Direkte bemarking en jou regteDie koms van selfone het verbruikers toegang gegee tot kommunikasie en inligting wat hulle andersins nooit sou gehad het nie, maar daardie selfde stukkie tegnologie wat jy in jou hand hou, gee ook maatskappye toegang tot jou en jou geld. Direkte bemarking is ŉ groot bedryf en daarom is dit belangrik dat dit gereguleer word. Ina Opperman verduidelik wat verbruikers se regte oor direkte bemarking is in terme van die Wet op Verbruikersbeskerming. Volgens die definisie van direkte bemarking in die Wet op Verbruikersbeskerming is dit die proses wanneer iemand jou kontak om direk of indirek iets te koop of geld te skenk. Die direkte bemarking moet dus van die onderneming of ander persoon, wat jou kontak, af kom. Wanneer jy op ŉ advertensie reageer of iemand help jou in ŉ winkel, is dit nie direkte bemarking nie. Direkte bemarking is kortliks mense wat jou bel op jou landlyn of selfoon en vir jou teksboodskappe, e-posse of briewe en fakse stuur om goedere of dienste aan te bied of vir skenkings te vra. Wet op Verbruikersbeskerming Verbruikers se reg op privaatheid en hul reg tot keuse in terme van direkte bemarking word deur die Wet op Verbruikersbeskerming beskerm. Artikels 11 en 16 en regulasie 4 en 12 van die Wet bepaal duidelik wanneer verbruikers gekontak mag word, wat verbruikers kan doen om ongewenste direkte bemarking te stop en dat verbruikers wat wel omgepraat word om iets te koop, ŉ afkoelperiode kry. Jou reg om direkte bemarking te beperk As deel van die beskerming van die verbruiker se reg op privaatheid, gee artikel 11 van die Wet verbruikers die reg om ongewenste direkte bemarking te beperk. Jy kan weier om direkte bemarking te aanvaar, eis dat die maatskappy ophou om jou te kontak en ook direkte bemarking blokkeer. Direkte bemarkers, wat bemarkingsboodskappe na jou selfoon stuur, vra gewoonlik dat jy ŉ teksboodskap terugstuur wat lui “stop” sodat hulle jou naam van hul lys kan verwyder. Jy kan ook eis dat die maatskappy op skrif onderneem om nie meer met jou te kommunikeer nie, maar direkte bemarkers wat boodskappe na jou selfoon stuur, bevestig gewoonlik nie dat hulle sal ophou om jou te pla nie. Direkte bemarkers se pligte Artikel 11 bepaal ook iemand wat direkte bemarking magtig, beheer of uitvoer, moet gepaste prosedures implementeer om dit makliker te maak vir jou om te eis dat hulle ophou om jou te kontak en daarna mag hulle nie met jou kommunikeer nie. Direkte bemarkers mag jou ook nie laat betaal om kommunikasie te staak nie. “Geen kontak”-register Die Wet maak voorsiening vir ŉ “Geen kontak”-register waar verbruikers met hul identiteitsnommers, adres of alle besonderhede kan registreer as hulle nie deur direkte bemarkers gekontak wil word nie. Volgens die Wet moet die blok binne 25 dae nadat jy geregistreer het, aktief wees. Ondernemings moet dan, tensy hulle kan bewys dat jy ingestem het tot die direkte bemarking, aanneem dat alle ander verbruikers wel geregistreer het om direkte bemarking te keer, tensy hulle bevestiging op skrif kry dat dit nie die geval is nie. Direkte bemarkers moet teen ŉ fooi by die register registreer en hul besonderhede jaarliks opdateer. Die Kommissie het ŉ projekspan aangestel en ŉ tender geadverteer vir ŉ adviseur om ŉ haalbaarheidstudie te doen, wat hopelik in Januarie volgende jaar sal begin, volgens Trevor Hattingh, woordvoerder van die Kommissie. Instem op skrif Die instem op skrif waarna regulasie 12 verwys, is wanneer jy byvoorbeeld aansoek doen vir krediet by ŉ bank en jy moet in ŉ blokkie aandui of jy inligting wil ontvang oor spesiale aanbiedings of nuwe produkte. Net die betrokke bank mag jou egter kontak en nie ander maatskappye nie. Wanneer mag direkte bemarkers jou kontak? Artikel 12 en kennisgewing 34180, wat in die Staatskoerant gepubliseer is, maak dit duidelik dat direkte bemarkers jou nie mag kontak op Sondae en openbare vakansiedae nie. Op weekdae mag hulle jou net tussen agtuur in die oggend en agtuur in die aand kontak en tussen nege-uur in die oggend en eenuur in die middag op Saterdae. Hulle mag jou net op ander tye kontak indien jy op skrif daartoe ingestem het. Direkte bemarkingsmateriaal wat elektronies uitgestuur word soos e-posse, mag ook nie buite die bepaalde tye gestuur word nie en die onderneming moet dit kan bewys dat dit nie buite die toegelate tye gestuur is nie. Gemorspos in jou posbus Regulasie 4 van die Wet gee jou die reg om op jou posbus aan te dui dat jy nie direkte bemarkingsmateriaal wil hê nie en dan mag niemand hierdie materiaal in jou posbus sit of dit selfs daar naby in jou hek druk nie. Afkoelperiode As deel van die beskerming van jou reg om ŉ keuse te maak, maak die Wet ook in artikel 16 voorsiening vir ŉ afkoelperiode as jy iets tydens ŉ direkte bemarkingstransaksie gekoop het. Dit beteken jy kan die transaksie op skrif kanselleer binne vyf dae nadat jy die transaksie gesluit het of wat die produk afgelewer is, wat ook al laaste gebeur het. Die minister het nie die vorm waarin jy dit moet doen voorgeskryf nie, maar ŉ faks of ŉ geregistreerde brief is gewoonlik voldoende. Dit is net belangrik om te bewys dat dit binne vyf dae gedoen is. Jy hoef ook nie ŉ rede vir die kansellasie te gee of ŉ boete betaal omdat jy kanselleer nie. Die onderneming moet dan enige geld wat jy betaal het, binne 15 werksdae terugbetaal as die produkte nog nie afgelewer is nie, of indien die produkte wel afgelewer is, binne 15 nadat hy die produkte terugontvang het. Indien die verbruiker al die produkte gehad het, kan die onderneming ŉ billike fooi hef vir die gebruik van die produkte. Hierdie artikel is nie van toepassing op ŉ transaksie indien artikel 44 van die Wet op Elektroniese Kommunikasie en Transaksies daarop van toepassing is nie. Verbruikers kan kla by die Nasionale Verbruikerskommissie of provinsiale kantore vir verbruikersake oor ondernemings wat hulle nie by hierdie bepalings van die Wet op Verbruikersbeskerming hou nie.