PressReader - Landbouweekblad: 2017-10-13 - Opbrengskompetisie: Só wen boer 2 jaar in ’n ry met mielies (en nou soja)
Opbrengskompetisie: Só wen boer 2 jaar in ’n ry met mielies (en nou soja)
Om twee jaar in ’n ry as ’n wen­ner in die DuPont Pi­o­neer Weeg-en-Wen-kom­pe­ti­sie aan­ge­wys te word is reeds ’n pres­ta­sie. Om dit boon­op in twee af­de­lings reg te kry is merk­waar­dig. Mnr. Ber­nard Ra­bé van Fo­ch­vil­le kraai van­jaar ko­ning in die wes­te­li­ke pro­duk
Landbouweekblad - 2017-10-13 - Lbw | Inhoud - NAVRAE: Mnr. Ber­nard Ra­bé, e-pos: ad­min@ra­bebdy.co.za
Hy het glad nie ver­wag om as een van die wen­ners in die kom­pe­ti­sie aan­ge­wys te word nie, ver­tel mnr. Ber­nard Ra­bé in sy kan­toor op die plaas T­wee­fon­tein net bui­te Fo­ch­vil­le. “Die af­ge­lo­pe sei­soen was een van die lek­ker­ste sei­soe­ne met die min­ste span­ning oor plan­te­groei en re­ën wat ons nóg be­leef het. Ons kon a­sem skep, maar nou is ons weer te­rug by die fyn som­me maak en fyn be­plan,” sê hy.
Hy sê dat hy nie spesiaal ver­an­de­rin­ge aan sy be­plan­ning aan­ge­bring het met die doel om van­jaar se kom­pe­ti­sie in die mie­lie-af­de­ling te wen nie. “Ons s­tel el­ke jaar vir ons­self ’n op­brengs­mik­punt na ge­lang van wat ons ver­wag die jaar se kli­maat en re­ën­val gaan bied. Dit be­ïn­vloed on­der meer ons be­mes­tings­pei­le en plan­te­stand.”
Hy ver­dui­de­lik dat die boer­de­ry se be­mes­ting af­wis­se­lend toe­ge­dien word met be­ter kol­le wat meer be­mes­ting kry. “Ons werk op ’n ge­mid­del­de, wat be­te­ken dat waar die bes­te op­brengs­te op ’n spe­si­fie­ke kol op­ge­trek word, die res sal volg. Ons mik­punt in die 2015-’16-sei­soen was so­wat 4 ton/ha, ter­wyl die af­ge­lo­pe sei­soen se mik­punt 5,5 ton/ha was.”
Die re­de daar­voor, sê Ber­nard, was weens ho­ër re­ën­val­voor­spel­lings vir die 2016-’17-sei­soen. Die vo­ri­ge sei­soen het hy ook ’n an­der ti­pe grond vir die kom­pe­ti­sie ge­kies. “Die re­ën het ’n groot in­vloed ge­had. In 2016 het ons na grond gaan soek met ’n keer­laag, aan­ge­sien dit dié soort grond is wat in droë ja­re ’n be­ter op­brengs gee. Van­jaar weer het ons die diep Hut­tongrond gaan op­soek wat meer ge­skik is vir nat­ter ja­re.”
Die grond­pro­fiel is ’n ui­ters be­lang­ri­ke fa­set om ’n hoë op­brengs te be­haal. Ber­nard sê hy ge­bruik roos­ter-mon­ster­ne­ming en kar­te­rings van sy lan­de om die op­brengs­po­ten­si­aal van die grond te be­paal. “Ons lan­de be­staan hoof­saak­lik uit Hut­ton-ti­pe grond met ’n klei-in­houd van so­wat 18%.
“Daar­mee saam dien ons kalk toe soos no­dig, wat alles vol­gens ’n af­wis­se­len­de toe­die­ning­ske­du­le ge­skied. El­ke toe­die­ning vind plaas vol­gens ons ge­skied­kun­di­ge stro­per­da­ta, op­brengs­po­ten­si­aal en kar­te­ring. Dit is ’n stel­sel wat die in­lig­ting sin­vol saam­stel en ons in s­taat s­tel om pre­sies die no­di­ge toe­die­nings te maak.”
Ber­nard sê die kalk­toe­die­nings­pro­gram
ver­eis dat kalk op el­ke land ten min­ste el­ke vyf jaar toe­ge­dien moet word. Hy s­trooi ook sy do­lo­mi­tie­se en kal­si­tie­se kalk af­son­der­lik uit. “Vir my is dit ’n baie be­lang­ri­ke fak­tor: Alles moet so pre­sies en ak­ku­raat as moont­lik plaas­vind. Dit is ook waar­om ek so be­lang maak met pre­si­sie­boer­de­ry, want wat jy be­stel en in­sit is wat jy neer­sit. En jy kan die reg­te hoe­veel­he­de op die reg­te plek­ke sit.”
Wat grond­be­wer­king voor plant­tyd be­tref, sê Ber­nard hy is nie ri­gied in sy be­na­de­ring nie. “Ek werk soos die grond my toe­laat. Ont­hou, grond en bos­sies (on­kruid) is am­per die­self­de fak­tor deur­dat al­mal baie goed be­stuur moet word. ’n Groot ge­deel­te van ons op­brengs word am­per meer be­paal deur die teen­woor­dig­heid van on­kruid as die grond.
“In ’n i­de­a­le wê­reld sou ek net geen­be­wer­king wou toe­pas, want jy doen net jou be­spui­tings en jy kar­ring nie aan die grond nie, maar on­krui­de ver­oor­saak eg­ter dat dit nie al­tyd moont­lik is nie. Die e­nig­ste be­wer­kings wat ek stan­daard in­bring, is om die kalk in die grond in te werk met ’n skot­te­leg of ploeg, na ge­lang van of daar keer­lae is of nie.
“Uit­ein­de­lik gaan die bewerking eg­ter oor die be­stry­ding van on­kruid. As daar bos­sies is, ge­bruik ons ’n skot­tel­ploeg. As daar meer bos­sies is, ploeg ons hul­le. En as daar nie bos­sies is nie, pas ons geen­be­wer­king toe.”
Voor plant­tyd word die lan­de af­wis­se­lend met vloei­ba­re am­mo­ni­um­ni­traat 21 be­mes. “Die pei­le van die be­mes­ting hang af van die va­ri­a­sies op die spe­si­fie­ke land se kaart, maar ons dien ge­mid­deld so­wat 120 kg stik­stof per hek­taar toe. Op par­ty ge­deel­tes
Vir my is dit ’n baie be­lang­ri­ke fak­tor: Alles moet so pre­sies en ak­ku­raat as moont­lik plaas­vind.
kan dit eg­ter wis­sel van net 60 kg/ha tot 200 kg/ha – ons be­mes baie ten op­sig­te van op­brengs­po­ten­si­aal.”
’n Kuns­mis­meng­sel van 3:2:1 (22) word ty­dens plant­tyd toe­ge­dien met pei­le rond­om 120 kg/ha stik­stof (N), 25 kg/ha fos­for (P) en so­wat 15 kg/ha ka­li­um (K).
Ber­nard kon­sen­treer nie op ’n spe­si­fie­ke mie­lie­kul­ti­var nie, maar ge­bruik pak­ket­te van ver­skil­len­de saad­maat­skap­pye. “Ons pro­beer om so­wat drie van ’n saad­maat­skap­py se bes­te mieliebasters aan te plant. Dit is moei­lik om die reg­te bas­ter vir ’n jaar te be­paal om­dat geen twee ja­re pre­sies een­ders is nie. Die wen­ner-bas­ter 2880 PHI uit die Pi­o­neer-stal het van­jaar baie goed ge­pres­teer op ons Hut­ton-ti­pe lan­de. Dit is ’n wit mie­lie­bas­ter met die Bt-geen. Dit is ’n me­di­um-lang groei­er wat na my me­ning een van die bes­te bas­ters is wat ons die af­ge­lo­pe ja­re aan­ge­plant het. Ons ge­mid­del­de op­brengs oor die af­ge­lo­pe paar jaar wys ’n ver­skil van 900 kg/ha tus­sen geel en wit mielies.”
Om­dat Ber­nard ook so­ja­bo­ne aan­plant, word die mielies in ry­wyd­tes van 76 cm ge­plant, met die plant­digt­heid wat wis­sel na ge­lang van die op­brengs­po­ten­si­aal. “Ons ge­mid­del­de plant­digt­heid op dro­ë­lan­de is so­wat 27 000 plan­te per hek­taar.”
S­KA­DE WEENS BAIE RE­ËN
Die af­ge­lo­pe sei­soen se hoë re­ën­val het wel ook s­ka­de ver­oor­saak. “Ons nor­ma­le re­ën­val vir die ge­bied is so­wat 600 mm per jaar, maar ons het van­jaar al­te­sa­me 960 mm ge­had, wat bui­ten­ge­woon hoog is. Ons het be­slis ver­suip­ska­de ge­had, wat ook die op­brengs be­ïn­vloed het,” sê Ber­nard.
“Dit het ook die kom­pe­ti­sie­op­brengs af­ge­bring. Die re­de daar­voor is dat die kol­le wat in droë ja­re hoë op­brengs­te le­wer, van­jaar ver­suip het en twee­dens was ons hit­te-een­he­de ook nie van­jaar so­veel soos ty­dens ver­le­de jaar nie. Ver­der het ek nie veel ver­an­de­rin­ge aan my aan­plan­tings van­jaar ge­maak nie.”
Ten spy­te van ’n la­er op­brengs ver­ge­le­ke met ver­le­de jaar se op­brengs van net meer as 11 ton/ha, het Ber­nard steeds in van­jaar se kom­pe­ti­sie ge­se­ë­vier met ’n op­brengs van net meer as 9,5 ton/ha. Sy to­ta­le ge­mid­del­de op­brengs vir mielies was am­per 8 ton/ha.
SO­JA­BO­NE BRING OOK SY DEEL
Ber­nard ver­tel dat die boer­de­ry oor die af­ge­lo­pe paar jaar ook wel­slae met sy so­ja­boon­aan­plan­tings ge­had het. “On­ge­luk­kig was ons op­brengs ver­le­de jaar nie heel­te­mal hoog ge­noeg nie, maar ons kon wel van­jaar ’n baie goeie op­brengs be­haal.”
Hy ver­dui­de­lik dat daar van­jaar be­mes is vir ’n op­brengs van so­wat 2 ton/ha. “Ons plant ook nie ons so­ja­bo­ne af­wis­se­lend nie, maar di­rek – van hoek­paal tot hoek­paal.”
As be­mes­ting is ge­wo­ne KNP, ’n kor­rel­kuns­mis, uit­ge­strooi. “Dit is ’n 1:2:3-kuns­mis wat ook boor en swa­el be­vat. Ons ent ook ons so­ja­bo­ne om te ver­se­ker dat hul­le doel­tref­fend stik­stof in die grond bind. Die kuns­mis het op so­wat 10 kg/ha N, 20 kg/ha P en 40 kg/ha K uit­ge­werk met ’n plant­digt­heid van 380 000 plan­te per hek­taar.”
Ber­nard sê die­self­de be­gin­sels word toe­ge­pas met sy lan­de vir so­ja­bo­ne as vir mielies. “Ons ont­leed die grond deeg­lik en e­ni­ge te­kor­te word che­mies reg­ge­stel. Met ons so­ja­bo­ne wil ons graag die grond se pH ho­ër as 5 hê. In hier­die ge­val kan jy eer­der meer kalk gee en min­der kuns­mis, aan­ge­sien ons suur gron­de het.”
Die kul­ti­var wat Ber­nard aan­ge­plant het, was A­gri­col se Don Ma­rio 6.8i RR . “Ek is baie be­ïn­druk met die kul­ti­var. Dit het al die ei­en­skap­pe waar­na ’n boer soek: Hy groei hoog en dra sy peu­le hoog, wat be­te­ken dat dit nie te moei­lik is om hom te stroop nie.
“Die stroop­ge­mak van ’n kul­ti­var is vir ons ui­ters be­lang­rik om­dat die stroop­pro­ses met hier­die ge­was moei­lik kan wees. Jou toe­rus­ting moet 100% reg wees, an­ders gaan jy suk­kel om so­ja­bo­ne te stroop,” sê Ber­nard.
Die so­ja­bo­ne is op ’n land met A­va­lon-ti­pe grond aan­ge­plant. Ber­nard sê dit is eg­ter ’n diep A­va­lon met ’n keer­laag wat op so­wat 1,5 m voor­kom. “Dit is de­fi­ni­tief een van ons mooi­er lan­de vir so­ja­bo­ne, son­der veel gra­di­ën­te.”
Die so­ja­bo­ne het van­jaar uit­ste­kend pres­teer en die wenop­brengs was 4,4374 ton/ha. Sy ge­mid­del­de so­ja­boon­op­brengs was by­kans 3 ton/ha.
STEEDS ’N TOE­KOMS VIR GRAAN
Die boer­de­ry het van­jaar al sy graan aan Sen­wes ge­le­wer, maar Ber­nard le­wer ook ge­du­ren­de an­der sei­soe­ne aan ver­skil­len­de graan­ko­pers, waar­on­der U­ni­grain.
On­danks ’n lae mie­lie­prys, sê Ber­nard hy bly op­ti­mis­ties. “Ek is oor­tuig daar­van daar is steeds ’n goeie toe­koms vir Suid-A­fri­kaan­se graan­boe­re, al het ons ’n swaar sei­soen ten op­sig­te van prys ge­had. Ons was al op hier­die soort plek ge­wees waar boe­re voel hul­le kan nie daar uit­kom nie, maar die ge­skie­de­nis wys ons het voor­heen oor­leef, en ons sal weer.
“Ek glo ons moet bly pro­beer om ho­ër op­brengs te be­haal, ter­wyl ons na moont­li­ke ge­leent­he­de soek om te bly be­mark. Ek glo al­mal in die be­dryf voel die­self­de daar­oor.”
‘As daar bos­sies is, ge­bruik ons ’n skot­tel­ploeg. As daar meer bos­sies is, ploeg ons hul­le. En as daar nie bos­sies is nie, pas ons geen­be­wer­king toe.’
LINKS: Ber­nard by een van sy so­ja­boon­aan­plan­tings. Hoe­wel hy be­mes het vir ’n op­brengs van so­wat 2 ton/ha het ’n sei­soen ge­ken­merk deur i­de­a­le weers­om­stan­dig­he­de ’n ge­mid­del­de so­ja­boon­op­brengs van 3 ton/ha ge­le­wer. BO: Ber­nard is vir die twee­de...
So­ja­bo­ne word ge­plant. Ber­nard ver­bou mielies, so­ja­bo­ne en son­ne­blom­me in ’n wis­sel­bou­stel­sel.
Die boer­de­ry het ook ’n wild­af­de­ling met on­der meer se­bras.
BO: Be­ne­wens die ge­saai­des boer Ber­nard ook met bees­te en be­dryf hy ’n speen­kalf­boer­de­ry. REGS: