Gratis onderrig ‘sal infaseer word’Hlengiwe Mkhize, minister van hoër onderwys, tydens die mediakonferensie (4 Januarie 2018). Foto: Oupa Mokoena/ANA Gratis hoër onderrig in Suid-Afrika sal nie onmiddellik geïmplementeer word nie, maar sal deel vorm van ŉ nuwe stelsel wat oor die volgende vyf jaar ingefaseer sal word, het Hlengiwe Mkhize, minister van hoër onderwys, Donderdag gesê. Mkhize het dié aankondiging gemaak saam met Steven Zwane, die uitvoerende hoof van die nasionale finansiële hulpskema vir studente (NSFAS). Zwane het gesê NSFAS sal beweeg van ŉ studieleningvoorsiener na ŉ beursskema. Pres. Jacob Zuma het verlede maand aangekondig dat armes van 2018 gratis by tersiêre instansies sal kan studeer. Mkhize het gesê die infasering van die nuwe stelsel sal die nasionale tesourie kans gee om ŉ nuwe begrotingsplan saam te stel en te implementeer. “Die beleidsbesluit wat deur die president aangekondig is om aandag te gee aan studiehulpuitdagings in hoër onderwys is ŉ bewys daarvan dat onderwys ŉ top-prioriteit bly in die regering se beleid wat ten gunste van armes is,” het Mkhize gesê. In 2018 sal slegs aansoekers wat reeds ŉ duidelike aanbod van ŉ universiteit of tegniese en beroepsgerigte opleidingskollege (TVET) het, oorweeg word vir studiehulp. “Studente wat nie by instansies of by NSFAS aansoek gedoen het nie en wat graag ŉ plek in die naskoolstelsel wil hê, sal deur die Central Applications Clearing House (CACH) gehelp word,” het sy gesê. Die CACH-diens, wat in die 2013 begin is, is ŉ aanlyn-aansoekportaal van die regering wat ontwerp is om matrieks en ander landsburgers te help wat graag wil aansoek doen vir hulp tydens naskoolse onderrig. NSFAS het van 2018 sy inkomstedrempel van R122 000 na R350 000 per jaar vermeerder, wat beteken die definisie van “arm en werkersklas” is aangepas om families wat voorheen uitgesluit is te help. Mkhize het gesê studente word afgeraai om net by universiteite op te daag om aansoek te doen om ŉ soortgelyke voorval soos by die Universiteit van Johannesburg in 2012 te voorkom. Destyds is ŉ vrou dood en minstens 17 mense beseer in ŉ stormloop van studente wat by die universiteit opgedaag het om aansoek te doen om toelating. Intussen het Julius Malema, leier van die EFF, akademies-kwalifiserende kandidate aangemoedig om net by die hoër onderrig instansie van hul keuse op te daag om vir hul studies te registreer.