PressReader - Die Burger: 2013-10-30 - En­sie­me gee at­le­te woe­ma
En­sie­me gee at­le­te woe­ma
Die Burger - 2013-10-30 - Aktueel - El­sa­bé B­rits
KAAPSTAD. – Swart at­le­te hard­loop wit at­le­te meest­al by die wê­reld se voor­ste at­le­tiek- en pad­by­een­koms­te weg. Hoe­kom?
Dr. Ter­ti­us Kohn, ’n spier-bi­o­che­mi­kus aan die U­ni­ver­si­teit van Kaapstad en die Me­die­se Na­vor­sings­raad (MNR) se na­vor­sings­een­heid vir oe­fe­ning­we­ten­skap en sport­ge­nees­kun­de, doen tans na­vor­sing hier­oor.
Hy het ver­dui­de­lik dat toet­se wat op swart at­le­te ge­doen is, ge­toon het dat hul­le aan­sien­lik la­er melk­suur­vlak­ke (lak­taat) het, ver­ge­le­ke met wit at­le­te wat ewe fiks is.
Kohn het ver­dui­de­lik dat voor­dat glu­ko­se af­ge­breek word om melk­suur te vorm, dit deur ’n “en­siem­fa­briek” ver­werk word. Daar is vas­ge­stel dat swart at­le­te se en­siem­vlak­ke baie ho­ër is as dié van die wit at­le­te.
Maar hoe kan dít ver­klaar word? Wat ge­beur tus­sen die “en­siem­fa­briek” en die melk­suur­vlak­ke? Ge­bruik die swart at­le­te die melk­suur op, of pro­du­seer hul­le min­der daar­van?
Dit is ’n ant­woord wat hy nog soek, maar Kohn, wat baie na­vor­sing op die­re doen, het ver­tel dat vin­ni­ge die­re, soos leeus en s­pring­bok­ke, ook sul­ke hoë en­siem­vlak­ke het.
Dit is tot vyf keer ho­ër in wild, en nie­mand kan stry dat hul­le blits­vin­nig is nie. Daar moet dus ’n ver­band wees tus­sen spoed en die “en­siem­fa­briek” wat soos ’n en­jin­ka­mer is.
“Dit blyk die hoë en­siem­vlak­ke is baie voor­de­lig vir die swart hard­lo­pers,” het hy ge­sê.
Kohn het ge­sê dit is nie waar dat melk­suur sleg is vir at­le­te en dat dit ure ná oe­fe­ning “nog uit­ge­vryf moet word” uit die spier­ve­sels nie. “Dit is nie waar nie. Die vlak­ke keer bin­ne 30 mi­nu­te te­rug na nor­maal.”
Waar kom die voor­ste at­le­te se e­ner­gie van­daan, want hul­le ver­snel moei­te­loos oor die laas­te ent on­der die an­der at­le­te uit? Dit is meer as net om in die hoog­lan­de ver bo see­vlak te oe­fen, het Kohn ge­sê.
Die na­vor­sing word ook ge­doen om te kyk na die struk­tu­re van spie­re, me­ta­bo­lis­me (hoe e­ner­gie ver­bruik word) en hoe ’n en­ke­le spier saam­trek. Dit word on­der ’n ge­so­fis­ti­keer­de mi­kro­skoop be­stu­deer.
Dr. Ter­ti­us Kohn