Derde party het glo hand in Jan Viljoen-konflikGemoedere by die skool het hoog geloop weens bewerings van rassisme. (Foto: Douglas Ngobeni/Facebook) ŉ Party wat onafhanklik is van die Hoërskool Jan Viljoen en sy bedrywighede het glo ŉ hand daarin gehad om ŉ gewelddadige onderonsie tussen leerders vroeër vanjaar aan te vuur. Dié gebeure is sedertdien as ŉ rasgedrewe voorval bestempel. Chris Coetser, hoofondersoekbeampte in die saak, sê hy het tydens sy ondersoek ŉ buiteparty geïdentifiseer “wat vooraf daartoe bygedra het om leerders by die skool te beïnvloed en om wrywing en chaos te veroorsaak”. Die party se optrede was glo doelbewus, maar Coetser het nie uitgebrei oor die identiteit van die betrokke party nie. “Hierdie inligting is uiters sensitief en kan nie in hierdie stadium bekend gemaak word nie.” Coetser is deur Mike Bolhuis aangewys as die hoofondersoeker nadat die beheerliggaam Bolhuis se private ondersoekdiens genader het om die voorval, asook ŉ saak van seksuele teistering teen ŉ onderwyser, te ondersoek. ŉ Bakleiery het op Vrydag 11 Februarie tussen ŉ wit en ŉ bruin leerder uitgebreek wat tot verdere botsings gelei het. Tydens die onderonsies tussen wit, bruin en swart leerders is dreigemente en beskuldigings van rassisme teen mekaar gemaak, sowel as teen die skool se beheerliggaam. “Die hele situasie het handuit geruk en alle skoolaktiwiteite is vir die dag opgeskort,” sê Coetser. “Leerders het op die skoolterrein begin betoog en skooleiendom beskadig – tot so mate dat die polisie en ŉ plaaslike veiligheidsmaatskappy ontbied is om die situasie in bedwang te bring.” Coetser het reeds sy ondersoek na die beweerde rassevoorval afgehandel en sy finale bevindinge aan die beheerliggaam oorhandig. Dié bevindinge is egter nog nie aan die publiek bekendgemaak nie. Die ondersoek het talle ander leerders, buiten diegene wat self by die onderonsie betrokke was, geïdentifiseer wat glo betrokke is by die toenemende geweld wat by die skool plaasvind. “Die ouers van die betrokke leerders sal mettertyd gekontak word vir individuele vergaderings met die skool om hul betrokkenheid en verdere dissiplinêre prosesse te bespreek,” sê hy. Dit sal in samewerking met die departement van onderwys, soos die Suid-Afrikaanse Skolewet dit bepaal, gedoen word. Volgens Coetser word die moontlikheid van siviele en kriminele aanklagte teen die geïdentifiseerde individue nie uitgesluit nie. “Regsadvies sal eers ingewin word om verdere stappe te bepaal.” Coetser het intussen verskeie maatreëls aan die skool voorgestel wat gebruik kan word om soortgelyke voorvalle in die toekoms te vermy. Dit sluit diversiteitsprogramme vir leerders in en komitees wat ras- en dissiplinêre verwante klagtes hanteer.