Versindaba » Blog Archive N.P. van Wyk Louw 50. Robert Schall (Vertaling in Duits 1) - Versindaba
Friday, February 28th, 2020 | VWL 50 jaar later.
13 Kommentare op “N.P. van Wyk Louw 50. Robert Schall (Vertaling in Duits 1)”
Gerard Scharn :
February 28th, 2020 at 10:17 am
Verrassend VWL in het Duits!
February 28th, 2020 at 12:49 pm
Wie Sie dieses seltsames Idiom im Herzen begreifen und in der deutsche Sprache wiedergeben können!
February 28th, 2020 at 9:59 pm
Herzlich gratuliert! Was Sie sich da vorgenommen haben, ist Ihnen gut gelungen! Auf Deutsch klingt es halt genau so gut wie in Afrikaans!
February 28th, 2020 at 10:37 pm
Baie dankie vir hierdie besonder vernuftige en waarderende aandag aan “Klipwerk,”Herr Schall. Ek hoop u prik die belangstelling van baie Duitsers hierdeur. ‘n Hef aan lê voor oor die Roggeveldse en Sutherlandse bron.
Enkele kwessies wat my opval, is bv. eerstens die vertaling van “boeties” – onder u tweede asterisk – met “kinder,” waardeur die seunskinders sowel as ander mansense wat deur die woord ingesluit word, plus die spreker se houding teenoor die boeties, nie die prominensie verkry wat hul toekom nie.
Tweedens, onder dieselfde tweede asterisk is die reël “hoor ‘an net die volk lawaai” met die vertaling van “volk” as, m.i., die onvanpaste “meute,” want ek verstaan “meute” as gespuis of gepeupel. Die plaaswerkers, almal bruin mense, en die dorpsarbeiders, almal bruin mense toe (gedurende die eerste helfte van die vorige eeu), en nakomelinge van die eerste bewoners van daardie wêreld, word juis nie deur Van Wyk Louw as ‘n gespuis onthou en beskryf nie.
En laastens, sien ek Roberts’ gee vir al wat laksmanvoël is die Duitse naam “Würger” en vir die janfiskaal “Fiskalwürger” met verwysing na die reël onder die sewende asterisk: “Padda en ou Jan-Fiskaal” met die Duits “Frosch und Jan-Fiskal.”
Weer eens dankie vir u arbeid!
Robert Schall :
February 29th, 2020 at 2:13 pm
Beste Kommentaarskrywers, baie dankie vir al die kommentare. Die komplimente geniet ek, en die kritiese kommentare is vir my baie waardevol.
Kinder: In Duits is “Kinder”, as plurale tantum, ŉ informele “Anrede an mehrere Personen“ (www.duden.de; betekenis 3b). Dus verwys die “Kinder” in die vertaling nie noodwendig na kinders nie. Maar om die verwysing na manlike persone duidelik te maak, is iets soos “Jungs” waarskynlik ŉ beter keuse. NB: “Jungs” in Duits het nie die rassistiese konnotasies van “jong” en “jongens” in Afrikaans nie.
Meute: Onder andere verwys die Duitse woord “Meute” na ŉ “größere Zahl, Gruppe von Menschen, die gemeinsam auftreten, agieren“ (www.duden.de; betekenis 2). Dus word “Meute” nie noodwendig (baie) pejoratief gebruik nie. Toegegee, onder die sinonieme van “Meute” lys die Duden o.a. “Mob” en “Pöbel”, maar ook die neutrale “Gruppe, Schar” en “Schwarm”. Die spesifieke mense waarna die vers verwys, is lawaaierig, gedra hulle wild, en is heel moontlik aangeklam. Na my gevoel sou ŉ effens afkeurende, of selfs net ŉ jaloerse waarnemer (jaloers want hy is nie deel van die pret nie) so ŉ groep mense in Duits maklik ŉ “Meute” noem. As iemand “gespuis” sou dink, sou hy waarskynlik in Duits ŉ woord soos “Gesindel” of “Gelichter” gebruik. Na dit alles gesê is, is “Bande” miskien tog ŉ beter keuse (“Gruppe gleich gesinnter Menschen, häufig Gruppe Jugendlicher, die gemeinsam etwas unternehmen“; http://www.duden.de; betekenis 2).
February 29th, 2020 at 3:40 pm
Leute statt Meute?
February 29th, 2020 at 6:17 pm
Beste mnr. Schall, baie dankie vir die sortering van daardie woorde, asook vir u gevoeligheid t.o.v. die klankskemas.
March 1st, 2020 at 8:52 am
Ek reken Van Wyk Louw sou besondere genoeë gehad het aan hierdie Duitse vertaalwerk. Uitstekend, prof. Schall!
Prof. Odendaal kompliseer die vlak van die kommentaar deur ‘n greep uit die retorika te berde te bring om sy standpunt oor die gehalte van die vertaling te staaf, nl. dat die digter self die vertaling van prof. Schall sou sanksioneer, derhalwe moet die vertaling dus goed wees. Die feit dat die groot digter in die winter van 1970 dood is, word nie betwis nie.
Mahmoud Darwish se houding jeens vertalings van sy werk, was net die teenoorgestelde van wat deur prof. Odendaal weerkaats word. Toe Darwish gevra is om vertalings van sy gedigte voor te lees vir ‘n gehoor wat nie Arabies magtig was nie, het hy geantwoord met: “Ek lees net my eie gedigte voor.”
(Hy het dit verkies dat die vertaler self die weergawes in Engels voorlees).
Prof. Schall het iets wesentliks raakgevat toe hy besluit het om “Klipwerk” te vertaal. Gelukkig het Van Wyk Louw ‘n paar maande voor sy dood oor hierdie gedig geskryf (“Rondom eie werk” pp. 36-52). “… [E]intlik sien ek daardie reeks as iets taamlik sentraals in my werk – selfs in my lewe…” sê hy. En ook: “[Ek het] van “Klipwerk” as ‘n gedig of reeks gepraat … ómdat ek dit nie as net ‘n opeenvolging van los versies beskou nie, maar as ‘n geheel. (Om hierdie rede het ek die uitgewer gevra om nie toe te laat dat los fragmente daaruit in bloemlesings opgeneem word nie – òf die geheel, òf niks. Maar ja – bloemlesers is soms griffioene).
Prof. Odendaal bring ‘n interessante aspek na hierdie tafel, nl. die opinie van die digter i.v.m. die aard van die vertaling van sy werk.
March 2nd, 2020 at 1:19 pm
‘n Heerlike vertaling, dankie.
Daar’s egter nog ‘n bloemlesers-griffioen in my persoonlike skoen: die verskillende stemme duidelik hoorbaar in die teks (en onderstreep deur die digter se eie bladuitleg van meerdere kolomme, in die winter van 1954 te Amsterdam) gaan verlore by so ‘n ingestopte-wors-in-een-derm-effek.
Te begrype dat dit makliker is sovir wie ookal bloemlees – maar die tipografie praat hard en duidelik in dié teks mee, en dit gaan verlore in ‘n één-gestopte-wors-uitleg… (vir meer toegligting, sien hier:https://www.academia.edu/37729584/Stone_Work_Klipwerk_from_Nuwe_verse_New_verse_1954_NP_van_Wyk_Louw_)
March 2nd, 2020 at 2:31 pm
Waldemar, naas waarskynlike respekkoestering vir Robert se vertaalwerk, wou ek beweer dat Van Wyk Louw sekerlik in sy skik sou wees oor die FEIT dat “Klipwerk” nou ook in (die deur hom geliefde) Duits te lees is. Helaas moes die Van Wyk Louw-huldigingspan by Versindaba maar inglip by die agterdeur oopgelaat deur juis daardie bloemleser-“griffioene” waarvan jy skryf, naamlik om hierdie (en volgende week se) keure uit Robert se “Steinwerk”-omsettings te kan plaas. Hy het naamlik die hele gedig in Duits vertaal – en ons hou duim vas hy kry dit kort voor lank in die geheel, saam met sy ander Van Wyk Louw- en byvoorbeeld sy Boerneef-vertalings, in boekvorm gepubliseer.
March 2nd, 2020 at 8:47 pm
Baie dankie Bernard vir die opklaring. Ekskuus dat ek jou bedoeling so skeef opgevat het.
Robert Schall se vertaling van “Klipwerk” is goeie nuus vir my. (Slegte nuus is die ongeluk waarin die pianis Angela Hewitt se unieke Italiaanse klavier afgeskryf is, en die feit dat die ster Betelgeuse algaande dowwer word).