Wanneer 'n mens soms moedeloos raak oor die doelbewuste pogings om Afrikaans te ondermyn, en oor sy verlies aan status, vergeet 'n mens te gou van sy prestasies, sê H.P van Coller. Die Afrikaanse letterkunde van die afgelope jare het vir Afrikaans veel gegee om op trots te wees: eerlike besinning oor ons bestaan in hierdie land en hierdie wêreld, gekenmerk deur ongeëwenaarde verskeidenheid en diepgang. Hierdie bundel besinnings oor aspekte van die Afrikaanse literatuursisteem bestryk 'n hele spektrum: van die bestudering van enkeltekste tot die beskrywing van groter prosesse en stelsels soos kanonisering en die literêre veld. Hoewel daar dikwels 'n streng skeiding gemaak word tussen kritiek en literatuurwetenskap, is die uitgangspunt van hierdie publikasie dat dié twee aspekte mekaar nie onderling hoef uit te sluit nie: kritiek kán streef na wetenskaplikheid, en wetenskap is steeds 'n menslike onderneming. Een van die vertrekpunte in die verskillende hoofstukke is dat tekste altyd in kontekste ingebed is en dat betekenis nooit 'n statiese begrip is nie. Met die saambundeling van hierdie studies word 'n samehangende perspektief gegee op die Afrikaanse literatuur ná die aanvang van 'n nuwe politieke en demokratiese bedeling. Dit bied 'n verteenwoordigende beeld van die Afrikaanse literêre kritiek in 'n bepaalde tydvak. Met Tussenstand: letterkundige opstelle wil die outeur te kenne gee dat literatuur en die bestudering daarvan nie net 'n waardevolle onderneming is nie, maar ook 'n belangrike bydrae lewer tot die menslike bestaan.
2. Die Afrikaanse plaasroman as ideologiese refleksie van die politieke en sosiale werklikheid in Suid-Afrika