DYBBUKS: DIE SPOKE EN GEESTE VAN DIE JOODSE FOLKLORE - JUDAÏSME - 2022
Die Dybbuk in Joodse folklore
Volgens die Joodse folklore is 'n dybbuk 'n spook of versteurde siel wat die liggaam van 'n lewende wese besit. In vroeë Bybelse en Talmudiese verhale word hulle 'ruchim' genoem, wat in Hebreeus 'geeste' beteken. Gedurende die 16de eeu het geeste bekend geword as "dybbuks", wat in Jiddisj "klouende gees" beteken.
In die Joodse folklore is daar talle verhale oor dybbuks, elk met sy eie kenmerke van 'n dybbuk. As gevolg hiervan, verskil die besonderhede van wat 'n dybbuk is, hoe dit geskep word, ens. Hierdie artikel beklemtoon kenmerke wat algemeen voorkom by baie (hoewel nie almal nie) verhale wat oor dybokke vertel word.
Wat is 'n Dybbuk?
In baie verhale word 'n dybbuk uitgebeeld as 'n losstaande gees. Dit is die siel van iemand wat gesterf het, maar om een ​​van baie redes nie kan aangaan nie. In verhale wat aanneem dat daar 'n hiernamaals bestaan ​​waar die goddelose gestraf word, sal die dybbuk soms beskryf word as 'n sondaar wat toevlug soek na die straf van die hiernamaals. 'N Variasie oor hierdie tema handel oor 'n siel wat' karet 'ondervind het, wat beteken dat dit van God afgesny is vanweë die bose dade wat die persoon gedurende sy lewe gedoen het. Nog ander verhale beeld die geswelle uit as geeste wat onafgehandelde sake onder die lewendes het.
Baie verhale oor suikerbome beweer dat, omdat geeste in liggame gehuisves word, dwalende geeste 'n lewende ding moet hê. In sommige gevalle kan dit 'n grasblad of 'n dier wees, hoewel 'n persoon die dybbuk se voorkeurkeuse is. Die mense wat meestal uitgebeeld word as vatbaar vir besit, is vroue en diegene wat in huise met verwaarloosde mezuzot woon. Die verhale interpreteer die verwaarloosde mezuzah as 'n aanduiding dat die mense in die huis nie baie geestelik is nie.
In sommige gevalle word 'n gees wat nie die wêreld verlaat het nie, nie 'n dybbuk genoem nie. As die gees 'n regverdige persoon was wat bly staan ​​om te dien as 'n gids vir die lewendes, word die gees 'n 'maggid' genoem. As die gees aan 'n regverdige voorouer behoort, word dit 'n 'ibbur' genoem. Die verskil tussen 'n dybbuk, maggid en ibbur is regtig in die manier waarop die gees in die verhaal optree.
Hoe om van 'n Dybbuk ontslae te raak
Daar is waarskynlik soveel maniere om 'n dybbuk te verdrywe as daar verhale oor hulle is. Die uiteindelike doel van 'n eksorcisme is om die liggaam van die besette persoon te bevry en die dybbuk van sy wandade vry te laat.
In die meeste verhale moet 'n vroom man die eksorsie uitvoer. Soms word hy bygestaan ​​deur 'n maggid (welwillend gees) of 'n engel. In sommige verhale moet die ritueel uitgevoer word in die teenwoordigheid van 'n minyan ('n groep van tien Joodse volwassenes, meestal almal manlik) of in 'n sinagoge. (Of albei).
'N Onderhoud met die dybbuk is dikwels die eerste stap in die uittog. Die doel hiervan is om vas te stel waarom die gees nie verder beweeg het nie. Hierdie inligting sal die persoon wat die ritueel uitvoer, help om die dybbuk te oortuig om te vertrek. Dit is ook belangrik om die naam van die dybbuk te ontdek, want volgens die Joodse folklore kan 'n kundige persoon dit beveel om die naam van 'n ander wêreldse wese te ken. In baie verhale deel dybbuks graag hul ellende met almal wat wil luister.
Na die onderhoud verskil die stappe om 'n dybbuk te verdryf van storie tot verhaal. Volgens die skrywer Howard Chajes kom 'n kombinasie van letsels en verskillende rekwisiete gereeld voor. Byvoorbeeld, in een voorbeeld kan die buitestander 'n leë kol hou en 'n wit kers. Hy sal dan 'n formule-reëling ophaal wat die gees beveel om sy naam te openbaar (as dit nog nie gedoen het nie). 'N Tweede letsel beveel die dybbuk om die persoon te verlaat en die kol te vul, waarna die kolf rooi gloei.
Na 'n reis tussen Joodse tietstede (dorpe) in Rusland en die Oekraïne, neem dramaturg S. Ansky wat hy oor die dybbuk-folklore geleer het, en skryf 'n toneelstuk met die titel "Die Dybbuk." Die toneelstuk, wat in 1914 geskryf is, is uiteindelik in 1937 omskep in 'n Jiddiese taalfilm, met 'n paar variasies op die verhaal. In die film belowe twee mans dat hul ongebore kinders sal trou. Jare later vergeet een vader sy belofte en verloof sy dogter aan die seun van 'n welgestelde man. Uiteindelik kom die vriend se seun saam en raak hy verlief op die dogter. As hy agterkom dat hulle nooit kan trou nie, roep hy mistieke kragte aan wat hom doodmaak en word sy gees 'n dybbuk wat die bruid-tot-wees besit.
"Between Worlds: Dybbuks, Exorcists, and Early Modern Judaism (Jewish Culture and Contexts)" deur Jeffrey Howard Chajes en "The Encyclopedia of Jewish Myth, Magic and Mysticism" deur Rabbi Geoffrey W. Dennis.