Dit is duidelik dat die leiers van die NG Kerk die afgelope aantal jare baie beplanning insit in die “ontwerp” van Sinodes. Ons kry bv die volgende woorde in die Agenda van die Sinode van 2015:
Mens kan sê hulle het nou hulle sin gekry, maar daar is vrae oor die manier waarop hulle dit “reggekry” het. Ek wil wys op ‘n paar dinge wat daarop dui dat die leierskap in die kerk die afgelope jare Sinodes “ontwerp” het, waardeur hulle, hulle doelwitte kon bereik. Mens kan ook praat van strategieë.
By ‘n vorige Sinode het ons gehoor dit gaan oor diversiteit en inklusiwiteit. In hierdie klimaat het die Sinode die besluit geneem dat daar ruimte gemaak word vir lidmate wat nie in die duiwel glo nie! Die moderator het na die tyd beklemtoon dat die NG Kerk ‘n “ruim huis” is.
Die Moderamen het hulleself deurentyd daaraan herinner dat die werk van die Taakspan, die Moderamen se refleksie daarop asook die gesprek tydens die Algemene Sinode moet geskied aan die hand van die waardes van die Seisoen van Menswaardigheid.
Dit klink na ‘n pragtige Christelike gesindheid wat gepropageer word, maar in werklikheid is dit ook ‘n muilband vir ‘n persoon wat dit waag om te verskil van die sake wat die leiers vir die vergadering aanbied. In die atmosfeer van sulke mooiklinkende woorde soos menswaardigheid en die liefde van God wat vir vyf dae in ‘n vergadeing herhaal word, voel enige persoon wat ‘n ander standpunt voorstaan, dat hy/sy eintlik buite orde is.
Hoe neem ’n groot vergadering van tweehonderd mense, ’n besluit oor ’n ingewikkelde teologiese kwessie waarmee kerke regoor die wêreld al vir dekades worstel? Hoe lyk die pad na groter sinergie vir so ’n vergadering?
Aanvanklik het dit gelyk asof uiteenlopende standpunte oor selfdegeslagverhoudings onversoenbaar is – nie een party was bereid om ruimte te maak vir ’n ander interpretasie nie. Die skrif was aan die muur, die gesprek het op ’n dooiepunt afgestuur.
En tog het die ondenkbare oor die verloop van die volgende drie dae gebeur, ná die vergadering ’n dieper spiritualiteit gevind het. Met die hulp van ervare fasiliteerders kon die vergadering ’n nuwe ruimte vir gesprekvoering betree: ’n ruimte sonder verdagmakery, vernederende opmerkings, beterweterigheid of etikettering.
Die Sinode het ’n luisterspan (een lid van elke sinode) wat oorhoofs die bewegings van die Gees in die vergadering deur refleksie gaan verwoord in ‘n kort verslag aan die einde van die Sinode. Die vergadering sal hierop kan reflekteer Woensdagaand en in die laaste sessie Donderdagoggend.
Die boodskap aan die Sinode was dat die Jode nog in die tyd van Esra en Nehemia streng volgens die harde wette van Deuteronomium gelewe het. Daar was nie plek vir die Moabiete in Israel nie. Die mans wat met heidense vroue getroud was moes hulle vroue en kinders terugstuur waar hulle vandaan kom. Na die ballingskap het daar glo ‘n wending gekom. Die “storie” van Rut is geskryf waarin afstand gedoen is van hierdie harde teologie. Luister na die boodskap van ds Fay van Eeden wat sy volgens die Kerkbode met die dagwyding aan die Sinode gerig het:
Die verhaal van Rut kom in opstand teen die eksklusiewe interpretasie van die Deuteronomiumtekste. Die skrywer van die Rutverhaal kom gee ’n ander moontlikheid.
Hierdie boodskap is gebring op die belangrike dag dat die homoseksuele kwessie ter tafel geneem sou word. Interessant dat die sinodegangers blykbaar nie agtergekom het hoedat daar op allerande subtiele wyse voorbrand gemaak is vir die “mense wat deur die kerk uitgestoot word” nie. Die sinodegangers het op daardie stadium reeds geval vir die Taakspan vir Selfdegeslagverhoudings (SGV) se bevinding dat die belangrike gedeeltes in die Bybel wat juis oor die onderwerp van homoseksualiteit handel nie van toepassing is op vandag se SGV nie. Dr Andries Kritzinger van die taakspan wat die verslag voor die sinode opgestel het, het gesê daar is twee “bronoorleweringe” waaruit mense se oortuigings oor die saak gevoed word. Die een is die nuwe taal en manier van dink oor kerkwees wat gevoed word deur die denke oor die heil in Christus. Die ander is die sewe anti-gay tekste in die Bybel. Die taakspan is sterk oortuig dat die sewe tekste nie ‘n kritiese weeg kan oorleef nie.
Daarmee was die Woord van God oor die saak gemuilband en die gesprek volgens die verslae wat deur die Sinodebode aan die kerk uitgestuur is het gehandel oor die “pyn” van die mense in selfdegeslag verhoudinge.
Die kloof beeld ’n dam uit. Die damwal het gebreek en die kerk het verrys. Uit die kerk vloei ’n rivier van kleure wat die reeks van inklusiewe sake wat op die sinode bespreek word, uitbeeld. Die goud is simbolies van die koringland in die boek Rut.