23. Beplanning van karakters
Jy verloor alle bekendheid met die stereotipe karakter wanneer jy jou karakter as die "teen" karakter kies. Onmiddellik betree jy 'n interessante wêreld wat jy, as skrywer, vir jou leser in 'n realiteit moet omskep.
Jy het, as skrywer/regisseur van jou verhaal, die kontrole en kan besluit watter sterk indrukke jou karakters bevat. Jy besluit ook in watter kategorie jou karakters vir jou lesers moet val en of die karakters stereotipe is of nie.
Om jou karakter gelyktydig met die verhaal se verloop te laat groei, is totaal anders as om die karakter skielik te verander. Hierdie verandering veroorsaak dat jy eindig met 'n karakter wat teenstrydig is met die verhaal (behalwe as jou verhaal wel handel oor 'n situasie wat die totale karakterverandering teweeg bring).
Die omgewing moet jou karakter afrond. Wanneer jy besluit dat jy nie die stereotipe karakter gaan gebruik nie, moet jy besluit watter maniere en metodes jy gaan gebruik om jou leser se aandag te trek - sterk genoeg om hierdie karakter te aanvaar. Byvoorbeeld: stel voor dat een van jou karakters baie waardig is, of so kom dit voor…is daardie karakter werklik waardig, of is dit 'n blatante manier om onkunde te verdoesel? Dit hang totaal af van die persoonlikheid wat jy aan daardie karakter toeken.
Is jou wrede karakter werklik wreed of slegs wreed teenoor sekere mense. Of gebruik jou karakter hierdie wrede streek doodeenvoudig om sy/haar sagte hart weg te steek?
Jy kan byvoorbeeld nie dat jou statige karakter 'n leemte het deur met iemand in die straat te stoei nie. Agtergrondsketsing sal hier baie goed te staan kom.
Miskien is die karakter se bombastiese houding net 'n masker vir sy skaamte
Ook hier sal 'n agtergrondskets baie handig te pas kom. Eers wanneer jy die rede vir die handelinge van jou karakter ken en weet hoekom hy/sy optree en reageer soos neergepen…DAN EERS sal jou karakter in eenvoud skitter.
'n Subkomplot kan wees dat jou karakter skielik ontdek wie hy/sy werklik is. Mense is 'n doolhof van teenstrydighede…dit is wat die mens so interessant maak. Wanneer ons hierdie enigmatiese menslike misterie in woord vasvang en neerpen, skep ons menslike karakters in die gedagtes van ons lesers.
Jou karakters moet nie net goed of sleg wees nie. Die mees realistiese karakters is soos die mens… bevat die kwaliteite van goed en sleg. Sterk en swak. Die karakter kan selfs voorgee om iemand te wil word en wees wat hy/sy nie is nie. Jou sterk punt is die indruk wat jy verkies jou karakter aan die leser moet besit en oordra aan die leser…'n professor…'n dronkaard…'n genie…of 'n woelige skolier…
Enige manier om jou karakter te laat realiseer vir jou leser, maar JY sal die voorafgaande inligting moet verskaf. Dit kan in die vorm van beskrywing wees van bv. insidente. Indien jy dit nie doen nie, sal
1: jou leser sal nie jou karakter of verhaal verstaan nie
2: miskien wel verstaan, maar teselfdertyd baie deurmekaar wees
3: glad nie omgee vir die karakter of erg hê aan die verhaal nie
4: jou leser sal nie jou verhaal glo nie - en dus nie jou karakters of vir jou as skrywer aanneem nie.
Jy moet jou karakter se oorheersende trekke gebruik en vul - inkleur tot "menslik". Die professor wat gedurig so 'n obsessie het oor hare wat gesny moet word kan 'n baie verwaande mens van nature wees…Die dronkaard kan homself probeer beheer omdat hy 'n ogie op 'n aantreklike dame het…Die woelige skolier moet hierdie voorbeeld handhaaf omdat hy die leier van sy bende is.
Dit is van uiterste belang om alle aspekte van die karakters oor te dra. Net soos mens in die werklike lewe nie net een emosie ondervind nie, net so moet jou karakters ook die verskeidenheid van emosies ondervind.
Moet nie aan die lengte van die verhaal dink totdat die storie klaar geskryf is nie. Wanneer jy die oorheersende karaktertrekke van jou karakters skep, moet jy by hierdie trekke hou as die oorheersende sy van jou karakter. Te veel van 'n ingewikkelde karakter sal die oorhoofse karakterbeeld belemmer en iewers sal jy jou leser verloor.
Nou moet jou karakter ingeskakel word by die ander karakters en die verhaal. Indien meer as een van die ander karakters ook van so 'n dominante aard is soos die hoofkarakter kan dit die werk in totaal benadeel. Behalwe in die geval waar die uiterstes van die menslike natuur uitgebeeld word… goed en sleg.
Waarvoor jy werk is verskeidenheid, nie soortgelykheid nie. Indien jou werk wel meer as een oorheersende karakter bevat, is jy daarop gerig om 'n lang verhaal of toneelstuk te skryf. Elke karakter sal dus dan sy eie verhaal binne en steeds gekoppel aan die hoofverhaal, vorm.
Jy sal dus ook elke karakter sy behangsel moet gee.
Wat is 'n behangsel? Nie oorheersende karakters nie…wel oorheersende aspekte van elke karakter. Die oorheersende karaktertrekke van elke karakter.
Behangsels is die unieke identifiserende trekke waarmee jy elke karakter behang en uitken.
Dit kan enige aspekte wees. Soos die kleur van hare, oë, karakterstreke, 'n mank been, sleep van voete…
Gewoontes soos om 'n spesifieke gesegde oor en oor te gebruik kan ook beskou word as 'n karakter behangsel. Enige uitstaande streek, gewoonte of sê-ding wat verband hou met daardie karakter en geen ander karakter nie. Selfs manier van praat, aantrek, houding. Dit is alles deel van die behangsel.
Die behangsel word gebruik om elke karakter uniek en werklik te maak. Lesers identifiseer met die karakter deur eerstens sy behangsel te onthou
Die hoofdoel van behangsels is om die karakters van mekaar te onderskei. Moet dus nie die behangsels van jou karakters dupliseer nie. Elkeen is soos 'n mens - uniek.
Jy kan nie 'n burgemeester in die dorp as oorgewig en stadig sowel as 'n dokter in die dorp as stadig en oorgewig beskryf nie. Alhoewel hulle beroepe verskil is albei karakters se behangsels genoteer as stadig en oorgewig.
Behangsels soos vriendelik, goedhartig, saggeaard…moet nie oormatig gebruik word nie.
Behangsels identifiseer die karakter as uniek…dus moet die behangsel nommerpas wees vir die persoonlikheid van die karakter wat jy wil uitbeeld.
Indien een van jou karakters bombasties is, laat dit duidelik so oorkom in houding en dialoog.
Behangsels verskil tussen die karakters wat jy beskryf. Die aantreklike man, die slim man, die jolige jong dame, die paranoïese man of vrou, die vreemdeling. Elkeen het sy eie behangsels en jy moet dit duidelik so beskryf.
'n Voorbeeld van behangsel:…sy skuif haar rok teen haar knie op, gaan sit, loer onderdeur haar wimpers na die vreemdeling loer en glimlag skalks … vertel meer in die kort sinnetjie as wat 'n lang paragraaf van die skrywer se siening sal kan vertel.
Baie keer is dit 'n geval van WYS, SONDER OM 'N VERVELIGE LANG RELAAS TE MAAK!
Dit help ook om te let op die name van jou karakters. Sterk, manlike name vir jou hoofkarakter, ensovoorts.
Jy moet genoeg behangsels aan die karakter heg. Somtyds is een of twee behangsels aan die karakter voldoende, maar waar die karakter 'n belangrike rol speel sal jy meer moet gebruik om herhaling en verveling te voorkom
Maak seker dat die behangsels wat jy gebruik werk: in die plek daarvan om te noem dat "die kyk in haar oë is blou" kan jy dit so stel: "haar blou oë glinster koud". Die beste manier om behangsels te gebruik is om dit ten toon te stel wanneer die verhoog reg is - te midde die aksie in die verhaal.
Moet nie net aanneem dat die leser die karakters sal onthou van een bladsy na die ander nie.
Konsentreer die aandag op jou karakter se trekke, streke, behangsels elke keer wat die karakter te voorskyn kom in die verhaal.