Nuuskommentaar: Vermetelheid strem harmonie met grondhervorming en landbouFoto: Jed Owen/Unsplash.com Terwyl die landbou in Suid-Afrika sy aandag op soveel sake moet hou, is dit erg ongevraag dat die regering dikwels eerder as ’n vyand van die landbou as ’n vriend optree. Die onlangse aankondiging deur Agri SA dat dié organisasie ’n minderheidsverslag oor grondhervorming by pres. Cyril Ramaphosa gaan indien, het ’n gefladder in die hoenderhok veroorsaak. In ’n ommesientjie is die “boodskap van hoop” wat deur sekere linkse kommentators probeer skets is, in vlamme afgeskiet. Harde woorde val. Die “boodskap van hoop” het begin nadat Ramaphosa tydens ’n landbouberaad na die insette van Dan Kriek, president van Agri SA geluister het, en volgens die liberale kommentators, en spesifiek dr. Piet Croucamp, gesê het “dis mos ’n man na wie ek kan luister”. Volgens Croucamp het Kriek sy gedagtes aan Ramaphosa verkoop gekry, en nie andersom nie. Die lofprysing van Kriek het egter ook gepaard gegaan met kritiek op ander rolspelers wat ’n sogenaamde regse agenda sou probeer opdwing, en in die proses onnodige paniek onder landbouers en ekonome saai. AfriForum het onder meer erg onder die teerkwas deurgeloop, maar ook TLU SA, wat homself aan die proses onttrek het, is gestriem. Ernst Roets, een van AfriForum se adjunk-hoofde, is selfs ’n wit terroris genoem. ’n Belangrike deel van die oplossing sou wees dat “ons” (die wit mense) die grond wat “ons” die afgelope 200 jaar van swart mense gesteel het, moet “teruggee”. Dit het egter gou duidelik geword dat dinge nie so rooskleurig is soos wat die linkse kommentators dit voorgehou het nie. Aanvanklike berigte hierna het daarop gedui dat die uitvoerende hoof van Agri SA, Omri van Zyl, duidelik anders oor sake voel as wat aan Kriek toegedig is. Was daar spanning weens verskillende beskouings tussen Kriek en Van Zyl? Dit was egter gou duidelik dat Kriek en Van Zyl op dieselfde golflengte was, en dat die werklikheid erg verskil het van die utopie wat die linkse kommentators geskets het. Intussen het die presidensiële taakspan, of eerder ’n paneel, in sy verslag aan die president die aanbevelings van Agri SA en vennote geïgnoreer, en het Agri SA aangedui dat hy ’n minderheidsverslag gaan indien. Die paneel het teruggekap en die uitlek van die verslag gekritiseer, en ook gesê Agri SA is/was nie lid van die paneel nie, en kan dus nie ’n minderheidsverslag opstel nie. Uit Agri SA se nuusverklaring is dit duidelik dat dié instansie meen dat dit wel lid van die paneel is/was. Dit is moeilik om die taakspan se reaksie anders as vermetel te beskryf. Die TLU SA se waarneming oor waarheen die projek heen op pad was, was dus vir alle praktiese doeleindes in die kol. Lees gerus die TLU SA se verklaring oor die gebeure hier. Die essensie van die saak, wat ook so deur die TLU SA gestel word, is dat daar nie vorentoe beweeg kan word deur van foutiewe “feite” gebruik te maak nie. Dit is egter duidelik dat die gaping wat nou ontstaan het, nie onbepaald kan voortbestaan nie. Trouens, dit sou ideaal wees as dit moontlik sou wees om die geskilpunte nou op te los. Dis egter verkiesingstyd, en Ramaphosa se aandag is nou gans te verdeel. Sake wat oplossingsgerig is, sal dus noodwendig tot ná die verkiesing moet oorstaan, en dit lyk nie of daar gou ná die verkiesing ’n geskikte geleentheid sal wees om oor die onverkwiklikhede konsensus te bereik nie. Die huidige oorstromings in dele van die Vrystaat, die Oos-Kaap maar veral KwaZulu-Natal bewys egter dat daar met sekere aspekte van landbou nie gewag kan word nie. Natuurrampe laat hulle nie op skedules plaas nie, en veral nie vir burokrate wat voete sleep nie. Landbou in Suid-Afrika het met genoeg prioriteite soos plaasaanvalle, misdaad, droogtes ensovoorts te make dat dit waarop die regering konsentreer eintlik moeilik die volle aandag kan kry. Hoe lank, byvoorbeeld, gaan die landbou genoeg water kan hê? Iets wat baie Suid-Afrikaners seker nie sommer sou verwag nie, is die noodmaatreëls wat nou in Vlaandere ingestel word te midde van ’n erge droogte. Daar word egter ook na die toekoms gekyk, en planne word gemaak om die ontsouting van seewater nog meer bekostigbaar te maak. Die owerhede het as deel van die “afskakelingplan” ’n kode geel verklaar, wat beteken die vraag na water kan maklik die aanbod daarvan oorskry. Beperkingsmaatreëls word oor ’n wye front ingestel. Toekomsbeplanning maak egter ook ’n groot deel hiervan uit. So is daar planne om enorme hoeveelhede seewater uit die Noordsee te ontsout. Die jongste denke behels dat die proses van tru-osmose met die proses van elektrolise gekombineer word. Die elektrolise ontsout reeds ’n deel van die water, maar dit wek eintlik krag op om die aanleg aan te dryf, en so koste te bespaar. Suid-Afrika kan nie ’n regering bekostig wat ’n sabotasierol teenoor die landbou inneem nie.