Boererate.com: Mediese woordeboek en gids: G
Mediese woordeboek en gids: G
g (g) <sien gram>
gal (gall, bile, fel) ’n Geelgroen, alkaliese vloeistof met 'n bitter smaak wat deur die lewer in die duodenum afgeskei word – vloeistof wat deur die lewer geproduseer en in die galblaas gestoor word.
galagtig <sien bilieus>
galaktose (galactose) Eenvoudige heksose wat in melk aangetref word; hidroliseproduk van laktose.
galblaas (gallbladder) 'n Peervormige sakkie aan die onderkant van die lewer waar gal gekonsentreer en gestoor word.
galbossie ’n Bossie wat as medisyne teen gallamsiekte gebruik word.
galbuis (bile duct) ’n Buis wat gal vanaf die lewer afvoer.
galbult ’n Erg jeukende, rooierige bult op die vel.
galkoliek (biliary colic) <sien galsteenkoliek>
gallium (gallium, Ga) (Ga) Seldsame, wit, harde metaal wat in ystererts voorkom.
galpil ’n Pil wat die galblaas help ledig en spysvertering bevorder.
galsteen (gallstone) 'n Steen wat in die galweë of galblaas gevorm word.
galsteenkoliek (biliary colic) (galkoliek) ’n Hewige pyn, veroorsaak deur verstopte galbuise.
galsug ’n Toestand waar ’n besonder hoë konsentrasie van galsoute en –pigmente in die bloedstroom aanwesig is.
galsuur (bile acid, cholic acid) (cholsuur) Die organiese sure in gal - kom meestal voor as galsoute.
galvanochirurgie Chirurgie waarby galvaniese stroom gebruik word.
galvanometer (galvanometer) ’n Instrument wat gebruik word om die teenwoordigheid en sterkte van ’n elektriese stroom aan te dui.
galvanoterapie Geneeskundige aanwending van galvaniese stroom.
galvet (cholesterol) <sien cholesterol>
gameet (gamete) <sien ook kiemsel; sigoot> (geslagsel) Eenslagtige, haploïede voortplantingsel - by hoër diere en die mens is dit die sperm by manlikes of ovum by vroulikes.
gammastraal (gamma rays) <sien ook alfastrale; betastrale> Elektromagnetiese strale met ’n kort golflengte wat deur sekere radioaktiewe stowwe uitgestraal word.
gamofobie ’n Sieklike vrees vir die huwelik.
ganglia (ganglia) <ekv ganglion>
ganglion <mv ganglia> ’n Versameling senuweeselle wat as sentrum vir die herleiding van senuweeimpulse dien.
ganglion ’n Harde geswel wat van ’n gewrigskapsel/seningskede uitgaan.
gangreen (gangrene) (kouevuur) ’n Potensieel gevaarlike toestand wat ontstaan wanneer weefsel afsterf.
gangreneus (gangrenous) M.b.t. gangreen.
gas (gas) <sien ook vastestof; vloeistof> Toestand van materie waar die deeltjies vrylik rondbeweeg in die hele ruimte wat dit beslaan, bv. lug.
gasagtig (gaseous) Soos gas.
gasheer (host) Organisme waarop of waarin ’n ander organisme ’n deel van sy bestaan bly.
gastri- (gastri-) Maag.
gastries (gastric) Met betrekking tot die maag.
gastritis (gastritis) Gastritis is die ontsteking van die maag, veral die maagslymvlies.
gastro- (gastro-) Maag.
gastroënteritis (gastroenteritis) (maagdermontsteking) Ontsteking van die maag- en dermwande.
gastrologie (gastrology) Wetenskap van die bou, funksies en siektes van die maag.
gastroloog (gastrologist) (maagdokter, maagspesialis) Deskundige op die gebied van gastrologie.
gastroskoop (gastroscope) (maagspieël) ’n Lang, dun, buigbare optiese instrument waarmee die slukderm en maag ondersoek word.
gastroskopie (gastroscopy) Die ondersoek van die maag met ’n gastroskoop.
gat (hole) <sien foramen>
gebit (denture, teeth) ’n Mens se tande. Dit word ook gebruik vir ’n stel valstande.
geboorte (birth, confinement) Die proses van in die lewe kom.
geboorte- (natal) <sien nataal>
geboortebeperking (birth control) Die willekeurige beperking van die aantal geboortes deur die voorkoming van swangerskap.
geboortemerk (birth mark) (moedervlek) Merk of vlek op die vel waarmee iemand gebore word.
geboortesyfer (natality) <sien nataliteit>
gebreksiekte (deficiency disease) (tekortsiekte) ’n Siekte wat ontstaan weens die afwesigheid van, of tekort aan een of ander essensiële voedingstof.
gedermte ’n Versameling derms.
gedrag (behaviour) Die manier waarop iemand hom gedra, of die manier waarop iets sy werk verrig.
geelblommetjiestee Tee gemaak van die plant Leyssera anaphalioides as medikasie vir borskwale.
geelkoors (yellow fever) ’n Aansteeklike, gewoonlik dodelike siekte, veroorsaak deur ’n virus wat deur muskiete gedra word.
geelsug (jaundice) <sien ikterus>
geestesiek (mentally ill) Met ’n versteurde verstand.
geestesiekte (mentally ill) Met ’n versteurde verstand.
geesteskrank (mentally ill) Met ’n versteurde verstand.
geestestoornis (mentally ill) Met ’n versteurde verstand.
geestestoring (mentally ill) Met ’n versteurde verstand.
gehoor (hearing) Die vermoë om te hoor.
gehoorafstand (hearing distance) Die afstand waarbinne ’n geluid nog gehoor kan word.
gehoorapparaat (hearing aid) ’n Klein apparaatjie wat naby die oorgedra word om klank te versterk.
gehoorbeentjie (ossicle) (ossikel) Enigeen van drie beentjies tussen die trommelvlies en die binne-oor wat onder meer dien as geleidingstelsel vir klank.
gehoorbuis (gehoorgang, gehoorkanaal) Die kanaal tussen die uitwendige oor en die trommelvlies.
gehoorgang <sien gehoorbuis>
gehoorgestrem (hearing impaired) Wat nie goed kan hoor nie.
gehoorgestremde Iemand wat nie goed kan hoor nie.
gehoorkanaal <sien gehoorbuis>
gehoormeter (oudiometer) ’n Toestel om die skerpte van die gehoor te meet.
gehoororgaan Die orgaan waarmee gehoor word.
gehoorsteentjie Enigeen van die kalkagtige korrels in die membraanlabirint van die inwendige oor, wat belangrik is vir ewewigsgewaarwording.
gehoorstreek (gehoorsentrum) Die deel van die breinskors wat by gehoor betrokke is.
gehoortoestel (hearing aid) (hoortoestel) ’n Toestel wat deur ’n gehoorgestremde gebruik word om beter te hoor.
gehoortoets (hearing test) ’n Toets om gehoorskerpte vas te stel.
gehoorvlies (eardrum) <sien trommelvlies>
gekondisioneerde refleks (conditioned reflex) <sien aangeleerde refleks>
gelaatsenuwee (facial nerve) Enigeen van die senuwees wat die gelaatspiere laat beweeg.
gelaatspier (facial muscle) Enigeen van die spiere in die gesig.
gelatien (gelatine, gelatin) (beenlym) Jellieagtige stof wat verkry word deur gedeeltelike hidrolise van kollageen, afkomstig vanaf die vel, wit veselagtige bindweefsel en bene van diere.
geleedpotiges (arthropods) (artropode, litpotiges) Lid van die filum Arthropoda.
gemaniëreerdheid (mannerism) ’n Bepaalde handelswyse wat gereeld eienaardig voorkom.
gemoedstoestand (state of mind) <sien emosie>
genadedood (euthanasia) (eutanasie) Pynlose dood wat kunsmatig bewerkstellig is uit meegevoel vir ’n lyer aan ’n ongeneeslike siekte.
genotipe (genotype) <sien ook fenotipe> Die samestelling van erflike eienskappe van 'n organisme soos bepaal deur die gene wat dit besit.
genotipe (genotype, biotype) (biotipe) Groep individue wat dieselfde genetiese samestelling het.
gesplete verhemelte (cleft palate) 'n Verdeling van of opening in die verhemelte. Dit kan slegs 'n verdeling van die bo-lip wees, 'n haaslip, of dit kan strek vanaf die lip tot deur die verhemelte.
gewig (weight) <sien ook massa> Die krag waarmee 'n liggaam na die middelpunt van die aarde aangetrek word - word gemeet in Newton.
gigantisme (gigantism, giantism) <sien ook akromegalie> (reusegroei) Reusegroei a.g.v. oormatige afskeiding van groeihormoon by kinders.
Gilles de la Tourette-sindroom (Gilles de la Tourette syndrome) (sien ook Tourette-sindroom, Tourette-versteuring en Tourettes) Tourettes is meervoudige motoriese en een of meer vokale spiertrekkings, later gevolg deur onwillekeurige geluide; die onbeheerste gebruik van vuil taal kom ook soms voor.
gingiva (gingiva, gum, ula) (tandvleis, ula) Sagte, bloedvatryke weefsel as bekleding oor die deel van die kakebeen waarin die tande sit.
gloukoom (glaucoma) (groenstaar) ’n Oogsiekte gekenmerk deur onder meer hardheid en gebrek aan elastisiteit van die oogbol, inkorting van die gesigsveld, vermindering van sig en wat tot algehele blindheid kan lei.
glikogeen (glycogen) (dierestysel, glukogeen) 'n Polisakkaried wat uit glukosemolekules bestaan - vernaamste bergingsvorm van koolhidraat in veral die lewer, spierselle en vetselle.
gordel (girdle) Verwys na enige struktuur wat soos 'n band rondom die liggaam geleë is, bv die heupgordel.
gordelroos (shingles) 'n Pynlike inflammasie van senuwees wat gepaard gaan met 'n veluitslag wat dikwels 'n gordel vorm om die middel van die liggaam. Dit word veroorsaak deur dieselfde virus as waterpokkies.
goud (gold, Au) (Au) Geel edelmetaal.
gram (gram, g) (g) ’n Eenheid van massa in die metrieke stelsel wat eweredig is aan een duisendste van ’n kilogram.
granulêr (granular) <cf agranulêr> Bestaande uit korrels of granules; mikroskopies lyk die struktuur of weefsel asof dit korrels in of op die oppervlak bevat.
granulosiet (granulocyte) <cf agranulosiet> Een van die groepe leukosiete wat gekenmerk word deur die teenwoordigheid van granules in die sitoplasma, bv basofiel, eosinofiel, neutrofiel.
granulositopenie (granulocytopenia) <sien ook agranulositose> 'n Tekort aan granulosiete in die perifere bloed.
griep (flu) Aansteeklike ontsteking van die slymvliese van die luweë.
Grierson-Gopalan sindroom (Grierson-Gopalan syndrome) Bestaan uit die ernstige brand en pyn van die voete, hiperestesie, pyn, verhoogde vel-temperatuur, en vasomotoriese veranderinge van die voete, wat verband hou met oormatige sweet en algemene liggaam-afskeiding.
groeipyne (growing pains) Groeipyne is in der waarheid spierpyne. Dit kom veral by aktiewe kinders voor. Dae wat hulle baie aktief is is dit veral geneig om erg te wees.
groenhoutfraktuur (greenstick fracture) (buigfraktuur) ’n Fraktuur waar die been slegs aan die een kant gebreek is en aan die ander kant gebuig is. Dit kom veral by kinders voor.
groenstaar (glaucoma) <sien gloukoom>
guanien (guanine) <sien ook adenien; purien> Die purienbasis van nukleïensure wat in DNA en RNA voorkom.