Nuuskommentaar: Minderheidsregte: Hoekom vorm België so moeilik ’n federale regering?Die Belgiese vlag wapper oor die stad van Gent. Foto: Pixabay Met begrippe soos diversiteit en identiteitspolitiek wat gereeld wêreldwyd aan die bod kom, en bepaald ’n rol in die staatkunde speel, sou verwag word dat middelpuntvliedende denke daarmee saam by minderhede sou eskaleer, soos nou inderdaad met Katalonië, asook Brittanje se Keltiese lande gebeur. Maar in België is dit op die oog af die meerderheid, die Vlaminge (byna 60% van die bevolking), wat al hoe sterker na losser bande van die Franssprekende minderheid neig, en nie die minderheid nie. ’n Raakvat-sêding kan dikwels meer verhelderend wees oor ’n politieke tameletjie as ’n duisend geleerde woorde. So het ’n opmerking in die Nederlandse media ’n aantal jare gelede ontstaan op buitelandse joernaliste en analiste se onvermoë om raak te vat oor tendense in die Nederlandse politiek: “Die politiek in Nederland is ver te skisofrenies vir ’n buitelandse waarnemer om te verstaan.” Natuurlik kom die probleem oor ver meer as net Nederland voor. En ken ons dit nie ook maar in Suid-Afrika nie – ’n buitelandse korrespondent van ’n nuusgroep oorsee wat nadat hy in die land aangeland het, reguit afsit met “ontledings” uitsluitlik gebaseer op die Engelstalige media in die land. Soms is dit verstaanbaar aangesien die betrokke korrespondente nie Afrikaans magtig is nie, maar as dit ’n Nederlandse of Vlaamse joernalis is, is dit tog onnodig om ’n narratief in te span wat as ’n kwalik verdoeselde narratief in die apartheidsjare gewortel is. So asof die Afrikaanse media by verstek in apartheid gewortel sou wees. Voorts ook dat Afrikaans as taal so sektoraal geanker is dat dit geïgnoreer behoort te word. Of gewoon ’n persepsie dat Afrikaans irrelevant is. Taamlike omvattende studies word deurlopend gedoen oor hoekom die media dikwels vasbrand met die waarheid in andermansland. ’n Taamlike algemene opvatting is dat joernaliste en akademici geneig is om meer polities links te wees as die gemiddelde lid van die publiek. Die vingers wat deurlopend na veral sekere media gewys word oor redaksionele ondersteuning aan pres. Donald Trump, is byvoorbeeld goed bekend. In België is een van die mees ontlede verskynsels die steun, al dan nie, wat die begrip “konfederasie” by Belgiese akademici en joernaliste geniet. Dit beteken, luidens berigte, dat die media nie in pas met veral Vlaamse sentimente hieroor is nie. Behoort die uitdrukking uit Nederland, dat die Nederlandse politiek te skisofrenies is om die Nederlandse politiek te verstaan, nie ook vir België te geld nie? Hoekom lyk dit dan of die Vlaminge die grootste groep in België is, maar dat dit die Franssprekendes is wat (steeds) die land se politiek oorheers? Maroela het dié kwessie gereeld aangeraak, hetsy in die algemeen soos onder die vaandel van diversiteit, identiteitspolitiek ensovoorts, of spesifiek met verwysing na België, soos hier. Om België se politiek van buite reg te probeer verstaan is baie moeilik. Die volgende narratief kan maklik ontstaan, al is die werklikheid veel, veel komplekser: Deesdae is die Vlaminge gemiddeld meer welvarend as die Franssprekendes. Sosialistiese partye is in Wallonië veel sterker as onder die hardwerkende Vlaminge, en die spreekwoord lui immers dat sosialisme goed werk tot iemand anders se geld op is. Hoeveel motivering sal daar onder die Wallone wees om ook meer welvarend te wees deur minder sosialisties te wees, as die hardwerkende Vlaminge elke jaar miljarde euro’s aan Wallonië oorbetaal om ekonomiese pariteit te vestig? Kortom, word die Vlaminge (getalsgewys die meerderheid en ekonomies die sterkste) nie in werklikheid deur die Wallone gekoloniseer nie? Dit hang af wie die koning as eerste minister aanwys, en die aanduidings is dat die keuse buite verhouding dikwels op ’n Franssprekende val. En dat dit dan ’n gelol afgee om ’n koalisieregering op nasionale vlak te vorm. Na die algemene verkiesing van 2014 het dit 589 dae geneem om ’n koalisieregering te vorm. Dit was destyds ’n wêreldrekord vir ’n ontwikkelde land, waarna dit deur Noord-Ierland oortref is. Die ironie is dat die Franssprekendes, wat altyd ’n numeriese minderheid sal wees, skynbaar die sterkste oor Belgiese eenheid voel. Die twee partye wat die sterkste oor hetsy onafhanklikheid, of maksimale outonomie voel, is beide Vlaams en ook sedert vanjaar se algemene verkiesing die twee sterkste partye in België. Die tweede sterkste, die Vlaams Belang, het met 15% gegroei. Voel die Franssprekendes dat tradisionele konvensies wat in die praktyk hul posisie bevoordeel, genoegsaam in stand kan hou om veral in die tweetalige Brussel te kan bly domineer, en selfs meerderwaardig kan domineer, terwyl die welvarender Vlaminge die beursies sal moet bly skud om die sosialisties neigende Franssprekendes se kunsmatige hoë lewenstandaarde moet bly “subsidieer”? Of sal iemand in anderland nooit presies kan verstaan nie?