PressReader - Beeld: 2016-05-21 - Le­su­fi is nou baas
Le­su­fi is nou baas
Jy kan nie s­kool kies LUR het nou laas­te sê
Beeld - 2016-05-21 - Front Page - Clau­di Mai­lo­vich
Die fi­na­le be­sluit oor waar Gau­teng­se kin­ders skool­gaan, is nou in die han­de van die pro­vin­si­a­le de­par­te­ment van on­der­wys en die LUR.
Nie jy, of die s­kool van jou keu­se, het meer die laas­te sê nie.
Die kon­sti­tu­si­o­ne­le hof het gis­ter uit­spraak ge­le­wer in die saak tus­sen die Fe­de­ra­sie van Be­heer­lig­ga­me van Suid-A­fri­kaan­se Sko­le (Fed­s­as) en die de­par­te­ment van on­der­wys in Gau­teng.
Die hof het in die guns van die de­par­te­ment en Pa­ny­a­za Le­su­fi, LUR, be­slis in hul ge­skil oor die mag­te van ’n be­heer­lig­gaam ten op­sig­te van skool­toe­la­ting.
Ad­junk­hoof­reg­ter Dik­gang Mo­se­ne­ke het die een­pa­ri­ge uit- spraak, sy laas­te voor sy uit­tre­de, voor­ge­lees.
Die hof moes be­slis oor die gel­dig­heid van die wy­si­gings wat Le­su­fi aan die re­ëls vir toe­gang tot o­pen­ba­re sko­le in Gau­teng aan­ge­bring het.
Die reg­ters het be­slis die aan­pas­sings wat in 2011 in die Gau­teng­se on­der­wys­re­ëls in ’n kon­sep­wet voor­ge­stel is, is “ra­si­o­neel, re­de­lik en ver­de­dig­baar”.
Fed­s­as het on­der meer aan­ge­voer dat Le­su­fi met dié wy­si­gings die mag­te van die be­heer­lig­ga­me weg­neem en dat die be­stre­de re­ëls “nie re­de­lik of ver­de­dig­baar” is nie.
Die hof het Le­su­fi op­drag ge­gee om bin­ne 12 maan­de die “voe­ding­so­nes” vir sko­le te be­paal.
Mo­se­ne­ke het ge­sê dit is reg dat ’n s­kool se toe­la­tings­be­leid on­der­he­wig is aan die toe­pas­li­ke pro­vin­si­a­le wet.
Sko­le kan wel hul toe­la­tings­be­leid aan­pas so­dat dit hul leer­lin­ge se be­lan­ge dien.
Dit is “heel­te­mal in or­de” dat ’n s­kool daar­na streef om ’n sen­trum van uit­ne­mend­heid te wees met “skit­te­ren­de” uit­slae en an­der goeie uit­koms­te.
“Maar o­pen­ba­re sko­le is nie ver­e­del­de ruim­tes wat net vir skerp, goed ge­ma­nier­de en wel­ge­stel­de leer­lin­ge be­doel is nie. Hul­le is o­pen­ba­re ba­tes wat nie net die eng be­lan­ge van hul on­mid­del­li­ke leer­lin­ge moet be­vor­der nie, maar daar mag krag­tens wet­ge­wing ook van hul­le ver­eis word om te help om u­ni­ver­se­le en nie-dis­kri­mi­ne­ren­de toe­gang tot on­der­wys te ver­skaf.”
Vol­gens Mo­se­ne­ke moet die plig by die LUR be­rus om leer­lin­ge te plaas wat nie plek in sko­le ge­kry het nie. Die LUR moet ook “se­ker maak dat daar ge­noeg plek­ke in sko­le is so­dat el­ke kind s­kool toe kan gaan”.
Die hoof van die on­der­wys­de- par­te­ment sal be­paal wan­neer ’n s­kool vol is en nie die be­heer­lig­gaam nie.
Fo­to: A­LET PRETORIUS
Die kon­sti­tu­si­o­ne­le hof het gis­ter ’n spe­si­a­le sit­ting ge­hou om af­skeid te neem van ad­junk­hoof­reg­ter Dik­gang Mo­se­ne­ke (mid­del), wat af­tree. Regs is hoof­reg­ter Mo­goeng Mo­goeng en links reg­ter Bess N­ka­bin­de. Die saak tus­sen Fed­s­as en die Gau­teng­se on­der­wys­de­par­te­ment is die laas­te een waar­in Mo­se­ne­ke uit­spraak ge­le­wer het.