Chaos toe duisende by Steve Biko opdaag vir entstofSteve Biko- akademiese hospitaal (Foto: ANA) Honderde gesondheidswerkers, sommige met ’n afspraak, is Sondag by die Steve Biko- akademiese hospitaal in Pretoria weggewys nadat meer as 2 000 gesondheidswerkers, sommige sonder ’n afspraak, by die hospitaal opgedaag het om teen Covid-19 ingeënt te word. Maroela Media het vroeër berig twee Sondae is geïdentifiseer waartydens algemene praktisyns van private praktyke, wat vooraf geregistreer het, met die Johnson & Johnson-entstof ingeënt kon word. Steve Biko-hospitaal in Pretoria en Chris Hani Baragwanath-hospitaal in Johannesburg is in dié stadium nog die enigste twee inentingspersele in Gauteng. Chris Hani Baragwanath was egter oor die naweek toe en algemene praktisyns is toe almal na Steve Biko om ingeënt te word. Om sake te vererger het hospitaalgroepe hul personeel, glo van verpleegsters tot administratiewe personeel, na Steve Biko verwys om ingeënt te word. Dít het ’n stormloop van gesondheidswerkers tot gevolg gehad. “Teen 10:00 [Sondag] het ons besef dit is chaos,” vertel dr. Angelique Coetzee, nasionale voorsitter van die Suid-Afrikaanse Mediese Vereniging (Sama), Maandag aan Maroela Media. Coetzee sê hoewel daar meer as genoeg entstowwe vir almal was, maak die administratiewe stelsel dit egter net moontlik om 1 200 gesondheidswerkers per dag in te ent – 100 per uur. ‘n Plakkaat dui aan waar die inentings by die Steve Biko-hospitaal plaasvind. (Foto: Tania Heyns/Maroela Media) Sowat 270 algemene praktisyns het vooraf geregistreer om Sondag hul inenting teen Covid-19 te ontvang. Minder as 100 van hulle kon egter gister te midde van die chaos gehelp word. Die res is almal ten spyte van ’n afspraak weggewys. ’n Algemene praktisyn van Centurion, wat verkies om anoniem te bly, is een van diegene vooraf geregistreer het om die entstof Sondag by Steve Biko te ontvang. Sy afspraak was vir 10:40 geskeduleer hoewel daar aanbeveel word dat ’n persoon sowat 20 minute voor die afspraak by die hospitaal moet wees. Hy vertel dat hy egter vroeër die oggend van die lang toue by die hospitaal ingelig is en toe reeds 08:30 in die ry geval het. Hy is eers ná 16:00 ingeënt. Sommige algemene praktisyns wat by dieselfde praktyk as hy werk, is ten spyte van afsprake weggewys. Hy verduidelik dat ’n nommer aan ’n persoon gestuur word wanneer hy of sy registreer om ingeënt te word. Dié nommer word dan aangevra voordat die persoon ingeënt kan word. Volgens hom is verskeie gesondheidswerkers sonder nommers egter Sondag voor hom gehelp. “Geen sosiale afstand is gehandhaaf nie, veral nie buite die hospitaal nie. Dit is eers op die negende verdieping [streng toegepas]. Dit het ook omtrent sewe ure geneem om by die negende verdieping uit te kom.” “Dit was nogal ’n redelike gemors gewees.” (Foto: Graeme Robertson/AFP) Hy sê hy is bekommerd oor hoe die toediening van entstowwe vorentoe gaan verloop wanneer die res van die bevolking hul inentings moet ontvang. Volgens Coetzee sal meer persele vir inenting later beskikbaar gestel word sodra die Suid-Afrikaanse Reguleringsowerheid vir Gesondheidsprodukte (Sahpra) die aansoek vir ’n meer wydverspreide gebruik van die Johnson & Johnson-entstof goedgekeur het. Die eerste dosisse van dié entstof is in dié stadium goedgekeur vir gebruik in ’n navorsingsomgewing, nog nie vir wyer gebruik nie. Coetzee sê ŉ klomp lesse kan uit Sondag se stormloop geleer en vorentoe geïmplementeer word wanneer die res van die bevolking ingeënt word. “Dit wat Sondag gebeur het, was nie veronderstel om te gebeur nie. Maar so leer ons.” Gesondheidswerkers word intussen gevra om nie sonder ’n afspraak vir hul inenting op te daag nie. “Die entstowwe gaan nie weghardloop nie,” sê Coetzee. Dr. Nomathemba Mokgethi, LUR vir gesondheid in Gauteng, het intussen die provinsie se gesondheidswerkers gerus gestel dat almal die entstof sal ontvang. Mokgethi sê dit is duidelik dat die vraag na die Covid-19-entstof al groter word en dat sommige vrees dat die land se dosisse gaan opraak voordat hulle ingeënt kan word. “Ons wil ons gesondheidswerkers daarvan verseker dat dit nie nodig is om paniekbevange te wees nie. Niemand sal agterweë bly nie.” Gauteng het 16 800 van die 80 000 dosisse van die Johnson & Johnson-entstof ontvang. Altesaam 5 700 van dié dosisse is versprei na Steve Biko-hospitaal en die res na Chris Hani Baragwanath-hospitaal. Altesaam 2 134 Gautengse gesondheidswerkers was teen Saterdag reeds ingeënt, het die LUR gesê.