As jy egter ’n nie-drinker is, moet jy nie begin drink slegs ter wille van jou hart nie. Jy kan jou steeds teen hartsiekte beskerm deur genoeg oefeninge te doen en kosse met ’n lae vetinhoud te eet.
En elkeen wat die geringste bietjie alkohol inneem, moet baie duidelik besef dat hy of sy as gevolg daarvan minder waaksaam sal wees agter die stuurwiel van ’n motor.
IN die boek Dokter in die Huis *) word die volgende inligting verstrek oor spesiale organisasies vir die behandeling van alkoholisme:
• Rebabilitasiesentrums. Alkoholiste kan óf uit eie beweging óf in opdrag van ’n landdros (ná sertifisering deur ’n distriksgeneesheer en ’n tweede geneesheer) in ’n sentrum onder die beheer van die Departement van Nasionale Gesondheid opgeneem word. Ná sy ontslag uit ’n sentrum word die pasiënt en sy gesin minstens ’n jaar lank gereeld deur 'n maatskaplike werker of gemeenskapsverpleegster besoek.
• Hospitale. Alle groot provinsiale hospitale beskik oor detoksifikasiedienste waar ’n pasiënt kan “uitdroog” en sy of haar toestand gestabiliseer word. Daarbenewens is daar spesiale inrigtings waar alkoholiste hulle vrywillig vir behandeling kan aanmeld. Die huisdokter of distriksgeneesheer kan ’n verwysing reël.
AS ’n alkoholis onwillig is om hulp te kry, wat ek daaraan doen? Dit ’n vraag wat baie mense kwel en dit kan natuurlik ’n groot uitdaging wees. Buiten in sekere omstandighede (soos wanneer die hof dit beveel) kan die alkoholis nie gedwing word om hom te laat rehabiliteer nie. Maar jy hoef nie te wag totdat iemand in die spreekwoordelike modder lê voordat jy optree nie. Baie kenners van die behandeling van alkoholisme stel die volgende stappe voor om die alkoholis te oorreed om hulp te kry:
Kies die regte tyd om in te gryp. Die beste tyd om met die drinker te praat, is kort nadat ’n alkohol-verwante probleemvoorval plaasgevind het -- iets soos ’n ernstige gesinsrusie of ’n ongeluk. Kies ’n tyd wanneer die persoon nugter is, julle altwee redelik kalm is en julle die geleentheid het om privaat te gesels.
Noem die gevolge. Verduidelik aan drinker wat jy gaan doen as hy of sy nie hulp kry nie -- nie om die persoon te straf nie, maar om jou en almal wat naby aan die drinker is teen dié se probleme te beskerm. Dié optrede kan verskillende vorms aanneem; op die ergste kan dit miskien ’n huweliksmaat se voorneme wees om die huis te verlaat tensy die drinker baie spoedig sy of haar kant bring. Maar moenie enige dreigemente maak wat jy nie bereid is om werklik uit te voer nie.
Kry hulp. Win vooraf inligting in oor die behandelingsopsies wat in jou gemeenskap beskikbaar is. As die persoon inwillig om te hulp te kry, moet jy dadelik ’n afspraak met ’n berader maak wat met die behandeling van dranksugtiges gemoeid is. Bied aan om die drinker te vergesel tydens sy of haar eerste besoek aan ’n behandelingsprogram en/of ’n vergadering van Alkoholiste Anononiem.
As jy ’n gesinslid van die drinker is, kan jy ’n vriend vra om met hom of haar te praat. Indien die drinker in jou gesin steeds weier om hulp te kry, kan ’n vriend se bystand versoek word om met die persoon te praat soos dit hierbo uiteengesit is. ’n Vriend wat self besig is om sy dranksug te bowe te kom, kan dalk nog die heel beste mens wees om die drinker te oorreed, maar enigiemand wat werklik omgee en nie veroordelend is nie, kan straks help. Die ingryping van meer as een persoon, en meermale boonop, is dikwels nodig om ’n alkoholis aan te por om hulp te vra.
Vind sterkte in getalle. Gesinslede kan ander familielede sowel as vriende byeenbring om ’n alkoholis as ’n groep te konfronteer. Só ’n groepintervensie moet egter slegs beproef word wanneer dit onder die toesig kan plaasvind van ’n professionele mens in gesondheidsorg wat behoorlik onderleg is in hierdie soort benadering.
Hy het iets meer as 550 jaar gelede die eerste lewenslig op die dorpie Vinci aanskou, aan die suidelike hange van Monte Albano, sowat 50 km wes van Florence in Italië. Wie sou toe kon dink dat Leonardo da Vinci nie net ’n groot legende van die kunste sou word nie, maar ook ’n vernuftige innoveerder wat sy naam sou verewig as een van die veelsydigste genieë van alle tye?
Soos hy met sy artistieke vernuwings gedoen het, het hierdie groot gees van die Renaissance sy wetenskaplike teorieë op versigtige waarneming en presiese dokumentasie gegrond. Leonardo het selfs as’t ware vooruit gesien hoe baie van die ontdekkings van die moderne tyd sou lyk.
Die Italiaanse stede Florence en Milaan was die volwasse Leonardo se wêreld. Sy kindermilieu was egter die klein dorpie Vinci. (Dis dan ook hoekom da Vinci by sy naam gevoeg is.)
Sy pa, Ser Piero, was ’n bekende Florentynse regsgeleerde en sy ma, Katharina, ’n arm boeremeisie. Sy was nooit met Ser Piero getroud nie, en gevolglik is Leonardo volgens die gebruike van sy tyd van haar weggeneem en deur sy pa se familie aangeneem.
Hy het sy kinderdae op sy pa se landgoed naby Vinci deurgebring saam met sy grootouers en stiefma, Albiera Amadori, die vrou met wie Ser Piero kort ná Leonardo se geboorte getroud is.
Vir die Florentyne van die vyftiende eeu was opvoeding baie belangrik en sy pa het gesorg dat hy leer lees en skryf en ook ’n basiese kennis opdoen van Latyn en wiskunde. Hy het boonop musieklesse ontvang.
Die bronsperd het egter nooit tot stand gekom nie. In Desember 1499 is die Sforza-gesin deur Franse magte uit Milaan verdryf, en Leonardo het die standbeeld onvoltooi gelaat en in 1500 na Florence teruggekeer. Franse sodate het die terracotta-model van die beeld verwoes deur dit as ’n skyfskietteiken te gebruik. Om alles te kroon is die brons wat vir die beeld bedoel was, gebruik om ’n kanon van te maak.
Ná etlike eeue het die model se misterieuse glimlag, waarmee Leonardo glo lank gesukkel het, steeds ’n onweerstaanbare bekoring vir die mense van ons tyd. Kunsliefhebbers en sommer byna elke nuuskierige toeris trap die paaie snuif na waar sy in die Louvre in Parys uitgestal word (al is baie van hulle bra teleurgesteld wanneer hulle besef dat die werk maar net 53 cm by 76 cm groot is nadat hulle duidelik iets baie meer grandioos verwag het).
Die ouderdom was egter besig om die raaiselvrou in te haal, want die populierhout waarop sy geskilder is, het in die jongste tyd kommerwekkende tekens begin toon dat dit besig is om krom te trek. Maar die grootste trekpleister in die Louvre het nou ’n ereplek in ’n nuwe saal -- waar sy des te meer beskermd is. Trouens, mense skerts dat sy nou straks rede het om te glimlag!