‘Talle skole nie gereed om te heropen’ – DASkole in Gauteng, KwaZulu-Natal en die Oos-Kaap is nog nie gereed om Maandag te heropen nie (Foto: Verskaf) Skaars ŉ week voordat skole moet heropen vir die nuwe jaar heers daar groot kommer oor die kwessie of alle skole in KwaZulu-Natal, Oos-Kaap en Gauteng wel gereed sal wees om dit te doen. Dit volg nadat die parlementêre portefeuljekomitee vir basiese onderwys verlede week skole in hierdie provinsies besoek het om hul gereedheid te bepaal. Die DA het tydens dié besoeke ŉ aantal kwessies geïdentifiseer wat teenstrydig is met die mandaat van die departement, naamlik om toepaslike gehalte-onderrig vir alle leerders in ŉ veilige omgewing te verseker. Die departement van omgewingsake het selfs intussen ŉ paar skole in dié provinsie gesluit omdat dit nie veilig vir leerders is nie. Die DA is wel van mening dat skole moet oopmaak as hulle dit veilig kan doen, maar dat dit deur individuele skole bepaal moet word en nie op nasionale vlak nie. Die heropening van skole vir die 2021-skooljaar is reeds met twee weke vertraag uit vrees dat dit die verspreiding van Covid-19 sal aanhelp. In ŉ verklaring wys Baxolile Nodada, die DA se skaduminister van onderwys, op die volgende knelpunte: Van die skole wat die parlementêre portefeuljekomitee vir basiese onderwys besoek het, het nie behoorlike (of enige) toegang tot skoon water en sanitasie nie (Foto: Verskaf) Volgens die DA moet die kwessie van vandalisme ook aandag kry. Meer as 400 skole in hierdie drie provinsies het die afgelope ruk onder vandalisme deurgeloop en 62 skole is deur natuurrampe beskadig. Van hierdie skole se geboue het tot so ŉ mate verval is dat dit glad nie meer bruikbaar is nie. “Die departement misluk daarin om bloot ŉ veiligheidswag aan sommige skole toe te ken, met swak verskonings oor waarom hulle nie hierdie eenvoudige taak verrig nie,” sê Nodada. Die DA het ook opgemerk dat meer as 120 000 leerders in een van die provinsies nie toegang tot vervoer het nie. “Hierdie leerders moet belaglik ver afstande skool toe loop. Dit is in baie gevalle ŉ oorsaak van die geweldige druipsyfer dwarsdeur die skooljaar.” Verder het sommige provinsies tot meer as 800 leerders met spesiale behoeftes wat nie beoordeel of in skole geplaas is nie. Die DA doen ŉ beroep op die departement van onderwys om hierdie probleme betyds uit te stryk om só alles in orde te kry vir wanneer die skole volgende Maandag heropen. “Hierdie en die vele ander bekommernisse kan slegs aandag kry as die departement nouer verhoudings met die skole bewerkstellig. Angie Motshekga, minister van onderwys, moet die behoeftes van die leerders eerste stel.” Nodada meen die departement het te laat wakker geskrik om die probleme omtrent die veilige heropening van skole te takel. “Die departement het reeds die hele Desembervakansie – en twee weke ekstra – gehad om enige probleme rakende die veilige heropening van skole in provinsies op te los. Die heropening kan nie langer vertraag word nie. Kinders het onderrig nodig en hoe langer hulle uit die klaskamers bly, hoe swakker sal die gehalte van onderwys noodwendig wees.” Die DA sê hy sal voortgaan om die situasie te monitor en sal weer ŉ opvolgbesoek aan die skole bring sodra hulle heropen het.