PressReader - Beeld: 2017-07-07 - SA man twee­de slim­ste ter wê­reld!
SA man twee­de slim­ste ter wê­reld!
Beeld - 2017-07-07 - Nuus - Car­ryn­Ann Nel
Een uit el­ke 20 mil­joen men­se op aar­de het ’n IK van 185. En in P­rin­gle­baai woon een van hul­le, ’n “een­vou­di­ge” man met ’n bui­ten­ge­wo­ne lief­de vir sta­tis­tiek, sy­fers ... en soms E­mi­nem.
Garth Ziets­man (58) het die nie­amp­te­li­ke ti­tel die twee­de slim­ste mens ter wê­reld. Hy werk as vry­skut­sta­tis­ti­kus en is ’n tuis­bly-pa. Aud­rey, sy vrou, is ’n dok­ter en hul­le het ’n dog­ter­tjie, G­wy­ne­ve­re (3).
Ziets­man is ’n lid van Men­sa, ’n or­ga­ni­sa­sie vir men­se met ’n IK in die boon­ste 2% van die be­vol­king.
Dit het hom so­wat twee we­ke ge­neem om die IK-toets, wat be­kend staan as die Me­ga Test, te vol­tooi. 45 van sy ant­woor­de op die 48 vrae was reg. Die mens wat hom ge­klop het, Ma­ri­lyn vos Sa­vant, is ’n A­me­ri­kaan­se skry­wer en do­sent, wat 46 vrae reg be­ant­woord het.
’n Vin­ni­ge soek­tog wys sy het die toets in die 1980’s ge­doen en haar IK is 186. Ziets­man s’n is 185. Is hy dus die “twee­de slim­ste”? “Daar moet baie men­se soos ek wees. Hul­le het dalk net nog nie die toets ge­doen nie.”
Die toets is “baie moei­lik”. “So­ver ek weet, het nie­mand nog ooit meer as 46 ge­kry nie.”
Die helf­te van die toets be­staan uit ver­ba­le ont­le­ding en die an­der helf­te is wis­kun­dig van aard.
“Ek het dit nog nie weer ge­doen nie, maar het wel die soort­ge­ly­ke Ti­tan-toets ge­doen en ’n soort­ge­ly­ke punt ge­kry.”
Op skool sê hy was hy be­slis nie die slim­ste kind in die klas nie en het dik­wels ’n baie ge­mid­del­de punt ge­kry. “Soms het die on­der­wy­ser vir ons ’n moei­li­ke wis­kun­de­pro­bleem ge­gee, en dan het ek flo­reer. Maar ek was nie so y­we­rig oor skool­gaan nie.
“Ek was gek daar­na om da­ta in te sa­mel, om din­ge te meet en op te tel en op­los­sings te vind. Ek het sta­tis­tie­ke vir die pret ge­doen.”
Hy het ’n graad in sta­tis­tiek aan die U­ni­ver­si­teit van die Wit­wa­ters­rand en ’n hon­neurs­graad in siel­kun­de aan U­ni­sa ver­werf. Op u­ni­ver­si­teit het hy be­sef daar is iets an­ders aan hom en hy het kort daar­na sy eer­ste Men­sa-toets af­ge­lê en ge­slaag.
“Hul­le sê nie vir jou wat jou pun­te is nie, maar ek dink ek het vol­pun­te ge­kry.”
Daar­na het hy IK-toet­se van die In­ter­na­ti­o­nal So­cie­ty for P­hi­loso­phi­cal En­qui­ry ge­doen en dit ook ge­slaag. Toe was daar die Pro­met­he­us-ver­e­ni­ging se toet­se en só het hy die Me­ga Test ont­dek.
“Ek het daar­na die Ti­tan Test ge­doen, wat op die­self­de vlak as die Me­ga Test is.”
As hy nie as ’n vry­skut­sta­tis­ti­kus werk nie, lees hy wyd en luis­ter soms ook na E­mi­nem.
Boe­ke en ken­nis is sy an­der groot lief­de, en hy stel be­lang in al­les van li­te­ra­tuur en po­li­tiek tot fi­lo­so­fie en die e­ko­no­mie.
Sy de­fi­ni­sie van suk­ses is om iets te vind waar­in jy voel jy ’n ver­skil kan maak.
Hy ge­niet sy werk en dit gee hom sin in die le­we.
“Dit wat ek doen, is pret en iets wat my sa­la­ris be­taal. Sta­tis­tie­ke raak al hoe be­lang­ri­ker.”
Maar moet hom nie in ’n hoek druk en sy al­ge­me­ne ken­nis pro­beer toets met al­ler­lei vrae nie.
“Toe my pun­te be­kend ge­raak het, het men­se my ont­moet en my be­gin quiz en so half ver­wag ek moet nou ‘op­tree’. Ek vind dit ef­fens ir­ri­te­rend. Ek is nie daar om men­se te ver­maak nie. Ek sou hoop dat men­se dit an­ders er­vaar as bloot net nuus­kie­rig­heid.”
Fo­to: LE ROUX SCHOEMAN
Garth Ziets­man, die slim­ste mens in die land en op een na die slim­ste ter wê­reld, by sy hon­de, Jes­se en Hei­de.