Die heeltydse afbrekers het geen bouplan | Netwerk24
Die heeltydse afbrekers het geen bouplan
Deur Barnard Beukman 27 April 2019 00:00
The best lack all conviction, while the worst are full of pas­sionate intensity."
Dié uittreksel uit William Butler Yeats se gedig "The Second Coming" is in 1919 so tussen allerlei groot oorloë deur geskryf.
Maar bekyk 'n mens vandag die wêreldtoneel, selfs ons eie verkiesingsveldtog, en les bes die poging om popsterre se borgvetes 'n debat oor Afrikaans te maak, is dit steeds baie geldig.
Selfs die antieke Griekse filosowe en ou Franse filosowe het oor die noodsaak van die instandhouding van 'n soort gelykmatige middelgrond gedink. Dít om 'n polarisering na die ekstreme pole te voorkom. Sommige van hulle het hul idees van die balans en skeiding van magte in demokratiese strukture met dié motief ontwikkel.
Miskien is dit juis omdat die middelgrond volgens sommige ontleders 'n deurmekaar, onoortuigende en futlose omgewing geword het dat daar so na die kante getrek word. En as grondwetlike strukture openlik deur leiers ondermyn en van geloofwaardigheid ontneem word.
Dit is mense se reg om hulself volgens oortuiging te posisioneer. En om gemakliker in duidelik belynde beginsels en standpunte te voel. Die probleem is wel die amper varklike onverdraagsaamheid wat daarmee gepaardgaan. As jy nie met my saamstem nie, verskree en beledig ek jou onmiddellik.
Want oor een ding het links en regs konsensus – jy kan net een van hulle wees en hulle het mekaar o, tog so nodig om hulself te definieer. Daar is net geen wil om eens te luister of alternatiewe in enige vorm van 'n sinvolle debat te oorweeg nie.
Die kampe is ook nie altyd links of regs nie – jy kan byvoorbeeld net vir of teen Brexit wees. Die stomme Theresa May word soos 'n haas deur Engelse jaghonde uitmekaargeskeur oor enige ander uitweg. En die onmiddellike reaksie op Joe Biden se kandidatuur vir die Withuis is dat hy te sentristies vir die al hoe linkser Demokrate is.
Die uitstekende ontleding van Ivor Price, een van Afrikaans se voorste woordsmede, in sy onlangse rubriek is nog 'n voorbeeld. Hy meen die Ghoema-debakel gaan nie eintlik oor Afrikaans nie, maar oor een ou wat homself in 'n hoek vasgeverf het. (Gee Steve dit gelyk, hy het aanvaarbaar met Ivor daaroor in debat getree.) Maar baie van die meegaande vlooie het anders gespring: Hulle wil Afrikaans deur belediging in stand hou. Inderdaad hoef nie almal dit met Ivor eens te wees nie, maar hoe?
Nou praat ons nog nie eens oor die EFF en BLF nie. Enige persoon wat komplekse werklikhede met realisme probeer pak, word 'n teiken. Soos Cyril Ramaphosa, sommer vanuit die ANC? En deesdae ook die DA?
Volgens Aristoteles is moed 'n deug, maar in oormaat roekeloos en in onversetlikheid lafhartig. Dis die probleem: Die heeltydse afbrekers het geen bouplan nie.