Wanneer het apartheid begin? | Die Vryburger
Wanneer het apartheid begin?
July 31, 2013 - Nuus - 8 comments
In ‘n Afrikaanse naweekblad spreek Hermann Giliomee sy verbasing uit dat mense steeds nie weet waar en hoe apartheid ontstaan het nie.
Hy meen dit kom van Indië se “kaste”-stelsel (wat vandag nog steeds bestaan), wat ook baie goed aan die Engelse bekend was.
Volgens hom het graaf Caledon die Hottentot-proklamasie in 1809 ingedien, waarmee hy wit mense ongekende mag oor die wel en wee van die Khoi gegee het.
Hy noem nie iets van die feit dat afsonderlikheid wat geheers het met die Khoi en die paar ander stamme wat aan die Kaap was toe Jan van Riebeeck hier geland het, eintlik ’n natuurlike verskynsel was.
Jan van Riebeeck het ook maatreëls getref om die nedersetters “apart” te hou.
Die rede was voor die hand liggend. Die stigters van ons land en ons voorvaders was vroom en ordentlike mense. Hoe sou hulle die paar vrouens in hulle midde kon blootsel aan mans met stertrieme en vrouens met kaal borste? Pioniers was hulle, maar hulle was ook fyn beskaafd en die natuurlikste ding is dat beskaafd en onbeskaafd “apart” bly.
Hy noem ook dat Cecil Rhodes in 1885 apartheid by Kimberley se diamantvelde ingebring het en dat teen 1910
‘n landwye instelling was.
In 1948 toe dr. DF Malan die land se leier geword het, is die wette versterk. Interessant is die feit dat die land wat gedurende daardie jare venynige aanvalle teen Suid-Afrika geloots het, steeds Indië was wat net nooit die balk in hulle eie oë raakgesien het nie.
Die grootste ironie egter is dat in 1993 was daar nog steeds 36 distrikte in Texas, Amerika, wat nog steeds segregasiewette gehandhaaf het; in weerwil van die feit dat SA reeds in die jare 80 met sanksies gestraf is omdat die VVO besluit het dat dit ‘n misdaad teen die mensdom is.
Foto: Apartheidsbordjie in Texas, Amerika
8 thoughts on “Wanneer het apartheid begin?”
MAC July 31, 2013 at 3:18 pm
Die feite in hierdie artikel is absoluut die basis van apartheid, maar dis die verwronging van daardie feite wat apartheid die swartskaap gemaak het. Apartheid is, soos die artikel tereg stel, steeds hoog in die blom reg oor die wêreld, maar die verdraaide feite rondom grondbeset is wat alles volgens die res van die planeet die groot probleem was. Ongelukkig was/is dit mense wat geen kennis het van ons land en sy WARE geskiedenis wat hierdie snert die wêreld ingestuur het nie. Sou ons egter dit begin afskil om tot by die been te kom sal daar gevind word dat ons almal dan maar seker die land by die boesmans afgeneem het. Let wel boesmans en nie khoi en san en die ander “fancy” name wat vir hulle gegee was nie, want selfs hulle verwys na hulself as boesmans. Almal weet dat met die koms van die witmense vanaf die suide het die swartmense vanuit die noorde hier aangekom. Die witmense het dit op die beskaafde manier gedoen en die swartmense op die barbaarse manier – moord en doodslag – wat tot vandag nog nie uit hul DNA is nie. Hulle wou die grond by die witmense vat en die witmense het dit verdedig. Die witmense het die grond bewerk en dit opgebou en die swartmense het nie geweet hoe nie, en weet tot vandag nog nie hoe nie. Toe alles mooi en reg was, toe wil hulle skielik alles hê. Ek sê dinge wat almal reeds weet, maar dit sal nie seermaak as ons dit oor en oor lees totdat dit deel van ons word en bly nie. Dis ons plig om dit aan ons kinders en kleinkinders oor te dra sodat hulle nie die leuens van die wêreld glo as die waarheid nie, want in die skole sal hulle beslis nie meer vandag hierdie geskiedenis leer nie.
Boerkie August 3, 2013 at 7:24 pm
JAAAA!!!!! En nou moet die WIT Afrikaner die Wereld se skande dra. Toemaar, dit sal nie lank hou nie en die SWART Afrikaner en die res van die “Blanke” Wereld sal na ons draai vir hulp en advies. DIE Dag Kom verseker.!!!!!
Boerkie August 3, 2013 at 8:54 pm
Die dag wat die Skepper besluit het dat sekere Nasies Houtkappers en Water Draers sal wees. En dat geen verbastering tussen kleure mag plaasvind nie.
DuP du Plessis August 5, 2013 at 12:54 pm
Verw: “Jan van Riebeeck het ook maatreëls getref om die nedersetters “apart” te hou.
Die rede was voor die hand liggend. Die stigters van ons land en ons voorvaders was vroom en ordentlike mense.”
Oor bg. punt, net die volgende uittreksel uit die voorwoord van die nuwe uitgawe van “Blydevooruitzicht” deur HS van Blerk.
Maar ŉ volksplanting was nooit op Van Riebeeck se base se agenda nie. Die HOIC wou die halfwegstasie aan die Kaap met ŉ klein groepie werknemers beman as ŉ verversingspos, en dmv. ruilhandel met die inboorlinge sorg dat daar voortdurend vars produkte vir hul handelsvloot beskikbaar sou wees. Hulle het gedink dat hulle met ŉ paar stukkies koperdraad en krale die Hottentotte en Boesmans sou oortuig om hul swerwersbestaan te verruil om hardwerkende landbouers te word. Die teendeel was egter waar, die werksku inboorlinge het gou agtergekom dat die veë en landerye van die blankes, ŉ maklike plunderbron was. Hierdie en ander teenslae het voornemende nedersetters ontmoedig en vir die eerste paar jare moes Van Riebeeck smeek om meer blankes hier gevestig te kry. In 1662 word hy opgevolg deur kmdr. Wagenaar. Na nog vyf ander, kom die liberale Goewerneur Simon van der Stel in 1679 in die Kaap aan, ŉ man van gemengde bloed, blas van kleur en seun van die kommandeur van Mauritius en Maria Lievens, deels van Maleisiese afkoms en in die Islam geloof.
Sedert 1681 is die lewe aan die Kaap gekompliseer met die aankoms van Islam geloofsleiers onder Van der Stel se bestuur. Sheikh Yusuf, wat deur baie as die stigter van die Islam geloof in SA beskou word, kom in 1694 aan boord van “De Voetboog” saam met 49 ander Moslems in die Kaap aan, hy is op koninklike wyse deur Van der Stel ontvang. Die eerste werklike Moslemgemeenskap in SA was toe op die plaas Zandvliet, naby die mond van die Eersterivier gevestig.
Aan die beginjare was blanke vrouens maar baie skaars aan die Kaap, met die gevolg dat daar gemengde huwelike en vryelike rassevermenging plaasgevind het, maar van 1685 tot die vroeë 1700’s was daar jaarliks omtrent sewe weesmeisies van Amsterdam en Rotterdam na die Kaap gestuur, meeste waarvan binne ŉ paar weke na hul aankoms met die beste en rykste ongehude burgers getrou het. Die eerste dorpe word hierna by Stellenbosch en die Paarl gestig, paaie word gebou en die blanke beskawing brei geleidelik Noord- en Ooswaarts uit.
Gedurende 1685 het die Here XVII besluit om die Kaap aktief te koloniseer en die nedersetting tot ŉ kolonie uit te brei. Aanvanklik het slegs jong werklose, merendeels Duitse soldate kans gesien vir die avonture van Afrika, en slegs tydelik hier kom werk as soldate, tuiniers of landbouers en veetelers. Onder die groepe wat die Kompanjie aangemoedig het, was Nederlanders, Duitsers en die Franse Hugenote wat uit Frankryk gevlug het toe die Edik van Nantes in 1685 deur die Katolieke Franse koning herroep is en hulle geweier het om van hul Protestantse Godsdiens afstand te doen. Die Here XVII het veral in hierdie mense belang gestel as wynboere, ŉ beroep wat hulle later aan die Kaap met onderskeiding beoefen het. Die feit dat baie van die Hugenote uit Frans-Vlaandere was en ook tweetalig, het bygedra dat hulle maklik in die Kaap aangepas het. Hulle was brugbouers tussen die Franstalige Hugenote en die Nederlandssprekende ingesetenes.
Die grootste en belangrikste immigrasie was gedurende 1688 – 1690 toe 176 Franse Hugenote en omtrent dieselfde aantal Duitse en Nederlandse immigrante hier aangekom het. Hierna het nog ŉ paar Hugenote gekom en ook nege Hollandse gesinne van Mauritius, wat die eiland in 1707 verlaat het. Maar na hierdie datum het daar onder die Hollandse regering feitlik geen direkte immigrasie meer plaasgevind nie, en die bevolking moes self sy groei stimuleer.
Vir die Hugenote was hul Gereformeerde geloof baie belangrik. Aanvanklik het taal ŉ belangrike rol in hul geloofs- en kerksake gespeel en hulle het op ŉ Franssprekende predikant aangedring. Ds. Simond het kerkdienste en seremonies in Frans gehou, maar korrespondensie deur die kerkraad en gemeentelede, moes egter in Nederlands vertaal word vir oorweging daarvan deur die Raadslede. Maar die nuwe aankomelinge se aandrang was nie deur Van der Stel ondersteun nie, omdat hy ‘groepvorming deur vreemdelinge’ wou verhoed. Hy het opdrag gegee dat die Hugenote “vermengd met Duijtsche natien te mogen woonen … omtrent 150 koppen, so mannen als vrouwen.” Hy het die Hugenote-enklave te Franschhoek en die gebruik van die Franse taal ontmoedig. ŉ Ander rede wat ook ŉ groot mate van wrywing tussen Van der Stel en die Hugenote veroorsaak het, was sy gemengde afkoms en sy gesindheid teenoor die Oosterse Moslem denke.
As gevolg van Van der Stel se liberalistiese benadering, het verbastering en gemengde huwelike sulke afmetings begin aanneem, dat kommissaris Adriaan van Reede in 1685 tydens ŉ inspeksie, gemengde huwelike uitdruklik verbied het. Desnieteenstaande, was dit die ontstaan van die bastervolk bekend as die Kaapse Kleurling. Hierdie was die eerste tekens van die ontwikkeling van drie uiteenlopende groepe in Suid-Afrika, naamlik die liberale Kaaps-Hollandse amptenary van die HOIC aan die een kant; die Kleurlinge onder leiding van Van der Stel en sy gesindheid teenoor die Oosterse geloof aan die ander; en dan die landbouers en Vryburgers van hoofsaaklik Hugenote-afkoms en ander blanke Protestantse gelowiges aan die derde kant. Die Sosiale stand en mag van die amptenary is in daardie tyd byna tot ŉ adelstand verhef, hulle het op die Vryburgers neergesien en hulle as “Backvelders” beskou, wat al groter verwydering teweeg gebring het.
Bg. net ter inligting.
Gerrie August 5, 2013 at 2:35 pm
Deon August 5, 2013 at 3:23 pm
‘n Mens kan argumenteer die Skepper het verskeidenheid geskep en trek die grense tussen volke na die toring van Baal. Die ou vyand werk teen die skeppingsorde…
BB Worcester May 2, 2018 at 6:54 pm
APARTHEID … As dit dan so verkeerd was,straf dan ons wittes met apartheid, met eie skole eie strande eie universiteite eie tuislande eie woonbuurtes eie rye in banke en winkels. Straf ons met die ergste apartheid waaraan julle kan dink.
Jannie May 13, 2019 at 5:10 pm
Is BEE nie ook apartheid nie. Dit het net n ander naam ?