Ek ontvang gereeld versoeke om die basiese beginsels, begrippe en terminologie wat in die deeltitelbedryf voorkom weer te verduidelik.
Ek begin met wat die verskil tussen ’n deeltitelskema en ’n huiseienaarsvereniging is: Deeltitelskemas kom tot stand en word deur wetgewing gereguleer, terwyl huiseienaarsverenigings anders ontstaan en volgens sy eie, unieke grondwet bestuur word.
Dié tendens, wat vanuit Gauteng oorgewaai het, is problematies – veral waar die ontwikkeling uit ’n groepering van deeltitelskemas bestaan. Meer hieroor in ’n latere rubriek.
As ek sê deeltitelskemas word deur wetgewing gereguleer, verwys ek eintlik na drie wette, naamlik: die Deeltitelwet, Bestuurswet en die Ombudwet.
Wanneer ’n nuwe skema tot stand kom, is die ontwikkelaar verplig om, met enkele uitsonderings, die bepalings van die voorgeskrewe bestuursreëls te behou, terwyl daar geen beperking is wat die gedragsreëls betref nie – die ontwikkelaar én die eienaars kan die gedragsreëls by hul behoeftes aanpas.
Gewysigde reëls geld nie voordat dit deur die ombuddiens goedgekeur is nie, en indien dit nie aan die standaarde voldoen nie, word dit nie goedgekeur nie.
Dít waarin jy woon is ’n deel – of section in Engels. Die term eenheid is ’n uitdrukking wat ’n eienaar se volle belang in die skema reflekteer – synde sy deel sowel as sy aandeel in die gemeenskaplike eiendom.
’n Ander belangrike begrip in die deeltitelbedryf is uitsluitlike gebruiksgebiede. As jy ’n eienaar van ’n deel is, is jy nie ook die eienaar van jou uitsluitlike gebruiksgebied nie.
Dan laastens: die naarheid van heffings! Die woord heffings word nêrens in die wet of reëls aangetref nie – daar word slegs na bydraes (contributions) verwys. Dit is maar dieselfde ding.
’n Goeie kennis van die terminologie is ’n noodsaaklike grondslag vir voortreflike bestuur en is die eerste aspek wat nuwe trustees moet bemeester.
Die meeste bestuursprobleme word deur ’n gebrek aan voldoende kennis – by eienaars sowel as trustees – veroorsaak.
“Ek dink dit het ’n bietjie te doen met die rebel in my. Ons as vroue gun onsself nie altyd die vryheid om te wees wie ons is nie. Om met my hare te eksperimenteer is my manier om die persepsies oor ouderdom uit te daag – soos dat ouer vroue net ’n sekere haarlengte mag dra of nie iets interessants met hul hare kan doen nie.”
Jackie hou veral daarvan om met vlegsels te speel. Van klein vlegsels langs die kant van haar kop tot ’n bonkige vlegsel wat sy as ’n hoë bolla stileer. “My haarstileerder het eenkeer vir my ’n grys vlegsel-verlengstuk van oorsee af gebring wat hy soos ’n haarband om my kop gestileer het – ek was mal daaroor.”