You are here: Home » Content » Kuns en Kultuur Graad 8 » Jazz-dans
JAZZ-DANSDANSIn hierdie module word jy aan jazz-dans voorgestel. Dis ‘n opwindende dansstyl wat van tradisionele dans afkomstig is. Jy sal improviseer, skep en bewegings kombineer sodat jy uiteindelik jou dansroetine voor ‘n gehoor kan aanbied. Moenie bang wees nie – jy sal dit nie alleen doen nie! Die hele klas sal betrokke wees, en jul onderwyser sal vir julle leiding gee. Dit gaan ‘n wonderlike, opwindende ervaring wees.Aktiwiteit 1:
[LU 1.1]Die opwarmingsoefennge sal die risiko van besering verminder en sal dit makliker maak om die danse uit te voer.Dit sal makliker wees – en ook baie meer pret – as jy die opwarming op die maat van musiek doen. Kies musiek met ‘n tempo wat nie te vinnig is nie.
Staan met voete ‘n heupwydte uitmekaar, voete vorentoe, arms langs die sye.Dit is belangrik om jou liggaamslyn te behou om die spesifieke spiere wat opgewarm word, te isoleer. Korrekte liggaamslyne sal beserings voorkom. Beweeg slegs die liggaamsdele en spiere soos voorgeskryf.Staan met voete ‘n heupwydte uitmekaar, arms langs die sye. Asem in deur die neus terwyl die arms bo die kop gelig word. Asem uit deur die mond. Laat sak die arms en buig die knieë gelyktydig. Herhaal vier keer.
oop- en armopwarming:
Loop op die plek op die maat van die musiek. Buig arms by die elmboë na die liggaam toe en laat sak – hou elmboë af (agt keer). Lig arms vorentoe – skouerhoogte – buig arms by elmboë en maak reguit (agt keer). Lig arms na die kant toe – skouerhoogte – buig by elmboë en maak reguit (agt keer). Lig arms bo die kop – reguit – stoot op en af tot by skouerhoogte (agt keer). Kombineer armoefeninge – herhaal elke oefening agt keer.Herhaal elke oefening vier keer. Herhaal elke oefening twee keer. Hou aan om op een plek te stap terwyl die armoefeninge uitgevoer word.
oop en beweeg:
Loop vorentoe vir vier tellings – lei met jou regterbeen. Loop agtertoe vir vier tellings – kyk vorentoe. Loop na regs vir vier tellings. Draai om en loop na links vir vier tellings. Sit armbewegings by. Herhaal loopoefening agt keer met armbewegings.
tap terwyl knieë gelig (
knee lifts) en dyspiere opgetrek word dyspierbuiging (hamstr
Lei regs en stap vorentoe vir drie tellings – lig knie op die telling van vier. Kyk vorentoe, stap agtertoe vir drie tellings – buig knie na agter, terwyl die voet na die boude gelig word op die telling van vier. Herhaal agt keer. Bly op een plek staan en lig die knieë beurtelings agt keer. Stap vorentoe vir vier tellings. Bly op een plek en lig die knieë beurtelings vier keer. Stap agtertoe – kyk vorentoe – vir vier tellings. Doen vier dyspierbuigings – bly op een plek staan. Stap vorentoe vir vier tellings. Doen vier dyspierbuigings – bly op een plek staan. Stap agtertoe – kyk vorentoe – vir vier tellings. Beweeg vorentoe terwyl die knieë beurtelings vir vier tellings gelig word. Beweeg agtertoe – kyk vorentoe – met dyspierbuigings vir vier tellings. Herhaal agt keer.
Beweeg deur twee treë na regs te neem – kyk vorentoe. Beweeg twee treë na links – lei links – kyk vorentoe. Voeg armbewegings by terwyl daar na links en na regs gestap word. Herhaal agt keer. Beweeg na regs – lei regs – tree met die regtervoet en kruis die regterbeen met die linkerbeen vir twee treë. Beweeg na links en kruis bene terwyl daar gestap word. Voeg armbewegings by. Herhaal agt keer. Beweeg na regs – kruis oor – lig linkerbeen na die kant op laaste maatslag – hou been reguit. Beweeg na links – kruis oor – lig regterbeen na die kant op laaste maatslag. Voeg armbewegings by. Herhaal agt keer. Bly op een plek en lig regter- en linkerbeen om die beurt – agt keer.
Bly op een plek – maak bene wyd oop – buig bene effens. Buig knieë verder – hou liggaam regop – kop op – hande op heupe – hou vir twee tellings. Maak bene vir twee tellings reguit. Buig bene en maak weer reguit – een telling om die beurt. Herhaal agt keer. Bring regtervoet vorentoe – buig knieë. Neem regtervoet terug. Bring regtervoet vorentoe – buig knieë. Neem linkervoet terug. Herhaal agt keer.Wanneer hurkbewegings gedoen word, moet jy seker maak dat jou knie nie oor jou voet gaan nie. Hou jou knie in lyn met jou hak wanneer jy buig. Hou liggaam regop met hande op die heupe. As ‘n mens hierdie oefening veilig wil uitvoer, is beheer en balans van die grootste belang.
Maak bene wyd oop en leun na die kante toe (regs en links om die beurt) – agt keer. Bring die liggaam stadig vorentoe – hande op die knieë – terwyl jy leun - agt keer. Bring die liggaam verder af tot jou hande die vloer raak – terwyl jy van regs na links leun – agt keer. Doen die oefening andersom totdat jy met ‘n regop liggaam leun. Herhaal oefening agt keer.
Hou jou bene oop en effens gebuig. Plaas jou hande op jou heupe. Draai die boonste helfte van jou liggaam na regs (asof jy na iemand agter jou wil kyk). Draai terug en kyk vorentoe. Draai die boonste deel van jou liggaam na links. Terug vorentoe. Herhaal agt keer. Lig arm reguit sywaarts – skouerhoogte. Herhaal sywaartse strekbewegings agt keer met uitgestrekte arms.
Staan met voete teen mekaar. Skud alle beweegbare liggaamsdele.Jy is nou gereed om met die volgende aktiwiteite voort te gaan.Aktiwiteit 2:
[LU 1.2]Jou onderwyser sal die agtergrond van jazz-dans kortliks verduidelik. Onthou, jy hoef nie noodwendig ‘n danser te wees om hierdie volgende aktiwiteit te kan geniet nie – al wat jy hoef te doen, is om die bewegings te verken en te ontdek wat jou liggaam alles kan doen. Jy sal verbaas wees! Probeer dit. Jy moet heel eerste die musiek leer ken.Die musiekEnige musiek van die jazz-genre is geskik vir hierdie aktiwiteit.Voorbeelde:“Brazilia” deur John Klemmer “Tropico” deur Gato Barbieri “Sanborn” deur David Sanborn “The Shuffle” deur Kenny G “Rise” deur Herb Alpert “All that Jazz” uit die klankbaan van “Chicago”Luister aandagtig na verskillende snitte van jazz-musiek. Let op na die duidelike vier-op-vier -maatslag en kenmerkende frasering. Kies musiek uit die voorbeelde waarop jy graag wil dans.KostuumsVir hierdie klas kan jy kaalvoet wees, of jy kan sportskoene dra. Dra ‘n gemaklike T-hemp en sweetpakbroek. Met die oog op die uitvoering moet julle die kostuums bespreek en uitsoek wat by die dans sal pas – wees skeppend.
Die dans: ImprovisasieAantekeninge oor improvisasie:In improvisasie maak ‘n mens die meeste staat op jou onderbewuste en die snelheid van jou reaksies. Dit help nie om te probeer “uitdink” watter beweging jy gaan maak of om te raai wat die musiek volgende gaan doen nie. Jy sal mettertyd moet leer om hierdie aspekte te kan aanvoel. Moet nooit beweeg nie, tensy jy voel jy moet. Moenie bang wees om stil te staan, na die musiek te luister en dit toe te laat om vir jou te ‘sê’ wat om te doen nie. Moenie bang wees dat jou bewegings verspot sal lyk nie. Hulle sal waarskynlik aan die begin snaaks lyk, maar dit maak glad nie saak nie. Jy is besig om jou verstand en jou liggaam te leer om op ‘n onbekende manier te reageer – waarom sou jy dan onmiddellik verstommende resultate verwag? Probeer om natuurlike, eenvoudige bewegings te maak. Wanneer jy in ‘n groep werk, moet jy altyd onthou dat jy deel van ‘n groter geheel is. Kom in harmonie met die groep, en hoewel jy jouself as individu uitleef, moet jy nog steeds die eenheid van julle doelwit beleef in alles wat jy doen.
DansformasiesHier is nou riglyne om jou met jou improvisasie aan die gang te kry. Onthou dat jy jou eie bewegings en danse vanuit die bewegings moet skep. Jy hoef nie die choreografie-notasie slaafs na te volg nie – dis net daar om vir jou idees te gee. Wees skeppend!Let wel: Die musiek het ‘n vier-op-vier-maatslag. Elke maat van die musiek duur agt tellings. Een beweging per telling is aangewys om dit vir jou maklik te maak om te tel en die beweging uit te voer.Table 1
Lig die regterarm en leun na links terwyl die hak gelig word.
Maak sirkels voor met die arm en laat sak die hak.
Lig die linkerarm en terwyl jy met die regtervoet vorentoe tree, begin om sirkels bo jou kop te maak.
Voltooi jou sirkel terwyl jy jou linkervoet inbeweeg na die regtervoet.
Tree weer na regs uit en begin weer met jou bo-arm sirkels maak.
Hierdie keer moet jy die uitgestrekte arm dwarsoor die liggaam bring, terwyl jy die regterknie buig en vorentoe leun.
Herhaal met die regterarm na bo gestrek terwyl jy na links tree.
Probeer om hierdie bewegings uit te voer: eers sonder die musiek , en net met die beenbewegings. Voeg die arms by wanneer jy gemaklik voel met die beenbewegings. Jy het so pas op die eerste vier mate van die musiek beweeg. Probeer nou om bewegings te improviseer en gebruik die bogenoemde voorgeskrewe choreografie as ‘n grondslag vir jou eie bewegings.In die volgende vier mate sal ons met ‘n skop en ‘n draai eksperimenteer.Table 3
En tree vorentoe met die regtervoet, bring linkervoet agter op en tree terug op die bal van die voet soos jy weer ...
... vorentoe tree op die regtervoet, terwyl die knie in ‘n leunhouding gebuig word. (Dit is makliker om hierdie beweging uit te voer as om dit te lees. Dit word stap-bal-wysig (“step-ball-change”) genoem. Daar is ‘n klein sprongetjie op die moment wanneer jy die gewig van regs na links verplaas en dan weer terug na regs; amper soos ‘n galop.)
Draai om na links in ‘n halfsirkel, terwyl die voete bly waar hulle is, sodat die linkervoet voor is, met die gewig nog op die regtervoet, EN stap-bal. 4
Verander met linkervoet wat lei, en sluit af met ‘n leunmet arms na die kant.
Laat sak arms en draai torso (lyf) na regs, sodat die regtervoet voor is. Verplaas gewig na regtervoet ...
... lê terug, skop been vorentoe uit, terwyl arms in ‘n lae V oopgemaak word.
Terwyl hande opgehou word, plaas voet weer op die vloer, en ...
... verplaas dan die gewig. Met die regtergroottoon op die linkerknie, draai deur 360° na regs, terwyl jy die arms laat sak.
Trek ribbekas in (asof jy ‘n hou in die maag gekry het) terwyl die arms boontoe gebring word, kop na onder en met regtervoet gepunt.
Trek hande oor linkervoet tot onder, met die kop agtertoe.
Lees die aanwysings versigtig voor jy probeer om die bewegings uit te voer en probeer dan die bewegings doen, terwyl jy die aanwysings hardop lees (of laat iemand dit hardop lees, terwyl jy die aanwysings met jou liggaam volg). Dit is makliker om die choreografie te doen as om dit te lees. Wees dus geduldig. Dit neem wel tyd om aan die bewegings gewoond te raak, maar sodra ‘n mens die volgorde bemeester het, word dit groot pret. Onthou: daar is geen reg of verkeerd nie. Jy kan die bewegings volgens jou eie styl interpreteer.Met die volgende vier mate sal jy ‘n vlakverandering verken. Ja, ons beweeg nou vloer toe! Maak seker dat jy nog steeds goed opgewarm is voor jy dit probeer. Table 5
Laat sak linkerarm en lig regterarm, terwyl jy vorentoe vanuit die heupe beweeg, en laat die regtervoet vorentoe gly terwyl jy die agterste been buig.
Terwyl jy laer sak, berei jou voor om die gewig op jou linkerhand te neem en laat die linkerknie op die vloer rus.
Terwyl jy na links rol om te gaan sit, ontspan jou regterknie indien nodig. (Let wel: As jy jou hand gebruik om jou gewig te ondersteun, sal jy verhoed dat jou spiere seerkry of jou heupe beseer word. Moet nooit meer doen as wat jy met gemak kan baasraak nie.)
Terwyl regterheup gelig word, druk op met linkerhand terwyl jy opkyk.
... neem jy jou regterbeen vorentoe om by die linkerbeen in die middel te wees. Lig voete en punt hulle, terwyl gewig verplaas word sodat dit eweredig versprei is op sitvlak ...
... en swaai liggaam en bene na links in ‘n halfsirkel.
Buig jou regterknie en laat dit op die vloer rus, terwyl jy op jou voorkant draai en jou linkerbeen lig.
Stoot weer weg en swaai om sodat jy dieselfde aan die ander kant kan doen, ...
Laat sak arm en laat albei knieë na regs val.
Nadat jy dit ‘n paar keer gedoen het, sal jy sien hoe maklik dit eintlik is en hoeveel pret dit kan verskaf. Noudat jy die basiese stappe gedoen het, kan jy die dans ontwikkel en jou eie dans skep. Maak seker dat die bewegings die musiek komplementeer. Hou by die maatslag en tellings. Onthou: Minder is meer! Hou die volgorde eenvoudig.
Die dans: OptredeNadat jy die verskillende bewegings met die gekose musiek verken het, moet jy bewegings vir die dans kies. Oefen die dans. Doen die dans.Aktiwiteit 3:
Om AF TE KOEL EN DIE LIGGAAM TE STREK ná die oefeninge uitgevoer is [LU 1.3]Dit is belangrik om die spiere wat tydens die oefeninge gebruik word te strek, en ook te sorg dat jy afkoel sodat jy behoorlik in ander klasse kan funksioneer.Wanneer spiere tydens oefening en dans saamtrek, veroorsaak dit dat melksuur in die weefsel opbou. Indien die spiere nie gestrek en verleng word na die oefening nie, sal die opgeboude melksuur styfheid en seer spiere veroorsaak wat tot drie dae lank kan aanhou. As ‘n mens strekoefeninge doen, word die melksuur deur die spierweefsel versprei en in die liggaam geabsorbeer.Kies musiek met ‘n stadige tempo (tussen 84 en 125 slae per minuut). Ballades is baie geskik hiervoor.
Staan met voete heupwydte van mekaar af, arms langs sye.Asem in deur die neus, terwyl die arms bo die kop gelig word. Asem uit deur die mond, terwyl jy jou arms laat val en jou knieë tegelykertyd buig. Herhaal vier keer.
Lig jou regterarm reguit op bokant jou kop. Buig jou arm by die elmboog – arm agter jou kop. Trek die regterarm stadig met jou linkerhand na links – hand op jou elmboog. Voel die strekking in jou triceps. Hou die strekking vir agt tellings. Ruil arms om.
Maak bene oop – knieë effens gebuig. Draai na regs met jou hele liggaam. Buig knieë tot ‘n 90 grade-hoek – hou bolyf regop – plaas jou hande op die voorste been. Hou die strek vir agt tellings. Maak jou bene reguit – laat sak jou bolyf vorentoe na die voorste been so ver as wat jy kan – plaas jou hande laer teen jou been af. Hou die strek vir agt tellings. Buig jou voorste been en plaas jou hande op die vloer. Bring jou hele lyf vorentoe af na die vloer toe en maak jou agterste been reguit – voet op die vloer. Lig die voorste deel van die voet van die gebuigde been. Hou die strek vir agt tellings.Hou hande op die vloer en neem die voorste been agtertoe langs die agterste been. Hou jou voete bymekaar en buig jou regterknie na die vloer toe. Hou die strek vir agt tellings. Buig linkerknie – hou vir agt tellings. Sit jou hakke op die vloer en loop op jou hande tot by jou voete. Indien jou hande nie die vloer kan raak nie, hou jou bene vas. Hou hierdie dyspierstrek vir agt tellings. Krul stadig op – jou kop kom laaste op. Skud al die beweegbare liggaamsdele. Buig na jou opvoeder om dankie te sê vir die klas.
« Previous module in collection Om 'n opwarmingsroetine te skep
Next module in collection » 'n Definisie van populere kultuur
This work is licensed by Siyavula Uploaders under a Creative Commons Attribution License (CC-BY 3.0), and is an Open Educational Resource. Last edited by Siyavula Uploaders on Jun 12, 2009 9:22 am -0500. Add to a lens