(Opgedateer 17 Junie 2013)
Die 'Baberhengel' artikel bestaan uit 6 dele en was vir die eerste keer gepubliseer gedurende Desember 1999 tot en met April 2000 in Henkor se hengel tydskrif 'Top Tips' en in die daaropvolgende jare het ek uittreksels van die reeks in verskeie media gepubliseer.
Die aantal hengelaars wat deesdae hul toespits op baberhengel sowel as navrae vanaf 'nuwe' baberhengelaars dui aan dat daar nou meer as ooit van tevore aanvraag bestaan vir inligting spesifiek gemik op baberhengel. Alhoewel die meeste inligting nog steeds van toepassing is, en ek dit dus net so publiseer, het baber hengel-metodes en tegnieke verbeter, wat nie net baberhengel vergemaklik nie maar sorg vir meer en groter vangstes, veral as dit kom by die aanlok van baber, dus waar nodig het ek inligting opgegradeer en/of nuwe inligting bygevoeg.
Deel 1 – Vele geleenthede vir spesialiste (Oorspronklik deur Henkor gepubliseer in die hengel tydskrif Top Tips - Desember 1999)
Volgens die nuutste navorsing deur Henkor se bemarkingsafdeling is babers nog steeds een van die gewildste teikenvis onder varswater hengelaars in Suid Afrika en die afgelope tien jaar het die baber al hoe gewilder geword. In amptelike taal die "Skerptand-baber" (Clarias gariepinus). Die baber is, na alles, die grootste inheemse roofvis in ons waters; dit is volop, baklei baie goed op 'n hoek en is boonop 'n uitstekende tafelvis. Daarbenewens gryp 'n baber net so gretig 'n kunsaas as enige ander aas, wat dit ook 'n gewilde teiken vir kunsaas-hengelaars maak.
Maar vir baie mense bly 'n baber eenvoudig net 'te lelik'. Toegegee, met 'n swart of donker grys vel sonder skubbe, 'n plat, benerige kop, klein ogies en lang snorre sal 'n baber nie ver in enige skoonheids kompetisie vorder nie.
Maar is voorkoms so belangrik as die vis daar voor aan die hoek meters en meters lyn op 'n slag van die katrol kan stroop, die stok tot die uiterste laat buig en die hengelaar soveel hengelgenot verskaf?
'n Baber lewer pragtige dik, graatlose filette op. Die rooikleur van die vleis verander na wit as dit gaargemaak word, en dit kan op enige manier met 'n verskeidenheid speserye en kruie voorberei word.
In Amerika, waar net swartbaars meer gewild as babers is, is baber al lankal 'n gesogte en alledaagse tafelvis, iets wat in Suid Afrika nog moet posvat. Die Amerikaners gebruik ook die korrekte benaming vir hierdie visspesie, naamlik "catfish". Ons Engelse weergawe van 'skerptandbaber' is ook meer korrek, naamlik "sharptoothed Catfish".
Die gewildheid van baber in Suid Afrika het in 1990 'n hupstoot gekry toe 'n groep ervare hengelaars die laer Oranjerivier onderkant Onseepkans besoek het met die doel om die Suid-Afrikaanse baber rekord, wat al vir baie jare op 31kg gestaan het, te verbeter. Na drie avontuuragtige togte behaal hulle sukses toe John Ward 'n knewel van 33kg gevang het, en dit op 4kg breeksterkte lyn. Die vis is dan ook deur die Internasionale Roofvisvereniging (IGFA) in die VSA as die amptelike wêreldrekord erken. Daarna, op 5 Desember 1992, het Hennie Moller van Pretoria die amptelike wêreldrekord verbeter met 'n baber van 36kg (79lb 5oz), wat hy in die Oranjerivier naby Upington gevang het. Dit is tans (17 Junie 2013) nog steeds die amptelike wêreldrekord. Daarna het baber spesialis, Jou Lategan van Pretoria, in die Oranjerivier, babers van tot 40kg gevang.
Babers word algemeen gereken as 'maklik' om te vang, veral wanneer jy hulle nie wil vang nie! Teiken hulle spesifiek, egter, en mens kom gou agter dat baberhengel, net soos met enige ander spesie, sy eie gerei, tegnieke en strategië verg. 'n Sterk, stewige 6-7' stok met 'n vinnige aksie is ideaal vir boothengel. Vir die oewer soek ons 'n stok wat verder kan gooi, dus 7-10' in lengte. Normaalweg gebruik ons 'n "penn" tipe seekatrol vir groter vis maar 'n kwaliteit koffiemeule met 'n alluminium spoel en gladde rem stelsel is ook geskik vir baberhengel. Sterk hoeke is nodig en word gebruik op 'n heel eenvoudige enkelhoek strop ("Boer" strop) met 'n vaste of gly sinker. Die gewone 'Vaaldam' strop (met sterker hoeke as diè wat vir karp gebruik word) kan ook gebruik word.
Babers eet basies enigiets, en alhoewel hulle dikwels met karp aas gevang word is vleis en vis aas defnitief hul gunsteling, veral as dit kom by die bulle van 20kg+.
In Suid Afrika is die gewildste baber aas sekerlik platannas, bebroeiede kuikens en viskoppe. Bykomend word erdwurms, krieke, gras garnale, bloedsuiers, "wax worms", dooie dag-oud kuikens en dooie voëltjies, asook klein aasvissies, hoenderderms, hartslag en wors gebruik.
Om baber te lok gebruik ons produkte soos vismeel, fyn gemaalde vleis afval, 'Baber Feedstim' en sekerlik die beste lokmiddel vir alle vis, Bloed Plasma.
Om vir baber te voer, is net soos vir karp, baie belangrik. Ek sal verder in die artikel meer daaroor uitbrei.
Lewendige visaas is hier onwettig maar in Amerika is dit seker een van die gunsteling ase.
Hulle gebruik ook 'n reeks baberase wat gepreserveer is en wat net so goed soos die lewendig weergawe werk; vanaf paddas en krieke tot verskeie tipes wurms en visase. Vars aas is by tye baie skaars, dus is gepreserveerde aas van onskatbare waade vir die hengelaar, daar jy dit vir 'n onbepaalde tyd kan bêre voor jy dit gebruik, selfs nadat jy die verpakking oopgemaak het.
Die Amerikaners gebruik ook 'n hele verskeidenheid kommersiële baberase (catfish pastes). Dit word op 'n spesiale houertjie geplaas (amper soos die bekende aasveer wat hier gebruik word om die mieliebom vas te hou) wat met drie-angel hoeke toegerus is. Groot erdwurms ("Nightcrawlers") en paddas word ook gebruik. Paddas werk natuurlik ook uitstekend vir swartbaars.
Baberhengel is in Amerika 'n masiewe groot sport. Opnames toon dat sowat 60% van alle hengelaars in Amerika een of ander tyd vir babers hengel terwyl sowat 8 tot 12 miljoen hengelaars hulself beskou as spesialis baberhengelaars.
In Suid Afrika is die persentasie hengelaars wat een of ander tyd babers vang seker baie dieselfde, alhoewel min hengelaars hulleself as spesialis baberhengelaars sal beskou. Tog hou ons waters groot beloftes in vir rekord grootte vis.
Nieteenstaande die ou (maar verkeerde) siening dat babers net in die somer gevang kan word, bied babers goeie sport dwarsdeur die jaar. Vir dié wat weet waar en met wat, bygesê.