Miljoene om skole te bou nié besteeArgieffoto ter illustrasie (Foto: Unsplash) Die Gautengse departement van onderwys het wéér versuim om sy jaarlikse begroting vir infrastruktuurontwikkeling te bestee met slegs ŉ kwart (24%) van die begroting wat tot op hede aan skoolinfrastruktuur in die provinsie bestee is. Dit terwyl duisende leerders jaarliks sukkel om in Gautengse skole plek te kry. Khume Ramulifho, DA-woordvoerder van onderwys in Gauteng, het Dinsdag in ’n verklaring gesê die departement se tweede kwartaallikse verslag vir die 2019-’20-boekjaar toon aan dat ’n infrastruktuurbegroting van meer as R1,9 miljard jaarliks aan die departement toegeken word. Meer as R974 miljoen van dié begroting moes reeds teen dié tyd bestee gewees het. Tot dusver is daar egter nog net R476 miljoen bestee. Dít te midde van ’n grootskaalse tekort aan skole in die provinsie met duisende leerders wat nog vir die 2020-skooljaar geplaas moet word, terwyl ander skole weer dringend opknappingswerk aan hul infrastruktuur benodig. Volgens Ramulifho het die departement in die afgelope boekjaar slegs een nuwe skool in Gauteng voltooi, vergeleke met die ses skole wat veronderstel is om elke jaar voltooi te word. Panyaza Lesufi (naasregs), Gautengse LUR vir onderwys, praat oor die plasing van leerders in gr. 1 en 8 vir die 2019-skooljaar. Foto: ANA Daar is ook die afgelope jaar slegs 42 klaskamers gebou in vergeleke met die departement se teiken van 175 klaskamers per jaar. Slegs vyf spesialiskamers is by skole in die provinsie gebou nadat die departement beoog het om 30 van dié kamers te bou en net vyf voorskoolse klaskamers is opgerig. Dit is minder as ŉ tiende van die teiken van 60 klaskamers. “Dit is heeltemal onaanvaarbaar dat die departement aanhoudend onderbestee met betrekking tot sy infrastruktuurbegroting, maar tog is die skoolinfrastruktuur aan die agteruitgegaan, verouderd en is klaskamers oorvol,” sê Ramulifho. Vier leerders is dood en 29 beseer toe ŉ loopbrug vroeër vanjaar by Hoërskool Driehoek in Vanderbijlpark ineengestort het weens gebrekkige instandhouding. Maroela Media het ook vroeër berig 34 000 leerders is aan die begin van vandeesmaand steeds nie in skole in die provinsie geplaas nie, met 391 Gautengse skole wat teen dié tyd reeds hul kapasiteit bereik het. Jaco Deacon, die Federasie van Beheerliggame van Suid-Afrikaanse Skole (Fedsas) se uitvoerende hoof, het in reaksie hierop gesê dat meer skole gebou moet word, en op die plekke waar mense woon en werk. “Ons het nodig om te verstaan dat demografiese verandering nie in alle gevalle sonder digtheidsverandering plaasvind nie. Skole word gedruk om ekstra klasse te aanvaar, maar die skool is reeds vol. “Dit is daarom onverstaanbaar om te verneem dat Gauteng onbenutte geld aan die nasionale onderwysdepartement moet terugbetaal. Die DA het reeds voorheen ’n beroep op die departement gedoen om alle asbesskole te vervang, alle ablusiefasiliteite te herstel en skole se infrastruktuur in stand te hou. ‘n Klaskamer by Laerskool Wonderboom-Suid in Pretoria (Foto verskaf) Skole soos Laerskool Wonderboom-Suid in Pretoria was nie geskik om op 1 Oktober vanjaar vir die vierde kwartaal te heropen nie aangesien kragdrade uit die skool se plafon gehang en oop kragbokse ŉ veiligheidsrisiko vir leerders ingehou het. Die Suid-Afrikaanse Onderwysersunie (SAOU) het destyds gesê die skool se sukkelende infrastruktuur is reeds verlede jaar onder die Gautengse departement van onderwys (GDO) se aandag gebring waarna verteenwoordigers van die departement die skool besoek en die erns van die probleem beaam het. Daar is egter geen veranderinge by die skool aangebring nie. Kontrakteurwerk aan die Prinshof-skool vir swaksiendes en blindes in die Pretoriase middestad is ook nog nie voltooi nie. Kontrakteurs is in 2014 deur die provinsiale departement van infrastruktuur aangestel om dié skool “van hoek tot baken” oor te doen. Dié werk is sowat vyf en ŉ half jaar later steeds nie voltooi nie. “Die feit dat die departement deurgaans onderbestee op sy infrastruktuurbegroting dui duidelik daarop dat hy nie in staat is om voldoende skoolinfrastruktuur in hierdie provinsie te lewer nie,” sê Ramulifho.