Bybelskool » Etiek word in die heiligheid van God gefundeer
Etiek word in die heiligheid van God gefundeer
Die persoonlike etiek van beide die OT as die NT is in die heiligheid van God gefundeer. Soos Jesus in die Bergrede sê nadat Hy ses dele van die wet uitgelê het: “Wees julle dan volmaak soos julle hemelse Vader volmaak is.” (Matt. 5:48). Die woord “volmaak” is die vertaling van die Griekse teleios, die ekwivalent van die Hebreeuse tāmîm wat op etiese perfeksie dui.
God verafsku vuilheid en veral onsedelike vuilheid. Daarom moet die sondige leefwyse waarin ons geleef het as sondaars soos vuil klere uitgetrek word en die nuwe natuur met sy heilige en rein dade aangetrek word soos nuwe wit klere (Ef 4:22-25).
Dit kom ooreen met die Israeliete wat in Levitikus gereinig word van die waardes van samelewing waaruit hulle verlos is – Egipte – sowel as gereedgemaak word vir die samelewing waarheen hulle op pad is – Kanaän – wie se moreel-etiese en godsdienstige waardes hulle moes teenstaan en moes leer om volgens die bevele van God te leef.
Die Verlosser uit Egipte het die reg verdien om die gedragskode te bepaal waarvolgens hulle moes leef. “Wees heilig, want Ek is heilig.”
Die Verlosser in die NT, Jesus, het dieselfde reg. Hy bid daarom dat God sy dissipels sal heilig in die waarheid van die Woord (Joh 17:17). Want van die grondlegging van die aarde af het God ons in Hom uitverkies om heilig en sonder gebrek in liefde voor Hom te wees (Ef 1:4).
Heiligheid word in terme van God se teenwoordigheid gedefinieer
Heiligheid het aan die een kant in die OT die betekenis gehad van afgesonder of gewyd teenoor algemeen of gewoon (ongewyd). Hoe nader jy aan die Here – die volmaakte Heilige – gekom het, hoe groter was die voorskrifte vir jou afsondering of heiliging aan Hom.
Reinheid word in terme van lewe en dood gedefinieer
Aan die ander kant was hierdie onderskeid ook die basis vir die onderskeid tussen rein óf onrein dinge. Iets wat rein was, was iets wat in die breë aan sy normale funksie of riglyne voldoen het, ‘n staat van heelheid en volmaaktheid, sonder gebreke of siektes. Dit was egter nie noodwendig heilig nie. Dit kon eers gebeur wanneer dit aan die Here gewy of geoffer is, d.w.s nader in sy teenwoordigheid gebring is.
Herkouende diere met gesplete hoewe was bv. rein en mag geëet word. Diere wat óf nie herkou nie, óf nie gesplete hoewe het nie, óf kruipende diere is, was onrein en mag nie geëet word nie. Dieselfde geld visse met skubbe en vinne. Hulle was rein. Visse sonder skubbe of vinne was onrein (Lev. 11). En hoewel ‘n mens allerhande kreatiewe interpretasies kan probeer gee van die intrinsieke redes waarom dít die geval was – higiëniese redes bv. – het die motivering doodgewoon gelê in God se bevel, d.w.s. ekstrinsiek aan die diere of die mense.
Dit is waarskynlik ook waarom hierdie reëls rondom rein en onrein kos in die NT opgehef kon word, omdat God dit beveel het (Mark. 7:19).
Daarom kon ‘n lam met ‘n gebreekte been nie aan die Here gewy word nie, sowel as iemand wat aan een of ander gebrek gely het nie. Hulle was onrein. Hulle was nog steeds aanvaarbaar as gewone of algemene goed/mense, maar nie in die spesiale funksie om aan die Here gewy te word nie. Soos Hartley dit stel: “The clean, i.e., the pure, the whole, the just, coincided with the holy while that which was unclean corresponded to that which was imperfect, confused, and false.”(Leviticus: Word).
Ons word tot volmaaktheid geroep
Nie dat die samelewing ooit hierdie waardes sal aanvaar nie. En nou blyk dit dat gelowiges ook nie meer aan God se ideaal vir die lewe wil vasgryp nie. Vuilheid is ‘n metafoor wat regdeur die Bybel geassosieer word met die dood en die afwesigheid van God. Dit is doodgewoon lasterlik om God met vuilheid te assosieer, soos van ons teoloë begin doen.
Maar, soos Johannes in sy Openbaring sê. Ons maak keuses en die keuses het gevolge: “Wie onreg doen, laat hom nog meer onreg doen; en wie vuil is, laat hom nog vuiler word; en laat die regverdige nog regverdiger word, en laat die heilige nog heiliger word.” (Openb 21:11).
May 19, 2018 at 20:59 | #
Ek waardeer jou insigte Chris. Die krag van jou boodskap lê vir my in die “bevel van God”.
Ek ervaar by die liberale teologie dat die mense sê: “In daardie tyd het die mense geglo”. Dit word dan die vertrekpunt vir die hermeneutiek.
Daar is is vir my groot krag in die woorde: Wees heilig want Ek is heilig (1 Petr 1:16).
Dankie vir jou werk. Mag die Here jou seen.