Ekse kan nou nie meer geld wegsteek | Netwerk24
Ekse kan nou nie meer geld wegsteek
Deur Jeanne-Marié Versluis 23 Junie 2019 10:56
'n Grondverskuiwende hofuitspraak gaan vroue help om onderhoud te kry van hul ryk eksmans wat valslik beweer hulle kan dit nie bekostig nie.
Die probleem wat veral vroue tot nou toe gehad het, was dat hulle dalk weet hul ekse het êrens baie geld, maar hulle kon dit nie bewys sonder om speurders, boekhouers en bulhond-advokate los te laat op hul ekse nie – iets wat die meeste van hulle beswaarlik kon bekostig.
Trouens, bestaande hofreëls het dit nóg moeiliker gemaak, omdat aansoeke vir tussentydse onderhoud terwyl 'n egskeiding aan die gang is, die party wat onderhoud vra, verbied het om "onnodige" en lang bewysstukke by die hof in te dien.
Moneyweb berig oor een geval waar 'n enkelma van Pretoria vergeefs by die hof opgedaag het met sewe lêers vol finansiële dokumente wat sy bymekaar gemaak het. Die landdros het gesê hy gaan beslis nie daardeur worstel nie.
Nou het 'n volbank van die hooggeregshof in Johannesburg 'n uitspraak gelewer wat dié kwessie oplos.
'Ek kan sien as hulle blatant lieg.'
Regters Motsamai Makume, Jody Kollapen en Lebogang Modiba het nou 'n vorm van 20 bladsye goedgekeur wat op versoek deur albei partye in 'n egskeiding ingevul moet word.
Partye in 'n egskeiding sal onder eed elke sent van hul bates, werknemersvoordele, belange in trusts en maatskappye, en artikels soos skilderye, juwele en motors moet verklaar.
Indien 'n party onder eed lieg, kan hy of sy vir meineed vervolg word.
Hoewel dié uitspraak tegnies net op die hooggeregshof, landdroshowe en onderhoudshowe in Gauteng bindend is, het dit sterk oorredingskrag in enige ander hof in die land.
Die hof moes duidelikheid gee oor sogenaamde reël 43-aansoeke. Dis wanneer een party in 'n egskeiding vra vir 'n bydrae tot sy of haar regskoste en onderhoud vir hom of haar en minderjarige kinders terwyl die egskeiding afgehandel word.
Regskenners het aan Rapport gesê die uitwerking van die nuwe praktyk is verreikender as net die onderhoud omdat die onderskeie partye se bates vir verdeling – indien van toepassing – onmiddellik op skrif gestel word.
Riëtte Oosthuizen, familieregspraktisyn van Pretoria en lid van die Gautengse familiereg-forum, sê die forum het lank beraadslaag hoe Suid-Afrika in die pas kan kom met die Engelse reg oor onderhoudseise. Hulle het insette in die hofsake gelewer.
Die Engelse reg bepaal dat 'n gedetailleerde finansiële vorm onder eed voltooi word binne die eerste ses maande vandat die partye hofstukke uitruil.
Sy sê in Suid-Afrika werk dit nog só: "Jy moet eers jou hele saak bewys en daardie bewys geld eintlik eers op die datum van die egskeiding. En dis vrek duur om dit te bewys. Die teenparty kan die saak uitrek en ontslae raak van bates. Uiteindelik kan jy net kry wat jy kan bewys."
Sy sê die Gautengse hooggeregshowe sal waarskynlik vinnig die volbank se uitspraak in werking begin stel. "Dit gaan 'n groot verskil maak in sulke sake. Dit maak dinge meer kostedoeltreffend en makliker vir die publiek."
Sy sê die uitspraak behoort ook van toepassing te wees op die ooreenstemmende reël 58 van die Landdroshofwet, wat geld vir mense wat in die streekhowe skei en onderhoud eis.
Oosthuizen sê die "gewilde plekke" vir Suid-Afrikaanse mans om geld oorsee vir hul ekse weg te steek, is Britse eilande, Europa en Amerika.
Die hooggeregshof het onlangs in 'n aparte uitspraak 'n baie ryk man van Johannesburg beveel om R8,3 miljoen tot sy eksvrou se regskoste by te dra. Dis bo en behalwe haar maandelikse onderhoud van meer as R106 000.
Die vrou het in die saak aangevoer haar eks is 'n "buitengewoon ryk man" wie se neiging is om sy bates weg te steek in maatskappye wat in Panama geregistreer is.
Martin-Dean Hayward, familieregspraktisyn van Centurion, sê die "probleem" met reël 43-aansoeke is dat partye in hul eedsverklarings aandik. Dus sal die finansiële blootlegging dit oorkom.
"Ek kan sien as hulle blatant lieg of hul uitgawes of behoeftes oordryf.
"Ek verteenwoordig meestal vroulike kliënte. As hulle byvoorbeeld R4 000 of R5 000 per maand vir hare en grimering eis, moet 'n mens vra of dít in die omstandighede billik is."
Onderhoudsbehoeftes wat op die nuwe vorm ingevul word, sluit in vars blomme, swembadchemikalieë, middagetes, internet, haarsorg, grimering, parkering, leesstof, uitstappies, sport en plante.
Die volbank het gesê regters wat dié aansoeke aanhoor, kan besluit of dit geskik is om te beveel dat een of albei partye 'n volledige finansiële blootlegging doen.