Republiki ya Georgia: Dihlatse di Lemoša ka Ditokelo tša Batho
BALA KA Seafrikaans Sealbania Searmenia Sedanishi Sedutch Seestonia Seewe Sefinishi Sefora Segeorgia Segerika Sehangari Sehausa Seindonesia Seisemane Sejeremane Sekikaonde Sekinyarwanda Sekirundi Sekorea Selithuania Semalagasy Semandarin sa China (Simplified) Semandarin sa China (Traditional) Senorway Sepanishi Sepedi Sepolishi Sepotokisi Seromania Serussia Seserbia Seserbia (Mongwalelo wa Seroma) Seslovakia Seslovenia Seswahili Sesweden Setagalog Setaliana Seturkey Seukraine se-Croatia se-Czech se-Xhosa
Dihlatse tša Jehofa di Thoma Lesolo la go Nea Tshedimošo
Go thoma ka April 1, 2015, Dihlatse tša Jehofa di ile tša thoma lesolo la bohlokwa la go ya mafapheng a maphodisa, diofising tša mmasepala le diofising tša motšhotšhisi Repabliking ya Georgia ka moka. Morero wa lesolo le ke go sedimoša ka ditiragalo tša kahlolo yeo e sa tšwago go dirwa ke Kgoro ya Yuropa ya Ditokelo tša Batho (ECHR), mabapi le molato wa Begheluri and Others v. Georgia, wo o bego o le mabapi le go gatakela ditokelo tša Dihlatse tša Jehofa nageng ya Georgia. Lesolo le le be le tsebiša maphodisa ka ditaba tša mabapi le molato wo, kahlolo ya wona gotee le mediro ya Dihlatse tša Jehofa.
Georgia e be e Dutše e Dumelela Ditiro tša Bošoro
Go tloga ka ngwaga wa 1999 go ya go 2003, balatedi ba moruti wa kereke ya Georgian Orthodox yo a tlogedišitšwego boruti ka baka la boitshwaro bjo bobe ba ile ba rulaganya sehlopha sa bahlolampherefere gore se hlasele Dihlatse tša Jehofa. Le ge e le gore Dihlatse di butše melato e 784 ya mohuta wo le e mengwe, balaodi ba mmušo ba iphoufaletša ditiro tše tša bošoro goba ke bona ka dinako tše dingwe ba dirago melato ye ya bošoro kgahlanong le Dihlatse. Go ipelaetša ga Dihlatse ga se gwa thuša ka selo. Ka ge mmušo wa Georgia o paletšwe ke go tšea kgato, batho bao ba dirago ditiro tše tša bošoro ba tšwela pele ka go dira bošoro bjo ntle le go boifa, ba hlasela Dihlatse le ge di le dikgorong tša tsheko, dikopanong tše dikgolo gaešita le diterateng.
Phetho ya ECHR e Tliša Dipoelo tše Dibotse
Dihlatse tša Jehofa nageng ya Georgia di butše melato e mebedi Kgorong ya Yuropa ya Ditokelo tša Batho ya mabapi le ditlhaselo tše. Kgoro e dirile phetho molatong wa mathomo ka May 2007, * gomme e ile ya dira phetho molatong wa bobedi wa Begheluri and Others v. Georgia—ka October 2014. Diphethong tše ka bobedi, ECHR e ile ya sola Mmušo wa Georgia ka go tšea karolo ditlhaselong tše, kgoro ye e boletše gape gore Mmušo wo ga se wa ka wa tshwenyega ka seo se diregilego le ge o bona bošoro bo ata. Kahlolong ya Begheluri, ECHR e ile ya lemoga gore “balaodi ba mmušo wa Georgia ke bona ba kgothaleditšego bošoro ka go se otle bao ba bo dirago, e lego seo mafelelong se bakilego gore Dihlatse tša Jehofa tše dingwe di hlaselwe nageng ka moka.” *
Se se kgahlišago ke gore letšatši ka morago ga kahlolo ya molato wa Begheluri, mmušo wa Georgia o ile wa bolela gore o ikana go thibela bošoro bja go swana le bjo bjo bo ka diregago nakong e tlago:
“Naga ya Georgia e tloga e ikemišeditše go šireletša tokologo ya go bolela seo motho a se nagannego, tokologo ya letswalo le tokologo ya bodumedi, gotee le ditokelo tša batho ka kakaretšo. Naga ye e ikemišeditše go kgonthišetša go swara bohle ka go lekana go ya ka molao gotee le go tšea kgato mabapi le go se hlomphe ditokelo tša batho. Ka mo go kgethegilego mmušo wo o ikanne le gore o ka se sa hlwa o sa tlogela go se otle bao ba dirago ditiro tše tša bošoro goba go dumelela ditlaišo tša mohuta wo.”
Maemo a Kaonefala Nageng ya Georgia
Lehono maemo a Dihlatse tša Jehofa nageng ya Georgia a tloga a fapane kudu le a mengwaga e fetilego. Dihlatse ga bjale di kgona go rapela ka khutšo e bile di thabišwa ke gore maphodisa ga bjale a šireletša ditokelo tša tšona. Dihlatse tša Jehofa di ile tša kgona go aga dintlo tša borapedi e bile di sa tšwa go oketša ofisi ya tšona ya lekala nageng yeo.
Lega go le bjalo, balaodi ba mmušo ga ba tsebe gakaalo ka Dihlatse tša Jehofa le seo di se dumelago e bile mohlomongwe ba ka ba ba sa tsebe selo ka kahlolo ya molato wa Begheluri le seo mmušo o se boletšego. Ka baka la se, ditlhaselo tšeo di bakwago ke go hloya bodumedi di sa dutše di direga gomme bao ba bakago ditiro tše ga ba otlwe—ka mohlala ka 2014, Dihlatse di ile tša bega melato e 30 ya go hlaselwa. Dihlatse tša Jehofa di sa dirile boipiletšo go ECHR go lebedišiša bothata bjo. *
Lesolo le la April la go sedimoša balaodi ba mmušo le swanetše go dira gore go be le diphetogo tše kgahlišago mabapi le go hlompha ditokelo tša batho nageng ka moka ya Georgia. Dihlatse tša Jehofa di tloga di leboga maiteko ka moka a mmušo wa Georgia a go leka go thibela ditlaišo tše le go otla bao ba dirago ditiro tša bošoro, e bile di letetše gore mmušo o tla dula o ikemišeditše go otla bao ba lego molato ka baka la go dira melato ya bosenyi yeo e hlohleletšwago ke go hloya bodumedi.
^ par. 6 Molato wa Members of the Gldani Congregation of Jehovah’s Witnesses and Others v. Georgia, no. 71156/01, 3 May 2007.
^ par. 6 Molato wa Begheluri and Others v. Georgia, no. 28490/02, § 145, 7 October 2014.
^ par. 11 Molato wa Tsartsidze v. Georgia, no. 18766/04, wo o butšwego ka 26 May 2004—batho bao ba tlaišitšwego ke balaodi ba mmušo goba bao ba ilego ba tlaišwa pele ga balaodi; molato wa Biblaia and Others v. Georgia, no. 37276/05, wo o butšwego ka 10 September 2005—batho bao ba tlaišitšwego ke balaodi ba mmušo goba bao ba ilego ba tlaišwa pele ga balaodi; molato wa Tsulukidze and Others v. Georgia, no. 14797/11, wo o butšwego ka 27 January 2011—Mmušo o ile wa palelwa ke go dira dinyakišišo le go golega bao ba bakago ditlhaselo tšeo di hlohleletšwago ke go hloya bodumedi.
Dihlatse tša Jehofa di Nea Tshedimošo ka Kahlolo Yeo e Dirilwego ke ECHR Nageng ya Georgia
Kgoro ya Yuropa ya Ditokelo tša Batho e Thekga Molao wa Pušo Kua Georgia
Kgoro ya Tsheko ya Yuropa ya Ditokelo tša Batho e Amogetše go Ipona Molato ga Mmušo wa Georgia
Go se Tšee Kgato ga Bahlankedi ba Tiišetšo ya Molao go Feleletša ka go se Otlwe ga Bao ba Dirago Melato le go Baka Dikgobalo tše Oketšegilego Kua Ukraine