Donker wolke hang oor SA se ekonomiese groei in 2019Foto: Pixabay Die Suid-Afrikaanse ekonomie het nóg ŉ knou gekry deurdat die Wêreldbank die land se ekonomiese vooruitsigte verder afgeskaal het. Die Washington-gebaseerde bank sê dat die prentjie verder kan verdof met ŉ kredietafgradering moontlik vanjaar. Die bank het sy groeivooruitsig wat hy in Junie verlede jaar uitgereik het vir 2019, van 1,8% tot 1,3% afgeskaal. Hy verwag wel dat ekonomiese groei volgende jaar met 1,7% kan verbeter. Volgens die bank is daar verskeie faktore wat ekonomiese groei demp. Dit sluit in die hoë werkloosheidsyfer, ŉ daling in huishoudelike kredietbesteding en fiskale konsolidasie wat beperkings op die regering se uitgawes sal sit. Ekonome meen egter die Wêreldbank se vooruitsig is te positief omdat dit nie faktore soos probleme met elektrisiteitsvoorsiening, verlengde arbeidsgeskille en beleidsonsekerheid voor die verkiesing in ag neem nie. Ekonome wys daarop dat die elektrisiteitsprobleme die vermoë het om reeds trae ekonomiese groei verder te demp. Ten opsigte van die kredietgradering het Moody’s Investor Service Suid-Afrika se beleggingstatus op een kerf bo rommelstatus gehandhaaf. Moody’s en die twee ander kredietgraderingsmaatskappye Fitch en S&P Global het laat verlede jaar aangedui dat hulle op die begroting wag alvorens hulle oor die land se kredietstatus sal besluit. Die verwagting is dat Moody’s ook die land gaan afgradeer. Nog slegte nuus is dat die Bank of America se Merill Lynch voorspel dat Suid-Afrika se staatskuld tot bo 56% as persentasie van BBP kan styg en die fiskale tekort kan 4,3% beloop. Intussen beaam Maarten Ackerman, die hoofekonoom by Citadel, dat vanjaar groot uitdagings aan Tito Mboweni, die minister van finansies, gaan bied. Dit omdat die ekonomie in die eerste helfte van 2018 in ŉ tegniese resessie verval het en ŉ moontlike tekort op belastinginkomste sal hê. Volgens Ackerman gaan daar ŉ inkomstetekort wees terwyl die regering nie sy bestedingsuitgawes verminder het nie. “Dit sit groot druk op die nasionale tesourie,” het hy bygevoeg. Ackerman voeg by dit sal ŉ uitdaging vir Mboweni wees om die begrotingstekort onder 3% te kry. Hy sê probleme wat Mboweni in die gesig staar, is, onder meer, die verkiesing asook die uitspattige staatsdiensloonrekening. “Juis omdat dit ŉ verkiesingsjaar is, sal Mboweni min ruimte hê om belastings te verhoog en Suid-Afrikaners is reeds oorbelas,” het hy gesê. Ackerman wys daarop dat kundiges die land verlaat en hoe werkloosheid juis die belastingsbron verklein. Hy wys daarop dat Suid-Afrika ook op die rand van ŉ belastingopstand staan en enige bykomende belasting dit kan ontketen. Ackerman sê omdat dit ŉ verkiesingsjaar is, sal daar nie ongewilde stappe (soos verlede jaar se BTW-verhoging) in die begroting aangekondig kan word nie en daar dus min in die begrotingsrede sal wees om die graderingsmaatskappye mee te paai.