Eerste Sondag van Koninkrykstyd - Missio
Drie-eenheidsondag is eers in 1334 deur Pous Johannes XII in die kerklike jaar ingevoeg. Uit tradisionele materiaal oor Drie-eenheidsondag is dit duidelik dat dit op hierdie Sondag veral gaan oor 'n sensitiwiteit vir die geheimenis van God. Die ewige God is nie so maklik grypbaar, laat staan nog begrypbaar, soos gelowiges soms dink en voorgee nie. In gelowige kringe is ons soms familiêr en ordinêr in ons omgang met God. Ons kan by Israel eerbied vir die Naam van God leer. Die voorganger moet lidmate die wonder van die drie-enige God laat beleef.
(Liturgiese voorstel 18 Junie 2000 – Auke Compaan.)
Op Drie-eenheidsondag bevestig ons as Christene opnuut ons geloof in God as Vader, Seun en Heilige Gees. "Triniteitsondag dui op die unieke Christelike verstaan van God wat deur sy teenwoordigheid die wêreld waarin Hy verskyn, deur sy misterieuse en uitdagende teenwoordigheid verander." (P Achtemeier aangehaal in Preekstudies en Liturgiese voorstelle, Buvton, 2003,
Romeine 8:12-17: Die Heilige Gees stel ons in staat om as kinders van God te leef. Die Gees maak kinders van God wat tot die magtige en misterieuse God kan roep: "Abba!"
Jesaja 6:1-8: Jesaja se roeping tot profeet. Hy sien die Here. Dit is ontsagwekkend! Heilig, heilig, heilig is die Here die Almagtige!
Psalm 29: God se stem word in en deur 'n donderstorm gehoor. Die stem van die Here is magtig, vol majesteit! Hoe geweldig!
Johannes 3:1-17: Nikodemus leer hoe die Gees mense nuut maak. Die wind waai waar hy wil. Jy hoor sy geluid, maar jy weet nie waar hy vandaan kom en waar hy heen gaan nie. 'n Geheimenis.
Jesaja 6:1-8 – Jesaja se roeping tot profeet
Psalm 29 – God se stem word in en deur 'n donderstorm gehoor
Johannes 3:1-17 – Nikodemus leer hoe die Gees mense nuut maak.
8 Daar is dus nou geen veroordeling vir dié wat in Christus Jesus is nie. 2Die wet van die Gees wat aan jou in Christus Jesus die lewe gee, het jou vrygemaak van die wet van sonde en dood. 3Wat die wet nie by magte was om te doen nie, omdat dit weens ons sondige natuur te swak was, dit het God gedoen. Hy het met die sonde afgereken deur sy eie Seun in dieselfde gestalte as die sondige mens te stuur; so het Hy die sonde in die sondige bestaan van die mens veroordeel. 4Nou kan ons aan die eise van die wet voldoen, óns wat ons lewe nie deur ons sondige natuur laat beheers nie, maar deur die Gees. 5Dié wat hulle deur hulle sondige natuur laat beheers, hou hulle besig met die dinge van die sondige natuur, maar dié wat hulle deur die Gees laat beheers, hou hulle besig met die dinge van die Gees. 6Die dinge waarmee die sondige natuur van die mens hom besig hou, loop uit op die dood, maar die dinge waarmee die Gees Hom besig hou, bring lewe en vrede. 7Die dinge waarmee die sondige natuur van die mens hom besig hou, is immers vyandskap teen God. Die sondige natuur onderwerp hom nie aan die wet van God nie, dit kan trouens ook nie. 8Dié wat hulle deur hulle sondige natuur laat beheers, kan nie die wil van God doen nie.
Predikers kan gebruik maak van Bybel-Media se Preeksketse en Liturgiese Riglyne 2011-12 vir agtergrond oor teks en konteks. Besoek www.bmedia.co.za.
Hoofstuk 12-16 – hy fokus op praktiese sake en veral die onderlinge verhoudinge van die geloofsgemeenskap sowel as hulle lewe in die breër gemeenskap.Romeine 8:1-17 – Die Gees getuig saam met ons gees dat ons kinders van God is
Daar is net een manier om die Christelike lewe te leef, en dit is deur die Gees. Geen wonder Hy word 20 keer genoem in hierdie hoofstuk nie!'n Oorwinnende Christelike lewe kan nooit deur die wet gebeur nie, daarvoor is ons sondige vlees te swak. Dit kan net wees deur 'n daaglikse oorgawe aan die beheer van die Gees waardeur 'n einde gemaak word aan ons sondige praktyke (8:13). 'n Mens kan selfs sê soos Paulus dat daar 'n nuwe wet is, die wet van die Heilige Gees (8:2).Hiermee sluit Paulus aan by 'n hele paar OT profete wat reeds 'n paar 100 jaar tevore verkondig het dat ware verandering net deur God self kan kom. Jeremia het daaroor gepreek in Jer 31:31-34, Esegiël het dit aan die ballinge verkondig in Eseg 11:19-20, en Jesaja laat ook van hom hoor in Jes 65:17-25.Let op hoe Paulus dit as 'n geestelike werklikheid skets (8:9), maar ook as 'n fisiese konkrete werklikheid: "sal ook julle sterflike liggame lewend maak deur sy Gees wat in julle woon" (8:11). Net soos Jesus uit die dood opgewek is, sal die Gees ons ook uit die dood opwek.Maar, en dit is baie belangrik, hierdie werk van God word nie 'n werklikheid vir ons sonder dat ons ons daarop toelê nie. Ons het 'n verpligting om deur die Gees 'n einde te maak aan ons sondige praktyke, iets waarop Paulus in hoofstuk 12 en verder aan weer sal terugkom.
Lied 159 "God is hier teenwoordig vs 1,2,3"
die Here seën sy volk met oorvloed. (Uit Psalm 29)
7Aan almal in …………………………….. vir wie God liefhet en wat Hy geroep het om aan Hom te behoort. Genade en vrede vir julle van God ons Vader en die Here Jesus Christus!
Op Drie-eenheidsondag bevestig ons as Christene opnuut ons geloof in God as Vader, Seun en Heilige Gees.
Lied 451 "Hemelse Vader, ons bring U eer vs 1,2,3"
Op Drie-eenheid Sondag is Jesaja se roepingsvisioen 'n uitstekende teks om as gemeente te buig voor God se heiligheid. Gebruik gerus 'n lidmaat vir dinamiese voorlesing.
In die jaar van koning Ussia se dood het ek die Here gesien.
Hy het op 'n baie hoë troon gesit, en die onderste van sy kleed het die tempel gevul. 2By Hom was daar serafs om Hom te dien. Elkeen het ses vlerke gehad: met twee het hy sy gesig bedek, met twee sy voete en met twee het hy gevlieg.
"Hier is ek! Stuur my!" (Jesaja 6)
Lied 169 Heilig (3X) "Heer God almagtig vs 1,2,3"
Ten spyte van die Gans Andere se heiligheid is ons God se kinders!
Romeine 8:12-17 ()
Skuldbelydenis en toewyding
Voorganger: Met vertroue op die genadige liefde van God, bely julle julle sonde?
Gemeente: Ons het gesondig en neem dankbaar Jesus se reinigende vergifnis aan.
Voorganger: Verloën julle die mag van die bose in julle lewe en in die wêreld.
Gemeente: Dankbaar vir Jesus se oorwinning en die krag van die Heilige Gees verloën ons dit.
Voorganger: Wie is julle Here en Redder?
Gemeente: Laat die wêreld dit hoor: Jesus Christus is ons Here en ons Redder.
Voorganger: Sal julle Christus se getroue dissipels wees? Gehoorsaam aan sy Woord in liefde teenoor almal?
Gemeente: Met God se hulp sal ons dit doen!
Lied 202 "Prys Hom die Hemelvors 1,2,3" en/of
Teks en Musiek: Tradisioneel (Ierse melodie, 8e eeu)
Afr Teks: Piet Smit
God van die skepping, ons Koning en Heer
God wat vir ewig oor alles regeer
Alfa, Omega, verhewe in krag
U is ons Vader, vol liefde en mag
Woord van die Vader, ons Redder en Hoop
Groot en magtige Krygsman wat vooraan bly loop
Jesus die Christus, Leeu uit Judastam
Hulp van ons Vader, o Heilige Gees
U wat ons leer om gehoorsaam te wees
U is ons Trooster, ons Voorspraak, ons Vriend
Voor God Drie-Enig juig ons as U bruid
U lei en leer ons, U stap voor ons uit
Louter genade dat U in ons woon
Vader en Seun en Heilige Gees
Hy wat ons Koning vir ewig sal wees
En ons bring in liefde weer lof terug aan Hom
Uit dankbaarheid bring ons weer lof net aan Hom
O Heilige Gees, wat Here is en lewend maak,
oorwin die doodsheid in ons harte, ons denke, ons lewe, en vernuwe u ganse skepping!
O Heilige Gees, wat van die Vader en die Seun uitgaan, kom woon onder ons, bly in ons, werk deur ons!
O Heilige Gees, wat gespreek het deur die profete
– fluister ook vandag nog deur u Woord die lewende en kragtige evangelie in ons ore!
O Heilige Gees, wat u kerk versamel, bou en lei
– maak ons saam tog sigbaar één en heilig, en getrou aan u waarheid!
O Heilige Gees, wat ons doop tot vergifnis en ons voed en versterk met brood en wyn,
verseker ons elkeen van ons verlossing en ons roeping!
O Heilige Gees, voorsmaak van die koninkryk,
waarborg van die toekoms
– leer ons sug, en help ons hoop!
wat saam met die Vader en die Seun aanbid en verheerlik word
ons roem u heilige Naam!
(Dirkie Smit, Stukkies van die hemel, Lux Verbi, 2005,bls181 soos aangehaal in Bybelmedia se Preekriglyne en Liturgiese Voorstelle vir 2011-12.)
Skriflesing: Romeine 8:12-17
Daar is sommer lekker baie maniere waarop jy die teks aan kinders kan verduidelik!
Jy kan die beeld uit Ratatouille aan die einde van die preek gebruik. Linguini moes leer om heeltemal oor te gee en te volg waar Remy hom lei, anders sou hy nooit sulke lekker kos kon maak nie! Laai die toneel waar Linguini leer om Remy se leiding te volg, af op Youtube.
Jy kan ook die beeld van 'n dier se ore gebruik. Diere kan baie goed hoor! Hulle luister ook fyn en draai hulle ore in die regte rigting. As 'n kat bv. 'n voëltjie bekruip, draai sy haar ore in sulke skerp punte na die voëltjie toe. (Jy kan feitlik enige dier as voorbeeld gebruik. Ontwikkel die idee verder deur by Wikipedia te lees hoe diere se ore werk. Kinders kan selfs groot ore maak van papier!) Ons moet ons ore fokus op die stem van die Gees en nie ons eie planne [sondige natuur] nie. [Foto deur Riebart by flickr.com, Creative Commons Lisensie]
Of vat 'n draagbare radio, van die soort waar jy nog 'n knop draai om die stasie te soek. Verduidelik (en demonstreer) dat die radio presies op die regte stasie ingestel moet wees, anders hoor mens net 'n geraas.
'n Laaste beeld wat goed kan werk, is 'n satelliet skottel. Vertel vir die kinders van die "Very Large Array" in New Mexico.
Terwyl ek geleer seil het, vertel Bill Hybels, het my pa dikwels gesê: "Gaan seil gerus, neem die boot, maar neem altyd 'n vriend saam met jou."
Om 'n seilboot van 15 meter te hanteer op 'n meer die grootte van die Michiganmeer is 'n groot verantwoordelikheid. Maar ek sou 'n vriend saamneem, ons sou by die hawe uitvaar, die seile hys, en die oop water van die meer aandurf. Wanneer ek 'n dreigende wolkformasie sien naderkom, of agterkom dat die windspoed begin toeneem, sou ek my terughaas land toe, die seile stryk, en eers weer kalmeer nadat ons veilig aan land was en die boot veilig aan die kaai geanker was. Dit was lekker om altyd 'n vriend by my te hê, maar ek het geweet 'n maat sou nie veel werd wees in 'n storm nie.
Ander kere sou my pa bietjie vroeër van die werk af kom en ons sou saam gaan seil. Terwyl ek met pa uit was op die water, het ek eintlik gehoop vir malende wolkmassas en sterk wind. Ek het die gevoel van sterk wind en groot branders geniet terwyl ek saam met pa was.
My pa het regoor die Atlantiese oseaan geseil. Hy het op 'n keer vyf dae lank deur 'n orkaan op 'n seilboot geworstel. Hy was 'n veteraan. Ek het geweet hy sou alles kon hanteer waarmee die Michiganmeer ons kon konfronteer. Alles het verander wanneer my pa saam aan boord was.
Bill Hybels: The God You're Looking For
Grafika: sailboat, deur Michael Tackett 1 Julie 2007 in Point Shirley, Winthrop, MA, US, met 'n Canon PowerShot A630.
Kopiereg: You are free:
Romeine teken 'n baie eerlike prentjie van die menslike kondisie. Mense se nood is dat hulle vervreemd is van God, in opstand teen God leef, en in diepe skuld voor God staan.
God laat ons egter nie aan onsself oor nie. Vader, Seun en Heilige Gees tree toe tot ons wêreld van angs en vervreemding – van mekaar en van God. Deur liefde trek die Vader ons in Jesus Christus en deur die kragtige werk van die Heilige Gees nader. God maak 'n deur na 'n herstelde verhouding met God oop. Dit gebeur op grond van die versoenende werk van Christus en die Heilige Gees wat die geloof in ons wek om die verlossing te ontvang.
In ons teksverse is die dinamika van die Vader se liefde, van kindskap deur Jesus Christus, en van die begeleiding en inlywing deur die Heilige Gees ten nouste verweef. Die teks is 'n baie goeie keuse vir Drie-enigheid -Sondag, dié dag waarop ons die wonder van lewe in die groot geselskap van Vader, Seun en Heilige Gees vier.
Twee kragte aan die werk
Dit is nie eenvoudig en ongekompliseerd om in ons wêreld te leef nie. Daar is twee kragte aan die werk – in ons wêreld en in elkeen van ons. Romeine 8:1-16 getuig hiervan. Die een krag is die sondige natuur wat ons na die dood toe sleep. Aan die ander kant is daar die krag van die Gees van God wat die lewe in ons wek.
Die "sondige natuur" lei:
tot dood (2, 6, 10, 13),
vyandskap teen God (7),
onvermoë om die wil van God te doen (8),
om volgens die wet te lewe (7), en
tot 'n lewe in vrees (15).
Aan die ander kant is daar die Gees van God wat:
ons vrymaak van sonde en dood (1),
lewe en vrede bring (6),
opwekking uit die dood ook van ons sterflike liggame bring (11),
'n einde aan sondige praktyke maak (13),
verlossing uit slawerny skenk (15),
ons opneem in die huis van die Vader (15), en
die troos of bevestiging dat gelowiges as kinders en erfgename deel is van hierdie huishouding (16-17).
Die een krag werk deur beheersing of oorheersing (13), die ander deur leiding en oorreding (14). Die een gees maak van eie kinders slawe, die ander Gees maak van weeskinders aangenome kinders en erfgename.
Die Gees aan die werk
Die lewegewende, hoopvolle, energie-skeppende krag wat lewens vernuwe en ons inlyf by die lewe in God, is volgens Paulus die Gees van God (9, 14), die Gees van Christus (9).
Die duidelikste aanduiding van die Gees se krag in vers 11: Dit is die Gees wat Christus uit die dood opgewek het. Hierdie lewegewende Gees, sê Paulus is die Gees wat "in julle woon" (9). Die God wat hemel en aarde geskape het, is nie ver van ons nie, maar in ons aanwesig.
Waar is God tuis? In mense! Dit is waar God se huis, God se tuiste, God se blyplek is. Die Griekse werkwoord wat hier gebruik word is oikei (woon) wat ten nouste verband hou met huis (oikos) of huishouding (oikia). Elders noem Paulus ons liggame 'n tempel van die Heilige Gees (1 Kor. 6:19).
Dit is hoe God lewens vernuwe. God kom deur Christus tot by ons, lê deur die Gees beslag op ons, bind ons aan Christus se verlossende werk vas en kom woon binne-in ons.
Vers 12 begin – nadat God se verlossende werk in die vorige verse uitgespel is – met die kragtige woorde: "Daarom dan…" (12). "Daarom dan" verduidelik wat dit beteken dat God ons verlos en in ons kom woon.
Eerstens moet gelowiges op 'n nuwe manier lewe. God woon in ons. Ons is deel van God se huishouding. Kinders in hierdie huis leef volgens die patrone en styl van die ouers, van die Vader. God word herken en geken as "Vader" (Abba) (15), die Vader van Christus, en in Christus Vader vir die gelowiges.
Die term "Abba" pas op die lippe van kleiner kinders. Dit het 'n huislike en intieme toonaard. Kindertjies leef soos hulle Pappa hulle leer. Kindertjies leef ooreenkomstig die karakter van hulle kindskap uit. Gelei deur die Gees, maak ons 'n einde aan sondige praktyke en lewe soos kinders van God (14)
Tweedens vestig die teks ons aandag op al die voorregte van ons lewe as kinders in God se huishouding. Ons is deur God tot kinders aangeneem. Aangenome kinders mag verward raak en dink dat hulle slawe is. God maak van niemand 'n slaaf nie. Sonde maak ons slawe. God maak ons kinders. Hy maak ons vry. En omdat ons kinders is, is ons erfgename van God – erfgename saam met Christus.
Ons is inderdaad wettige kinders van God. Ons weet dit nie omdat ons self tot die gevolgtrekking gekom het nie. Ons weet dit omdat die Gees van God ons daarvan verseker (16).
In lyn met die lewegewende Gees
Mens kan kies, sê Paulus, aan watter van hierdie kragte jy jou lewe wil oriënteer. Daar is die gees wat dood en verwoesting bring, en die Gees wat lewe en nuwe lewe bring (13).
Ons teks is 'n uitnodiging om ons aan die Gees te oriënteer. "Daarom dan." Ons is genooi om ons seile te span in lyn met die winde van die Gees. Om deur die krag van die Gees te kies teen die sonde, en vir die lewe van kindskap.
Remy is 'n jong rot in die Franse platteland. Sy storie word in die animasiefliek Ratatouille vertel. Hy het 'n passie om te kook, en ontmoet sy kok-idol in 'n kookboek. Wanneer hy in Parys aankom, ontdek hy met 'n skok dat sy kok-held dood is. Op 'n ongewone manier sluit hy 'n bondgenootskap met 'n restourant se skoonmakertjie. Hy sit op die outjie se kop, onder sy hoed, en stuur hom deur aan sy hare te trek om die heerlikste geregte voor te berei.
Ja, ons leef en reis inderdaad in groot geselskap. Dit maak al die verskil in die wêreld.
Dit is 'n ekumeniese gebruik om op Drie-Eenheidsondag gebruik te maak van die belydenis van Athanasius.