Ditsem Nuus - Jeug
Onderwys: Verwoerd en ANC
Die bekende bruin joernalis en politieke kommentator Rhoda Kadalie, wat destyds 'n verbete sg. anti-apartheidsaktivis was, skryf o.m. soos volg in 'n rubriek in Volksblad onder die opskrif Verwoerd klop ANC-onderwys:
Ek kan met die beste wil ter wêreld nie verstaan hoekom die ANC nie ons onderwysstelsel kan verbeter nie. 'n Vinnige kykie na die 2017-resulate toon dié party het selfs die "die goeie dinge" wat met Bantoe-onderwys onder Hendrik Verwoerd en daaropvolgende NP-regerings behaal is, ongedaan gemaak.
Hierdie yslike erkenning klink onsmaaklik, maar word bevestig deur grondige bewyse wat in 2012 deur Hermann Giliomee en Laurie Schlemmer gepubliseer is. Hulle het die uitgawes vir en resultate van Bantoe-onderwys onder Verwoerd en daaropvolgende regimes nagespoor en bevind dat, ondanks apartheid meer geldelike en vaardige menslike hulpbronne in swart onerwys gestort is soos wat meer swart meer swart mense die mark betree het. Selfs verbasender is dat die gehalte van die Bantoe-onderwys hoër was as dié in die meeste huidige swart skole.
Hierdie is 'n aanklag wat moeilik aanvaar word deur diegene wat apartheid in al sy vorms verag het. In teenstelling met die algemene opvatting, het onderwys vir swart mense sedert die demokratiese verkiesing van die ANC in 1994 agteruit gegaan. Dit gebeur maklik wanneer die regering die slaagsyfer so laag stel dat leerlinge én onderwysers laag mik – en vakbonde onderwysers desondanks beskerm.
Beter resultate vereis groter nougesetheid van onderwysers, inspeksies, beter beleggings van kapitaal en menslike hulpbronne en gedissiplineerde vakbonde.
In konteks beskou, skets die syfers 'n somber prentjie. Die matriekslaagsyfer is niks om oor trots te wees nie, in ag genome die jaarlikse ritueel van "massering" van resultate.
Ek wed dat minstens 50% van die 153 610 leerlinge wat met universiteitstoelating geslaag het, nie geskik is nie.
Vrystaat 10 topmatrieks 2017
Hoe die topmatriekuitslae vir 2017 lyk in verhouding met die demografie van die land, blyk o.m. uit die volgende lys van die 10 topmatriekleerlinge in die Vrystaat vir verlede jaar:
Stehann van Jaarsveld (St. Andrews School)
Janneke Venter (Hoërskool Witteberg)
Johannes van Graan (Hoërskool Witteberg)
Ansuné Naudé (Eunice High School)
Soné du Pisanie (Hoërskool Sentraal)
Minee van den Berg (Meisieskool Oranje)
Carike Moolman (Meisieskool Oranje)
Phole Mofokeng (Mampoi High School)
Franco Marais (Grey Kollege)
Johanna van Wyk (Hoërskool Voortrekker)
Uit die SA bevolking van sowat 60 miljoen is 4,5 miljoen blank oftewel 7,5%.
Ware uitslae Matrieks 2017
Volgens die Dept. van Basiese Onderwys was die nasionale slaagsyfer vir die Matrieks van 2017 in staatskole 75,1%, 'n verbetering van 2,6% op die syfer vir 2016. Fedsas wys egter daarop dat van die leerlinge wat in 2006 met Graad 1 begin het en in 2017 Matriek geslaag het, slegs 33,85% is. In 2006 was 1 186 011 leerlinge in Graad 1, maar hiervan het slegs 401 435 in 2017 Matriek geslaag.
Volgens 'n berig deur SABC Nuus was daar in 2017 sowat 700 000 Matrikulante in staatskole, waarvan die slaagsyfer 75,1% was, terwyl daar in privaatskole landswyd slegs sowat 11 000 Matrikulante was met 'n slaagsyfer van 89%.
Honderde vakante poste by skole in Gauteng
In 'n mediaverklaring sê adv. Anton Alberts van die VF Plus: "Teen die einde van September vanjaar was daar altesame 580 vakante onderwysposte by skole in Gauteng, almal daarvan op bestuursvlak, wat 'n sterk aanduiding is hoe disfunksioneel onderwys in dié provinsie tans is. In antwoord op 'n Parlementêre vraag aan die Minister van Basiese Onderwys het dit aan die lig gekom dat daar vakante poste is vir 62 skoolhoofde, 109 adjunk-hoofde en 409 departementshoofde.
"Die minister kon nie sê waarom die poste nie gevul word nie en sy kon ook nie antwoord op vrae oor die aantal skole, skole wat in onbruik is of die aantal nuwe skole wat gebou gaan word om die groeiende leerlingtal te akkommodeer nie. Sy kon ook nie antwoord op vrae oor die druk op Afrikaanse skole om te verengels nie, en het gesê sy wag op antwoorde van die Gautengse Onderwysdepartement.
"Dit is 'n skande en moontlik met voorbedagte rade dat die LUR in die provinsie Panyaza Lesufi toelaat dat soveel poste nie gevul word nie en dat geld wat sy departement ontvang het om nuwe skole mee te bou, nie gebruik word nie. Deur doelbewus 'n situasie te skep waar skole weens onderwysertekorte nie behoorlik funksioneer nie en om die druk van leerlingtalle kunsmatig te vergroot deur die versuim om nuwe skole te bou, skep Lesufi 'n rede om funksionele en Afrikaansmediumskole te dwing om anderstalige leerlinge in te neem.
"Ondervinding het al geleer dat enkel-Afrikaansmediumskole eindelik totaal verengels wanneer hulle gedwing word om Engels ook te akkommodeer. Die geld is wel beskikbaar om skole te herstel, om nuwe skole te bou en die onderwysposte te vul, maar Lesufi versuim doelbewus om dit te doen in 'n poging om Afrikaanse skole totaal uit te roei."
Universiteit van die Vrystaat maak biblioteek "skoon"
Die Universiteit van die Vrystaat (UV) het meer as 20 ton boeke uit die biblioteek op die Bloemfonteinse kampus laat verwyder vir verpulping, omdat dit na bewering nie meer gebruik word nie. hierdie boeke en ander dokumentasie dek hoofsaaklik die wetenskap, navorsing en kennis wat in die tydperk sowat 20 jaar gelede en terug tot en met die stigting van die universiteit opgebou is.
Die boeke en die dokumentasie het by die skroothandelaars Avery Scrap Metal and Glass Recyclers in Bloemfontein beland, waar die eienaars Neels de Villiers, Brendon Muller en Casper de Villiers dit gered het en die aangeleentheid in die media bekend gemaak het.
Boekversamelaars en kenners wat na die weggedane boeke en dokumentasie gaan kyk het, sê dit is uiters waardevolle en onvervangbare wetenskap, dokumentasie en navorsingsresultate wat verlore kan gaan. Van hulle het stuk-stuk van die versamelings uitgekoop.
Volksblad berig dat die direkteur van die UV-biblioteek Keitumetse Eister in 'n interne brief aan dekane geskryf het dat die rede vir die skoonmaakaksie, buiten die wegdoen van boeke wat nie gebruik word nie, is om "ruimte te maak vir studente om te leer". Op sosiale media word beweer dat die universiteitsbiblioteek inderwaarheid leeggemaak is om ruimte te skep vir studente om virtuele aktiwiteite te onderneem en rekenaarspeletjies te speel.
Nog sterker kritiek op sosiale media op die aangeleentheid bestempel dit as "vernietiging van kultuurerfenis" en dat dit in effek neerkom op 'n "internasionale misdaad" erger as die verwydering en vernietiging van standbeelde uit die geskiedenis.
Voorgestelde Skolewet moontlik doodsklok vir Afrikaanse skole
Die voorgestelde Wysigingswetsontwerp op die Skolewet wat o.m. voorsiening maak vir die omskakeling van openbare skole na staatskole met die praktiese effek van algehele beheer oor die leerplan, aanstellings van onderwysers, die taal van onderrig, toelatings en die afskaffing van verkose skoolbeheerrade, is een van die heel gevaarlikste verwikkelinge in SA sedert 1994. Dit bevat die potensiaal om Afrikaans feitlik heeltemal as onderrigtaal in skole uit te wis, alle seggenskap van ouers oor skole uit te wis en om Afrikaanssprekende kinders in 'n totaal vreemde kultuur te laat skoolgaan.
In reaksie op die wetsontwerp sê dr. Jaco Deacon, adjunk-hoof van Fedsas: "Die beweegrede vir die voorgestelde wet is politieke druk. Van die 23 719 openbare skole is daar slegs 20% wat werklik goed funksioneer. Skole sal onregeerbaar gemaak word deur hierdie besluit waar skoolgemeenskappe leiers gaan verwerp omdat hulle geen inspraak in die aanstellings gehad het nie."
Die kommentaar van die VF Plus op die voorgestelde wet lui o.m.: "Die wysigingswetsontwerp op die Skolewet kan vernietigend wees vir basiese onderwys en skole in Suid-Afrika en die VF Plus sal dit op elke manier moontlik in die Parlement beveg. Dit is skokkend maar nie verbasend nie dat die ANC-regering weereens met 'n simplistiese beleid kom waar alles in die samelewing beheer moet word, in hierdie geval skole en die jeug se toekoms.
"Hierdie beleid is in lyn met die ANC se algemene beleid van 'n ontwikkelingstaat wat alle fasette van die lewe reguleer soos wat tans in China plaasvind. In China is daar egter 'n baie hoë werketiek en daarom sien sy ekonomie die dividende daarvan. Die teendeel daarvan is waar van Suid-Afrika.
"Dit is 'n onbetwiste feit dat die ANC haas alles vernietig waaroor hy beheer uitoefen. Voorbeelde is die onderskeie staatsondernemings wat oor die afgrond bestuur is en hospitale wat in duie stort. Net so sal groter mag oor skole ook onvermydelik tot rampspoed lei. Hierdie wysigings sal ook veroorsaak dat skoolbates deur die regering onteien kan word.
"Gegewe hoe hierdie waarskynlike strooptog van die ANC ons kinders se toekoms raak, sal almal in 2019 moet saamstaan om hom te onttroon by wyse van 'n koalisieregering. Dit raak laat in die dag met die ANC aan stuur van die land se sake."
UV Studenteraad geen witte
Dit blyk uit die bekendmaking van die Studenteraad van die Universiteit van die Vrystaat (UV) dat daar nie 'n enkele blanke is nie. Die verkose verteenwoordigers met hul portefeuljes is soos volg: President: Asive Dlanjwa / Vise-President: Letlhogonolo Boikanyo / Sekretaris: Siphokhazi Tyida / Tesourier: Ntombi Nhlapo / Kuns en Kultuur: Lwanda Jack / Sport: Yanelisa Nyalambisa / Transformasie: Kamohelo Maphike / Studentetoeganklikheid en –ondersteuning: Sibongile Mpama / Media en Bemarking: Kgotatso Nonyane / Eerste generasie studente: Lorraine Chauke / Regs- en Grondwetlike Aangeleenthede: Athenkosi Koti / Studente-ontwikkeling en –omgewing: Lefa Makara.
UV Fakulteit Teologie stel godsdienste gelyk
Waar die Fakulteit Teologie aan die Universiteit van die Vrystaat oorspronklik begin is as 'n instansie vir studie en navorsing in die Christelik-Protestantse godsdiens en die opleiding van studente hierin, alles deur onderrigmedium Afrikaans, het die UV Raad verlede jaar besluit om die naam van die fakulteit te verander na "Faculty of Theology and Religion". Pas het die UV in 'n mediaverklaring, slegs in Engels uitgereik, gesê: "This change signals openness in approach to other religions, in addition to those of Christian denominations. This is a development that took root in Europe a few years ago. Furthermore, a growing field of interest is the study of the impact religion has had and still has, even in highly secularised societies. This name change is the first of its kind in South Africa, which means that the faculty will lead the way in transformation and impact-based religious studies."