Die mooiste woorde l� soms aan jou voete*
Ronel Nel Een van die mooiste goed wat ek al ooit gesien het, het by die afgelope Woordfees gebeur. Na al die kontroversies oor sprekers, ongelukkige kunstenaars oor klankgehalte en daardie vreemde filosofiekafee waar die skrywers soos die ou Christene vir die filosofiese leeus gegooi is, was ons maar bietjie bedremmeld en bek-af. Ons het een of ander wonderwerk nodig gehad om ons weer te laat glo dat daar siel en gees in die woord is. En liefde.
So stap ek die Saterdagmiddag saam met Anton Goosen en vriende by Oom Samie uit. Bietjie gewyn en baie gelag, en tog nog verlangend na iets. Skaars by die deur uit en ons hoor 'n tannie gil: "Meneer Anton Goooosen! Herrre ek kan dit nie glo nie, Antoooon!" Met di� dat sy opvlieg, val sy oor haar voete en sloeg tot reg voor hom neer. Vat aan sy voete en soen sy groen-en-geel skoene, die symste skoene wat al soveel debat uitgelok het. Die ander bergies staan ook nader. Een beginne sing: "Stellenbosch se nonnatjie roep myyy �", 'n ander: "Boy vannie suburbs ..." Terwyl die tannie met trane wat stroom vir Anton dankie s� omdat hy "hulle van ons vertel".
Anton help haar op, gesels met hulle, en gee hulle 'n geldjie. Waarop sy s�: "Dankie, Meneer. Ons slaap mos buite ..."
Onnodig om te herhaal dat ons hele groepie toe self in trane is, en vol skaamte en weemoed. Maar ook bekragtig deur die woorde van die werklikheid. En die liefde wat daarmee gepaard gegaan het.
Terwyl die res van die land stoei oor wie nou waar watse soort Afrikaans moet praat, leef dit in die lirieke van ons musiekmense. En daardie musiek leef in die harte van onse ander mense. Terwyl die filosowe en die akademici en die politici en verskeie ander -ici's baklei oor waarheen ons nou op pad is en hoe terrible die land is (hulle, wat in groot karre ry en in die ooste van Pretoria en elders in reusehuise bly), leef die woord, in Afrikaans, op straat.
Slaap dit buite.
Word dit daar gesing en ge�et en gedans. Word dit oorvertel en gel��f.
Toe's ek sommer weer die donner in omdat daar geredekawel word oor koppeltekens en punte, terwyl die sin en die sinne tussenin genegeer word. Vies omdat die -ici's wil afbreek wat opgebou is; of wil skanse oprig waar daar soveel skadelike mure alreeds afgebreek is. By verlede week se GMT's (waaroor almal ��k baklei, die hemel hoor my) het die taal weer eens gese�vier. Het 'n bewo� en geraakte David Kramer ges�: "Ek is 'n Joodse Engelsman wat in Afrikaans m��t skryf, want dis die taal van my hart." En die jong blom van 'n Jan Blohm, wat � la Norah Jones met die meeste en die grootste toekennings weggestap het, het op sy digterlike manier die Breyten Breytenbachs, die straatdigters, die laatnag minnesangers en God bedank. Vir die Afrikaans waarin ons kan doen wat ons wil. Die enigste taal waarin ons k�n. En die kragtige Riku L�tti (wat om een of ander rede nog nie deur die grootste gros Afrikaners raakgesien is as een van ons sterkste musiek-po�te nie) wat stamelend, stotterend en oorweldigd sy Litause oupa bedank wat hom Afrikaans geleer het.
Ek salueer die digters, liriekskrywers, musiekmakers, joernaliste en bergies wat net voortgaan en d��n in die taal. En ek frons vir die slimmes, die onheilvoorspellers, die ongelowige Thomasse, wat alles verskeur en beledig en wat diegene wat dit wel doen, aftakel.
Ek s� dankie vir die Toast Coetzers en die Anton Goosens en die Gert Vlok Nels en die Laurinda Hofmeyrs wat met musiek �n met bevange po�sie net aangaan. Aangaan en kos gee, in Afrikaans, vir die ouens op straat en voor die CD-speler en by Bekgevegte en oor RSG.
Want soms l� die mooiste woorde reg voor jou, aan jou voete ...
* 'n Effens verkorte weergawe van hierdie artikel het vroe�r die week in die dagblad Beeld verskyn.
LitNet: 31 Maart 2005 Wil jy reageer op hierdie resensie? Stuur kommentaar na webvoet@litnet.co.za om die gesprek verder te voer op S�Net, ons interaktiewe meningsruimte. boontoe / to the top