Talle mediese interns steeds sonder poste(Foto: Marcelo Leal/Unsplash) Talle mediese studente in hul finale jaar voel tans magteloos omdat daar skynbaar nie genoeg geld by die nasionale tesourie of die departement van gesondheid is om hulle as mediese interns by hospitale landwyd te plaas nie. Volgens Bianca Lucas, ŉ mediese student in haar finale jaar aan die Universiteit Stellenbosch (US), het sy slegs ŉ paar dae voor haar finale eksamen die nuus gekry dat sy nie as intern geplaas kan word nie. “Dit is ŉ gevoel van absolute magteloosheid. Ek en my medestudente wat in dieselfde bootjie sit se hande is afgekap. Ons het geen pos vir internskap ontvang nie en daarsonder mag ons nêrens in die land as dokters praktiseer nie. “Om wettig as ŉ mediese dokter in Suid-Afrika te registreer word daar van elke mediese student vereis om ná hulle ses jaar studie twee jaar se internskap te voltooi, gevolg deur een jaar se gemeenskapsdiens. Al drie hierdie jare moet in ŉ staatshospitaal gedoen word, in diens van die nasionale departement van gesondheid.” Die elektroniese aansoekproses vir plasing as intern het in Julie afgeskop en moes teen einde Julie voltooi gewees het. Mediese interns kon daarna aansoek doen by hospitale waar hulle graag sal wil diens doen. Die kriteria waarvolgens poste ingedeel word, is nie bekend gemaak nie en daar is kritiek dat die proses nie deursigtig is nie. Altesaam 2 200 nuwe mediese afgestudeerdes moes vir internskapposte landwyd aansoek doen. Van hierdie groep het 159 geen plasings gekry nie. Die nasionale departement van gesondheid en die Internship and Community Service Programme (ISCP), wat ook onder die vaandel van die departement van gesondheid bedryf word, is verantwoordelik vir die plasing van mediese interns. Algemene praktisyns val in die tweede groep van die klassifikasiestelsel. Die ISCP ken poste lukraak toe met die hulp van ŉ selfontwikkelde algoritme. Dit beteken dat akademiese en ander prestasies van studente nie in ag geneem word by die keuse van interns vir spesifieke plasings nie. Die ISCP het ook laat blyk dat daar vanjaar meer aansoeke as voorheen was en dat bykomende finansiering bekom moet word. “Op Maandag 16 November het ons uiteindelik plasings ontvang. Altesaam 158 finale jaar mediese studente het egter Maandagaand met ŉ skok besef dat hulle geen pos ontvang het nie as gevolg van ŉ tekort aan finansiering vir poste,” sê Lucas. “Die aanvanklike e-pos het gemeld dat diegene van ons wat nie poste ontvang het nie teen 20 November ŉ pos sal ontvang. Hierdie inligting was ook op ons ICSP-aanlynprofiel. Groot was my verbasing dat hulle slegs ŉ dag later hierdie beloofde datum uit die boodskap verwyder het. “Die datum (20 November) het egter gekom en gegaan en die jongste aanduidings is dat daar nou eers teen 6 Desember ŉ verdere aankondiging gedoen gaan word. Volgens die e-posse is daar nie tans voldoende geld om vir al die plasings te betaal nie.” Volgens dr. Angelique Coetzee, nasionale voorsitter van die Mediese Vereniging van Suid-Afrika, het die tesourie reeds die toekenning vir mediese interns goedgekeur, maar sy betwyfel of dit die huidige begrotingsproses sou aanhelp. Coetzee sê daar moet in gedagte gehou word dat die minister van finansies, Tito Mboweni, die begroting gesny het en dat die gesondheidsektor nie van die inkortings kwytgeskeld is nie. Sy het ook gesê dat die departement van gesondheid teen die einde van die week van 27 November aankondigings oor plasings in die verskillende provinsies sou maak. Volgens Lucas het die tyd reeds verstryk vir studente wat wel geplaas is om plasings uit te ruil, sou hulle nie met die aanvanklike plasings tevrede wees nie. Sy twyfel ook of die bestaande appèlproses nog geldig gaan wees. Die vereniging vir junior dokters (Judasa) het reeds aangedui dat daar geen hoop is dat hierdie proses uitgestel sal word om studente te akkommodeer nie. Judasa het ook in ŉ boodskap aan interns gesê dat daar nog gewag word vir uitslae van buitelandse studente en die uitslae van hul raadeksamens. Hulle het ook bevestig dat daar ŉ tekort aan finansiering is. Daar word ook van die nuwe interns verwag om op 1 Januarie volgende jaar aan te meld vir diens. Voor dan moet daar nog verblyf gesoek en vele ander reëlings getref word. Die onsekerheid maak beplanning baie moeilik. Die ICSP het interns Maandag in kennis gestel dat nog 61 aansoeke ontvang is en dat verdere besluite teen Vrydag bekend gemaak gaan word.