Die Kanarie het gesing | Netwerk24
Deur Aletta Simpson, Universiteit Stellenbosch 12 November 2018 16:20
Illustrasie: Aletta Simpson
Hierdie is nie 'n resensie nie.
Ek sou ook genoem het dat die vermenging van genres (musiekspel, oorlog, romanse) verfrissend is en dat die akteurs uitstekend is.
Ek wil met julle deel wat ek uit die fliek geleer het. Ek het die fliek twee keer gaan kyk. Daar is soveel elemente aan die fliek 'n mens kan nie alles gelyk begryp nie.
LEES OOK: Nie één lelike boodskap oor mans se vryery in 'Kanarie'
Op die eerste vlak is dit 'n mooi fliek. Dis regtig visueel en tegnies stunning. Die kamerawerk is baie gefokus op die akteurs se gesig en 'n mens het die ervaring dat jy in hul lyf inklim. Dat jy vir die duur van die fliek die lewe uit die oë van Johan Niemand sien. Die musiek is ook pragtig en al gaan kyk jy dit vir niks anders nie is dit al die moeite werd. Dan is dit ook 'n mooi liefdesverhaal.
Maar dit is nie net enige liefdesverhaal nie. As jy al van die resensies en onderhoude oor die fliek gelees het, is daar 'n tweede vlak. Die besef dat dit 'n ware verhaal is. Dat dit 'n voorreg is om die intieme lewensverhaal van Charl-Johan Lingenfelder met hom te kan deel.
LEES OOK: Nuwe Afrikaanse fliek gee verlore generasie 'n stem
Dis met hierdie besef waar die vlakke begin kruis en kompleks raak. Met die tweede keer se kyk, het ek nog 'n paar dinge besef: die storie is nie net Johan Niemand se storie nie, maar ook die storie van enigiemand wat al ooit gevoel het asof hulle nie inpas nie.
Dan is die storie ook 'n storie wat vra "wie het jou seergemaak?" en die gehoorlid dwing om in stilte te antwoord en te dink: "ek".
Die kanarie het gesing. Dis nou tyd dat ons luister.
Laastens, het ek ook besef dat van die angs in die fliek nie net op die grens gelos is nie; dat dit nie net aan Suid-Afrika se verlede behoort nie, maar dat dit nog aanwesig is in die land en dat dit elke dag nog deur ons geïnternaliseer word. Ons hou dit aan die lewe. Of dit nou angs is oor jy gay is of oor jou lewe net gebroke is.
As jy dit regkry om jou oor te gee aan Johan se storie dan kan dit nie anders as dat daar iets met jou gebeur nie. En so kragtig soos wat die storie is, dink ek dit het nie net met die spesifieke gebeure te doen nie. Dit het te doen met die eerlikheid en broosheid van die storie.
It's powerful, because it's true.
Die verhaal is nie net in die konteks van die fliek waar nie; dis nie net tydens ons geskiedenis waar nie: dis nóú waar.
Aanvaarding wat mense innooi
Oor die rol van gay mense in die samelewing sê die fliek dat daar nie in ons land se verlede vir hulle 'n veilige plek was nie. Veral nie in die kerk nie. Maar ook nie in die huis nie en ook nie by hulself nie.
Die selfhaat wat so akkuraat in die fliek vertolk word, is vir my los hande die mees ontstellende deel van die onderdrukking wat uitgebeeld word in die fliek.
Vandag word daar in kerke ook luidkeels oor gay mense gedebatteer, oor of hulle "welkom" is of nie.
Daar is verskeie maniere om die debat te beskryf.
Hier praat ek van regte aanvaarding wat innooi en met geen voorwaardes nie. Dis nie 'n statiese aanvaarding nie, maar 'n gasvrye aanvaarding.
In die verlede is mense bewustelik "uitgestoot" daarom moet ons hulle weer bewustelik innooi. Behalwe vir die feit dat as enige gemeenskap gay mense uitsluit, die gemeenskap armer is, is daar hierdie ongelooflike onregverdige selfhaat wat iets soos hierdie openbare debat by 'n gay mens en hul geliefdes kan wek.