Wêreldveldwagterdag: Dis ŉ oorlog!Bonné de Bod op ‘n renosterplaas. Foto: Verskaf. Die bekroonde wildlewe-TV-aanbieder en rolprentmaker Bonné De Bod skryf meer oor Wêreldveldwagterdag wat jaarliks op 31 Julie gevier word en die belangrikheid van dié dag. Sy skryf ook oor die renosterstropingskrisis wat ŉ “oorlog” word, hoe veldwagters se lewe verander het en hoe die publiek betrokke kan raak. Daar is ŉ bekende aanhaling wat lui: Natuurbewaring is die nederigste doel in die wêreld vandag. Ek stem volkome hiermee saam. Regoor die wêreld is daar veldwagters, mans en vroue van alle nasionaliteite, wat die dun groen lyn vorm om die natuurgebiede op ons planeet te beskerm. Maar vandag gaan dit lankal nie meer net om bewaring nie, die wêreld van veldwagters het in die laaste dekade geweldig verander. Internasionale misdaadsindikate het ons wildernisgebiede in gevaar geplaas. In die verlede kon ŉ veldwagter net op bewaring fokus en het hy of sy bitter min met wetstoepassing te doen gehad. Vandag se veldwagters bestee die meeste van hul tyd met militêre presisie aan teenstropings-aktiwiteite en ongelukkig is daar al van hulle wat hul lewe in die proses verloor het terwyl hulle ons erfenis bewaar. En dan ook natuurlik is die aard van hul werk lewensgevaarlik, nie net weens stropers nie, maar bloot hul daaglikse aktiwiteite… Bonné de Bod op ‘n toneel. Foto: Facebook via Stroop ŉ Paar dae gelede is ŉ vriend van my, Don English, wat ŉ streekveldwagter in die Krugerwildtuin is, lelik deur ŉ buffel gegaffel. Hy het sy eie lewe gered deur op die rug van die buffel aan die dier se horings vas te klou, letterlik vir lewe en dood. Volgens sy familie is hy besig om goed aan te sterk en sal gou weer op die been wees. Wêreldveldwagterdag is ŉ geleentheid om ŉ oomblik stil te staan, na te dink oor wat hierdie veldwagters doen en die opofferings wat hulle maak en die belangrikste van alles, om dankie te sê. Die renosterstropingskrisis is ’n oorlog. Dit is ’n komplekse oorlog teen stropery wat gevoer word. Renosterhoring is deesdae die waardevolste kommoditeit op aarde en ons is op die plek op aarde waar die meeste renosters is. Natuurlik gaan misdaadsindikate die land binnedring. In die Krugerwildtuin het renosterstropery só toegeneem dat veldwagters nou ongeveer 80 persent van hulle tyd bestee aan wat as niks anders beskryf kan word nie as pure, amper militêre styl wetstoepassing. Hierdie manne en vroue is dag en nag op die spoor van stropers en hulle weet nie of hulle die einde van die dag gaan sien nie, of hulle weer saam met hulle gesinne sal wees nie, en ek bedoel dit. Ek het al veldwagters gesien wat aan stresafwykings ly as gevolg van die trauma wat hulle op ŉ daaglikse basis aanskou en die drukpot van gewapende konflik-sones. In 2015 het die internasionale veldwagtersfederasie aangemeld dat 41 van Afrika se veldwagters hul lewe verloor het in die uitvoering van hul pligte. Bonné de Bod neem nog ’n misdaadtoneel waar. Foto: Verskaf. Veldwagters het basies met dieselfde scenario’s te make as soldate tydens ŉ geveg. Hulle word deur beserings en die dood in die gesig gestaar. Hulle word blootgestel aan gru-tonele, elke gestroopte karkas is ŉ frustrerende herinnering aan mislukking en hulle werk in die veld onder moeilike omstandighede, baie keer met onvoldoende toerusting, betaling en ondersteuning. Wanneer hulle nie op die slagveld is nie, getuig hulle in die hof. Maar selfs al kry hulle daagliks hiermee te make, het genl.maj. Jooste van die Krugerwildtuin bevestig dat nog nie een veldwagter die handdoek ingegooi het nie. Wat ŉ ongelooflike opoffering vir die natuur! Dis soos Nicholas Funda, hoofveldwagter in die Krugerwildtuin, sê: “Stropers werk nie van agt tot vier nie.” Ons veldwagters word vir sewe dae per beurt ontplooi, soms selfs langer. Hulle is weg van hulle gesinne, van hulle huise vir lang tye op ŉ slag. Ek was al saam met van hierdie eenhede uit om die slagveld op kamera vas te vang en ek kan vir jou een ding sê… soos mooi soos die wildernis ook al mag lyk – dit is ontsettend taai daar buite. Ons praat van moeilike terrein, uiterse temperature… en hierdie is net sommige van die elemente waarmee hulle moet rekening hou. Die gebrek aan slaap is nog ŉ groot faktor – en glo my, dit is bykans onmoontlik om in die nag warm te bly weens die gebrek aan beweging, jy moet so stil as moontlik bly sit en vuurtjies kan nie brand nie en dan natuurlik die stilte – daar is radiostilte in die nagtelike ure. As ŉ groep stropers die park binnegedring het, dan is dit hierdie eenheid wat sal reageer. Ek gaan weens veiligheidsredes nie die besonderhede verskaf van hoe dit gedoen word nie, maar in sommige gevalle lei dit tot kontak met stropers. ŉ Interessante feit, volgens statistieke, is dat daar ŉ groter kans dat ŉ veldwagter sal sterf in die uitvoering van sy of haar pligte as ŉ spesiale agente vir die FBI. Daar is eintlik ŉ baie eenvoudige en maklike manier om ons veldwagters te laat besef dat ons agter hulle staan in die stryd om ons natuurlewe te beskerm – en dit is sosiale media. Ons ken die mag van hierdie medium, ons skep onderwerpe, en inskrywings gaan “viraal”. So hoekom nie dieselfde doen vir ons veldwagters nie? Die ander manier om dankbaarheid te bewys, is om nie moed op te gee nie, om nie vuisvoos te raak vir die renostersage nie. As ons van die veldwagters, die veeartse, die staatsaanklaers, die mense wat vir renosterwesies sorg, om maar net ŉ paar te noem, verwag om nie moed op te gee nie, hoe durf ons as die publiek moed opgee? Besoek STROOP se Facebook-blad vir meer inligting. Luister hoe vertel Bonné self oor Wêreldveldwagterdag: