Versindaba » Blog Archive » Paul Celan. Vertaling in Afrikaans
Paul Celan. Vertaling van Duits in Afrikaans. Vert. deur Helize van Vuuren
Ek hoor, die byl het weer gebloei,
ek hoor, die plek is nie noembaar,
ek hoor, die brood, wat hom aankyk,
heel die gehangene,
die brood, deur sy vrou gebak,
ek hoor, hul noem die lewe
die enigste toevlug.
Paul Celan – Schneepart [Sneeudeel], 1971, postuum
(vert. Helize van Vuuren, 24 Julie 2020)
Met ‘n veldmuisstem
piep jy hier op,
met ‘n skerp
byt jy jou deur my hemp in my vel,
laat gly jy voor my mond,
midde in my
quiekst du herauf,
beißt du dich mir durchs Hemd in die Haut,
gleitest du mir auf den Mund,
dich Schatten beschwerenden
Tags: Helize van Vuuren vertaling Paul Celan, Paul Celan vertaling in Afrikaans
Saturday, July 25th, 2020 | Vertalings.
2 Kommentare op “Paul Celan. Vertaling in Afrikaans”
July 25th, 2020 at 3:34 pm
Die m.i. ietwat dialektiese Duits van hierdie verse val pragtig in Afrikaanse nate.
In party reëls is daar ‘n wins vir die Afrikaanse weergawe. In die vierde reël van die eerste gedig is die Afrikaans kragtiger met die klankherhaling van “heel” en “gehangene”.
Daar is ‘n interessante verskil tussen die twee tale by “ein Tuch, gleitest du mir auf den Mund,” In Afrikaans is die aksie ietwat minder direk as in Duits. In die oorspronklike “gly” die doek en in Afrikaans word dit “laat gly”.
Die vertalings laat reg geskied aan die Duits en mens sidder by die gebeure wat jy vermoed agter die verse woed.
De Waal, die gebeure “wat woed” agter die donker verse verwys volgens Barbara Wiedemann na die studente-opstande in Parys 1968.
En daardie reël, “Ich höre, die Axt hat geblüht” – verkeerdelik deur my onthou en vertaal as “Ek hoor, die byl het weer gebloei” kan ‘n mens nie uit jou geheue kry as jy dit een keer gehoor het nie. Die “weer” moet uit (maak asseblief reg Marlies?). Dit is my verkeerde geheue wat die “weer” daar ingedwing het – geassosieer met Celan se herhaalde terugkeer na dié tema van geweld van mens teen mens, soos in die Berlyn-vers oor Rosa Luxemburg en Karl Liebknecht, “Ich lieg im große Gelausche” (die man moet swem, die vrou het ‘geword tot sif’) of die ‘slagtand wat regeer’ in “Eingedunkelt” [“Ingeduisterd”]. Sy onuitwisbare donkere geheue aan die eintlik ondenkbare en onuitspreekbare vorme van geweld tussen mense, veral ideologies-gedrewe geweld. In sy eie lewe tasbaar en voelbaar gemaak deur wat hy persoonlik moes meemaak en aanskou (die ‘klip in sy oog’), soos Elie Wiesel, Peter Szondi en miljoene ander.