Mens moet jou maar berus in die feit dat Neil Cochrane nie maklik gaan afsien van sy onopgewonde skryfstyl nie. Dit is tog ook duidelik dat hy al hoe minder steun op jargon, en op dié manier dit vir die gewone koerantleser moontlik maak om sy resensies te waardeer.
Cilliers sê tereg in sy resensie dat PG baie maskers het: PG die filosoof, PG die geamuseerde, PG die mensekenner, PG die satirikus. Wat “Ons mond” anders maak, is dat PG daarin sy kinderherinneringe as uitgangspunt gebruik, en niks bylieg of aandik nie. Dis ‘n verhaal oor sy oupa, en hoe ons die dooies altyd met ons saamdra.
Die grootleraar van Kaapstad het my netjies gewys waar ek opgeslip het, self in die proses opgeslip deur van my ‘n man te maak, en in dieselfde proses ‘n resensie geskryf wat mens by wyse van ’n verandering stof tot nadenke gee.
Baie slim, die gesprek wat Hambidge aan die gang sit voordat sy afsluit, maar ek is seker nie die een wat dit vir haar moet sê nie.
In die krimpende Afrikaanse mediabedryf is daar ballasmandjies vol van uiteenlopende menings oor Naspers en Media24 wat deur oud- en huidige werknemers gehuldig word. Maak die nuwe boek – wat opgesaal is met die titel ’n Konstante revolusie: Naspers, Media24 en oorgange en saamgestel is deur Lizette Rabe – voorsiening vir die ou maatskappykultuur, en gee dit genoeg ruimte vir die visioene van die huidige geslag?
Ek sou graag wou gesien het dat hy meer oor Rabe gesê het, en die wyse waarop sy die bydraers gekies het. Rabe is een van die reuse onder die geslag joernaliste wat via die Departement van Joernalistiek by US hul weg na Naspers gevind het en daar diep spore getrap het.
Hy is uiteraard uitstekend geplaas om te weet dat geen koerantleser regtig ’n aftellysie van al die bydraers en hul sienings verwag nie. Deur Dommisse, Vosloo en Esterhuyse se standpunte aan te haal, dek De Beer die kernvrae oor die verlede, die hede en die toekoms. Dit is die wese van ’n boek wat ’n honderd jaar van hierdie mediamaatskappy wil gedenk, en De Beer maak dit heel gepas die belangrikste punte in sy betoog.
Kry Bekker self kans om sy siening oor Naspers met die lesers van Rabe se boek te deel? En indien wel, sê hy iets oor die feit dat Naspers deesdae eerder ’n beleggingsmaatskappy is met Media24 ’n baie klein onderdeel daarvan?
Die waardering wat Pretorius vir Kapp se navorsing en die boek uitspreek, is vir my genoeg rede om te weet dat hierdie ’n onmisbare boek is vir diegene met ’n belangstelling in die Universiteit van Stellenbosch en die Nasionale Pers. Trouens, uit Pretorius se resensie kan mens die afleiding maak dat Kapp se boek ’n aanvulling vir Rabe se versameling essays kan wees, en selfs gesien kan word as die inligting-onderbou daarvan.
Maar draaiboeke van rolprente wat nooit gemaak is nie? Dit gebeur net nie. Sou ’n uitgewer so ’n groot finansiële belegging maak as daar nie ’n buitengewoon goeie motiverings is vir die publikasie nie? Soos byvoorbeeld dat die werk ’n nuwe lig sal werp op die betrokke skrywer se oeuvre, of tematies van betekenis sal wees binne ons tyd?
Met hierdie vrae wat reeds by my opgewerp is deur die uitlig-paragrafie in die begin van Wium van Zyl se resensie oor hierdie boek in Rapport Boeke, het die lees van die resensie spoedig ’n baie groot teleurstelling geword.
Daarna plaas hy die twee werke, en gee ’n aanduiding van die dinge wat hom opgeval het van hulle. Met sy slot maak hy sy pakkie netjies toe: “Die twee werke dateer van ‘omstreeks 1984’ en is nooit verfilm nie. Die tweede was trouens ’n aanset tot ’n roman wat nooit geskryf is nie. Die historiese rekonstruksie in laasgenoemde is al interessant. Die lees van ’n draaiboek is ’n uitdaging, maar dié publikasie sal Schoeman-liefhebbers beslis nie teleurstel nie.”
Die vraag is nou net of ’n mens ’n hele resensie wil lees om dít te weet. Vir die Schoeman-liefhebbers én die Schoeman-ignoreerders: Hoekom uitwei oor ’n publikasie sonder om te probeer uitpluis wat dit so besonders maak dat dit hoegenaamd gepubliseer is? Daar moet tog iets meer in die teks steek as net die feit dat dit uit die pen van Karel Schoeman gekom het, anders sou die uitgewer nie gebodder het met dié boek nie.
Die band met Hierdie lewe – wat Van Zyl ook uitwys – kan sekerlik nie al wees nie. ’n Mens begin die vermoede kry dat Schoeman se kruidenierslyste ook binnekort aan die bod sal kom. Hoekom nie liewer geld belê in nuwe jong stemme nie?
Daniel Hugo maak weer sy verskyning as resensent in Rapport met ’n bespreking van die jongste uitgawe van die HAT. Ek wil nie met hom skoor soek nie, maar ek dink hy verdien ’n antwoord op sy verklaring dat “Kaaps is ’n variëteit wat nog afgeskeep word in die HAT”.
Ek is geen leksikograaf nie, maar sover my kennis strek haal ’n woordeboek soos hierdie meeste van die woorde uit die geskrewe of bedrukte taal, met die gesproke taal as bykomende bron in soverre dit aangeteken word deur belangstellendes.
Dit was ’n goeie idee van Boeke24 om ’n oud-Bat te kry Rooiplaas te resenseer – Rooiplaas synde die opleidingsterrein van 1 Valskermbataljon. Ek besef dis ’n erg gespesialiseerde werk, en neem aan dat die resensent, Omri van Zyl, al die tersaaklike dinge raakgesien het en belig. Die enigste eiertjie wat ek wil lê, is dat ek wonder of die skrywers van die boek, Renier du Toit en Ronnie Claassen, ook reaksies op die Bats gekry het by oud-lede van Swapo, die enigste soldate wat aan die ontvangkant was van ons valskermmanne se gevegsvernuf.
Neffens dié resensie staan Tom Gouws se uitvoerige bespreking van Marlise Joubert se nuwe bundel, Bladspieël. Gouws skryf in amper gedrae trant – sy hele aanslag is dié van iemand wat graag sy agting en bewondering vir die digter van die verse voor hom wil oordra. Wanneer hy dit ’n “allerheerlike digbundel” noem, of uiteindelik oordeel dat die digter van hierdie “kosbare en ryk onthoubare skat” kan saampraat met die beste liriese digters in Afrikaans, is dit die kulminasie van ’n lang betoog. Ek hou meer van hierdie soort resensie as die versameling sporadiese indrukke wat soms deur resensente aangebied word as resensies.
Hy laat jou onder geen twyfel oor presies wat hy van dié boek dink nie. Swak uitgegee, maar die inhoud laat hom lekker terugdink aan die jare tagtig. Dan swaai hy deur na ’n slot waarin hy op ’n mooi manier vir die outeur sê dat hierdie boek jare gelede gepubliseer moes gewees het, want dit het weinig te sê vir vandag se jonger lesers.
JB Roux se bespreking van Skuldig, die nuwe roman deur Martin Steyn (Boeke24), is doeltreffend en op die punt af. Tog het hy my laat glimlag met die manier waarop hy ’n oomblik van skerp kritiek inlei: “Plek-plek lok die teks wel ’n frons uit.” Wat? Die afstandelikheid van hierdie stelswyse laat my wonder of die teks nie ook plek-plek ’n krieweling van die kroontjie veroorsaak het nie. Of ’n insinking in die gemoed.
In dié bespreking val Hambidge terug op haar aforistiese styl. Dit lees soos ’n versameling los gedagtes oor die bundel. Modder teen die muur, nè? Dié benadering bied nuttige insette vir diegene wat voel hulle het begeleiding nodig by die lees van die bundel.
Vir mense wat ’n Sondagoggend in die wintersonnetjie wil indommel, terwyl hul kinders vir hulle die boekresensies in Rapport voorlees, sal dit wel Grieks klink.