Wendag > Forum > Religie > Boervolk > Boervolk Teologie: > Tien Gebooie van Jahweh
Thread: Tien Gebooie van Jahweh
22nd May 2008, 09:53 #1
Moses lei sy nuut bevryde volk na die berg van die HERE (Jahweh). Die Israeliete staan nou nie meer onder die wette en priesterlike verordeninge van die Egiptenare nie. Dit is tyd dat nuwe reëls neergelê word.
Moses stel die Israeliete (wat in Egipte verskeie gode aanbid het), by die vuurspuwende berg Horeb voor aan hulle enige HERE (Jahweh). Volgens die tradisie van die Midíaniete (deur wie Moses aan Jahweh bekendgestel is) woon Jahweh op die vuurspuwende berg en is die gereelde uitbarstings op die berg die manifestasie van sy toorn en mag.
Moses het teen die berg opgeklim en in die rook verdwyn waar hy en die HERE beraadslaag het. Tydens hierdie beraadslagings het die HERE sy verordening vir Moses op twee kliptablette geskryf.
22 Met hierdie woorde het die HERE julle hele vergadering op die berg, uit die vuur, die wolk en die wolkedonkerheid met 'n groot stem toegespreek, en niks meer nie; en Hy het dit op twee kliptafels geskrywe en dit aan my gegee.
So lui die tradisie wat in die Bybel opgeneem is en hier volg die Tien Gebooie soos deur die HERE geskryf en opgeneem in Exodus 20:
bExo3215_MosesComingDownFromMountSinai.jpgEk is die HERE jou God wat jou uit Egipteland, uit die slawehuis, uitgelei het.
3 Jy mag geen ander gode voor my aangesig hê nie.
4 Jy mag vir jou geen gesnede beeld of enige gelykenis maak van wat bo in die hemel is, of van wat onder op die aarde is, of van wat in die waters onder die aarde is nie. 5 Jy mag jou voor hulle nie neerbuig en hulle nie dien nie; want Ek, die HERE jou God, is 'n jaloerse God wat die misdaad van die vaders besoek aan die kinders, aan die derde en aan die vierde geslag van die wat My haat; 6 en Ek bewys barmhartigheid aan duisende van die wat My liefhet en my gebooie onderhou.
7 Jy mag die Naam van die HERE jou God nie ydellik gebruik nie, want die HERE sal die een wat sy Naam ydellik gebruik, nie ongestraf laat bly nie.
8 Gedenk die sabbatdag, dat jy dit heilig. 9 Ses dae moet jy arbei en al jou werk doen; 10 maar die sewende dag is die sabbat van die HERE jou God; dan mag jy géén werk doen nie -- jy of jou seun of jou dogter, of jou dienskneg of jou diensmaagd, of jou vee of jou vreemdeling wat in jou poorte is nie. 11 Want in ses dae het die HERE die hemel en die aarde gemaak, die see en alles wat daarin is, en op die sewende dag het Hy gerus. Daarom het die HERE die sabbatdag geseën en dit geheilig.
12 Eer jou vader en jou moeder, dat jou dae verleng mag word in die land wat die HERE jou God aan jou gee.
13 Jy mag nie doodslaan nie.
14 Jy mag nie egbreek nie.
15 Jy mag nie steel nie.
16 Jy mag geen valse getuienis teen jou naaste spreek nie.
17 Jy mag nie jou naaste se huis begeer nie; jy mag nie jou naaste se vrou begeer nie, of sy dienskneg of sy diensmaagd, of sy os of sy esel of iets wat van jou naaste is nie.
Moses gee aan die Israeliete politieke vryheid, 'n enige HERE (Jahweh) en 'n nuwe godsdienstige bedeling.
22nd May 2008, 15:25 #2
Re: Tien Gebooie van Jahweh
Gedurende Moses se vormingsjare as Egiptiese prins is hy opgelei in die kennis en godsdiens van die Egiptenare. Hy was goed onderleg in die Egiptiese Boek van Lewe en die Dood.
22 En Moses is opgelei in al die wysheid van die Egiptenaars en was magtig in woorde en dade.
Sekere geskiedskrywers is oortuig dat Moses 'n kopie van hierdie Boek in sy besit gehad het tydens die uittog.
Geskiedskrywers glo ook dat die Tien Gebooie se oorsprong in die Egiptiese teologie te vinde is. Hoofstuk 125 van die Boek van Lewe en die Dood meld 'n lys van aspekte waarteenoor die oorledene sy onskuld moet sweer ten einde die lewe na die dood te beërwe.
Hierdie geswore ontkennings toon merkwaardige ooreenkomste met die Tien Gebooie in die wese en frasering daarvan. Die Boek van die Dode is egter meer omvattend as die Tien Gebooie en sluit natuurlik geen verwysing na die HERE (Jahweh) in nie. Bron.
Hoofstuk 125 van die Boek van Lewe en die Dood is in wese 'n verklaring van onskuld en bied terselfdertyd aan ons 'n goeie begrip van hoe 'n Egitenaar moes lewe om die hiernamaals te smaak. Dit is ook wat van Moses verwag sou word as Egiptiese prins.
22nd May 2008, 17:19 #3
Confessions from The Book of the Great Awakening
(The Egyptian 'book of the dead'.)
Hail, Usekh-nemmt, who comes from Anu,
Hail, Hept-khet, who comes from Kher-aha,
Hail, Fanti, who comes from Khemenu,
Hail, Am-khaibit, who comes from Qernet,
Hail, Neha-her, who comes from Rasta,
Hail, Ruruti, who comes from heaven,
Hail, Arfi-em-khet, who comes from Suat,
I have not stolen the property of God.
Hail, Neba, who comes and goes,
Hail, Set-qesu, who comes from Hensu,
Hail, Utu-nesert, who comes from Het-ka-Ptah,
Hail, Qerrti, who comes from Amentet,
Hail, Her-f-ha-f, who comes from your cavern,
Hail, Basti, who comes from Bast,
I have not eaten the heart.
Hail, Ta-retiu, who comes from the night,
Hail, Unem-snef, who comes from the execution chamber,
Hail, Unem-besek, who comes from Mabit,
Hail, Neb-Maat, who comes from Maati,
Hail, Tenemiu, who comes from Bast,
I have not slandered any man.
Hail, Sertiu, who comes from Anu,
Hail, Tutu, who comes from Ati,
I have not violated the wife of any man.
Hail, Uamenti, who comes from the Khebt chamber,
Hail, Maa-antuf, who comes from Per-Menu,
Hail, Her-uru, who comes from Nehatu,
Hail, Khemiu, who comes from Kaui,
I have not broken the law.
Hail, Shet-kheru, who comes from Urit,
I have not been irate.
Hail, Nekhenu, who comes from Heqat,
Hail, Kenemti, who comes from Kenmet,
Hail, An-hetep-f, who comes from Sau,
Hail, Sera-kheru, who comes from Unaset,
I have not been a stirrer up of strife.
Hail, Neb-heru, who comes from Netchfet,
I have not acted with undue haste.
Hail, Sekhriu, who comes from Uten,
Hail, Neb-abui, who comes from Sauti,
Hail, Nefer-Tem, who comes from Het-ka-Ptah,
Hail, Tem-Sepu, who comes from Tetu,
I have not worked witchcraft against the king.
Hail, Ari-em-ab-f, who comes from Tebu,
I have never stopped the flow of water.
Hail, Ahi, who comes from Nu,
I have never raised my voice.
Hail, Uatch-rekhit, who comes from Sau,
I have not cursed God.
Hail, Neheb-ka, who comes from thy cavern,
I have not acted with arrogance.
Hail, Neheb-nefert, who comes from thy cavern,
Hail, Tcheser-tep, who comes from the shrine,
Hail, An-af, who comes from Maati,
Hail, Hetch-abhu, who comes from Ta-she,
I have not slain the cattle belonging to the god
Die bostaande belydenis is onder andere een van die geskrifte wat Moses baie goed sou ken. Besluit self of Moses die Tien Gebooie uit hierdie geskrif geleen het.
22nd May 2008, 21:10 #4
Die vraag kan tereg gevra word hoe Moses nou uit die Egiptiese teologie sou soek vir materiaal om 'n nuwe geestelike bedeling daar te stel. Die Bybel is immers duidelik aangaande die feit dat die Tien Gebooie deur die HERE met sy vinger geskryf is.
18 En Hy het aan Moses, toe Hy geëindig het om met hom te spreek op die berg Sinai, die twee tafels van die Getuienis gegee, tafels van klip, beskrywe met die vinger van God.
10 en die HERE het my die twee kliptafels gegee wat beskrywe was met die vinger van God, en daarop al die woorde soos die HERE op die berg, uit die vuur, met julle gespreek het, op die dag van die vergadering.
Die getuienis klink oorweldigend. Die HERE laat kom vir Moses teen die berg op om twee kliptafels te haal waarop die HERE die verbond met sy vinger aangeteken het. Daar is geen aanduiding wie die kliptafels voorberei het nie. Exodus 24:12 gee 'n aanduiding dat die HERE reeds die kliptafels voorberei en daarop geskryf het voordat hy Moses geroep het.
Daar is egter 'n probleem met hierdie bewerings. God het nie vingers nie. God is Gees. Die bewering dat 'n Geestelike wese met sy vinger op 'n kliptafel skryf, dui op 'n baie primitiewe beskouing van die Goddelikheid.
Dan weet ons ook dat die kliptafels waarop die HERE volgens tradisie sy verbond met sy vinger geskryf het, deur Moses verbrysel is. Al die HERE se skryfwerk vergeefs.
16 Toe sien ek dat julle waarlik teen die HERE julle God gesondig het; julle het vir julle 'n gegote kalf gemaak; julle het gou afgewyk van die weg wat die HERE julle beveel het.
17 En ek het die twee tafels gegryp en dit uit my twee hande gegooi en dit voor julle oë verbrysel.
22nd May 2008, 21:44 #5
Moses verbrysel die kliptafels met die HERE se handskrif daarop in 'n woedebui. Terloops, die Bybel sê dat die Tien Gebooie in die taal van God geskryf het.
16 En die tafels was die werk van God. Die skrif was ook die skrif van God, in die tafels gegraveer.
Moses trap vir Aäron uit oor die goue kalf en vra aan die volk wie vir en wie teen die HERE is. Die Leviete het hulle onmiddelik by Moses geskaar. Moses het hulle toe beveel om vriend, naaste en broer dood te maak. Hulle het drieduisend man om die lewe gebring en dit was die einde van die goue kalf aanbidding. (Die onmin tussen die Leviete en die Aäroniete sou daarvandaan tot in Babilon in stand bly.)
Die HERE het toe die volgende opdrag aan Moses gegee:
1. TOE het die HERE aan Moses gesê: Kap vir jou twee kliptafels soos die eerstes; dan sal Ek op die tafels die woorde skrywe wat op die eerste tafels was, wat jy verbrysel het.
4.Toe het hy twee kliptafels gekap soos die eerstes, en Moses het die môre vroeg klaargemaak en op die berg Sinai geklim, soos die HERE hom beveel het, en die twee kliptafels in sy hand geneem.
Nou weet ons dat Moses die kliptafels moet uitkap, maar die HERE sal die skryfwerk doen.
So gesê, so gedaan. Moses klim met die twee kliptafels teen die berg uit en die HERE daal by hom neer. Dan gee die HERE nuwe gebooie wat drasties van die eerste gebooie verskil en gee vir Moses opdrag om dit neer te skryf.
27 Verder het die HERE vir Moses gesê: Skrywe vir jou hierdie woorde op, want volgens hierdie woorde het Ek 'n verbond gesluit met jou en met Israel.
28 En hy was daar by die HERE veertig dae en veertig nagte; hy het geen brood geëet en geen water gedrink nie. En Hy het op die tafels die woorde van die verbond, die tien woorde, geskrywe.
29 En toe Moses van die berg Sinai afdaal -- die twee tafels van die Getuienis was in die hand van Moses toe hy van die berg afdaal --
In hierdie weergawe kap Moses die kliptafels uit én skryf die verbond daarop. Die HERE sê bloot wat hy moet skryf. Dit klink vir my meer logies as die vorige vertellings. Die skrywers van die Pentateug kon maar lekker oordryf.
22nd May 2008, 22:23 #6
Exodus 34 vertel aan ons wat op die tweede stel kliptafels in opdrag van die HERE deur Moses geskryf is.
10 Toe antwoord Hy: Kyk, Ek sluit 'n verbond; voor jou hele volk sal Ek wonders doen soos daar op die hele aarde en onder al die nasies nie geskape is nie, sodat die hele volk onder wie jy is, die werk van die HERE kan sien. Want verskriklik is dit wat Ek aan jou gaan doen.
11 Onderhou wat Ek jou vandag beveel. Kyk, Ek verdrywe voor jou uit die Amoriete, Kanaäniete, Hetiete, Feresiete, Hewiete en Jebusiete.
12 Neem jou in ag dat jy geen verbond sluit met die inwoner van die land waarin jy kom nie; sodat hy nie miskien 'n strik by jou word nie.
13 Maar hulle altare moet julle omgooi en hulle klippilare verbrysel en hulle heilige boomstamme afkap.
14 Want jy mag jou nie neerbuig voor 'n ander god nie; want die HERE se Naam is Jaloers -- 'n jaloerse God is Hy.
15 Sluit tog nie 'n verbond met die inwoner van die land nie! As hulle agter hulle gode aan hoereer en aan hulle gode offer, sal hy jou uitnooi, en jy sal van sy offer eet;
16 en jy sal van sy dogters neem vir jou seuns, en sy dogters sal agter hulle gode aan hoereer en jou seuns agter hulle gode aan laat hoereer.
17 Jy mag vir jou geen gegote gode maak nie.
18 Die fees van die ongesuurde brode moet jy hou; sewe dae lank moet jy ongesuurde brode eet soos Ek jou beveel het, op die bepaalde tyd in die maand Abib; want in die maand Abib het jy uit Egipte uitgetrek.
19 Alles wat die moederskoot open, is myne; ook al jou vee wat manlik is, die eerstelinge van beeste en kleinvee.
20 Maar die eersteling van 'n esel moet jy met 'n lam loskoop; en as jy dit nie loskoop nie, moet jy sy nek breek. Al jou eersgebore seuns moet jy loskoop, en niemand mag met leë hande voor my aangesig verskyn nie.
21 Ses dae moet jy arbei, maar op die sewende dag moet jy rus. In die ploegtyd en in die oestyd moet jy rus.
22 Die fees van die weke moet jy ook hou, die fees van die eerstelinge van die koring-oes; en die fees van die insameling by die wisseling van die jaar.
23 Al jou manspersone moet drie maal in die jaar voor die aangesig van die Here HERE, die God van Israel, verskyn.
24 Want Ek sal nasies voor jou uitdrywe en jou grondgebied uitbrei, sodat niemand jou land sal begeer nie terwyl jy opgaan om te verskyn voor die aangesig van die HERE jou God, drie maal in die jaar.
25 Jy mag die bloed van my offer nie saam met gesuurde brood slag nie, en die offer van die paasfees mag nie tot die môre toe oorbly nie.
26 Die beste van die eerstelinge van jou grond moet jy in die huis van die HERE jou God bring. Jy mag die bokkie nie kook in sy moeder se melk nie.
Die Tien Gebooie wat op die tweede stel klippe uitgekap is, verskil drasties van die weergawe op die eerste stel.
22nd May 2008, 23:00 #7
Hier volg die derde weergawe van die Tien Gebooie.
4 Van aangesig tot aangesig het die HERE op die berg uit die vuur met julle gespreek --
5 ek het in dié tyd tussen die HERE en julle gestaan om aan julle die woord van die HERE bekend te maak, want julle was bevrees vir die vuur en het nie op die berg geklim nie -- en Hy het gesê:
6 Ek is die HERE jou God wat jou uit Egipteland, uit die slawehuis, uitgelei het.
7 Jy mag geen ander gode voor my aangesig hê nie.
8 Jy mag vir jou geen gesnede beeldof enige gelykenis maak van wat bo in die hemel is, of van wat onder op die aarde is, of van wat in die waters onder die aarde is nie.
9 Jy mag jou voor hulle nie neerbuig en hulle nie dien nie; want Ek, die HERE jou God, is 'n jaloerse God wat die misdaad van die vaders besoek aan die kinders, en aan die derde en aan die vierde geslag van die wat My haat;
10 en Ek bewys barmhartigheid aan duisende van die wat My liefhet en my gebooie onderhou.
11 Jy mag die Naam van die HERE jou God nie ydellik gebruik nie, want die HERE sal die een wat sy Naam ydellik gebruik, nie ongestraf laat bly nie.
12 Onderhou die sabbatdag, dat jy dit heilig soos die HERE jou God jou beveel het.
13 Ses dae moet jy arbei en al jou werk doen;
14 maar die sewende dag is die sabbat van die HERE jou God;dan mag jy géén werk doen nie -- jy of jou seun of jou dogter, of jou dienskneg of jou diensmaagd, of jou os of jou esel of enige dier van jou, of jou vreemdeling wat in jou poorte is nie; sodat jou dienskneg en jou diensmaagd kan rus soos jy.
15 En jy moet daaraan dink dat jy in Egipteland 'n slaaf was, en die HERE jou God jou daarvandaan uitgelei het deur 'n sterke hand en 'n uitgestrekte arm; daarom het die HERE jou God jou beveel om die sabbatdag te hou.
16 Eer jou vader en jou moeder soos die HERE jou God jou beveel het, dat jou dae verleng mag word en dat dit met jou goed mag gaan in die land wat die HERE jou God aan jou gee.
17 Jy mag nie doodslaan nie.
18 En jy mag nie egbreek nie.
19 En jy mag nie steel nie.
20 En jy mag geen valse getuienis teen jou naaste spreek nie.
21 En jy mag nie jou naaste se vrou begeer nie; en jy mag nie na jou naaste se huis hunker nie -- na sy landerye of sy dienskneg of sy diensmaagd, sy os of sy esel of iets wat van jou naaste is nie.
Die Torah, wat volgens tradisie deur Moses geskryf is, bevat twee verskillende skeppingsverhale, twee verskillende vloedverhale en drie stelle Tien Gebooie. Die grootste teenstrydigheid is egter dat Moses nie die skrywer van die Boeke van Moses was nie.
23rd May 2008, 08:35 #8
Die vertolking van die Sabat en ander leidrade gee aan ons 'n aanduiding aangaande wie die skrywers van die drie verskillende Tien Gebooie was.
Dit kan nie die HERE/Jahweh wees nie, want Hy sou Homself nie so drasties weerspreek nie.
Dit kan ook nie Moses wees nie, want Moses was 'n geleerde man en sou ook nie drie teenstrydige verhale aangaande dieselfde gebeurtenis skryf nie.
Die sleutel lê in die onderhouding van die Sabat en die onderskeie redes daarvoor.
In die Exodus 20 weergawe word opdrag gegee dat die Sabat geheilig word. Geen redes word verstrek nie. Die skrywer aanvaar dus dat die leser weet dat dit betrekking het op Genesis 2:2 (eerste skeppingsverhaal) wat vertel dat die Elohim op die sewende dag gerus het. Hierdie weergawe maak geen melding van die offerande nie. Die Exodus 20 weergawe van die Tien Gebooie is geskryf deur die Elohis.
In die Exodus 34 weergawe word nie melding gemaak van die Sabat nie. Die leser word bloot beveel om elke sewende dag te rus. "Ses dae moet jy arbei, maar op die sewende dag moet jy rus. In die ploegtyd en in die oestyd moet jy rus." Daar is 'n groot verskil tussen 'n Sabat en 'n rusdag. Hierdie weergawe bemoei homself ook met offerande en Jahwe feeste. Die Exodus 34 weergawe van die Tien Gebooie is geskryf deur die skrywer van die tweede skeppingsverhaal (Genesis 2:4 tot Genesis 4:26). Hy staan bekend as die Jahwehis.
Die derde weergawe van die Tien Gebooie, soos beskryf in Deuteronómium 5 is geskryf deur die Deuteronomis, waarskynlik 'n Levitiese priester wat in Judea gewoon het.
By hierdie skakel is 'n verduideliking van hoe die verskillende weergawes in die Pentateug in Babilon tot een weergawe geredigeer is.
23rd May 2008, 18:32 #9
Die Dokumentere Hipotese van Julius Wellhausen identifiseer die skrywers van die Pentateug (Boeke van Moses) soos volg:
E: Die skrywer van die Elohim verhaal wat in Genesis 1 begin.
J: Die skrywer van die Jahweh verhaal wat in Genesis 2:4 begin.
D: Die skrywer van die Deuteronómisme
P: Die skrywer van die Priesterlike weergawe.
Wellhausen se studie lewer die volgende verduideliking ter verklaring van die drie teenstrydige "Tien Gebooie":
According to a consensus reached on the Documentary Hypothesis, the three authors were:
Exodus 20: This is author "E's" version of the Decalog. He inserted the text into the middle of his description of God's descent onto Mount Sinai, written circa 922 to 722 BCE. The motivation for the Sabbath observance in the 4th commandment was to emulate God's day of rest after the 6 days of creation, as described by "P" in Genesis 2:3. According to "E," the Ten Commandments were engraved by God on the tablets.
Exodus 34: Author "J" originally wrote verses 10 to 28 probably between 848 and 722 BCE. Since the story of the creation of the Sabbath in Genesis had not been written at the time that this version was composed, the story of God having rested after 6 days of creation was unknown to "J." Thus, no specific reason was given for the Israelites to observe the Sabbath. The Ten Commandments were said to have been written down by Moses, presumably with brush and ink. Some theologians believe that the Exodus 34 passage is much older than the other two.
Deuteronomy 5: "D's" version, in Deuteronomy, was written circa 622 BCE, by an author who was probably a Levitical priest in Judah. He wrote the book during the time of the exile to Babylon, but used pre-exilic material. He is often referred to as the Deuteronomist. The late German Old Testament theologian, Martin Noth, suggested that the Deuteronomist wrote the book of Deuteronomy as well as Joshua, Judges, 1 & 2 Samuel and 1 & 2 Kings. One historian has suggested Jeremiah as the author; others suggest a "close-knit group of Temple scholars rather than a single individual." 5 In this version of the Decalogue, the Sabbath was to be observed in memory of the Israelites' slavery in Egypt. As in the Exodus 20 version, the commandments were written on the tablets by God.
Opvallend is die argument dat die Jahwehis, die skrywer van die tweede skeppingsverhaal wat in Genesis 2:4 begin, nie bewus was van die Elohim skeppingsverhaal van Genesis 1:1 nie. Dit negeer die argument dat die twee teenstrydige skeppingsverhale mekaar aanvul en komplimenteer.
So gaan die oer-leuens wat vir eeue manifesteer as geykte en sogenaamde Goddelike waarhede die een na die ander sneuwel.
3rd June 2008, 22:04 #10
Die volgende woorde uit die: The Essene Book Of Moses - The Ten Commandments
"And the Lord spoke, saying, Only the Children of Light can keep the Commandments of the Law. Hear me, for I say thus: the tablets which thou didst break, these shall nevermore be written in the words of men. As thou didst return them to the earth and fire, so shall they live, invisible, in the hearts of those who are able to follow their Law. To thy people of little faith, who did sin against the Creator, even whilst thou stood on holy ground before thy God, -I will give another Law. It shall be a stem law, yea, it shall bind them, for they know not yet the Kingdom of Light.
And Moses hid the invisible Law within his breast, and kept it for a sign to the Children of Light. And God gave unto Moses the written law for the people, and he went down unto them, and spake unto them with a heavy heart."
Die Ou Man, uit die bogenoemde stuk word verskeie identiteite waargeneem nl, the Lord, the Creator, en die God van Moses se volgelinge.
Wat vir my duidelik is, is dat die "volk" nog nie gereed was vir die ware "wet" nie en die stamgod weer moes intree vir sy volk en 'n ander "wet" verskaf wat vir hulle sou deug.