IETMAN is ’n wilde, woelige, wriemelende klein windorrel. Hy is impulsief en doen dinge vinnig sonder om te dink. Hy kan eenvoudig nie stilsit nie, hardloop rond en klouter oor die meubels wanneer die res van sy gesin net rustig wil gesels. En hy babbel aanhoudend oor sy eie dinge terwyl ander mense praat.
Gelukkig vir Pietman is sy probleem vroeg gediagnoseer. Baie ander kinders soos hy, wat hul gefrustreerde ouers baiemaal teen die mure kan uitdryf, se werklike beproewing word nog te dikwels nie besef nie en slegs as ’n onhebbelike stoutigheid beskou. Maar Pietman gaan nou die nodige behandeling kry. En die kans is uitstekend dat hy en sy gesin ’n rustiger tyd tegemoet sal gaan.
Maar in hierdie artikel word veral na die sindroom by jong kinders gekyk. Dit ontstaan immers reeds in die vroeë jare van ’n kind—as ’n neurologiese versteuring by nagenoeg vyf persent van die wêreldbevolking.
WETENSKAPLIKES is nie seker wat die oorsaak kan wees nie, hoewel baie navorsingsresultate daarop dui dat oorerwing ’n rol speel. AGHS is waarskynlik egter die gevolg van ’n kombinasie van faktore, wat benewens die genetiese straks ook faktore soos breinbeserings, voeding en die maatskaplike omgewing kan insluit.
Tog word die suikerteorie vandag deur die meeste navorsers as ongegrond beskou. Kinders in studiegroepe van wie sekeres suiker ontvang het, het hulle nie anders gedra en ander leerprobleme ervaar as ander in dieselfde groepe wat met ’n plaasvervangende versoeter gevoer is nie.
Maar met AGHS kan ’n mens nie sê dat alle lyers dieselfde op alle middels sal reageer nie. Wat vir die een kind werk, werk dalk glad nie ’n ander nie en een kan newe-effekte ervaar wat glad nie by ’n ander een voorkom nie. Partykeer moet verskeie uiteenlopende middels beproef word om een te vind wat die regte een vir ’n bepaalde kind is.
Professionele mense in geestelike gesondheidsorg kan ouers onderrig oor wat AGHS is en die impak wat dit op ’n gesin het. Hulle kan ook die kind en sy of haar ouers help om nuwe maniere te ontwikkel om hul onderlinge verhoudings te laat werk.
Prys of beloon die kind wanneer reëls nagekom word. Hierdie soort kinders word dikwels gekritiseer en hulle verwag dit ook om kritiek te ontvang. Let egter spesiaal op goeie gedrag—en moenie daardie spreekwoordelike kloppie op die skouer vergeet nie.
SOVEEL eeue het intussen verloop dat niemand werklik meer weet waarom hulle hier in die reënlose woesteny aangebring is nie. Hier sien jy ’n voël, elders ’n aap, op verskillende ander plekke onderskeidelik weer ’n walvis, ’n spinnekop, ’n akkedis en nog meer. Dit lyk byna of ’n verveelde reus die een of ander tyd plek-plek hier kon gebuk het om ’n aantal tekeninge op die aardkors te krabbel.
Hy het die tempels en grafkelders daar bestudeer en ’n menigte eienaarige dinge omtrent die Nazca se lewenswyse en geloof ontbloot. Benewens beendere, potte en vroeë Pansfluite, het hy en sy span ook gemummifiseerde menskoppe ontdek. In elk van dié koppe was ’n gat in die voorkop geboor, sodat ’n tou daaraan geheg kon word, oënskynlik as ’n dra-handvatsel.