Nuuskommentaar: Waar sal ek (my betroubare) nuus vandaan kry?Grafika: Nico Strydom Wanneer na die uitslae van verskillende opnames in die VSA gekyk word, kan benewens ’n paar vaste patrone ook genoeg los drade geïdentifiseer word om te toon dat die Amerikaners nie regtig weet waarheen met die media nie. Maar hoe lyk die saak in Suid-Afrika? Uit ’n rits onlangse terugvoer op Maroela se leserskommentaar-funksie kom dit voor asof baie lesers die algemene media, of sektore daarvan, verdink dat nuus om ander redes as die nuuswaarde daarvan selektief opgedis word. Die vernaamste agtergrond is dat ’n peiling pas getoon het dat twee uit drie Amerikaners glo die VSA het nie vryheid van spraak nie. Die grootste bedreiging vir vryheid van spraak is politieke korrektheid, iets wat in Suid-Afrika al deur die rissieskerp kommentator Rhoda Kadalie as die diktatuur van die liberalis beskryf is. Terselfdertyd het ’n Gallup-peiling getoon dat Amerikaners se vertroue in die media sy laagste vlak ooit bereik het sedert Gallup in die lewe geroep is. Net 32 persent Amerikaners het baie of redelik baie vertroue in die media. Maar laat dadelik onderskei word, onder die Republikeine beloop die wantroue 51% terwyl dit onder die Demokrate net 24% is. As ’n kantlynaantekening kan ’n mens net wonder of dit nie ’n rol kon speel hoekom die omvattende mediaveldtog om Donald Trump se presidentskandidatuur te sink, onder die Republikeine relatief min impak gehad het nie. ’n Studie van die BBC wat ongelukkig ongedateer is, toon dat die Amerikaners se sienings oor verskillende soorte media baie verskil. (Studies hieroor se uitslae verskil dramaties.) Volgens die BBC-studie is die televisie in ’n tipiese week die meeste Amerikaners se vernaamste nuusbron, naamlik 50%. Koerante volg met 21%, die internet met 14% en radio met 10%. Die peiling toon ook aan dat 20% van die volwasse mans die internet as vernaamste nuusbron gebruik. Boonop raadpleeg 87% van die Amerikaners ook ander, asook buitelandse nuusbronne. Slegs die Suid-Koreane troef hulle hiermee. Oor die jare was daar ook ander interessante peilings oor die Amerikaanse media. So is by geleentheid bevind dat die gemiddelde Amerikaanse koerantjoernalis meer liberaal as die gemiddelde Amerikaner is, en ’n voormalige leier van die piepklein Kanadese Christian Heritage Party, Ron Gray, het gereeld groot gewag hiervan gemaak. Wat ook uit die peilings duidelik blyk, is dat inter-nuusbronne hulle dikwels teen ’n muur van vooroordeel vasloop. Die vooroordele word gewoonlik gevoed deur ’n horde “nuusbronne” van lae gehalte wat op hierdie wyse die nuusmark betree het, en gereeld die grootste klomp bollie verkondig. Die bron wat in gehalte wil uitstaan, veral as sy redaksionele inslag nie volkome in harmonie met die “hoofstroommedia” is nie, moet homself oor tyd vestig. Terselfdertyd bevind die internetmedia hom egter ook in die geselskap van heelwat aanhangers van samesweringsteorieë, ontkenners van ’n ongelooflike wye verskeidenheid, fundamentaliste wat elders uitgebak het, en is daar gereeld galbitter aanvalle in die kommentaarkolomme. Want daar is mense wat verbete hieraan glo. Dit is dikwels ’n uitdaging om met waardigheid en steeds klouend aan beginsels uit sulke aanvalle van vitrioel te tree. En dan het elkeen min of meer sy eie politieke mening waarvoor hy sterk intree. In die stryd om geloofwaardigheid is daar dikwels ’n konflik tussen onverbonde wees, en objektief wees, maar dit is noodsaaklik dat minstens probeer word om sowel onverbonde as objektief te wees. (Dit is nou uitgesluit om byvoorbeeld openlik te verklaar dat die nuusbron Christelike beginsels nastreef – wat ongelukkig vir verskillende mense heel uiteenlopende dinge beteken.) En wat is onverbonde en objektief in Suid-Afrika? Maroela Media het onlangs die vraag in ’n nuuskommentaar gevra of dit nog moontlik is om objektief oor pres. Jacob Zuma te wees. Of is die Zuma-bashing wat so gereeld plaasvind wel ’n objektiewe weergawe van die man se handel, wandel en vlieg (en ’n paar ander aktiwiteite). Miljoene aanhangers van Zuma voel anders. Maroela sal voortgaan om te werk aan ’n objektiewe beeld deur ’n massa nuus van oor die wêreld te bestudeer, tendense waar te neem en daaroor kommentaar te lewer al pas dit nie in die raamwerk van politieke korrektheid nie. Maar altyd fatsoenlik probeer wees, want selfs die bitterste pil proe beter as dit ’n lagie om het wat die medisyne sagter op die mond maak.