Issue 1, 2009 Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg - Volume 2009,
Volume 2015 (2015) Volume 2014 (2014) Volume 2013 (2013) Volume 2012 (2012) Volume 2011 (2011) Volume 2010 (2010) Volume 2009 (2009) Volume 2008 (2008) Volume 2007 (2007) Volume 2006 (2006) Volume 2005 (2005) Volume 2004 (2004) Volume 2003 (2003) Volume 2009,
Die dematerialisasie van geld : in die skadu van die sakereg
Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2009, pp 1 –21 (2009)
The dematerialisation of money and the lingering influence of the law of things
The dematerialisation of money forms part of a wider movement towards the dematerialisation or "de-physicalisation" of other forms of property. The law of things, however, still permeates the way in which jurists analyse money. It is suggested, however, that English common-law concepts relating to property (such as "proprietary interest" and "superior title") are of little use to South African law. The author examines whether legal consequences similar to those when making use of notes and coins, should be pursued when making use of modern payment methods. Following a brief historical perspective, the author discusses the most important texts dealing with the property law implications surrounding money, and then examines comparisons drawn by Proctor between money in the physical sense and other forms of money such as bank money. This, in turn, leads to a discussion of the B & H Engineering and Nissan cases. Although these two decisions exert a great deal of influence on current South African banking law, doubts are expressed about the correctness of both cases. In light of the incorrect result in the Nissan case, and the correct outcome in the Pestana decision, it is suggested that, generally, banks cannot unilaterally reverse credits without the intervention of a court.
Reflections on the role of the managing agent in South African and Chinese sectional title (condominium) legislation
Chen Lei and
Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2009, pp 22 –38 (2009)
Die rol en funksie van die bestuurder van &apos;n deeltitelskema in onderskeidelik die Suid-Afrikaanse en Chinese reg
Ingevolge sowel die Suid-Afrikaanse as die Chinese deeltitelwetgewing het die regspersoon of die trustees (die uitvoerende raad in China) die bevoegdheid om &apos;n bestuurder aan te stel om die daaglikse bestuursaktiwiteite van die skema te behartig. In die praktyk word bestuurders feitlik vir alle skemas wat meer as 50 eenhede bevat, aangestel, veral met die oog op die hantering van potensiële finansiële probleme mbt die werksaamhede van die skema. Met die privatisering van residensiële huisvesting in China vertoon die Suid-Afrikaanse en Chinese deeltitelindustrie talle ooreenkomste. In beide gevalle neem die verstedeliking van die bevolking toe, styg die prys van deeleiendom met rasse skrede en strewe die onderskeie regerings daarna om die status van huiseienaarskap onder laer inkomstegroepe te versprei. Voorts steun sowel Suid-Afrika as China op &apos;n interne gedragskode om die bestuurder-industrie te reguleer. Die outeurs vergelyk die Suid-Afrikaanse en Chinese stelsels mbt die regstatus van die bestuurder, die eienskappe en kwalifikasies van &apos;n goeie bestuurder, die aanstelling, vergoeding en funksies van bestuurders en die beëindiging van die aanstellingskontrak van &apos;n bestuurder. Daar bestaan naas die punte van ooreenstemming ook ooglopende verskille. Slegs &apos;n regsentiteit (bestuursmaatskappy) kan in China as bestuurder aangestel word. Daar word die aanstelling van bestuurders deur die ontwikkelaar in die tydperk voor totstandkoming van die bestuursregspersoon deur &apos;n openbare tenderproses voorafgegaan. Die tenderproses word deur die betrokke plaaslike owerhede beheer. Ten slotte word daarop gewys dat verskeie laerrang Chinese deeltitelskemas weens koste-oorwegings verkies om sonder die hulp van professionele bestuurders klaar te kom.
Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2009, pp 39 –57 (2009)
Die Maatskappywetsontwerp [B 61D-2008] beoog om die aandelekapitaalreëls van die huidige wet te hervorm. Wat die struktuur van aandelekapitaal betref, vereis die wetsontwerp dat die akte van inlywing die klasse aandele asook die getal aandele in elke klas uiteensit tesame met die voorkeure, regte en beperkings verbonde aan elke klas. Maatskappye word aansienlike vryheid gegun by die vasstelling van klasregte mits daar altyd minstens een klas aandele is wat onbeperkte stemreg verleen en minstens een klas wat die reg verleen om die netto bates by likwidasie te ontvang. As gevolg van die afskaffing van die kapitaalinstandhoudingsbeginsel in 1999 het die noodsaak vir komplekse bepalings oor aandelekapitaalrekenings en nie-verdeelbare reserwes weggeval en die Maatskappywetsontwerp bevat dus geen voorskrifte in hierdie verband nie. Terselfdertyd word die wysiging van aandelekapitaal vergemaklik, hoewel sommige wysigings bestaande aandeelhouers op die uitkoopremedie geregtig maak. Die wetsontwerp vereis dat daar altyd minstens een uitgereikte aandeel moet wees wat deur iemand anders as &apos;n maatskappy in dieselfde groep gehou word. Dit blyk &apos;n oorsig te wees dat hierdie aandeel nie een hoef te wees met onbeperkte stemreg of die reg op die netto bates by likwidasie nie. Die kwalifikasie ten opsigte van maatskappye in dieselfde groep is ondeurdag aangesien dit die bestaan van volfiliale bykans uitsluit.
The Consumer Protection Bill : a few preliminary comments
Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2009, pp 58 –83 (2009)
Die wetsontwerp vir verbruikersbeskerming : &apos;n paar voorlopige opmerkings
Die Wetsontwerp op Verbruikersbeskerming word beskryf as &apos;n "handves van regte vir verbruikers" en lê die grondslag vir &apos;n era van verbruikers in Suid-Afrika. Dit behels &apos;n omvattende regsraamwerk wat die bevoegdhede van verbruikers en die verantwoordelikhede van verskaffers van goedere en dienste duidelik uiteensit. Die wetsontwerp is verreikend, ambisieus en die eerste van sy soort in Suid-Afrika. Enkele voorbeelde van die verreikende bepalings wat die sakewêreld wesenlik sal beïnvloed is diskriminerende bemarking; afkoel-periodes; teruggawe van goedere; kansellasie van vooraf-besprekings en bestellings; inligting in eenvoudige en verstaanbare taal; oor-verkoop en oor-bespreek (sg "over-selling and over-booking"); bêre-koop; promosies en kompetisies; veilings; piramiede skemas, lojaliteitsprogramme; verkoopsrekords; skriftelike verbruikersooreenkomste; onbillike of onredelike kontraksterme; waarborge; aanspreeklikheid vir skade wat deur goedere veroorsaak word; openbaarmaking van die prys van goedere; etikette; franseringsooreenkomste en bedrieglike skemas wat juju behels. Alhoewel meer omvattende verbruikersbeskerming in beginsel ondersteun word, is die wetgewing problematies. Die artikel gee &apos;n oorsig van die doel van die wetgewing, plaas dit in konteks met verwysing na ander wetgewing (bv die Nasionale Kredietwet en die Wet op Finansiële Advies en Tussengangerdienste) en lewer kommentaar op enkele bepalings.
The strange path of trust property at a trustee&apos;s death : theory and practice in the law of trusts
Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2009, pp 84 –101 (2009)
Die eienaardige pad van trustbates by &apos;n trustee se dood : teorie en praktyk in die trustreg
In die trustreg blyk dit soms asof daar &apos;n kloof tussen teorie en praktyk bestaan. Een voorbeeld hiervan kan voorkom waar &apos;n bepaalde trustpraktyk so goed funksioneer dat dit onnodig mag blyk om die teoretiese grondslag van die praktyk te ondersoek. Dan kan daar ook gevalle wees waar trustpraktyk eenvoudig heeltemal in stryd met aanvaarde trustteorie is. In die onderhawige artikel word hierdie fenomeen aan die hand van twee breë scenario&apos;s - en &apos;n aantal spesifieke vrae wat met elk verband hou - ondersoek.
In die eerste scenario word gekyk na die geval waar een van &apos;n aantal mede-trustees te sterwe kom. Nie een van die modelle rakende mede-eiendomsreg in die Suid-Afrikaanse reg kan die hantering van die oorgang van eiendomsreg in hierdie situasie bevredigend verklaar nie. Aan die hand van &apos;n regsvergelykende ondersoek na onderskeidelik die Engelse en die Skotse reg word die gevolgtrekking bereik dat die Engelse konsep van &apos;&apos;joint tenancy&apos;&apos; en die gepaardgaande &apos;&apos;rule of survivorship&apos;&apos; heel waarskynlik in hierdie konteks in die Suid-Afrikaanse reg aanvaar is. Die tweede scenario handel oor die geval waar die enigste of die laaste trustee te sterwe kom. Ook hier word geargumenteer dat &apos;n beginsel van die Engelse reg wat in Suid-Afrika en Skotland aanvaar is - naamlik dat &apos;&apos;a trust will not fail for want of a trustee&apos;&apos; - &apos;n (minstens gedeeltelike) verklaring vir die oorgang van eiendomsreg verskaf.
The constitutional right to academic freedom : an exploration into definition, scope and threats
Ken Alston and
Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2009, pp 102 –123 (2009)
Die grondwetlike reg op akademiese vryheid : &apos;n ondersoek na definisie, draagwydte en bedreigings
Ten spyte daarvan dat die reg op akademiese vryheid in a 16(1)(d) van die grondwet gewaarborg word, ontvang die reg min aandag van skrywers en selfs minder erkenning van staatsweë. Daar is min waardering vir die juridiese betekenis van die grondwetlike basis van die reg. Daarbenewens is die neiging in die literatuur om akademiese vryheid tot hoër onderwys te beperk asof dit geen toepassing in skoolonderwys het nie. Met die grondwetlike status van die reg as vertrekpunt, is die oogmerk van die bydrae om die draagwydte van die reg op akademiese vryheid uit te brei en die belang daarvan vir alle vlakke van onderwys, insluitende skoolonderwys, te vestig. Die reg op akademiese vryheid word gevolglik ondersoek met verwysing na drie spesifieke vraagstukke, naamlik die omskrywing van die reg, die omvang of draagwydte van die reg en kontemporêre bedreigings wat die reg kan ondermyn. Daar word ten slotte aangevoer dat akademiese vryheid &apos;n sleutelelement is vir die bemagtiging van diegene wat in onderwys betrokke is om die beste moontlike onderwys vir ons jeug te verseker.
International matrimonial property law : developments in the Netherlands, Europe and South Africa
Barbara E. Reinhartz
Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2009, pp 124 –134 (2009)
Internasionale huweliksvermoënsreg : ontwikkelings in Nederland, Europa en Suid-Afrika
Die onderhawige artikel handel oor ontwikkelings in die internasionale huweliksvermoënsreg in Nederland, Europa en Suid-Afrika. Die Haagse Convention on the Law Applicable to Matrimonial Property Regimes (1978) geld sedert 1 September 1991 in Nederland ingevolge die Wet Conflictenrecht Huwelijksvermogensregime. Hierdie konvensie bevat &apos;n ingewikkelde en daarom ongewilde reëling. Dit geld slegs in Nederland, Frankryk en Luxemburg. Die outeur bestee besondere aandag aan die outomatiese verandering van die toepaslike regstelsel in sekere omstandighede. Sy bespreek resente Nederlandse uitsprake insake die konvensie. Sekere verwante aangeleenthede (wat in Suid-Afrika onder die persoonlike gevolge van die huwelik sou val) word in Nederland beheers deur die Wet Conflictenrecht Huwelijksbetrekkingen. Die skrywer bespreek &apos;n resente uitspraak van die rechtbank te &apos;s-Hertogenbosch oor die wet. Sy doen aan die hand dat die gemeenregtelike posisie in Nederland (soos vervat in die Chelouche-Van Leer-uitspraak soos aangevul met redelikheid en billikheid in die Zimbabwe-saak) te verkies is bo die huidige stand van sake. Die outeur verwys vervolgens na die Europese inisiatief tot die harmonisering van internasionaal-erfregtelike en internasionaal-huweliksvermoënsregtelike aanwysingsreëls. Sy lewer ten slotte &apos;n bydrae tot die debat in Suid-Afrika oor die toepaslike regstelsel ten aansien van die vermoënsregtelike gevolge van die huwelik na aanleiding van die ongerapporteerde uitspraak van die Transvaalse hooggeregshof in Sadiku v Sadiku. Daar word aan die hand gedoen (i) dat alle eiendom, roerend en onroerend, deur dieselfde regstelsel beheers moet word; (ii) dat voorsiening gemaak moet word vir die wysiging van die tersake regstelsel stante matrimonii; en (iii) dat die regsreëls insake uitsettingsbevele gesien moet word as lois d&apos;application immédiate. Die skrywer laat haar egter nie uit oor die tersake koppelfaktor(e) wat die Europese normgewing sal kies nie.
A modest defence of renvoi : aantekeninge
Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2009, pp 135 –141 (2009)
Renvoi thus arises from the fact that different legal systems have different choice of law rules. It will exist until that utopian day when the choice of law rules of all states are identical (and interpreted identically). It is thus a profound problem inherent in the choice of law approach to private international law. It must be grappled with by any serious student of private international law.
Observations on the use of official languages for the recording of court proceedings : aantekeninge
Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2009, pp 141 –155 (2009)
The focus of this note is on the latter, more particularly on the implications of the language provisions of the Constitution of the Republic of South Africa, 1996, for the use of the official languages for the recording of court proceedings in South African courts and for the safekeeping of court records by the state. The official use of languages to record court proceedings, on the one hand, and the unofficial use of languages by accused, litigants and witnesses, on the other, have implications for each other. The use of different languages for recording court proceedings has direct implications for various individual rights of accused, witnesses and parties involved in criminal cases and civil litigation. However, those rights that relate to the unofficial use of language in court proceedings are not discussed here.
Aboriginal land rights in Australia remains an unruly horse : aantekeninge
Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2009, pp 155 –164 (2009)
The process of colonisation and the concommitant dispossession of land appear to go hand in hand. Without exception, in dispossessing the indigenous people of their land and physically removing them from their land, colonisers gave no thought to the psyche of the dispossessed. The indigenous people were simply overridden by the process of colonisation - although not without resistance. Such resistance never totally ceases and in most cases eventually leads to recrimination, litigation and legislation. The two most prominent examples of this process are Canada and Australia. I have dealt with Canada quite extensively (Barrie "The American Indian and tribal law: lessons and guidelines for South African indigenous law" 2003 TSAR 160; "International law and indigenous land rights: further lessons for South Africa" 2005 TSAR 384; "The validity of historical aboriginal treaty rights: the Canadian experience" 2006 TSAR 803; "19th century treaties and 21st century realities: tensions in Canada and rebus sic stantibus" 2007 TSAR 780) and now turn to Australia.
Indemniteitsborgstelling en borgbeskerming : regspraak
Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2009, pp 165 –184 (2009)
Borgstelling as persoonlike sekerheidstellingsfiguur is so oud soos die berge, maar het nie uit respek vir sy oeroue herkoms sy bedenklik slegte naam verloor as &apos;n verderflike figuur waarteen wyses hul seuns sedert onheuglike tye maan nie. (Sien Spreuke 6:1-5; 11:15; 17:18 en 22:26-27.) Die reg beskerm om dié rede met bykomstige reëls onbevoegdes teen die risiko&apos;s van borgstelling. (Sien bv die beskerming verleen aan minderjariges, gehudes in gemeenskap van goed en persone onder kuratele wat óf hoegenaamd nie mag borgstaan nie óf slegs met nakoming van bykomstige vereistes hulself as borge kan verbind.)
Directors&apos; fiduciary duties and the 2008 Companies Bill : regspraak
Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2009, pp 184 –190 (2009)
Certain provisions of the new Companies Bill (final version, B61D-2008, adopted by the National Assembly on 19 November 2008) seem to create a codification or quasi-codification of this area of the common law. The purpose of this note is to examine the principal provisions involved and to offer some commentary as to their desirability and utility. I must, at the outset, state my observation that I can find nothing in the bill that derogates from the body of established common law and, therefore, the existing case law would remain applicable.
State non-compliance with legal duties : the constitutional court finally cracks the whip : regspraak
Rassie Malherbe and
Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2009, pp 191 –198 (2009)
This provision has proven to be especially inhibiting to judgment creditors struggling to enforce court orders against organs of state, and has led to calls for its reconsideration or even invalidation (Roos &apos;&apos;Executive disregard for court orders: enforcing judgments against the state&apos;&apos; 2006 SALJ 744). The question of the constitutionality of section 3 has actually been broached in numerous cases over the last number of years (see the references in Malherbe n 118 119).
Verkoop van regte teen &apos;n diskonto en die toepaslikheid van die National Credit Act : regspraak
Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2009, pp 198 –203 (2009)
Die National Credit Act (34 van 2005) het op 1 Junie 2007 in werking getree. &apos;n Mens hoef nie wyle Siener van Rensburg se gene in jou te hê om te voorspel dat dié wet nog tot baie litigasie gaan lei nie. Die wet het inderdaad ook onmiddellik die aandag en intellektuele belangstelling van &apos;n groter aantal skrywers getrek as wat die geval met sy voorgangers, die Wet op Kredietooreenkomste (75 van 1980) en die Woekerwet (73 van 1968) was.
Der Durchgriff im Deutschen und Südafrikanischen Gesellschaftsrecht, Robert Schmidt : boekbespreking
Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2009, pp 205 –206 (2009)
Hierdie publikasie is oorspronklik as doktorsverhandeling aanvaar deur die regsfakulteit van die Ludwig-Maximilians-Universiteit te München. Dit vorm deel van die indrukwekkende reeks navorsingsgeskrifte en verhandelings van Duncker und Humblot oor die internasionale reg. Dit word bevestig deur die titels van bundels 128-172 van hierdie reeks wat aan die einde van die boek verskyn.
Mars The Law of Insolvency in South Africa, C. Nagel (Ed.) with E. Bertelsmann, R.G. Evans, A. Harris, M. Kelly-Louw, A. Loubser, M. Roestoff, A. Smith, L. Stander, L. Steyn : boekbespreking
Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2009, pp 206 –207 (2009)