topcycling tab anderen
hoed ademend (allemaal 4 uitslagen)
Anti-mug Anti-bee Ademende Mesh Face Cover Hoed Twintig jaar fisiese oseanologie in Suid-Afrika: 'n persoonlike beskouing - PDF Free Download
Author: Joel Allison
1 Page 1 of 9 Die sing van psalms in die erediens: Twintig jaar later Author: Jacoba H. van Rooy 1 Affiliation: 1 School of Ecclesiastical Studies, Fa...
FISIESE WETENSKAPPE V1 MEMORANDUM
1 NATIONAL/NASIONALE SENIOR CERTIFICATE/SERTIFIKAAT GRADE/GRAAD 12 JUNE/JUNIE 2017 PHYSICAL SCIENCES P1/ FISIESE WETENSKAPPE V1 MEMORANDUM MARKS/PUNT:...
FISIESE WETENSKAPPE V2 MEMORANDUM
1 NATIONAL SENIOR CERTIFICATE GRADE/GRAAD 11 NOVEMBER 2016 PHYSICAL SCIENCES P2/ FISIESE WETENSKAPPE V2 MEMORANDUM MARKS/PUNTE: 150 This memorandum co...
1 University of Pretoria etd Rossouw, S H (2003) 1 'N ETIES-HISTORIESE BESKOUING VAN DIE ROL VAN GENL C.R. DE WET IN DIE ANGLO- BOEREOORLOG deur SERVA...
1 Finansieel Gesproke September 2014 INHOUD n Gebeurtenisvolle jaar Pieter Hugo Aandelemarkte verder opgedryf Rian le roux stadige rotasie nog aan die...
1 die ArtKat Augustus 2009 Uitgawe 3 van 2009 Liewe Artkat studente en vriende, Die Hanswors, Harlekyn, Pierrot of Fool het nog altyd die verbeelding ...
ISSN: 0257-7615 (Print) (Online) Journal homepage: http://www.tandfonline.com/loi/tams19
Twintig jaar fisiese oseanologie in Suid-Afrika: 'n persoonlike beskouing J. R. E. Lutjeharms To cite this article: J. R. E. Lutjeharms (1991) Twintig jaar fisiese oseanologie in Suid-Afrika: 'n persoonlike beskouing, South African Journal of Marine Science, 10:1, 305-320, DOI: 10.2989/02577619109504641 To link to this article: https://doi.org/10.2989/02577619109504641
Published online: 08 Apr 2010.
Full Terms & Conditions of access and use can be found at http://www.tandfonline.com/action/journalInformation?journalCode=tams19
S. Afi: J. mal: Sci. 10: 305-320
JAAR FISIESE OSEANOLOGIE IN SUID-AFRIKA: 'N PERSOONLIKE BESKOUING
J. R. E. LUTJEHARMS* 001' die afgelope 20 jaar het die fisiese oseanologie in Suid-Afrika ingrypende veranderinge ondergaan. Hierdie veranderinge sluit in 'n groot toename in kennis 001' die sirkulasiepatrone van die oseaangebiede wat SuiderAfrika begrens, maar ook veranderinge in apparatuur en instrumentasie, in organisatoriese strukture en in befondsing. Gebiede waarop navorsingsbelangstelling toegespits was, het ook belangrike verskuiwinge ~ndergaan. Hierdie ontwikkelinge word bondig geskets, veronderstelde oorsake word bespreek en gevolgtrekkmge word gemaak 001' watter faktore gunstig vir die ontwikkeling van die vakgebied in Suid-Afrika was en welke nie.
Physical oceanology in South Africa has undergone some significant changes over the past 20 years. These changes include a dramatic growth in perceptual knowledg~ about the ci~culation patterns .of all the ocean areas that border southern Africa. Other changes have occurred m apparatus, mstrumentallon, m the structure of research organizations and in funding. Areas on which research has focussed have also shifted substantially over this period. These developments are briefly sketche~, perceived causes are discussed and conclusions are ~eached on what factors have been beneficial and which detnmental to the development of the sCience m South Afnca.
Op 4 Augustus 1970 is die eerste Suid-Afrikaanse nasionale oseanografiese simposium in Durban geopen deur die formidabele ou oseanografiese strydros dr George Deacon (later Sir George) met as onderwerp "The Use of Oceanography". Die simposium is destyds bygewoon deur 'n verteenwoordigende groep navorsers en bestuurslui betrokke by SuiderAfrika se mariene navorsing. 'n Blik op die inhoudsopgawe van die keurig gepubliseerde handelinge van daardie simposium (SANKON 1970) toon die sleutelfigure wat destyds opgetree het-en waarvan etlikes ons sedertdien ontval het. Hierby ingeslote is persone soos prof. John Day van die Departement Dierkunde, U.K., dr Nils Bang van die W.N.N.R., prof. Eric Simpson van die Departement Geologie, U.K., en dr Burrie de Jager van die destydse Afdeling Seevisserye van die Departement Nywerheidswese. Die inhoudsopgawe toon dat die simposium egter ook bygewoon is deur 'n he Ie paar individue wat nog steeds aktief by die vakgebied betrokke is, mense soos drr Richard Dingle en Vere Shannon, en mme Dean Retief en Joop Zwamborn. Na analogie hiervan kan mens daarom aflei dat sekere dinge in Suid-Afrika se oseanologie oor die afgelope 20 jaar drasties verander het, maar dat ander baie dieselfde gebly het. In Junie 1990 is die sewende nasionale oseanografiese kongres in Suid-Afrika weer eens, 'na twee dekades, in Natal gehou en weI by San Lameer. Die oorkoepelende tema van die kongres was "Oseanografie: verlede, hede en toekoms" en dit het die geleentheid geskep om 'n blik terugwaarts te wend om te sien hoe
die fisiese oseanologie oor hierdie tydperk in SuidAfrika gevorder het. Wat sou die nut wees van so 'n terugblik? Soos dit hiema sal blyk, was die vooruitgang op alle gebiede van die fisiese oseanologie nie dieselfde nie en was dit ook nie orals gelykmatig nie. In wat oor die afgelope 20 jaar gebeur het, Ie daar dus waarskynlik ook 'n aantal belangrike lesse opgesluit. Uit die talle navorsingsuksesse wat bygedra het tot 'n wesenlike groei in kennis oor ons oseaanomgewing, sowel as uit die enkele mislukkinge, is daar hopelik alles iets ter stigting te lere.
By 1970 se nasionale oseanografiese simposium het Bang 'n voordrag gelewer wat in baie opsigte 'n fundamentele deurbraak was in ons begrip van die sirkulasie van die Suidwes-Indiese Oseaan en meer bepaald van die suidelike uiterstes van die Agulhasstroom. Dit is destyds egter nie juis as iets van sulke deurslaggewende belang raakgesien nie. Hy het dit naamlik gehad oor die werwels en frontstrukture in die Agulhasretrofleksie (Bang 1970). Die insigte waartoe hy in daardie ondersoek en in ondersoeke oor die opstuwing aan Suid-Afrika se weskus gekom het (Bang 1971, 1973b) het hy ook gebruik in sy samevatting in 1970 van die destydse bestaande kennis oor die Suidwes-Indiese Oseaan (Bang 1973a) wat weergegee
Departement Oseanografie, Universiteit Kaapstad, Rondebosch 7700, Suid-Afrika. Manuskrip ontvang: September ]990
South African Journal of Marine Science 10
,.....~~ .." • JI
JI JI 20
Fig. 1: 'n Konseptuele uiteensetting uit die vroee jare sewentig van die stroompatrone in die oseane aangrensend aan Suider-Afrika. Oit is duidelik dat daar destyds meer detail te vinde was in die gebied direk suid van Afrika en in die opstuwingsgebiede van die Weskus as elders (volgens Bang 1973a)
word in Figuur 1. Hierdie figuur is 'n uitstekende weergawe van wat in die vroee jare sewentig bekend was oor die sirkulasiepatrone in die gebiede grensend aan SuiderAfrika. Die denkbeeld was destyds dat die intense Agulhasstroom op 'n eenvoudige en direkte wyse uit die noorde gevoed word deur die Mosambiek- en die Oos-Madagaskarstroom asook deur 'n Agulhasterugstroom. Hierdie Agulhasterugstroom sou 'n gevolg wees van die kritieke stroomaf spasiering van riwwe in die Suidwes-Indiese Oseaan (Harris 1970). Ongelukkig is geen bewyse hiervoor sedertdien gevind nie. Die konsep van 'n semi-onafuanklike draaikolk in die Suidwes-Indiese Oseaan op groter diepte is egter weI bevestig (Lutjeharms 1976). Suid van Afrika toon Figuur 1 dat die gedagterigting in 1970 was dat die Agulhasstroom in sy spore omdraai, die sogenaamde retrofleksie - 'n term wat deur Bang (1970) self geskep is - en dat daar in die proses 'n
reeks antisiklonale werwels ontstaan wat ook die Jigging van die Subtropiese Konvergensie sou beYnvloed. Na die ooste sowel as na die weste vertoon die Subtropiese Konvergensie in Figuur 1 as 'n gelykmatige, min-af-meer sonale front. Suid hiervan vlaei die Antarktiese Sirkumpolere Straom (Bang noem dit nog Westewinddrif) op ongekompliseerde wyse ooswaarts. Opsommend dus: 'n gebied van mesoskaalse turbulensie in die suidelike lope van die Agulhasstroom, maar elders eenvoudig en minder gekompliseerd. In wese is hierdie voorstelling 'n direkte weerspieeling van waar goeie gegewens destyds beskikbaar was. Suid van Afrika het 'n deegJike vaart (Bang 1970) die kompleksiteit blootgeh~; elders was dit nog in groot mate mare incognitum. In hierdie beeld het daar sedertdien enorme begripsveranderinge gekom. Met behulp van geleentheidsvaarte deur die gebied (Lutjeharms et at. 1981), dry wen de
Lutjeharms: 20 Years of Physical Oceanography in South Africa
weerboeie (Lutjeharms 1988b) en satelliet-afstandwaarneming (Lutjeharms 1988c) is die aard en gedrag van byvoorbeeld die Oos-Madagaskarstroom bestudeer. Daar is vasgestel dat dit 'n klein, intense westelike randstroom is wat oor die ondiep gebiede suid van Madagaskar retroflekteer. AIleen by uitsonderlike geleenthede bereik water uit hierdie stroom in die vorm van werwels of filamente die Mosarnbiekstroom. Hidrografiese gegewens'versamel oor 'n aantal dekades steun hierdie interpretasie (Lutjeharms 1976). Dit laat 'n ernstige vraag oor die toevoerstrome vir die Agulhasstroom. Alhoewel Lutjeharms (1976) op die basis van historiese hidrografiese gegewens die dominante rol van die Mosambiekstroom aangetoon het, is dit maar net gedeeltelik beaam deur 'n soortgelyke studie van Harris (1972). Sedertdien het Mosambiekse kollegas (Saetre en Jorge da Silva 1984) getoon dat die sirkiJlasie in die Mosambiekkanaal besond"er gekompliseerd is. Hierdie gevolgtrekkinge is in 'n sekere mate vooruitgeloop deur die bevinding dat die vloeiveranderinge van jaar tot jaar in hierdie betrokke gebied baie dramaties mag wees (Lutjeharms 1972a). Die ongekompliseerde beeld van 1970 (Fig. 1) oor die Agulhasstroom se toevloeistrome bestaan dus nie meer nie en meer vrae as antwoorde het sedertdien op die voorgrond getree. In 1970 was daar in Durban 'n buitepos van die Nasionale Fisiese Navorsingslaboratorium van die W.N.N.R. Hier is baie werk gedoen oor die sirkulasie op die Natalse vastelandsplat, oor die Agulhasstroom self en oor die gebied seewaarts van die stroom. Pearce et al. (1978) het byvoorbeeld getoon dat die sirkulasie op die Natalse vastelandsplat waarskynlik siklonaal is. Met behulp van 'n aantal stroommeterverankeringe het Schumann (1981) die veranderIikheid van die strome met lae frekwensie op die vastelandsplat bestudeer. 'n Ontleding van stroomgegewens op die Agulhasbank (Schumann en Perrins 1983) het die interessante resultaat na yore gebring dat die dominante strome op hierdie deel van die vastelandsplat gety- en inersiestrome is, 'n bevinding wat belangrike implikasies inhou vir die interpretasie van aIle seestroommetings daarna. Baie van die multidissiplinere werk wat deur die W.N.N.R. vanuit Durban op die vastelandsplat uitgevoer is, is handig en omvattend saamgevat in die boek Coastal Ocean Studies off Natal, South Africa (Schumann 1988). Die boonste 500 m van die Agulhasstroom is na aanleiding van 'n groot aantal vaarte op die W.N.N.R. se navorsingskip, die Meiring Naudi, in detail bestudeer (Pearce 1977). Dit het geblyk dat die stroomkern se ligging verander, maar Grlindlingh (1983) het sedertdien getoon dat hierdie kronkelinge aileen by hoe uitsondering 15 km oorskry. Van nog groter belang, Pearce en Grlindlingh (1982) het getoon
dat beskikbare gegewens geen noemenswaardige seisoensveranderinge in stroomintensiteit in die Agulhasstroom toon nie. Dit geld ook vir die massavloed van die stroom (Grlindlingh 1980). Dit het 'n lank gekoesterde konsep finaal van die tafel gevee. Van die baie belangrike werk wat verder uit Durban gedoen is, het gegaan oor die oseaantoestande seewaarts van die Agulhasstroom. Op lang vaarte wat die vermoens van die Meiring Naude tot hul uiterste gerek het, het Grlindlingh, teen aile bestaande opvattinge in, 'n aantal baie intense warm werwels in die diepsee ontdek (Grlindlingh 1987a,b). Hierdie werwels moet 'n hoe-energie-bron he, maar kan nie uit die Agulhasstroom self voortkom nie. Die ligging van al die werwels tot op hede gevind naby die Mosambiekrif, het gelei tot die hipotese dat daar 'n Mosambiekrifstroom bestaan wat hierdie werwels genereer (Griindlingh 1988), 'n belangrike nuwe konsep. 'n Verskynsel aan die Ooskus wat vir baie jare al die algemene publiek se aandag getrek het, was beskadiging aan skepe op die diepsee as gevolg van sogenaamde fratsgol we. Mallory (1984) het ' n statistiese ontleding uitgevoer van aile maritieme skade wat op hierdie wyse opgedoen is. Schumann (1976) het uit Durban in 'n belangwekkende artikel getoon hoe die aard van diepsee-golwe deur die Agulhasstroom verander word om die sogenaamde fratsgolwe te vorm. In 1975 het die W.N.N.R. besluit om 'n Nasionale Navorsings-instituut vir Oseanologie te vorm deur al sy seeaktiwiteite saam te snoer. Die hoofkwartier sou op Stellenbosch wees. Hierdie ontwikkeling is allerwee as baie positief vir die ontwikkeling van Suid-Afrika se seeverwante navorsing beskou. In 1979 is daar besluit dat al die N.N.O.-werknemers op Stellenbosch 'n standplaas moes he. Hierdie konsolidasie sou daartoe lei dat die fisies-oseanografiese aktiwiteite uit Durban ook na Stellenbosch verskuiwe moes word. Dit is deur die N.N.O. se raadgewer oor fisiese oseanografie en aile betrokkenes teengestaan. Die gevoel was dat diepseenavorsing aan die Ooskus hierdeur tot stilstand sou kom. Hierdie voorspelling is sedertdien bewaarheid. Alhoewel daar nog enkele publikasies verskyn het, gebaseer op inligting wat vroeer versamel is, is werk oor die fisiese oseanologie van die Ooskus grotendeels gestaak. Een van die baie waardevolle resultate wat op sulke ontledings van vroeere data gebaseer is, is die identifisering van 'n reuse-kronkeling in die Agulhasstroom deur Grlindlingh (1979). Met die hulp van hoofsaaklik satelliet-afstandwaarneming (Lutjeharms en Roberts 1988) is daar sedertdien aangetoon dat hierdie baie groot kronkelinge 'n generiese deel van die stroompatroon is en waarskynlik hulle ontstaan het in die losbreek van siklonale werwels in die Natalbog.
Daar is verder aangetoon dat hierdie kronkeling, weens sy omvang, redelik dramatiese stroomveranderinge verder stroomaf kan veroorsaak, soos byvoorbeeld 'n retrofleksie suid van Port Elizabeth in plaas van suidwes van Kaapstad (Lutjeharms en Van Ballegooyen 1988b). Die teoretiese verklaring vir hierdie kronkeling, genaamd die Natalpuls, is sedertdien tentatief ondersteun (Lutjel1arms en Connell 1989) deur die bepaling van seestrome terwyl 'n Natalpuls langs die kus af beweeg het. Die moontlikheid van die bestaan van 'n lywerwel in die Natalbog is nog nie eenduidig vasgestel nie, maar in die Delagoabog, 'n baie soortgelyke oneweredigheid in die kuslyn, is 'n besonder standhoudende en omvangryke lywerwel weI ontdek met behulp van beide satelliet-afstandwaameming en hidrografiese opmetinge (Lutjeharms en Jorge da Silva 1988). Hierdie nuwe insigte plaas die hele begrip van die Agulhasstelsel op 'n hoer konseptuele vlak. As die mees domiminte stroomverskynsel aan die Ooskus, het die Agulhasstroom ook 'n verskeidenheid meer beskeie, maar tog belangrike effekte nader aan die kus. Van hierdie mindere verskynsels is deur Gill en Schumann (1979) verklaar as synde die uitwerking van die wisselende breedte van die vastelandsplat op die Agulhasstroom. Hierdie belangrike publikasie het ook sekere verskynsels voorspel, soos opstuwing aan die landwaartse grens van die Agulhasstroom stroomaf van 'n vemouing in die vastelandsplat. So 'n standhoudende sentrum van opstuwing is dan ook in die Natalbog ge'identifiseer (Lutjeharms et al. 1989b). Hiervoor is gebruik gemaak van satelliet-afstandwaarneming, hidrografiese lesings en lesings met radiometers aan boord van ligte vliegtuie. Opstuwing aan die Suidkus is weer deur Schumann et al. (1982) beskrywe. Hierdie opstuwing vind plaas by kape op die kuslyn onder weerkundige omstandighede waar die wind uit die gewenste rigting kom. Hierdie opstuwing mag koue water na die seeoppervlak bring en sodoende die verspreiding van watermassas op die Agulhasbank aansienlik verander. 'n Nog kragtiger meganisme om water op die Agulhasbank te plaas, is die skuifvlakwerwels en -pluime wat deur die verbysnellende Agulhasstroom gegenereer word (Lutjeharms et al. 1989a, Goschen en Schumann 1990). Hierdie verskynsels dra kouer, diep water by tot die bodemwater van hierdie deel van die vastelandsplat, asook warmer tropiese water aan die seeoppervlak. In hierdie verband is baie belangrike resultate behaal deur Eagle en Orren (1985) wat die sterk seisoensgebondenheid :van die invloei van koue bodemwater op die Agulhasbank aangetoon het. Hierdie verskynsels is uit 'n fisiese oogpunt buitengewoon en het verder 'n hele aantal ekonomiese implikasies en verdien daarom in besonder verdere navorsingsaandag. Waarskynlik die belangrikste werk oor die Suidwes-
Indiese Oseaan is die afgelope 20 jaar oor die Agulhasretrofleksie, die suidelike dele van die Agulhasstroom en die Agulhasterugstroom gedoen. Die saadjies wat deur Bang in 1970 geplant is, het vrug gedra toe die resultate van die vaart wat hy beplan het, gepubliseer is (Harris en Van Foreest 1978). Hulle het getoon dat Bang se interpretasies oor die kinematika van die suidelike lope van die Agulhasstroom in die kol was. Ook die eerste resultate van roetes van vrydrywende weerboeie in die stelsel het dit beaam (Gri.indlingh 1977). Deur gebruik te maak van infrarooi beelde van satelliete het Lutjeharms (1981 b) getoon dat Agulhasringe gevorm word deur die afknyp van die Agulhasretrofleksielus. Hierdie belangrike resultaat het grootliks daartoe gelei dat omvangryke plaaslike en intemasionale navorsingsaandag op die Agulhasretrofleksie toegespits is. Die aard, gedrag en omvang van die Agulhasretrofleksie is beskrywe na aanleiding van aile beskikbare gegewens, maar veral gebaseer op afstandwaameming (Lutjeharms en Van Ballegooyen 1988a). Dit het geblyk dat Agulhasringe tot nege keer per jaar afgewerp kan word. Daar is ook vasgestel dat die direkte invloed van die Agulhasretrofleksie en van nuwe ringe tot by 5°0 waargeneem kan word (Lutjeharms 1988d). Die eerste groot intemasionale vaart in die Agulhasretrofleksie het in 1983 aan boord die NS. Knorr plaasgevind en Suid-Afrikaanse navorsers was intens betrokke by die beplanning en uitvoering van hierdie vaart. Die resultate (Gordon 1985, Gordon et al. 1987) het onomwonde getoon dat die Agulhasretrofleksie 'n sleutejrol speel in -die oordrag van warm termokl ienwater tussen die Indiese en die Atlantiese Oseaan. Daar is selfs aangetoon (Gordon 1986) dat hierdie proses suid van Afrika 'n sleutelrol speel in die wereldwye uitruil van watermassas en daarom ook in die invloed van die oseaan op die atmosfeer en sodoende op klimaat. Tydens die betrokke vaart is die afknyping van 'n Agulhasring waargeneem (Lutjeharms en Gordon 1987) - die eerste keer dat dit op see vasgestel is - en sodoende is die afleidinge wat voorheen van satellietgegewens aIleen gemaak is, bevestig. Daar is ook vasgestel dat Agulhasringe van die mees intense ter wereld is (Olson en Evans 1986) en die Suid-Atlantiese Oseaan binnedring. Op die langer termyn gaan dit belangrik wees om vas te stel hoe vinnig hierdie werwels hulle eienskappe aan die Atlantiese omgewing oordra. Chapman (1988) het aangetoon dat opgeloste suurstof in hierdie verband 'n uitstekende spoorder sal kan wees. Die sleutelrol wat ringwerping by die Agulhasretrofleksie speel in die wereldwye oseaanbalans van hitte en sout is deur al hierdie belangrike werk deeglik vasgele. Hierdie resultate het dan ook 'n omvangryke belangstelling in meer teoreties georienteerde kringe
.. ···· ··· c ....;.;.:-:.;.;.;.: .......•.•... :-:.;.;.:.:
Fig. 2: Kennis oor die genommerde sirkulasie-elemente van die suidelike Agulhasstroom het oor die afgelope 20 jaar sterk toegeneem. Oit sluit in 1: die Natalpuls, 2: die ligging en aard van die Agulhasstroom, 3: die aard van skuifvlakverskynsels op die grens van die Agulhasstroom, 4: opstuwing aan die Suid-Afrikaanse suidkus, 5: indringing van Agulhasfilamente op die Agulhasbank en in die Suidoos-Atlantiese Oseaan, 6: die Agulhasretrofleksie, 7: die afwerp van Agulhasringe en hulle beweging die Atlantiese Oseaan in, 9: die aard en geqrag van die Agulhasterugstroom en die Subtropiese Konvergensie en 10: die skepping van werwels by die Subtropiese Konvergensie, Daar is ook heelwat ~eleer oor 8: die kinematika van die Weskusopstuwing (volgens Lutjeharms 1981b)
bewerkstellig. Lutjehanns en Van Ballegooyen (1984) het aangetoon dat, as die Agulhasstroom as 'n straalstroom gemodelleer word, hy onder baie sterk topografiese beheer sal staan en dat die geografiese ligging van sy retrofleksie bepaal sal word deur sy volumevloed. De Ruijter en Boudra (1985) en andere (Boudra en De Ruijter 1986, Boudra en Chassignet 1988, Chassignet en Boudra 1988) het 'n omvangryke suite modelle van toenemendt: kompleksiteit saamgestel en getoon watter beduidende ro1 die ligging van die minimum in sonale windspanning speel in die gedrag van die suidelike deel van die Agulhasstroom. In hierdie numeriese modelleringwerk het Suid-Afrikaners tot op hede nog weinig beduidende bydraes gemaak. Wat alles die afgelope 20 jaar oor die fisiese oseanologie van die Suidwes-Indiese Oseaan geleer is, kan die beste saamgevat word in 'n voorstelling soos
in Figuur 2. Die vraag kan verder gevra word watter faktore hierdie werk die meeste be'invloed he!. Die tempo van publikasie mag hier rigtinggewend wees. Die aantal publikasies per jaar oor die afgelope 20 jaar word in Figuur 3 uitgebeeld. Hier is slegs navorsingsartikels in intemasionale, geevalueerde tydskrifte in ag geneem. As bronne vir die inligting is 'n aantal bestaande bibliografiee gebruik (Lutjeharms 1972b, 1981a, 1987a). Die lae aantal publikasies in 1989 is waarskynlik grotendeels te wyte aan die feit dat al die publikasies vir daardie jaar nog nie beskikbaar is nie. 'n Paar tendensies in die publikasietempo kan uit hierdie figuur afgeJei word (Fig. 3). In die eerste plek is daar 'n groeiende belangstelling vir die gebied sowel nasionaal as uit die buiteland. Ten tweede het die toenames in binnelandse belangstelling die uit die buiteland vooruitgeloop. Tot ongeveer 1977 was die
moontlike gevolg hiervan mag 'n gevaarlike afname wees in navorsing oor die Suidwes-Indiese Oseaan, 'n gebied wat van bewese kardinale belang vir SuidAfrika is. Skade aan die oseaangerigte navorsing in Suid-Afrika as geheel sallanger duur om hom te manifesteer, maar sal waarskynlik van groter omvang en meer blywend wees.
Fig. 3: Histogramme van die jaarlikse aantal publikasies oor die fisiese oseanologie van die Suidwes-Indiese Oseaan, beide van Suid-Afrikaanse oorsprong en van elders
Suid-Afrikaanse gemeenskap se belangstelling wisselend,roaar'oor die algemeen klein; buitelandse belangstelling was baie laag. Van ongeveer 1975 tot 1983 het Suid-Afrikaanse produktiwiteit baie toegeneem, wat gevolg is deur buitelandse, byna uitsluitlik Amerikaanse, navorsing wat by skrywe nog steeds standhou. Die hoe piek in publikasies van Suid-Afrikaners in 1988 is gedeeltelik toe te skryf aan die intemasionale belangstelling, maar is ook miskien bloot 'n sameloop van omstandighede. Kennisontwikkeling oor die Suidwes-Indiese Oseaan se fisiese aard was oor die afgelope 20 jaar baie goed. In baie opsigte en vir 'n aantal gebiede, in besonder die Agulhasretrofleksie, staan ons kennis op 'n baie hoer vlak. In 'n groat aantal gebiede, soos die Agulhasbank en die Mosambiekrif, het aanvanklike ondersoeke verskynsels blootgele wat van duidelike belang is, maar wat nog nie na behore in opvolgondersoeke aangespreek is nie. Die sleutelspelers uit Suid-Afrika in die navorsing oor die Suidwes-Indiese Oseaan was die afgelope 20 jaar, op enkele uitsonderinge na, verbonde aan die W.N.N.R. Die besluit in die laat tagtigerjare dat die organisasie 'n gekommersialiseerde, markgerigte konsultantskap moes word, het gelei tot bee'indiging van oseanografiese navorsing binne die W.N.N.R. en die verlies van die navorsingskip Meiring Naude, terwyl diepseenavorsers na ander groepe geplaas is. Die
Die verloop van fisies oseanologiese navorsing in die oseaangebied aan Suider-Afrika se weskus was die afgelope 20 jaar baie anders as die in die SuidwesIndiese Oseaan. Die mees uitstaande kenmerk van hierdie gebied is die uitgebreide opstuwing (sien Fige 1 en 2). Weens die ekonomiese belangrikheid van die vissery wat op hierdie opstuwing steun, is navorsing in hierdie gebied gekonsentreer binne die Navorsingsinstituut vir Seevisserye van die Departement van Omgewingsake. Alhoewel die hoofmikpunt van hierdie instansie se navorsing die bestuur van die natuurlike hulpbronne is, is ook in die kennis en beg rip van hierdie oseaangebied se fisiese oseanologie aanmerklike en blywende vordering deur sy navorsers gemaak. Een van die ontdekkinge wat werklik 'n konseptuele sprong was, was die bewyslewering, deur middel van stroommetings, van die 'hipotese dat die opstuwingsfront 'n kragtige straalstroom veroorsaak (Bang en Andrews 1974). Dit is duidelik herkenbaar in Figuur 4 waar stroomsnelhede van tot 120 em/s gemeet is by die front van koue water, snelhede wat sedertdien deur Nelson e.a. (Navorsingsinstituut vir Seevisserye, persoonlike mededeling) bevestig is. Hierdie insiggewende resultaat net gevolg op ander werk van Bang (1971, 1973b) waarin hy sy navorsing op die fyner ruimtelike skaal gekonsentreer het. Met die koms van satelliet-afstandwaarneming met 'n selfs baie fyner oplosvermoe, is hy baie later hieroor korrek bewys. Baie van die dinamies belangrikste verskynsels het 'n baie kleiner ruimtelike skaal as wat voorheen besef is en duur ook vir baie korter tydjies. Die eerste navorsingsresultaat wat hierop aandag gevestig het (Van Foreest et al. 1984), is later gevolg deur ander wat die omvang en veral belangrikheid van opstuwingsfilamente benadruk het (Lutjeharms en Stockton 1987). Hierdeur is die ou konsep (sien Fig. 1) van 'n netjies.afgebakende opstuwingsgebied vir goed die nek ingeslaan. Gereelde, omvangryke afstandwaameming het ook daartoe gelei dat die werklike ligging, omvang, seisoensgebondenheid en standhoudendheid van elke spesifieke opstuwingsel bepaal kon word (Lutjeharms en Meeuwis 1987). Belangriker nog was die studie
Lutjeharms: 20 Years of Physical Oceanography in South Africa AFSTAND/STASIE VAN KUS (seemyl)
'---. -. ...•
\ \' \
.... __ ,'
• \ 200
/ ___ ....::;: ...-- .....• \,e
' .•.•. __ \_._
,,' " \. >80
60 / / • / ,20
Benguela Opst.Opn .
Fig. 4: Stroomsnelhede oor 'n Iyn stasies wes van Kaapstad. Isotage toon elke 20 cm-s-1. Die 13°C isoterm in . hierdie hidrografiese snee,toOI) die seewaartse grens.van die opstuwing. Let01'l die kem van hoe stroomsnel. "hade wat in ligging ooreenstem met die opstuwingsgrens (volgens Bang en Andrews 1974)
van oseaankleur wat dee I gevorm het van die eksperiment met die kleuraftaster op Nimbus 7 van die vroee jare tagtig (Walters et al. 1985). Hierdie was 'n kortstondige, maar suksesvolle poging in die mariene optika, wat nuttige en interessante resu1tate oor ch10rofi1 in veral die opstuwingsgebied ge1ewer het (bv. Shannon et al. 1983). Na atloop van hierdie eenma1ige eksperiment het oseaanoptika in Suid-Afrika tot stilstand gekom en is daar, jammer genoeg, nie op hierdie belowende fondament voortgebou nie. 'n Baie belangrike en insiggewende nuwe konsep is in 1970 daargestel toe De Decker (1970) onteenseg1ik aangetoon het dat daar op die vastelandsplat langs die Weskus 'n bodemstroom poolwaarts vloei bestaande uit water met uiters lae suurstofinhoud. Hierdie ontdekking het voor die hand liggende biologiese implikasies en is sedertdien deur midde1 van stroommeterverankeringe gestaaf (Nelson 1989). Op kleiner, mesoskaal is in verskillende liggings meer noukeurig vasgestel hoe die plaaslike gebiede op winds panning reageer (Andrews en Hutchings 1980, Nelson en Hutchings 1983). VeraI in die omgewing van die Kaapse Skiereiland is heelwat werk gedoen waar die ingewikkelde
atmosferiese toestande en die orografiese faktore verreken is in die opstuwingspatrone wat daarop volg (bv. Jury et al. 1985). Jury het o.a. aangetoon dat die hoogte van die inversielaag in die atmosfeer krities is vir die bepaalde invloed van nabygelee bergreekse. Een van die heel nuwe gedagterigtings sover dit die fisiese oseanologie van die Suidoos-Atlantiese Oseaan aanbetref, is die konsep van gebeurtenisse, nl. ongeIykmatige voorkomste van uitermate hoe of lae waardes op die voorkomsspektrum van sekere fisiese veranderlikes. Shannon et al. (1986) het aangetoon dat die opstuwingstelsel in die Suidoos-Atlantiese Oseaan onderhewig is aan ongeree1de skommelinge soortgelyk aan die EI Niii.o-verskynseis in die Suidoos-Stille Oseaan, maar wat nie in fase daarmee is nie. Hulle het dit die Benguela-Nino gedoop. Hierdie gebeurtenisse het hulle oortuigend in verband gebring met biologiese veranderlikheid (Shannon et al. 1984). Hierdie opwindende resultate het aanleiding gegee tot verdere studies van veranderlikheid in hierdie oseaangebied (bv. Taunton-Clark en Shannon 1988) en die gepaardgaande ontdekking dat omvangryke en ingrypende veranderinge in fisiese omgewingsfaktore hulle oor-
insette of betrokkenheid gestimuleer het nie. Belangrike werk oor die Angola-Benguelafront (Shannon et al. 1937) en oor lekkasie van Antarktiese Bodemwater deur die Walvisrif (Shannon et al. 1989) mag in die volgende jare hierdie neiging verander.
1990 Fig. 5: Histogramme van die jaarlikse aantal publikasies oor die fisiese oseanologle van die Suidoos-Atlantiese Oseaan, beide van Suid-Afrikaanse oorsprong en van elders (volgens Lutjeharms et al. 1981 a, Lutjeharms 1987b)
sprong ook in die suide kan he (Shannon et al. 1990) en nie aIleen uit die noorde soos in die geval van die sogenoemde Benguela-Nino nie. Hierdeur is die belangrike koppeling tussen die Indiese en die Atlantiese Oseaan, ook sover dit die omgewing vir pelagiese vis aanbetref, aangetoon. Die publikasietempo oor die fisiese oseanologie van die Suidoos-Atlantiese Oseaan (Fig. 5) toon in sekere opsigte 'n goeie ooreenstemming met die oor die Suidwes-Indiese Oseaan, naamlik 'n volgehoue groei sedert 1975. Dit verskil egter in die sin dat SuidAfrikaanse belangsteIling, soos uitgedruk in aantal publikasies, al in 1970 baie hoog was (Fig. 5). SuidAfrikaanse bydraes tot die literatuur van die SuidoosAtlantiese Oseaan was dan ook eIke jaar hoer as die vir die Suidwes-Indiese Oseaan, met uitsondering van 1988. 'n Vreemde tweejaarlikse siklus in die aantal publikasies per jaar sedert 1978 is merkbaar. Dit skyn ooreen te stem met ongeveer tweejaarlikse gebeurtenisse soos intemasionale en nasionale simposia. Opsommenderwys kan gese word dat die groei in begrip van die opstuwingstelsel aan die Weskus oor die afgelope 20 jaar enkele hoogtepunte gehad het soos die Nimbus-7 program en die ontdekking van gebeurtenisse. Daar was egter ook 'n volgehoue, rustige groei in inligting wat onopsiendbarend van jaar tot jaar voortgegaan het. Begripsmatig was vordering egter nie sodanig dat dit baie groot internasionale
In Bang (1973a) se voorsteIling van oseaanstrome (Fig. 1) is daar maar 'n klein geografiese gebied sigbaar suid van die Subtropiese Konvergensie. Die strome in hierdie gebied is dan ook sonder uitsondering in 'n eenvoudige wes-oos rigting. Dit is 'n goeie weergawe van die bestaande kennis oor die gebied in 1970. Behalwe vir die baanbrekerswerk deur Deacon en andere in die dertigerjare, het Suid-Afrikaners tot op daardie stadium slegs by geleentheid lesings van seeoppervlaktemperatuur gepubliseer. Hierdie aktiwiteite is ook na 1970 voortgesit (bv. Lloyd 1974). Vit 'n internasionale oogpunt het hierdie gebied egter deurgaans baie aandag geniet. Gedetailleerde vaarte tussen Afrika en Antarktika is uitgevoer (Jacobs en Georgi 1977). 'n Toonaangewende atlas oor die gebied is gepubliseer (Gordon et al. 1978) en die uitsonderlike konvektiewe gedrag van die Suidelike Oseaan se waters wes van die Maudplato (0°0, 65°S) is gei'dentifiseer (Gordon 1978). Suid-Afrikaners het met behulp van 'n statistiese tegniek aangetoon dat die geografiese verspreiding van mesoskaalse turbulensie in die Suidelike Oseaan sterk bodemtopografiegebonde is en in verband gebring kan word met afstand van die kern van die Antarktiese Sirkumpolere stroom af (Lutjeharms en Baker 1980). Ook is die barokliniese volumevloed van die Suidelike Oseaan bepaal, gebaseer op historiese hidrografiese gegewens (Lutjeharms 1982). Die akkurate ligging en aard van die oseaanfronte tussen Afrika en Antarktika was egter nog steeds grootliks onbekend. 'n Ontleding van aIle historiese temperatuurgegewens aan die seeoppervlak (Lutjeharms en Valentine 1984) het ten minste vir die termiese inligting oor hierdie fronte suid van Afrika gesorg. Hiema het Suid-Afrikaners 'n uitgebreide en langdurige eksperiment van stapellaat loop om met behulp van XBTs (wegdoenbare batitermograaf-eenhede) die fronte suid van Afrika te karteer. Hierdeur is die bereik en aard van elke front in besonderhede omskrywe soos wat voorheen net suid van Suid-Amerika en Australie beskikbaar was (Fig. 6). Hierdie opnarnes is ook uitgevoer as onderdeel van sekere interdissiplinere vaarte (Allan son et al. 1981), waartydens aangetoon is dat, uit 'n biologiese oogpunt, sommige van hierdie fronte nie aileen biogeografiese grense is
+ .' + / :'"•'
Tri,tandaCunha~ . Gaugh- e,land
•••• ': ",•••••••
...•. ::15;'"--.:-.: -
.--"-4::_ - ---
.. ,":,":-: \I
/~+ ,~".~ ". f
\ 6 . I:>.
~,,-t..;-•••• _ .--
". '=-_ :r,-~ ;.:--. ,., ..•... .
.~ __ •• -- •..•
:,:\j. ~.. ••.,..
: 1~ :
(.'.'1;0",. " •
/,t:f! / -- ~ ••..••. ~
•••' ••II. ''';C '. " .'-::.o..~: .. ; ~ ,_..
.cW::", .",.,,,, ,/'./ ./
..."..v. ,...~,,\' --f---
•.•••.••••••~ ... :.
·~Prins .~ ••• ft'Edward. eilande 50'
Suid- •••• Sandwich- • eilande:
-\- i ~. +:'
Suid - Shetland - eilande 70'
Fig. 6: Die ligging van die belangrikste oseaanfronte in die Suidelike Oseaansektor suid van Afrika, Elke stippel dui op 'n XBr (wegdoenbare batitermograaf) stasie terwyl die driehoeke dui op die Iigging van die Subtropiese Konvergensie, die sirkels op die ligging van die Antarl
nie, maar ook habitatte van verhoogde biologiese produktiwiteit Rondom die Subantarktiese eilande soos die Prins Edward-eilande en Gough-eiland is daar ook belangrike verkennende fisiese werk gedoen (bv. Miller en Tromp 1982), Een van die stukkies baanbrekerswerk deur SuidAfrikaners wat eintlik baie min aandag of waardering uitgelok het, was die suksesvolle ontplooiing van 'n aantal vTydrywende weerboeie in die Suidelike Oseaan suid van Afrika (Harris en Stavropoulos 1978). Hierdie sukses het gebou op vorige geslaagde Suid-Afrikaanse lanserings (Stavropoulos en Duncan 1974, Grtindlingh 1977, 1978) waardeur Suid-Afrika heelwat kennis en tegniese ervaring oor hierdie instru-
mente verkry het Die sukses van die Suidelike Oseaaneksperiment en vera! die langlewendheid van hierdie boeie het gesorg vir 'n hupstoot vir die lansering van die EG,G.E. (First Global GARP Experiment), Sonder hierdie besondere bydrae is dit onwaarskynlik dat hierdie intemasionale eksperiment weI aanvaar sou geword het. Ontledings van die dryfroetes van hierdie EG.G,E.-weerboeie sowel as van ongeveer 60 000 plastiekdryflcaarte is gebruik om die beweging van die bolaag van die oseaan in beide die Atlantiese en die Indiese sektore te ondersoek (Lutjehanns et aL, 1988). Daar is bepaal dat die gemiddelde dryfsnelheid ongeveer 16 km/dag is en dat daar 'n beduidende noordwaartse komponent oor die he Ie gebied in die
fisiese oseanologie van hierdie geografiese gebied baie laer as die van die Suidwes-Indiese of die Suidoos- Atlantiese Oseaan. Die oorsprong en tempo van publikasie oor die fisiese oseanologie van die Suidelike Oseaansektor suid van Afrika verskil aansienlik van beide die van die Suidwes-Indiese Oseaan en die van die SuidoosAtlantiese Oseaan (Fig. 7). In die eerste plek was daar gedurende die hele tydperk van 20 jaar 'n van jaar tot jaar wisselende, maar deurgaans hoe belangstelling uit die intemasionale gemeenskap. In Suid-Afrika was daar v66r 1978 eintlik geen daadwerklike aktiwiteit nie, maar sedertdien het dit aansienlik gegroei tot dit in 1985 'n piek bereik het. Hierdie piek stem ooreen met die publikasie van die handelinge van die Vierde SCAR-simposium oor Antarktiese Biologie (Siegfried et al. 1985). Sedertdien het die Suid-Afrikaanse publikasietempo egter baie afgeneem.
I21Zl Elders 15
Fig. 7: Histogramme van die jaarlikse aantal publikasies oor die fisiese oseanologie van die Suidelike Oseaansektor suid van Afrika, beide van Suid-Afrikaanse oorsprong en van elders (volgens Lutjeharms 1985b)
bolaag bestaan. Die beweging van water oor oseaanfronte van die Suidelike Oseaan heen het belangrike biogeografiese implikasies vir organismes waarvan die eiers en larwes in die boonste laag lewe. Die uitruiling van watermassas het ook wereldwye klimaatsbetekenis aangesien die meridionale hittevloed hierdeur bepaal word. Lutjeharms en Valentine (1988) het 'n omvangryke studie gemaak van werwels in die gebied van die Subtropiese Konvergensie suid van Afrika. Hiervoor het hulle XBT-snee, hidrografiese gegewens en satelliet-afstandwaarneming aangewend. Hulle het aangetoon dat werwels groot hoeveelhede wann water oar die front die Suidelike Oseaan indra en dat koue werwels by die Subtropiese Konvergensie gevonn word wat weer die Suidwes-Indiese Oseaan inbeweeg. By een geleentheid was dit selfs moontlik am 'n dry wende weerboei in een van hierdie warm werwels te plaas (Lutjeharms 1988a), sy beweging en gedrag dop te hou en om sy totale hitte-inhoud te bepaal. Die vordering in kennis oor die fisiese oseanologie van die Suidelike Oseaansektor suid van Afrika was dus oor die afgelope 20 jaar indrukwekkend. Die kennisbasis waarvandaan begin is, was egter baie laag. In die laaste paar jaar is heelwat werk in die omgewing van die Prins Edward-eilande gedoen, wat ons kennis oor daardie gebied aansienlik sal verbeter sodra dit in druk verskyn. Oor die algemeen is die kennisvlak van die
ALGEMENE FISIESE OSEANOLOGIE Gedurende die afgelope 20 jaar is daar in SuidAfrika 'n aantal noemenswaardige navorsingsgebiede in die fisiese oseanologie ontgin wat hier vennelding regverdig, maar wat nie tuisgebring kan word aileen in die drie geografiese gebiede waarin ander werk hier ingedeel is nie. Hierdie werk sluit in oppervlakgolwe, seevlak en wisselwerking tussen oseaan en atmosfeer. Oppervlakgolwe speel 'n belangrike rol in die ontwerp van kusstrukture, in die bestuur van die kuslyn en in allerlei maritieme aktiwiteite. Harris et al. het al in 1973 die merkwaardig enkelvoudige frekwensie van seker golwe aangetoon wat Kaapstad uit die verre Suidelike Oseaan bereik; so ook Shillington in 1981. Shillington en Harris (1978) het dan ook die golfpatrone by Kaapstad in verband probeer bring met die atmosferiese stelsels oor die Suid-Atlantiese Oseaan, wat gelei het tot 'n poging om die golwe akkuraat te voorspel (Shillington 1978). Een van die probleme waarvoor te staan gekom is, was die tekort aan goeie weergegewens in die Suidelike Oseaan waardeur alle voorspelling tot op groot hoogte in kwaliteit beperk word. Hierdie probleem bestaan steeds. Een van die navorsingsgebiede wat in Suid-Afrika vir baie jare weinig aandag geniet het, was seevlak en, meer bepaald, langtermynse veranderinge daarin. Brundrit en sy navorsingsgroep by die Universiteit van Kaapstad het egter hierdie verskynsels begin ondersoek. Shillington (1984) het die eerste keer uit lesings aangetoon dat kusgolwe met 'n golfhoogte van 50-100 em en 'n lang golflengte langs die Suid-Afrikaanse kus voorkom en dat dit teoreties verklaarbaar is (Shillington en Van Foreest 1986). De Cuevas et al. (1986) het
20 Years of Physical Oceanography in South Africa
getoon hoe laefrekwensie-verhogings in seevlak om die kus beweeg van wes ·na oos. Belangwekkende studies wat die aard en gedrag van hierdie golwe asook hulle verhouding met atmosferiese stelsels aantoon, het alreeds belowende resultate begin oplewer (Schumann en Brink 1990, Jury et al. 1990). Met die wereldwye bekommemis oor die stygende seevlak is hierdie probleem ook uit 'n Suid-Afrikaanse perspektief aangespreek (Hughes en Brundrit, ter perse) en is daar aangetoon dat die styging in seevlak aan SuidAfrikaanse kuste dieselfde tendensie volg as wat wereldwyd merkbaar is (Fig. 8). Vir Suid-Afrika se ekonomie en die gesondheid van sy landbou is sy reenval en die veranderlike aard daarvan van kardinale belang. Dit is alreeds geruime tyd bekend dat anomaliee in seeoppervlaktemperatuur 'n rol mag speel in die neerslagpatrone oor aangrensende vastelande. 'n Projek om dit te ondersoek het in 1982 'n aanvang geneem en het belangrike en opwindende resultate begin lewer (Walker 1990). Daar is naamlik aangetoon dat daar wei telekonneksies tussen die omliggende oseane en Suid-Afrika se reenval bestaan en dat hierdie korrelasies kwantifiseerbaar is. Meganismes hiervoor is nog nie onomstootlik vasgele nie, maar die belangrike resultate oor die hittevloed van oseaan na atmosfeer oor die Agulhasretrofleksiegebied (Walker en Mey 1988) is 'n duidelike aanduiding van die koers waarop verdere werk oor hierdie meganismes moet gaan.
~ < ...J ~ w
'"o ...J W
~ < ...J
Voorafgaande oorsig gee 'n subjektiewe beeld van die vordering in die fisiese oseanologie in Suid-Afrika die afgelope 20 jaar. Op sekere terreine was die vordering beduidend; op ander wisselvallig en op nog ander is daar kennelik 'n kreeftegang gegaan. Elke individuele Suid-Afrikaanse oseanoloog se persepsies hieroor sal natuurlik verskil. Dit is egter belangrik om ten minste hier 'n eerste poging aan te wend om die navorsingstendensies te dokumenteer en ook om dan te probeer bepaal wat vir hul verantwoordelik was.
Positiewe faktore Vit wat hiervoor bespreek is, kan daar, myns insiens, ten minste agt opbouende, stimulerende faktore gei"dentifiseer word wat oor die afgelope 20 jaar 'n invloed op die ontwikkelingsgang van fisiese oseanografie in Suid-Afrika gehad het. Die eerste hiervan is deelname aan internasionale navorsingsprogramme. Hier kan gedink word aan die F.G.G.E. waardeur Suid-Afrika
Fig. 8: (a) Die styging in wereldseevlak sedert 1880 (volgens Titus et al. 1985) en (b) die styging in seevlak by Port Nolloth sedert 1960 (volgens Hughes en Brundrit, ter perse). Die gebroke Iyn toon die geraamde gemiddelde toename by Port Nolloth oar hierdie tydperk
gestimuleer is om drywende weerboeie as belangrike instrumente vir Lagrangiese ondersoeke te begin gebruik, en die Nimbus-oefening wat daartoe gelei het dat veral die opstuwing aan die Weskus en die chlorofilverspreiding daar baie aandag gekry het. Suid-Afrikaanse navorsers is gestimuleer om 'n omvangryke en baie omvattende bydrae tot hierdie internasionale program te lewer. Daar was ook etlike ander, soos die BIOMASS-program in die Suidelike Oseaan, wat Suid-Afrikaanse mariene navorsers oorreed het om hulle op gebiede te begewe waar hulle voorheen nog nie aktief was nie. Of sulke programme met 'n beperkte duur 'n blywende ontwikkelingsbydrae lewer, is nie in aile gevalle baie duidelik nie; dat dit
egter op korttennyn beslis 'n stimulerende effek op produktiwiteit het, skyn wei die geval te wees. Die toegang tot die produkte van satelliet-afstandwaarneming het in Suid-Afrika se fisiese oseanologie oor die afgelope 15 jaar 'n enonne verandering teweeggebring, meer nog as in ander lande waar daar dalk 'n groter gevestigde belang in skeeps- of verankeringsverbonde opmetings was. 'n Baie groot persentasie van die nuwe insigte en nuwe kennis oor Suid-Afrika se oseaanomgewing is die gevolg van die gebruik van hierdie produkte. Dit is waarskynlik dan ook die mees positiewe faktor van die afgelope twee dekades. Toegang tot doelmatige, goedontwerpte en veral goedonderhoude navorsingsskepe het ook 'n beduidende rol gespeel in die vordering van die wetenskap. Hier kan in besonder gedink word aan die uitgebreide geleenthede wat geskep is deur die aanwins van 'n nuwe Antarktiese navorsingskip, die SA Agulhas, en die nuwe visseryeskip, die Africana. Hierdie geleenthede is in baie gevalle goed benut. Aan die Ooskus het die W.N.N.R. se besonder funksionele Meiring Naude 'n sleutelrol gespeel in die vordering van ons kennis oor daardie gebied. As hier gepraat word van navorsingskepe, dan mik die stelling nie slegs' op die vaartuig self nie, maar op die instrumentasie, die onderhoud daarvan en op die kwaliteit van die bemanning en die landgebonde infrastruktuur waarsonder 'n skip nie 'n doelmatige navorsingsapparaat word nie. Wat instansies se bydraes tot vordering in die SuidAfrikaanse fisiese oseanologie aanbetref, kan veral twee faktore uitgelig word. Die eerste was die stigting van die W.N.N.R. se Nasionale Navorsingsinstituut vir Oseanologie (N.N.O.) in 1975 op Stellenbosch. Die motivering hiervoor was om al die W.N.N.R. se seeaktiwiteite saam te snoer. 'n Vlugtige ondersoek van die suksesvolste mariene navorsingsinstitute in die buiteland toon dat hulle in hulle bestuur 'n aantal belangrike faktore gemeen het, te wete: multidissiplinere omvang, goeie infrastruktuur, 'n mengsel van basiese en meer gerigte navorsing en, laastens, amptelike koppeling aan 'n universiteit. Van hierdie faktore het aileen die laaste by die N.N.O. ontbreek. am so 'n instituut op te bou van los dele en om allerlei gevestigde belange te oorkom, duur gewoonlik 'n heIe aantal jare. So was dit ook die geval met die N.N.O. Al die sleutelelemente was egter daar vir die vestiging van 'n uitmuntende navorsingsinstituut in nasionale belang. Die vordering van die fisiese oseanologie in SuidAfrika het hierdeur ook oor die afgelope twee dekades geweldig baie gebaat. Die tweede institusionele verandering waarby fisiese oseanologie baie gebaat het, is die groei in produktiwiteit en kwaliteit (van navorsing) van die Navorsingsinstituut vir Seevisserye (N.l.SY). Waar daar 20 jaar gelede 'n sterk indruk bestaan het dat die
destydse Afdeling sterk burokraties ingesteld was en weinig goeie, intemasionaal publiseerbare navorsingsresultate kon lewer, het 'n ontleding in 1986 (Siegfried 1987) getoon dat die aantal gepubliseerde verslae per personeellid per jaar van die N.I.S.v. selfs die van universiteite in Suid-Afrika oorskry. (Aantal publikasies in Science Citation Index-tydskrifte was egter aansienlik minder as by universiteite.) Hierdie verandering by die N.I.S.v. het ook die fisiese oseanologie daar, en sodoende vir die land as geheel, ten goede be·jnvloed. 'n Kragtige, inspirerende en stimulerende invloed het verder ook oor die afgelope 20 jaar van die SANKON- en SAWKAN-strukture uitgegaan en by name van die persoon van mm Andre van der Westhuysen. Hierdie ondersteuning het, soos ons later sal sien, veral die biologiese wetenskappe gebaat, maar was ook 'n positiewe faktor vir die fisiese oseanologie. Laastens was een van die kragtigste positiewe faktore vir die fisiese oseanografie in Suid-Afrika die beduidende groei in konseptuele kennis. Hiermee word bedoel dat kennis van fisiese fenomene om Suider-Afrika se kuste geweldig toegeneem het. Ons weet wat ons waar en wanneer kan verwag, in 'n groot aantal gebiede en op verskeie ruimtelike en tydskale. Negatiewe faktore Gepaardgaande met die groei in konseptuele kennis is dit egter ook belangrik om daarop te let dat daar nie terselfdertyd 'n ooreenkomstige groei in onderliggende begrip was nie. In sekere gevalle, soos by. die gedrag van die Agulhasretrot1eksie, is daar wei basiese teoretiese werk gedoen, maar meesal deur buitelanders met 'n geringe bydrae deur Suid-Afrikaners. Die meeste ander verskynsels en hulle gedrag bly egter sonder enige fundamentele begrip of verklaring. Numeriese modellering van bepaalde verskynsels is waarskynlik die mees koste-effektiewe wyse om hierdie probleem aan te spreek en behoort aandag te geniet. Dit bly egter belangrik dat Suid-Afrikaanse oseanoloe nie hulle oe sal sluit vir die feill dat daar nie die la~ste 20 jaar veel nuwe begripmatige vordering was me. Etlike van die positiewe faktore wat as sodanig hierv66r aangeteken is, het gedurende die afgelope paar jaar omgeslaan in negatiewe faktore vir die oseanologie in Suid-Afrika in die algemeen en vir die fisiese oseanologie in die besonder. Die W.N.N.R. se N.N.O. verdwyn in die kommersialisasie van die W.N.N.R. in 1987 en word opgeneem in die meer amorfe Divisie vir Aard-, Mariene en Atmosferiese Wetenskap en Tegnologie. Die grootste deel van die aktiewe program vir fisiese oseanologie is opgeskort en die enigste oorblywende doelmatige kusnavor-
singskip vir Suid-Afrika, die Meiring Naude, is van die hand gesit. Hierdie groot verlies gaan nog vir lank in Suid-Afrika gevoel word. Onvoldoende fondse vir navorsing het ook ander meetbare nadelige gevolge gehad. 'n Agulhasbanknavorsingsprojek is destyds aangevoor, wat baie opwinding, entoesiasme en interdissiplinere samewerking gegenereer het. Die gebied is van belang om 'n aantal dwingende redes en die tyd was kennelik ryp vir 'n omvattende ondersoek. Die vroee onttrekking van finansiele ondersteuning aan die program het daartoe gelei dat ons kennis oor die gebied sedertdien weinig gevorder het, terwyl die noodsaaklikheid vir meer kennis al dringender word. Pogings mag in die nabye toekoms aangewend word om weer so 'n program op die been te kry; die omstandighede is in baie opsigte egter nie so gunstig as destyds nie. Nieteenstaande herhaalde waarskuwinge uit verskillende oorde (bv. Siegfried 1987) is die agteruitgang van die chemiese oseanologie in Suid-Afrika nie gestuit nie en het biologiese oseanologie gegroei ten koste van aIle ander afdelings van die vakgebied. Daar het dus oor die afgelope 20 jaar 'n duidelike wanbalans in die dissiplinere verspreiding ontstaan. In baie gevalle is dit uiters nadelig vir die begripsmatige ontwikkeling van die vakgebied. 'n Sigbare voorbeeld hiervan is die persentasiegewyse afname in SANKON-befondsing vir fisiese oseanografie (sien Fig. 9) van byna 40 persent in 1970 tot ongeveer 5 persent in 1980! Hierrnee gepaardgaande was daar 'n taamlike verlies van hoogsopgeleide fisiese oseanoloi! aan die huiteland oor hierdie tydperk. Dit geld nie uitsluitlik die fisiese oseanologie nie, maar ook ander onderdele van die vakgebied. Myns insiens salons moet aanvaar dat Suid-Afrika altyd ongeveer die helfte van sy oseanologie-graduandi op die een of ander stadium van hulle loopbaan aan die buiteland sal moet afstaan. Vit 'n positiewe oogpunt skep dit egter die voordeel dat die oorsese kontakpunte aansienlik toeneem en Suid-Afrika maklike toegang het tot 'n wye spektrum Suid-Afrikaanse kundigheid elders wanneer en indien dit benodig word. Gedeeltelik as gevolg hiervan, is daar 'n laaste identifiseerbare negatiewe faktor in die ontwikkeling van die Suid-Afrikaanse fisiese oseanologie oor die laaste twee dekades, naamlik die feit dat die oorgrote meerderheid internasionale navorsingsartikels deur slegs 'n klein aantal navorsers gepubliseer word. Die "eerste span" in die Suid-Afrikaanse fisiese oseanologie het klein gehly. Terwyl hierdie faktor al deur Siegfried (1987) uitgelig is vir die mariene wetenskap in Suid-Afrika in die bree, is dit in 'n nog groter mate waar van die fisiese oseanologie. So 'n situasie het ernstige nadele soos by. die inteling van gedagte-
g w II)
5 40 u.. I
6 "" Z
Fig. 9: Jaarliks befondsing vir drie komponente van die oseanologie in Suid-Afrika oor die dekade (1970-1980) deur SANKON (die Suid-Afrikaanse Nasionale Komitee vir Oseanografiese Navorsing) - volgens Shackleton en Schnetler (1990)
strominge en die gevaar van 'n plotselinge ineenstorting van aktiwiteite in 'n sekere gebied by die verdwyning van slegs enkele sleutelindividue.
GEVOLGTREKKINGE Vit die voorafgaande is dit vir enige onbevange beoordelaar duidelik dat daar die afgelope 20 jaar in die Suid-Afrikaanse fisiese oseanologie in baie opsigte groot vordering was. Die vordering was nie altyd gelykmatig nie en ook nie altyd baie gebalanseerd nie. Nogtans is daar 'n groot aantal projekte van klein of groter forrnaat van stapel laat loop wat opwindende en belangrike resultate gelewer het. Die afspringpunt vir die laaste 10 jaar van hierdie eeu is dus stewig, altans uit 'n wetenskaplike oogpunt gesien. Vit 'n infrastruktuur- en befondsingsoogpunt is die fisiese oseanologie in 1990 in Suid-Afrika egter in 'n baie verswakte toestand. Belangrike instansies soos die N.N.O. en SANKON het verdwyn, en daarmee gepaard tegniese infrastruktuur en bemanning wat onontbeerlik is. Terwyl internasionale navorsingsprojekte in die verlede 'n groot mate van stimulering teweeg gebring het en nuwe soortgelyke projekte dieselfde potensiaal het, is die fisiese oseanologie in Suid-Afrika toenemend swak bewapen om hierdie uitdagings aan te pak. Die fisiese oseanologie in Suid-Afrika het die afgelope 20 jaar onder omstandighede uitstekend gevaar en resultate verkry wat enige redelike verwagting, gebaseer op mannekrag of befondsing, te bowe gaan.
Emstig belemmerende faktore wat in die laat tagtigerjare 'n rol begin speel het, plaas 'n vraagteken oor die potensiaal vir soortgelyke vordering in die volgende dekade.
DANKBETUIGINGE Dank is verskuldig aan drr L. V. Shannon en A. 1. Boyd vir kritiese kommentaar oor die voordrag waarop die artikel gebaseer is en vir kollegas van die Departement Oseanografie, Universiteit Kaapstad, vir nuttige wenke en hulp.
ALLANSON, B. R., HART, R. C. en J. R. E. LUTJEHARMS 1981 - Observations on the nutrients, chlorophyll and primary production of the Southern Ocean south of South Africa. S-Afr. Tydskr. Nav. Antarkt. 10/11: 3-14. ANDREWS, W. R. H. en L. HUTCHINGS 1980 - Upwelling in the southern Benguela Current. Prog. Oceanogr. 9(1): 81 pp. + 2 Figures. BANG, N. D. 1970 - Dynamic interpretations of a detailed surface temperature chart of the Agulhas Current retroflexion and fragmentation area. S-Afr. geogr. Tydskr. 52: 67-76. BANG, N. D. 1971 - The southern Benguela Current region in February 1966. 2. Bathythermography and air-sea interactions. Deep-Sea Res. 18(2): 209-224. BANG, N. D. 1973a - Oceanographic environment of Southern Africa. In The Standard Encyclopaedia of Southern Africa 8. Spies, 1. J. en P. C. du Plessis (Reds). Kaapstad; Nasou: 282-286. BANG, N. D. 1973b - Characteristics of an intense ocean frontal system in the upwell regime west of Cape Town. Tel/us 25(3): 256-265. BANG, N. D. en W. R. H. ANDREWS 1974 - Direct current measurements of a shelf-edge frontal jet in the southern Benguela system. J. mar. Res. 32(3): 405-417. BOUDRA, O. B. en E. P. CHASSIGNET 1988 - Dynamics of Agulhas retroflection and ring formation in a numerical model. I. The vorticity balance. 1. phys. Oceanogr. 18 (2): 280-303. BOUDRA, D. B. en W. P. M. DE RUUTER 1986 - The winddriven circulation of the South Atlantic-Indian Ocean. 2. Experiments using a multi-layer numerical model. DeepSea Res. 33(4): 447-482. CHAPMAN, P. 1988 - On the occurrence of oxygen-depleted water south of Africa and its implications for AgulhasAtlantic mixing. S-Afr. Tydskr. Seewet. 7: 267-294. CHASSIGNET, E. P. en D. B. BOUDRA 1988 - Dynamics of Agulhas retroflection and ring formation in a numerical model. 2. Energetics and ring formation. J. phys. Oceanogr. 18(2): 304-319. DE CUEVAS, B. A., BRUNDRIT, G. B. en A. M. SHIPLEY 1986 - Low-frequency sea-level fluctuations along the coasts of Namibia and South Africa. Geophys. J/ R. astr. Soc. 87: 33-42. DE DECKER, A. H. B. 1970 - Notes on an oxygen-depleted subsurface current off the west coa~t of South Africa. OndersVersl. Afd. Seeviss. S-Afr. 84: 24 pp.
DE RUUTER, W. P. M. en D. B. BOUDRA 1985 - The winddriven circulation in the South Atlantic-Indian Ocean. I. Numerical experiments in a one-layer model. Deep-Sea Res. 32(5): 557-574. EAGLE, G. [A.J en M.J. ORREN 1985 - A seasonal investigation of the nutrients and dissolved oxygen in the water column along two lines of stations south and west of South Africa. Verst. S-Afr. wet. NywerhNavRaad 567: 52 pp. + 7 Tabelle + 119 Figure. GILL, A. E. en E. H. SCHUMANN 1979 - Topographically induced changes in the structure of an inertial coastal jet: application to the Agulhas Current. J. phys. Oceanogr. 9(5): 975-991. GORDON, A. L. 1978 - Deep Antarctic convection west of Maud Rise. J. phys. Oceanogr. 8: 600-612. GORDON, A. L. 1985 - Indian-Atlantic transfer of thermocline water at the Agulhas retroflection. Science, N.Y. 227(4690): 1030-1033. GORDON, A. L 1986 - Interocean exchange of thermocline water. 1. geophys. Res. 91(C4): 5037-5046. GORDON, A. L., LUTJEHARMS, J. R. E. en M. L. GRUNDLINGH 1987 - Stratification and circulation at the Agulhas retroflection. Deep-Sea Res. 34(4A): 565-599. GORDON, A. L., MOLINELLI, E. en T. BAKER 1978 - Largescale relative dynamic topography of the Southern Ocean. 1. geophys. Res. 83(C6): 3023-3032. GOSCHEN, W. S. en E. H. SCHUMANN 1990 - Agulhas Current variability and inshore structures off the Cape Province, South Africa. 1. geophys. Res. 95(CI): 667-678. GRUNDLINGH, M. L. 1977 - Drift observations from Nimbus VI satellite-tracked buoys in the southwestern Indian Ocean. Deep-Sea Res. 24(10): 903-913. GRUNDLINGH, M. L. 1978 - Drift of a satellite-tracked buoy in the southern Agulhas Current and Agulhas Return Current. Deep-Sea Res. 25: 1209-1224. GRUNDLINGH, M. L. 1979 - Observations of a large meander in .. the Agulhas Current. 1. geophys. Res. 84 (C7): 3776-3778. GRUNDLINGH, M. L. 1980 - On the volume transport of the .. Agulhas Current. Deep-Sea Res. 27(7A): 557-563. GRUNDLINGH, M. L. 1983 - On the course of the Agulhas Current. S-Afr. geogr. Tydskr. 65(1): 49-57. GRUNDLINGH, M. L. 1987a - Cyclogenesis in the Mozambique .. Ridge Current. Deep-Sea Res. 34(1 A): 89-103. GRUNDLINGH, M. L. 1987b - Anatomy of a cyclonic eddy of the Mozambique Ridge Current. Deep-Sea Res. 34(2A) 237-251. GRONOLINGH, M. L. 1988 - Review of cyclonic eddies of the Mo~ambique Ridge current. S-Af,.. Tydskr. Seewer. 6: 193-206. HARRIS, T. F. w. 1970 - Planetary-type waves in the South West Indian Ocean. Nature, Lond. 227(5262): 1043-1044. HARRIS, T. F. w.. 1972 - Sources of the Agulhas Current in the spring of 1964. Deep-Sea Res. 19(9): 633-650. HARRIS, T. F. w., MARSHALL, J. en F. A. SHILLINGTON 1973 - Quasi-monochromatic 0.05 Hz waves in Cape water. Nature, Lond. 244(5412): 154. HARRIS, T. F. W. en C. C. STAVROPOULOS 1978 - Satellitetracked drifters between Africa and Antarctica. Bull. Am. met. Soc·. 59(\): 51-59. HARRIS, T. F. W. en D. VAN FOREEST 1978 - The Agulhas Current in March 1969. Deep-Sea Res. 25: 549-561. HUGHES, P. en G. B. BRUNDRIT (ter perse) - The vulnerability of the False Bay coastline to the projected rise in sea level. Trans. R. Soc. S. Afr. JACOBS, S. S. en D. T. GEORGI 1977 - Observations on the Southwest Indian/Antarctic Ocean. In A Voyage of Discovery. M. V. Angel (Red.). Oxford; Pergamon: 43-84 (Byvoegsel tot Deep-Sea Res. 24). JURY, M. R., KAMSTRA, F. en 1. TAUNTON-CLARK 1985-
Diurnal wind cycles and upwelling off the northern portion of the Cape Peninsula in summer. S-Afr. Tydskr. Seewet. 3: 1-10. JURY, M. [R.], MacARTHUR, C. [I.] en C. REASON 1990Observations of trapped waves in the atmosphere and ocean along the coast of southern Africa. S-Afr. geogr. Tydskr. 72: 33-46. LLOYD, 1. H. 1974 - Sea temperatures between Cape Town and SANAE during January and February 1974. Nuusbrief S-Afr. Weerburo 305: 150-154. LUTJEHARMS, J. R. E. 1972a - A quantitative assessment of year-to-year variability in water movement in the Southwest Indian Ocean. Nature (phys. Sci.) 239(91): 59-60. LUTJEHARMS,1. R. E. 1972b - A Guide to Research done con-
cerning Ocean Currents and Water Masses in the South West Indian Ocean [Rondebosch]; University of Cape Town: 577 pp. + Fronton. LUTJEHARMS,1. R. E. 1976 - The Agulhas Current system during the Northeast Monsoon Season. J. phys. Oceanogr. 6: 665-670. LUTJEHARMS, J. R. E. 1981a - Fisiese oseanologie van die Suidwes Indiese Oseaan: 'n bronnelys en oorsig van 1970 tot 1980. Versl. S-Afr. wet. NywerhNavRaad T/SEA 8016:
82 pp. LUTJEHARMS, 1. R. E. 1981 b - Features of the southern Agulhas Current circulation from satellite remote sensing. S-Afr. Tydskr. Wet. 77(5): 231-236. LUTJEHARMS, J. R. E. 1982 - Baroclinic volume transport in the Southern Ocean. J. phys. Oceanogr. 12: 3-7. LUTJEHARMS, J. R. E. 1985a - Location of frontal systems between Africa and Antarctica: some preliminary results. Deep-Sea Res. 32(12): 1499-1509. LUTJEHARMS, J. R. E. 1985b - The physical oceanology of the Southern Ocean south of Africa: a bibliography. Versl. S-Afr. wet. NywerhNavRaad T/SEA 8505: 137 pp. LUTJEHARMS, J. R. E. 1987a - Die fisiese oseanologie van die Suidwes-Indiese Oseaan: 'n bibliografie van 1980 tot 1985. Versl. S-Afr. wet. NywerhNavRaad T/SEA 8712: 131 pp. LUTJEHARMS, 1. R. E. 1987b - Die fisiese oseanologie van die Suidoos-Atlantiese Oseaan: 'n bibliografie vir die tydperk 1980 tot 1985. Versl. S-Afr. wet. NywerhNavRaad T/SEA 8714: 102 pp. LUTJEHARMS, J. R. E. 1988a - Meridional heat transport across the Sub-Tropical Convergence by a warm eddy. Nature, Lond. 331(6153): 251-253. LUTJEHARMS, J .. R. E. 1988b - On the role of the East Madagascar Current as a source of the Agulhas Current. SAfr. Tydskr. Wet. 84(4): 236-238. LUTJEHARMS, J. R. E. 1988c - Remote sensing corroboration of retroflection of the East Madagascar Current. Deep-Sea Res. 35(12): 2045-2050. LUTJEHARMS, J. R. E. 1988d - Examples of extreme circulation events at the Agulhas retroflection. S-Afr. Tydskr. Wet. 84: 584-586. LUTJEHARMS, J. R. E. en D. J. BAKER 1980 - A statistical analysis of the meso-scale dynamics of the Southern Ocean. Deep-Sea Res. 27A: 145-159. LUTJEHARMS, J. R. E. en BANG, N. D. en C. P. DUNCAN ]981 - Characteristics of the currents east and south of Madaglscar. Deep-Sea Res. 28A: 879-899. LUTJEHARMS, J. R. E., CATZEL, R. en H. R. VALENTINE 1989a - Eddies and other border phenomena of the Agulhas Current. Continent. Shelf Res. 9(7): 597 -616. LUTJEHARMS,1. R. E. en A. D. CONNELL 1989 - The Natal Pulse and inshore counter-currents off the South African east coast. S-Afr. Tydskr. Wet. 85(8): 533-535. LUTJEHARMS, J. R. E. en A. 1. GORDON 1987 - Shedding of an Agulhas Ring observed at sea. Nature. Land. 325(7000): 138-140.
LUTJEHARMS, 1. R. E., GRONDLINGH, M. L. en R. A. CARTER 1989b - Topographically induced upwelling in the Natal Bight. S-Afr. Tydskr. Wet. 85(5): 310-316. LUTJEHARMS, J. R. E. en A. JORGE DA SILVA 1988 - The Delagoa Bight eddy. Deep-Sea Res. 35 (4A): 619-634. LUTJEHARMS,1. R. E. en 1. M. MEEUWIS 1987 - The extent and variability of South-East Atlantic upwelling. In The Benguela and Comparable Ecosystems. Payne, A. I. 1., Gulland, 1. A. en K. H. Brink (Reds). S-Afr. Tydskr. Seewet. 5: 51-62. LUTJEHARMS, J. R. E. en H. R. ROBERTS 1988 - The Natal Pulse: and extreme transient on the Agulhas Current. J. geophys. Res. 93(CI): 631-645. LUTJEHARMS, J. R. E., SHANNON, 1. V. en 1. 1. BEEKMAN ]988 - On the sea surface drift of the Southern Ocean. J. mar. Res. 46: 267 -279. LUTJEHARMS,1. R. E. en P. 1. STOCKTON 1987 - Kinematics of the upwelling front off southern Africa. In The Benguela and Comparable Ecosystems. Payne, A. I. 1., Gulland, J. A. en K. H. Brink (Reds). S-Aft: Tydsk/: Seewet. 5: 35-49. LUTJEHARMS, J. R. E. en H. R. VALENTINE 1984 - Southern Ocean thermal fronts south of Africa. Deep-Sea Res. 31(12A): 1461-]475. LUTJEHARMS, J. R. E. en H. R. VALENTINE 1988 - Eddies at the Subtropical convergence south of Africa. Deep-Sea Res. 18(5): 761- 774. LUTJEHARMS,1. R. E. en R. C. VAN BALLEGOOYEN 1984Topographic control in Ihe Agulhas Current system. DeepSea Res. 31(11): 1321-1337. LUTJEHARMS, 1. R. E. en R. C. VAN BALLEGOOYEN 1988a - The retroflection of the Agulhas Current. J. phys. Oceanogr. 18: 1570-1583. LUTJEHARMS, J. R. E. en R. C. VAN BALLEGOOYEN 1988b - An anomalous upstream retroflection in the Agulhas Current. Science, N.Y. 240: 1770-1772. LUTJEHARMS, J. R. E., VAN BALLEGOOYEN, R. C. en H. R. VALENTINE ] 98 I - Die fisiese oseanologie van die Suidoos Atlantiese Oseaan: 'n bronnelys. Versl. S-Aft·. wet. NywerhNavRaadT/SEA 8104: 121 pp. MALLORY, J. K. 1984 - Abnormal waves off the south-east coast of South Africa. Mar. Ohsr 54(283): 29-38. MILLER, D. G. M. en B. B. S. TROMP 1982 - The hydrology of waters close to Gough Island. S-Afr. Tydskr. Nav. Antarkt. 12: 23-33. NELSON, G. 1989 - Poleward motion in the Benguela area. In Poleward Flows along Eastern Ocean Boundaries. Neshyba, S. J., Mooers, N. K., Smith, R. 1. en R. T. Barber (Reds). Nieu-York; Springer: 110-130 (Coast. estuar. Stud. 34). NELSON, G. en 1. HUTCHINGS 1983 - The Benguela upwelling area. frog. Oceanogr. 12(3): 333-356. OLSON, D. B. en R. H. EVANS 1986 - Rings of the Agulhas Current. Deep-Sea Res. 33(1A): 27-42. PEARCE, A. E 1977 - Some features of the upper 500 m of the Agulhas Current. 1. ma!: Res. 35(4): 731-753. PEARCE, A. E en M. 1. GRUNDLINGH 1982 -Is there a seasonal variation in the Agulhas Current? 1. mar. Res. 40(1): 177-184. PEARCE, A. E, SCHUMANN, E. H. en G. S. H. LUNDIE 1978Features of the shelf circulation off the Natal coast. S-Aft'. Tydskr. Wet. 74(9): 328-331. SAETRE, R. en A. JORGE DA SILVA 1984 - The circulation of the Mozambique Channel. Deep-Sea Res. 31(5): 485-508. SANK ON 1970 - SANKON-Simposium: Oseanografie in SuidAfrika, Durban, Augustus 1970. Pretoria; Suid-Afrikaanse Nasionale Komitee vir Oseanografiese Navorsing: (Voorafverspreide Oorsigte en Referate, paginasie afsonderlik). SCHUMANN, E. H. 1976 - Changes in energy of surface gravity waves in the Agulhas Current. Deep-Sea Res. 23: 509-518.
SCHUMANN, E. H. 1981 - Low frequency fluctuations off the Natal coast. J. geophys. Res. 86(C7): 6499-6508. SCHUMANN, E. H. (Red.) 1988 - Coastal Ocean Studies off Natal, South Africa. Nieu-York; Springer: 271 pp. (Leet.
Notes coast estuar. Stud. 26). SCHUMANN, E. H. en K. H. BRINK 1990 - Coastal-trapped waves off the coast of South Africa: generation, propagation and current structures. J. phys. Oceanogr. 20: 1206-1218. SCHUMANN, E. H. en L-A. PERRINS 1"983- Tidal and inertial currents around South Africa. In Proceedings of the
Eighteenth International Conference on Coastal Engineering, Cape Town, South Africa, November 1982. Nieu- York; American Society of Civil Engineers: 2562-2580. SCHUMANN, E. H., PERRINS, L-A. en 1. T. HUNTER 1982Upwelling along the south coast of the Cape Province, South Africa. S-Afr. Tydskr. Wet. 78(6): 238-242. SHACKLETON, L. [Y.] en A. SCHNETLER 1990 - The influence of SANCOR funding on. marine science in South Africa. Oceans '90: 7de Nasionale Oseanografiese Konferensie, San Lameer, Suid-Afrika, Junie 1990: I ongenommerde p. (Uittreksel). SHANNON, L. V., AGENBAG, J. J. en M. E. L. BUYS 1987 Large- and mesoscale features of the Angola-Benguela front. In The Benguela and Comparable Ecosystems. Payne, A. 1. L., Gulland, J. A. and K. H. Brink (Reds). S-Afr. Tydskr. Seewet. 5: 11-34. SHANNON, L. v., AGENBAG, J. J., WALKER, N. D. en J. R. E. LUTJEHARMS 1990 - A major perturbation in the Agulhas retroflection area in 1986. Deep-Sea Res. 37(3): 493-512. SHANNON, L. V., BOYD, A. J., BRUNDRIT, G. B. en J. TAUNTON-CLARK 1986 - On the existence of an EI Nino-type phenomenon in the Benguela system. J. mar. Res. 44(3): 495-520. SHANNON, L. v., CRAWFORD, R. J. M. en D. C. DUFFY 1984 - Pelagic fisheries and warm events: a comparative study. S-Afr. Tydskr. Wet. 80(2): 51-60. SHANNON, L. V., MOSTERT, S. A., WALTERS, N. M. en F. P. ANDERSON 1983 - Chlorophyll concentrations in the southern Benguela Current region as determined by satellite (Nimbus-7 coastal zone colour scanner). J. P1ankr. Res. 5(4): 565-583. SHANNON, L. V., POLLOCK, D. E., CHAPMAN. P. en A. A. ROBERTSON 1989 - South-East Atlantic Expedition of R.S. Africana, April 1989: some preliminary results. S-Afr. Tydsk1: Wet. 85(10): 665-669. SHILLINGTON, F. A. 1978 - Preliminary report on surface wind
wave prediction in Cape waters. S-Afr. Tydskr. Wet. 74(6): 220-223. SHILLINGTON, F. A. 1981 - Low frequency 0.045-Hz swell from the Southern Ocean. Nature, Lond. 290(5802): 123-125. SHILLINGTON, F. A. 1984 - Long period edge waves off southern Africa. Continent. Shelf Res. 3(4): 343-357. SHILLINGTON, F. A. en T. F. W. HARRIS 1978 - Surface waves near Cape Town and their associated atmospheric pressure distributions over the South Atlantic. Dt. hydrogr. Z. 31(3): 67-82. SHILLINGTON, F. A. en D. VAN FOREEST ]986 - Numerical model studies of long-period edge waves. 1. phys. Oceanogr. 16: 1487-1492. SIEGFRIED, W. R. 1987 - The publication record of marine . scientists in South Africa: 1981-1985. S-Afr. Tydskr. Wet. 83(11/]2): 697-683. SIEGFRIED, W. R., CONDY, P. R. en R. M. LAWS (Reds) ]985 - Anrarcric Nutrient Cycles and Food Webs. Berlyn; Springer: 700 pp. STAVROPOULOS, C. C. en C. P. DUNCAN 1914 - A satellitetracked buoy in the Agulhas Current. J. geophys. Res. 79(18): 2744-2746. TAUNTON-CLARK, J. en L. V. SHANNON 1988 - Annual and interannual variability in the South-East Atlantic during the 20th century. S-Afi: Tydskr. Seewet. 6: 97-106. TITUS, J. G., LEATHERMAN, S. P.. EVERTS, C. H., KRIEBEL, D. L. en R. G. DEAN ]985 - Potenriallmpacts of Sea
Level Rise on rhe Beach at Ocean Ciry, Maryland. Washington, D.C.; U.S. Environmental Protection Agency: 176pp. VAN FOREEST, D., SHILLINGTON, F. A. en R. LEGECKIS ] 984 - Large scale, stationary, frontal features in the Benguela Current system. Conrinent. Shelf Res. 3(4): 465-474. WALKER, N. D. 1990 - Links between South African summer rainfall and temperature variability of the Agulhas and Benguela Current systems. J. geophys. Res. 95 (C3): 3297-3319. WALKER, N. D. en R. D. MEY 1988 - Ocean/atmosphere heat fluxes within the Agulhas retroflection region. J. geophys. Res. 93(CI2): 15,473-15,483. WALTERS, N. M., KOK, C. J. en C. CLAASE 1985 - Optical properties of the South African marine environment. In South African Ocean Colour and Upwelling Experiment. Shannon, L. V. (Red.) Kaapstad; Navorsingsinstituut vir Seevisserye: ]57 -170.
Report "Twintig jaar fisiese oseanologie in Suid-Afrika: 'n persoonlike beskouing"