Health Squared knak; lede moet nuwe fondse soek(Argieffoto: pixabay) Die mediese fonds Health Squared het in die Johannesburgse hooggeregshof aansoek gedoen om vrywillige likwidasie en sy lede boonop net enkele weke gegee om ŉ nuwe fonds te vind. Die fonds voer in hofstukke aan sy finansiële situasie versleg vinnig en dat dit in die beste belang van lede is dat die fonds dringend gelikwideer word. Volgens die mediese fonds is sy solvensiekoers nou al ŉ paar jaar lank minder as die voorgeskrewe vlak van 25% en ondanks verskeie ingrypings die afgelope jaar kon die mediese skema bloot nie gered word nie. Elias Mabena, hoof van die fonds, sê in ŉ brief aan lede die skema vra om vrywillig gelikwideer te word as ŉ lopende saak waarvan die bates tans meer is as die laste. In hierdie stadium het die fonds nog genoeg geld om eise te betaal. “Ná aktuariële en regsadvies is dit duidelik dat die skema se finansiële posisie verder gaan verswak. Dit gaan tot so ŉ mate wees dat die fonds teen die einde van vanjaar só ŉ lae vlak van reserwes sal bereik dat hy moontlik nie lede se eise sal kan betaal nie. “Die fonds se vermoë om sy verpligtinge teenoor lede rakende gesondheidsorgkoste na te kom, sal maandeliks vererger,” sê Mabena. Die hoofoorsake van die aansoek om vrywillige likwidasie is hoë besteding aan Covid-19-eise in 2020 en 2021. “Die fonds is veral geraak – in vergelyking met mediesefondsbedryfnorme – weens sy ouer as gemiddelde ouderdomsprofiel.” Teen Julie vanjaar was die gemiddelde begunstigde se ouderdom 49,7 jaar, wat 16,1 jaar ouer is as die mediesefondsbedryf se gemiddeld van 33,6 jaar. Die fonds het onlangs ŉ aansienlike verlies aan lede gehad, asook meer as verwagte eise vanjaar en verlede jaar. Die fonds se solvensiekoers was teen die einde van 2020 altesame 17,32%, teen die einde van verlede jaar was dit maar 6,04% en teen die einde van Julie het dit op net 2,15% gestaan. Teen die einde van die jaar sal die solvensiekoers na verwagting tussen 0,2% en 2,3% wees. Health Squared het vergeefs probeer om met ander skemas saam te smelt. “Voornemende amalgamasievennote het kommer uitgespreek oor die fonds se risikoprofiel en sy lae reserwes wat moontlike samesmelting verhoed,” sê Mabena. Die aansoek om toestemming tot vrywillige likwidasie sal Dinsdag in die Johannesburgse hooggeregshof aangehoor word. Indien dit toegestaan word, sal die aansoek Donderdag ingedien word. Van 1 September sal Health Squared dus nie meer as ŉ mediese fonds bedryf word nie. Hy sal van daardie datum af nie meer ledebydraes ontvang nie en lede sal net gedek wees vir eise wat tot op 31 Augustus ingedien is. Geskarrel vir nuwe fondse Mabena het die fonds se lede aangemoedig om so gou moontlik by ander mediese fondse aan te sluit en het onderneem om hulle hiermee te help. Gert Parsons, oudburgemeester van Springs, is een van Health Squared se lede wat inderhaas ŉ ander mediese fonds moes kry. Parsons (75) sê hulle het eers Vrydagaand ŉ e-pos van Health Squared oor die voorneme om die skema vrywillig te laat likwideer, ontvang. Hy het sy makelaar Saterdag genader en dié was in daardie stadium onbewus van die verwikkeling. Parsons sê die diens by die fonds was swak en Health Squared het enige verskoning gesoek om nie ŉ eis te betaal nie. Hy het gevolglik reeds begin navorsing doen om na ŉ ander fonds te skuif en het reeds besluit na watter ander fonds hy die gesin sou oorplaas. ŉ Makelaar het aan Maroela Media gesê ŉ drie maande lange algemene wagtydperk kan ingestel word vir Health Squared-lede wat nou ŉ ander mediese fonds moet vind. “Dit is ŉ veilige wagtydperk, maar ŉ ongerieflike een.” Mediese fondse kan ook nuwe lede se premies laai indien hulle nie lank genoeg aan ŉ vorige fonds behoort het nie. Susan Lombaard help om haar ouers, onderskeidelik 75 en 73 jaar oud, se mediese fonds te behartig. Lombaard sê hulle het Maandag eers amptelike kommunikasie oor die voorgenome sluiting van die fonds ontvang. Sy sê iemand in die bedryf het haar toevallig laat weet, waarna sy by haar pa navraag gedoen het oor enige terugvoer van die fonds. “Dit was nogal skrikwekkend. Ek weet nie of mense noodwendig alle kommunikasie dadelik oopmaak en lees nie. “As ons nie daar was nie, sou hulle aan die einde van die maand sonder ŉ mediese fonds gewees het,” sê sy. Haar ouers behoort sedert 2006 aan die fonds. Hulle het nou minder as twee weke om na ŉ nuwe skema oor te skakel wat bereid sal wees om twee ouer lede te aanvaar. Lombaard se ma ly aan demensie en hulle moet ŉ mediese fonds vind wat vir voldoende dekking sorg, maar ook bekostigbaar is. Oplossings gesoek Die Raad op Mediese Skemas (RMS) het die afgelope week gesê hy het sewe groot mediese fondse genader om huidige Health Squared-lede na ander fondse oor te skuif. Die fondse voer samesprekings met die RMS om opsies vir geraakte lede te oorweeg sodat hulle nie onbillik benadeel word nie. Na verneem word, het geen van die skemas nog aangedui dat hulle bereid is om summier lede oor te neem nie. Die RMS het mense intussen gemaan om nie oorhaastige besluite te neem wat hulle in ŉ swakker posisie sal laat nie. “Alle partye betrokke by die beraadslaging is bewus van die dringendheid van die saak en sal probeer om die reguleerder te help om ŉ oplossing te vind wat in die beste belang van hul onderskeie skemas, sy huidige lede en die mandaat van die raad van trustees is,” sê Zongezile Baloyi, woordvoerder van die raad.