PressReader - Vrouekeur: 2018-11-23 - DAPPER STAPPER
Hier­die man stap om been­murg­kan­ker­ly­ers te help
Vrouekeur - 2018-11-23 - INHOUD - Deur MA­RY­KE RO­BERTS
Dis nie meer so raar om ie­mand teë te kom wat al ’n Ca­mi­no of twee in S­pan­je gaan stap het nie. Maar Dar­ren Com­brink van Kaap­stad het al se­we keer en ’n to­taal van meer as 2 600 km ge­stap en stap dit nie bloot vir sie­le­heil nie, maar om geld vir kin­ders met leu­ke­mie se been­murg­oor­plan­tings­o­pe­ra­sies in te sa­mel.
Hy ver­tel dat een uit el­ke 600 Sui­d­a­fri­kaan­se kin­ders on­der die ou­der­dom van 16 met kan­ker ge­di­ag­no­seer word en die al­ge­meen­ste hier­van is leu­ke­mie. Die haas on­be­kos­tig­ba­re be­han­de­ling eis jaar­liks tal­le le­wens en dit het hom ge­noop om let­ter­lik vir rand en sent te be­gin stap.
“Van die 79 pa­si­ën­te wat in 2017 na die Suid-a­fri­kaan­se Been­murgre­gis­tra­sie (SABMR) ver­wys is, het slegs 19 vol­doen­de geld ge­had om na sken­kers te soek,” sê hy.
Sy be­geer­te om die SABMR te help, het ge­kom toe hy wa­ter­pok­kies ge­had het. “Ek het in die bed ge­lê met ’n kin­der­siek­te en my ge­dag­tes het be­gin dwaal oor hoe ek van nut vir die wê­reld kan wees. Ek het op SABMR be­sluit en hul­le was in die wol­ke met my voor­stel. Ek sal nooit my eie kin­ders hê nie en wou graag kin­ders in nood help.”
Hy het al meer as R35 600 vir SABMR in­ge­sa­mel. Hy laat die be­sluit na waar­heen sy geld gaan, aan hul be­kwa­me span oor.
Dar­ren het op 12 Au­gus­tus sy 45ste ver­jaar­dag ge­vier. Hy en sy le­wens­maat, Robert An­der­son, is al 11 jaar ’n paar­tjie en woon in Kaap­stad.
Dar­ren het pas te­rug­ge­keer van sy ses­de Ca­mi­no, die Ca­mi­no del Nor­te én sy se­wen­de, die Ca­mi­no Fi­nis­ter­re/mux­ia. Hy het hom­self 36 dae ge­gee om die 825 km te stap en het uit­ein­de­lik meer as 930 km ge­stap. Dit be­gin in Irún op die Fran­se grens, voor dit wes teen die kus kron­kel en dan suid­wes swenk na San­ti­a­go de Com­pos­te­la. “Die Ca­mi­no ver­skaf dit wat jy no­dig het, wan­neer jy dit no­dig het. Ek het net be­sluit om dit te doen en te kyk of my lyf my toe­laat om dit te vol­tooi.”
Maar dis soms mak­li­ker ge­sê as ge­daan. Dar­ren er­ken en­ke­le dae ná sy tuis­koms in Kaap­stad, dat hier­die die moei­lik­ste een was. “Dis soos die P­ri­mi­ti­vo, maal drie.”
Hy sê om te­rug te kyk op ’n reis soos hier­die vra stil­te­tyd so­dat die vol­le be­sef van die im­pak kan in­sink. “Be­wust­heid is die een woord wat ek sou ge­bruik om hier­die pel­grims­tog te be­skryf. Want ons red kin­ders se le­wens met hier­die be­wust­heid.”
Hy er­ken eg­ter dat die druk om die tog te vol­tooi om die be­wust­heid wê­reld­wyd te skep, vir hom soms baie groot was.
“Ek het op die Fran­cés in 2013 seer­ge­kry en dit het my meer as 50 dae ge­neem om die 800 km te vol­tooi. Hier­die vrees vir val het my op die af­ge­lo­pe pel­grims­tog só by­ge­bly dat ek op die eer­ste dag ge­val het, maar ge­luk­kig kon ek my reis voort­sit.
“Die pel­grims­tog, die ses­de wat ek self be­fonds het, was die duur­ste, om­dat die spe­si­a­le pel­grims­gas­te­hui­se ver uit­me­kaar is en ook in Ju­nie en Ju­lie dik­wels oor­vol is.”
Wat hier­die Ca­mi­no spe­si­aal ge­maak het, was dat Robert hom kom ver­ras het en hul­le 100 km saam­ge­stap het. Dar­ren was ver­heug en sê hul­le sal graag meer wil saam­stap.
Waar het dit al­les be­gin, won­der jy? Hy het in Mei 2013 sy eer­ste Ca­mi­no ge­stap, die Ca­mi­no Fran­cés van Sain­tje­an-pied-de-port (Frank­ryk) tot San­ti­a­go de Com­pos­te­la (S­pan­je) en net so oor die 800 km vol­tooi. Hy het sy reis op ’n blog (http://dar­ren­com­brink.blogspot.co.za) weer­ge­gee. Se­dert­dien kom al sy rei­se daar­by.
Dar­ren is ’n oud-jo­han­nes­bur­ger en het in 1996 af­ge­trek Kaap toe. Hy het tot 2013 vir ’n groot ba­te­be­stuurs­maat­skap­py ge­werk. Hy was hul It-be­stuur­der en die kor­po­ra­tie­we om­ge­wing het sy tol op hom be­gin eis.
“S­tres en te veel eet, het tot on­ge­wens­te vet­rol­le ge­lei en my gesondheid be­gin aan­tas. Een van my kol­le­gas het van die Ca­mi­no ge­praat, maar al­tyd ge­kla dat hy nie die tyd het nie.
“Aan die ein­de van 2012 het die maat-
skap­py vry­wil­li­ge af­tree-pak­ket­te be­skik­baar ge­maak en ek het aan­soek ge­doen. Ek het aan die ein­de Maart 2013 werk­loos daar uit­ge­stap.
“Ek was 40 en moeg en het be­sluit dis die reg­te tyd vir ’n pel­grims­tog. Dit was my ge­leent­heid om die ver­le­de ag­ter te laat en iets op­win­dends en nuuts te be­gin. Ek sou as ’t wa­re kyk waar die paad­jie my heen lei,” ver­tel hy.
Drie jaar la­ter het hy sy twee­de Ca­mi­no aan­ge­pak, die Ca­mi­no Por­tu­gue­se Co­as­tal, ’n rap­sie meer as 300 km van Por­to (Por­tu­gal) tot San­ti­a­go de Com­pos­te­la en di­rek daar­na sy der­de reis, Ca­mi­no Ing­lés van
118 km van Fer­rol (S­pan­je) tot San­ti­a­go de Com­pos­te­la. Hier­na volg Ca­mi­no de San Sal­va­dor, 120 km van León tot O­vie­do in S­pan­je; toe Ca­mi­no P­ri­mi­ti­vo wat weer van O­vie­do ver­trek en oor 324 km na San­ti­a­go de Com­pos­te­la strek.
Na­tuur­lik won­der men­se hoe hy dit reg­kry om so baie weg van die werk te wees. Hier­die voor­reg het hy te dan­ke aan sy sa­ke­ven­noot, Jo­hann S­mith. Hul­le be­sit Di­gi­tal S­helf, ’n maat­skap­py wat di­gi­ta­le in­houd ge­ne­reer. “Die feit dat die werk in be­kwa­me han­de is, gee my ge­moeds­rus.”
Hy sê be­ne­wens die be­grip en aan­moe­di­ging van Robert, on­der­steun sy ou­ers, Hen­nie en Di­an­ne, wat in Jo­han­nes­burg woon, en sy broer, Grant, hom baie.
“Ek glo hul­le was maar baie be­kom­merd met my eer­ste Ca­mi­no in 2013, maar hul­le het al ge­leer dat ek ver­sig­tig is en mooi be­plan.”
Dit sit nie in e­nig­een se stap­skoe­ne om ses Ca­mi­no’s in vyf jaar te doen nie. Dar­ren ver­dui­de­lik dat die Ca­mi­no jou stand­vas­tig­heid gee.
“Dit neem jou uit jou ge­mak­so­ne en maak jou ne­de­rig. Jy dink jy het pro­ble­me tot jy die ander pel­grims se sto­ries hoor. Jy ont­moet on­ge­loof­li­ke men­se on­der­weg en as dit is wat jy gaan soek het, ook jou­self.”
Dar­ren sê die be­lang­rik­ste les wat hy met sy pel­grims­tog­te ge­leer het, is dat jy nie ander men­se se le­wens­pad ver­staan nie. Wees gaaf met al­mal – jy stap nie in hul skoe­ne nie.
“Die Ca­mi­no is ’n per­soon­li­ke reis. Dit roep jou en jy moet jou­self let­ter­lik uit jou daag­lik­se roe­ti­ne ver­wy­der om met die per­soon­li­ke uit­da­gings on­der­weg af te re­ken. So­doen­de vind jy op­los­sings en self­aan­vaar­ding. As jy nie met iets wor­stel nie, stap dit net vir die on­ge­loof­li­ke na­tuur­skoon en ge­voel van vry­heid. Maar wees voor­be­reid dat jy el­ke dag ver gaan stap.”
Dar­ren glo die beste tyd om e­ni­ge van die Ca­mi­no’s te stap, is tus­sen Mei en Ok­to­ber.
“As ’n Suid-a­fri­ka­ner hou ek nie van die koue nie en die noor­de­li­ke­li­ke stre­ke van die land is baie kou­er as die sui­de. Ek ver­kies Ju­nie en Ju­lie, want daar is min­der kan­se vir re­ën. Die herfs in Sep­tem­ber is ook prag­tig, maar nie so mooi soos die len­te in A­pril en Mei nie. Maar jy weet nooit wat die weer vir jou gaan in­hou nie.”
Ter­wyl jy die Ca­mi­no stap, staan jy, as ’n pel­grim be­kend. S­pan­je se Ca­mi­nos is al­mal Wê­reld­er­fe­nis­ge­bie­de en daar word ge­glo dat die dis­si­pel Jo­han­nes in die ka­te­draal in San­ti­a­go de Com­pos­te­la be­gra­we is.
Dar­ren het ver­le­de jaar twee we­ke lank in die Pel­grims­kan­toor ge­werk waar hy Com­pos­te­la’s aan pel­grims uit­ge­reik het. Sy in­sig in die stap kon ander pel­grims vir hul reis mo­ti­veer.
Hier­na het Robert en twee vrien­de hom be­soek en hul­le het León en Pam­plo­na, al­bei op Fran­cés Ca­mi­no, be­soek.
“Dit was vir my lek­ker om weer op die voet­spo­re van my eer­ste Ca­mi­no te stap, maar ek het dit daar­die keer as toe­ris saam met ge­lief­des ge­niet,” ver­tel hy.
Hy sê baie men­se vra hom uit oor die be­gro­ting vir so ’n stap.
“Dit hang af wat­ter ti­pe pel­grim jy wil wees. As jy jou eie rug­sak dra en in al­ber­gues (klein hos­tel­le vir pel­grims) bly, kan jy re­ken op 30 eu­ro per dag: 10 eu­ro vir jou bed, 10 eu­ro vir ’n pel­grimspys­kaart saans en 10 eu­ro vir kof­fie en mid­dag­e­te ge­du­ren­de die dag. Die kos­tes sluit na­tuur­lik nie vlug­te, vi­sas en jou toe­rus­ting in nie.”
Die te­kort aan borg­skap­pe met sy stap­tog­te is vir hom die groot­ste uit­da­ging. Hy is nie ’n be­dre­we fonds­in­sa­me­laar nie en wil so graag men­se se be­wust­heid oor die been­murg­nood ver­hoog. “Die kos­te van ’n been­murg­oor­plan­ting is bui­te die be­reik van die mees­te Suid-a­fri­ka­ners. Die oor­plan­ting, hos­pi­taal en sken­ker­kos­te is nie al waar­voor fa­mi­lies moet op­dok nie, daar is nog per­soon­li­ke uit­ga­wes ook. Die ge­mid­del­de kos­te vir ’n been­murg­oor­plan­ting is R550 000 en hos­pi­ta­li­sa­sie is ge­woon­lik so vier we­ke, wat daar­die kos­te op on­ge­veer R450 000 te staan bring.
“Om stam­sel­le van ’n sken­ker te koop, kan so R250 000 be­loop, dis nou te sê as die sken­ker ’n Suid-a­fri­ka­ner is. Ge­bruik jy ’n oor­se­se sken­ker, skiet daar­die kos­te tot so hoog as R500 000 op.”
“Die Ca­mi­no Del Nor­te is een van die moei­li­ker roe­tes om­dat daar baie op- en af­draan­de is. Dit word el­ke jaar ge­wil­der, om­dat dit heel­wat stil­ler is as die Ca­mi­no Fran­cés, maar da­rem nie so af­ge­leë soos ver­le­de jaar se San Sal­va­dor nie. Die e­nig­ste na­deel met die Del Nor­te-roe­te is dat dit al langs die ge­wild­ste toe­ris­te­roe­te kus­langs strek en dit kos­tes dus aan­sien­lik op­jaag.”
As hy nou te­rug­kyk, bly Ca­mi­no Fran­cés in 2013 sy spe­si­aal­ste, bloot om­dat dit sy eer­ste was. Hy ver­tel dat hy op daar­die 50 dae on­ge­loof­li­ke men­se ont­moet het.
“Die Ca­mi­no de San Sal­va­dor was een van die mooi­ste Ca­mi­no’s wat ek al ge­doen het, want jy stap oor vier val­leie. Die Ca­mi­no P­ri­mi­ti­vo was my per­soon­li­ke, spi­ri­tu­e­le Ca­mi­no, hoe­wel dit nie my guns­te­lin­groe­te was nie. Ek dink die San Sal­va­dor het daar­die reis met sy on­ge­loof­li­ke skoonheid be­lem­mer!” ver­tel hy met ’n lag­gie.
En wat pak hy vol­gen­de aan? “Ek is nie se­ker nie. Maar dalk neem ek ’n paar men­se om die Ca­mi­no te gaan stap. S­pan­je is nie on­vei­lig nie, maar baie men­se is te bang om al­leen te stap.”
Maar vir eers moet hy te­rug­kom by die werk so­dat hy kan be­gin geld ver­dien om vir die vol­gen­de a­von­tuur te spaar.
Be­soek http://dar­ren­s­ca­mi­no2018.blogspot. com, https://www.backa­bud­dy.co.za/cham­pi­on/pro­ject/wal­king­for­li­fe
Volg die e­pi­so­des #wal­king­for­li­fe op https:// www.fa­ce­book.com/di­gi­tals­helf­sa/
As jy ’n been­murg­sken­ker wil word, gaan na https://sabmr.co.za/be­co­me-a-do­nor/
Die Ca­mi­no ver­skaf dit wat jy no­dig het wan­neer jy dit no­dig het