Tuisonderwys - Wikipedia
Hierdie artikel behoort skoongemaak te word, omdat die bewoording nie voldoen aan 'n Neutrale Standpunt nie; die neutraliteit van die artikel is wel nie noodwendig in dispuut nie.
Kinders word tuis onderrig.
'n Moeder besig om haar kroos te onderrig.
Tuisonderwys of tuisonderrig is wanneer kinders hulle onderwys by hulle eie huis ontvang. Tuisonderrig word gewoonlik deur 'n ouer, tutor of aanlynonderwyser aangebied.
1 Tuisonderwys in Suid-Afrika
2 1868 - 1900
3 1900 - 1991
5 1993 (Tuisskolers word tot tronkstraf gevonnis)
8 1996 (SA Skolewet erken tuisonderwys)
11 2001 - 2002 (Vervolging van Doddie Kleynhans en promulgering van Nasionale Kurrikulum)
12 2004 (Vergaderings in Gauteng)
13 2005 (Departement van Onderwys doen interne navorsing)
14 2007 (Tuisonderwys word verban in Duitsland)
15 2009 (Hersiening van beleid begin)
16 2008 (Nuwe regulasies vir NSS)
17 2010 (Weskaap intimideer tuisskolers en invoering van CAPS)
18 2011 (Tuisonderwys in sensus)
19 2012 (Tuisonderwys bespreek in parlement)
20 2013 (Tuisonderwys word in parlement bespreek)
21 2014 (Weskaap publiseer beleid oor tuisonderwys)
22 2015 (KZN hofsaak)
23 2016 (Tuisonderwys groei wereldwyd)
24 2017 (Wysigingswet op onderwys en konsepbeleid vir tuisonderwys)
25 2018 (Beleid oor Tuisonderwys word gepubliseer)
26 2019 (Afrika Indaba)
Tuisonderwys in Suid-Afrika[wysig | wysig bron]
Tuisonderwys (wat dikwels ook tuisonderrig genoem word) was onwettig in die vorige politieke bedeling, maar is sedert 1996 deur die SA Skolewet erken. Sedertdien het tuisonderwys eksponensieel gegroei.
Die hoofmomente in die geskiedenis van tuisonderwys in Suid-Afrika word hieronder beskryf. Baie van die inhoud is afkomstig van primêre bronne en was nog nie voorheen gedokumenteer nie.
1868 - 1900[wysig | wysig bron]
Ds. Andrew Murray, in Bloemfontein gestasioneer, was die enigste NG predikant in die hele Vrystaat en Transvaal. Hy moes die twee republieke deurreis om mense te doop, katkiseer en trou. Ds. Murray het verskeie kere sy verbasing aangeteken dat hy baie selde 'n jongmens teëgekom het wat nie bekwaam kon lees, skryf en reken nie, ten spyte daarvan dat daar nie een enkele skool in die gebied was nie. Trekboere aan die Noordoosgrens van die Kaapkolonie in die agtiende eeu het geen skole, onderwysers of predikante gehad het nie. Nogtans was geletterdheid amper universeel.
1900 - 1991[wysig | wysig bron]
Staatskole word toenemend ingevoer en die vryheid van tuisonderwys word toenemend ingeperk. Teen die 1990's was slegs enkele gesinne toegelaat om tuisonderwys te gee onder uiters beperkende omstandighede. Vrystelling van verpligte skoolbywoning was slegs toegestaan to graad 3, indien die gesin verder as 80km van die naaste skool gewoon het en die kinders onderrig is deur 'n gekwalifiseerde onderwyser.
Die Vereniging vir Tuisonderwys word gestig.
1993 (Tuisskolers word tot tronkstraf gevonnis)[wysig | wysig bron]
Op 14 Des. word André en Bokkie Meintjies gevangenskap opgelê omdat hulle kinders nie skool bygewoon het nie. André Meintjies ontvang 'n vonnis van 2 jaar en Bokkie Meintjies 'n vonnis van 1 jaar in afsonderlike tronke in Johannesburg, na hofsake wat amper vyf jaar geduur het. Hul drie kinders is in 'n weeshuis in die Oos-Kaap geplaas sodat die kinders nie hul ouers in die tronk kon besoek nie. Daar was ook ander ouers wat opgeskorte vonnisse gekry het op voorwaarde dat hulle hul kinders na 'n skool stuur. Tot vandag toe nog het hierdie ouers kriminele rekords.
'n Veldtog word geloods deur die Vereniging vir Tuisonderwys saam met die Home School Legal Defense Association (HSLDA) van die VSA wat daartoe lei dat André en Bokkie Meintjies vrygelaat word. Die Meintjies egpaar is ongeveer 6 maande later vrygelaat onder die algemene amnestie vir gevangenes wat met die inwerkingtreding van die nuwe grondwet gepaard gegaan het.
Konsepwetgewing word vrygestel waarvolgens tuisonderwys verbode sal wees in Suid-Afrika. Dit lei daartoe dat 'n veldtog van stapel gestuur word deur tuisskoolleiers soos Leendert van Oostrum, Graham Shortridge en Kate Durham saam met die HSLDA. Duisende tuisskolers in die VSA skryf briewe aan die Suid-Afrikaanse ambassade in die VSA. In daardie tyd het Suid-Afrika nog groot hoeveelhede finansiele steun van die VSA verwag, en Amerikaanse publieke mening is ernstig opgeneem.
1996 (SA Skolewet erken tuisonderwys)[wysig | wysig bron]
In November van hierdie jaar word die SA Skolewet afgekondig, waarin tuisonderwys erken word. In Desember daardie selfde jaar word die nuwe grondwet vir Suid-Afrika aanvaar. Hierdie grondwet versterk die regstatus van tuisonderwys nog meer. Die wet het vereis dat elke tuisleerder geregistreer moes word vir tuisonderwys by die provinsiale onderwysdepartement - tensy daar 'n goeie rede was om nie te registreer nie.
Die Pestalozzi Trust word in opdrag van die algemene vergadering van die Vereniging vir Tuisonderwys gestig om te dien as regsfonds om die vryheid van tuisonderwys te bewaar en te bevorder.
Min. Kader Asmal vaardig die nasionale beleid oor die registrasie van tuisleerders uit, waarin die insette van beide die tuisskoolkontingent en die provinsiale onderwysdepartemente geïgnoreer word. Die Pestalozzi Trust adviseer tuisskolers dat die beleid in vele opsigte strydig is met die SA Skolewet en nie afdwingbaar is nie.
2001 - 2002 (Vervolging van Doddie Kleynhans en promulgering van Nasionale Kurrikulum)[wysig | wysig bron]
Feb : Die polisie, vergesel van die media, by Doddie Kleynhans se huis opgedaag met opdrag om haar te arresteer. Binne drie minute nadat die polisie by haar huis stilgehou het, het die Pestalozzi Trust 'n prokureur op die lyn gehad na die senior polisie-offisier op die toneel. Die prokureur het dit vir die polisie duidelik gemaak dat die kwessie nie 'n arrestasie regverdig nie, en dat dit heeltemal voldoende is om haar net te waarsku dat 'n aanklag teen haar ondersoek word. Dit is toe so gedoen, en Beeld het die volgende dag 'n voorbladberig oor die saak gedra. Die plakkate teen die lamppale het gelui "Staat vs Ma". Weens groot druk van die onderwysminister se kantoor het die aanklaers nooit die saak gesluit nie, maar ook nie oorgegaan tot vervolging nie. Tot die dag van haar dood het Doddie onder die wolk van moontlike vervolging geleef.
Okt : Die Grondwetlike Hof bevestig in die saak teen Harris dat beleidsbepalings soos die beleid oor die registrasie van tuisleerders nie op leerders afgedwing mag word nie.
Jun - Nov : Die konsep hersiene Nasionale Kurrikulum is gepubliseer vir publieke kommentaar op 30 Julie 2001 en die sluitingsdatum was 12 Oktober.
Die Nasionale Kurrikulumverklaring beweer dat dit gebasseer op die Handves, alhoewel die finale weergawe van die Handves eers na die Konsep Nasionale Kurrikulumverklaring (NKV) vrygestel is. Dit word egter so gestel in die beleidsdokument in die NKV (bl. 7). "Die Handves oor Waardes, Onderwys en Demokrasie (Departement van Onderwys , 2001) identifiseer tien fundamentele waardes van die Grondwet: ... Die Handves identifiseer voorts sestien strategieë om jong Suid-Afrikaners vertroud met die waardes van die Grondwet te maak. Hierdie strategieë word in die Hersiene Nasionale Kurrikulumverklaring verwoord en sluit die volgende in : ...". Hierdie tydberekeninge dui daarop dat die waardes dat die waardes waarop die NKV gebasseer is, lank voor die tyd reeds vasgestel is, en dat die proses wat gebruik is om die handves op te stel net 'n oëverblindery is. Heelwat partye het besware teen hierdie Kurrikulumverklaring. Die belangrikste punte van kritiek teen die nasionale kurrikulum is die volgende:
a) Dit poog om die waardes van die Intergeloof godsdiens aan leerlinge oor te dra. Vir diegene wat meer wil weet van hierdie aspek word die video "Die Intergeloofs – en New Age infiltrasie in die onderwys" deur Sarel van der Merwe ten sterkste aanbeveel. In Gr. 1 word die volgende verwag : "Matches symbols associated with a range of religions in South Africa" Van Gr.4 leerlinge word die volgende verwag: "demonstrate planning and skillful use of design elements in creating masks based on various nature gods of diffirent cultures;" Van Gr. 6 word die volgende verwag : "Finds out about, tries out and explains a song-dance ritual (e.g. snake dance, rain dance, wedding dance circle dance, reed dance, stick dance), referring to its purpose and structure - patterns, repetition and sequence."
b) Seksonderrig vanuit 'n sekulêre perspektief vorm 'n integrale deel van die NKV. In Gr. 1 word die volgende verwag : "Recognises situations that may be, or may lead to, sexual abuse,...". In Gr. 6 word die volgende verwag : "Explain causes of communicable diseases (including HIV/AIDS) and available cures, and evaluates prevention strategies, in relation to community norms and personal values."
c) Dit poog om kulturele diversiteit af te breek en die kultuur van die deur die owerheid gefabriseerde reënboognasie oor te dra. In die leerarea van Sosiale wetenskappe word die Franse Hugenote, die Britse setlaars en die Groot Trek nie behandel nie. Die westerse geskiedenis word oorwegend negatief beoordeel. In plek van sy eie geskiedenis, word bv. die Afrikaanse kind onderrig in Afrika beskawings, Suid-Afrika voor 1600, ongelykheid in die samelewing, slawehandel ens. In Gr. 7 word bv. van leerlinge verwag : "Composes music, songs or jingles about human rights issues or to accompany a performance or presentation about human rights." Die Oorsig van die NKV stel dit soos volg : "Die bevordering van waardes is nie slegs belangrik vir persoonlike ontwikkeling nie, maar ook om te verseker dat 'n nasionale Suid-Afrikaanse identiteit gebou word op waardes wat verskillend is van die wat apartheidsonderwys onderlê het."
Die Konsep NKV is vrygestel op 30 Julie 2001 vir publieke kommentaar, en die sluitingsdatum vir die kommentaar is op 12 Oktober. Die volgende feite dui daarop dat dit die doelwit van die departement van Onderwys was om hierdie dokument goedgekeur te kry sonder dat ouers, onderwysers en skoolbesture werklik kennis neem van hierdie dokument en tyd kry om sinvol te reageer:
a) Die dokument beslaan 1400 bladsye, is slegs in Engels beskikbaar, en maak algemeen gebruik van terme waarmee gewone ouers nie vertroud is nie. Lees bv. die sin : "An outcomes-based framework uses assesment methods that are able to accomodate divergent contextual factors." Daar kan met reg gevra word of dit billik is om van gewone ouers te vewag om sinvol te kan reageer op so 'n dokument in 'n bestek van twee en 'n halwe maand, terwyl hulle tegelykertyd hulle gewone dagtaak ook moet vervul.
b) Terwyl daar 29 000 skole in Suid-Afrika is, wat universiteitsdepartemente en onderwyskolleges uitsluit, is daar slegs 11 000 kopieë van die NKV gedruk. Aangesien dit moeilik is om te glo dat die ondwerwysdepartement nie weet hoeveel skole daar in die land is nie, dui dit daarop dat dit die intensie was van die onderwysdepartement om die dokument nie aan alle skole te versprei nie, laat alleen alle onderwysers en ouers.
c) Sommige streekskantore het skole eers op 4 Oktober in kennis gestel dat hulle kan gaan kyk na die NKV by die kantore van gespesifiseerde amptenare. Gegee dat dit 'n byna onmoontlike taak is om 'n dokument van 1400 bladsye deeglik te bestudeer en te evalueer in iemand anders se kantoor in 'n bestek van 8 dae, dui dit daarop dat dit nie die intensie van die onderwysdepartement was om onderwysers tyd te gee om die dokument te bestudeer en sinvol daarop te reageer nie.
d) Die onderwysdepartement het oor die algemeen swak gereageer op versoeke van die publiek om die NKV te pos.
e) Op die webbladsy van die Nasionale Onderwysdepartment was daar 'n koppel na die NKV op die hoofbladsy. Twee weke voor die sluitingsdatum vir kommentaar is die koppel verwyder.
f) Die onderwysdepartment het nie moeite gedoen om skole bewus te maak van die vrystelling van die NKV nie. In 'n steekproef van 100 skole in Gauteng in die laaste week van September, was 3 skole bewus van die NKV en 2 het al kopië daarvan gesien.
Ondanks bg. optrede, was daar oorweldigende reaksie van die publiek teen die NKV. Die reaksie het bestaan uit tienduisende briewe aan die pers, briewe aan die onderwysdepartement en oproepe aan parlementslede. Al die groot kerkverbande in Suid-Afrika het hulle krities uitgespreek teenoor hierdie kurrikulum.
Na die sluitingsdatum, op 13 November 2001, is openbare verhore gehou, waartydens organisasies mondeling insette kon lewer oor die NKV. Alhoewel almal kon aanbied om voorleggings te maak, kon die minister kies wie hy wou toelaat om voorleggings te doen. Alhoewel die minister nog die vorige dag op die radio gesê het dat almal aangehoor sal word, het die minister slegs 19 organisasies gevra. Die groot Afrikaanse kerke sowel as Christelike privaatskole is onder die wat nie die geleentheid gegee is om 'n voorlegging te doen nie.
Tydens die openbare verhore was demonstrasies teen die NKV in Kaapstad en Pretoria.
Ondanks die publieke reaksie is die finale NKV op 31 Mei 2002 gepromulgeer, met geen noemenswaardige veranderinge nie. Van die mees afstotelike gedeeltes is uit die leerarea Lewensvaardighede gehaal en weer weggesteek in die leerarea Kuns en Kultuur. Diegene wat nie die hele kurrikulum deeglik deurgegaan het nie, sal nie hierdie subtiele skuif raaksien nie. Kliek hier vir analises van die kurrikulum, media vrystellings in die tyd asook voorleleggings aan die Department en die minister.
2004 (Vergaderings in Gauteng)[wysig | wysig bron]
Die Gauteng Departement van Onderwys reël 'n reeks vergaderings waarin hulle probeer om ouers te intimideer om te registreer en aan 'n verskeidenheid onregmatige vereistes te voldoen. Verteenwoordigers van die Pestalozzi Trust en die Vereniging vir Tuisonderwys het al die vergaderings bygewoon. Die amptenare wou slegs die registrasieproses bespreek en interaktiewe deelname met tuisskoolouers is sterk ontmoedig.
2005 (Departement van Onderwys doen interne navorsing)[wysig | wysig bron]
In 2005 het die Departement vir Basiese onderwys 'n tender geadverteer vir navorsing oor tuisonderwys. Die begroting en die skopus van die navorsing was baie beperk. Die tender is gewen deur die Onderwysbeleideenheid van Wits universiteit en hulle verslag is voltooi in 2008. Gegee die beperkings op die navorsing was dit 'n redelike suksesvolle beskrywing van tuisonderwys soos dit toe was en die aanbevelings wat gemaak is was redelik.
2007 (Tuisonderwys word verban in Duitsland)[wysig | wysig bron]
Ter ondersteuning van die vervolging van tuisskolers in Duitsland hou die Vereniging vir Tuisonderwys 'n betoging by die Deutsche Schule in Pretoria om die Duitse gemeenskap bewus te maak van hierdie vervolging.
2009 (Hersiening van beleid begin)[wysig | wysig bron]
In 2009 het die Departement van Onderwys begin met die hersiening van die beleid oor tuisonderwys toe Ms. Mapaseka Letho van die Departement van Onderwys Mnr. Leendert van Oostrum versoek het om kommentaar op die huidige beleid te lewer.
2008 (Nuwe regulasies vir NSS)[wysig | wysig bron]
Nuwe regulasies oor die administrasie van matriek word gepromulgeer, waarvolgens leerders Gr. 10 en Gr. 11 moet slaag om toegelaat te word om die Gr. 12 eksamen te skryf. In die verlede was dit moontlik vir 'n tuisleerder om binne minder as 'n jaar, vir ongeveer R1000 'n matriek te verwerf. Met die nuwe regulasies gaan dit minstens 3 jaar neem, teen 'n koste van ongeveer R30 000. As gevolg van die verhoging van tydsduur en kostes van die Nasionale Senior Sertifikaat het internasionale matriek kwalifikasies soos Cambridge (VK) en General Educational Development (VSA) toenemend populêr geword onder tuisskolers.
2010 (Weskaap intimideer tuisskolers en invoering van CAPS)[wysig | wysig bron]
Die Vereniging vir Tuisonderwys loods 'n inisiatief van 'n onafhanklike webwerf oor tuisonderwys. Die webwerf Tuisskolers.Org het sedertdien gegroei tot die mees omvattende onafhanklike webwerf oor tuisonderwys in Suid-Afrika. Tuisonderwys Ekspo's word al hoe meer algemeen. Sedert hierdie jaar is daar jaarliks Ekspo's in Johannesburg, Kaapstad, Durban en George.
Aug : Die Wes-Kaapse Onderwysdepartement (WKOD) publiseer 'n kennisgewing in koerante waarin voorgeskryf word dat ouers voor 30 Sept. van die jaar waarin hulle wil tuisonderwys gee moet aansoek doen en waarvolgens die kurrikulum in lyn met die Nasionale Kurrikulum Verklaring moet wees. As reaksie hierop het die Vereniging vir Tuisonderwys en die Pestalozzi Trust briewe aan die WKOD geskryf. 'n Afvaardiging van die Vereniging vir Tuisonderwys, die Pestalozzi Trust en die Cape Home Educators het ook 'n vergadering gehad met amptenare van die WKOD waarin die probleme van die kennisgewing verduidelik is.
Sep : Die Departement van Onderwys publiseer die CAPS dokumente vir publieke kommentaar. Die Vereniging vir Tuisonderwys roep ouers op om die dokumente te bestudeer. Die Vereniging verwerp CAPS omdat dit inbreuk maak op verskeie grondwetlike regte. Dit maak inbreuk op die vryheid van godsdiens aangesien dit nie voorsiening maak vir die onderwys van godsdiens vanuit enige godsdienstige oogpunt nie. Die maak inbreuk op die vryheid van skole om inhoud te kies wat die meeste pas by hulle leerders. Dit maak inbreuk op politieke vryheid, aangesien dit 'n baie spesifieke politieke agenda bevorder. Die maak inbreuk op kinders se reg op ouerlike sorg, omdat dit waardes oordra wat in stryd is met die waardes van die ouers. Kliek hier om die eerste brief van die Vereniging te lees en kliek hier om die tweede brief te lees.
2011 (Tuisonderwys in sensus)[wysig | wysig bron]
Mar : Op 25 Maart het regter Cynthia Pretorius in die Pretoriase Hooggeregshof verklaar dat die nasionale kurrikulum nie bindend is op onafhanklike skole en ouers wat tuisonderwys gee nie in die saak tussen die BCVO en die Departement van Onderwys. Die regter het 'n aansoek deur tuisskolers en private skole, om die kurrikulum nie-bindend te verklaar, verwerp. Sy het beslis dat 'n uitspraak van die Grondwetlike Hof in 2001 (Harris) die aansoek oorbodig maak.
Oct : In die sensus van 2011 is daar vir die eerste keer 'n vraag oor tuisonderwys (vraag P-18) in die sensus vraelys ingevoer. In die vraag oor watter soort opvoedkundige instelling bygewoon word, was daar 'n opsie om tuisonderwys te kies. Volgens die uitslae is daar 56 857 leerders wat tuisonderrig ontvang in Suid-Afrika.
2012 (Tuisonderwys bespreek in parlement)[wysig | wysig bron]
7 Aug : In 'n vergadering van die portefeulje-kommiteevergadering op 7 Augustus word vermeld dat die Departement van Onderwys besig is met 'n nuwe beleid vir tuisonderwys.
8 Aug : Die Wes-Kaapse Onderwysdepartement (WKOD) publiseer dieselfde kennisgewing as 2010  in plaaslike koerante. Die Vereniging vir Tuisonderwys reageer met briewe aan plaaslike koerante, wat in 'n aantal koerante geplaas is.
6 Sep : Me. Cherylynn Dudley (ACDP) vra in die parlement aan die Minister van Basiese Onderwys wanneer hierdie beleid vrygestel gaan word en wat die inhoud gaan wees.
11 Sep : Die minister antwoord dat die beleid in April/Mei 2013 beskikbaar gaan wees, aangesien die departement deur 'n uitvoerige proses van konsultasie moet gaan.
2013 (Tuisonderwys word in parlement bespreek)[wysig | wysig bron]
Volgens die uitslae van die 2012 sensus is daar ongeveer 57 000 tuisleerders in Suid-Afrika. As hierdie leerders in skole gehuisves sou word, sou daar 130 skole nodig wees en 2000 onderwysers. Tans bespaar tuisskoolouers die staat ongeveer R700 miljoen rand per jaar, aangesien die staat nie betaal vir die opvoeding van hierdie kinders nie.
7 Mei : Die Vereniging vir Tuisonderwys skryf 'n brief aan Me. Cherylynn Dudley (ACDP) en versoek haar om aan die minister te vra wie gekonsulteer is tydens die "uitvoerige proses van konsultasie" waardeur die Departement van Basiese Onderwys besig is om te gaan.
12 Aug : Me. Cherylynn Dudley (ACDP) vra aan die Minister van Basiese Onderwys watter partye gekonsulteer is tydens die proses van uitvoerige konsultasie waarna die minister verwys het.
2 Sep : Die minister antwoord die vraag en vermeld dat geen tuisonderwysorganisasies geraadpleeg is nie, en dat sy oop is om met sulke organisasies te werk.
2014 (Weskaap publiseer beleid oor tuisonderwys)[wysig | wysig bron]
In sy nuusbrief publiseer die Pestalozzi Trust 'n artikel met die titel "Onweerswolke dreig vir Tuisonderwys"
7 Feb : As reaksie op die antwoord van die Minister van Basiese Onderwys, skryf Cape Home Educators 'n brief aan die minister en plaas dit op rekord dat hulle tuisskoolgesinne in die Wes-Kaap verteenwoordig. 'n Kopie van hierdie brief word gestuur aan die Wes-Kaapse Onderwysdepartement.
11 Feb : Die Wes-Kaapse Departement van Onderwys (WKOD) antwoord die brief van Cape Home Educators en stuur 'n afskrif van die voorgestelde beleid oor tuisonderwys van die WKOD. Volgens die antwoord is die WKOD in die proses om die beleid te finaliseer. Kommentaar kan gelewer word voor 1 Maart. Die voorgestelde beleid word wyd versprei onder tuisskolers.
12 Feb : Groot hoeveelhede tuisskoolouers skryf briewe aan die DA raadslid in hulle omgewing om protes aan te teken teen die voorgestelde beleid oor tuisonderwys, aangesien die WKOD onder die regering van die DA is.
12 Feb : Leendert van Oostrum publiseer 'n Feitestaat  oor die beoogde beleid oor tuisonderwys van die WKOD.
13 Feb : Die Wes-Kaapse minister van onderwys, min. Donald Grant antwoord op 'n navraag van 'n DA raadslid soos volg: "As you are now aware the WCED has circulated draft regulations for comment. There are sound reasons for regulation given the new CAPS and SBA requirements. The draft is simply out for comment and that is what the WCED requires – comment. Please request those who are up in arms to communicate their objections as requested to the WCED. The WCED in turn will collate all the objections and provide feedback to the Ministry."
13 Feb : As reaksie op die opmerking van min. Donald Grant skryf Pestalozzi Trust 'n brief aan die minister om te verduidelik waarom tuisskool tereg ontsteld kan wees oor die beleid van die WKOD.
14 Feb : Clive Roos van die WKOD versprei 'n kennisgewing waarvolgens die beleid van die WKOD teruggetrek word : "The document currently in circulation on Home Schooling has no formal status. It has not been seen by the Minister, the Head of Education or any formal structure within the WCED. The document has been withdrawn with immediate effect by the Head of Education and the WCED apologises unreservedly for any concerns which its appearance has caused."
4 Mar : Die Wes-Kaapse Onderwysdepartement plaas weer dieselfde kennisgewing oor tuisonderwys in koerante. In die verlede is die kennisgewing slegs in plaaslike koerante geplaas, maar hierdie keer was dit ook in groot koerante soos Die Burger geplaas.
Apr : Die eerste uitgawe van 'n nasionale tuisonderwystydskrif word vrygestel met die naam "Learning @ Home". Weens 'n behoefte aan so 'n tydskrif is die nuusbrief van die Cape Home Educators uitgebrei tot 'n nasionale tydskrif. Die tydskrif verskyn kwartaalliks en kan gratis afgelaai word in elektroniese formaat.
11 Aug : Die Pestalozzi Trust ontvang 'n antwoord van Donald Grant, voormalige minister van onderwys in die Wes-Kaap, op 'n brief wat die Pestalozzi Trust in 2010 gestuur het. Die antwoord was in 2012 gestuur, maar die Pestalozzi Trust het dit eers in 2014 ontvang. Aangesien tuisskolers onderwys as 'n verantwoordelikheid van ouers beskou, was die slotparagraaf van die brief kommerwekkend vir baie ouers. Dit lui: The provision of education is a state function, and where the state has granted permission in terms of due process as prescribed, it must support and monitor the provision of private education and home education.
9,10 Okt : Tuisonderwys Verenigings van Suid-Afrika, met die Pestalozzi Trust woon vergaderings by met die Departement van Basiese Onderwys (DBO) om nuwe beleid oor tuisonderwys te bespreek. Die verteenwoordigers van die Tuisonderwys Verenigings het die vergaderings as positief ervaar, aangesien hulle genoeg tyd ontvang het om hulle saak te stel. DBO het die insette van die verenigings beskryf as goed nagevors met waardevolle insigte.
2015 (KZN hofsaak)[wysig | wysig bron]
Na die vergaderings in Oktober was dit die plan om opvolgvergaderings te hou in Januarie 2015. Soos die datum nadergekom het is die vergadering uitgestel na Februarie 2015, om meer tyd te gee vir die DBO om voor te berei. Twee weke voor die vergadering het die verteenwoordigers wat uitgenooi is versoek om die agenda en werksdokumente te ontvang. Kort hierna is die uitgenooides in kennis gestel dat die vergadering onbepaald uitgestel is. In middel Junie het die verteenwoordigers weer 'n uitnodiging ontvang na 'n vergadering op die 2de en 3de Julie, met 'n voorgestelde agenda en 'n opgedateerde besprekingsdokument deur dr. Trevor Coombe. Die verteenwoordigers was verras met die opgedateerde besprekingsdokument. Hierdie dokument het bevestig dat die DBO inderdaad gewillig was om tuisonderwys beter te verstaan, aangesien die dokument heelwat paradigma veranderings bevat het sedert die vorige besprekingsdokument van Oktober 2014. In die voorbereiding vir die vergadering is die agenda 'n paar keer verander. Die Vereniging vir Tuisonderwys het dit reggekry om 90 minute van die agenda te reserveer vir die vertoning van die dokumentêre film oor tuisonderwys "Class Dismissed".
April : The Doe gesin (naam is verander) in KwaZulu-Natal is uitmekaargeskeur. Die kinderhof het bevel gegee dat die drie kinders van hulle ouers verwyder moet word en in die sorg van hulle grootouers geplaas moet word. Die enigste rede wat deur die hof en die maatskaplike werkers aangevoer is, is dat die kinders nie skool bygewoon het nie. Die saak het baie ooreenkomste met die saak van Domenic Johansonn in Swede 
2,3 Julie : Die tweede vergadering tussen tuisskool verteenwoordigers en die Departement van Basiese Onderwys het op 2 en 3 Julie plaasgevind. Die tuisskool verteenwoordigers was bemoedig deur die paradigma veranderings wat die DBO gemaak het.
Oktober – Des : Die werkgroep was geskeduleer om van Oktober tot Maart te vergader. Die individue is uitgenooi om deel te wees van die werkgroep. Die eerste vergadering was bygewoon deur Leendert van Oostrum en Joy Leavesley. Bouwe van der Eems, die derde persoon wat uitgenooi is, was nie in staat om op kort kennisgewing vanaf Kaapstad te reis nie. Dit was vanaf die begin duidelik dat daar 'n ander gees geheers het by die werkgroep. In sy opening het die voorsitter, dr. Simelane opgemerk dat kinders aan die staat behoort. Hy het ook aangekondig dat al die deelnemers nie hulle eie belangegroepe verteenwoordig nie, maar die Departement van Basiese Onderwys. Dit was gou duidelik dat die beleid wat geskryf sou word geensins ooreen sou stem met die eerste twee konsultasievergaderings nie. Die taak van die werkgroep was om 'n beleid te skryf wat ooreenstem met die oorspronklike doelwit van die onderwysminister, naamlik om tuisonderwys in lyn te bring met die "formele onderwysstelsel". Dit was duidelik dat die teenwoordigheid van die tuisskolers slegs daar was om die persepsie te skep dat die tuisskolers die beleid van die Departement ondersteun, sonder om van hulle insette kennis te neem. Gedurende die tweede dag het Leendert van Oostrum en Joy Leavesley onttrek uit die werkgroep, maar wel aangedui dat hulle bereid was om op versoek insette te lewer. Slegs een van die uitgenooides het nog nie onttrek nie, naamlik Bouwe van der Eems. Hy was ook nie in staat om die tweede vergadering by te woon nie, maar Karin van Oostrum van die Petalozzi Trust het in sy plek gegaan. Karin se indruk van die tweede vergadering was dieselfde as die wat die eerste vergadering bygewoon het. Voor die derde vergadering het sy ook onttrek.
Sep - Des : In April is die kinders van die Doe gesin (werklike name teruggehou) in Kwazulu Natal van hulle ouers weggeneem deur maatskaplike werkers slegs omdat hulle nie skool bygewoon het nie. Die redes wat aan die hof voorgelê was, was dat die kinders nie skool bygewoon het nie en deur hulle ouers geïndoktrineer is in hulle godsdienstige oortuigings. Hierna het die Pestalozzi Trust betrokke geraak. In Desember is die drie oudste kinders (waarvan die jongste 3 jaar oud was) permanent teruggeplaas in die sorg van hulle ouers deur die kinderhof, en die hof het al die vorige hofbevele ter syde gestel. Die hof het ook geweier om aanbevelings van maatskaplike werkers en ander "belanghebbers" te aanvaar waarvolgens die tuisonderwys vir 'n jaar deur die maatskaplike werker gemonitor moet word. Die hof het ook opgemerk dat daar niks verkeerd is daarmee dat ouers hulle eie waardes aan kinders oordra nie aangesien so 'n opvoeding beter mense van die kinders maak. Verder het die hof dit ook duidelik gemaak dat hierdie saak nooit voor die hof moes gedien het nie.
2016 (Tuisonderwys groei wereldwyd)[wysig | wysig bron]
Mar : In Maart 2016 het die Global Home Education Conference (GHEC) plaasgevind in Rio de Janeiro. Die Pestalozzi Trust het drie trustees gestuur om die konferensie by te woon in Brasilië.
Okt : In Oktober 2016 het die Pestalozzi Trust aangekondig dat die stigter en voorsitter, Leendert van Oostrum afgesterwe het. Kliek hier vir 'n oorsig van sy lewe. Dit was 'n groot verlies vir die Pestalozzi Trust. Die trustees van die Pestalozzi Trust beskou die voortbestaan van die trust egter as essensieel vir die voortgesette bestaan van tuisonderwys in Suid-Afrika en is vasbeslote om toe te sien dat trust voortgaan met sy bedrywighede en sy invloed uitbrei. Na die afsterwe van Leendert van Oostrum het die trustees besluit dat die drie trustees die gaping moet opvul wat Leendert se afsterwe gelaat het. Mnr. Bouwe van der Eems was aangestel as voorsitter, mev. Karin van Oostrum as bestuurder en advokaat André William as regsadviseur
2017 (Wysigingswet op onderwys en konsepbeleid vir tuisonderwys)[wysig | wysig bron]
13 Okt : Die DBO publiseer die voorgestelde Wysigingswet vir Basiese Onderwys (WWBO) vir openbare deelname in staatskoerant nr. 41178 via www.gpwonline.co.za. Die Pestalozzi Trust, tuisonderwys verenigings en individuele tuisskolers het eers bewus hiervan geraak oor die naweek van 14 en 15 Oktober. As dit nie was vir 'n oplettende tuisskoler wat dit raakgesien het in 'n persberig nie, kon dit gebeur het dat die periode vir kommentaar gesluit het sonder insette van die tuisonderwysgemeenskap. Die sluitingsdatum vir kommentaar was 10 November. Die belangrikste veranderinge in die wetswysiging was die volgende:
Die inhoud en vaardighede van die kurrikulum wat tuisleerders mag gebruik moet vergelykbaar wees met die nasionale kurrikulum.
Tuisleerders moet jaarliks geassesseer word deur geregistreerde assessors.
Tuisleerders word nie toegelaat om in te skryf vir alternatiewe matriekkwalifikasies soos Cambridge en GED nie.
Die straf om nie te registreer vir tuisonderwys word verhoog van 6 maande na 6 jaar.
18 Okt : Die Pestalozzi Trust, verenigings en ouers versoek dat die sluitingsdatum uitgestel word. Die redes vir die versoek is : tuisskolers is uitgesluit uit die proses deurdat geen voortydige kennisgewing van die publikasie gegee is nie; die periode vir kommentaar (Oktober – November) is 'n periode waartydens tuisskoolgesinne besig is moet voorbereiding en afneem van eksamens; die lewer van kommentaar benodig in diepte studies; die verandering het 'n komplekse kombinasie van finansiële, kurrikulum, tyd en regs-implikasies op tuisskoolgesinne; die wetswysing is nie slegs veranderinge van bestaande wette nie, maar bevat totaal nuwe bepalings; die onvoorsiene gevolge van die kan lei tot onnodige duur hofsake in die toekoms.
10 Nov : Die Pestalozzi Trust en tuisonderwysverenigings het hulle kommentaar ingedien by die Departement van Basiese Onderwys (DBO). Ouers is ook aangemoedig om briewe te skryf en besware in hulle eie woorde te beskryf. 'n Totaal van ongeveer 1000 briewe van tuisskolers is gestuur. Sommige van die briewe was anonieme briewe wat via die Pestalozzi Trust gestuur is. Die hoofbesware teen die WWBO is:
Die bepaling dat tuisleerders moet registreer by die staat is onredelik en het 'n negatiewe invloed op die belange van kinders. Dis onhoudbaar dat ouers, wat primêr verantwoordelik is vir die opvoeding van hulle kinders, toestemming van die staat moet verkry om tuisonderwys te kies.
Die bepaling dat die voorgestelde tuisonderwys vergelykbaar moet wees met die inhoud en vaardighede wat in die nasionale kurrikulum gedek word, verhoed ouers om 'n kurrikulum te kies in die beste belang van hulle kind, maar waarvan die inhoud en vaardighede verskil van die in die nasionale kurrikulum.
Die bepaling dat jaarlikse assesserings afgeneem word dien geen opvoedkundige doel nie en is 'n koverte manier om die nasionale kurrikulum af te dwing. Die bepaling gaan groot finansiële implikasies hê vir tuisskoolouers asook die belastingbetaler.
Die bepaling om alternatiewe matriek kwalifikasies soos Cambridge en GED te verbied skep 'n klas van persone wat benadeel word en sou in stryd wees met die fundamentele beginsel van gelykheid wat onderliggend is aan die grondwet. Tweedens beperk die bepaling dat 'n persoon wat die Nasionale Senior Sertifikaat wil verwerf 'n drie jaar program moet volg die regte van die persone se reg op opvoeding.
Die bepaling om alternatiewe kurrikulums en matriekkwalifikasies te verbied gaan kurrikulumverskaffers wat die CAPS kurrikulum volg onregverdig bevoordeel.
Om te verseker dat bewerings oor die negatiewe impak van die wysigingswet empiries begrond kan word is tuisskoolouers versoek om 'n meningspeiling te voltooi. 'n Totaal van 2750 ouers het die meningspeiling voltooi.
14 Nov : Die Weskaapse Onderwysdepartement publiseer hulle besware teen BELA Bill. Behalwe vir 'n vraag oor buitelandse kwalifikasies het hulle geen wesenlike probleme met die artikels oor tuisonderwys nie.
17 Nov : Die Departement vir Basiese Onderwys publiseer 'n konsepbeleid vir tuisonderwys vir openbare deelname en gee die publiek 21 dae om kommentaar te lewer.
22 Nov : Die Pestalozzi Trust stuur 'n brief aan die Departement vir Basiese Onderwys en versoek 'n uitstel van die afsnydatum vir publieke deelname vir die konsepbeleid vir tuisonderwys. Die redes daarvoor was soortgelyk aan die redes wat aangevoer vir uitstel van die sluitingsdatum vir kommentaar op die WWBO.
28 Nov : Die parlementêre oorsigkomitee vir onderwys het die uitsonderlike stap geneem om die minister van basiese onderwys te versoek om 'n voorlegging te doen, voor die wetswysiging ingedien is by die parlement. In sy aanbieding het die direkteur generaal van die DBO, Mathanzima Mweli gesê dat 'n sneeustorting nie voldoende is om die reaksie van die publiek the beskryf nie en dat hy nog nooit in sy loopbaan as staatsamptenaar so iets ervaar het nie. Die DA skadu-minister vir onderwys, Ian Ollis het gesê dat die rede vir die sneeustorting is dat afbreuk gedoen word aan ouers se demokratiese regte. Ollis het beswaar aangeteken dat die Direkteur Generaal gesê het dat hulle die kommentaar van ouers gaan verwerk, maar nie aangedui het dat hulle enige intensies het om aanpassings te maak nie. Verder het hy ook beswaar daarteen gemaak dat die direkteur generaal die publiek wil opvoed oor die wetswysiging, in plaas daarvan om na ouers te luister. Behalwe die DA het parlementariërs van die ACDP en die ANC die proses van openbare deelname van die DBO gekritiseer. Die vergadering was buitengewoon vir die volgende redes : Eerstens word 'n wetswysiging normaalweg bespreek nadat dit ingedien is by die parlement, terwyl hierdie bespreking aangevra is voor dit ingedien is. Tweedens is dit uitsonderlik dat die adjunk minister vir basiese onderwys die vergadering bywoon terwyl daar ook 'n kabinetsvergadering was. Derdens was die normale agenda van die vergadering uitgestel tot die volgende jaar om plek te maak vir die bespreking van die WWBO. Vierdens was dit opvallend dat die parlementariërs van die regerende party onafhanklike en kritiese vrae gevra het. Vyfdens is dit buitengewoon dat die komitee vra vir die uitstel van die datum vir kommentaar en dit ook toegestaan word. In die sesde plek was dit verskeie kere nodig vir die voorsitter om partye tot rustigheid te maan. In die sewende plek het 'n besorgde ma met 'n baba van 'n paar maande oud die vergadering bygewoon. Aan die einde van die vergadering het die adjunk minister van basiese onderwys, mnr. Enver Surty 'n uitstel verleen vir kommentaar oor die WWBO tot 10 Januarie 2018.
BELA Bill Briefing
5 Des : Die "Progress in International Reading Literacy Study" (PIRLS) het resultate vrygestel van die vlakke van geletterdheid in Suid-Afrika van 2011 en 2016 en het gevind dat 78% van die Gr. 4 leerders wat deelgeneem het funksioneel ongeletterd is en het Suid-Afrika laaste geplaas in 50 lande oor die wêreld waar die toetse afgele is.
8 Des : Die Pestalozzi Trust en tuisonderwys verenigings het hulle kommentaar ingelewer oor die konsepbeleid vir tuisonderwys. Ouers was ook aangemoedig om kommentaar in hulle eie woorde te stuur. 'n Totaal van ongeveer 750 briewe is gestuur aan die DBO, insluitende die briewe wat vra vir 'n uitstel van die sluitingsdatum vir kommentaar oor die beleid.
Die gebrekkige konsultasieproses wat gevolg is beteken dat daar geen sinvolle openbare deelname was nie, en omdat tuisskolers se insette nie in ag geneem is nie, vertoon die konsepbeleid ernstige gebreke.
Terwyl die konsepbeleid sterk grondwetlike en opvoedkundige beginsels noem, word daardie beginsels nie vertaal in 'n werkbare beleid nie. Oor die algemeen is die praktiese bepalings in die beleid in stryd met die beginsels waarop die beleid gebaseer is.
Die probleem word vererger aangesien die beleid tegelykertyd gebaseer is op die SA Skolewet van 1996 en die WWBO. Dit is uiters problematies dat 'n konsepbeleid gebaseer is op bepaling van 'n wetsontwerp wat nog onderworpe is aan openbare deelname en parlementêre hersiening.
Onderliggend aan die gebrekkigheid van die beleid is die verwarring tussen tuisonderwys en publieke onderwys. Hierdie onderliggende gebreke beteken dat die beleid onwerkbaar is in die praktyk en slegs gaan lei verdere nie-nakoming deur ouers en verhoogde konflik tussen ouers en amptenare.
Die konsepbeleid behandel ouers en kinders nie met die waardigheid soos vereis word in die grondbeginsels van die grondwet nie.
11 Des : Me. Phindile Ngcobo van die Departement van Basiese Onderwys het die Pestalozzi Trust laat weet dat die minister toestemming verleen het om die sluitingsdatum vir kommentaar op die konsepbeleid vir tuisonderwys uit te stel tot 31 Januarie 2018.
14 Des : Die Pestalozzi Trust lewer 430 anonieme briewe met kommentaar oor die WysigingsWetsonwerp vir Basiese Onderwys af by die DBO.
2018 (Beleid oor Tuisonderwys word gepubliseer)[wysig | wysig bron]
16 Julie : In die week van 16 Julie 2018 ontvang die Pestalozzi Trust inligting dat die Departement vir Basiese Onderwys (DBO) beplan om die nuwe beleid te aanvaar, ondanks die gebrekkige proses van betekenisvolle publieke deelname wat gevolg is. Toe die Pestalozzi Trust verneem dat die Raad van Onderwysministers (ROM) die beleid op 16 Julie (die week van Mandela dag) sou bespreek, was daar geen ander keuse as 'n rooi alarm aan tuisskolers te stuur nie. Ouers is versoek om die DBO te kontak en te vra vir 'n afskrif van die beleid en vir 'n geleentheid om te skakel met die ROM. Die reaksie van tuisskolers was verstommend. In die week van 16 Julie was die DBO oorstroom met 'n beraamde 600 - 1000 briewe en telefoonoproepe.
30 Julie : Die DBO reik 'n mediaverklaring uit, waarin bevestig word dat die ROM die beleid aanvaar het. Die DBO het die bekommerde ouers beskryf wat die DBO geskakel het as "spammers". Alhoewel 'n veldtog van soortgelyke groote die Stad Kaapstad oortuig het om af te sien van die instelling van 'n watertarief, het die DBO sy optrede om ouers te ignoreer geregverdig deur hulle as 'n "klein groep" te bestempel, asof daar 'n groot groep ouers bestaan wat die beleid ondersteun.
16 Aug : ACDP LP Cheryllyn Dudley het in parlement gese dat die DBO geld mors as die Minister die Beleid oor Tuisonderwys voortydig promulgeer.Daar is 'n fundamentele misverstand tussen die DBO en belanghebbers in tuisonderwys wat die gevolg gehad het dat die Minister van Basiese Onderwys 'n beleid gaan promulgeer wat die gevolg is van 'n gefaalde proses van publieke deelname. Die ACDP het ook die Portefeulje Kommitee vir Basiese Onderwys opgeroep om hierdie saak op te neem met die DBO en die departement se hantering van die saak te ondersoek.
2 Nov : Verteenwoordigers van Cape Home Educators en Pestalozzi Trust het 'n gesprek met LUR vir Onderwys in die Weskaap, me. Debbie Schafer. Tydens die vergaderings is die verteenwoordigers ingelig the LUR Schafer die beleid ondersteun.
16 Nov. : Die Beleid oor Tuisonderwys word gepubliseer sonder enige noemenswaardige veranderings.
2019 (Afrika Indaba)[wysig | wysig bron]
15 May : 'n Aansoek vir 'n administratiewe hersiening van die Beleid op Tuisonderwys deur die Pestalozzi Trust word ingedien by die Gauteng Hoogeregshof.
17 - 19 Oct : Die eerste Afrika Tuisonderwys Indaba word gehou in Pretoria van 17 - 19 Oktober. Sprekers van Kenia, Uganda, Namibie, Suid-Afrika, die VSA en Rusland het bymekaargekom om hulle solidariteit as globale tuisonderwysbeweging te betoon. Beleidmakers en amptenate kon luister na deeglike navirsing oor alle aspekte van tuisonderwys. Internasionale navorsers wat die Indaba bygewoon het was Dr, Debra Bell en Dr. Brian Ray van die VSA.
↑ "Elective home education—Guidelines for local authorities" (PDF). gov.uk. Section 1.2. p. 3. Geargiveer vanaf die oorspronklike (PDF) op 2018-05-22. Besoek op 2018-10-11.
↑ (en) "Homeschool." Dictionary.com. Dictionary.com, 2015. Web. 3 June 2015. Dictionary.reference.com
↑ Kennisgewing van die WKOD
↑ Blog artikel oor Kennisgewing van die WKOD
↑ Antwoord van die Minister
↑ Onweerswolke dreig vir Tuisonderwys
↑ Voorgestelde beleid oor Tuisonderwys deur die WKOD
↑ Donald Grant's response
↑ Brief van die Pestalozzi Trust
↑ Kennisgewing van WKOD in 2014
↑ Nasionale Tuisonderwystydskrif
↑ Antwoord van Donald Grant
↑ Verslag oor vergadering met Department Basiese Onderwys
↑ Home Schooling Family ripped apart by Children's Court
↑ Vriende van Domenic Johansonn
↑ 2de Vergadering tussen Tuisonderwys Verenigings en Departement van Basiese Onderwys
↑ http://pestalozzi.org/web2/en/2018/11/23/new-home-education-policy-south-africa-confrontation-consultation/?fbclid=IwAR2AXxTkphxcZq27oGorBiSvelniStWLVnOeEw5_C1W5_md12t1dL-vluXg