Hervormingsondag – NG Gemeente Pinelands
Posted on 28 Oct, 2018 13 Nov, 2018
Mattheus 9:9-13: Hervormingsondag
28 Oktober 2018, Hervormingsondag
Teks: Mattheus 9:9-13
Tema: ecclesia reformata semper reformanda secundum verbum Dei
Verlede jaar, in 2017, is die 500 jaar herdenking van die begin van die Reformasie wêreldwyd gevier. Dit was 500 jaar sedert die hervormer Maarten Luther sy bekende 95 tesisse aan die voordeur van die Kerk in Wittenberg vasgespyker het. Sy dramatiese handeling is wêreldwyd herdenk en gevier as 'n simbool van protes teen 'n kerk en teologie wat op daardie stadium vir mense 'n swaar juk op hulle skouers gelaai het inplaas daarvan om vir mense die goeie nuus te verkondig.
Een van die slagspreuke wat met die Reformasieverband hou is die Latynse woorde: ecclesiareformata semper reformanda secundum verbum dei.
"Die hervormde kerk moet voortdurend hervorm word volgens die Woord van God."
Ek is eintlik mal oor hierdie slagspreuk. Hervorming is altyd nodig. Dis 'n voortdurende proses. Verandering, vernuwing, transformasie is ten diepste deel van kerkwees. Geloof is dinamies eerder as staties. Om as gemeenskap van gelowiges getrou te bly aan ons diepste wese en identiteit moet ons voortdurend kan vernuwe en verander.
Ek vermoed dat ons almal onsself op een of ander manier met hierdie slagspreuk kan vereenselwig. Ons is nie daarmee tevrede om dinge eenvoudig te herhaal soos wat dit nog altyd gedoen is nie; ons streef daarna om nie net die kerk nie, maar ook die wêreld te verander; ons koester in onsself die begeerte om 'n verkil te maak, om instrumente van vernuwing in die wêreld te wees.
As gelowiges in die tradisie van die Reformasie is ons ernstig oor transformasie want ons is daarvan oortuig dat dinge nie is soos dit behoort te wees nie. Soos Maarten Luther en die ander Hervormers kan ons nie anders as om in opstand te kom teen die onreg, die uitbuiting, die geweld, die miskenning van mense se waardigheid nie. Dáárom beywer ons onsself om die wêreld te verander.
Die teks wat ons so pas gehoor het gaan in 'n sekere sinhieroor: Oor hoe die wêreld deur die Woord van God hervorm word, oor wat kangebeur as Jesus 'n mens roep.
Om ons te help om die teks te ontsluit het ek vir ons 'n kunswerk saamgebring:
Wat julle hier sien is 'n skildery van die bekende Barok-kunstenaar Caravaggio met die titel: "Die roeping van Matteus die tollenaar." Dit is in die jaar 1600 voltooi en hang steeds in sy oorspronklike plek in die San Luigi dei Francesi, die Kerk vir die heilige Louis van Frankryk. Op 'n meesterlike manier beeld Caravaggio hier vir ons die oomblik uit waarop Jesus vir Matteus by die tolhuis roep om hom te volg.
Aan die regterkant van die skildery, so effens in die skadu's versteek, sien 'n mens vir Jesus. Hy staan agter een van sy dissipels, waarskynlik Petrus. Sy hand is uitgestrek na 'n groep van vyf mans wat om 'n tafel sit, besig om geld te tel.
Wat die skildery so besonders maak is hoe Caravaggio dit reggekry het om die omgewing waarin hierdie gebeurtenis afspeel vir sy gehoor lewendig te maak. Die toneel speel af in wat lyk soos 'n versteekte agterkamer. Die mure is vuil en ongeverf. Daar is geen lig wat deur die vensters inskyn nie – asof hulle doelbewus bedek is. Die vertrek is donker – behalwe 'n helder lig wat van agter Jesus, skuins oor sy kop by die vertrek instroom.
Die mans wat om die tafel sit – in teenstelling met Petrus – is baie deftig aangetrek met die nuutste modes van Caravaggio se tyd. Die jong man, wat voor met sy rug na ons toe sit is onmiddellik op sy hoede. Hy is gewapen met 'n swaard aan sy heup.
Verbeel jou jy beland vandag skielik in 'n agterkamer van 'n kroeg of restaurant en daar kom jy 'n groep gewapende mans tee wat in duurste pakke geklee is en om 'n tafel sit en geld tel.
Dit is die tiepe situasie waarin Jesus vir Matteus by 'ntolhuis sien sit het. Tollenaars soos Mattheus het namens die Romeinse ryk, watop daardie stadium vir Palestina met oormag beset het, onhoudbare belasting vanarm mense ingevorder en boonop nog daardeur 'n stewige wins gemaak. 'n Mens konomtrent nie aan groter volks-verraad dink as om jou eie mense só uit te buit nie.
Maar Jesus sien vir Mattheus en dan doen hy dieondenkbare: Hy roep hom. Hy sê vir hom: volg my. Wees jy my student, mydissipel.
Matteus, sê die teks, het opgestaan en vir Jesus gevolg. Die veronderstelling is dat Matteus hier 'n totale transformasie ondergaan, 'n radikale ommekeer in lewenstyl en beroep beleef. Deur op te staan en vir Jesus te volg, los hy sy lewe as tollenaar agter om 'n dissipel van hierdie Rabbi, Jesus te word.
Een van die eerste dinge wat hulle saamdoen is om saam teeet. Kort voor lank is dit die geval dat talle ander tollenaars (waarskynlik ouvriende en oud-kollegas van Matteus) ook saam met Jesus en sy dissipels aanlêom saam te eet.Op hierdie punt word nog 'n groep mense by dieverhaal ingesluit: die Fariseërs.
Die slegte beeld wat ons tipies van Fariseërs het is eintlik onregverdig. Die Fariseërs was eintlik niks minder as die hervormers van hulle dag nie. Hulle was mense van die hoogste morele en geestelike integriteit.
Soos Luther en Calvyn – soos ons – het hulle met diepe ontsteltenis na die onreg gekyk wat hulle mense aan die hande van die Romeinse ryk moes ly en het hulle tot die gevolgtrekking gekom dat hervorming dringend nodig was. Die wêreld was nie hoe dit behoort te wees nie en hulle wou dit verander. Daarom teken hulle protes aan toe Jesus en sy dissipels saam met tollenaars en sondaars aan tafel sit.
Toe Jesus hoor hoe die Fariseërs vir sy dissipels vra hoekomhulle leermeester saam met tollenaars en sondaars eet, antwoord Jesus: "Gesondemense het nie 'n dokter nodig nie, maar wel die siekes. Gaan leer wat beteken,'Ek wil barmhartigheid hê en nie offerande nie.' Ek het immers nie gekom omregverdiges te roep nie, maar sondaars."
Ons sien hier hoe twee logikas teen mekaaruitspeel.
Jesus en die Fariseërs tree met mekaar in debat, en soos wat die 16de eeuse hervormers dit later sou doen, word die debat aan die hand van die Bybel gevoer.
'n Teksvers wat die Fariseërs se hervormingsbeweging sou kon tipeer was Hosea 6:3: "Kom ons wy ons aan God toe, kom ons streef daarna om ons aan die Here toe te wy." Hulle het die ellende van hulle tyd toegeskryf aan Israel se afvalligheid en verraad, en deur hulle hervormingsbeweging wou hulle die geestelike en morele lewe van Israel weer volgens die wet van God herstel. Daarom het hulle so baie klem gelê op morele en rituele suiwerheid soos met behoud van die Sabbatdag en die korrekte uitvoering van offers.
Juis daarom haal Jesus vir Hosea 6:6 aan: 'Ek wilbarmhartigheid hê en nie offerande nie.' "Gaan leer wat dit beteken," sê hy virhulle. Hy herinner hulle aan wat toewyding aan God beteken, dat God troueliefde en barmhartigheid soek eerder as offers en rituele.
Kom ons kyk weer na Caravaggio se skildery.
Watter een van die mans wat om die tafel sit is Matteus? Mense verskil met mekaar hieroor.
Die meeste mense sê Matteus is die ouer man met die baard. Die lig wat van agter Jesus af instroom verlig se gesig. Hy is verras. Hy wys onseker met sy vinger na homself – "wie, ek?" vra hy verstom. Dit is die oomblik waarin hy homself, dalk vir die eerste keer, in die lig van God se genade beskou. Dit is die oomblik waarin hy homself in die blik van 'n liefdevolle God se barmhartige oë beskou. Waarin hy gesien en geken word soos wat hy nog nooit van te vore gesien is nie. Dit is enkele oomblikke voordat hy opstaan en vir Jesus volg.
Die ander moontlikheid is dat hy nie na homself toe wys nie, maar na die jonger man wat langs hom sit. Die een wat so helemaal oorgebuig – mens wil amper sê in homself ingebuig – sit en geld tel. Terwyl sy een hand besig is om muntstukke op die tafel rond te stoot, klou hy met sy ander hand vas aan 'n sak geld wat hy onder die tafel wegsteek. Indien hy eintlik Mattheus is, is nog totaal en al onbewus van die feit dat hy binne oomblikke 'n radikale omwenteling gaan meemaak. Dalk is die ouer man met die wysvinger eerder besig om te vra: "Wie, hy? Roep jy vir hóm?"
Hoe dit ook al sy, die boodskap is duidelik: die mans wat om daardie tafel is nie van dieselfde kaliber as die Fariseërs nie. Toewyding aan God is nie eers op hulle radar nie. Sonde? Onreg? Ellende? Waarvan praat julle? Hulle is nie eers soekende geeste wat hulle hele lewe lank na God verlang het nie. Die ergste wat by hulle soek raak is 'n paar van hulle muntstukke – en die vind hulle maklik weer, by hook or by crook.
Die logika wat die kunstenaar hier vir ons vertolk is niedie van die Fariseërs nie – dit is iets veel meer verrassend en eintlik verontrustend.Dit is die radikale logika van barmhartigheid, van 'n onverdiende geskenk. Mattheusse transformasie is nie die resultaat van jare se inspanning en toewyding nie, disnie iets wat hy voorsien en beplan het nie, dis nie eers iets waarvoor hygehoop het nie. Dit het eenvoudig met hom gebeur: hy is eendag, onverwags oorweldigdeur God se barmhartigheid.
In 'n onderhoud met Pous Francis kort na sy verkiesing vertel hy hoe onbekend hy aanvanklik met die stad Rome was.
Soos julle weet kom hy van Argentinië. Skielik is hy in hierdie asemrowende stad met al haar grootsheid en prag. Die Franse kerk waar hierdie skildery van Caravaggio hang was egter een van die plekke wat hy eerste leer ken het. Hy het gereeld voor hierdie skildery gaan sit en dit vir ure lank daaroor gemediteer.
"I am a sinner whom the Lord has looked upon… I am one who is looked upon by the Lord." Dit het vir hom soos 'n slagspreuk geword: Ek is 'n sondaar op wie die Here sy oë laat rus… Ek rus in die wete dat die Here sy blik op my laat rus.
"It is the gesture of Matthew that strikes me," sê hy in dieonderhoud. "…he holds on to his money as if to say, 'No, not me! No, thismoney is mine.' Here, this is me, a sinner on whom the Lord has turned hisgaze." Toe hy uiteindelik gevra is of hy as die nuwe Pous van die Katoliekekerk sou dien was dit ook sy antwoord: "I am a sinner, but I trust in theinfinite mercy and patience of our Lord Jesus Christ, and I accept in a spiritof penance." (Ek is 'n sondaar, maar ek vertrou in die oneindige genade engeduld van ons Here Jesus Christus, daarom aanvaar ek hierdie roeping in 'ngees van bekering.
Laat ons afsluit deur ons blik op die Jesus-figuurte rig.
Kyk na Jesus se uitgestrekte hand. Waaraan herinner dit jou?
Dit is natuurlik 'n subtiele verwysing na Michelangelo se bekende Skepping van Adam-toneel teen die Sistynse kapel se dak in Rome. Die hand wat na Mattheus uitgesteek word is die hand van Adam.
Hier is Adam se hand egter in die plek van God. Jesus is die God-mens, die Nuwe Adam, God se skeppende woord wat ons herskep. Wat hier plaasvind, wat daagliks selfs in skubberige agterkamers plaasvind, waar ook al barmhartigheid die toon aangee, waar ook al mense onvoorwaardelik gesien en geroep word, is niks minder as 'n herskepping nie.
Wat hier vir ons uitgebeeld word, is die skeppende en herskeppende krag van barmhartigheid wat onverwags en onbeplan, sonder voorwaardes en sonder enige inisiatief van ons eie in ons lewens inbreek en alles in 'n nuwe lig stel.
As ons dus vanoggend, as mense in die tradisie van die Reformasie, herinner is dat ons voortdurend hervorm moet word volgens die woord van God, moet ons onsself dalk afvra hoe ons dit verstaan.
Verstaan ons dit volgens die logika van die Fariseërs, waarin ons na die ellende van die wêreld kyk en (met goeie bedoelings en toewyding) onsself oortuig dat die probleem daar buite lê, en dat ons weet wat die oplossing is?
Of verstaan ons dit as 'n diepe oortuiging dat God besig is om vir óns deur die barmhartigheid van Jesus Christus te herskep? Dat óns deur gesien te word en geroep te word vermenslik word.
Posted on 27 Oct, 2013 29 Oct, 2013
27 Oktober 2013 Koninkrykstyd – Pinelands 70-jaar feesvieringe en Hervormingsdiens
Ons vier vandag nie een nie, maar twee feeste! Saam met alle ander Protestantse kerke vier ons die hervorming van die kerk wat in die 16e eeu plaasgevind het. Daarnaas vier ons ook ons eie gemeente se 70e verjaarsdag. Ek het besluit om die Leesroosterteks vir vandag te lees – juis omdat dit deel is van ons tradisie dat ons nie tekste kies sodat ons Sondag na Sondag by die Here kan hoor wat ons graag wíl hoor nie, maar dat ons ons ore oopmaak vir watter teks ookal op 'n Sondag voor ons gelê word. So het dit gekom dat ons vandag 'n teks lees wat eintlik glad nie 'n verjaarsdag- of 'n feestelike gevoel het nie. En tog glo ek dat daar nie 'n meer gepaste teks vir hierdie dag kan wees nie.
Twee mense het kerk toe gegaan. Die een was 'n Fariseër. Alhoewel 'n politieke party, het die Fariseërs behoort tot een van die strengste godsdienstige bewegings onder die Jode. Hulle het nie net die wette gehoorsaam nie, hulle het dit selfs oortref. Josephus (37-100 nC), self 'n Fariseër, het geskryf dat hierdie groep gewoonlik die steun van die nasie (the common people) gehad het, omdat hulle nie besonder ryk was soos die meer elite groep Saduseërs nie. Hulle was bv bereid om baie van hulle inkomste (meer as wat voorgeskryf was) weg te gee vir die werk van die Here.
Die ander kerkganger was 'n tollenaar, 'n insamelaar van die Romeinse belastinggelde, en deur sy eie mense, die Jode, as 'n volksverraaier beskou. Die Jode het geen ooghare vir die tollenaars gehad nie, want hulle was ook dikwels skuldig aan korrupsie – hulle het meer belasting ingesamel as wat nodig was en so het hulle hul eie volksgenote se geld gesteel en in weelde geleef terwyl soveel ander mense arm was. Iets waarmee ons onsself goed kan vereenselwig hier in SA … kyk net watter elite lewens koop ons belastinggelde vir die regeringsamptenaars, en kyk net hoeveel (miljoene!) van ons belastinggeld word jaarliks met korrupsie verduister.
Ons kan dus met reg sê die Fariseër was 'n goeie mens, iemand wat opofferings gemaak het vir sy geloof (hy het op Maandae en op Donderdae gevas ipv die gebruiklike een keer 'n jaar op die groot Versoeningsdag), en hy was iemand wat homself ingedoen het om sodoende die lewe vir die armes meer draaglik te maak – 'n goeie mens! Die tollenaar, daarenteen, was 'n slegte mens. Hy het homself verryk deur van ander te steel. Hy het geweet hoe om die sisteem te misbruik vir eie gewin.
Twee mense het kerk toe gegaan. Die een was 'n goeie mens, en die ander een 'n slegte mens. Die goeie mens neem sy plek in binne die tempel en hy neem die normale gebedsposisie in: arms en gesig na bo gehef en hy bid. Ons kan die Grieks op twee maniere vertaal: die Fariseër bid tot homself – maar nie noodwendig saggies nie, of hy bid oor homself – in elk geval dan hardop sodat almal kan hoor: "O God, ek dank U dat ek nie soos ander mense is nie: diewe, bedrieërs, egbrekers, en ook nie soos hierdie tollenaar nie. Ek vas twee keer in die week en ek gee 'n tiende van my hele inkomste." So baie om voor dankbaar te wees. Maar as ons mooi lees sien ons dat die Fariseër eintlik maar net dankbaar is vir homself, en vir die feit dat hy soveel beter as ander mense is. Kyk dan net die tollenaar daar by die deur! Die Fariseër sê sy CV op, vir God en waarskynlik ook vir almal anders om te hoor. En hy is opreg dankbaar teenoor God – maar nie vir wat God doen nie. Hy is dankbaar vir wie hyself is en vir wat hy alles doen en nie doen nie.
Die slegte mens het daar ver bly staan. Hy het nie verder as die voorportaal gekom nie. Hy het gestop daar waar die nie-Jode moes stop, want sy volksgenote het hom in elk geval nie meer as een van hulle beskou nie. Hy weet dat hy nie verdien om sy voete oor die drumpel van die kerk te sit nie. Hy weet hoe skuldig en hoe onwaardig hy is, so dat hy homself nie kon kry om na die hemel op te kyk nie. Hy het bedroef op sy bors geslaan en gesê: "O God, wees my, sondaar, genadig."
Twee mense gaan kerk toe. Die een is 'n wonderlike Christen, formidabel. Die ander is 'n verwese sondaar, misrabel. Die een bring sy CV, die ander sy sonde. Die een bring sy álles (meer as wat nodig is), die ander bring sy níks. Die een kom om te brag, die ander om te bid. "Ek sê vir julle," sê Jesus dan: "Hierdie man, die sondaar, en nie die ander een nie, het huistoe gegaan as iemand wie se saak met God reg is. Elkeen wat hoogmoedig is, sal verneder word; en hy wat nederig is, sal verhoog word."
Tussen die Fariseër en die tollenaar is meeste of almal van ons eerder Fariseërs. Ons probeer ons bes om goeie christene te wees. Ons gee dalk nie almal ons tiende nie, maar ons gee darem wat ons dink ons kan. Ons steel nie. Ons reik uit na andere en ons help. Ons is betrokke by die gemeenskap. En die belangrikste "give-away" van alles: Nie een van ons het vanoggend geskroom om by die deur in te kom nie. Nie een het in die voorportaal bly staan nie, ons almal het genoeg vrymoedigheid gehad om ons geregmatige plekke in te neem. En die punt is: niemand hoef sleg te voel daaroor nie – God kies nie teen die Fariseër en vir die tollenaar nie. Daar is niks mee fout om vroom te wees of om te streef daarna om 'n "goeie christen" te wees nie. Die Fariseër doen immers 'n klomp wonderlike dinge en dis ook goed so! Die probleem kom egter wanneer hy begin dink dat sy goeie werke hom beter maak as ander mense, en wanneer sy goeie werke hom laat dink dat hy die reg het om oor ander (minder goeie?) mense te oordeel – baie fyn skimpe (dankie Here dat ek nie soos ander mense is nie, en ook nie soos die tollenaar wat daar staan nie!), maar tog in wese oordele… Doen ons dit nie ook soms wanneer ons verby mense op straat stap, of wanneer ons mense by ons deur (of selfs by die kerk!) wegwys nie? "Dankie Here dat ek nie só is nie." Die probleem is wanneer ons heiligheid, ons holiness verander na holier-than-thou-ness.
Nou kan ons die ekstreem natuurlik ook na die ander kant toe misbruik sodat die tollenaar eintlik 'n omgekeerde Fariseër word, en hierteen moet ons ook waak: "Ek dank U, o God, dat ek nie so hoogmoedig is soos daardie Fariseër nie. Ek is 'n rower, 'n deugniet, 'n hond. Twee maal 'n week gee ek my oor aan bedrog. En nege-tiendes van my bestaan gee ek aan die duiwel. Dankie God, dat my lewe my nederig hou." Ons moenie begin roem op ons "doemwaardigheid" nie. Ons moenie hoogmoedig raak oor ons sonde nie. Ons moenie van ons sonde ons werk maak asof ons genoeg daarvan moet doen om ons nederig te hou nie. Die Here roep ons tog baie duidelik op om as nuwe mense te begin leef wanneer ons bewus raak van sy genade in ons lewens. Ons kan nie dan maar net aangaan soos voorheen, en selfs dan ons sondige dade op ons CV wil aandui as "prestasies vir die onwaardige en daarom die ware onvangs van die koninkryk van God nie".
Die tollenaar in hierdie gelykenis roem juis nie in sy sonde nie. Dit is nie sy nederigheid wat sy saak by God reg maak nie. Hy besef dat hy niks het om voor God te bring nie, hy kom staan daar by met sy leegheid, en hy beroep hom alleen maar op die genade van God. Want die verskil lê by God, nie by die Fariseër of die tollenaar nie. Ons verdien nie God se vryspraak deur ons goeie of deur ons slegte werke nie. Dit is God alleen wat ons vryspreek. Hierdie tollenaar het besef dat hy op geen manier kan verdien om voor God te kom staan nie, en juis daarom mag hy daar staan (selfs al ontbreek die vrymoedigheid). As die Fariseër dit maar net ook kon besef.
Die tollenaar besef iets van wat dit beteken om voor God te staan sonder énige waarborge. Ons vier vandag die Protestantse Hervormingsfees. Die hervorming van die 16e eeu is gebou op die vier hoekstene van ons geloof:
Sola gratia – die genade alleen.
Sola fidei – die geloof alleen (dan nie ons geloof of die grootte of sterkte daarvan nie, maar die inhoud van ons geloof, nl Jesus Christus)
Sola Scriptura – die Skrif alleen, nie ditjies en datjies wat in die erediens die sentrale plek inneem nie, maar alleen maar die Woord van God.
Sola Deo gloria – aan God alleen die eer!
Ons vier ook as gemeente vandag ons 70e verjaarsdagfees. Ook vir ons geld die vier sola's van die hervorming. Die van julle wat iets van die geskiedenis van die gemeente ken sal weet: Sola gratia: ons bestaan vandag nog weens die genade van God alleen.
Sola fidei: Ons hou vas nie aan ons geloof nie, want God weet dit is te wankelrig, maar ons hou vas aan die Een in wie ons glo, want, sê ons hoeksteen, Jesus Christus is die fondament van ons gemeente.
Sola Scriptura: Ons fokus as gemeente in Pinelands op die Woord van God alleen.
En dan die laaste: Sola Deo gloria: aan God alleen die eer! Vir ons bestaan, vir die verjaarsdag wat ons kan vier, vir die getuienis wat ons kan lewer, vir die hoop wat ons kan leef, vir die ruimte wat ons kan bied – nie vir mense wat op hul eie voete kan staan en op hul dade en prestasies kan roem nie, nie vir mense wat met hulle CV's by ons kom aanklop nie, maar vir mense wat weet dat ons vir alles wat ons het, is en kan gee van God alleen afhanklik is.
Martin Luther was een van die groot geeste van die Hervorming gewees. Twee dae voor sy dood het hy geskryf: "Dit is waar, ons is bedelaars." Pinelands NGK is 'n gemeente vir bedelaars. Flashy mense wat in selfvoldaanheid op 'n Sondag met hulle hande en hul gesigte na bo wil kom dankie sê vir alles wat hulle is, en wat dankbaar is dat daar 'n voorportaal is wat die sondaars van die vromes skei, hulle sal nie hier welkom voel nie. Mense wat nie kwalifiseer om by ander deure in te gaan nie, of dit nou is omdat hulle te arm is of te eenvoudig, te sondig, te lig of te donker, of te jonk of te oud, of te gay of te skaam, hoe ookal hulle is of nie is nie – hier is hulle welkom. Julle, ons, almal. Ons oordeel nie. Ons weeg mekaar nie op nie. Niemand word hier te lig gevind nie. Hier is plek vir almal.
Ek wil afsluit met 'n gebed van Thomas Ken (17e eeu) vir ons gemeente wat ek vry vertaal en aangepas het:
O Here, maak die deur van hierdie huis wyd genoeg om almal te ontvang wat na liefde en samesyn smag; maak die deur smal genoeg om alle jaloesie, trots en twis uit te keer. Maak die drumpel glad genoeg sodat dit nie 'n struikelblok sal wees vir ons kindertjies en oumense nie, en ook nie vir voete wat afgedwaal het nie; en maak die drumpel grof en sterk genoeg om die krag van die versoeker weg te keer. Here, maak van die deur van hierdie huis die ingang tot u ewige koninkryk. Amen.