Elsa (Elsa - Wolfaard)
Matriek geskryf in 1957. Vroeg in 1958 loop ek die deure van die Sonop Dameskoshuis op Stellenbosch binne. 'n Mede-Larrie, Christine de Waal, van die plaas Schoone-Oord, Agter Paarl, was saam met my in Sonop.
Na afloop van my vier heerlike studentejare het ek die graad BA Afrikaans-Nederlands en Geskiedenis, asook 'n HOD-diploma, verkry. Daarna moes ek as onderwyser die beurs-lening van die Onderwys-departement, terugwerk en my skulde terugbetaal!
My eerste pos was aan Hoërskool Beaufort-Wes waar ek onder andere vir 'n klas van 45 standerd neges (41 was fris boerseuns, amper net so lank soos ek, selfs langer!) probeer Afrikaans leer . Om nie te vergeet van die Nederlandse voorgeskrewe boeke nie! Hierdie jong, onervare juffrou het elke aand die destydse College of Careers gegryp om vinnig die volgende dag se De Kleine Johannes met sy gepaardgaande simboliek te bestudeer! Van daardie einste boerseuns-leerders is tot vandag toe nog my vriende en ek woon gereeld hulle skool-reünies by.
Twee jaar in die hartjie van die Karoo, was genoeg vir die Paarliet en ek doen aansoek by High School Camps Bay. Hier gee ek Afrikaans as Tweede Taal, Geskiedenis en Aardrykskunde (genoem Sosiale Studies in daardie jare) en – van alle dinge- MUSIEKWAARDERING (standerd 6). Selfs daardie jare was ek al opera-betotteld en 'n groot Joan Sutherland "fan". Die resultaat? Die arme bloedjies word een keer per week blootgestel aan Joan se koloratuur-arias. Ek het hulle met lekkers omgekoop! Hulle mag gelees, geslaap, by die venster uit na die branders gekyk of selfs geluister het – net solank hulle nie gepraat het nie! Ek kan daarop roem dat ek vrou-alleen Joan Sutherland aanhangers gekweek het. Sommige het later aan my erken dat hulle wel geluister het. Aan ander het ek dalk 'n ewige afkeer van opera (en veral soprane) gegee!!
Ek het agt jaar onderwys gegee, alhoewel my lening lankal terugbetaal was. Ek het die dapper stap geneem om my in 'n politieke omgewing te begewe en aangesluit by die destydse Departement van Inligting. Hier was dit my voorreg om al die amptelike gaste van die Departement se afsprake te maak en te vergesel.. Dit was 'n verantwoordelike maar opwindende pos veral om in 'n lang swart ampsmotor rond te ry en elke dag in die voorste restaurante te eet. Dit was beslis nie bevorderlik vir my kookkuns nie. Geen wonder dat ek nou nog nie kan kos kook nie!
Sewe dae per week, vier jaar lank, het net te veel geraak vir my en ek het besluit om die Politiek vir Toerisme te verruil, Kaapstad vir Amsterdam, Nederland. Na 'n paar maande opleiding vertrek ek uit 'n snikhete Pretoria in die middel van die winter na 'n land met onder vriespunt temperature. Met 'n blonde haardos en goudbruin Suid-Afrikaanse sonbrand was ek die beste advertensie vir "sonnige Zuid-Afrika" soos beaam deur die Nederlandse reisagente.
Met die indrukwekkende tweetalige titel: Directrice voor Nederland en België en Directrice pour la Hollande et la Belgique (en Luxemburg was ook sommer saam met die twee lande ingegooi. Die oppervlakte van hierdie drie lande is, aan S A standaarde gemeet, piepklein). Saam met twee ander jong Suid-Afrikaanse manne en twee Nederlanders, was dit my taak om Suid-Afrika as toeristiese bestemming te bemark. Ons leuse was Een wêreld in één land. (Dit was trouens die bemarkingsmotto van die tien ander Satoer-kantore ook – net in verskillende tale!) Ek het nog steeds kontak met ons destydse sekretaresse. Sy en haar Italiaanse man woon op 'n pragtige dorpie, Velletri, suid van Rome. Ek maak nog gereeld 'n kuierkansie by die Francati's!
Dit was 'n wonderlike tydperk in my lewe en ek was bevoorreg om in een van die mooiste stede in Europa te woon. Op 'drie hoog' (d.w.s. op die DERDE verdieping, met byna 100 trappe om te klim) en reg langs die beroemde Vondelpark. Ons kantoor was geleë in nog 'n beroemde straat, die Leidsestraat, net om die draai van die Leidseplein en die Bloemenmarkt af. Hoe beskryf 'n mens die stad se kultuur, gragte, ou geboue, blomme? En watter voorreg om vir 'n naweek te kan wegbreek na Duitsland, Frankryk, Italië of die heerlikste van heerlikhede, 'n besoek aan jou kollegas in Londen waar jy die operahuis of die teater kon besoek? Destyds was die Rand nog lekker sterk en ons was lekker bederf!
Alles was op politieke gebied nie altyd maanskyn en rose nie. Suid-Afrika was as gevolg van sy apartheidsbeleid "die muishond van die wêreld". Nadat my tweede driejaar termyn voltooi is, het ek besluit om eerder huis toe te kom. Maar wat nou?
Twee jaar by die destydse CAPTOUR. Deel van ons bemarking was die begin van die Kaapse Fees. En hoe het die bemarking van Kaapstad as toeriste-bestemming nie van daardie beskeie begin uitgebrei en gegroei nie!
Die gesegde "op die regte tyd op die regte plek" kan baie waar word. Mnr Koos Human van Human&Rousseau Uitgewers soek 'n persoon met bemarkings-ondervinding en kennis van Nederlands. Die uitgewers het destyds nog 'n reeks Nederlandse boeke uitgegee: LETTERKUNDE UIT DIE LAE LANDE. Ek was gereed vir die uitdaging!
Vir bykans 25 jaar tot met my aftrede het ek Human & Rousseau (soms Tafelberg wat ook deel is van Nasionale Boekhandel) se boeke aan die groothandel en media bemark en bevorder. En ek kon bekende en minder-bekende outeurs op daaglikse basis ontmoet. Nou wat kon ek meer vra as om my liefde vir reis en die letterkunde te kombineer? Ek was geseënd – is nog steeds geseënd!
Ek woon tans in 'n klein dorpie aan die Weskus, Yzerfontein (1400 permanente inwoners!) En ek is nog steeds aktief betrokke by die plaaslike Toerisme-kantoor en die plaaslike Leeskring. Niks het dus verander nie en dit is reg so!