Covid-19- geïnspireerde innovasie - Corona Krisissentrum
Tuis / COVID-19 / Covid-19- geïnspireerde innovasie
Covid-19- geïnspireerde innovasie
Die wêreld van 'n paar maande gelede is op sy kop gedraai. Covid-19 het die wyse waarop ons lewe letterlik omvergewerp. Kenners is dit eens dat hierdie omverwerping nie net tydelik gaan wees nie, maar dat die gedrag wat ons nou aangeleer het, die nuwe norm gaan wees en tegnologiese innovasie loop hand-aan-hand met hierdie nuwe normaal.
Volgens Pieter Geldenhuys, 'n toekomskundige, is baie van die tegnologie wat nou ingespan word, reeds voor Covid-19 beskikbaar gewees, maar die massas het nie daarvan gebruik gemaak nie omdat hulle reggekom het op 'n meer tradisionele manier. Midde-in Covid-19 lyk die prentjie egter anders. Geldenhuys meen die rede daarvoor is dat mense se gedragspatrone grootliks moes verander – mense se gedrag verander as daar drie dinge gebeur: indien daar 'n skaarste van een of ander aard is, indien daar 'n dringendheid is én indien daar 'n verskrikking van perspektief is. Die nuwe koronavirus is verantwoordelik vir al drie.
In hierdie artikel gaan tegnologiese innovasie kortliks bespreek word wat óf geïnspireer is óf herontdek is as gevolg van Covid-19.
Oorhoofs gesien kan hierdie nuwe (of relatiewe nuwe) tegnologie verdeel word in vyf kategorieë: voortydige waarskuwing en toesig; toetsing en gesondheidsorg; kontakopsporing; kwarantyn en sosiale beheer sowel as navorsing vir die ontwikkeling van 'n teenmiddel of entstof.
Voortydige waarskuwing en toesig
Hoewel daar nog nie baie oor die Covid-19-virus bekend is nie, is dit wel bekend dat die virus teen 'n ongelooflike tempo versprei. Gemeenskappe kan binne dae aangesteek word en dit ook net so vinnig na ander gemeenskappe oordra. Om te keer dat verspreiding van dié virus en ander endemies/pandemies totaal buite beheer raak is tegnologie ontwikkel om 'n voortydige waarskuwing aan potensiële geaffekteerde gemeenskappe uit te reik:
Blue Dot is 'n Kanadese gesondheidsmoniteringplatform wat kunsmatige intelligensie-algoritmes gebruik om inhoud van nuusberigte, plant- en dierkundige verslae en amptelike proklamasies te verwerk om kliënte 'n voortydige waarskuwing te gee om gevaarsones soos Wuhan te vermy. Globale data van lugrederye wat help om te bepaal waarheen en wanneer besmette individue volgende reis, word ook ingespan om voorspellings te maak. Hierdie data het reg voorspel dat Covid-19 vanaf Wuhan na Bangkok, Seoel, Taipei en Tokio gaan versprei. Volgens die stigter en uitvoerende hoof van Blue Dot kan daar nie altyd op regerings staatgemaak word om inligting betyds bekend te maak nie en kan hierdie maatskappy nuusgebeure optel oor moontlike uitbrake van 'n endemie van een of ander aard of uitvind dat iets ongewoon aan die gang is.
Covid-19SG bied tegnologie wat inwoners van Singapoer toelaat om deurlopend toegang te hê tot data van elke infeksie in dié land. Data omvat die straat waar die persoon woon en werk, die hospitaal waarin hulle opgeneem is sowel as die gemiddelde hersteltyd en die netwerkverbinding tussen infeksies. Ondanks kommer oor potensiële inbreuk op privaatheid, het die regering in Singapoer die benadering gevolg dat openheid oor infeksies die beste manier is om mense te help om besluite te neem en om angs te bestuur oor wat gebeur.
Draganfly Inc. het op 26 Maart 2020 aangekondig dat dié maatskappy gekies is om die eksklusiewe globale stelselintegreerder vir die Vital Intelligence Project te wees. 'n Kombinasie van hommeltuie, kameras en datadienste vir monitering van gesondheidsorg sal gebruik word om openbare gesondheid tydens Covid-19 en ander pandemies te monitor. Dit sal aansteeklike toestande opspoor in skares, by werksplekke, by lugdienste en in potensiële risikogroepe soos bejaardes in versorgingsfasiliteite. Dit sal ook in konferensiesentrums, grensoorgange of kritieke infrastruktuurfasiliteite werk.
Biovital bied tegnologie om pasiënte wat in kwarantyn of onder mediese sorg in Hong Kong is, op 'n afstand te monitor vir vermoedelike of bevestigde Covid-19-gevalle. Dit help nie net om die verspreiding van die virus binne die gemeenskap te voorkom nie, maar dit hou ook gesondheidsorgwerkers veilig (in 'n hospitaal in Sjina was ongeveer 29% van die mense wat met Covid-19 besmet is gesondheidsorgwerkers).
Toetsing en gesondheidsorg
Daar is talle voorbeelde waar kunsmatige intelligensie en ander tegnologie wêreldwyd in die gesondheidsektor ingespan word om menslike kontak te verminder en beskerming van gesondheidswerkers te verseker. Hiér is 'n paar:
Op 12 Maart 2020 is daar berig dat ses tipes robotte in 'n hospitaal in Wuhan personeel bystaan met basiese take soos aflewering van kos en medisyne sowel as die skoonmaak van sekere hospitaalsale.
Wetenskaplikes by die Tsinghua Universiteit in Beijing het 'n robotiese arm ontwikkel wat deur dokters in 'n aparte kamer beheer kan word. Dié arm kan spoegmonsters neem, sonars doen en na die organe van pasiënte luister – alles sonder fisiese kontak tussen dokter en pasiënt.
TempTraq is 'n draagbare temperatuurmoniteringstelsel wat klinici in staat stel om koors op 'n afstand te monitor met min of geen kontak met pasiënte. Dit maak ook voorsiening vir monitering van buitepasiënt-temperatuur, aangesien pasiënte huis toe gestuur kan word om te herstel. Boonop verminder dit die moontlike risiko's verbonde aan gedeelde orale termometers en kan koors tot 72 uur gemonitor word. Gesondheidswerkers in Thailand maak van soortgelyke tegnologie gebruik.
Die Mayo Clinic in die VSA gebruik outonome pendelbussies om Covid-19-toetse na 'n laboratorium vir ontleding te vervoer, alles sonder dat daar 'n persoon aan die stuur is.
Formlab is 'n bestaande 3D-drukker wat sy gebruikersgemeenskap mobiliseer om bykans 1 000 drukkers te ontplooi om deppers ("swabs") en persoonlike beskermende toerusting (PPE) vinnig en op grootskaal te vervaardig. Met 'n enkele druk kan 300 toetdeppers ("test swabs") op 'n slag geproduseer word. Dit stel Formlabs in staat om tussen 75 000 en 150 000 deppers per dag te produseer.
Die gebruik van tegnologie om mense se bewegings op te spoor en om iemand wat met 'n Covid-19- besmette persoon in aanraking gekom het, te identifiseer en te isoleer is van kritieke belang. Tradisionele kontakopsporing alleen is net nie meer volhoubaar in 'n tyd van waar die infeksiekoers aanhoudend styg nie.
Suid-Korea het met 'n redelike mate van sukses gebruik gemaak van toesigtegnologie ("surveillance technology") en die monitering van bankkaart- en selfoongebruik om vas te stel watter mense vir Covid-19 getoets moet word. Soortgelyke tegnologie is reeds aangewend in Pakistan en Sjina.
Nuwe navorsing wat deur Oxford Universiteit gedoen is, stel 'n model voor vir die ontwikkeling van 'n mobiele toepassing wat kontakopsporing onmiddellik kan trek sodra 'n persoon positief vir die virus getoets word. Dié model stel voor dat die toepassing 'n tydelike rekord van gebeure stoor waar mense naby aan mekaar was. Die toepassing behoort dan diegene wat nabye kontak met die persoon gehad het wat positief getoets het, onmiddellik in kennis te stel en dan selfisolasie en toetsing aan te beveel.
Kwarantyn en sosiale beheer
Fisieke afstand is telkemale bewys om effektief te wees in die stryd teen die oordrag van Covid-19. Mense word aangemoedig om nie in groepe saam te kom nie en, waar moontlik, in isolasie tuis te wees. Te midde hiervan moet werksaamhede so normaal as moontlik steeds voortgaan. 'n Verskeidenheid van bestaande en nuwe tegnologie is pasgemaak vir die Covid-19-situasie om mense óf virtueel saam te bring óf af te sonder terwyl sommige werksaamhede steeds kan voortgaan.
Programmatuur soos Zoom en Microsoft Teams dien as plaasvervangers vir fisiese vergaderings in 'n werksomgewing en word tans wyd gebruik. Ander tegnologie wat beskikbaar is, is Cognizant Softvision se virtuele kapsule. Gebruikers word letterlik in 'n "kapsule" geplaas waar alles wat hulle nodig het om 'n bepaalde stuk werk suksesvol af te handel, tot hulle beskikking is. Avatour is óók tegnologie wat 'n virtuele realiteit skep. Gebruikers kan intyds 'n regte afgeleë plek besoek, wat 'n nuwe en effektiewe plaasvervanger vir sakereise bied. Avatour se gasheer-toepassing werk met die slimfoon of tablet wat jy reeds het. Voeg net 'n lae-koste 360-kamera soos die Ricoh Theta V of Insta 360 One X by, en jy is gereed om lewendige, opwindende telepresensies aan besoekers van buite te bied.
Vorige tegnologie het nie voorsiening gemaak vir hommeltuie wat binnenshuis vlieg sonder om teen iets te bots nie. Nuwe kunsmatige intelligensie-tegnologie word deesdae ingespan in plaas van GPS- en sensor-tegnologie om UV-C ligte vir ontsmetting te gebruik. UV-C ligte word tans in die gesondheidsektor vir ontsmetting gebruik, maar Digital Aerolus poog om hierdie tegnologie meer mobiel te maak sodat dit makliker bekombaar is vir gewone mense en organisasies.
Verder het die Sjinese regering logistieke robotte beskikbaar gestel om kos en medisyne by mense se huise te gaan aflewer tydens Sjina se kwarantyntydperk. Hoewel die virus steeds oorgedra kan word as mense aan die oppervlaktes van die robot raak sonder om hande te was, het dit die infeksiekoers baie vertraag.
Onderrig en opvoedkundige materiaal
Verskeie bestaande onderrigplatforms het in die kollig gekom sedert die staat van inperking:
Wolkskool bied gratis hoë kwaliteit videolesse, assesserings en ondersteunende lesmateriaal in vakke soos wiskunde, wetenskap en Afrikaans – alles in Afrikaans.
Vodacom het 'n data-vrye e-Skoleplatform vir grade R tot 12.
Vodacom het ook 'n data-vrye platform, Mindset, wat 'n reeks inspirerende video's bied om leerders in 'n wye reeks vakke te ondersteun.
Die Khan Academy, 'n internasionale e-leerplatform, het gratis aanlyn-hulpbronne beskikbaar gestel vir kinders tussen die ouderdom van 2-18.
Op Unesco se webblad is 'n lys van e-leerplatforms wat regoor die wêreld beskikbaar is.
Sisanda Techs is 'n toepassing wat leerders in skole wat nie toegang tot wetenskaplaboratoriums het nie, die geleentheid bied om deur 'n virtuele platform te leer.
Verder het Telkom webtuistes vir universiteite, tegniese- en beroepskolleges gratis gemaak, sodat geen data nodig is om hierdie webtuistes te gebruik nie. 'n Lys van hoëronderriginstansies waar data nie nodig is om webtuistes te besoek nie, kan hiér gevind word: https://www.telkom.co.za/about_us/mediacentre/currentreleases/article1749.shtml
Talle bestaande e-leesplatforms het hulle produkte vir 'n tyd lank gratis en toeganklik vir enige internetgebruiker gemaak:
Audible het aangedui dat hulle gratis luisterboeke aan kinders beskikbaar stel terwyl die skole toe is. Boeke is beskikbaar in sewe tale (Engels, Spaans, Frans, Duits, Portugees, Italiaans en Mandaryns) en kan gratis gestroom word.
Kindle se toetsweergawe kan gratis gebruik word om boeke af te laai. Jy het nie 'n Kindle-toestel nodig nie, jy kan net die Kindle-toepassing op enige slimtoestel laai.
African Storybook is 'n aanlynplatform waar storieboeke vir kinders maklik bekombaar is, en die beste nuus, daar is boeke beskikbaar in al Suid-Afrika se 11 amptelike tale.
Global Digital Library bied gratis opvoedkundige leesboeke per vlak van opvoeding in Suid-Afrika se amptelike tale.
Die vermaaklikheids- en ontspanningswêreld is binne 'n kwessie van 'n paar weke totaal herskep. Streng inperkingsreëls het veroorsaak dat hierdie bedrywighede tot 'n dramatiese stilstand gekom het en moes dié bedrywe kreatiewe maniere kry om steeds met besigheid voort te gaan.
Talle kunstenaars het huiskonserte en ander regstreekse aanlynkonserte aangekondig en toeriste-aantreklikhede saai virtuele of regstreekse toere uit.
Ander inisiatiewe sluit in Google Arts & Culture 'n digitale platform met versamelstukke van 12 000 museums wat bestudeer kan word en Europeana omvat 'n data-basis van besienswaardighede van 3 000 museums en biblioteke.
Navorsing vir die ontwikkeling van 'n teenmiddel of entstof
Wetenskaplikes wêreldwyd werk aan die ontwikkeling van 'n teenmiddel of entstof, maar nou blyk dit of enige-iemand se hulp welkom is. Die Universiteit van Washington het 'n oproep gedoen op wetenskaplikes en mense regoor die wêreld om 'n speletjie te speel waar 'n proteïen gebou word wat keer dat die virus menslike selle infiltreer. Die speletjie is beskikbaar op Foldit se webtuiste en daar is reeds 57 000 geregistreerde mense wat deelneem.
CORD-19 is geskep na aanleiding van 'n versoek van die Withuis se kantoor vir wetenskap- en tegnologiebeleid. Dit maak gebruik van kunsmatige intelligensie-instrumente om meer as 24,000 artikels oor die Covid-19-siekte en die SARS-CoV-2-koronavirus wat dit veroorsaak, te organiseer. Volgens die projekbestuurder van CORD-19 is inligtingoorlading die kernprobleem. "Daar is dosyne instansies wat navorsing oor koronavirus gepubliseer het. Die samevoeging van al die inligting in 'n gemeenskaplike formaat wat omvattend is, is 'n groot uitdaging vir navorsers, en dit is 'n uitstekende toepassing van ons KI-vermoëns."
Mense smag tog steeds na menslike interaksie
Ondanks die bruikbaarheid van tegnologie, het sommige navorsing aangedui dat die gebruik daarvan 'n negatiewe uitwerking op die geestelike en fisieke welstand van mense kan hê. Rampe kan geweldige spanning vir slagoffers skep. Hierdie navorsing toon dat 'n skielike konfrontasie met 'n robot, sonder menslike ondersteuning, stres en angs by die slagoffer verder kan vererger.
Van Niekerk, R. 2020. Die gebruik van tegnologie in 'n era van isolasie. Moneyweb. Beskikbaar by: https://www.moneyweb.co.za/moneyweb-radio/die-gebruik-van-tegnologie-in-n-era-van-isolasie/