Altesaam ses plaasaanvalle is gedurende April en Mei 2016 in die Vrystaat voorkom. Volgens die VKB/VL Veiligheidslessenaar is die aanvalle pro-aktief voorkom deur goeie samewerking en inligtingskakeling tussen landbouers, die betrokke plaaswagtestelsel, die Polisie se spesialis eenhede, die Landelike Veiligheidskoördineerder van die Provinsie (Lt. Kol. Gelderblom), Misdaad Intelligensie en die lessenaar. Die voorkoming is ook bewerkstellig deur inligting wat deur inligtingsnetwerke aan die Polisie verskaf is.
Goeie skakeling, deurgee en opvolg van inligting het gelei tot arrestasies in twee van die ses gevalle waar bloedvergieting voorkom is. Die aanvalle is voorkom in die volgende dorpe: Bloemfontein (Bloemspruit en Parkweg), Bultfontein, Heilbron, Koppies en Petrus Steyn. Vrystaat Landbou (VL) wil hiermee alle landbouers, die plaaswagte, die Polisie en die VKB/VL Veiligheidslessenaar bedank en loof vir die goeie werk wat tot die voorkoming van plaasaanvalle gelei het.
Vanaf Januarie tot middel Mei 2015 was daar 34 plaasaanvalle met 5 moorde op werkers en/of landbouers, insluitende persone wat op kleinhoewes woonagtig is, in die Vrystaat. Die aantal aanvalle vir dieselfde tydperk in 2016 staan op 19 insidente en twee moorde op plase en/of kleinhoewes, wat as plaasaanvalle geklassifiseer kan word.
Die syfers toon dus duidelik ‘n afname in plaasaanvalle in die Vrystaat. Die afname kan net bewerkstellig word as groter samewerking tussen al die rolspelers binne die Landelike Beveiligingsplan in die Vrystaat realiseer. Beter samewerking tussen landbouers, die Polisie en plaaswagte op plaaslike, gebieds- en provinsiale (prioriteitskomitee) vlak is tans besig om ’n impak te maak om ‘n veilige en volhoubare landbousektor in die Vrystaat te daar te stel.
Die VKB/VL Veiligheidslessenaar het ook ‘n handleiding vir plaaswagte saamgestel. (Dit is hier beskikbaar.) Die Plaaswag Sisteem is ‘n primêre rolspeler in die Landelike Beveiligings Strategie (LBS), wat ‘n ondersteuningsrol speel tot die Polisie om ‘n veilige landbou omgewing te skep. Plaaswagte bestaan alreeds by nagenoeg 30 dorpe in die Vrystaat en word hoofsaaklik gedryf deur die gebiedskantore van georganiseerde landbou waardeur patrollies en besoeke aan plase gebring word.
Plaaswagte word ingelig rakende die vloei van inligting wat baie belangrik is ten opsigte van misdade, tendense en patrone; die identifisering van verdagte persone en voertuie wat substantief betrokke is by misdade op landbougrond; die mobiliasie van landbouers tydens plaasaanvalle; inligting insameling ten opsigte van georganiseerde misdade wat deur verskillende strukture na die Polisie se gespesialiseerde eenhede gekanaliseer word, asook die identiteits keuring (profiele) van alle bewoners en werkers op plase om sodoende te verseker dat landbouers nie kriminele en persone wie op parool uit is, in diens neem nie.
Veiligheidswenke aan landbouers om pro-aktief te waak vir die bekamping van alle misdade op landbougrond en veral veediefstal, asook om hulself, hul families en werkers teen aanvalle te beskerm, word voortdurend deur die VKB/VL Veiligheidslessenaar deurgegee aan die plaaswag strukture. Sodanige wenke is ook vervat in ‘n navorsings dokument wat onlangs voltooi is rakende die oorsake van plaasaanvalle. Dit is versprei aan alle landbouers asook ‘n veiligheidshandleiding vir landbouers. Al bogenoemde inisiatiewe van die VKB/VL Veiligheidslessenaar in samewerking met plaaswagte vervul ’n belangrike rol vir ’n veilige landbousektor in die Vrystaat.
Die betrokkenheid van landbouers op grondvlak in samewerking met die Polisie en plaaswagte het in baie geografiese areas verbeter. Die werkswyse het ook verbeter in baie gebiede waar goeie skakeling tussen landbouers en die Polisie onder goeie leierskap lei tot die voldoening aan die kriteria van die LBS. Plaaswagte skakel in die LBS in op plaaslike en cluster vlak. Waar landbouers in gebreke bly om betrokke te raak, word ’n beroep weereens op alle landbouers gedoen om binne die LBS met die Polisie en hul plaaswag struktuur saam te werk om algemene misdade en veral ernstige geweldsmisdade op plase en kleinhoewes te voorkom. Die VKB/VL Veiligheidslessenaar speel ’n sentrale rol in die insameling van inligting, die skakeling van inligting met die nodige rolspelers binne Polisie verband asook intelligensie eenhede wat ook fokus op die georganiseerdheid verbonde aan sekere misdade op landbougrond.
Veiligheidsdae waar landbouers in samewerking met die Polisie en plaaswagte fokus op inoefeninge (simulasie van plaasaanvalle) word met sukses op plaaslike vlak aangebied. Die mees onlangse veiligheidsdag is in Frankfort aangebied en inoefeninge behoort twee keer per jaar in alle dorpe aangebied te word. VL in samewerking met die Polisie speel hier ’n groot rol om landbouers in te lig rakende misdaad toneel bewaring, mobilisasie van landbouers in sektor verband asook rondom nabetragting om tekortkominge aan te spreek en om paraatheid van landbouers te verbeter.
Die Onteieningswetsontwerp is op 26 Mei 2016 deur die parlement aanvaar. Altesaam 208 lede van die parlement het daarvoor gestem, en sewe (7) daarteen. Sedert 2013 neem Agri SA en sy affiliasies aan die proses hierrondom deel.
Me Annelize Crosby, parlementêre verteenwoordiger vir Agri SA, sê: “Agri SA se enigste uitstaande kommer is oor die definisie van "onteiening" wat steeds in die wetsontwerp vervat is. Daar is reeds regsadvies hieroor ingewin en dit is nie "per se" ongrondwetlik nie. Agri SA sal egter deurentyd die situasie monitor en advies inwin soos nodig soos wat die wetsontwerp geimplementeer word. Die gevaar lê nie in die Onteieningswetsontwerp nie, maar in potensiële toekomstige wetgewing wat eiendom aantas maar nie neerkom op onteiening nie.”
Crosby het 'n volledge artikel oor die onteieningswetsontwerp aan VL beskikbaar gemaak vir ons lede. Lees dit gerus hier. Verdere terugvoer van Agri SA sowel as ’n reeks artikels en dokumente wat aandui wat u van die wetsontwerp en die proses moet weet, is hier beskikbaar. Crosby se onderhoud met Lynette Francis in die Praat Saam program op RSG Maandagoggend, 30 Mei 2016, is hier op RSG se webwerf beskikbaar.
Vrystaat Landbou (VL) se Jongboer Komitee het op 21 April 2016 hul Weiding- en Veebestuur Droogte Inligting Tydskrif bekendgestel. Die tydskrif is die breinkind van die komitee, en is saamgestel as deel van die komitee en VL se pogings om ons lede gedurende die droogte ook met inligting te bemagtig.
’n Tweede weergawe, wat Afrikaans en Engels is, is tydens ons streekvergaderings beskikbaar gemaak. Baie dankie aan Nedbank vir die borgskap van dié tydskrifte wat ons in staat stel om dit gratis aan ons lede beskikbaar te maak.
VL wil ons hulle opregte dank uitspreek teenoor die Departement Vee-,Wild- en Weidingkunde van die Vrystaat Universiteit en spesifiek prof. Hennie Snyman en prof. HO de Waal, asook dr Mias van der Westhuizen van Vrystaat Departement Landbou en Landelike ontwikkeling te Glen, vir hulle waardevolle raad wat in dié tydskrif gedeel kan word.
Prof. Hennie Snyman en dr. Mias van der Westhuizen gee raad oor weidingsbestuur tydens en na droogte, en Prof. HO de Waal fokus op veebestuur tydens en na droogte.
‘n Elektroniese kopie van die tydskrif is hier op VL se webtuiste beskikbaar. Onthou, jy het jou lidnommer nodig as gebruikernaam en wagwoord om op die webtuiste in te teken.
Die 50ste Nampo Oesdag word as ’n groot sukses beskryf, met ’n rekordgetal van 75 116 besoekers wat die jaar by die Oesdag was. Volgens Graan SA het die aantal ligte vliegtuie en helikopters wat die jaar by die terrain geland het aansienlik gestyg, van 399 verlede jaar na 448 hierdie jaar. Vrystaat Landbou (VL) se span was op ons pos in stalletjie 26 in die Nampo Saal.
VL se stalletjie het hierdie jaar grotendeels op Veiligheid en Droogtehulp gefokus.
Talle navrae oor die organisasie en dit wat ons ons lede bied, is hanteer. Baie dankie aan elke lid en besoeker wat kom inloer het en met ons kom gesels het. Dit was heerlik om u te sien.
Die staat het vroeër aangekondig dat die nasionale munisipale verkiesing op 3 Augustus 2016 sal plaasvind. Vrystaat Landbou se dagbestuur het dus besluit dat die organisasie se jaarlikse Kongres, wat gewoonlik in die eerste week van Augustus plaasvind, hierdie jaar op 10 en 11 Augustus 2016 by Emoya Landgoed in Bloemfontein plaasvind.
Die Oproep tot Kongres is reeds aan alle boereverenigings gestuur. Die tema vir hierdie jaar se Kongres is: Visionêre toekoms vir Landbou. Die sperdatum vir die indiening van beskrywingspunte is 15 Junie 2016, en die laaste datum vir registrasie is 15 Julie 2016.
Die Damesprogram sal op 11 Augustus 2016 by Leopards & Lace aangebied word. Lees gerus meer op die webtuiste. Onthou, u lidnommer is u gebruikernaam en wagwoord om in te teken op die webtuiste.
Agri SA het luidens hul e-Agri Nuusbrief vir Mei 2016 opgemerk dat landbouers gedurende die maande voor die verkiesing uitsprake deur vakbonde, politieke partye en die Regering moet verwag. “So word daar weer bewerings gemaak dat boere elke stuk wetgewing wat van toepassing is op die verhouding tussen die boer en sy werkers, oortree. Boere moet hulle nie hierdeur laat beïnvloed nie maar eerder aanhou om die regte dinge te doen." Lees gerus meer hier.
Op 25 April 2016 het Vrystaat Landbou (VL) in sy aansoek om verlof tot appél teen die staat in die Vrystaatse afdeling van die Hoë Hof in Bloemfontein geslaag. Dit kom nadat Regter Moloi vroeër vanjaar ‘n aansoek om Minagting teen verskeie Staatsdepartemente van die hand gewys het in terme van ‘n hofbevel wat se bepalings nie nagekom is nie.
Vrystaat Landbou (VL) het nou die geleentheid om later vanjaar teen hierdie uitspraak te appeleer en die appélaansoek sal deur ’n volbank van regters aangehoor word.
Dit is vir Vrystaat Landbou (VL) aangenaam om van die stories van provinsiale en nasionale mediahuise na aanleiding van ons mediatoer op 28 en 29 April 2016 na Harrismith te deel. Ons opregte dank aan Absa Agribesigheid wat as borg vir die toer opgetree het. Die toer is gereël as deel van VL se pogings om die media bloot te stel aan die positiewe nuusstories wat die landbou en landbouers het om te vertel.
Die groep is na Neil en Pam Fyvie se boerdery, Fyvie Farming, en na Jabu Leslie en Oupa Tshbalala se boerdery, Sesisonke Farming, geneem. Die landbouers van Harrismith Distriks Landbou Unie het ook die groep onthaal en die kans gehad om met die joernaliste te skakel.
Stories tot dusver:
Die diesel rabat vir die 2016/17 boekjaar is gedurende Mei 2016 bekend gemaak. Volgens inligting wat Agri SA met sy affiliasies gedeel het kwalifiseer landbou, bosbou en mynwese vir die volgende rebat: “’n Dieselterugbetaling van 108c per liter sal vir 80% van kwalifiserende aankope geld, plus 154 c per liter vir die Padongelukke fonds vir 80% van die kwalifiserende aankope.
Dit is 'n totale terugbetaling van 262c per liter op 80% van die kwalifiserende aankope.” Die volledige bepaling deur die staat is hier beskikbaar.
Intussen het Vrystaat Landbou (VL) gedurende Mei 2016 ons lede versoek om ook hulle eie insette oor die Suid-Afrikaanse Inkomste Diens (SAID) se werksessies oor die hersiening van die diesel rabat stelsel in te handig.
Die proses van die SAID se hersiening van die logboek en totale diesel rabat stelsel is al 'n geruime tyd onderweg. Agri SA en sy affiliasies het reeds in 2013 hulle kommentaar op die hersiening begin indien. Die SAID het die afgelope paar maande sessies aangebied oor die voorgestelde veranderinge. VL het ondernemings soos PriceWaterHouseCoopers versoek om die sessie in Bloemfontein by te woon. Op 12 Mei 2016 is 'n sessie ook op Upington aangebied, waarvoor VL ook insette gelewer het.
’n Lys van die kwessies wat aan die SAID uitgewys is, is hier op die webtuiste beskikbaar. Agri SA se kommentaar op die hersiening asook ander verduidelikings is ook beskikbaar.
Al meer landbouers vestig doringlose turksvye op plase om as veevoer te gebruik. Jare gelede turksvye algemeen op plase voorgekom, maar die gebruik van biologiese beheer [Cochineal of skarlakenluis en Cactoblastis of turksvymot] onderskei nie tussen doringlose en turksvye met dorings nie. Dit, tesame met swak bestuur en gebrek aan fokus op die ou bestaande boorde, het tot gevolg dat turksvyplante erg aangetas is, opgevreet is of afgesterf het.
Prof. HO de Waal, dierevoedingkundige van die Universiteit van die Vrystaat se Departement Vee-, Wild- en Weidingkunde, en verskeie kollegas doen die afgelope dekade navorsing oor die voordele wat dié plant en vrugte vir dier- en menslike verbruik inhou. Die navorsing fokus spesifiek op die gebruik van gedroogde doringlose turksvyblaaie en verpulpte turksvyvrugte as veevoer.
Dit is belangrik om vas te stel hoe wyd doringlose turksvyboorde reeds in Suid-Afrika gevestig is. Die volgende inligting kan gerus met die Turksvyspan gedeel word:
Waar is die turksvye geplant (distrik/naaste dorp)?
Hoeveel ha is geplant (plante/ha en ouderdom/jaar van aanplanting)?
Kultivar/soort turksvy/gewone naam?
Hoe word dit gebruik (diere/mense)?
Vrystaat Landbou (VL) se streekvergaderings, in samewerking met Nedbank as hoofborg, het hierdie jaar in al ons gelyke nommer streke plaasvind. Die 2015/16 seisoen het sy eie unieke en meermale moeilike uitdagings aan landbouers gestel, en ons wil al ons lede wat hulle bekommernisse en kwessies met ons gedeel het, hartlik bedank vir hulle bywoning en deelname.
’n Voorlegging van prof. Johan Willemse en Nedbank is met die vergaderings gedeel oor onder andere praktiese wenke aan landbouers oor hoe om die droogte te bestuur.
Die voorlegging is hier beskikbaar.
Die oudit van die Landelike Beveiligings Strategie (LBS) is voltooi en aan Vrystaat Landbou (VL) se Wet en Orde komitee voorgelê, wat dit ook binnekort onder die aandag van SAPD topbestuur in die Vrystaat gaan bring. Die doel is om te bepaal waar dringende intervensies in samewerking met die polisie geloods kan word om wanfunksionele areas aan te spreek.
Gesamentlike ingryping deur die VKB/VL Veiligheidslessenaar en die komitee se streeksveiligheidskoördineerders sal in die top 10 areas waar probleme ondervind word van stapel gestuur word, om landbouers ook betrokke te kry by die LBS.
Dit dien vermeld te word dat daar wel in sekere areas verbetering was ten opsigte van die LBS, maar in ander geografiese areas het samewerking tussen die Polisie en landbouers versleg en dit moet aangespreek word. ’n Volledige gedetaileerde opsomming wat sal fokus op ’n vergelyking tussen 2015 en 2016 sal binnekort aan alle veiligheidskoördineerders vir insae versprei word. VL wil hul dank uitspreek teenoor alle veiligheidskoördineerders wat baie moeite, tyd en energie insit om veiligheid in landelike gebiede in samewerking met die Polisie te bevorder.
Dit het onder die aandag van Vrystaat Landbou (VL) gekom dat grondbesettings onlangs voorgekom het in die Parys omgewing. Die grondbesetting in Parys het op munisipale grond en nie op plase plaasgevind nie. Dit wil egter voorkom asof die EFF sy lede daarop toespits om toenemend op onbewoonde grond te fokus en landbougrond is nie uitgesluit nie.
Werkswinkels was in 2015 rakende onwettige grondbesettings deur VL in samewerking met die Polisie se Adv. du Preez en Lt Kol Gelderblom aangebied. Dit dien vermeld te word dat onwettige grondbesettings op plase mobilisering van die Landelike Beveiliging Strategie (LBS) regverdig en mede-landbouers moet mekaar en die Polisie bystaan om te verhoed dat strukture opgerig word alvorens die Polisie op die toneel arriveer.
Siviele arrestasies (soos in lesings op werkswinkels behandel) kan ook hier uitgevoer word om die oprigting van strukture te verhoed. U aandag word dus weereens gevestig op lesings wat verband hou met siviele arrestasies asook die onwettige besetting van grond in terme van die relevante wetgewing.
Sedert 1 Mei 2016 is dit amptelik jagseisoen. Tydens ‘n Boerevereniging vergadering op 24 Mei 2016 te Edenville is die vergadering toegespreek deur Werner Boing van die Departement van Ekonomiese en Klein Sake Ontwikkeling, Toerisme & Omgewingsake. Interessante feite rondom wilddiefstal asook ander sake rondom die wildbedryf is met die vergadering gedeel.
Sy raad aan landbouers is dat indien u van voorneme is om wild te vang deur gebruik te maak van ’n helikopter, behoort u te verseker dat u bure kennis dra van u voornemens en dat die loods pertinent ingelig word oor die grense van die plaas/e waar die wild gevang gaan word. Goeie verhoudings met bure is al versuur as gevolg van die feit dat grense nie gerespekteer is nie.
Die nodig permitte moet ook in plek wees soos indien dit statutêr vereis word. U kan ook in kontak kom met die departement of met u naaste Jagtersvereniging om navrae te doen rakende ’n pro-forma dokument vir die vervoer van wild wat op u plaas deur vriende/familie/kennisse gejag is. Uiteraard kan ’n volledige bespreking van die verwante wetgewing nie hier gegee word nie en word u aangeraai om indien u twyfel met Boing te skakel. Dit is baie belangrik om kennis te dra dat enige persoon wat skuldig bevind word aan ‘n omgewingsverwante misdryf bv. diefstal van wild, ’n groot kans staan om al sy vuurwapens te verloor, wat beslaglegging en die opheffing van alle sodanige lisensies insluit.
Die belangrikste aspek van hernuwing/herlisensiëring is dat vuurwapen eienaars by die bepalings van die Vuurwapen wet moet bly, naamlik om toe te sien dat hul voor 90dae se verstryking van hul vuurwapenlisensies hernuwingsaansoeke aan die Polisie moet rig.
Verskeie navrae is alreeds ontvang rondom die herlisensiëring / hernuwing en ’n dringende versoek word tot alle lede gerig om hulself te vergewis van die vervaldatums wat op die lisensie aangedui word.
Ons verwys u ook na die inligting wat reeds in vorige Nuusflitse oor dié kwessie gedeel is:
Februarie 2016: Die SAPD het einde Januarie 2016 in ’n nasionale omsendskrywe aan al die provinsies klem gelê op die bepalings van Vuurwapen Wet 60 van 2000 waarvolgens elke vuurwapen eienaar verplig is om aansoek vir hernuwing/herlisensiëring van sy/haar vuurwapen lisensie te doen. Lees meer hier.
Maart 2016: In Februarie 2016 se nuusflits is daar enkele punte oor hierdie onderwerp bespreek. Die situasie het nog nie veel verander nie. Die VKB/VL Veiligheidslessenaar sê dis noodsaaklik om aan te dui dat daar nog onduidelikheid is wat betref die hernuwings en in die interim word daar met erkenning aan Martin Hood & Assosiate na die memorandum aan vuurwapeneienaars verwys.
Hy onderskei tussen twee groepe individue wat hul lisensie moet hernu nl; die eerste kategorie wat steeds in besit is van hul Vuurwapen en Ammunisie Wet lisensies (groen lisensies met ander woorde) en die tweede kategorie wat hul lisensie verkry het onder die huidige Vuurwapenbeheer Wetgewing. Lees meer hier.