Die sosialemedia-kanaal YouTube, het onlangs ŉ lys van video’s vrygestel wat die meeste in 2013 in Suid-Afrika gekyk is.
Die spreekwoord lui dat die oorwinnaar die geskiedenis skryf. Dit is egter moeilik om te sien hoe die ANC-bewindstrukture die Kerkstraat-bomontploffing, soos verskeie ander dade van terreur, as heldedade opgeteken sal kan kry vir die leerplan van die beoogde verpligte vak, geskiedenis.
Die Kerkstraatbom het ’n paar sekondes na half vyf die middag van Vrydag 20 Mei 1983 ontplof. Dit was in ’n geparkeerde motor tussen die Poynton-gebou en ‘n burgerlike gebou wat volgens ANC-propaganda die Lugmaghoofkwartier was, geplaas om die skyn van ’n militêre aanval te gee. Altesaam 19 mense, insluitend die twee bomplanters, is dood en 217 is beseer. Ongeveer ’n derde van die beseerdes was militêre personeel.
Dit was nie die enigste hartverskeurende terreurdaad deur die ANC nie. In 1985 is drie lede van die Van Eck-gesin dood toe hul motor ’n landmyn op ’n plaaspad afgetrap het. Onder die oorledenes was die tweejarige Nasie van Eck, sy ma en sussie. Nog drie ander mense het gesterf. Die ANC het die land se boere tot militêre teikens verklaar.
Bloemfontein, destyds weens die omvang van die Spoorweë se teenwoordigheid in die stad, is as vervoerstad geklassifiseer. Van die 13 bekende bomaanvalle was 11 op spoorwegteikens gerig, soms bloot sinjale, maar ook die treinbrug wat die stad en die destydse swart woongebied, Mangaung, van mekaar geskei het. Die brugbomme kon kwalik die pleister afskiet, maar het groot aandag getrek. Nog ’n bom het die Administrasieraadkantoor erg beskadig, terwyl die bomplanter wat in Peetstraat die ewigheid ingeblaas is, nog met sy bom na ’n onbekende bestemming onderweg was. Dit kon na die appèlhof gewees het, aangesien Bloemfontein destyds nog die land se juridiese hoofstad was.
In Sasolburg was die keuse van die Natref-aanleg geen verrassing nie. In Durban, ’n toerismestad, was ’n mens die aanvalle op die strandfront te wagte, terwyl die kommandomentshoofkwartier op die strandfront ’n ideale teiken gebied het – kamma ’n aanslag op ’n militêre teiken, maar nog steeds teen toeriste gemik. En dan was die verskoning vir die aanval op die Magoo’s-dameskroeg dat dit gereeld deur militêre personeel besoek sou wees.
Die 60 kg militêre springstof wat in die Kerkstraat-bomontploffing gebruik is, het egter aan die hart van die land geruk. Volgens berigte was dit waarskynlik dat die ontploffing eers ’n halfuur later moes gebeur toe daar meer mense op straat sou wees. Die feit dat die twee bomplanters self die ewigheid ingeblaas is, staaf hierdie aanname.
Daar word al meer en meer na die Plan B verwys –om ’n beter bedeling te bewerkstellig deur te werk met wat ter hand is.
’n Regverdige bedeling waar mense nie bloot weens hul velkleur, of die taal wat hulle praat, soos tweedeklasburgers behandel word nie.