Yolanda van Jaarsveldt
at National Industrial Supplies (Pty) Ltd
Ontwerp Tweede Kwartaal Graad 11 2.
Eksamen Afbakening <ul><li>Ontwerp Beginsels en Kuns Elemente-20punte </li></ul><ul><li>Gestalt-6punte </li></ul><ul><li>2D vs. 3D ontwerp-8punte </li></ul><ul><li>Geskiedenis van Tipografie, logo’s en simbole-41punte </li></ul><ul><li>Verantwoordelike Ontwerp-25punte </li></ul><ul><li>Bongiwe Walaza- 20punte </li></ul>
Die geskiedenis van tipografie 4.
Die oorsprong van die alfabet <ul><li>Piktogramme: </li></ul><ul><ul><li>Piktogramme was eenvoudige prente of simbole en het ‘n letter, woord of idee voorgestel. </li></ul></ul><ul><li>Ideogramme: </li></ul><ul><ul><li>Is ontwikkel deur die Egiptenare. Hulle kombineer piktogramme om meer ingewikkelde boodskappe oor te dra. Hierdie stelsel van die Egiptenare het uit 24 tekens bestaan en was een van die eerste skryfvorme (bv. vyf sonne stel vyf dae voor). </li></ul></ul>
Die oorsprong van die alfabet <ul><li>Logografie: </li></ul><ul><ul><li>Die volgende vlak van ontwikkeling; tekens word gebruik om woorde en nommers voor te stel (bv. om vyf skape voor te stel, word ‘n teken vir “vyf” gebruik en ‘n teken vir “skaap” gebruik). </li></ul></ul>
Die oorsprong van die alfabet <ul><li>Die sillabiese-stelsel: </li></ul><ul><ul><li>Twee of meer tekens word saamgevoeg om nuwe woorde te skep en was die grondslag van die alfabetstelsel wat ons vandag gebruik en het bestaan uit individuele tekens wat ‘n spesifieke klank verteenwoordig, nl lettergrepe. Dit is ontwikkel deur die Sumeriёrs wat in Mesopotamiё gewoon het, waar die eerste beskawing ontwikkel het (die omgewing van hedendaagse Irak). Dit staan ook bekend as “Rubusskrif” en was in die vorm van wigvormige karakters geskryf op nat klei tablette. </li></ul></ul>
Die oorsprong van die alfabet <ul><li>Die Egiptiese alfabet: </li></ul><ul><ul><li>Die eerste bekende alfabet, ontwikkel in 2300v.C. het bestaan uit honderde tekens wat woorde of lettergrepe simboliseer. Die antieke Grieke noem hierdie skrif hiёrogliewe wat op die oppervlakte ingekerf of geteken is. </li></ul></ul>
Die oorsprong van die alfabet <ul><li>Die Fenisiёrs se alfabet: </li></ul><ul><ul><li>In 1500 v.C. ontwikkel die mense van Siriё en Palestina ‘n ander alfabetiese stelsel, soort gelyk aan die van die Egiptenaars en die Fenisiёrs onwikkel in 1000 v.C. ‘n stelsel bestaande uit 22 tekens wat konsonantklanke verteenwoordig het. Dit ontwikkel in die fonetiese taalstelsel. </li></ul></ul>
Die oorsprong van die alfabet <ul><li>Die Griekse alfabet: </li></ul><ul><ul><li>Die Fenisiёrs se alfabet word in 800 v.C. deur die Grieke aangepas om hul eie alfabet te vorm wat uit konsonante en klinkers bestaan het. </li></ul></ul><ul><li>Die Romeinse alfabet: </li></ul><ul><ul><li>Vandag gebruik ons hierdie alfabet en dit is ongeveer 114 n.C. voltooi met uitsondering van die letters J, U en W wat in die Middeleeue bygevoeg is. </li></ul></ul>
Die geskiedenis van modern tipografie en tekstipe <ul><li>20ste eeu word eksperimente uitgevoer </li></ul><ul><li>fotokomposisiestelsel of fotosetwerkstelsel </li></ul><ul><li>Edmund Uher </li></ul><ul><li>Dit het karakters deur middel van ‘n sleutelbord op ‘n roterende kontrole geselekteer en die gekose karakters deur ‘n lens op fotografiese papier belig. </li></ul><ul><li>Later is vertoonfotosetwerkmasjiene ontwerp wat dit moontlik gemaak het om ou ontwerptipes te vernuwe en nuwe tipes te ontwerp. </li></ul>
Die geskiedenis van modern tipografie en tekstipe <ul><li>Die rekenaarera </li></ul><ul><li>1970’s </li></ul><ul><li>Invloed van rekenaar </li></ul><ul><li>1980’s </li></ul><ul><li>Lessenaarsetwerkstelsel </li></ul><ul><li>Hoe vergemaklik dit die werk van ‘n tipograaf? </li></ul><ul><li>Tipe kan nou maklik ontwerp, herteken, gedruk, gerek en gemanipuleer word. </li></ul>
Die geskiedenis van modern tipografie en tekstipe <ul><li>Moderne letterdrukke </li></ul><ul><ul><li>Visuele taal </li></ul></ul><ul><ul><li>Abstrakte vorms in ontwerpe en skilderye gebruik </li></ul></ul><ul><ul><li>A.g.v moderne kunsbewegings </li></ul></ul><ul><ul><li>Futurisme, Dadaïsme, Konstruktiwisme, Suprematisme en De Stijl. </li></ul></ul>
Futurisme Giacomo Balla 15.
Dadaïsme Marcel Duchamp 16.
De Stijl 17.
Moderne Kunsbewegings <ul><li>Groep was kunstenaars, skrywers, argitekte en lettersetters. </li></ul><ul><li>Vereenvoudigde vorms </li></ul><ul><li>Primêre kleure </li></ul><ul><li>Art Nouveau , Art Deco en die Bauhaus </li></ul>
Art Nouveau 19.
Art Nouveau <ul><li>Voorbeelde van lettertipes </li></ul>
Art Deco <ul><li>Geometriese lettertipes </li></ul><ul><li>Avant-Garde en Futura. </li></ul>
Letterdrukstyl van die 20ste eeu <ul><li>Gebruik verskillende style </li></ul><ul><li>Sintese en seriftipe </li></ul><ul><ul><li>Hermann Zapf </li></ul></ul><ul><ul><li>Verbinding tussen die modern styl en Renaissance lettervorms </li></ul></ul>
Letterdrukstyl van die 20ste eeu <ul><li>Sintese en san-seriftipe </li></ul><ul><ul><li>1950s </li></ul></ul><ul><ul><li>Voorbeeld is Zapf se kombinasie </li></ul></ul><ul><ul><li>Romeinse, skoonskrif en san-serifvorme vir die ontwerp van Optima . </li></ul></ul><ul><ul><li>Keltiese manuskrifverhoudinge word onder andere ook deur ontwepers gebruik. </li></ul></ul>
Letterdrukstyl van die 20ste eeu <ul><li>Grunge-tipografie </li></ul><ul><ul><li>mees onlangse golftipe ontwerpe </li></ul></ul><ul><ul><li>samesmelting van industriёle funksionalisme beskou </li></ul></ul><ul><ul><li>Letters visuele beelde </li></ul></ul><ul><ul><li>Barry Deck ontwerp die lettertipe, Template Gothic , Cyberotica en Truth . </li></ul></ul>
Beoefening van tipografiese ontwerp Wat dink jul behels dit? 28.
<ul><li>Die doel van tipografiese ontwerp is om die verskeie komponente, soos die lettertipe, uitleg, gerigtheid van teks en die spasiёring van teks, so in een ontwerp te rangskik dat dit eenvormig is en visueel goed lyk. </li></ul>
Wat moet in ag geneem word wanneer jy te doen het met tipografiese ontwerp? 30.
Vra die volgende vrae wanneer jy ‘n letterdruk kies: <ul><li>Vir wie is die projek en wat is die doel daarvan en watter boodskap moet daardeur oorgedra word. </li></ul><ul><li>Die gepaste styl sal ook die ouderdomsgroep moet reflekteer, of dit modern, tradisioneel, ernstig, lighartig ens. is. </li></ul>
Vra die volgende vrae wanneer jy ‘n letterdruk kies: <ul><li>‘ n Sekere emosie/bui oordra </li></ul><ul><li>‘ n Assosiasie maak met ‘n sekere lewenstyl, historiese periods of produkte. </li></ul><ul><li>Om letterdrukke interessant te maak, kan verskillende style gekombineer word, dit in verskillende gewigte gedruk word, verskillende kleure gebruik ens. </li></ul>
Leesbaarheid: <ul><li>Eenvoudige letters lees maklik, klein letters is duideliker as hoofletters. </li></ul><ul><li>Vind die goue middeweg, letters moenie te klein of te groot wees nie. </li></ul><ul><li>Let op spasiёring en die lengte van die tipelyn. </li></ul><ul><li>Gladde oppervlaktes vergemaklik lees van woorde, teksture breek die lig op. </li></ul><ul><li>Swart op wit is die duidelikste kontras kleure en lees die maklikste. </li></ul>
Tipe-uitleg: <ul><li>Let op balans, bv. moet die uitleg simmetries of asimmetries wees. </li></ul><ul><li>Hoe moet die gerigtheid van teks wees. </li></ul><ul><li>Belangrikste inligting eerste en met groter letters. </li></ul><ul><li>Beplan indeling van teks in paragrawe in, bv. tyd, waar ‘n kermis gehou word in een paragraaf en wat alles te koop is in ‘n ander paragraaf saamgevoeg. </li></ul>
Verbind tipe met beelde: <ul><li>Plaas teks en betrokke beelde naby aanmekaar (wet van nabyheid) </li></ul><ul><li>Beelde moet duidelik wees en teks aanvul en andersom. </li></ul>
Tekens en simbole in ontwerp <ul><li>Sommige invloede wat die ontwikkeling van Afrika- en Suid-Afrikaanse ontwerp van die verlede en nou vorm: Die Xhosa kulturele kleredrag en die invloed daarvan op kontemporêre Suid-Afrikaanse modeontwerper Bongiwe Walaza </li></ul>
Xhosa kulturele kleredrag <ul><li>Xhosa </li></ul><ul><li>Oos-Kaap </li></ul><ul><li>In landelike gebiede word die kern van die leefstyl en sosiale organisasies van die Xhosamense nog bewaar </li></ul><ul><li>Kleredrag </li></ul><ul><li>n kragtige betekenis en boodskap </li></ul>
Xhosa kulturele kleredrag <ul><li>Verklap inligting van draer </li></ul><ul><li>Simbole </li></ul><ul><li>Kleure </li></ul><ul><li>Elke rol= spesifieke uitrusting </li></ul><ul><li>Bongiwe Walaza. </li></ul>
Bongiwe Walaza. 43.
Agtergrond en opleiding <ul><li>Oos-Kaapse dorpie, Mqanduli </li></ul><ul><li>Van kindsbeen af </li></ul><ul><li>Studies </li></ul><ul><li>Werk by Telkom </li></ul><ul><li>Maak vir haar kollegas klere </li></ul><ul><li>1997 -Natal Technikon </li></ul>
Agtergrond en opleiding <ul><li>Du Pont Lycra-toekenning </li></ul><ul><li>Franse modenywerheid te verken </li></ul>
Pryse en sukses <ul><li>1998 ‘n finalis in die Smirnoff Internasionale Toekennings </li></ul><ul><li>1999 ‘n finalis in die Rothman’s July Young Designer Award. </li></ul><ul><li>2000 wen sy die M-Net Anglo Gold Africa Designs Award en word genooi om haar reeks by die New York Modeweek ten toon te stel. </li></ul><ul><li>In 2004 word sy genooi om haar versameling in Switserland, Indi ё , Vi ё tnam en Milaan te vertoon </li></ul><ul><li>Sy klee TV-aanbieders en haar werk is op die leefstyl program Top Billing vertoon asook in die tydskrif “Cosmopolitan”. </li></ul>
Haar vyfjaardoelwitte <ul><li>“ Making the Difference Through Design Daily” </li></ul>
Oorsprong, invloed en inspirasie 48.
Haar teikenmark en bemarkingstrategie <ul><li>Afro-sjiekstyl </li></ul><ul><li>Eenvoud en elegansie </li></ul>
Algemene kenmerke van haar werk <ul><li>“ shweshwe” </li></ul><ul><li>Afrikadrukmateriaal </li></ul><ul><li>Tekstuur </li></ul><ul><li>Struktuur </li></ul><ul><li>Natuurlike materiaal </li></ul>
Algemene kenmerke van haar werk <ul><li>Kombineer satyntipe, glansende, effekleurige materiaal met kontrasterende “shweshwe” of ander Afrikadrukke </li></ul><ul><li>Krae is ongewoon en halslyne </li></ul><ul><li>Gebruik belde,uitspattige serpe. </li></ul><ul><li>A-lyn rompe </li></ul><ul><li>Kleure is meestal swart en silwer of bruin en beige met geel spatsels. </li></ul>
Verantwoordelike Ontwerp <ul><li>Wat is verantwoordelike ontwerp? </li></ul><ul><li>Skep bewustheid </li></ul><ul><li>Positiewe en negatiewe aspekte </li></ul><ul><li>Bewus van omgewing en gemeenskap </li></ul><ul><li>Sterkste vorm van visuele kommunikasie </li></ul><ul><li>Heath Nash </li></ul>
Heath Nash 58.
Agtergrond <ul><li>http://www.heathnash.com/ </li></ul><ul><li>Impak van verantwoordelike ontwerp teenoor gewone ontwerp NB! </li></ul>
Tradisionele Ontwerp 63.
Positiewe gevolge/voordele vir die ontwerper <ul><li>Werkskepping </li></ul><ul><li>Goeie waardes en beginsels moet geskep en gehandhaaf word (‘n ontwerper word dus in ‘n sin, in ‘n magsposisie geplaas). </li></ul><ul><li>Toevoeging van selfwaarde </li></ul><ul><li>Terapeuties </li></ul>
Negatiewe gevolge/nadele vir die ontwerper <ul><li>Gesondheids risiko’s (die gebruik van skadelike chemikalieё) </li></ul><ul><li>Sekere instrumente kan gevaarlik wees en moet met die nodige opleiding hanteer word. </li></ul>
Positiewe gevolge/voordele vir die samelewing/gemeenskap <ul><li>Verbetering van lewensgehalte en skepping van werksgeleenthede </li></ul><ul><li>Identiteit van kulture verhoog </li></ul><ul><li>Bewusmakingveldtogte vir bv. vigs, geslagsgelykheid ens kan positiewe bydraes lewer </li></ul><ul><li>Verhoog produksie van ondernemeings deur goeie advertering </li></ul>
Negatiewe gevolge/nadele vir die samelewing/gemeenskap …… <ul><li>Gevaar van skadelike advertensie (positiewe uitbeelding van rook, alkohol) </li></ul><ul><li>Sekere materiale en toerusting is baie duur </li></ul><ul><li>Plagiaatpleging (oneties en onrespekvol) </li></ul>
Positiewe gevolge/voordele op die omgewing <ul><li>Versiering van omgewings en verhoog waardering vir omgewing </li></ul><ul><li>Verantwoordelike gebruik van ontwerpmateriaal (herwinning van sekere produkte) verlaag besoedeing </li></ul>
Negatiewe gevolge/nadele op die omgewing <ul><li>Besoedeling kan plaasvind </li></ul><ul><li>Swak beplanning kan lei tot die oprigting van ‘n goedkoop modern gebou langs ‘n historiese gebou wat visueel steurend is. </li></ul>