Doodmenslik. - Free Online Library
MLA style: "Doodmenslik.." The Free Library. 2019 Tydskrif vir Letterkunde 04 Aug. 2021 https://www.thefreelibrary.com/Doodmenslik.-a0655639589
Chicago style: The Free Library. S.v. Doodmenslik.." Retrieved Aug 04 2021 from https://www.thefreelibrary.com/Doodmenslik.-a0655639589
APA style: Doodmenslik.. (n.d.) >The Free Library. (2014). Retrieved Aug 04 2021 from https://www.thefreelibrary.com/Doodmenslik.-a0655639589
Dit is wel waar dat Doodmenslik van W. L. van der Merwe meestal gaan oor God en die dood, die oorbenutte tematiek van veral die ouer Afrikaanse poësie, maar gelukkig bied hierdie debuut vir die liefhebber van die digkuns ook veel meer. Indrukke oor Nederland, die erotiese liefde, familieverbintenisse en nadenke oor die digterlike werksaamheid verryk die tematiese verskeidenheid van hierdie netjiese debuutbundel.
W. L. van der Merwe is 'n godsdiensfilosoof by die Vrije Universiteit in Amsterdam en het steeds 'n verbintenis met die Universiteit Stellenbosch waar hy ook deelgeneem het aan D. J. Opperman se letterkundige laboratorium en aan die magisterkursus in kreatiewe skryfkuns onder leiding van Marlene van Niekerk en Willem Anker. As digter publiseer hy reeds enkele verse in Nuwe stemme 3. In die lig van sy opmerklike digterlike bydraes vantevore was dit 'n blink gedagte om Doodmenslik te open met "voortaan", die eenvoudige maar meevoerende gedig waarin die titel van die bundel vervat is en wat deur Laurinda Hofmeyr getoonset is en deur Laurika Rauch aan 'n wyer gehoor bekend gestel is:
voortaan sal ek winterskemers
en droë takkies van geraamtestruike
wilgers sal gekruisig aan die hemel
soos na die somerse rinkink van vinke
en die onbeholpe liefde van wildeganse
In die lig van Van der Merwe se belesenheid op die gebied van die godsdiensfilosofie is dit begryplik die afdeling verse met 'n religieuse inslag verskeie hoogtepunte oplewer waaronder "kapelaansdiens", "stasiemeester", "vier vrae" en die onthutsende maar nietemin voortreflike gedig "my godsbegrip":
Die onrein vark van die Ou Testament word hier die god wat aanbid word, maar steeds 'n onaansienlike snoet het en boonop kyk met onheilspellende ogies van git. Die aanbiddende ek voer sy varkgod vet deur hom te vereer en te bewierook, maar uiteindelik is dit hierdie godjie wat soos 'n speenvarkie-Jesus aan die spit geryg word vir 'n uiteindelike nagmaal van verslinding deur die mens. Hierdie wrang samevattende visie op die Christelike godsdiens spreek van 'n diepe sinisme oor die eie geloofsbeoefening wat allermins van glorie en deurstraalde ekstase spreek. So ook is "kapelaansdiens" onwrikbaar daarop gerig om die morele vertwyfeling van die godsdienaar tydens die grensoorlog in Namibië en Angola aan die lig te bring. Die kapelaan is getuie van die ergste wreedheid van sy medesoldate wat hulle verlustig in die doodmaak van 'n kind wat waatlemoen gesteel het. Boonop is hy een van die "kapelane met pistole / by wie dit hoort in oorlog / om lewe wat alreeds / vernietig is / met 'n genadeskoot te blus".
met sy koperbruin lyf en wapperende
en styf teen sy rug, ene broekie-enbene,
oorgehaal vir nog 'n nag van fuif en
in die Wasteland club waar almal
Meegevoer deur hierdie lewensgenieting "kruie" die spreker en sy middeljarige vrou na 'n behoedsame en ietwat meer getemperde aangryping van hulle seksuele drif in 'n omgewing waar heidense luste en Christelike stigtelikheid klaarblyklik naasmekaar bestaan.
Daar is enkele spel- en taalfoute wat tydens die redigeringsproses oor die hoof gesien is, soos byvoorbeeld die gebruik van "wie" in plaas van "wat" in "'n ruimteman soos Gagarin / wie God nie in sy uitspansel kon sien" in die gedig "wie was jy?" en die vermoedelik verkeerde spel ling van "syn" as "sein" in "kremasie II". In die geheel beskou, is Doodmenslik egter 'n gawe debuut wat onderhoudend uiting gee aan 'n digterlike visie "wat hou van wat afstootlik is" ("koning in my kasteel") en nie daarvoor terugdeins om die doodmenslikheid van verderf te verreken binne 'n lewenskouing wat eweneens sterk van die goddelike bewus is nie.