PressReader - Kuier: 2015-09-23 - Keer só dat jou ma jou he­le le­we oor­vat
Keer só dat jou ma jou he­le le­we oor­vat
Dis na­tuur­lik vir ’n ma om be­sker­mend te wees en haar kin­ders met als te wil help. Maar as sy te veel in­meng, kan sy gou jou le­we oor­vat.
E­ni­ge ma wil net die bes­te vir haar kin­ders hê; ’n be­ter le­we as wat sy as kind ge­had het. Maar soms kan ’n ma ’n bie­tjie oorboord gaan met haar goeie be­doe­lings, so­veel so dat dit voel as­of sy jou he­le le­we wil be­heer en re­geer. Van hoe jy aan­trek tot hoe jy jou kin­ders groot­maak. Selfs hoe jy jou vrien­de kies.
En as jy nie waak­saam is en die saak uit­sor­teer nie, kan sy jou le­we oor­vat. Maar hoe praat jy met haar hier­oor son­der om haar rol as ma te kri­ti­seer?
MA SPEEL CU­PID
Con­nor Ja­cobs* (23) van Pi­ket­berg in die Wes-Kaap, het sy han­de vol met sy ma wat nooit te­vre­de is met die mei­sies wat hy huis toe bring nie. Hy sê sy ma het nooit iets goed te sê van sy keu­se in mei­sies nie en dit sal som­mer op haar ge­sig wys as sy nie van sy mei­sie hou nie.
“’n Paar jaar ge­le­de toe ek nog stu­deer het, het ek ’n mei­sie ont­moet van wie ek baie ge­hou het. Ons het toe be­gin uit­gaan en al­les het goed ver­loop . . . tot ek haar die dag aan my ou­ers voor­ge­stel het. Ek moes baie moed by­me­kaar skraap om dit te doen, want ek ken mos my ma. Sy maak geen ge­heim daar­van as sy nie van ie­mand hou nie,”sê Con­nor, wat ’n e­nig­ste kind is.
Hy ver­dui­de­lik dat sy pa baie e­a­sy­going is, maar dat sy ma baie stren­ger is met wat sy wil hê, ver­al as dit by hom en sy wel­stand kom. Met die ont­moe­ting het sy ma sy mei­sie baie on­ge­mak­lik laat voel en dit som­mer dui­de­lik ge­maak dat sy on­ge­luk­kig was daar­oor dat sy mei­sie reeds ’n kind van ie­mand an­ders het.
Sy ma se ge­drag het la­ter sy tol op hul ver­hou­ding ge­ëis, want Con­nor wou graag sy mei­sie na hul fa­mi­lie­by­een­koms­te neem. Maar sy ma sou ge­du­rig sy mei­sie voor die an­der men­se af­kraak. Sy het la­ter nie meer kans ge­sien vir sy ma se ver­ne­de­ren­de ge­drag nie. Ge­volg­lik het sy maar sul­ke by­een­koms­te van die hand ge­wys en by die huis ge­bly.
Maar Con­nor se ma wil meer as net ’n sê hê in met wie hy uit­gaan. Sy kyk selfs neer op van sy vrien­de en het al­tyd iets oor al­mal te sê, hul ou­ers en die ma­nier hoe hul­le groot­ge­maak is. Sy het hom al selfs pro­beer ver­bied om met van hul­le uit te hang.
“Ons het al baie ar­gu­men­te hier­oor ge­had, maar dit lyk nie as­of ek tot haar deur­dring nie en dit frus­treer my. Nie­mand is goed ge­noeg vir haar nie.
“Sy het des­tyds self my ma­triek­af­skeid­part­ner vir my ge­kies. Haar nuut­ste trick is wan­neer sy van haar vrien­din­ne se dog­ters aan my voor­stel met die be­doe­ling om hul­le aan my af te smeer. Sy ver­staan een­vou­dig net nie dat ’n mens nie dié din­ge kan for­ce nie en sy nie al­tyd haar sin kan kry nie.”
BE­HEER OOR ALS
Maar dis nie net wan­neer dit by sa­ke van die hart kom dat ma’s kan oor­neem nie. Dít weet A­man­da Louw (32)* van Sed­ge­field in die Suid-Kaap al­te goed. Haar twee
dog­ters (8 en 3 jaar) is haar ma se e­nig­ste klein­kin­ders en ou­ma meng al­tyd in met die ma­nier waar­op sy hul­le groot­maak.
“Sy het ’n o­pi­nie oor als en wil vir my sê hoe ek al­les aan­gaan­de my kin­ders moet doen. Dit voel net as­of ek as ’n ma niks in haar oë kan reg doen nie,”sê A­man­da, wat saam met haar man en twee dog­ters by haar ou­ers woon.
“Sy sal vir my pro­beer voor­skryf wat ek vir hul­le moet aan­trek, hoe ek hul ha­re moet kam, hoe ek met hul­le moet praat en vir my sê hoe ek hul­le met hul huis­werk moet help. Sy sal my ge­reeld kri­ti­seer as ek te lank vat om hul­le te bad of as dit al ver­by hul sla­pens­tyd is.
“En ek ver­staan dit nie, want as on­der­wy­ser werk sy die he­le dag met an­der men­se se kin­ders, so ’n mens sal dink wan­neer sy by die huis kom, sal sy af switch en my my eie ding laat doen.
“Ek het al pro­beer om my voet neer te sit en aan haar te ver­dui­de­lik hoe haar ne­ga­tie­we ge­drag my laat voel en hoe dit ons ver­hou­ding as ma en dog­ter be­ïn­vloed. Dan gaan dit weer ou­kei vir ’n paar dae, maar kort daar­na is al­les weer back to nor­mal. Dis al so erg dat ek par­ty dae voel om glad nie met haar te praat nie en dit skep dan ’n on­aan­ge­na­me at­mos­feer in die huis.”
Aan die an­der kant voel A­man­da se ma, Ma­rin­da*, eg­ter nie sy doen iets ver­keerd nie.
“Ek is en was self ’n ma wat ook twee dog­ters groot­ge­maak het, so ek help maar net waar ek kan. Ek pro­beer my er­va­rin­ge met A­man­da deel so­dat sy selfs ’n nog be­ter ma kan wees.”
Ver­hou­dings­te­ra­peut G­re­te Becker wat in Kaapstad prak­ti­seer, ver­dui­de­lik ma’s pro­beer nie doel­be­wus in­meng nie, maar dat hul­le eer­der in­stink­tief op­tree.
Sy gee die vol­gen­de re­des vir hoe­kom ma’s oor­neem:
Vrees: In­dien iets s­legs of ne­ga­tiefs met haar kind ge­beur het, mag die ma dalk meer oor­be­sker­mend wees, ver­al
as sy nog nie heel­te­mal deur die e­mo­sies ge­werk het nie. Sul­ke be­sker­ming mag dalk la­ter lyk as­of sy con­trol­ling is.
Sim­bi­o­se: Wan­neer die ma haar kind as ’n uit­brei­ding van haar­self sien en dat die kind se doen en la­te ’n re­flek­sie op haar as ma is. Die ma voel as die kind iets reg doen, dan het sý iets reg ge­doen.
Ge­brek aan self­te­vre­den­heid: Wan­neer die ma voel dat sy nie al haar doel­wit­te be­reik het nie en nou deur haar dog­ter wil le­we. By­voor­beeld as die ma ’n mo­del of san­ge­res wou word, nooit daar­by uit­ge­kom het nie en nou skryf sy haar dog­ter in vir al wat ’n beau­ty pa­ge­ant is.
Uit­le­wing: Wan­neer die ma haar eie er­va­rin­ge in haar dog­ter se le­we wil uit­leef. By­voor­beeld as die ma nie haar dog­ter se kê­rel goed­keur nie, om­dat sy die sleg­te ei­en­skap­pe van haar man in hom sien. Sy wil dan nie hê haar dog­ter moet die­self­de fou­te as sy maak nie.
“Ek stel voor bei­de die seun en dog­ter in dié ge­val­le­stu­dies gaan sien eers ’n be­ra­der of siel­kun­di­ge waar hul­le hul on­ge­luk­kig­heid met hul ma se ge­drag kan deel. Wan­neer hul­le ver­se­ker ge­noeg voel, kan hul­le die si­tu­a­sie met hul ma’s be­spreek.
“Dit sal goed wees as dit on­der die waak­sa­me oog van ’n neu­tra­le per­soon of ’n kom­mu­ni­ka­sie-ken­ner kan plaas­vind. Dit sal ver­hoed dat ver­wy­te, blaam en be­skul­di­gings soos ’n ten­nis­wed­stryd rond­ge­slin­ger word,”sê G­re­te.
Ons al­mal weet ou­mas is ge­neig om baie erg oor hul klein­kin­ders te wees en hul­le ge­du­rig te be­derf, maar ver­veeld­heid en een­saam­heid kan ook ’n rol speel. Ver­al wan­neer die ma of ou­ma ge­skei of ’n we­du­wee is, sal sy selfs nog meer moei­te doen om in te pas. En dis dan wan­neer haar be­hoef­te om be­trok­ke te wil wees, kan lyk as­of sy net wil oor­neem.
“As men­se flo­reer ons op in­ter­ak­sie met an­der men­se. So as ons al­leen en uit­ge­sluit voel, sal ons selfs ne­ga­tief op­tree, so­lank ons net een of an­der kon­nek­sie met ie­mand an­ders kan voel.”