As drome waar word | Lééf met hart & siel
Deur Jacqueline Leuvennink | Foto’s Hanneri de Wet
In die vrugbare Kleinfontein-omgewing naby Brits leef groenteboere Ockert en Hanlie Werner die afgelope paar jaar hulle droom.
Dis ’n suksesverhaal. Iets wat jou sou kon verlei om te dink dié man en vrou het altyd die wind aan hulle kant gehad. Skaars in die vyftig is Ockert en Hanlie Werner van Modelpak vandag ’n gerekende span. By nadere kennismaking is dié twee mense egter eerder die soort wat hierdie land met sy verrukkings én verskrikkings tegemoet bly loop en dit maak werk. Oor jare en deur terugslae heen gebrei tot ’n intieme kennis van veerkragtig téén die wind opstaan. Oplossingsgerig, vernuwend, vasberade en, waar nodig, ook effens hardkoppig.
Dis 21 jaar sedert Hanlie ernstige brandwonde opgedoen het toe sy uit onkunde ’n smeulende vuur met petrol weer aan die gang probeer kry het. “Ons oudste kind was in graad een en haar broer nog net 10 maande. Die vuur het in my gesig begin. My klere is in ’n oogwink afgebrand. “Elke oggend as ek in die spieël kyk en die oorgeplante vel in my nek en op my lyf sien, kyk ek vas in die Here se genade. Oneindig groot. Die jarelange genesingsproses het my dikwels in ’n hoek gedryf. Maar telkens het ’n stemmetjie in my oor my weer aangepor om Bóóntoe te kyk. “So ’n ingrypende ding verander jou hele uitkyk op die lewe. Vandag kan ek geen krisis hanteer sonder om 100 persent op God te vertrou nie. En dit gee vir my baie deernis met mense. Ek is só dankbaar dat ek lewe … ”
Plek van groei
Sedert hulle as jong, idealistiese entrepreneurs op huurgrond begin boer het, het die Werners ’n onderneming, Modelpak, uitgebou wat by geleentheid vir by die duisend mense werk verskaf. Om hulle gróéi dinge. Spilpunte en oorhoofse besproeiing, hoofsaaklik uit die Hartebeespoortdam, laaf netjiese landery op landery groente. Rondom die huis golf groot, groen grasperke en oorkant die pad verfraai ’n welige tuin, oor jare gevorm, hul vorige woning wat nou ’n gastehuis geword het.
Spogbeeste stap gespierd, blinklyf aan. Borane word op die veld vet, vra nie mielies en byvoeding nie. Hulle is net so seker van hul plek op die plaas soos die hoenderhane met die rooi kamme wat op die werf rondskrop. By die dam teenaan die huis buig ’n kameelperd grasieus na sy spiëelbeeld toe. ’n Entjie verder staan ’n paar swartrooibokke geteken teen die groen. En saans, as die son, nog ’n dagtaak gedaan, in die water wegsink, word als stil. En donker. Raak dit tyd vir sterre om uit die berge te begin stoom.
Hanlie, ’n flink, vietse 52, is gewoonlik vroeg op om te sorg dat alles by die kantoor en pakhuis aan die gang kom. Die groot pakskuur hanteer reuse-bestellings groente wat onder meer na Pick ’n Pay en Spar versprei word. Ockert (53) is ook teen vyfuur op om eers in die tuisgimnasium te oefen of op sy bergfiets ’n uur of twee verskeie paaie te ry. Daarna moet al die verskillende vertakkings van die boerdery aandag geniet sodat daar vir twaalf maande van die jaar produksie kan wees.
Hy het nie erg aan vergaderings nie. “Ons boer met twintig verskillende soorte groente wat ons dwarsdeur die jaar besig hou. Al die bestuurders vergader elke oggend by ons huis om saam ontbyt te eet en die beplanning vir die dag te doen. Probleme word sommer om die tafel uitgesorteer. Ons werkers weet daar is te alle tye ’n oop kanaal vir hulle om griewe of probleme na vore te bring. Dit word so gou moontlik deur ervare personeel hanteer. Die hoeveelheid mense wat op die plaas werk, wissel van seisoen tot seisoen en dit bly ons grootste uitdaging om almal wat in ons diens is, sover moontlik gelukkig te sien.”
Modelpak se embleem is simbolies van dit waarna hulle as landbouers streef. ’n Skilpad sit bo-op ’n paal. “Hier moet ons mekaar vashou en op mekaar se skouers staan,” verduidelik Hanlie. “En die leer langsaan staan vir geloof. Daarsonder kry jy nie geklim nie. Ek wil my verstout om te sê boerdery is eintlik glad nie vir jou as jy nie glo nie. Met die talle uitdagings wat om elke draai lê en wag, groei ’n mens eintlik daagliks in jou geloof.” Dis vir hulle ’n leefwyse, ’n lewenstaak wat nooit ophou nie. “Ek het net aan die oorkant van daardie berg wat jy vanaf ons stoep sien, op ’n plaas grootgeword. Nes Ockert, wat van kleins af net wou buite toe,” vertel Hanlie. Sy het direk nadat sy onderwys studeer het by die boerdery ingeval. “Ons was jonk en begeesterd. Ek het selfs ’n swaarvoertuiglisensie gehad! Vandag lag ons lekker daaroor. Ag, eintlik kan ’n mens net praat van genade op genade dat dinge vir ons uitgewerk het. Ons sou dit nie anders wou gehad het nie.”
Hulle het mekaar as jong tieners op ’n atletiekbyeenkoms opgemerk. Dit was die begin van die langafstandwedloop waarin hulle ná dertig jaar steeds in pas met mekaar bly. En ook die pas vir hul drie kinders kan aangee. Elri (27), Andri (25) en Ockie (21) is almal op verskillende maniere by die landbou betrokke en deel hul ouers se visie. “Ons kleinkinders, Elnieke (2) en NJ (1) is natuurlik ons grootste geskenk ooit,” praat hul ouma van haar twee kosbaarhede. “Net om te dink dat God ons nog liewer het as wat ons vir hulle en ons kinders is, dra ’n mens.”
Met insetkoste wat by die dag styg en veranderende weerpatrone kan jy nie vandag soos toe hy begin boer het nog eers skoolgeld betaal nie, lewer Ockert sy inset. “Jy moet by mede-boere wat al lank in die bedryf is, gaan kers opsteek en van die nuutste tegnologie gebruik maak as jy wil bybly. Die feit dat ons soveel mense kan help om saans met ’n vol maag en ’n dak oor die kop te gaan slaap, is ’n groot dryfveer. Maar niemand is volmaak nie. ’n Mens maak soms verkeerde besluite. Waar ons al ons sondes en swakhede voor Sy voete kan kom neerlê in die wete dat Hy jou reeds vergewe het, is maar waar ons die naaste aan die Here kom.”
“Hier moet ons mekaar vashou en op mekaar se skouers staan”
’n Tikkie nostalgie
Met sy liefde vir ou, nostalgiese goed was dit nog altyd sy ideaal om in ’n huis te woon wat soos ’n ou plaas-opstal voel. Vyf jaar gelede het hy dus ’n stuk rou veld met van die mooiste bome net oorkant die pad van die ou huis gaan soek. Sommer teenaan die dam sodat hy van sy stoep af kan visvang terwyl hy na die wild kyk wat kom water drink.
Van ’n ou, geroeste plaaslorrie en plaasimplemente tot sinkdeure en ou dwarslêers is nadergetrek om ’n deurleefde gevoel aan die nuwe opstal met sy moderne geriewe te verleen. ’n Geboutjie wat soos ’n afgeleefde plaaswinkeltjie lyk, dien byvoorbeeld deesdae as blyplek vir hul kinders wat kom kuier. Dit bly ’n stryd om balans te hou tussen werk en speel en hulle nuwe, “ou” huis is ’n daaglikse oase. “As jy by die hek inry, val die res van die wêreld ’n wyle weg,” sê Hanlie. “Ons kry hier die soort rustigheid wat jou help fokus op dinge waarvoor daar nie andersinds tyd is nie. Soos my vertrekkie waar ek kan naaldwerk doen of iets moois op die klavier kan speel … ”
Ockert is op sy beurt ’n man met ’n sagte plekkie vir sy geharde Boran-beeste. Hy het begin om embrio’s te spoel uit die beste koeie om in sy kommersiële koeie te plant. “Hy is eintlik op sy gelukkigste tussen sy beeste,” vertel sy vrou. “Dis waar hy die graagste ontspan. Hy sal vir jou sê ’n man wat depressie het, kort net één bees om sy kop skoon te maak,” lag sy.
Gastehuisbesprekings kan by Model Accommodation & MTB Trials gedoen word.