James Barry Munnik Hertzog, (3 April 1866, Wellington – 21 November 1942, Pretoria) was 'n Suid-Afrikaanse regter, generaal en politikus. Hy was ook bekend as J.B.M. Hertzog en generaal Hertzog.
2 Hertzog as politikus en taalstryder
2.1 Stigting van die Nasionale Party
5 Laaste jare as premier
Generaal Hertzog[wysig | wysig bron]
Hertzog het in die regte studeer aan die Victoria-kollege (waar hy hom reeds geërg het aan die feit dat Engels i.p.v. Nederlands die voertaal was) en daarna aan die Universiteit van Amsterdam. Van 1892 tot 1895 het hy 'n advokaatpraktyk in Pretoria (Zuid-Afrikaansche Republiek) gehad. In 1895 het hy regter in Bloemfontein (Oranje-Vrystaat) geword.
J.B.M. Hertzog is tydens die Tweede Boereoorlog (1899–1902) van kommandant tot generaal in rang bevorder. As generaal het hy saam met 'n groep Boeresoldate met sukses die Kaapkolonie binne. Hy het die onderbevelvoerder van die leër van die Oranje-Vrystaat geword. Hy was gelief onder sy manskappe en 'n voorstander van gurrilla-aksies teen die Engelse. Hy was aanvanklik 'n voorstander van die voortgesette stryd tot die bitter einde, maar hy het later tot insig dat verdere bloedvergieting sinneloos was en op 31 Mei 1902 was hy één van die ondertekenaars van die Vrede van Vereeniging.
Hertzog as politikus en taalstryder[wysig | wysig bron]
J.B.M. Hertzog het 'n vooraanstaande politikus in die Oranjerivierkolonie geword, soos die Oranje Vrystaat nou deur die Engelse genoem is. In 1906 was hy een van die oprigters van die Orangia Unie Party wat