Iets wat my pla
IETS WAT MY PLA – NAGEDINK OOR VOORVERONDERSTELLINGS
Hier's die punt. Dit lyk vir my asof dit vir mense in die algemeen (myself ingesluit) belangriker is om huidige oortuigings en standpunt te behou as om vas te stel wat die waarheid is, wat die beste is. Waar ek dit die heel meeste sien is wanneer dit kom by kwessies van geloof en ongeloof. Mense wat glo in God is soms so hardkoppig en hardnekkig dat jy hulle nie beweeg om intelligent of ten minste nuut te dink in enige ander rigting nie. Hulle beliefs is mos nou gesanksioneer deur die Bonatuurlike self! So glo hulle. Elkeen het hulle bybelvesersies en jy kan niks doen om hulle te probeer oortuig nie. Of soos 'n vorige prof van my gesê het, "Elke ketter het sy letter". Wat hulle egter nie besef nie is dat hulle behalwe hulle versies sit met voorveronderstellings! Hulle lees net die versies raak wat vir hulle saakmaak en lees die res gemaklik mis, en dit terwyl hulle altyd begin met "Ja, maar die Bybel sê..." So redeneer sommiges ten gunste van apartheid en ander daarteen, sommige ten gunste van gay regte en ander daarteen, sommiges ten gunste van kontemporêre musiek in die kerk ander weer daarteen. Sommiges ten gunste van 'n sekere spiritualiteit en ander weer teen 'n ander. Maar almal is onbeweeglik! Almal sit in die kleingroepie, luister na mekaar en glimlag te soetjies, maar elkeen bly by sy eie ding. En die moeilikste mense van almal is soms die geestelike leiers, diegene wat veronderstel is om van beter te weet. Ek moet egter darem eerlik wees: Daar is 'n groepie wat werklik oop is en belangstel om regtig te weet...
Maar aan die kant van ongeloof of ten minste agnostisisme gaan dit nie veel beter nie! Anti-geloof voorveronderstellings word bitter moeilik afgebreek. Ek hoor gereeld van mense wat 'vergoed hulle rug op geloof gedraai het' of agnostici wat beweer 'in die Bybel sal ek nooit kan glo nie', of mense wat reeds besluit het dat enige mens wat in Iets glo van hulle sinne beroof is of verstok is in hulle denke. Is dit? Werklik? Het jy al werklik iets gelees uit intelligente teologiese kringe om jou standpunt van ateïsme of geregverdigde ongeloof te toets? Of neem neem jy bloot aan dat jy weet waarom, byvoorbeeld, Christene glo wat hulle glo? Besef jy dat daar gereeld mense (onder wie verskeie intelletueles) van buite geloof na geloof oorkom bloot op grond van die meriete van die filosofiese koherensie van die Christelike geloof self? Daar is soveel mense wat vashou aan wat hulle dink, wat veroordeel wat ander mense dink sonder dat hulle hoegenaamd 'n idee het waarom hulle opponente wel glo wat hulle glo. Daar is byvoorbeeld in ons eie land groepe agnostici wat daarop aandring dat hulle geweldig "oop" is in hulle denke op soek na lewenswaarheid. Terselftertyd veroordeel hulle die kerk (dalk soms met goeie reg) oor sy verkramptheid. Hoe langer ek egter met hierdie mense gesprek voer en kuier hoe meer kom ek toe agter dat hulle oor netso veel verkramptheid beskik soos die Christene vir wie hulle beskuldig. Hulle is so min oop soos die man in die maan. Hulle gebruik die soete taal van openheid maar hulle het ook maar reeds besluit wat hulle wil glo en veral wat hulle nie wil glo nie! Sodra hulle sien hulle kan jou nie oortuig nie en jy vir hulle ore aansit in die gesprek, verloor hulle alle aanvanklike belangstelling om verder te kuier en gesprek te voer. Alhoewel hulle aan die een kant uitsprake maak dat ons almal mekaar moet aanvaar en elke mens toegelaat moet word om glo wat hy/sy wil, is hulle maar alte gewillig om jou wel tog wel te probeer bekeer tot hulle eie standpunt. Ek moet eerlik wees. Daar is ook hier en daar die uitsonderings van mense wat regtig die waarheid wil ken. Dit lyk my egter dat die mens as 'n reel, nie regtig in waarheid geïnteresseerd is nie...