Koppe moet rol by Landbank - ProAgri
by Specialist Writer 11th January 2021, 3:02 pm 107 Views Comments Off on Koppe moet rol by Landbank
Die ouditeur-generaal se verdoemende verslag oor die stand van Landbank se finansiële volhoubaarheid vra vir dringende ingrypings. Wie ook al verantwoordelik is vir die finansiële verliese van R2,8- miljard sal moet verantwoording doen.
Dit en vele ander uitdagings het die OG genoop om ernstige twyfel uit te spreek oor die vermoë van die Landbank om in die afsienbare toekoms as 'n lopende saak te oorleef. Die ongunstige ouditmening kan nie daar gelos word nie. Koppe sal dus op bestuurs en beheervlak moet rol! Dit geld ook vir diegene by Tesourie wat verantwoordelik was vir oorsig.
Dit is nie dat hulle nie geweet het wat kom nie, want die finansiële krisis by die Landbank het 'n lang aanloop. In die ouditeur-generaal (OG) se verslag word die probleme by die Landbank toegedig aan 'n uittog van kundige bestuurders, 'n gebrek aan toesig van die Nasionale Tesourie (wat die SA regering as die enigste aandeelhouer van die bank verteenwoordig), die afskaling van die bank se kredietgradering deur Moody's en die droogtetoestande wat dit moeilik gemaak het vir boere om hul lenings terug te betaal.
Dit is egter maar die oortjies van die seekoei. Die OG se verslag verwys ook na 'n gebrek aan interne beheermaatreëls deur die bestuur van die Landbank om kredietverliese óf dalings in waarde van verlengde lenings óf sekuriteit wat aangebied wanneer om lenings aansoek gedoen word, behoorlik te verreken. Dit meld ook dat die finansiële state wat vir ouditering ingedien is, nié volgens die voorgeskrewe finansiële verslagdoeningsraamwerk en internasionale rekeningkundige standaard opgestel is nié en nié deur volledige en behoorlike rekords, soos deur die wet vereis word, ondersteun is nie! Voldoende toepaslike ouditbewyse het dus volgens die OG ontbreek om 'n basis vir 'n oudit te lewer.
Wie ook al vir die opstel van die state verantwoordelik is, se kop moet rol! Leierskap het dus nie voldoende toesig gehou oor finansiële verslagdoening, nakoming en verwante interne beheermaatreëls nie! Wesenlike wanvoorstellings is in die voorgelegde finansiële state geïdentifiseer. Doeltreffende interne beheermaatreëls is nie geïmplementeer wat verband hou met die maandelikse verwerking en versoening van transaksies van eksterne diensverskaffers wat gebruik word om die indirekte leningsboek te bestuur nie.
Bestuur het dus nie toesig gehou oor die ontwikkeling, implementering en monitering van aksieplanne om tekortkominge in terme van interne beheer wat verband hou met sekuriteit wat vir lenings vereis word soos vereis deur Internasionale finansiële verslagdoeningstandaarde nie, aan te spreek nie! In terme van verkryging en kontrakbestuur, is sommige goedere, werke óf dienste nie deur middel van 'n billike, deursigtige en mededingende verkrygingsproses verkry nie!
In sekere gevalle waar kontrakte verval het, is nuwe verkrygingsprosesse nie gevolg om nuwe diensverskaffers aan te stel nie en is daar geen goedkeuring gegee nie. Die Landbank se bestuur het nie 'n doeltreffende menslikehulpbronbestuurstrategie geïmplementeer om te verseker dat daar stabiliteit en voldoende opvolgbeplanning vir sleutelposisies is nie. As gevolg hiervan is die beheeromgewing van die Landbank negatief deur die aantal bedankings in hierdie sleutelposisies, beïnvloed.
Geen wonder die Land Bank se kontantreserwes of fondse wat hy vir korttermyn- en noodfinansieringsbehoeftes hou, het byna met 80% tot R700 miljoen, vergeleke met R3,2-miljard die vorige jaar, gedaal! Die vlakke van onbevoegdheid kan nie daar gelos word. Koppe sal moet rol! So kan dit nie voortgaan nie.