preekriglyne – Preekriglyne
7de Sondag van Pase
John Stevens stel voor dat jy die advertensie gebruik van iets wat op pad is – 'n restourant wat oopmaak, 'n fliek waarna almal uitsien. Soos die ou fliek advertensies "coming soon". Verbind dit aan die belofte dat Jesus belowe om vinnig terug te keer. Die preekriglyn veronderstel 'n wyer teksseleksie as die Leesrooster se teksindeling. Openbaring 21-22 is bedoel om jou opgewonde te maak oor wat vir ons as kinders van die Here wag. Johannes beskryf die koms van die nuwe hemel en nuwe aarde, en die vestiging van die Nuwe Jerusalem uit die hemel om ons te inspireer dat dit ons einddoel is. Dat alles nuut gemaak sal word. Dat ons in God se heerlikheid vir ewig sal bly. Openbaring 22 rond dié prentjie af met 'n beskrywing van die water van die lewe wat uit die troon van God en die Lam uit die stad vloei. Die boek sluit af met 'n versekering van die spoedige en besliste wederkoms belofte van die Here Jesus om ons aan te moedig om aan te hou om vas te hou aan die woorde van God. Dit beklemtoon dus weer eens dat God in beheer is: Hy rig die mensegeskiedenis en inisieer die verloop van gebeure. Dit gee gelowiges gemoedsrus, maar besiel ons ook met hoop omdat ons weet God is die Oorwinnaar. Dit gee moed vir die hede en hoop vir die toekoms.
Gebruik die "Godly Play"-metode om die kinders aan die geheimenis van Hemelvaart bekend te stel. Met Hemelvaart beleef ons die wonder dat die Lam vir wat vir ons geslag is, en vir ons uit die dood opgewek is, nou die Een is wat aan God die Vader se regterhand sit. Dit beteken hierdie Jesus regeer oor die ganse kosmos. Dit beteken ook Hy is verhef bo elke owerheid en gesag en mag en heerser. Alles is onder sy voete gestel. Hy is die Hoof oor alles, ook oor die kerk, oor ons, sy liggaam. Só sê ons teks. Jesus se menswording, sterwe, opwekking en hemelvaart is afgehandelde gebeure. Dit is feite. Dit is vir ons. Ons taak is om in hierdie werklikhede in te groei, dit ons eie te maak, toenemend te leer om die wêreld te bekyk vanuit hierdie stel feite. Ons aandag word so maklik afgetrek. Ons is so geneig om ander brille op te sit as die bril wat God gee. Dan sien ons ellende, wanhoop en mislukking raak. Die wêreld is inderdaad stukkend. Ons moet dit egter leer sien en leer interpreteer vanuit die wat God gedoen het. Daarom is Paulus in ons teks, waarin die wonder van Jesus se hemelvaart beskryf word, besig om vir die Efesiërs, en eintlik ook vir ons te bid.
As julle hierdie hele reeks lank Openbaring se "kodes" ontsyfer het (kyk 8 Mei se Preekriglyne), dan kom daar vandag nuwe kodes by, wat volgens Carolyn Brown nogal moeilik is om uit te pak, soos die boom wat vrugte dra en die rivier met kristalhelder water. Brown stel voor dat jy gewoon vra of dit na 'n goeie of slegte plek klink om te woon. Wat laat dit goed of sleg klink? Wie is in beheer? Hoe help dit Christene wat nou swaarkry? 'n Ander lekker opsie, wat die volwasssenes ook sal geniet, is dat jy prente van al die stene wat in die teks genoem word, wys. Hierdie prente kom ook van Carolyn Brown af. John Stevens praat oor die lig wat van die sentrum van die stad, van die Lam af kom, dat daar nie meer lig van die son af nodig is nie. Hy praat oor mense wat lyk asof hulle "gloei" (wat 'n "glow" het) en hoe Jesus ons lig is, asook hoe ons Jesus se lig kan laat skyn. Die simbool van die glowsticks wat hy gebruik, sal die kinders baie geniet. Grootmense sal die gedagte dat glowsticks eers gloei wanneer dit gebreek word, waardeer. Vind meer by Stevens se blog. Die preekriglyn sluit aan by die waarneming dat dit lyk of vloed en droogte deel van 'n nuwe weerpatroon in ons land is. Ons leef in 'n waterskaars land met uiterste temperature en wisselvallige reënval. Afrika suid van die Sahara is in gevaar. Droogtes is algemeen. Ons sien die nuusopskrifte: "Diere kry swaar op die plase"; "Boere spuit bloeisels af om bome te red"; "Werksgeleenthede is verlore". Opeenvolgende droë jare breek mense se moed. In die droë seisoen ontstaan veldbrande wanneer weerlig slaan of rotse val. Ons ekosisteem is goed aangepas by vuur, maar vanweë mense se onverskilligheid en soms ook moedswilligheid, brand dit te veel en lei mens en natuur groot verliese. Dan sien ons weer die skade wat vloedwater kan aanrig. In KwaZulu-Natal en voormalige Transkei het water enorme lewensverlies en beskadigde infrastruktuur veroorsaak. Terwyl alles op een kol wegspoel, is daar steeds dele van ons land waar daar nie drinkwater is nie. Damme is leeg, terwyl ander verdrink. Teenoor die beelde van 'n oorspoelde of verskroeide aarde, ontvang Johannes die Ou-Testamentiese beelde van Esegiël 47 op 'n nuwe, wonderlike manier. Hy sien hoe die nuwe Jerusalem van God af kom uit die hemel (Op 21:10). 'n Rivier met water so helder soos kristal stroom uit die troon van God. Tussen die hoofstraat van die stad en die waterstroom staan die boom van die lewe, 'n boom wat elke maand vrugte dra. Die boom se blare bring genesing. Dit is 'n geneesmiddel nie net vir Israel nie, maar vir ál die nasies. Niks wat vervloek was, is nou meer vervloek nie. Die troon van God en die Lam is gevestig in die stad. Die mense dien God. Hulle sien God. Sou die mooi prentjie van die kristalhelder water en die rustige boom met sy genesende blare ons dan passief maak? Nee, want ons weet die Christelike geloof is nie 'n "eendag"-geloof nie. Dit is nie 'n eensydige "hemel"-geloof nie. Ons verwagting en hoop op Christus vir eendag, stuur ons terug na vandag. Dit stuur ons moedig terug na vandag. Christus het immers reeds gekom. Die "Lam" se liggaam is reeds gebreek. Terwyl ons nou in die laaste dae leef, wag ons aktief op die nuwe stad en die helder rivier. Deur die Gees neem ons reeds deel aan wat Christus kom doen het. Die Naam van God is reeds op ons voorkoppe geskryf. Ons deel reeds in die oorwinning oor die sonde en die dood. Daarom kan ons stry, onsself verset teen dit wat verkeerd en swaar en sleg is, en ons bes doen om saam tekens op te rig van die nuwe skepping met vrugbare grond, wonderlike lig, helder water, en harmonie tussen mense en tussen mens en natuur.
Gesels met Familietyd oor 'n bangmaak fliek wat hulle al gekyk het (Harry Potter, of selfs Peter Pan, Finding Nemo se begin, Kung Fu Panda, Brave, ens). Baie keer is dit moeilik om die "scary" dele te kyk – mens wil jou oë toemaak of uit die vertrek uitgaan. Maar as mens eers een keer die fliek gesien het, dan weet jy hoe dit gaan eindig. En wanneer jy die einde gesien het, kan jy dapper wees deur die scary dele. Johannes vertel vir Christene van die einde wat kom – dat God die hemel en die aarde nuut gaan maak. Dit help ons om dapper te wees. Openbaring 21:1-6 handel oor die nuwe hemel en die nuwe aarde, en die koms van die nuwe Jerusalem na die aarde as die woonplek van God. Dit volg op 'n beskrywing van die oorwinning oor Satan en die laaste oordeel. Die kernboodskap is dat die skepping van die nuwe hemel en die nuwe aarde 'n daad van God is. Mense kan nie die koninkryk tot stand bring nie. Die boodskap aan die kerk in 'n moeilike tyd van haar bestaan help ons, net soos daardie vroeë gelowiges, om ons broosheid en kwesbaarheid in die oë te kyk. Terselfdertyd laat Openbaring ons sien hoe gemeentes met die genade van die Here 'n betekenisvolle rol in 'n misleidende en verwarrende wêreld kan speel.
Vierde Sondag van Paastyd
Carolyn Brown het 'n paar baie goeie idees vir hoe die gemeente hierdie teks saam met jonger lidmate kan lees. Eerstens praat sy oor hoe die teks gelees word. Verder praat sy oor die "kodes" van Openbaring. Dit kan nogal lekker wees om te gesels oor geheime kodes. Soms skryf kinders briefies in 'n geheime kode. Vra of kinders dit nog doen en noem voorbeelde uit jou kinderdae. Jy kan selfs 'n voorbeeld gee van 'n briefie wat jy in 'n kode geskryf het, asook die kode. Jy kan hierdie "kode" ook uitpak deur te praat oor mense wat bv Springboktruie of keppies dra, om met hul span te identifiseer. 'n Laaste opsie n.a.v. Brown: gesels met kinders oor 'n scary (kinder-)fliek wat hulle gesien het. Soms wil mens in die scary dele jou oë toemaak of in jou kamer gaan wegkruip. Maar as jy die fliek 'n tweede keer kyk, is die scary dele nie so erg nie, want jy weet hoe die storie eindig. Johannes was besig om vir mense te sê dat daar scary tye in die lewe is, maar dat daar 'n goeie einde op pad is. [Nota: Ons teksgedeelte moet in die samehang van hoofstuk 6 en 7 verstaan word. Daarom word daar inleidend op hierdie verbande gefokus. Die prediker moet 'n seleksie uit die beskikbare stof maak.] Hoofstuk 6-7 is vir baie mense 'n ontnugtering wanneer hulle agterkom dat die wonderlike werklikheid van hoofstuk 4-5 – die hemelse erediens en die Lam van God wat waardig is om die agenda van God uit te voer met die lofliedere wat God prys en aanbid – in 'n wrede werklikheid van oorloë, konflik, hongersnood, vervolging en ellende oorgaan. Die sewe seëls wat in hoofstuk 6 begin, breek verskillende aspekte van God se oordeel oop vir hierdie wêreld. Die sewe trompette wat boonop daarna in hoofstuk 9 volg, is nie net waarskuwings van God se oordeel nie, maar wrede werklikhede wat 'n mens verstom. Dieselfde geld die sewe bakke van hoofstuk 15-16 wat God se oordeel soos gloeiende lawa op die wêreld uitgiet. Gelukkig is daar tussen-in 'n beskrywing van God se beskerming en sorg vir gelowiges op aarde en in die hemel in hoofstuk 7 (en weer in hoofstuk 14). Dit sê vir ons dat God se oordeel 'n "verlossende oordeel" is. En daaroor kan jy jou verbly. Maar, dit bly 'n skok vir 'n mens se sisteem! Tussen die sesde en sewende seël van die boekrol verskuif die fokus na twee groepe mense: 144 000 van die diensknegte van God op aarde wat met 'n merk op hulle voorkoppe geseël word – vers 1-8 – en, 'n Ontelbare groot skare uit elke nasie, stam, volk en taal uit die groot verdrukking wat God aanbid in die hemel en deur die Lam versorg word – vers 9-17. Die doel van dié toneel tussen die oordele van die twee seëls is om gelowiges te bemoedig dat die oordeelsvoltrekking nie op hulle gemik is nie, dat hulle op aarde as God se eiendom gemerk is en dat hulle uiteindelike verlossing vas en seker is. Uiteraard ly hulle ook onder die oordele, maar dit kan nooit hulle ewige verkiesing om in God se teenwoordigheid te floreer, bedreig nie. Die eerste groep word beskerm tydens die oordeel op aarde. Die tweede groep word versorg in die hemel ná die groot verdrukking. Die vier engele op die vier hoeke van die aarde word eers teruggehou om die oordeelsvoltrekking op aarde verder uit te voer, sodat die diensknegte van God eers geïdentifiseer en met 'n seël beskerm kan word. Ons moet aan die 144 000 te dink as 'n simboliese getal van die hele volk van God, die ware Israel, wat steeds op aarde as God se volk, sy koninkryk van priesters optree. Die teenwoordigheid van God as Herder wat sy skape versorg, is 'n sterk beeld wat aandui waarom die Lam geslag is. Dit is sodat 'n volk vir God losgekoop kan word en deur die Herder na 'n heerlike toekoms gelei kan word. Dit is nie net iets van die toekoms nie, want in Christus het die Ou-Testamentiese beloftes al in vervulling gegaan en gaan dit steeds daagliks in vervulling. Hoop is nie net om vooruit te kyk na die wederkoms nie, maar is ook 'n belewing van God se teenwoordigheid in die hede.
Hoewel kinders die fyner nuanses van hierdie gedeelte nie maklik sal begryp nie, stel Carolyn Brown (Forbid Them Not) voor dat gepoog word om te verduidelik dat "Lam" 'n kodewoord is vir Jesus en "die een wat op die troon sit" 'n kodewoord vir God is. Só kan ons die Paasboodskap ontsyfer. Daar is 'n blokkiesraaisel ingesluit met die sleutelwoord "Lam van God". Ons is tans besig met 'n reeks preke uit die Openbaringsboek. Verlede week het ons stilgestaan by die groet uit Openbaring 1 en die lig wat die boek laat val op wie God in Christus vir ons is en wat God alles aan ons gee. Ons het Christus ook leer ken as die Een wat oor alles heers en ons toekoms in sy hande hou. In hoofstukke 2 en 3 kom die sewe briewe aan die sewe gemeentes aan die orde. Nadat hy Jesus se instruksies rakende die briewe aan die sewe gemeentes (Op 2–3) ontvang het, is Johannes "in die Gees" (4:2) na die hemelse troonkamer geroep (Op 4). In hoofstuk 4 begin 'n hemelse erediens wat sy hoogtepunt in ons teksgedeelte in hoofstuk 5 bereik. Daar, in hoofstuk 4, het Johannes God op sy troon gesien, met vier-en-twintig ouderlinge wat op vier-en-twintig trone rondom God se troon sit, asook vier lewende wesens (vreemde wesens met baie oë voor en agter) wat dag en nag God se lof besing. Hoofstuk 5 begin dan met die visioen van 'n boekrol in die regterhand van Hom wat op die troon sit (5:1). Johannes begin huil, want niemand is waardig om die seëls te breek nie. Maar een van die ouderlinge het gesê: "Moenie huil nie. Kyk, die Leeu wat uit die stam van Juda is, die Afstammeling van Dawid, het die oorwinning behaal en kan die boek met die sewe seëls oopmaak" (5:5). Vanuit die erediens in die hemel neem God beheer van alles wat is en was en wat kom. Hy bepaal die agenda en die verloop van die ontplooiing van die gebeure in die heelal. Die hemelse erediens het dus 'n beslissende invloed op die aarde. Die heerlike boodskap van hierdie gedeelte is dat God se verlossingsplan met die skepping onstuitbaar uitgevoer word. Dit gebeur deur die beslissende werk van die Leeu van Juda, wat God se plan as die dienende, geslagte Lam uitvoer. Die hele skepping en die hemelkore, saam met die verlostes, bring ewig lof en eer aan God. Ons word geroep om vandag, en elke dag, ook elke Sondag in die erediens, hieraan deel te neem. Lof is eintlik al wat ons – wat niks is en niks het nie – kan bring na Hom wat alles het en oor alles beskik. Kom ons loof Hom met die lewe wat ons leef! Ons lewe is die lied voor sy troon. Amen.
Bring 'n (lekker groot en dik) woordeboek vir Familietyd saam. Maak oop by die eerste letter – A – en lees die eerste woord. Blaai dan al die pad tot by die laaste woord. Verduidelik die konsep van die begin tot die einde, met alles tussenin. Dis hoe Openbaring sê God van die begin tot einde by ons is. Jy kan voorbeelde noem. Begin by die skepping en hoe God daar was. Verlede week toe julle kerk gehou het. Maandag toe julle 'n verrassingstoets geskryf het. Donderdag toe julle geweier het om skottelgoed te was. Saterdag toe julle netbal gespeel het. En Jesus gaan daar wees eendag as julle groot is, klaarmaak met skool, oud is… Jesus gaan daar wees wanneer die wêreld eindig. EN nog daarna. Idee uitgebrei van 'n idee van John Stevens. Daar is ook 'n Alfabet-speletjie uit 'n vorige preekriglyn. Ons gaan vir die volgende paar weke by Skrifgedeeltes uit die Openbaringboek stilstaan. Daarom begin ons in hierdie preekriglyn eers deur 'n oorsig oor hierdie merkwaardige troosboek én aansporingsboek vir gelowiges te gee. Ons sluit af met 'n boodskap van troos en bemoediging. God gee met hierdie boodskap van Openbaring hoop. Hy maak die toekoms oop. Hy is in beheer. Die toekoms is in sy hande. Rome moet dit hoor; so ook enige mag of gesag in vandag se wêreld. Dit is natuurlik nie altyd maklik om te glo nie. Daar is baie magte werksaam en daar is baie twyfel by gelowiges wat swaar kry. God kom raak ons egter aan. Sy boodskap laat ons onthou dat ons nie alleen is nie. In ons deurmekaar tyd moet ons dit ontvang wat ons toegesê word: genade en vrede. God, die Ewige, sê so. Loof die Here, die ewige God.
Johannes se opstandingverhaal in die Nuwe Testament vir kinders sal vandag goed werk vir Familietyd (teks ingesluit). Daar is ook 'n blokraaisel wat sal help om die Hebreeuse woord (regaf) vir Jesus te verstaan… Die preekriglyn oor 1 Korintiërs 15 fokus op die feit dat baie gemeentelede in die kerk in Korinte gekies het om nie in die opstanding te glo nie. Die gemeente was verdeel en daar het baie vrae en onsekerheid ontstaan veral rakende die opstanding. Wat tot hierdie onsekerheid bygedra het, is die feit dat Korinte 'n kosmopolitiese stad in die middel van Griekeland was. Dit was ook 'n groot hawestad met baie besoekers wat elkeen hulle eie idees en filosofieë verkondig het. Paulus se uitdaging was om die evangelie wat die vervulling van Israel se hoop op God is te vertaal na die Griekse konteks, en om gelowiges uit die Griekse denkwêreld te help om sin te maak van die lewegewende dade van God in die geskiedenis. Die opwekking van Jesus uit die dood, is die mees verrassende gebeure ooit. Geen Jood het verwag dat die Messias sou ly en sterf nie – en dan nog op die skandelike weg van 'n kruis. Dat God dan sy Messias op die derde lewend maak en toon dat Jesus werklik die Seun van God en die hoop van die wêreld is – dit slaan mens se asem weg. Hierdie kragtige ingrype van God om die mag van dood en die magte van verwoesting te oorwin, sonde te vergewe, en vir die skepping 'n nuwe toekoms te gee, moet wêreldwyd verkondig word. Wat God aan Jesus gedoen het (Hom lewend gemaak het) beplan God vir elke volgeling van Jesus en vir God se hele skepping. Maar, vertel dit nou vir mense wat hierdie God nie ken nie…
Carolyn Brown wys daarop dat gemeentes baie keer die lyding van Jesus ignoreer in gesprek met kinders. Daarmee ontsê hulle egter ook vir kinders die kontras wat kom met die vreugde van die opstanding. As hulle iets verstaan van die diepte van Jesus se lyding, sal hulle ook beter verstaan watter vreugde die opstanding vir ons bring. Een lyn wat gevolg kan word om die boodskap van lyding oor te dra, is om oor Jesus se Koningskap te praat. 'n goue kroon sowel as 'n kroon van dorings kan gebruik word. In gesprek met die kinders kan die betekenis van die twee krone ontgin word. Die goue kroon staan vir 'n sterk koning na wie almal moet luister (moenie die koning teken as boos nie, net as outoritêr). Die doringkroon staan vir iemand wat bereid is om vir mense te sorg en vir hulle lief te wees. Toe Jesus in Jerusalem inry, het die mense Hom as koning geprys. Watter tipe koning dink julle was Hy? Het Hy 'n goue kroon gedra, of 'n doringkroon? 'n Doringkroon natuurlik. So wat sê dit vir ons van Jesus as Koning? Hy sorg vir ons en is vir ons lief. Wat leer dit ons? Om soos Jesus eerder 'n doringkroon te dra as 'n goue kroon: om eerder om te gee vir mense en vir hulle lief te wees, as om vir hulle te hiet en gebied. Die preekriglyn werk met verskeie perspektiewe waaruit die prediker sal moet kies. Nadat die teks ontleed is kan 'n mens fokus op een van die volgende: die wenende God, die reddende God, die nederige, dienende God, en die gesagvolle God.