Onteiening sonder vergoeding: Suid-Afrikaners benodig beleidsekerheid - Democratic Alliance
Posted on 19 February 2020 19 February 2020 by Press Office
Die volgende toespraak sal vandag tydens die debat oor die Staatsrede in die Parlement gelewer word en is onder embargo tot ná die lewering van die toespraak vanaand.
Speaker, die President het tydens sy staatsrede aangedui dat sy toespraak binne die raamwerk van inklusiewe ekonomiese groei geskryf is.
Sedert die begin van hierdie proses het sake en verbruikersvertroue tot 'n rekord laagtepunt verswak. Die aantal landbougrond-transaksies het regoor die land afgeneem. Private vastebeleggings toon geen vordering nie en onlangs is die Landbank deur Moody's tot rommelstatus afgegradeer. En hulle motivering daarvoor is die onsekerheid wat onteiening sonder vergoeding tot gevolg sal hê.
Die aanvanklike motivering vir die wysiging van art 25 was om dit wat implisiet is, eksplisiet te maak. Dit is 'n vals argument. Die Grondwet is voldoende eksplisiet oor spesifiek grondhervorming en restitusie. 'n Standpunt wat ook deur die Hoëvlak Paneel gehuldig is. Maar, bygessê, dit is 'n verslag wat volledig deur die Ad Hoc komitee geïgnoreer word. Wat nodig is, is 'n toetssaak wat vir ons regsekerheid sal gee en nie 'n wysiging van die Grondwet nie.
Ons het nou die 18de Grondwetlike Wysigingswetsontwerp. Hiervolgens, word voorsiening gemaak vir nil R vergoeding en dat wetgewing gebruik sal word om die omstandighede te bepaal vir wanneer daar onteiening sonder enige vergoeding is. Dit op sigself is uiters problematies, aangesien grond nie slegs landbou grond is nie maar enige grond insluit sowel as enige verbeterings wat daarop aangebring is. Verder word die goedkeuringsdrempel verlaag na 'n gewone meerdheid in die Parlement.
Suid-Afrka se Grondwet is onomwonde ten gunste van die beskerming van eiedomsregte. Vergoeding moet billik en regverdig wees. En sodanige beslissing moet aan die hand van verskeie faktore wat in art 25 aangedui word, gedoen word. Dit is egter nie 'n geslote lys nie en vereis 'n delikate balanseringtoertjie waarin verskeie belange teen mekaar geweeg en gemeet moet word.
Ons sal geen steen onaangeroer raak om die eindomsreg van elke Suid-Afrikaner te beskerm en te verdedig nie.