Oom Dawie se verpletterende, rou boodskap | Netwerk24
Deur Charles Smith 29 Julie 2021 05:06
Ek kry 'n stemboodskap van Coreli Roos van Bethulie net as ek, Dingaan Jonas en Molefe Mohlolo in die bakkie klim. Dis ysig koud en die wind ruk en pluk aan die kajuit. Die lammers staan kromlyf langs die ooie. Ek trek my handskoen uit en druk die boodskap om te speel.
Sy het geskryf: "Stempos van Dawie Strauss, 3 plase afgebrand." Ek sien hy is van Edenburg.
Ek kry van orals nuus en foto's van die verwoestende veldbrand wat in die Wes-Vrystaat woed, terwyl ek met verlof op die plaas is. Dit is jou grootste vrees as 'n veeboer in die hartland.
'n Brand in dié wind kan alles wat jy besit in ure verwoes.
"Ek stuur maar vir julle vanoggend 'n boodskap. Dit is Dawie Strauss wat praat," sê hy. Ek kan hoor hy is moeg. Buite is die veld in 'n bruin sandwolk gehul. My vingers is gevoelloos.
In die truspieël hang die windpomp se kop skeef nadat die wind hom afgeruk het.
"Ek het vieruur vanoggend by die huis aangekom as 'n bankrot man," sê oom Dawie. Ek kan hoor hoe hy huil. My hart ruk. Ek kan hom op sy bed sien sit met sy selfoon in die hand. Sy hele lewe lê in 'n hoop as.
"Al my plase in Edenburg het afgebrand. Al drie. Dit het in totaliteit afgebrand, daar is niks oor nie. Ek het honderde skape verloor; perde, wild, beeste. Ek vra vir julle op my knieë asseblief of julle my nie kan help met net 'n bietjie weiding nie. Asseblief." Die wind laat die bome buig. Ek hoor hoe die windpomp rondgepluk word. Dingaan vee die trane met sy groot hande uit die oë. Ons sit 'n hele ruk só, ons harte vol.
Ons was al saam in veldbrande. Dingaan-hulle veg in elke brand wat om ons woed. Pa Hendrik se plaas Mispa het sewe jaar gelede heeltemal afgebrand. Hiér, nóú, in die verwoestende week is oom Dawie se boodskap verpletterend.
Ek sien regter Faan Hancke van Jagersfontein se foto's van die verskroeide aarde. Dr. Kobus Laubscher stuur foto's van sy plaas suid van Bloemfontein. Alles is pikswart gebrand. Wikus Bekker en sy swaer Louwrens Conradie van Edenburg het vyf plase verloor.
'n Dekade gelede het ek ná 'n haelstorm op 'n plaas oos van Edenburg aangekom waar 800 skape verkluim het. Ek onthou die verslaentheid toe die werkers met 'n trekker en wa en met perde die dooie skape aangery het. 'n Hele boerdery is in 'n halfuur vernietig. Kort hierna het een ná die ander bakkie aangery gekom met boere wat van vyf tot tien skape afgelaai het. Die trane het van die boer se wange gerol.
Oom Dawie, ons verstaan 'n bietjie waardeur jy en die boere daar gaan. Ons het nie ekstra weiding of voer nie, maar ons span het 'n eeu se ondervinding in windpompe, draad span, bouwerk. Ons kom help graag. Ons boere moet mekaar help; dit is wat ons nog kan doen.