Lang stryd lê voor met Ace – kennersAce Magashule, sekretaris-generaal van die ANC. (Foto: Gulshan Khan/AFP) Ace Magashule gaan waarskynlik klou soos ŉ neet aan die invloedryke posisie wat hy as sekretaris-generaal van die ANC beklee – en die kans dat hy hom gaan berus by ŉ besluit om hom uit die party te skop, is oënskynlik skraal. Só meen kenners met wie Maroela Media gesels het. Die ANC se Nasionale Werkkomitee gaan na verwagting ŉ aankondiging doen oor die Nasionale Uitvoerende Komitee (NUK) se besluit dat diegene wat aangekla word van ernstige misdade, moet opsy staan. Dit sal na verwagting ŉ aankondiging oor Magashule – wat tereg staan op verskeie aanklagte van korrupsie – insluit. Dr. Ralph Mathekga, ŉ politieke ontleder, sê die NUK is duidelik oor wat gedoen moet word en dat die plig van die werkkomitee is om besluite in werking te stel, nie om daardie besluite te neem nie. Mathekga sê Magashule wil dit so moeilik as moontlik vir die ANC maak om die besluit in werking te stel en dat hy boonop die uitgangspunt handhaaf dat indien hy uitgeskop word, almal anders in die ANC wat ook van ongerymdhede beskuldig word, dieselfde behandeling moet kry. Hy sê ook die spertyd van 30 dae wat aan Magashule gegee is, het reeds verstryk, maar dat Magashule geen voorneme het om sy magtige posisie prys te gee nie. Dit sal boonop sy noue bande met ANC-takke op voetsoolvlak verbreek, ŉ situasie wat hy glo ten alle koste wil vermy. “Die ANC het sekere verwagtinge geskep en ultimatums gestel en moet dit deurvoer. “As Ace agterkom hulle het nou die slotte by Luthuli-huis [die ANC se hoofkantoor] verander, het sy ondersteuners reeds aangedui dat hulle die besluit in die hof gaan betwis.” Hy sê dít skep ŉ nuwe probleem: Indien die besluit in die hof betwis word, geld Magashule se skorsing steeds, of keer hy terug na sy pos as sekretaris-generaal tot uitspraak gelewer word? Mathekga sê Magashule daag die ANC uit – en hy doen suksesvol ook – en dat die regerende party besig is met krisisbestuur. “Ek voorsien nie dat hierdie kwessie binnekort opgelos gaan word nie. Daar lê ŉ lang en onvoorspelbare tydlyn voor. “As die ANC hom uitskop, moet hulle dit behoorlik doen of die gevolge dra,” waarsku Mathekga. Prof. André Duvenhage, ŉ politieke ontleder verbonde aan die Noordwes-Universiteit op Potchefstroom, sê ook die NUK het al male sonder tal besluite geneem wat op niks uitgeloop het nie. Hy bestempel die ANC as ŉ verrotte, korrupte organisasie wat self die vlakke van korrupsie onderskat het en sê die groot vraag is of Magashule hom gaan steur aan ŉ opdrag om opsy te staan. “Ek dink nie Ace gaan soos ŉ lam ter slagting gaan nie en die ANC gaan voortploeter soos hulle reeds doen sonder om ŉ besluit te neem,” sê hy. “Die ANC is nie ŉ organisasie wat besluite neem nie. Dit is hoekom ons is waar ons is en daarom val alles uitmekaar.” Hy sê ŉ besluit om Magashule uit te skop gaan met groot teenkanting begroet word en tot groter onbestendigheid in die land lei. Die tekens daarvoor, sê hy, is reeds daar. “Die maatskaplike raamwerk is hoogs onstabiel en ek verwag groter weerstand en meer onbestendigheid, wat geweld kan insluit.” Duvenhage sê daar is verskeie redes vir die ineenstorting van die staat, maar dat die ANC een van die primêre oorsake is. “Dit hou verband met swak bestuur en swak ideologie. Daar is ŉ raamwerk van verval. “Ons fokus op Ramaphosa en die regering, maar hierdie is ŉ owerheidskrisis. Dit is ŉ krisis waar die staat besig is om in duie te stort.” Magashule speel in op dié raamwerk van ŉ mislukte staat wat eindelik beteken as jy nie self kan regeer nie, verseker jy ook dat niemand anders kan nie. “Daar is mobilisasie; daar is verset teen die opsystaan-klousule. “Supra [Mahumapelo, voormalige premier van Noordwes] bied weerstand, [Tony] Yengeni bied weerstand, Ace bied weerstand … Dit is besig om ŉ koalisie van korruptes te word en nie net onder die elite nie, maar ook op voetsoolvlak,” waarsku Duvenhage.