PressReader - Baba & Kleuter: 2018-06-01 - EEN­VOU­DIG BLY BAAS!
EEN­VOU­DIG BLY BAAS!
Baba & Kleuter - 2018-06-01 - JOU BABA -
Die we­te dat jy so ’n in­vloed op jou kind se ont­wik­ke­ling het, gaan ge­paard met ’n ver­ant­woor­de­lik­heid en dit kan dik­wels swaar op nu­we ou­ers se skou­ers rus. Die goeie nuus is dat jy nou die fei­te het en ou­ers wat be­ter weet, vaar on­ver­my­de­lik be­ter.
Nog be­ter nuus is dat as jy jou ge­son­de ver­stand in­span en jou kind in ’n lief­de­vol­le om­ge­wing ge­koes­ter hou, jy reeds die be­lang­rik­ste din­ge reg doen. Jy kan net daar­op voort­bou deur op die vrugbare groei­fa­ses te fo­kus.
Kyk fyn hoe jou kind se on­ge­loof­li­ke vaar­dig­he­de en ver­mo­ëns na­tuur­lik na vo­re kom. Pas dan jul in­ter­ak­sie aan so­dat jy die nu­we vaar­dig­he­de oe­fe­ning gee. So sal jy el­ke ont­wik­ke­lings­ge­leent­heid die bes­te be­nut.
Die ge­seg­de lui: “Kin­ders is soos spon­se wat al­les in­drink.” Of, soos die A­me­ri­kaan­se ont­wik­ke­lings­ken­ner dr. G­lenn Do­man sê: Kin­ders is so lief vir leer dat hul­le dit e­ni­ge tyd bo kos sal kies. El­ke ma sal saam­stem dat dit die waar­heid is.
Dis nor­maal om aan­vank­lik oor­wel­dig te voel wan­neer jy die eer­ste keer be­sef jou kind se ont­wik­ke­ling rus op jou skou­ers. Ge­luk­kig is daar ’n stap-vir-stap-re­sep wat, as jy dit volg, sal ver­se­ker dat die tyd wat jy saam met jou kind deur­bring, mak­si­mum waar­de het en uit­ein­de­lik sy ont­wik­ke­ling as ho­lis­tie­se mens doel­tref­fend sal steun.
1WYS E­MO­SIE, MA!
Ba­bas is nie er­va­re ge­noeg om te weet wan­neer iets hul aan­dag ver­dien nie. Hul­le sien dit dus nie raak nie – ten­sy dit met e­mo­sie op­ge­tooi word.
E­mo­sies, of dit nou kal­me­rend of op­ge­ruimd is, help ’n ba­ba om nu­we din­ge te leer. Die goeie nuus is dat jul lief­de­vol­le in­ter­ak­sie met haar die gom is wat hier­die ken­nis gaan laat vas­klou. Stu­dies be­ves­tig dat die oom­blik­ke wat die mees­te met e­mo­sie ge­laai is, die bes­te ont­hou word. Dit is van toe­pas­sing op kin­ders en vol­was­se­nes.
Wan­neer jy dus by haar is, kan jy ge­rus die moei­te doen om jou ge­sigs­uit­druk­kings te oor­dryf, in snaak­se stem­me­tjies te praat, haar te ver­troe­tel en wil­der rol- en swaai­spe­le­tjies te speel. Laat haar weer an­der ke­re snoe­sig teen jou lê ter­wyl jy vir haar ’n sto­rie ver­tel of ’n spro­kie lees. As jy steeds on­se­ker is, dink aan die ver­skil tus­sen ’n swart-wit fliek en ’n fliek in vol­le kleur. In­ter­ak­sie son­der en met e­mo­sie kan daar­mee ver­ge­lyk word.
2’ N KNYPIE KONTRAS
Ba­bas dink kon­kreet en dis dik­wels vir hul­le moei­lik om nu­we be­grip­pe aan te leer son­der dat al­bei teen­oor­ge­stel­des teen­woor­dig is. Dis by­voor­beeld baie mak­li­ker om die be­grip van klein te leer as daar ’n groot voor­werp langs­aan lê waar­aan sy kan vat.
Net so kan jy jou kind die ver­skil tus­sen hard en sag leer deur haar aan ’n plas­tiek­bal en ’n lap­pie te laat vat.
3MAAK GE­BRUIK VAN TAAL
Taal is baie nou met in­tel­lek­tu­e­le ont­wik­ke­ling ver­bind. Dink aan jou­self as ’n sport­kom­men­ta­tor wat deur­lo­pend te­rug­voer gee oor wat jou ba­ba doen, dink en voel. As jy net vir haar die woor­de gee vir wat sy doen, dink en voel, is dit klaar on­ge­loof­lik waar­de­vol vir haar ont­wik­ke­ling. Ons dink in woor­de en daar­son­der is dit on­moont­lik om van die wê­reld om ons sin te maak.
Taal gee lo­gi­ka aan jou ba­ba se wê­reld en jy ver­rig ’n baie be­lang­ri­ke taak deur haar wê­reld vir haar te “ver­taal”.
Wan­neer dit by die leer van nu­we woor­de kom, sal jou ba­ba die woor­de wat sy die mees­te hoor, die vin­nig­ste leer. Ge­bruik nu­we woor­de oor en oor in een­vou­di­ge sin­ne: “Dis tyd om te bad. Jy hou van bad. Kom ons gaan bad, lie­fie.”
4HERHAAL, HER­HAAL, HER­HAAL
Nes vol­was­se­nes leer ba­bas die bes­te deur her­ha­ling. Her­ha­ling be­vor­der her­ken­ning, wat ’n be­lang­ri­ke in­tel­lek­tu­e­le vaar­dig­heid is. ’n Mak­li­ke ma­nier om dit te oe­fen is om die dui­de­lik­ste ken­mer­ke van iets her­haal­de­lik te be­skryf. By­voor­beeld: ’n Hond het vier po­te, ’n groot neus en maak “woef”. Of: ’n Vo­ël het ve­re, twee be­ne, ’n sna­wel en sê “twiet”. As jy dit aan­hou­dend be­noem en be­skryf, sal jou ba­ba oor die wê­reld om haar leer, en heel­tyd nu­we din­ge leer.
5 WYS WAT JY SÊ
Ba­bas er­vaar die wê­reld deur hul lyf en daar­om leer hul­le iets mak­li­ker as dit fi­siek vir hul­le voor­ge­speel word.
As jy wil hê jou ba­ba moet die ver­skil tus­sen rond en vier­kan­tig leer ken, gee haar ge­rus ’n ron­de en vier­kan­ti­ge voor­werp om aan te vat. As jy haar wil leer om met be­grip te tel, be­gin deur haar hand­jies te klap: 1, 2, 3, of deur blok­kies op me­kaar te sta­pel: 1, 2, 3.
Jy moet dus vir haar “ver­toon” wat jy wil hê sy moet leer. As dit is om op te hou om die kat se stert te trek, streel met haar hand­jie sag­gies oor die kat. Gee vir haar die woor­de vir dié er­va­ring: “Kyk, die kat­jie hou daar­van om sag­gies ge­streel te word.”