Redakteursbrief: Die Julia’s in jou leweSusan Lombaard Foto: Burger Meyer, Maroela Media “Sê liefde vir die kindertjies.” Só groet my huishulp my. My liewe Julia, wat my kinders help grootmaak het; wat vir ons sop maak vir koue wintersaande; wat onthou om my petunias op die stoep water te gee as ek vergeet. Ek weet nie of ek haar weer gaan sien nie. Julia is baie siek. Glo my as ek sê ons het gedoen wat ons kon. Ons huisdokter behandel haar al vir maande, en het haar al vir verskeie toetse en x-strale gestuur. Niks het ons ŉ definitiewe antwoord gegee nie. Julia het tien jaar gelede met haar moederlike lyfie by my huis ingestap, rondgekyk en gesê: “Moenie worry nie, ek sal hierdie huis regruk.” Dit het sy gedoen, en saam daarmee diep in ons harte gekruip. Ons het dosyne kere op mekaar se skouers gehuil en net so baie saam gelag. Tussen ons was daar geen ongemaklikheid nie – ons kon spot oor witmens-geite en swartmens-geite, want dis met groot deernis gedoen. Net sy kan my man se hemp stryk presies soos hy daarvan hou, en net sy weet hoe om die grasvlekke uit die kinders se skoolklere te kry. Ons het vir mekaar en mekaar se gesinne gebid, raad gegee en skaamteloos ingemeng. Toe ek haar verlede week gegroet het, was haar lyfie brandmaer en haar klere het soos ŉ sak aan haar gehang. Sy het gevra of sy ŉ week by haar familie kan gaan rus om behoorlik gesond te word ná ŉ rondte longontsteking. Die afgelope maande se behandelings en aanvullings het geen hond haar-af gemaak nie, maar dalk sou behoorlike rus die ding doen. Ek het pas met haar gesels, en ek dink ek het haar gegroet. Sy het die afgelope week nog swakker geword en nog meer gewig verloor, sê sy. Sy kan amper nie meer staan nie. Sy is in goeie sorg – ŉ familielid is ŉ mediese dokter wat baie mooi na haar kyk – maar selfs hy is dronkgeslaan en kry nie antwoorde uit die rits toetse wat hy laat doen het nie. Ons het dalk vir oulaas saam gehuil, nou net. Sy huil oor sy nie weet wie na ons gaan kyk en wie my tee gaan maak presies soos ek daarvan hou nie. En ek huil oor my tweede ma en my vertroueling, en oor my magteloosheid om ŉ mens vir wie ek so lief is, se swaarkry beter te maak. Dis nie net ek wat ŉ Julia in my lewe het nie. Daar is baie Julia’s in hierdie land van ons. Vroue wie se hande vir niks verkeerd staan nie; wat snags hul kop neerlê met die wete dat hulle iemand anders se lewe ŉ bietjie geriefliker gemaak het, al leef hulle self in armoede. Ons kla maklik oor hulle en vergeet dat hulle ook bekommerde ma’s en trotse oumas is. Ons aanvaar hulle as vanselfsprekend, tot die sop skielik anders proe en die kousbolletjies slordig opgerol is omdat hulle nie meer daar is nie. Hierdie maand, Vrouemaand, wil ek hulde bring aan elke huiswerker in ons land wat soggens vroeg opstaan en in uiterste weerstoestande op ŉ oorvol bus klim om betyds vir werk te wees. Dis vroue wat ons gunstelingresepte memoriseer omdat hulle ongeskoold is, en wat smiddae die huis se deur tevrede agter hulle toetrek as elke venster blink en elke kussing pof. Vroue wat uitgelewer is aan ŉ ontoereikende mediese stelsel en leë politieke beloftes, maar wat, ten spyte daarvan, dit regkry om nie bitter te wees nie en hul vreugde te vind in dié van ander. Ek bid dat Julia iewers ŉ laaste bietjie krag kry om te veg teen dit wat in haar liggaam aan die gang is. En mag jy, namens my, mooi kyk na die Julia in jou lewe. Groetnis Susan Lombaard Redakteur: Maroela Media