PressReader - Landbouweekblad: 2018-06-15 - SKAAPVLEIS: WATVANDIE VER­BRUI­KER?
SKAAPVLEIS: WATVANDIE VER­BRUI­KER?
Landbouweekblad - 2018-06-15 - Lbw|briewe Lbw - JO­HAN VAN DER MER­WE Brief per e-pos ont­vang.
Ek is ’n toe­ge­wy­de skaap­vleis­e­ter en ver­slind al­les van die kop tot by die stert­jie. Dit is dus vir my ’n saak na­by aan die hart (en die mond) dat die be­dryf ge­sond bly. Op ’n on­lang­se boe­re­dag was ek be­voor­reg ge­noeg om saam met ’n groot groep boe­re te sien wat tans in die be­dryf aan die gang is.
Voor ons ver­der ge­sels oor die toe­koms van die nim­li­ke skaap­ko­te­let, is daar ’n lan­sie te breek vir ons boe­re­ge­meen­skap. In die eer­ste plek het Oran­je­ri­vier Voe­re hier­die dag laat loop soos stroop. Dit kos tyd, geld en bloed­sweet ag­ter die skerms om so dag so pro­fes­si­o­neel aan te bied. Die twee­de op­mer­king is die boe­re se ge­wil­lig­heid om die dag by te woon. Ag­ter op die wa, tus­sen boe­re van Bloem­fon­tein, Luck­hoff, U­ping­ton en Fra­ser­burg, op pad na ’n prak­tie­se de­mon­stra­sie be­sef ’n mens net weer dat boer­de­ry hier­die man­ne (en da­mes) se pas­sie is. On­ge­ag al die swaar­de wat oor hul kop­pe hang, is hul­le steeds be­reid om moei­te te doen met die toe­koms. Ysters!
So, wat is die toe­koms van ker­rie-af­val, “Ka­roo-oes­ters” en braai­vleis? My mond het oop­ge­hang om te sien hoe­veel teg­no­lo­gie­se ont­wik­ke­ling daar in die be­dryf plaas­vind. Kon­sep­te wat ’n paar jaar te­rug as dag­dro­me­ry be­skou sou word, is nou moont­lik. Baie men­se is on­der die in­druk dat dit net die ploe­gen-plant-man­ne is wat aan die voor­punt van teg­no­lo­gie staan, maar die vee­be­dryf het so stil-stil ont­plof in ’n wê­reld van da­ta en mo­ni­te­ring­stel­sels wat jou kop laat tol.
Die klem van die dag was eg­ter op die in­ten­sie­we mo­del van skaap­boer­de­ry. Lam­hok­kies (waar el­ke ooi haar eie hok­kie kry om in te lam), in­ten­sie­we voe­dings­pro­gram­me, spuit­pro­gram­me om pa­ra­sie­te te be­kamp en die in­ten­sie­we be­stuur van die ooi se si­klus om so­veel moont­lik lam­mers in so kort tyd moont­lik te kry, was maar ’n paar ge­reg­te op die spys­kaart.
Jy kan nie help om ver­stom te staan oor die re­sul­ta­te wat van die boe­re met hier­die in­ten­sie­we boer­de­rye be­haal nie. Jy kan ook nie help om op­ge­won­de te raak oor hier­die ti­pe op­los­sings nie. Dit is tog im­mers die pad vo­ren­toe om so­veel moont­lik vleis te pro­du­seer op die klein­ste moont­li­ke op­per­vlak­te, ter­wyl jy so­veel moont­lik ri­si­ko’s, soos droog­tes, roof­die­re, dief­stal en siek­tes en plae, uit­ska­kel.
Op pad te­rug na die stad se ge­jaag be­sef ek dat ek nie meer ’n skaap­boer is nie, maar ’n ver- brui­ker. Nie dat dit iets is waar­op ek trots is nie. Ek sou baie eer­der ’n skaap­boer wou bly, maar skie­lik be­gin ek won­der oor hoe ge­sond die hor­moon­be­han­de­ling van die ooie is, hoe ge­sond die in­ten­sie­we spuit­pro­gram­me is, hoe ge­sond die hor­moon­be­han­de­ling in die voer­kraal is en wat die uit­wer­king van groei­sti­mu­lan­te in vleis op my as ver­brui­ker en my kin­ders is.
Wan­neer jy op die in­ter­net be­gin na­vor­sing doen oor in­ten­sie­we boer­de­ry en or­ga­nie­se boer­de­ry, kry jy baie keer die twee be­grip­pe weers­kan­te van ’n “vs”. Dit is by­na as­of ie­mand be­sluit het dit is óf die een óf die an­der, en bas­ta!
Aan die een kant is daar in­ten­sie­we boer­de­rye wat poog om so­veel moont­lik van sy pro­duk daar te stel om voed­sel­se­ker­heid te ver­se­ker. Daar­om is dit aan­vaar­baar dat hul­le e­ni­ge en al­le hulp­bron­ne kan ge­bruik, soos hor­mo­ne en moont­lik ska­de­li­ke stow­we.
Aan die an­der kant is daar or­ga­nie­se boer­de­ry wat weer net kon­sen­treer op 100% na­tuur­li­ke pro­duk­te, al is dit in baie ge­val­le on­prak­ties, om die ver­brui­ker van ’n or­ga­nie­se pro­duk te ver­se­ker – na­tuur­lik teen ’n pre­mie.
Ons sit dus met boe­re wat in on­guns­ti­ge om­stan­dig­he­de die toe­koms van hul be­dryf moet ver­se­ker deur ver­nu­wend te wees, so­wel as ver­brui­kers wat al hoe meer aan­dring op ’n ge­son­der, dog be­kos­tig­ba­re, pro­duk van goeie ge­hal­te en ’n groot, vet “vs” in die mid­del.
Die vraag is of daar nie dalk ie­wers in die mid­del ’n ant­woord is nie.
Naspeur­baar­heid is die gons­woord in die voed­sel­be­dryf. Die ver­brui­ker wil die “sto­rie” ag­ter die vleis weet. As daar twee pro­duk­te langs me­kaar lê teen die­self­de prys en die een het ie­wers hor­moon­be­han­de­ling ge­had en die an­der een nie, is dit tog voor die hand lig­gend wat­ter een hul­le gaan kies.
Na­vor­sing oor ’n in­ten­sie­we mo­del vir or­ga­nie­se vleis­pro­duk­sie is skraps, heel moont­lik om­dat die in­druk be­staan dat
die twee on­ver­soen­baar is. Tog is ek oor­tuig in­dien ons boe­re en ken­ners in die be­dryf hul klem ver­skuif om te sien wat­ter op­sies daar is, sal ons bin­ne­kort met nu­we en kre­a­tie­we i­dees sit wat moont­lik ’n ge­son­der pro­duk op ’n gro­ter skaal tot ge­volg kan hê. El­ke al­ter­na­tief wat ’n hor­moon, sti­mu­lant of vreemde stof uit die vleis haal, is ’n stap­pie in die reg­te rig­ting.
Ek is oor­tuig dat die ver­brui­ker guns­tig op so ’n stap sal re­a­geer. Dit al­les dra by om die sto­rie (naspeur­baar­heid) ag­ter die vleis van ’n ril­ler tot ’n ro­man­tie­se ko­me­die te verander.
Daar sal al­tyd die men­se wees wat meen dit is on­moont­lik om meer or­ga­nie­se be­gin­sels toe te pas in ’n in­ten­sie­we mo­del. Ge­luk­kig is “on­moont­lik” iets wat ons boe­re in elk ge­val reeds el­ke dag in Suid-A­fri­ka doen . . .