Nuuskommentaar: Doodskis en ras in die regspraak‘n Skermskoot uit die video. Die oorvloedige leserskommentaar onderaan die berigte dat die twee beskuldigdes in die sogenaamde doodskis-saak borgtog geweier is, dui op erge wantroue in die regspraak as ras ter sprake is. Dit is baie moeilik om hieroor kommentaar te lewer omdat die politieke korrektheid rakende die regspraak nog baie sterk is. Maar kom ons pak die bul by die horings en probeer ’n objektiewe vertolking neerpen. Ongelukkig staan die huidige saak nie in isolasie nie. In die sogenaamde leeukampsaak is onder appèl bevind die wit beskuldigde kon nie aan moord skuldig wees nie, omdat die patoloog bevind het die oorledene was reeds dood toe die wit persoon op die toneel verskyn het. Die patoloog se bevinding was reeds tydens die aanvanklike verhoor bekend. In die saak van die Reitz-vier het dit onder appèl aan die lig gekom die verhoorlanddros (nogal die hooflanddros) het die vier onder meer gevonnis vir aspekte waarvoor hulle nie eens aangekla was nie. ’n Mens kan maar net hoop dat dit die hoë uitsondering is. Die Reitz-saak verskaf egter ook perspektiewe, soos dat van die regters wat die appèl hanteer het, ook swart was. Voorts het ’n swart uitstellanddros vroeër in die saak ’n beroep op die media en die politici gedoen om nie ’n skuldigbevinding vooruit te loop nie. Dié beroep is skandelik in die wind geslaan, soos ’n brief in ŉ groot Afrikaanse koerant waarin na die vier as boewe verwys is, en ’n senior redaksielid van ’n ander wat geskryf het die video is met versteekte kameras opgeneem, terwyl die getraumatiseerde werkers in werklikheid vrywillig meegedoen het, en selfs vriende gaan roep het om saam na die voltooide produk te kyk. Betogers Donderdag (8 Desember 2016) buite die hof. Foto: Phillip Bruwer Die één plek wat nie kan bekostig om onder verdenking te kom nie, is die howe. ’n Nuwe peiling in die VSA toon dat 45% van die wit Amerikaners vertroue in die Amerikaanse regstelsel het, maar dat net 19% swart Amerikaners dieselfde voel. Net 26% van die swart mense voel die regstelsel is regverdig teenoor swart mense. Altesaam 64% van die wit Amerikaners meen die meeste Amerikaners is inherent nie rassisties nie, maar net 35% swart Amerikaners stem hiermee saam. Dit sal dus nie vreemd wees as die persepsies oor die regverdigheid van die howe in Suid-Afrika ook erg uiteenloop nie, en dit sal bitter jammer wees. In die ou Suid-Afrika was dit verswarend as misdaad oor die rassegrense heen gepleeg is omdat dit rasseharmonie versteur, en dit het na alle kante gegeld. Dit is inderdaad so dat misdaad oor rassegrense heen rassespanning verhoog, soos plaasaanvalle waar ’n baie groot meerderheid sulke aanvalle oor rassegrense heen plaasvind. Gister is juis twee swart mans skuldig bevind aan moord ná ’n plaasaanval by Rouxville. Die eerste prys is om te verseker dat die howe, en veral die voorsittende beamptes, nie rasbevooroordeeld is nie. Maar uiteindelik bly die belangrikste les: Afgesien daarvan dat dit teen die Grondwet en verkeerd is, is dit pleinweg onnosel om jou aan rassistiese en haatspraak-optredes skuldig te maak. Maar dan MOET die owerheid en die regspraak, wat die Menseregtekommissie en die gelykheidshof insluit, sigbaar ewehandig optree. Dit kan eenvoudig nie gebeur dat ’n vrou van Houtbaai wat op Facebook geskryf het swart mense is diere wat vasgemaak behoort te word (en gedink het sy word deur vryheid van spraak beskerm), haar werk verloor het en allerlei vervolging in die gesig staar, terwyl die jeugdige leier van ’n politieke party ’n gewoonte daarvan maak om oproepe en uitlatings te maak wat op die oog af op haatspraak neerkom, en nog net een keer skuldig bevind is (met ’n rits wit akademici en apologete wat gemeen het die regter het fouteer) nie.