Wêreldgehoordag: Spits jou ore hiervoor(Foto: iStock) Daar is ongelooflik baie dinge wat ons as vanselfsprekend aanvaar. Die sensoriese belewenis van die wêreld om ons is sekerlik een van die vernaamstes: die selfoonwekker wat ons soggens uit die slaapnewels skud, die skaterlag van die spelende kleinspan, die knetterklank van ’n kaggelvuur, die simfonie van reën wat op ’n sinkdak dans. Om te kan hoor, is sowat vier miljoen Suid-Afrikaners egter nie beskore nie. Daarom behoort Wêreldgehoordag op 3 Maart ons opnuut te noop om ons ore te spits vir die belangrikheid van oor- en gehoorsorg én in dankbaarheid te besin oor die geskenk van gehoor. Die Wêreldgesondheidsorganisasie (WGO) raam dat byna 2,5 miljard mense wêreldwyd, oftewel een uit elke vier mense, teen 2050 met ’n mate van gehoorverlies sal leef. Volgens die WGO se eerste Wêreldverslag oor Gehoor gaan minstens 700 miljoen van dié mense toegang tot oor- en gehoorsorg, asook ander rehabilitasiedienste benodig. Toegang tot behoorlike oor- en gehoorsorg, veral in ontwikkelende lande, is steeds kommerwekkend beperk, lui dié verslag. In lae-inkomstelande het ongeveer 78% van die bevolking minder as een oor-neus-en-keelspesialis per miljoen inwoners; 93% het minder as een oudioloog per miljoen; slegs 17% het een of meer spraakterapeut per miljoen; en 50% het slegs een of meer onderwyser vir dowes per miljoen inwoners. Volgens die Internasionale Tydskrif vir Pediatriese Otorinolaringologie word drie tot ses uit elke 1 000 babas in Suid-Afrika met gehoorgestremdheid gebore. Volgens Katijah Khoza-Shangase, medeprofessor aan die Universiteit van die Witwatersrand, het ongeïdentifiseerde of laat geïdentifiseerde gehoorgestremdheid beduidende implikasies vir die spraaktaal-, kognitiewe en skolastiese ontwikkeling van ’n kind. Tot 60% van gehoorverlies by kinders kan egter voorkom word deur maatreëls soos immunisering vir die voorkoming van rubella en meningitis, verbeterde swangerskap- en neonatale sorg, asook sifting vir en die vroeë hantering van otitis media, oftewel inflammatoriese siektes van die middeloor. By volwassenes kan geraasbeheer, die veilige gebruik van oorfone en goeie oorhigiëne help om die risiko vir gehoorverlies te verminder. (Foto: iStock) Hoewel ’n oorondersoek standaard is tydens ’n doktersbesoek, behoort jy jou gehoor minstens elke tien jaar te laat toets, selfs al ervaar jy nie gehoorverlies nie, totdat jy 50 word, en elke 3 jaar daarna. ’n Oudioloog is gewoonlik die eerste plek om aan te klop as jy deur gehoorverlies geraak word. Gehoorverlies is dikwels ’n natuurlike gevolg van die verouderingsproses of van ’n leefstyl wat ’n mens gereeld aan geraas blootstel, maar dit kan ook ’n simptoom van ’n onderliggende mediese toestand wees. Jou dokter of oudioloog sal jou na ’n oor-neus-en-keelspesialis verwys as hulle nie die oorsaak van jou gehoorverlies kan bepaal nie, of as die oorsaak buite hul behandelingsveld val. Die spesialis sal meer omvattende toetse doen, asook medikasie kan voorskryf of chirurgie uitvoer indien jou gehoorverlies deur aangebore oorafwykings of ander mediese toestande veroorsaak word. Sekere siektes maak oorinfeksies of gehoorverlies meer waarskynlik. Daarbenewens kan jou ore beïnvloed word deur die newe-effekte van medikasie. Raadpleeg jou geneesheer dadelik indien jy die volgende ervaar: (Foto: iStock) Oorwas is die liggaam se natuurlike antibakteriese reinigingsmiddel en help om jou ore vogtig en stofvry te hou. As jy egter vind dat ’n oormaat oorwas jou gehoor belemmer, raadpleeg jou dokter of oorspesialis om dit te verwyder. (Foto: iStock) Die volume van klank word in desibel (dB) gemeet en ons word heeldag hieraan blootgestel: van ritselende blare (20 tot 30 dB) tot mense wat fluister (30 dB), ’n klapgeluid (120 dB) en die sirene van ’n brandweerwa of polisievoertuig (120 tot 140 dB). Volgens die New York Times is geraas die hoofoorsaak van voortydige gehoorverlies. Herhaalde blootstelling aan harde geraas (85 desibel of hoër) kan tot permanente gehoorverlies lei. Klankbronne wat hierdie drempel oorskry, sluit in grassnyers (90 dB), treine (90 tot 115 dB) en harde musiekkonserte (110 tot 120 dB). Kettingsae en motorfietsenjins se geluid is ongeveer 100 dB. Bykomende bronne: webmd.com; healthline.com; mayoclinic.org; my.clevelandclinic.org Bottelneusdolfyne het die beste gehoor. Terwyl mense klanke van 20 tot 20 000 Hertz (Hz) kan hoor, kan dié dolfyne klanke van tot 160 000 Hz hoor. (Foto: iStock)