Net meer as 50 jaar gelede het 'n hoogs aansteeklike maar oënskynlik onskadelike virus deur die Verenigde State gespoel ...
Die engel van die dood slaan deur tydens die plaag van antieke Rome. Gravure deur JG Levasseur na J. Delaunay. Beeld via Wellcome Collection, Creative Commons.
Is jy nou uiteindelik gereed om na my te luister? As dit so is, is hier my tien tydlose waarhede.
Audi, vide, tace (Hoor, sien, wees stil.). Ek probeer u al langer as 'n jaar in gesprek voer, maar u het nie geluister nie.
Miskien wil u nie die waarhede wat ek bied, begryp nie. Dit is regtig geskenke, maar ek weet dat u my vrygewigheid nooit in die lig sal sien nie. Sulke vrees. Sulke onkunde. Ad altiora tendo (Probeer harder).
Maar ek is gebonde aan antieke ede en ek moet hierdie paar eenvoudige lesse lewer soos ek dit al duisende jare getrou gedoen het.
Ek lees verwarring op jou gesig.
Het u gedink dat ek met die woede van Moses, die verontwaardiging van Jesaja, sou praat?
Of het u gedink dat ek in 'n TikTok-video in Marvel-kaap sou verskyn?
Het u verwag dat ek met u gepantserde ego wil skaak Dood in die sewende seël?
Maak nie saak nie. Laat ek my instruksies begin deur u aan my curriculum vitae te herinner. Ek het dit aan die beste universiteit verdien: die diversiteit van die lewe oor die geskiedenis van die tyd.
Ek het al duisende jare in die natuurlike wêreld gewerk en perke en grense ingestel op plekke wat u met u tegnologieë en ekonomieë wil globaliseer. Dink u regtig dat die wêreld veiliger sal wees as stukkies plastiek meer is as visse?
Ek het net een nie-lineêre missie, en dit is om diversiteit te vier en te herstel.
U opkomende en dalende beskawings kweek broosheid, en dit is bloot die manier van dinge. Terwyl u poog om groot mure van stabiliteit te bou, bring ek wisselvalligheid. Hierdie spanning verklaar waarom ons soos twee ramme op die berg van die geskiedenis bots.
Anders as jy, respekteer die natuur my doelgerigte bestaan.
U moet weet dat ek met masels in die strate van Athene gespook het. Ek het gesien hoe Pericles sterf. Ek het Rome en die Song-dinastie gedestabiliseer. Ek het die Farao's verneder en boere in die 14de eeu doodgemaak soos koring. Ek huil tevrede tydens die beleg van Tenochtitlan toe my pokke self oortref. Ek het Napoleon se sidderende leërs met tifus gejaag. Ek het Engeland se werkersklasse oortree met die blou dood, cholera. Ek het noodsaaklike werkers aan die Panamakanaal met geelkoors vermoor. Ek het die loopgrawe van die Eerste Wêreldoorlog met griep besoek. U het voortgegaan met u groot en ingewikkelde ambisies, en ek het dit laag gestel.
Moet ek aangaan met verhale oor Ebola, MIV en SARS?
Ek is 'n ewige krag van die geskiedenis, en laat ons eerlik wees, jy is dit nie. Memento mori. (Onthou die dood.)
I. Die onderbreking
Nou verstaan ​​ek dat u aandag beperk is, benadeel word deur skerms en toestelle en ander lawwigheid. U soort kan dinge net begryp as dit verminder word tot lyste en memes en tweets.
En dit bring my by my eerste punt.
Dit is regtig eenvoudig. U leef in my tyd, liminale tyd, die tyd tussen en tussen; die tyd wat tussen noodlot en gevaar verbygaan; die tyd tussen katastrofe en vernuwing. Begin en eindig. Lewe en dood.
Die betekenis van hierdie eensaamheid het u nog nie waardeer nie. Dit is die dag dat jy uit jou maklike huis van meganiese gewoontes stap en in 'n sirkus van onsekerheid tuimel op 'n pad waar my perderuiters geduldig wag.
Dit is mal tyd. Bevrore tyd. Waan tyd. Sommige noem dit oordeelstyd.
Dit is in elk geval my tyd, en ek het u verstrik. U kan u angs insink of nadink oor die versteuring in u lewe. U kan na normaal smag of wil verander wat normaal is. Dit is u keuse, en slegs u keuse, wat u met pestyd moet doen.
Ek sorg nie. Weet dit net. Alhoewel baie van u al u maskers in die steek gelaat het, moet u my waarskuwing in ag neem. My tyd is nog nie klaar nie.
II. Die snoei
My tweede waarheid is die belangrikheid van virusse, een van my mees oorvloedige en getroue dienaars. Klein is mooi, is dit nie?
Hierdie manjifieke koninkryk woon oral en regeer groot mikrobiese bevolkings in die oseaan. My virusse handhaaf die gesondheid van hierdie planeet sonder enige regal fanfare. U kan nie eens tel nie, wat nog te sê van hulle noem. Elke dag val miljoene virusse uit die atmosfeer soos onsigbare sterre op elke vierkante voet van u ontwerpte aarde. Neem 'n lepel en doop dit in die oseaan, en u sal miljoene virusse in u onbeduidende hand hou wat u wêreld tot in die kern kan verander.
En watter wonderlike werke hulle lewer. Het u geweet dat my virusse help om koolstofdioksied uit die diep waters die diepte in te voer? Nee. Wat weet jy van my wêreld? U weet nie eens dat agt persent van u DNA viraal is of dat u ingewande leef met virusse wat die bakterieë wat u brein voed, polisieer nie.
Maar hier is my punt. Virusse maak die wenners dood. Hulle versprei vinnig onder digte populasies van prooi, of dit nou oseaanbakterieë, wilde konyne of stedelike mense is. Evolusie en kompetisie speel natuurlik 'n rol. Al met al bevry my virusse hulpbronne ywerig sodat diversiteit herstel kan word. Hulle beskaam altyd beskawings wat agterlosig geword het met hul gekonsentreerde monokulture en eindelose migrasies.
U behoort net soveel as my COVID, maar u arrogansie verblind u van sulke erkenning. Want dit is my doel. Ek snoei bevolkings wat swaar geword het soos oormatige appels aan nie-geplukte bome. Ek skryf geskiedenis. Ek krimp stede. Ek verminder handel. Ek verarm belastingrolle. Ek beskeie aspirasie. Soms vee ek die lei skoon; soms oorwin ek maar net konsentrasies prooi, soos 'n kat wat met muise speel.
III. Die uitgebuit
Hierdie volgende item laat my lag en my oë rol. My magte is nie demokraties nie. Nog nooit was en sal dit ook nie wees nie. Ek kan so onoordeelkundig soos die hel wees, maar nooit demokraties nie. Ego te provoco. (Ek daag jou uit.)
Wys my 'n pandemie wat die rykes en die armes net so geteister het. Ek weet. Ek het nie een gemaak nie. U soort onderskat my onprogressiewe geaardheid, wat slegs 'n spieël hou vir die gebreke van u sosiale verhoudings.
My koronavirus het die gewone slagoffers getref: die armes; immigrante wat moet werk; mense van kleur wat belas word met siektes omdat hulle geen toegang tot gesondheidsorg het nie. Mense opgesluit in geboue soos beeste in voerkrale. Dit hou my nooit op om te verbaas hoe u mense en diere konsentreer in die naam van doeltreffendheid nie, ongeag die onvermydelike biologiese prys om te betaal.
Die werklikheid is dit. Pandemies soos ek skep nie ongelykhede nie. Ons benut hulle bloot en speel met die geleenthede.
IV. Die oorskiet
U sal hierdie volgende les nooit glo nie, maar u beveel my regtig. Jou desperaatheid het massamigrasies aangevuur, u selfbelangrike drie miljard lugreisigers, u meedoënlose vernietiging van woude; u onophoudelike beheptheid met stedelike uitbreiding; u lewensverlenging van 30 tot 80 jaar (en waarvoor vra ek met vrymoedigheid?); u agt miljard inwoners; u aanhoudende geweld teen alle lewende dinge ... sulke gedrag maak my net moontlik as dit nie nodig is nie.
Dink u dat u soort net vir altyd kan aanhou groei? Nie eers bakterieë leef so 'n fiksie nie.
Miskien moes u na die Duitse ekonoom geluister het wat gesê het: 'Die mens maak sy eie geskiedenis, maar nie altyd soos hy wil nie.' Wel, dit is ek, 'n kweker van ontevredenheid.
U oorskiet is van 'n ander gevaarlike aard. U toekoms is nie meer 'n weerspieëling van u verlede nie, omdat u nie die dinamika van kompleksiteit in u eie netwerk verstaan ​​nie, wat nog te sê van myne.
Sedert my laaste onvergeetlike besoek in 1918 aan my Spaanse griep (en dit was nie Spaans nie, maar maak nie saak nie), het u die wêreld meer verbind en ingewikkelder gemaak met u masjiene en stelsels. U het nooit die moeite gedoen om te bereken hoe stoomskepe griep kon omskep van 'n plaaslike plesier na 'n wêreldwye plaag nie? Ek wil u weer bedank vir die wonderlike innovasie.
Elke dag vermeerder u hierdie gevaar. Elke keer as u nog 'n vliegtuigroete by 'n eindige planeet voeg, versnel u my virale bediendes. Alles lyk stabiel totdat u ingewikkeldheid die huis met 'n goed vervoerde besmetting op elke drumpel laat afkom.
U het nie meer die vermoë om oor ingewikkelde stelsels en die dinamika van risiko te dink as wat die arme Montezuma gedoen het toe Cortez Mexiko binnegestorm het met 'n dolle aptyt vir goud nie. U het 'n wêreld ontwerp waar verskeie dinge verkeerd kan loop om die een lawine na die ander te verreken en 'n kaskade van onvoorspelbare gevolge te lewer.
Ramp val nie meer op een enkele ryk nie, maar op 'n hele spesie. Vrees u miskien nie om uit te sterf nie?
V. Die siklus
Luister jy nog? Het u u selfoon weggesteek? Goed. Ek het meer om te deel.
My volgende les is dit. Ek gee geen ag op u kultus van lineêre prestasies nie, die bakstene wat hoër en hoër op mekaar gelê word, en die grafiese vordering is altyd opwaarts. Die geskiedenis kan nie meer reguit loop as 'n groep dronk matrose met verlof in die sonnige hawe van Alexandrië nie. Amptenare in Rome en die Han-dinastie het die sikliese aard van die lewe vergeet. Ook hulle het die einde nooit gesien kom nie.
'Terwyl u probeer om groot mure van stabiliteit te bou, bring ek wisselvalligheid.' 'N Illustrasie uit 1625 van Londenaars wat van die plaag vlug. Bron: New York Public Library.
As ek verskyn, kies ek my tyd versigtig. Ek tree in die prentjie wanneer u elite hul konsensus verloor, groot ryke 'n grens te ver bereik, instellings hul praktiese aktiwiteit verloor, vlugtelinge die paaie verstop en die klimaat verander. U kan my COVID onthou as die begin van verskeie lang noodgevalle. Of u kan eerder Netflix kyk.
VI. Die afrekening
U kwesbaarheid is 'n produk van u hubris. Dink aan my, hierdie fyn pandemie, as 'n Mongoolse ruitery wat die verdediging van 'n oormatige Chinese stad ondersoek. Selfs na SARS en Ebola (jy kan nie sê dat ek nie 'n billike waarskuwing gegee het nie), was ek verstom oor jou poreuse verdediging. Ek het 'n wêreldwye tafel van ongeloof, ontkenning en skugterheid gevind.
Byna oral waar ek dit gewaag het, het ek die magtiges onvoorbereid en onoplettend gevind. Ek het deur oop grense beweeg en voordeel getrek uit oorverlengde voorsieningskettings. Ek het politici gevind wat my as 'n 'griep' geminimaliseer het. U leiers het eintlik geglo dat hulle ongestraf deur 'n ekstreme gebeurtenis kon saamtrek.
Oral waar ek ondersoek het, het ek bekende kwesbaarhede ontdek. Ek het 'n hardnekkige weerstand gevind om vinnig op te tree en 'n ontkenning van die eksponensiële funksie. Ek het gevind dat die voorsorgbeginsel soos 'n weeskind op die Silk Road verlaat is. Ek het gevind dat 'n kundige klas huiwerig is om maskers aan te trek of die oorheersing van aerosoloordrag oorweeg. Ek het demokrasieë gevind wat dom gekies het om 'n virale brand in hul hospitale te beveg in plaas van in hul gemeenskappe of aan hul grense.
Kortom, ek het gevind dat onbehoorlike burokrasieë nie in staat is om katastrofiese risiko's te bestuur nie, gelei deur 'n ongemaklike politieke elite wat meer as werkers geld verdien. Wat 'n wonderlike en heeltemal voorspelbare ontvangs!
En u Wêreldgesondheidsorganisasie, wat vinnig met 'n skilpad gehandel het en my sukses beklink het, skryf nou verslae wat van selfbelang drup: 'COVID-19: Make It the Last Pandemic.' Hoe gereeld het ek hierdie sentiment deur die eeue heen gehoor ná elke pandemie?
VII. Die Pandemonium
Dit is nie moontlik om 'n pandemie sonder pandemonium te hê nie. Wanneer ek soos ryp neerdaal op 'n ryp druiwe-oes, sal sameswerings, rassisme en vrees die oes wees. Die vermeerdering van antimaskers en anti-vaxxers het jou blykbaar verras. Skud jou kop: onsekerheid kweek 'n leër van vrese groter as die oorlogswaens wat eens oor die vlaktes van China getrek is.
Laat ek jou 'n storie vertel. Tydens die Swart Dood het u gerugmeulens Jode as oorsaak van die plaag geïdentifiseer en hulle daarvan beskuldig dat hulle waterputte vergiftig het. (Stel jou voor watter onheil jou internet sou gedoen het?)
Baie van u owerhede, waaronder die pous, het hierdie gerugte as leuens veroordeel. Maar het dit mense verhinder om Jode in sinagoges te verbrand of hulle te dwing om na Oos-Europa te trek waar sewe eeue later nog 'n Holocaust op hulle gewag het? Nee, dit het nie. Pandemies kweek nie meer rede nie as wat u growwe materialisme die versigtigheid voed.
Bly 'n bietjie langer. My lys raak nou kort. Het ek u eensaamheid versteur? Voel jy goed?
VIII. Die Politici
Politiek maak 'n pandemie groot of klein. Elke uitbraak is polities, en dit was nog altyd so. Het u regtig van u politieke leiers verwag om die voorsorgbeginsel uit te oefen te midde van 'n biologiese storm? Dit was selde my ervaring.
U leiers het gespot oor wat gedoen moes word, omdat hulle sulke reaksies as ekstrem beskou. Hulle kon hulle nie voorstel hoe klein individuele risiko's vinnig tot kollektiewe tragedies kan versterk nie. En so het hulle soos melasse beweeg om mobiliteit te beperk, en dan opgetree soos 'n veersmelt om dinge weer oop te maak en my keer op keer die voordeel te bied. Hulle het almal gedink hulle kan my afskakel soos 'n rekenaarspeletjie.
My dankbaarheid vir sulke ongeskiktheid is werklik grensloos. Waar sou ek wees sonder bemagtigaars soos Trump, Modi en Bolsonaro? Hulle het 'n klein pandemie in 'n dier met 'n baie vet stert verander. En jy het gedink dat pandemies apolities was? Nooit nie.
IX. Die produsente
My oorsprong is al baie bespiegel, en die meeste van u kundigheidsklasse vermoed dat die vlermuise natuurlik verspoel. (Vir die rekord was ek nog altyd u sondebok sedert u landbou- en stedelike maniere pes ontketen het.) Maar het u dit oorweeg om per ongeluk vrygelaat te word van die laboratoriums wat ontwerp is om my getroue diensknegte, bakteries of viraal, te beheer? Dit het voorheen gebeur, en sal weer gebeur.
U soort het geleer om u eie plae te vervaardig, hetsy per ontwerp of per ongeluk. In die afgelope dekades het u wetenskaplikes probeer om my met vrymoedigheid te oortref deur virusse en bakterieë vir oorlogvoering te ontwerp of om die openbare gesondheid beter te beskerm. Met die beste bedoelings het u sommige van my noemenswaardige bediendes virulenter en dodeliker gemaak om te verwag hoe hulle in u ontwerpte ruimtes kan optree. U het chimeras gemaak wat selfs ek nie in die donkerste nag kon oorweeg nie.
Luister: die vertellings van ontsnapte patogene is legio, en ek kan vir almal nie alles byhou nie. In die 1970's het my pokke, wat miljarde vermoor het, uit twee geakkrediteerde laboratoriums in drie afsonderlike ontsnappings gestort. Miltsiekte lek uit die riool- en lugkanale van biologiese laboratoriums in Rusland, wat honderde doodmaak. Geaktiveerde entstowwe vir Venezolaanse perde-enkefalitis het uitbrake veroorsaak wat hulle veronderstel was om te voorkom, en dit dekades lank.
In 2003 het die SAID nie net ses keer uit laboratoriums in Singapoer, Taiwan en Beijing ontsnap nie.
As u weer te naby aan die son vlieg, sal u 'n verwoestende vuur na u hele planeet bring?
X. Die geleentheid
Ten slotte, decem numero (nommer tien). Pandemies is nie 'n probleem nie; Ek is ook nie streng gesproke 'n groot oplossing nie. Ek salf nie wonde nie. Ek antwoord God nie. Ek sal u nie voorberei op die wegraping nie. Ek straf nie en beloon nie. Ek sal ook nie u ongebreidelde ongelykhede beëindig nie. Ek verbreek nie samelewings nie; Ek maak slegs sigbaar wat reeds stukkend is.
Maar ek sal my dwalende vinger in jou sosiale letsels en onbehoorlikhede vryf. Ek sal broosheid belig en tendense versnel wat lank aan die gang is. En dit verklaar waarom u rykes ryker geword het, en waarom u tegnologieë nou groter beheer oor u samelewings uitoefen as wat my koronavirus ooit sal doen. (Tog het u teen maskers saamgedrom terwyl u selfone waai in die naam van verlore vryhede.)
En tog. Ek het eenkeer vir die Florentines gesê dat trauma 'n geskenk en 'n geleentheid is. As moeilikheid 'n lig is, kan 'n onbegonne moeilikheid 'n son wees.
Die Swart Dood het die wêreld van die Florentyne verhoog en hul getalle kragtig verminder. En hoe het die Florentyne gereageer op massadood en 'n tekort aan hande? Met groot kreatiwiteit en nuwe visies. Hulle het hul samelewing geopen om te verander en het die geledere van die dooies met nuwe gesigte gevul. U het dit die Renaissance genoem.
My COVID-19, aan die ander kant, is 'n geringe pandemie, 'n klein ontwrigter. 'N Breuk om seker te wees, maar niks soos my swart dood nie. Maar dink u dat ek u wêreld gestop het, sodat u daagliks kan kla oor toesluitings en tekorte aan toiletpapier en rekenaarskyfies? Nee. Ek is hier, aanwesig en lewend, sodat u 'n bestekopname kan maak, regstel en kan let op wat saak maak.
Of daar 'n renaissance in u toekoms sal wees, hang nie af van hoeveel kennis u samelewing vervaardig het nie. Dit berus eerder op hoeveel wysheid u gekweek het.
Het u selfs die wysheid van die Florentyne? Toon my skeptisisme?
Totdat ons weer ontmoet - en die gebeurtenis is verseker - invictus maneo (ek bly onoorwonne).
Herdruk met toestemming van die uitgewer, Die Tyee,
'n onafhanklike aanlyn nuustydskrif (BC, Kanada)
Pandemonium: voëlgriep, mal koei en ander biologiese plae van die 21ste eeu
deur Andrew Nikiforuk
Ons gesondheid en habitat word bedreig deur biologiese indringers wat teen ongekende spoed beweeg. Voëlgriep en die potensiaal daarvan om 'n menslike pandemie te veroorsaak, is slegs een voorbeeld van 'n wêreldwye bedreiging wat onbewustelik deur die kragte van globalisering ontketen word. Die kombinasie van onbelemmerde vrye handel in lewende organismes, verhoogde mobiliteit en stedelike drukgang het 'n toenemend wisselvallige omgewing vir die wêreld van 6.5 miljard mense geskep. Nikiforuk voer aan dat dit nie 'n pandemie nodig is om ons te laat nadink oor die dodelike tempo van globalisering en biologiese verkeer nie. Gesaghebbend en omvattend, Pandemonium is 'n duidelike gids tot onstabiliteit, onvoorspelbaarheid en die verborge biologiese terroris voor ons deur.
Andrew Nikiforuk skryf al vir byna 20 jaar oor die olie- en gasbedryf en gee diep om na akkuraatheid, aanspreeklikheid van die regering en kumulatiewe gevolge. Hy het sedert 1989 sewe National Magazine-toekennings vir sy joernalistiek gewen en die beste eerbewys vir ondersoekende skrywe van die Association of Canadian Journalists.
Andrew het ook verskeie boeke gepubliseer. Die dramatiese, Alberta-gebaseerde Saboteurs: Wiebo Ludwig se oorlog teen groot olie, het in 2002 die toekenning van die goewerneur-generaal vir niefiksie gewen. Pandemonium, wat die impak van die wêreldhandel op die uitruil van siektes ondersoek, het groot lof ontvang. The Tar Sands: Dirty Oil en die toekoms van die vasteland, wat beskou word as die grootste energieprojek ter wêreld, was 'n nasionale topverkoper en het die Rachel Carson Environment Book Award in 2009 gewen. Ryk van die Kewer, 'n verbysterende blik op dennekewers en die wêreld se kragtigste landskapswisselaar, is in 2011 benoem vir die Goewerneur-generaal se toekenning vir Fiksie. Slick Water: Fracking en One Insider's Stand Against the World's Most Powerful Industry, het die 2016 Science in Society Journalism Award gewen.