Ou vlag verban: Dís waaroor dit eintlik gaanErnst Roets, adjunk- uitvoerende hoof AfriForum (Foto: Reint Dykema) Dieselfde groepe wat aanvoer dat die apartheidstelsel ’n bose bestel was – onder meer omdat dit mense se spraak gereguleer het en menings verban het wat nie met die regerende elite se idees belyn was nie – wil nou presies dieselfde in die huidige bestel doen. Nelson Mandela het destyds gesê dat persone wat iemand anders se vryhede wil wegneem, dit doen omdat hulle “gevangenes van haat” is. Mandela het ook sterk standpunt ingeneem vir spraakvryheid en vir verdraagsaamheid van ongewilde menings. Hoe ironies dat dit vandag die Nelson Mandela-stigting (NMS) is wat die vertoon van simbole, soos die sogenaamde ou vlag, wil verban! En moenie dat hulle jou flous nie. Die NMS wil jou eerstens laat glo dat die gelykheidshof se uitspraak – wat in hul guns beslis het dat die vertoon van die vlag op haatspraak neerkom – eerstens nie ’n “verbanning” daarvan is nie; tweedens dat dit nie met polisiemag afgedwing sal word nie. Albei stellings is vals. As jy wil aanvoer dat die uitspraak – naamlik dat die vlag slegs vir joernalistieke of artistieke doeleindes vertoon mag word – nié op ’n verbanning neerkom nie, moet jy eintlik ook aanvoer dat die ANC onder die vorige bedeling nie werklik verban was nie. Die media kon ook oor die ANC skryf en die ANC kon ook in artistieke werke uitgebeeld word, mits dit met die ideologie van die regering strook (dit is dieselfde wat die NMS buite die hof oor artistieke werke van die vlag aangevoer het). Tweedens is dit net so misleidend om te beweer dat hierdie nie ’n regulering deur die staat is nie – en per slot van rekening deur die polisie. Die NMS voer aan dat die vertoon van die ou vlag slegs tot ’n boete sal lei. Wat gebeur nou as ek byvoorbeeld sê dat ek ’n morele probleem met die regulering van my spraak het en weier om dié boete te betaal? Dan sal ek gedagvaar word om in die hof te verskyn. En as ek weier om dááraan gehoor te gee? Die uiteinde is dat die polisie aan my deur gaan kom klop omdat ek die hof minag het. En as ek nie met die polisie saamwerk nie, sal die uiteinde wees dat geweld teen my gebruik sal word. George Orwell se beroemde distopiese roman Nineteen Eighty-Four bespiegel oor die toekoms onder totalitêre regerings. Orwell verwys prominent na die term “Newspeak”, wat die regulering van mense se spraak vereis om hul denke te bestuur en hul só met die staatlike orde te belyn. Dan skryf hy: “The revolution will be complete when the language is perfect.” Die punt wat hy maak, is dat ’n regering wat mense se lewens wil mikrobestuur (’n totalitêre staat), mense se spraak moet reguleer om te verseker dat mense hulself nie uitdruk op ’n wyse wat met die regerende elite se ideologie bots nie. Hoe bekend klink dit nie ? Maar die uitspraak gaan selfs verder. Die hof het óók bevind dat die vertoon van die ou vlag in byvoorbeeld jou sit- of slaapkamer ook haatspraak is, onder meer, omdat jy jou kinders grootmaak op ’n wyse wat nie met die regerende elite se idees belyn is nie (die howe en die ANC is deel van dieselfde regerende elite). So asof dit die staat se plig is om vir my voor te skryf hoe ek my eie kinders moet grootmaak! AfriForum het homself sedert die begin van die saak as ’n “huiwerige respondent” beskryf. Dit is omdat AfriForum self nie die vlag vertoon nie. Die NMS het AfriForum egter as respondent tot die saak gevoeg. AfriForum het besluit om nie te onttrek nie, aangesien dié burgerregteorganisasie hom vir die beginsel van spraakvryheid beywer en terselfdertyd glo dat daar duidelikheid moet wees oor die verskil tussen spraakvryheid en haatspraak. Natuurlik kan die blote vertoon van iets wat mense as aanstootlik beskou, nie op haatspraak neerkom nie! Klaarblyklik verskil die hof hiervan. Die NMS en hul aanhangers wil ons graag oortuig dat apartheid dieselfde as Nazisme was en dat dit gevolglik op dieselfde wyse as Nazisme hanteer moet word (natuurlik met verwysing na die verbanning van die swastika). Dit is ’n ontkenning van elementêre geskiedenis – om dit lig te stel. Alan Paton, destydse vriend van oudpresident Nelson Mandela, het gesê dat dit ’n “prostitution of language” is om apartheid met Nazisme te vergelyk. Die Joodse volksmoord het oor ’n tydperk van vier jaar plaasgevind, waartydens ses miljoen mense vermoor is. Dit kom neer op sowat 1,5 miljoen sterftes per jaar. Dan praat ons nog nie eens van kommunisme nie. Vir elke persoon wat in die naam van Nazisme doodgemaak is, is ongeveer 15 mense in die naam van kommunisme doodgemaak. Gedurende die sogenaamde “Great Leap Forward” van die kommunistiese held Mao Zedong is 45 miljoen mense in vier jaar doodgemaak. Dit kom neer op ’n gemiddeld van 11 250 000 per jaar! Gedurende die ongeveer 50 jaar van apartheid het die veiligheidsmagte volgens die Waarheid-en-versoeningskommissie ongeveer 600 mense doodgemaak – en dit meestal tydens politieke onluste. Bogenoemde is nie om gruweldade te ontken wat onder die apartheidsregering gepleeg is nie, maar bloot om te wys dat die gelykstel daarvan met die Joodse volksmoord verregaande is. Dit help nie eens om ’n debat te probeer voer oor of dié uitspraak op dubbele standaarde neerkom nie. Natuurlik is dit die geval. Die pyn van mense wat onder die sogenaamde ou vlag gely het, word erken, maar die pyn van mense wat onder ander simbole gely het – byvoorbeeld die Britse vlag (Anglo-Boereoorlog) of die vlae van die ANC en die Kommunisteparty (die gruweldade van kommunisme) – nie oor dieselfde kam geskeer word nie. En hiér lê die probleem. Die regerende elite steur hom blykbaar nie aan die ooglopende feit dat hy inkonsekwent optree nie. Dit gaan nie oor ’n beginselstandpunt of oor konsekwente optrede nie. Hierdie hofuitspraak is die voortsetting van ’n Afro-nasionalistiese stryd teen minderhede om ’n homogene Suid-Afrika te skep waarin diversiteit bloot as bemarkingsfoefie gebruik word terwyl die staat mense as ’t ware deur mikrobestuur forseer om by die regerende elite se politieke idees aan te pas. Dit is ’n stryd wat voortgedryf word deur ’n bevrydingsbeweging wat nie daartoe in staat is om verantwoordelikheid vir enige van sy mislukkings te aanvaar nie en – selfs belangriker as dit – nie bereid is om te erken dat die optrede van sy ondersteuningsbasis net miskien self tot hul verdriet kan bydra nie. Dit is ’n ideologie van aanspraakmaking (entitlement) waarin enige swart persoon se swaarkry per definisie die gevolg van wit onderdrukking of uitbuiting is. By implikasie is dit ’n ideologie wat alle mislukkings in die swart gemeenskap verskoon deur wit mense daarvoor te blameer. Dit is ook gerieflik (dalk is “lui” die regte woord?), want die aanvoerders van hierdie ideologie verlos hulself van enige verantwoordelikheid tot selfondersoek of om sélf hand aan die ploeg te slaan om hul eie probleme op te los. Natuurlik mag hulle ’n nasionalisme beoefen. Die probleem is egter dat wanneer daardie nasionalisme beoefen word, word ander groepe daardeur geteiken. Die gevolg hiervan is dat die wit minderheid in besonder nie net blameer moet word nie, maar ook geteiken moet word om populistiese uitsprake te voed. In dié opsig word veral Afrikaners uitgesonder. Die ou vlag – wat eintlik maar ’n politieke vlag is – word verkeerdelik met Afrikanerskap geassosieer. Dit is nie ’n Afrikanerkultuurvlag nie en die oorgrote meerderheid van Afrikaners het nie ’n besonderse lojaliteit teenoor die ou vlag nie (die hoeveelheid Afrikaners wat die vlag soms vertoon, is weglaatbaar klein). Weens dié assosiasie kry die regerende elite en sy ondersteuners lekker as die ou vlag geteiken word. Dit gaan nie oor die vlag nie. Dit gaan oor die mense wat met die vlag geassosieer word. As jy dit nie glo nie, voer gerus ’n vyf minute lange gesprek met ’n ANC-lid wat aandring dat die ou vlag verban moet word. Ons moenie naïef wees en blindelings aanvaar dat hierdie kwessie oor die een of ander regstegniese dispuut gaan nie. Dit is die uitvoer van ’n totalitêre, Afro-nasionalistiese, ideologiese stryd waarvan die doel is om teenstrydige menings te vernietig en ons almal tot die politieke idees van die regerende elite te konformeer. As hulle dink dat hulle hierin gaan slaag, besef hulle nie watter opdraande stryd vir hulle voorlê nie. En as jy hierdie punt nog nie begryp nie, lê daar ’n dalk ’n groot ontnugtering vir jou voor.