PressReader - Die Burger: 2020-02-28 - ‘Die mi­nis­ter het ons boe­re ge­hoor’
‘Die mi­nis­ter het ons boe­re ge­hoor’
Die mi­nis­ter van fi­nan­sies het Woens­dag­mid­dag sy be­gro­tings­re­de vir die nu­we boek­jaar ge­le­wer. Hier­mee ’n sa­me­vat­ting oor wat se­ke­re de­le van die daar­van dink:
Die Burger - 2020-02-28 - 31 -
M­bo­we­ni land­bou­be­dryf Ti­to ‘Ge­hoor ge­gee aan wyn­be­dryf-plei­dooi’
Met by­kans een der­de van wynboere wat teen ’n ver­lies boer, het die Suid-A­fri­kaan­se wyn­be­dryf die jong­ste ak­syns­be­las­ting ver­wel­kom wat ge­du­ren­de die 2020-be­gro­tings­re­de aan­ge­kon­dig is.
Fi­nan­sies­mi­nis­ter Ti­to M­bo­we­ni het ak­syns­ver­ho­gings van 4,4% op na­tuur­li­ke wyn, 6% op von­kel­wyn en 4,4% op bran­de­wyn aan­ge­kon­dig. “Die wyn­be­dryf moes oor die af­ge­lo­pe paar jaar ho­ër as in­fla­siesty­gings in ak­syns­be­las­ting ab­sor­beer on­danks die feit dat die ak­syns­be­las­ting­tei­kens wat die Te­sou­rie in 2012 ge­stel het, reeds be­haal is,” sê Ri­co Basson, be­stuurs­hoof van Vinpro, in ’n ver­kla­ring.
“Die in­fla­si­o­nê­re ver­ho­gings toon be­grip van die re­ge­ring vir se­ke­re van die uit­da­gings wat die wyn­be­dryf in die ge­sig staar. Ons stem is ge­hoor.” Vinpro meen dat hoe­wel die ge­mid­del­de wyn­druif­pro­du­sent se fi­nan­sies be­ter daar uit be­gin sien ná ’n lang af­waart­se si­klus, boer by­kans een der­de steeds teen ’n ver­lies.
Dít ter­wyl die re­ge­ring meer uit die wyn­be­dyf ver­dien as die pro­du­sen­te self. Vol­gens die wyn­be­dryfs­lig­gaam het wynboere in 2018 na­ge­noeg R6 298 mil­joen uit hul pro­duk ver­dien – teen­oor die R7 404 mil­joen wat die re­ge­ring deur BTW en ak­syns­be­las­ting op plaas­li­ke wyn­ver­ko­pe ont­vang het.
Die lig­gaam sê dat sty­gings bo in­fla­sie erns­ti­ge druk op die krim­pen­de bran­de­wyn­mark sou ge­plaas het. Daar­be­ne­wens het die ka­te­go­rie vir von­kel­wyn ook ’n sty­ging in lyn met in­fla­sie ver­wag om­dat die ak­syns­be­las­ting op dié soort wyn oor die ja­re vin­ni­ger as dié van na­tuur­li­ke wyn toe­ge­neem het.
“Vir ons om voort te gaan om vol­hou­baar tot die e­ko­no­mie en werk­skep­ping by te dra, het ons no­dig dat die re­ge­ring met ons han­de vat,” sê Basson. Die wyn­be­dryf is die land se twee­de groot­ste uit­voer­der van land­bou­pro­duk­te en die waar­de­ket­ting voor­sien werk aan so­wat 300 000 men­se. Vol­gens Basson doen die be­dryf ’n ver­de­re be­roep op die re­ge­ring vir by­stand en on­der­steu­ning in die ont­slui­ting van mark­te deur voor­keur­han­dels­oor­een­koms­te, in­fra­struk­tuur­ont­wik­ke­ling, lan­de­li­ke vei­lig­heid en ver­ant­woor­de­li­ke be­leids­for­mu­le­ring rond­om grond­her­vor­ming. – Land­bou-re­dak­sie
‘Po­si­tie­we sei­ne ge­stuur’
Die land­bou-or­ga­ni­sa­sie TLU SA meen dit is ver­bly­dend dat mi­nis­ter Ti­to M­bo­we­ni met min be­weeg­ruim­te, tog po­si­tie­we sei­ne met sy be­gro­tings­re­de kon uit­stuur.
“Ons is in­ge­no­me dat die mi­nis­ter erns­tig aan­dag gee om die uit­ga­we­ko­lom van die be­gro­ting in ba­lans met die in­kom­ste­ko­lom te bring,” sê Lou­is Mein­tjes, die pre­si­dent van die or­ga­ni­sa­sie in ’n ver­kla­ring.
“Ons sal eg­ter moet kyk hoe dit in prak­tyk gaan ma­te­ri­a­li­seer. Daar moet deu­ren­tyd in kon­teks na die aan­kon­di­gings ge­kyk word. Suid-A­fri­ka is steeds vas­ge­vang in ’n on­se­ke­re be­leids­om­ge­wing wat nie e­ko­no­mie­se groei kan waar­borg nie. Kwes­sies soos ont­ei­e­ning son­der ver­goe­ding en die ne­ge­ring van kun­dig­heid ten guns­te van die re­ge­ring se trans­for­ma­sie­be­leid, is spre­ken­de voor­beel­de.”
Vol­gens TLU SA is die fo­kus op in­fra­struk­tuur­ont­wik­ke­ling met ’n toe­wy­sing van R10 mil­jard oor drie jaar ver­bly­dend. Die stap­pe om ’n sta­bie­le e­lek­tri­si­teits­toe­voer te ver­se­ker, is ook ver­wel­kom.
Vol­gens Mein­tjes is ’n ver­ho­ging van 25 sent per li­ter in die brand­stof­hef­fing al­tyd ’n slag vir die land­bou­be­dryf. “TLU SA is wel te­vre­de dat daar R495 mil­joen be­wil­lig is om be­ter te vol­doen aan bi­o­se­ku­ri­teits­maat­re­ëls en uit­voe­re, ver­al ge­sien in die lig van die ka­ta­stro­fie­se ge­vol­ge van bek-en-klou­seer-uit­bra­ke.”