal het, en landswyd tot 54%. Die berig deur die vryskut-verslaggewer en analis Jan-Jan Joubert gee nie net belangrike feite weer nie, maar ook waardevolle ontledings. Die leser moet in gedagte hou dat by peilings daar dikwels heelwat waardevolle inligting in die “kleinskrif” opgesluit is, soos steun vir kleiner partye, veral vir belangepartye. Ongelukkig gee dit slegs data oor die Vryheidsfront Plus se steun in Gauteng, waar dit op 2% dui. Politieke verslaggewers neig om na die VF Plus as een van die een-persentpartye te verwys. Sou die party egter konsekwent die 2%-merk en hoër kon begin aandurf sal dit die VF Plus basies in ’n kategorie van sy eie plaas wat ’n rimpeleffek kan hê om dié party vir baie “los” kiesers ’n stembare opsie maak, en die leuen oor stemme vir klein partye wat op ’n vermorsing van stemme neerkom, effektief kan neutraliseer. Wat dit betref staan die VF Plus egter nie alleen nie. Volgens tussenverkiesingsuitslae in KwaZulu-Natal het dit in ’n stadium gelyk of die IVP weer van sy historiese steun begin terugwen het. As dit minstens tot die verkiesing volhoubaar sou wees, is daar verskeie faktore wat daartoe bygedra het, byvoorbeeld Mangosuthu Buthelezi se voorgenome aftrede, die NFP wat skynbaar sy eie rug gebreek het, die veranderde status van oudpres. Jacob Zuma wat KwaZulu-Natal as springplank vir ’n magsbasis gebruik het, en boonop nou allerlei moeilikhede met die reg aan die versamel is. Verder is daar heelwat aanduidings dat Cope se steun weer aan die groei is, ook onder wit mense. Om die skynbaar toenemende steun van wit mense te verklaar is nie so maklik nie, maar die aangekondigde samewerking tussen Cope en AfriForum oor sekere buitelandse projekte om druk op Suid-Afrika te plaas, soos oor die voorgenome grondonteiening sonder vergoeding, kon hiertoe bydra. Moiuoa Lekota. Foto: Reint Dykema Die Front Nasionaal speel ook ’n rol hierin, veral op provinsiale vlak. Dit sal ook interessant wees om te sien of Mosiuoa Lekota se beskuldiging dat Ramaphosa hom uitverkoop het en dit tot sy tronkstraf gelei het, vir Cope stemme gaan beteken, en of dit gaan boemerang. Om iemand die titel van askari om die nek te hang is selde sonder gevolge. Die steun vir die ANC het deels historiese sentimente (baie daarvan Mandela-gevestig) en deels ander faktore soos belangepolitiek, deels die “broad church”-konsep, en deels weens propaganda wat die “goeie verhaal” verkwansel. Werklike probleme soos die land se gradering, sy plek op die korrupsiepersepsieindeks, misdaad, agterstande met behuising en vele meer begin ook al swaarder weeg. Voor 1994 het verskeie politieke wetenskaplikes die model verkondig dat met onafhanklikheid/bevryding, die nuwe regering sowat tien jaar het waartydens hy alles wat verkeerd loop, voor die vorige regering se deur kan lê. As verkiesings elke vyf jaar plaasvind, beteken dit dat die derde verkiesing binne die tien jaar periode plaasvind, en dat die regering eers voor die vierde verkiesing ander deuntjies moet begin sing as die geykte blamering van dinge wat verkeerd loop. Die ANC, en veral Zuma, het egter te lank hierdie koei probeer leegmelk. ’n Tipiese alternatief, volgens die model, is grondgryp, en Zimbabwe het die teorie onderskryf. En werklikwaar, dit het in Suid-Afrika ook gebeur, hoewel een verkiesing later. Dit het voordat die ANC die beleid formeel oorgeneem het, partye soos die EFF, en later die BLF van brandstof voorsien. Die magstryd in die ANC help ook nie veel nie. Trouens, dit sou as verrassing kom as die ANC nie iewers skade op die lyf sou begin loop nie. Ramaphosa se onlangse staatsrede het getoon hoe kompleks sy posisie is. In sy staatsrede het hy groot klem geplaas op die gebruiklike “goeie storie”. Wanneer die syfers genoem word oor hoeveel huise gebou is, hoeveel paaie opgegradeer is ensovoorts is dit eintlik konteksloos soos hoe goed of sleg enige ander regering sou gevaar het, al was dit ook ’n swak regering. Dit sê nie hoeveel tenderbedrog in die proses gepleeg is nie, of hoe swak die bouwerk was nie. En enigiets wat suksesvol rooskleurig geskets word, dui daarop dat Zuma eintlik ’n goeie president was, terwyl die gevolglike moeilikhede se sleureffekte die land eers nou ten volle tref ná Ramaphosa se bewindsaanvaarding, en dus weer maklik op sy brood gesmeer kan word. Pres. Cyril Ramaphosa lewer sy staatsrede (7 Februarie 2019). Foto: Elmond Jiyane, GCIS Boonop, Suid-Afrika is ’n heterogene land, en Ramaphosa se bontpratery afhangend van die gehoor wat hy toespreek, het die Ramaforia laat verdamp, en sommer baie gou ook, met enkele naïewes wat soos weeluise bly klou. Maar die Mandela-euforie het ook grootliks ’n knou weg. Die gedagte dat Mandela die wit mense te maklik vergewe het, groei. Die konsep dat vrede, vergifnis en geregtigheid (wat nie sonder selfverarmende restitusie moontlik is nie) nie oor een kam geskeer kan word nie, word sterk deur baie gepropageer. Die opkoppeling van vergeefbaarheid aan restitusie maak deel uit van die swartbewussynsbeweging in die VSA, maar is deur baie in Suid-Afrika hul eie gemaak. Die kwessie is onlangs weer op Maroela Media onder die loep geneem toe die skrywer Sisonke Msimang die Nelson Mandela-gedenklesing in Nederland gaan aanbied het. Wit mense word byvoorbeeld verkwalik omdat hulle sou klou aan hul grond en nie afstand wil doen van grond wat gedurende die apartheidsjare van swart mense “gesteel” is nie. Minstens twee groterige koerante het vooraf-onderhoude met haar gepubliseer. Die blatante leuens wat sy oor die geskiedenis van grondeienaarskap gaan verkwansel is, is nie geopponeer nie, en bemoeilik gevolglik AfriForum en ander se pogings om die regte feite onder Europeërs te versprei. Feit is, onder al hoe meer swart mense is die naam Nelson Mandela nie meer die towerwoord nie, en word hy al hoe meer verkwalik dat hy swart mense “uitverkoop” het. Dit raak ook die steun vir die ANC negatief. Dit beteken ook dat dit ’n al komplekser saak raak vir partye om steun te behou of by ander partye af te rokkel. Die inspan van kommunikasie in ’n omgewing waar feite en mites verweef is, is gevolglik uiters belangrik, en is die onderwerp van ’n ander bydrae later. • Maroela Media het ŉ skarebefondsingsprojek op die webwerf BackaBuddy van stapel gestuur om Herman te help om fondse vir sy kankerbehandeling in te samel. Klik hier om meer te lees of om Herman deur BackaBuddy finansieel te ondersteun. • Indien jy ŉ direkte bydrae in die Toeriens se bankrekening wil maak, stuur ŉ e-pos aan [email protected] met “Herman Toerien” in die onderwerpveld.