JSE verloor nog 'n maatskappy | Netwerk24
Die getal noterings op die JSE het in byna 20 jaar amper gehalveer.
Die jongste maatskappy om die beurs te verlaat, is die gasverskaffer Afrox, ná 'n notering van 56 jaar.
Dit sal die getal noterings op die JSE op 350 te staan bring. In 2001 was meer as 600 maatskappye op die JSE genoteer.
Vir Suid-Afrikaners wat vir hul aftrede spaar of in plaaslike aandele belê, beteken dié verskraling van die aanbod op die JSE dat hul beleggings al hoe meer gekonsentreer is in groot maatskappye.
Kondi Nkosi, Suid-Afrikaanse hoof van Schroders, 'n internasionale batebestuurder, sê beleggers het al hoe minder maatskappye om van te kies.
Die beperkte geleenthede hou ook nadele in vir fondsbestuurders wat namens hul kliënte geld belê of institusionele beleggers soos pensioenfondse.
Daar is 'n paar redes waarom maatskappye denoteer – een daarvan is dat die hoë koste en administratiewe las om te noteer, maatskappye afskrik. Tweedens: Dit is deesdae veel makliker vir maatskappye om alternatiewe kapitaal te kry om hul ondernemings uit te brei.
Nkosi sê skuld is tans goedkoop as gevolg van die rekordlae rentekoerse wat dit makliker maak vir maatskappye om geld te leen.
Private kapitaal speel ook 'n ál groter rol om maatskappye te finansier. Professionele beleggingspesialiste is voortdurend op soek na nuwe geleenthede om kapitaal namens nuwe ondernemings in te vorder – hetsy van individue of institusionele beleggers.
In die geval van private kapitaal is dit nie nodig vir hierdie jong maatskappye om op openbare aandelemarkte te noteer om kapitaal in te win vir uitbreiding nie.
Daar is ook groot aptyt onder private beleggers om te belê in "unicorns" (begin-ondernemings wat in private besit is met 'n waarde van meer as $1 miljard), sê Nkosi.
"Hierdie soort beleggings is baie aantreklik, die opbrengste is hoog en daar is baie geld te maak, so beleggers het 'n groot aansporing om private kapitaal te voorsien."
Die feit dat veral begin-ondernemings nie hoef te noteer vir kapitaal nie, is nadelig vir individuele beleggers wat nie miljoene rande het om te voldoen aan die minimum beleggingsvereistes nie. "Veronderstel 'n jong maatskappy soos 'n Facebook of 'n Ant Financial (wat nou deel is van die Alibaba-groep) kry private kapitaal, sal ek as Jan Alleman die groei wat hierdie maatskappye in hul beginjare gehad het misloop."
Nkosi sê dit is hoog tyd dat pensioen- en voorsorgfondse begin dink oor hoe om betrokke te raak by die voorsiening van private kapitaal vir ondernemings wat nie genoteer is nie. "Daar moet 'n beweging wees om nuwe geleenthede vir private kapitaalbeleggings te identifiseer – veral soos al hoe meer maatskappye van die beurs denoteer."
Die getal maatskappye wat op die JSE genoteer is het in die afgelope twee en 'n half dekades meer as gehalveer, sê Nkosi. Dit het egter ook in die VSA en Brittanje gebeur.
In lande soos China is die teenoorgestelde te bespeur, waar noterings in 'n tydperk van 20 jaar meer as verdubbel het. "Daar is 'n nou verband tussen ekonomiese groei in 'n land en 'n toename in noterings op aandelemarkte. Soos wat die ekonomie groei, brei maatskappye uit en hulle gaan gewoonlik na die aandelemarkte toe om kapitaal te kry."