Wat is fout met die beloftes van die NGV?Argieffoto (Foto; DarkoStojanovic, Pixabay) Die regering se voorgestelde Nasionale Gesondheidsversekering sal private gesondheidsorg verwoes sonder om daarin te slaag om openbare gesondheidsdienste te verbeter. Dit is deel van die gedetailleerde kritiek wat die Suid-Afrikaanse Instituut vir Rasseverhoudinge (SAIRV) lewer op die voorgestelde NGV-stelsel in sy jongste verslag getiteld “Wat is verkeerd met die goue beloftes van die NGV?”. Dr. Anthea Jeffery, die SAIRV se hoof van beleidsnavorsing en skrywer van dié verslag, sê terwyl Suid-Afrika se gebrekkige openbare gesondheidsdienste hervorming benodig, glo sy nie die hoofdoel van die NGV is om dié diens te verbeter nie, maar eerder om die private sektor uit gesondheidsorg in Suid-Afrika te bestuur. “Die NGV sal help om ŉ einde te maak aan die mediese skemas wat hoofsaaklik private medisyne finansier en noodsaaklik is vir die private gesondheidsorg se oorlewing,” sê Jeffery. Volgens die verslag kry sowat 30% of 17 miljoen mense toegang tot private gesondheidsorg deur mediese skemas, gesondheidsversekeringspolisse of uit-die-sak-betalings (ook bekend as “out of pocket”). Die verslag wys ook verder dat Suid-Afrika se 82 mediese skemas noodsaaklik is vir 9,5 miljoen mense (op van 6,9 miljoen in 1997) wat hoofsaaklik op private gesondheidsorg staatmaak. Van hierdie mediese skemas se gebruikers is 48% swart, 11% bruin, 7% Indiër en die oorblywende 34% is wit mense. “Ondanks hierdie verspreiding en skuif na private mediese sorg beplan die regering om ŉ einde aan byna alle mediese skemas te maak en dit hoofsaaklik weens sy ideologie wat vyandig staan teenoor die winsmotief in private gesondheidsorg.” Jeffery glo die NGV is ŉ nuwe soort burokratiese stelsel wat belastingbetalers aan die begin R500 miljard uit die sak sal jaag en tot soveel as R1 triljoen kan beloop om uit te voer. “Suid-Afrika bestee tans 4% van die bruto binnelandse produk (BBP) aan openbare gesondheidsorg wat meer is as wat talle ander ontluikende ekonomieë bestee. “Tog, te midde van die beste pogings van toegewyde professionele persone in dié sektor, kry die land maar min waarde vir die aansienlike besteding. Swak bestuur, ondoeltreffendheid, volgehoue verkwisting en dikwels korrupte besteding teister die openbare gesondheidsorgsektor. “Die gevolge hiervan is dat 85% van openbare klinieke en hospitale nie aan basiese standaarde voldoen nie en dit sluit die higiëne en die verskaffing van medisyne in. “Gevalle van mediese nalatigheid het so toegeneem tot die punt waar eise vir vergoeding tot R56 miljard beloop. Dit is meer as ŉ kwart (27%) van die totale begroting van R201 miljard vir openbare gesondheidsorg in die finansiële jaar 2018-’19.” Jeffery sê daar word met die NGV aangeneem dat meer hulpbronne die antwoord is om die siek openbare gesondheidsorg te genees. “Eintlik is dit swak vaardighede, kaderontplooiing en tekort aan aanspreeklikheid wat die kern van die bedryf se probleme is en oorkom moet word. “Suid-Afrika het reeds ŉ tekort aan verpleegsters, dokters, spesialiste en ander gesondheidsverskaffers en die NGV bied geen geloofwaardige plan om hul aanbod te verhoog nie. Inteendeel, die poel van beskikbare gesondheidverskaffers en -geriewe sal waarskynlik krimp sodra die NGV in werking tree.” Dr. Anthea Jeffery is die hoof van beleidsnavorsing aan die Suid-Afrikaanse Instituut vir Rasseverhoudinge. (Argieffoto.) Jeffery het in haar verslag talle voorstelle aangevoer vir ŉ suksesvolle gesondheidsorgstelsel wat aan alle Suid-Afrikaners beskikbaar sal wees. “Universele gesondheidsdekking is reeds beskikbaar, meestal gratis, in die land se openbare klinieke en hospitale. Om hierdie dienste te verbeter moet verdienstegebaseerde aanstellings gemaak word. Daar moet ook streng aanspreeklikheid wees vir swak prestasie en doeltreffende optrede teen korrupsie en verkwistende besteding. ŉ Vennootskap tussen openbare en private gesondheidsorg sal ook help om die diens te verbeter. “Die las op die openbare stelsel moet ook verminder word deur die toegang tot private gesondheidsorg te verhoog. Laekoste- mediese skemas en primêre gesondheidsversekeringspolisse moet toegelaat word. “As lidmaatskap aan ŉ mediese skema of ŉ gesondheidsversekeringsdekking verpligtend is vir alle werknemers, met spesiale premies vir laer betaalde werkers wat ondersteun word deur werkgewerbydraes waarvoor daar belastingkrediete verdien word, kan die risiko versprei word. “Mediese skemas en -versekeraars sal dan moet begin meeding om Suid-Afrikaners se klandisie wat innovering sal aanmoedig en help om die koste van dié dienste laag te hou.” Jeffery sê ongelukkig is niks van hierdie oplossings in die NGV ingesluit nie en sy waarsku in haar verslag: Teen die tyd dat mense besef die NGV kan nie die beloftes nakom nie, sal almal afhanklik wees van ŉ verwoeste staatsmonopolie in gesondheidsorg.