Sielkunde Teorieë: 10 tipes wat jy moet weet
10 tipes sielkundige teorieë
Hoe teorieë in sielkunde gebruik word
Die term teorie word gebruik met verrassende frekwensie in die alledaagse taal. Dit word dikwels gebruik om 'n raaiskoot, hunch of veronderstelling te beteken. U kan selfs mense hoor wat sekere inligting ontslaan omdat dit "slegs 'n teorie is." Dit is belangrik om kennis te neem namate u sielkunde en ander wetenskaplike onderwerpe bestudeer, dat 'n teorie in die wetenskap nie dieselfde is as die algemene gebruik van die term nie.
Wat is presies 'n teorie?
'N Teorie is gebaseer op 'n hipotese en ondersteun deur bewyse. In die wetenskap is 'n teorie nie net 'n raai nie. 'N Teorie is 'n feit-gebaseerde raamwerk vir die beskrywing van 'n verskynsel.
'N Teorie bied 'n konsep of idee aan wat toetsbaar is. Wetenskaplikes kan die teorie toets deur empiriese navorsing en versamel bewyse wat dit ondersteun of weier.
Wetenskaplike Amerikaanse genoteerde "teorie" as een van hul sewe mees misbruikte wetenskaplike terme. En dit is hierdie wanopvattings oor die terme wat beteken dat mense onderwerpe soos evolusie en klimaatsverandering as "bloot teorieë" moet onttrek ten spyte van 'n oorvloed van oorweldigende wetenskaplike bewyse.
Vir die gemiddelde lek beteken die woordteorie iets van 'n raaiskoot. Dit mag waar wees, of dit mag nie wees nie. Maar die woord het 'n heel ander betekenis in die wetenskapsgebied wanneer navorsers praat oor empiriese navorsing wat deur wetenskaplike bewyse teruggevoer word.
Terwyl die spreuk van alledaagse taal suggereer dat 'n teorie net 'n hunch is, is dit belangrik om te verstaan ​​dat die woord 'n heel ander betekenis in die wetenskap het. 'N Wetenskaplike teorie bied 'n verduideliking oor sommige aspekte van menslike gedrag of die natuurlike wêreld wat ondersteun word deur herhaalde toetse en eksperimente.
Dit beteken dat wetenskaplikes hierdie eksperimente herhaal het en hierdie bevindings herhaal. Hulle het ook bewyse versamel wat die teorie ondersteun. Baie verskillende navorsers het bewyse ingesamel wat die teorie ondersteun.
Die doel van 'n sielkunde teorie
In die sielkunde word teorieë gebruik om 'n model te gee om menslike gedagtes, emosies en gedrag te verstaan.
'N Sielkundige teorie het twee sleutelkomponente:
Dit moet 'n gedrag beskryf
Dit moet voorspellings maak oor toekomstige gedrag
In die loop van die sielkunde se geskiedenis is verskeie teorieë voorgestel om verskillende aspekte van menslike gedrag te verduidelik en te voorspel. Sommige van hierdie teorieë het die toets van die tyd gestaan ​​en vandag goed aanvaar. Ander het nie onder streng wetenskaplike ondersoeke gehou nie en kan alreeds geheel of gedeeltelik deur navorsers aanvaar word.
Elke teorie het gehelp om by te dra tot ons kennisbasis van die menslike verstand en gedrag. Sommige teorieë soos klassieke kondisionering is vandag nog goed aanvaar. Ander, soos Freud se teorieë, het nie so goed opgestaan ​​nie en is meestal vervang deur nuwe teorieë wat menslike ontwikkeling beter verduidelik.
Die algehele sterkte van 'n wetenskaplike teorie hang af van sy vermoë om diverse verskynsels te verduidelik.
Wat 'n teorie so verskillend maak van 'n blote raaiskoot of hunch is dat 'n teorie toetsbaar is. Aangesien nuwe bewyse en navorsing bygevoeg word, kan 'n teorie verfyn, verander of selfs verwerp word indien dit nie pas by die nuutste wetenskaplike bevindinge nie.
Tipes Sielkunde Teorieë
Daar is baie sielkunde teorieë, maar die meeste kan gekategoriseer word as een van die vier sleutel tipes:
Ontwikkelingsteorieë verskaf 'n stel riglyne en begrippe wat menslike ontwikkeling beskryf en verduidelik. Sommige ontwikkelingsteorieë fokus op die vorming van 'n bepaalde kwaliteit, soos Kohlberg se teorie van morele ontwikkeling .
Ander ontwikkelingsteorieë fokus op groei wat deur die lewensduur gebeur, soos Erikson se teorie van psigososiale ontwikkeling .
2. Grand Theories
Groot teorieë is daardie omvattende idees wat dikwels deur groot denkers soos Sigmund Freud , Erik Erikson en Jean Piaget voorgestel word .
Groot teorieë van ontwikkeling sluit in psigoanalitiese teorie , leerteorie en kognitiewe teorie . Hierdie teorieë probeer om baie van menslike gedrag te verduidelik, maar word dikwels as verouderd en onvolledig beskou in die lig van moderne navorsing. Sielkundiges en navorsers gebruik dikwels groot teorieë as basis vir eksplorasie, maar beskou ook kleiner teorieë en onlangse navorsing.
Mini-teorieë beskryf 'n klein, baie spesifieke aspek van ontwikkeling. 'N Mini-teorie kan relatief smal gedrag verklaar, soos hoe selfbeeld gevorm word of vroeë kinderjare sosialisering.
Hierdie teorieë word dikwels gewortel in die idees wat deur die groot teorieë gestel word, maar hulle probeer nie die hele menslike gedrag en groei beskryf en verduidelik nie.
4. Emergent Theories
Opkomende teorieë is dié wat relatief onlangs geskep is en word dikwels gevorm deur sistematiese kombinasie van verskeie mini-teorieë. Hierdie teorieë teken dikwels navorsing en idees uit verskillende dissiplines aan, maar is nog nie so breed of verreikend as groot teorieë nie.
Die sosiokulturele teorie wat deur teoretikus Lev Vygotsky voorgestel is, is 'n goeie voorbeeld van 'n ontluikende teorie van ontwikkeling.
Verskillende sielkundige teorieë
Van die bekendste teorieë van sielkunde fokus op spesifieke takke binne die sielkunde . Dit sluit in:
Gedragsielkunde, ook bekend as behaviorisme, is 'n teorie van leer gebaseer op die idee dat alle gedrag verkry word deur kondisionering. Aangewys deur bekende sielkundiges soos John B. Watson en BF Skinner , gedragsteorieë het die sielkunde oorheers in die vroeë helfte van die twintigste eeu. Vandag word gedragstegnieke nog steeds algemeen gebruik in terapeutiese instellings om kliënte te help om nuwe vaardighede en gedrag te leer.
Kognitiewe teorieë van sielkunde is gefokus op interne state, soos motivering , probleemoplossing, besluitneming , denke en aandag .
Teorieë van ontwikkeling bied 'n raamwerk vir die denke oor menslike groei, ontwikkeling en leer. As jy ooit gewonder het oor wat menslike denke en gedrag motiveer, kan begrip van hierdie teorieë nuttige insig gee aan individue en samelewing.
Humanistiese sielkunde teorieë het in die 1950's in gewildheid gegroei. Terwyl vroeëre teorieë dikwels gefokus het op abnormale gedrag en sielkundige probleme, het humanistiese teorieë eerder die basiese goedheid van mense beklemtoon. Van die belangrikste humanistiese teoretici het Carl Rogers en Abraham Maslow ingesluit .
Persoonlikheidsielkunde kyk na die patrone van gedagtes, gevoelens en gedrag wat 'n persoon uniek maak. Van die bekendste teorieë in die sielkunde is gewy aan die onderwerp van persoonlikheid, insluitende die eienskapseienskap van persoonlikheid , die "groot 5" -theorie van persoonlikheid , en Erikson se teorie van psigososiale ontwikkeling .
Sosiale Sielkunde Teorieë
Sosiale sielkunde is daarop gemik om ons te help om sosiale gedrag te verstaan ​​en te verduidelik. Sosiale teorieë word oor die algemeen gesentreer op spesifieke sosiale verskynsels, insluitende groepgedrag, prososiale gedrag , sosiale invloed, liefde en nog baie meer.
Redes vir die bestudering van sielkunde teorieë
In u sielkunde kursusse , kan u uself bevraagteken hoe nodig dit is om te leer oor verskillende sielkunde teorieë, veral dié wat as onakkuraat of verouderd beskou word.
Al hierdie teorieë verskaf egter waardevolle inligting oor die geskiedenis van sielkunde, die progressie van denke oor 'n spesifieke onderwerp en 'n dieper begrip van huidige teorieë.
Deur te verstaan ​​hoe denke vorder het, kan jy 'n beter idee kry nie net van waar sielkunde gewees het nie, maar waar dit in die toekoms gaan wees.
Die bestudering van ander wetenskaplike teorieë bied 'n agtergrond in wat navorsers verstaan ​​van hoe die natuurlike wêreld werk. 'N Soliede wetenskaplike opvoeding kan jou help om beter te verstaan ​​wat navorsers bedoel as hulle praat oor wetenskaplike navorsing, asook om jou begrip van hoe wetenskaplike verklarings vir gedrag en ander verskynsels in die natuurlike wêreld gevorm, ondersoek en aanvaar word deur die wetenskaplike gemeenskap .
Terwyl debat voortgaan om oor warm onderwerpe soos klimaatsverandering en evolusie te woed, is dit die moeite werd om die wetenskap en die teorieë wat uit sulke navorsing voortspruit, te bestudeer, selfs as dit wat dikwels geopenbaar word, dalk as 'n harde of ongemaklike waarheid kan kom.
Soos Carl Sagan een keer verduidelik het, is dit baie beter om die heelal te begryp soos dit werklik is as om in misleiding te bly, maar bevredigend en gerusstellend. "
Baie van wat ons van menslike denke en gedrag ken, het ontstaan ​​as gevolg van verskeie sielkunde teorieë. Byvoorbeeld, gedragsteorieë het getoon hoe kondisionering gebruik kan word om nuwe inligting en gedrag te leer.
Sommige teorieë het uit guns geval, terwyl ander wyd aanvaar word, maar almal het geweldig bygedra tot ons begrip van menslike denke en gedrag. Deur meer oor hierdie teorieë te leer, kan u 'n dieper en ryker begrip van die verlede, hede en toekoms van sielkunde verkry.
> McComas, WF. Die Taal van Wetenskaponderwys. Springer Science & Business Media; 2013.
> Sagan, C. Die Demon-Haunted World: Wetenskap as 'n Kers in die Donker. New York: Willekeurige Huis; 2011.