Ek was nie werklik van plan om so gou weer aan jou te skryf nie, en die volledige inligting oor my Versindaba-optrede is nog nie eers gepos nie. Dit kom later.
Vanaand het ek hartseer nuus om aan jou oor te dra. Ek het vanoggend ’n brief van Amanda Botha per Vonkpos ontvang om te laat weet dat Rinie Stead oorlede is. Ek dink dit was op Woensdag die 22e September. Nou ja, jy sal wel goed weet wie Rinie Stead is, maar ter wille van die lesers van die Vintage-program op LitNet gaan ek tog baie ver terug.
In elk geval, jou gedig is destyds opgedra aan Rinie Stead, die redakteur van Lantern in jou dae in Pretoria. Ek het nooit enige verdere inligting oor hierdie misterieuse Rinie Stead gehad nie, en jy sal my nie kwalik neem as ek gedink het dis weer een of ander vrou wat op jou verlief geraak het nie. Tot op ’n dag in 2005 toe Amanda Botha effens laat gekom het vir ’n afspraak met my om oor die moontlikheid van ’n plakboekbiografie oor jou lewe en werk te gesels. “Jammer, Deon, maar ek het nou net met Rinie Stead gepraat. Dit is vandag haar 91e verjaardag.”
En Wilhelm, binne ’n week het die dik brief in haar pragtige handskrif aangekom. Die brief het ek op die spesiale manier gekopieer deur my skandeermasjien te gebruik en sodoende is haar handgeskrewe brief onmiddellik op my rekenaar vasgelê en vir veilige bewaring in die hooflêer “Wilhelm” en die sublêer “Vriende Wilhelm Knobel” geplaas.
Maak jou maar gereed vir haar tipiese geen-twak�‘ en “no nonsense”-benadering. Sy vat jou sommer reguit aan en vertel van haar eie ervarings met jou. Ek het niks aan die plakboek-insetsel verander nie, sodat jy sommer vir my kan laat weet of jy van my benadering hou. Jou vriende begin by A vir Aucamp tot by W vir Wiechers, en ek het oral probeer om ’n goeie foto van elke vriend te plaas, soos nou met Rinie. Sy het die foto’s aangestuur soos geneem kort ná hulle terugkeer na Suid-Afrika van Den Haag.
Met groot verwagtinge is daar met Rinie kontak gemaak en sy het nie teleurgestel nie. Sy was een van die eerste vriende en kennisse van Wilhelm wat ’n bydrae gestuur het met herinneringe oor hom, en dít binne ’n week nadat sy gekontak is. Dit bevat waardevolle inligiting oor Wilhelm, sy depressies en sy wroeginge.
Dan verwoord sy seker op dié duidelikste en mees direkte wyse sy seksuele frustrasies en sy onvermoë om seksueel bevredig te word en seker ook seksuele bevrediging te gee in sy verhoudings met vroue. En hierdie smagting na vervulling is ’n lyn wat dwarsdeur sy verhaal strek en in talle gedigte uiting vind. Die laaste reël van een van haar paragrawe spreek boekdele: “Dat hy nooit ’n orgasme by ’n vrou sou ervaar nie, was vir hom die ergste wroeging.”
Sy meld dat sy sy selfdissipline bewonder het deurdat hy, ten spyte van die beskikbaarheid van al die pille wat deur sy psigiater aan hom toevertrou is, nooit die moontlikheid van selfmoord aan haar genoem het nie.
Nou gaan sy voort om te verduidelik “uiteindelik het my jong vriend my in ruim mate vir die ’tydmorsery’ vergoed” wanneer hy ure lank op kantoor met haar wou gesels. So het dit gekom dat sy hom gevra het om ’n gedig te skryf oor Apollo 8, waaroor ’n lang wetenskaplike verhandeling in Lantern sou verskyn. Voor saktyd vir die volgende uitgawe van Lantern was daar ’n bladsy oop aan die einde van hierdie artikel en sy was raadop oor hoe om dit te vul.
“Einde raad het ek Wilhelm gebel en gevra of hy nie dalk ’n gedig daaroor kon skryf nie.”’n Dag of twee later het die gedig “Apollo 8” op haar tafel gelê, en ná nog ’n aand het hy dit afgerond.