Meniskus skeur: oorsake, diagnose, behandeling
'N Meniskale traan (meniskale skade) is 'n skending van die menisci – die "skokbreker" in die knie. Verkeerde spanning tydens sport of ouderdomsverwante slytasie veroorsaak krake in die ringvormige veselkarkillasies in die kniegewrig. Afhangend van die grootte van die skade wat veroorsaak word deur die meniskale traan, is daar verskillende behandelingsopsies – maar nie alle skade aan die meniskale moet behandel word nie. Lees alle belangrike inligting oor die menisk-traan hier.
Meniskale traan: beskrywing
Die menisci (gr. Mēnískos = maanvormige liggaam) is twee ringvormige kraakbeen wat langs die knie tussen die bene van die bobeen en onderbeen lê. Dit dien as skokbrekers, dit wil sê dat dit die kontakoppervlak vergroot en die wrywing tussen die bene verminder. Die menisci laat dus 'n skuifende, pynlose beweging in die kniegewrig toe. Ten minste, solank daar geen krake in die weefsel is nie, is die sogenaamde meniskale skeur.
In die kniegewrig word veral die binne- en buitenste meniskus onderskei. Die mediale meniskus is sekelvormig en relatief onbeweeglik omdat dit stewig aan die binneste ligament (kollaterale ligament) geheg is. Die resultaat: Hy kan nie so goed optree kragte vermy nie en daarom skeur hy makliker. In teenstelling hiermee het die laterale meniskus 'n ongeveer sirkelvormige vorm en is dit minder vas aan die omliggende weefsel. Hy het dus 'n groter omvang van beweging wat van krag is; 'n meniskale traan kom minder gereeld in hom voor.
Tipies is daar 'n meniskusbesering wat veral in roterende valbeserings voorkom (Traumatiese)Byvoorbeeld, in sportsoorte soos ski of sokker. Maar 'n meniskale traan kom ook voor Ouderdomsverwante dra of een chroniese oorbelasting die kniegewrig, byvoorbeeld, in sommige beroepsgroepe met oorwegend hurkaktiwiteit, soos teëls.
'N Meniskale traan kan deur die weefsel in alle rigtings trek. Benewens die vorm van die skeur, is dit van uiterste belang vir die keuse van terapie op watter punt die skeur in die meniskus geleë is. 'N Hegting is dikwels moontlik in die goed geperfuseerde buitenste sone, terwyl die beseerde meniskale komponent in die swak geperfuseerde binnesone dikwels verwyder moet word.
'N Meniskale traan kom relatief gereeld voor en affekteer ongeveer 160 uit elke 10.000 mense. Nie elke meniskale skade veroorsaak akute ongemak of pyn nie. Afhangend van die grootte en omvang van die skeur, kan verskillende simptome voorkom wat die aangetaste persoon verskillend belemmer. Die behandeling van die meniskale traan hang hiervan af: In gevalle met geen of beperkte beperkings, word 'n meniskale traan konserwatief behandel (sonder chirurgie). In ernstige gevalle kan chirurgiese terapie of 'n kunsmatige meniskus nodig wees.
Meniskale traan: simptome
U kan alles lees oor die tipiese tekens van 'n meniskale traan in die artikel Meniscal Tear – Symptoms.
Meniskale traan: oorsake en risikofaktore
'N Meniskale traan kan verskillende oorsake hê. Ongeveer die helfte van alle gevalle van meniskale letsels is te wyte aan regressie (degenerasie) van die kraakbeenweefsel. Die ander helfte word veroorsaak deur akute beserings, dikwels met 'n reeds beskadigde menisk.
Meniskale degenerasie is 'n toenemende strukturele swakheid van die fibrocartilage waaruit kraakbeen skywe gebou is. As gevolg van slytasie is 'n meniskus minder bestand teen krag, dus kan 'n meniskale skeur voorkom. So kraakbeen dra gewoonlik na 'n sekere ouderdom. Sekere beroepsgroepe met 'n verhoogde kniespanning hou egter 'n groter risiko vir meniskale traan. Dit sluit atlete, konstruksiewerkers, tuiniers of teëls in.
'N Sterk vertikale las (byvoorbeeld wanneer u van 'n lae hoogte af spring) kan die menisci goed demp. As die krag egter skuins van die kant van die fibrocartilage inwerk, word dit te strek en kan dit skeur. Tipiese snellers van 'n meniskale traan is beserings aan die wiel wat val, byvoorbeeld tydens ski of sokker. In sulke ongelukke word die meniskus volgens liggaamsgewig bepaal, terwyl die voet terselfdertyd gedraai word. Dit kan lei tot 'n meniskale traan, veral as die meniskus beskadig is. Meniskuskade kan ook in die alledaagse lewe voorkom, bloot as u in 'n hurk loop.
Selfs direkte impak op die hele knie kan lei tot 'n meniskale traan. Dokters praat dan van 'n primêre traumatiese meniskale traan. Knieë, aanliggende bene en menisci, byvoorbeeld, kan saam beskadig word as hulle van groot hoogte af val.
In baie seldsame gevalle kom 'n meniskale traan voor as gevolg van genetiese veranderinge in die vorm. 'N Voorbeeld hiervan is die sogenaamde skyfmenisk, waarin een of albei Menisci nie soos gewoonlik 'n ringvormige struktuur het nie, maar 'n plaatskyf is. Dit word toenemend gelaai met elke beweging en dra dus vinniger.
Meniskale traan: ondersoeke en diagnose
Die regte kontak vir vermoedelike meniskale traan is u huisarts of 'n Spesialis in ortopedie, Nie elke meniskale traan veroorsaak noodwendig simptome wat die aangetaste persoon ernstig beïnvloed nie. Kleiner krake word nie in baie gevalle opgemerk nie en groei weer vanself.
Die besoek van die dokter begin gewoonlik met die feit dat u die huidige simptome en vorige mediese toestande (anamnese) aan die dokter vertel. Moontlike vrae van die dokter kan wees:
Het u pyn? Indien wel, waar presies en in watter bewegings vind hulle plaas?
Hoe lank het u al hierdie klagtes gehad?
Doen u baie sportsoorte, of kan u 'n gebeurtenis onthou waarin u knie uiters gespanne was?
Oefen u 'n werk wat u knieë swaar druk?
Is u op die knie geopereer?
Na die mediese geskiedenis volg die liggaamlike ondersoek. As daar 'n vermoede is van 'n meniskale traan, is daar verskillende toetse beskikbaar (meniskustoetse) om te bepaal watter meniskus beseer kan word. In die toetse van Steinmann, Apley – Grinding, Böhler, McMurray en Payr, beweeg die dokter die onder- en dye. Hy het elkeen van die innerlike of buitenste meniskus aangekla. Afhangend van watter posisie seer is, kan die dokter die plek van die besering toemaak. Dit is waar dat die binneste meniskus aansienlik meer geraak word deur skade as die buitenste meniskus. As meniskale pyn voorkom, word die vermoedelike diagnose 'meniskale traan' bevestig deur verdere ondersoeke.
Tydens die liggaamlike ondersoek kyk die dokter ook of daar 'n gewrig gevorm het ('dansende patella'), of die palpasie van die kniegewrigspyn pynlik is en probleme ondervind word met die rek van die been (rek-remming, tipies vir die 'mandjiehandvatsel', sien hierbo).
Meniskale traan: MRI
Magnetiese resonansbeelding (MRI) is die belangrikste studie in vermoedelike meniskale traan. Hier word die sagte weefsel van die knie (ligamente, menisci, spiere, ens.) In 'n deursnee-aansig in hoë resolusie vertoon. 'N Gesonde menisk verskyn op MRI as 'n heeltemal swart struktuur. In die geval van kraakbeendrag, ligter kolle en in die geval van 'n skeur kan 'n duidelike, ligte streep op die afbeelding gesien word. Met 'n MRI kan u die omvang van die skade en die ligging van die presiese meniskbesering beter beoordeel.
Meniskale traan: artroskopie
In artroskopie word 'n klein kamera in die kniegewrig geplaas om die struktuur van die knie te ondersoek. Vir hierdie doel word 'n klein insnyding onder plaaslike verdowing gemaak, waardeur 'n staafvormige instrument in die knie gedruk word. Op hierdie staaf is 'n ligbron en 'n kamera aangebring wat die beelde vanaf die kniegewrig regstreeks op 'n monitor stuur. 'N Ander snit stel 'n klein hak voor wat die toestand en funksionaliteit van die meniski en ligamente in die knie toets.
Die voordeel van artroskopie bo MRI is dat menskale skade in artroskopie onmiddellik in dieselfde prosedure behandel kan word. Daarbenewens kan losstaande meniskus-dele onmiddellik uit die gewrigspasie verwyder word, veral in 'n Korbhenkelriss.
Differensiasie van verskillende vorme tydens meniskale traan
'N MRI of artroskopie kan gebruik word om te bepaal waar die meniskus beseer is. Die terapie hang af van die lokalisering en die verloop van die traan. Afhangend van die volgende soorte meniskale skeur word onderskei:
Longitudinale kraak: Die traan is parallel met die korrel van die meniskale kraakbeen.
Emmer-handvatsel traan: Spesiale vorm van longitudinale kraak, waarin die meniskus deur 'n longkraak gesplit word. Dikwels baie pynlik.
Radiale kraak (dwars kraak): Die skeur is dwars na die graan van die meniskale kraakbeen.
Loofbreuk (tong skeur): Die kraak begin in die binnesone van die menisk en strek van daar na die buitenste sone. Dikwels as gevolg van degeneratiewe predasie.
Horisontale krake: Die kraak is in 'n sekere sin in die middel van die menisk geleë en verdeel hierdie fischmaulartig in 'n boonste en onderste "lip".
Komplekse kraak: Kombinasie van verskillende rissies van die menisk.
In 'n X-straalondersoek word veral veranderinge in die bene sigbaar. Dit is nuttig by persone wat vermoed word dat hulle gesamentlike degenerasie (artrose) in die knie of beenskade het. Die X-straalondersoek word gewoonlik gedoen na 'n val of 'n besering met daaropvolgende pyn.
'N Ultraklankondersoek (sonografie) kan ook gebruik word om te bepaal of die ligamente wat die knie stabiel hou rondom die meniski ook beskadig is. 'N Uitsetting van 'n kniegewrig kan ook deur ultraklank opgespoor word. Die ultraklankondersoek is nie 'n standaardondersoek nie en word slegs uitgevoer as die simptome buite die menisci skade veroorsaak.
Meniskale traan: behandeling
Die behandeling van die meniskale traan hang af van die grootte van die traan en die bestaande pyn. In beginsel is dit die beste om selfbehandeling ('noodhulp') onmiddellik na 'n ongeluk en die vermeende meniskale traan te ondergaan. Die omvang van die skade en die pyn word dus min gehou. As die simptome voortduur, word 'n mediese ondersoek en behandeling in elk geval aanbeveel.
Belangrik vir die terapie is nie net die traanvorm nie, maar bowenal of dit so is Kraak in die binneste of buite sone die menisk is geleë. Terwyl die buitenste sone (-> velrigting) goed van bloed voorsien word, word die binnesone (-> na die middel van die knie) skaars van bloed voorsien. Meniskale skade in die buitenste gebied kan derhalwe dikwels toegemaak word omdat genesing van die hegting 'n kans op sukses het. In die geval van 'n meniskusbesering van die binnesone, het die genesing van die skade egter nie 'n goeie kans nie, dus moet die beseerde meniskskomponent chirurgies verwyder word.
As 'n meniskale traan tydens sport of tydens 'n reis voorkom, moet u die knie onmiddellik afkoel, byvoorbeeld met yspakkies of koeverte met koue water. Moenie die ys direk op die vel lê nie, maar draai dit in 'n sagte lap. Bêre u been op en skuif dit so min as moontlik. Hierdie maatreëls verminder die swelling van die knie. In die geval van bestaande pyn, moet u beslis na die eerste behandeling 'n dokter raadpleeg. Benewens 'n meniskale skeur, kan beserings aan die kruisligamente, laterale ligamente, knieskyf, ens. Ook verantwoordelik wees vir die pyn.
Nie elke meniskale skade benodig chirurgie nie. Klein trane in die goed geperfuseerde buitenste sone van die meniskus kan dikwels sonder chirurgie behandel word. 'N Sogenaamde konserwatiewe (nie-chirurgiese) terapie is ook moontlik as daar reeds in die knie-regressie (degenerasie) van die been of 'n beduidende gewrigsdrag (artritis) opgespoor word. Konserwatiewe terapie bestaan ​​uit:
Anti-inflammatoriese middels (soos kortisoon) in die gewrigspasie
Fisioterapeutiese oefeninge met spierbou
Of die terapie suksesvol is, hang af van die grootte van die skade, die vorige skade in die knie en die individuele spanningbehoeftes in die alledaagse lewe. In onsekere gevalle kan behandeling met 'n konserwatiewe terapie aangewend word, en in geval van mislukking, kan dit steeds oorgedra word na 'n operatiewe behandeling.
Meniskus traan chirurgie
Alles belangrik vir die meniskale traanoperasie kan gelees word in die artikel Meniscus-OP.
Meniskale traan: duur
'N Algemene prognose van die meniskale traanduur is nie moontlik nie, aangesien dit in die individuele geval afhang van die grootte van die traan en die omvang van die skade. Na die operasie neem dit ongeveer ses weke voordat u u knie kan verlig. U moet egter eers sport doen na die vroegste drie maande van die seisoen. As 'n konserwatiewe terapie moontlik is, duur die genesing 'n paar weke tot maande.
Meniskale traan: siekteverloop en prognose
In elk geval is dit sinvol om 'n meniskale traan professioneel te laat behandel. Ten minste, nadat u tekens van knieprobleme opgemerk het, moet u die oorsaak en moontlike verdere ontwikkeling deur 'n spesialis opruim. 'N Onbehandelde meniskale traan kan met verloop van tyd geleidelik groter word en ook ander strukture in die knie (ligamente, artikulêre kraakbeen) beskadig.
'N Algemene prognose kan nie gemaak word nie weens die verskeidenheid van die siekte. Geringe skade genees gewoonlik met konserwatiewe behandeling en beskerming op sy eie. Maar veral vir atlete en sekere beroepsgroepe, is die las op die knieë so groot dat dit enige tyd kan kom nadat 'n geneesde meniskus weer tot skade aan die meniskus gekom het.
Na 'n meniskale traan, moet u eers u knie weer inspan. Dokters en fisioterapeute kan spesifieke oefeninge toon wat die spiere rondom die knie versterk en die meniski stadig herstel. Na 'n operasie word die vragvermoë gewoonlik na ongeveer ses weke herstel, na 'n klein skeuring van die meniskale traan ook vinniger kan wees.
U moet in elk geval persoonlike advies van 'n dokter aanvra voordat u aktief aan sport deelneem. In ernstige gevalle moet stresvolle sportsoorte soos sokker of ski meestal vermy word meniskus traan of om nog 'n meniskale skade te vermy.