KODEïEN: EFFEK EN NEWE-EFFEKTE - MEDISYNE - 2020
Kodeïen vir hoes
Die opiate kodeine word in medisyne gebruik vir die behandeling van droë hoes (droë hoes). Dit word ook gebruik as 'n pynstiller in kombinasie voorbereidings met acetaminophen of ander pynstillers. Aangesien kodeïen 'n dempende effek op die respiratoriese sentrum het, kan respiratoriese depressie as 'n newe-effek voorkom. Vir mense met respiratoriese insufficiëntie is die geneesmiddel dus nie geskik nie. Kom meer te wete oor die effekte, newe-effekte en dosis kodeïen.
Effek van kodeïen
Kodeïen is 'n opiaat en behoort aan die groep opioïede as gevolg van sy morfienagtige eienskappe. Die groep sluit ook aktiewe bestanddele soos morfien, metadoon, fentaniel, oksikodoon, tramadol en tilidien in.
Kodeïen word gebruik as 'n hoesonderdrukker vir irriterende hoes. So 'n onproduktiewe hoes kan byvoorbeeld voorkom in die konteks van 'n verkoue of brongitis. In teenstelling met die produktiewe hoes word geen slym afgekap in die geval van irriterende hoes nie.
Aan die ander kant word kodeïen saam met parasetamol gebruik as 'n pynstiller vir die behandeling van matige tot ernstige pyn. Dit word onder andere gebruik vir tandpyn, menstruele pyn of na chirurgiese prosedures. Benewens acetaminophen word kodeïen ook gekombineer met ander pynstillers soos diclofenac of asetielsalisielzuur. Voorheen is die dwelm ook gebruik as 'n vervangende geneesmiddel in 'n heroïen-onttrekking.
Newe-effekte van kodeïen
Die mees algemene newe-effekte met kodeïen sluit in moegheid, hardlywigheid en hoofpyn. Naarheid en braking kan ook aan die begin van die behandeling voorkom. Skaars newe-effekte sluit in jeuk, droë mond, slaapstoornisse, oorgeluide en kortasem. Baie selde kan die behandeling lei tot gewigstoename.
Pasiënte wat besonder sensitief is of hoë dosisse inneem, kan ander newe-effekte ervaar. Dit sluit byvoorbeeld 'n morbide hoë bui, 'n afname in die respiratoriese rit en 'n verswakking in visuele prestasie in. As kodeïen oor 'n lang tydperk en in hoë dosisse oorgeneem word, kan die geneesmiddel dit afhanklik maak.
Dosering van kodeïen
Kodeinhoudende middels vir die behandeling van hoes is beskikbaar in verskillende doseervorme. Veral algemeen is druppels of sap, maar daar is ook kodeïntablette. Saam met parasetamol is kodeïen beskikbaar in die vorm van kapsules, tablette en setpille.
Afhangende van die vraag of die middel vir hoes gebruik word of vir die behandeling van pyn, wissel die dosis. Wanneer kodeïen gebruik word om droë hoes te behandel, kan elke ses tot agt uur, afhangende van die erge hoes, 'n dosis van 15 tot 60 milligrams toegedien word. By kinders moet die dosis ooreenstemmend laer wees.
Aan die ander kant, as die opium gebruik word om pyn te behandel, hang die dosis onder andere af van watter kombinasievoorbereiding gebruik word. Oor die algemeen moet nie meer as 240 milligram kodeine elke dag geneem word nie. Hoe hoog moet die aktiewe bestanddeel presies gedoseer word, bespreek asseblief met jou dokter.
Kodeïen moet nie gelyktydig geneem word met medikasie wat optree om die sentrale senuweestelsel te verminder nie. Sulke medisyne is byvoorbeeld slaappille, kalmeermiddels of psigotropiese middels. Andersins kan die newe-effekte versterk word. Dit kan lei tot verhoogde moegheid en duiseligheid sowel as 'n verhoogde inkorting van die asemhaling.
Selfs met die gelyktydige gebruik van antihistamiene of antihipertensiewe middels, is 'n toename in newe-effekte moontlik. Die respiratoriese inkorting kan ook voorkom met gelyktydige gebruik van geneesmiddels uit die groep trisikliese antidepressante.
Terwyl die effek van kodeïen verhoog kan word deur cimetidine, verhoog die aktiewe bestanddeel die effek van pynstillers. Daarbenewens kan die gelyktydige toediening van MAO-remmers die sentrale senuwee-effek verhoog. Daarom is dit raadsaam om 'n twee weke breek tussen behandeling met MAO inhibeerders en kodeïen te neem. Alkohol moet vermy word terwyl kodeine-bevattende medisyne gebruik word.
Onder sekere omstandighede mag kodeine nie gebruik word nie. Dit is die geval met:
'n hipersensitiwiteit vir die dwelm
'n akute asma-aanval
'n diep bewusteloosheid
Kodeïen moet ook nie in chroniese hoes gebruik word nie, aangesien hierdie simptoom 'n teken van brongiale asma kan wees, veral by kinders.
Eers nadat die voordele-risiko deur die behandelende geneesheer deeglik oorweeg word, kan kodeïen gebruik word vir verswakte bewussyn, verhoogde intrakraniale druk, respiratoriese of respiratoriese kanaalafwykings, opioïede afhanklikheid en hardlywigheid. As daar lae bloeddruk is as gevolg van lae bloedvolume, moet ook sorg geneem word.
Borsvoeding en swangerskap
Kodeïen moet slegs op die advies van 'n dokter geneem word gedurende die eerste drie maande van swangerskap, indien enigsins. Die aktiewe bestanddeel kan misvormings op die ongebore kind veroorsaak. Kort voor die geboorte of in die geval van dreigende voortydige geboorte, moet die opiate ook nie gebruik word nie, anders kan respiratoriese afwykings in die pasgeborene voorkom.
As kodeïen vir 'n lang tydperk tydens swangerskap geneem word, kan afhanklikheid van die geneesmiddel in die ongebore kind ontwikkel. As die opiate meer gereeld in die laaste derde van die swangerskap gebruik word, kan onttrekkingsimptome in die baba na geboorte voorkom.
Tydens borsvoeding moet geen kodein-medisyne so veel as moontlik geneem word nie. Omdat die aktiewe bestanddeel in borsmelk kan slaag en simptome soos lusteloosheid, slaperigheid en dehidrasie in die baba kan veroorsaak. Terwyl daar waarskynlik geen risiko van 'n enkele dosis is nie, moet borsvoeding gestop word in geval van herhaalde inname.
Kodeïen by kinders
Vir kinders onder die ouderdom van twee is behandeling met kodeïen onvanpas aangesien daar 'n verhoogde risiko van respiratoriese depressie is. Om ongewenste newe-effekte te vermy, moet die dosis waargeneem word, selfs by ouer kinders. As algemene reël moet die dosis by kinders altyd so laag as moontlik gehou word. As simptome soos kortasem, sluk of verwarring voorkom, moet die behandeling onmiddellik gestop word.