SOMATIESE ERVARING - Pieter Harris
" Wys my 'n normale man en ek sal hom vir jou gesond maak. "
Somatiese Ervaring (SE) is 'n vorm van terapie om die simptome van Post Traumatiese Stres Versteuring (PTSV) asook ander psigiese en fisiese trauma verwante gesondheidsprobleme te verlig en te stabiliseer. Dit word bereik deur te fokus op die kliënt se waargenome fisiese sensasies (ook genoem: somatiese ervaringe). SE is in 1997 bekend gestel deur dr. Peter Levine in sy boek: Walking The Tiger. In hierdie boek gee hy 'n volledige uiteensetting van sy waarnemings van wilde diere, hoe sulke wilde diere in die natuur lewensbedreigende situasies hanteer, en uiteindelik weer daarvan herstel. Hy kom tot die gevolgtrekking dat diere se gedrag waardevolle inligting bied t.o.v. die biologiese genesingsproses, en dat die sleutel tot genesing van traumatiese simptome daarin geleë is of ons as mense die natuurlike, gemaklike aanpassing wat diere gebruik om trauma te oorkom, kan navolg. Dr. Levine is oortuig ons kan dit ook doen.
Die teorie bestaan daaruit dat die simptome van trauma die gevolg is van 'n dis-regulering (onreëlmatigheid) van die Outonome Senuwee Sisteem (OSS). Die teorie gaan verder van die standpunt uit dat die Outonome Senuwee Sisteem 'n natuurlike ingebore vermoë het om weer te herstel (her-regulering) as dit deur trauma ontwrig word, en dat hierdie natuurlike, ingebore vermoë weer aan die gang gesit kan word deur die verskillende prosedures en tegnieke van Somatiese Ervaring (SE).
Die prosesdure, wat gewoonlik binne die raamwerk van een tot ses sessies plaasvind, bestaan daaruit dat die kliënt sy/haar eie liggaamlike sesasies probeer opspoor ("tracking"). Dit kan die hersteltyd na trauma dikwels aansienlik verkort. Trauma is die fisiese spanning wat in die liggaam oorbly na 'n traumatiese ervaring.
Gedrurende trauma word een van die oorlewings response wat of uit veg, of vlug of vries kan bestaan, geaktiveer ("activation"), maar dit word nie weer nie volle "ontlaai" ("discharge") nadat die traumatiese gebeurtenis verby is nie. Die liggaam bly dus vasgevang ("freeze") in 'n toestand van voortdurende spanning, maar probeer desperaat ook daarvan ontslae raak (soos wanneer die rem en die versneller van 'n motor tegelyk getrap word).
Somatiese Ervaring leer die kliënt hoe om dit stelselmatig weer te ontlaai, en te laat gaan. Die proses geskied stap vir stap en geleidelik, en staan bekend as "tritasie". Titrasie beteken dat die kliënt aan klein eenhede van ongemak blootgestel word, totdat die liggaam 'n toleransie (verdraagsaamheid) ontwikkel om geleidelik meer ongemak te kan hanteer. Die kliënt moet ook voortgaan met die proses van herhaaldelike pendulasies tuis.
'n Ander tegniek wat aan die kliënt geleer word staan bekend as pendulasie. Pendulasie het te doen met die beweging tussen dis-regulasie (ongemak) en regulasie (ontlaai). M.a.w. deur pendulasie word die ongemak stelselmatig ontlaai. Dit word gedoen met behulp van asemhaling (alhoewel pendulasie ook op ander maniere gedoen kan word, bv. met die oë, of arms of bene).
Hulpbronne (Resources) verwys na enige hulpmiddel wat diie kliënt se senuwee sisteem kan help om weer na 'n normale ontspanne toestand van rus terug te keer (homeostase).