byvoorbeeld Å‰ testament geskryf is nie. Dit wat nie daar staan nie is die eintlike storie. So byvoorbeeld kan mens nie aanvaar dat die weglating van Å‰ kind as erfgenaam beteken dat hy/sy reeds oorlede is nie, maar dat diÃ© kind onterf is! Enige regsdokument moet ook tussen die lyne gelees word want die ware storie lÃª agter die woorde wat op papier staan. Siviele sake het baie stories van familie en bure wat met mekaar moeilikheid opgetel het en diÃ© verslae is ter insae in of die Nasionale Argief of een van die provinsiale argiewe of by die onderskeie howe self omdat dit relatief nuwe sake is of omdat daar nie bergruimte in die toegewysde argief is nie.
Sondag, 20 Oktober 2019 23:12 Gr 7 sosiale wetenskappe fasiliteerdersgids geografie by Impaq - issuu
SOSIALE WETENSKAPPE FASILITEERDERSGIDS: GEOGRAFIE Graad 7
BELANGRIKE TERMINOLOGIE Nuwe terminologie om die begrip van die vak as deel van die les uit te brei.
AKTIWITEIT Vrae wat voltooi moet word ten einde die kennis van die voltooide les te toets.
OEFENING Ter afsluiting van die spesifieke eenheid.
KERNINHOUD Beklemtoon die kern van die inhoud, in-diepte verduideliking van ’n spesifieke afdeling van die les; moet verstaan word.
Alle leselemente word nie noodwendig in die handleiding gebruik nie. 3
VOORWOORD BYKOMENDE LEESSTOF Alle inligting wat die leerder benodig om die jaar in Geografie suksesvol te voltooi, is in die handleiding. Die volgende word aanbeveel vir verryking: • Johannesson, B, Monteith, M, Ranby, P. 2013. Platinum Sosiale Wetenskappe Graad 7 Leerderboek, Maskew Miller Longman: Kaapstad. • Enige gepubliseerde atlas.
INLEIDING Die fasiliteerdersgids is net vir die fasiliteerder en nie vir die leerder nie. Hierdie gids moet saam met die handleiding van graad 7 gebruik word. Die aktiwiteite se antwoorde word hierin gegee. Jy as fasiliteerder moet probeer om waar moontlik eers ’n gesprek met die leerder te voer oor die les wat behandel gaan word. Bespreek die onderwerp in die algemeen om die leerder se voorkennis te toets. Sosiale Wetenskappe is een vak, maar elke afdeling (Geografie en Geskiedenis) het sy eie handleiding en fasiliteerdersgids. Daar is wel ’n gesamentlike portefeuljeboek. Die leerder kan een werkboek (skrif met lyntjiespapier) vir Sosiale Wetenskappe hê waarin alle aktiwiteite gedoen en notas gemaak word. Wat is geografie? Geografie is meer as net ’n studie van die aarde soos in die verlede geglo is. In werklikheid is dit die studie van beide die menslike en fisiese omgewing. Geograwe stel belang in die natuurlike prosesse wat plaasvind in verskillende omgewings, die mens se aktiwiteite sowel as sy nedersettings, ons onderlinge afhanklikheid van ons onmiddellike omgewing sowel as die impak wat ons op daardie omgewing het. Maar belangriker as enige iets anders, is geograwe gefassineerd met verandering. Ons leef in ’n wêreld wat konstant aan die verander is en dus is die gebeurtenisse wat ons bestudeer ook in ’n omgewing wat konstant verander. Die handleiding sal spesifieke fokus plaas op ruimtelike geletterdheid, patrone en tendense, asook op die lees en teken van basiese kaarte deur ’n woordskaal en lynskaal te gebruik. Dit sal ook ’n afdeling behandel wat te doen het met natuurrampe soos veroorsaak deur die beweging van die aarde, bevolkingsgroei en verandering, en volhoubare beskerming van natuurlike hulpbronne in Suid-Afrika. Al die bogenoemde is in ooreenstemming met die riglyne soos uiteengesit in die KABV-kurrikulum. Om die handleiding tot sy reg te laat kom, moet die leerder nie slegs die inhoud leer nie, maar dit ook verstaan en kan toepas. Omdat geografie konstant aan die verander is, word die leerder aangemoedig om die wêreld rondom hom/haar te bestudeer. Verder moet die leerder streef om sy/haar kennis te verbreed deur die internet, biblioteke en tydskrifte en © Impaq
mees belangrik, die leerder moet op hoogte bly van aktuele sake deur ten minste drie keer per week nuus te kyk of na die radio te luister. Die leerder word aangemoedig om ’n “artikelboek” saam te stel waarin hy/sy geografiese gebeurtenisse kan opteken en analiseer, veral gebeurtenisse wat die nuus haal. Hierdie gebeurtenisse kan op ’n kaart aangeteken word. Die leerder behoort aan die einde van die handleiding ’n nuuskierigheid te openbaar teenoor die wêreld waarin ons leef. Hy/sy sal ’n werkende algemene kennis hê oor die natuurlike prosesse wat dwarsoor die aarde aan die werk is. Die leerder sal ook die interaksie tussen die natuurlike omgewing en die samelewing verstaan. Hy/sy moet omgee oor die planeet en die welstand van alles en almal wat daarop woon. Die leerder sal die vaardighede van onafhanklike denke moet demonstreer asook die vermoë om dit te ondersteun met geografiese kennis. Hy/sy moet verskillende bronne verstaan en daarmee kan werk om die gebeurtenisse in die omgewing waar te neem en te analiseer. Die leerder sal ’n rykdom kennis bekom oor mense, plekke, gebeurtenisse en probleme deur verskillende bronne te gebruik. Met dié kennis sal die leerder ingeligte besluite kan neem, sy/haar idees en inligting effektief kan kommunikeer en mees belangrik, gepaste besluite kan neem en toepaslike stappe in plek kan stel. 1 LOOPBAANSKAKELS EN VAKINTEGRASIE Loopbaanskakels sluit, onder meer, die volgende in: Vliegwese Kartografie Aardwetenskappe Ekotoerisme Onderwys en opvoeding Omgewingsbestuur Water- en grondsake Geologie Landmeting Meteorologie Natuurbewaring Afstandbeheer Landelike en streeksbeplanning Stadsbeplanning Joernalistiek Landbou Geografiese Inligtingstelsels Hierdie loopbane strek oor die administrasie-, beplanning- en ontwikkeling-, vervoer-, handel-, industriële, mynbou- en toerismesektore. Vakke wat by Geografie aansluit is onder meer Wiskunde, Besigheidstudies, Ekonomie, Fisiese Wetenskappe, Lewenswetenskappe, Toerisme, en Rekenaarstudies (IT/RTT).
PUNTEROOSTER MOONTLIKE PUNT
AKTIWITEIT/OEFENING OEFENING 1 Aktiwiteit 1 Aktiwiteit 2 OEFENING 2 Aktiwiteit 3 Aktiwiteit 4 Aktiwiteit 5 Aktiwiteit 6 Aktiwiteit 7 Aktiwiteit 8 Aktiwiteit 9 Aktiwiteit 10 Aktiwiteit 11 OEFENING 3 Aktiwiteit 12 Aktiwiteit 13 Aktiwiteit 14 Aktiwiteit 15 Aktiwiteit 16 Aktiwiteit 17 Aktiwiteit 18 OEFENING 4 Aktiwiteit 19 Aktiwiteit 20 Aktiwiteit 21 Aktiwiteit 22 Aktiwiteit 23 OEFENING 5 Aktiwiteit 24 Aktiwiteit 25 Aktiwiteit 26 Aktiwiteit 27 OEFENING 6
Verskillende scenario’s kan aan die leerders gestel word, bv.: 1. Teken die roete van die skool na die vulstasie. 2. Teken roete van gebou 2 na die hospitaal. Ander scenario’s kan ook geskets word. Scenario 1
Beklemtoon hoe belangrik dit is om te weet waar noord is en ook hoe belangrik kompasrigtings is wanneer dit daarby kom om ’n spesifieke roete te volg. Akkuraatheid en netheid is ook baie belangrik. Die leerder moet ’n liniaal gebruik vir enige reguit lyne en moet die sleutel van die kaart so akkuraat as moontlik teken. Dit is sodat die persoon wat die kaart lees dit reg sal verstaan.
AKTIWITEIT 5: Memorandum 1. 2.
Daar is nie genoeg detail in die eerste skets nie.  (2) Wanneer jy die skool verlaat, hou reguit aan totdat die tennisbane aan jou linkerkant is,  draai dan regs. Hou reguit aan  tot by die Shell-vulstasie  en draai dan links.  Draai links by die hospitaal  en wanneer die strokiesprentwinkel aan jou linkerkant is,  draai regs.  Draai by die sirkel regs  en hou reguit aan by die volgende sirkel.  My huis sal aan jou regterkant wees.  (10) ’n Kompas  en ’n sleutel.  (4) Antwoorde sal hier verskil. Kompas moet N, S, O en W op hê  en sleutel moet bv. huis en skool op hê.  (4) Wanneer jy die skool verlaat, hou reguit aan totdat die tennisbane aan jou linkerkant is,  draai dan suid. Hou reguit aan tot by die Shell-vulstasie en draai dan oos. Draai noord by die hospitaal en wanneer die strokiesprentwinkel aan jou linkerkant is, draai oos.  Draai by die sirkel suid en hou reguit aan by die volgende sirkel.  My huis sal aan jou regterkant wees.  (5) 
AKTIWITEIT 6: Memorandum
AKTIWITEIT 7: Memorandum 1.
(13) 2. Beginpunt: Pat se roomyswinkel • Verlaat die winkel en draai wes in Eerstestraat.  (5 km) • By die T-aansluiting, draai suid in Vyfdelaan  en hou reguit aan verby die kliniek aan jou regterkant.  (10 km) • Draai wes in Mainstraat.  (5 km) • Wanneer jy verby Dream Nails aan jou regterkant gaan,  draai suid in Mandelastraat.  (2 km) • Na so ’n entjie sal die ingang na die polisiestasie aan jou regterkant wees.  Bestemming: Polisiestasie (Totale geskatte afstand is ongeveer 22 km). (7) 
LES 3: AFSTAND EN SKAAL (4 uur) 3.1
Daar is drie verskillende soorte skale, naamlik woordskaal (WOORDE), verhoudingskaal (BREUKE) en lynskaal. Hierdie skale word gebruik om te wys hoeveel kleiner ’n kaart of foto as in die werklikheid is. Beklemtoon aan die leerder hoe belangrik dit is om die vraag en stellings vir elke skaal te analiseer omdat akkuraatheid en die gebruik van die regte eenhede van die uiterste belang is.
Skaal: Stel die verhouding voor tussen die afstand op die kaart en in die werklikheid. https://goo.gl/kVjALm https://goo.gl/HvQr6V https://goo.gl/DOoE4z
Die gebruik van ’n verhoudingskaal: Formule:
Afstand gemeet op kaart Getal 1 cm in 1 km
Voorbeeld (Skaal = 1:50 000) 5 cm 50 000 × 100 000 1 = 2,5 km
Voorbeeld: Bereken die afstand tussen A en B in kilometer. 12 cm B A Skaal 1:50 000
Afstand= Daar is 100 000 cm in 1 km
AKTIWITEIT 8: Memorandum Die verhouding van die skaal wat gebruik word, is 1:50 000. 1. 2. 3. 4. 5. 6.
Neem asseblief kennis dat die yking van
15 km  liniale nie altyd so akkuraat is as wat ons dit wil hê nie. Laat ruimte vir foute wanneer 4 km  lynskale gedoen word. Jy kan dit ook aan 5 m  die leerder verduidelik. Daar sal gewoonlik ’n verskil van tussen 1 en 2 mm in 10 km  afmetings wees. Daar moet ’n foutgrens in 150 m  die antwoorde van toetse en eksamens wees. 10 x 0,5  = 5 km  10 cm x 50 000 100 000 1 = 5 km 8,5 x 0,5 = 4,25 km  (rond af) 8,5 cm x 50 000 100 000 1 = 4,25 km
Die berekening van afstand op kaarte met ’n lynskaal Die doel van die oefening met lynskaal is dat leerders dit stap vir stap voltooi. Dit is baie belangrik, veral die gebruik van ’n stukkie tou of los papier. Om die afstand te skat gaan nie werk nie, omdat dit gaan beteken dat daar ’n groot verskil tussen die geskatte antwoord en die korrekte antwoord is.
AKTIWITEIT 9: Memorandum 1.
Kaart van die wêreld.  Kaart van Afrika.  Kaart van Suid-Afrika.  Kaart van Pretoria.  8 x 0,5 = 4 km  8 cm x 50 000 100 000 1 = 4 km
Die berekening van afstand op kaarte
AKTIWITEIT 10: Memorandum 1. 2. 3. 4. 5.
700 km  850 km  Dit bereken nie die roete-afstand nie.  5 m  87,5 m 
AKTIWITEIT 11: Memorandum 1. 2. 3. 4.
(2) (2) (2) (2) 
LES 4: HUIDIGE GEBEURE (2 uur) 4.1
Breedte- en lengteligging
Beklemtoon weer dat die leerder altyd breedteligging voor lengteligging moet neerskryf. Laat die leerder dit so onthou: “breedte” kom voor “lengte” in die woordeboek. Voorbeeld:
Suid-Afrika se breedte- en lengteligging sal soos volg wees. 20° S, 20° O
Dit is uiters belangrik vir geograwe om op datum te bly met huidige gebeure. Om hierdie rede moet die leerder weekliks tydskrif- of koerantartikels versamel en die artikels analiseer.
Gr 7 sosiale wetenskappe fasiliteerdersgids geografie