DA wen belangrike Vrystaatse tussenverkiesingMmusi Maimane, leier van die DA (Foto: Mmusi Maimane/Facebook) Die DA het hierdie week ‘n verrassend sterk oorwinning oor die ANC behaal in ‘n taai tussenverkiesing in die Vrystaat, wat tesame met ander onlangse uitslae in oorwegend bruin gebiede ‘n moontlike aanduiding is dat DA-steun onder bruin kiesers sterker kan wees in vanjaar se algemene verkiesing as wat die syfers tot ‘n paar maande gelede getoon het. Hierdie week se tussenverkiesing was in wyk 47 van die Mangaung-metro, wat setel in Bloemfontein. Die wyk omvat grootliks die oorwegend bruin buurt Heidedal, met ‘n klein sliert van die township Mangaung bygelas. Die tussenverkiesing is gewen deur Mokgadi Kganakga (DA), wat 1 481 stemme verower het. Die ANC was tweede met 1 225 stemme, gevolg deur die Patriotic Alliance met 340, die EFF met 205 stemme, ‘n onafhanklike kandidaat met 92 stemme en die African Progressive Movement met 5 stemme. DA-bronne was vandag verlig en miskien ‘n bietjie verras oor die party se sukses in Heidedal, wat jare lank ANC-raadslede verkies het en tot ‘n paar jaar gelede ‘n stoere ANC-bakermat was. In 2016 het die DA die wyk net-net ingepalm, maar hierdie week se uitslag wys dat die gaping tussen die DA en die ANC in Heidedal sedert 2016 vergroot het. Hoewel die DA-stem een persentasiepunt swakker was as in 2016, het die ANC selfs verder teruggesak, met veral die Patriotic Alliance (‘n party wat aanvoer dat hulle bruin etniese belange eerste stel) wat die sterkste groei sedert 2016 aangeteken het. ‘n Interessante aspek van die tussenverkiesing was dat die DA die enigste party was wat ‘n swart kandidaat gestel het in die oorweldigend bruin en bykans volkome Afrikaanse wyk. Al die ander partye se kandidate was bruin en Afrikaans. Die persepsie was nog altyd dat brandarm bruin stedelike kiesers soos Heidedal s’n glad nie geneig sou wees om vir ‘n swart kandidaat bo ‘n bruin kandidaat te stem nie, maar hier het dit beslis gebeur. Dit kan op twee neigings dui. Eerstens, dat die bruin werkersklas-rassisme teen swart mense (minstens in Heidedal) nie ‘n rol gespeel het nie en straks op meer plekke landwyd besig is om te vervaag, sodat al meer Suid-Afrikaners beleid belangriker begin ag as identiteitspolitiek en rasse-vooroordeel. Tweedens dui dit daarop dat die DA se handelsmerk onder bruin kiesers dalk sterker is as wat met die huidige interne DA-gekibbel, die koerslose gebrek aan beleidsekerheid en die swak hantering van die Patricia de Lille-geskil gedink is. In hierdie verband sluit die DA se sterk vertoning in Heidedal aan by die party se gerieflike twee onlangse oorwinnings in oorwegend bruin wyke – in die Kaapse buurt Bonteheuwel, waar die ANC ondanks ‘n groot en gefokusde veldtog die kreeftegang gegaan het met net 14% steun, en in Eendekuil in die Swartland, waar die DA die wyk by die ANC afgeneem het. Hierdie drie uitslae is ‘n groot verbetering op DA-uitslae in oorwegend bruin gebiede sedert die begin van die DA se botsing met De Lille in Oktober 2017. Van Oktober 2017 tot aan die einde van verlede jaar het die DA kwaai verswak in ‘n wye verskeidenheid oorwegend bruin wyke, en verskeie van daardie wyke aan die ANC afgestaan. Die drie tussenverkiesings in oorwegend bruin gebiede sedert Nuwejaar lyk egter baie sterker vir die DA, en dui op ŉ moontlike herstel in bruin DA-steun, asook dus moontlik ‘n beter as verwagte DA-vertoning in die algemene verkiesing, mits die stempersentasies in oorwegend bruin gebiede skaflik is.