HOOR-HIER! - November 1997
Soos julle sien het ons 'n naam gekry. Vir die wat nou vra: "Hoe sê?" is my antwoord: "Hoor-Hier! Kry vir jou 'n gehoorapparaat én 'n nuwe bril!" Baie geluk aan Fred Visagie vir die lekker-op-die-tong-naam. Soos belowe, kry Fred 10 gratis kopieë van hierdie blaadjie.
Het u gehoor dat die Kahalari nie Engels kan praat nie? Só vertel mnr. J.A. van den Berg die storie:
Op 'n goeie dag het iemand een van die Hobsonbroers (van Kees van die Kalahari-faam) gevra: "Waarom skryf julle nie in Engels nie?" Die antwoord was: "Omdat die Kalahari nie kan Engels praat nie!"
Afrikaans is 'n inheemse taal, 'n Afrika-taal. Vra maar vir Arnoldus Pannevis, die onderwyser uit Holland wat vir 'n ossewa-reisgeleentheid na die Paarl in Du Toits Losieshuis in Kaapstad gewag het. Hy vra toe vir iemand: "Watter taal spreek u hiertelande?" "Nederlands," antwoord sy tafelgenoot. "Nee," sê Pannevis, "ik ben pas van Nederland gekome, dat is geen Nederlands."
(Baie dankie vir u belangstelling en die interessante bydraes! Red.)
Mev JM Ellis van Maltahöhe skryf sy het "oor die draadloos" gehoor van ons blaadjie en "baie geluk met die geboorte." Sy stuur 'n gediggie oor Vriendskap. Ek plaas 'n kort uittreksel:
Vriendskap is 'n goue ketting...
Dit word soos duur juwele
gekoester en waardeer
(Sonder vriendskap sal ons ou wêreld nog valer en stowweriger lyk, nie waar nie! Red.)
Marie Becker van Okahandja het weer 'n paar pittighede uit die pront-Afrikaanse monde van haar hoërskoolleerlinge: Een van die kinders wil iets aan my verkoop. Ek is toe oortuig dat die ding gesteel is en sê: "Waar het jy dit gesteel; onthou, steel is sonde." "Nee," sê hy, "ek het dit op Tsumeb gekry by 'n winkel; maar dit was nie steel nie. Steel is sonde, maar gou-vat nie!"
Sy skryf ook oor 'n ander uitdrukking wat redelik bekend is in Namibië: "Die meisie en haar kêrel het stoutgemaak, dis dié dat sy nou swanger is!"
Weet julle wie en wat is CLAVIS?
Op die briefhoof van dr Anna-Marie Steenkamp se praktyk staan die volgende: Taalpraktisyn: Geakkrediteerde/Gewore Vertaler. Sy skryf vir my: CLAVIS hou hom besig met gespesialiseerde taaldienste soos vertaling, taalredigering, trouens enigiets wat met Afrikaans en Engels te doen het. Sy het onlangs begin om weekliks 'n kort, pittige taalrubriek oor Kanaal 7 te hanteer. Ek plaas 'n kort uittreksel uit een van hierdie rubrieke met die opskrif: My sonbrille is al weer weg!
Ek het pas vir die vierde keer binne vier jaar vir my 'n sonbril gekoop - of soos my ma se destydse vriendin gesê het, my vierde sonbrille. Op 'n dag het 'n ander vriendin vir my ma se vriendin gesê: dis nie 'n sonbrille nie, maar 'n sonbril - sy soek na een bril, nie twee nie. Die tannie was so verontwaardig hieroor dat sy by my ma gekla het oor die ander grootmondvriendin. Sê vir haar jy soek na meer as een bril, het my ma probeer troos. Die feit is dat my ma se vriendin verkeerd het, en dat sy inderdaad na haar bril gesoek het, en dat ek my sonbrille weggegooi het - ek het mos nou al drie van die goed verloor.
Die meervoud in Afrikaans haal 'n paar truuks uit, en 'n mens moet kophou as jy reg wil praat en skryf. Kyk byvoorbeeld na die volgende kalant in die meervoud: 'n Mens kan 'n woord in die enkelvoud gebruik al verwys hy na 'n saak in die meervoud. Kyk na die volgende voorbeelde: "Mense is hulle lewe deesdae op die pad nie seker nie"; "Die mense wat in die gruwelike ongeluk was, se toestand is stabiel." 'n Mens gebruik hier die selfstandige naamwoord in die enkelvoud, al verwys dit na iets anders in die meervoud.
As jy meer van hierdie wyshede oor Afrikaans wil hoor, luister gerus op Vrydae omstreeks 12:20 of Saterdagaande om 17:50 na Kanaal 7. Dit word voorgelees deur Andre Henning. As jy gespesialiseerde taaldienste soos vertaal- en redigeerwerk verlang, skakel met dr Anna-Marie Steenkamp van CLAVIS. Haar telefoonnommer in Windhoek is 242210; die faksnommer: 220608.
Alhoewel die laaste literêre gesprek vir 1997 reeds plaasgevind het, kan belanstellende lesers dalk al begin proe aan 'n paar tekste wat moontlik volgende jaar aan die beurt kan kom:
'n Staning onder sterre deur George Weideman
Julia se broer deur Annelize van Rooyen
Die Reuk van Steenkool deur SP Benjamin
'n Kas is vir klere deur Pieter Cilliers
DIE OOG VAN DIE KAT
Die kat lê doodstil en loer
na die gedoente in die middel van die vloer;
self swaartekrag verslap
as toegewing vir die heel gewigtigste stap;
by die ruit hou die wind asem-op
maar hy kom op krom bene vanself regop
en Jakobus draf
sy eerste strompeltree na die graf.
Die seunskind klits die kat
- bek vol vere en bloed -
met die Remington .22
van die duiwehok af.
My meisiekind voed
met eiergeel room
- maak die dood groot.
Chris Coetzee is in September aangewys as die algehele wenner van die romanwedstryd wat De Kat en Sanlam aanbied saam met Queillerie, radiosondergrense, SAL en die Stigting vir die Skeppende Kunste. Die titel van die wenroman: Wat het geword van Generaal Mannetjies Mentz? Ons sien uit na die verskyning van hierdie roman in die pers.
Ek besef my Novemberuitgawe is effe laat! Ek begin onmiddellik met die Kersblad. Intussen hou ek die posbus, faksmasjien en E-pos dop vir bydraes!