.: Die Profeet Sagaria - 10 (God se Finale Koninkryk)
Die Profeet Sagaria - 10 (God se Finale Koninkryk)
Ons kom nou by die tweede deel van Sagaria en die sentrale boodskap in hierdie gedeelte, handel oor die toekoms van God se volk.
Ons kan nie in hierdie gedeelte agterkom of die tempel op hierdie stadium reeds voltooi is nie, maar op grond van wat in Esra 6:13-22 geskryf staan, sien ons dat dit wel die geval is. Die voltooïïng van die tempel impliseer ook nie die einde van die verhaal nie, want wat nou ná die voltooïïng gaan plaasvind, vind ons opgeteken in hoofstukke 9-14.
Wat ook van belang is, is die feit dat vorige profete almal verwys het na invallende nasies vanuit die noorde, maar nou, hier in Sagaria vind ons 'n wending wat plaasvind - nou is dit die Here wat vanuit die noorde, suidwaarts optrek om Sy plek in Jerusalem in te neem en in Sy opmars verower Hy die een stad na die ander. Wat verder interessant is, is dat die kusgebiede langs die oostelike kus van die Middellandse See, volgens Num.34:5-6 ook aan Israel belowe was, maar dat hulle dit tot nou toe nooit beset het nie, maar nou gaan die situasie verander en gaan die Here ook hierdie grondgebied opeis en gaan Hy Sy Koninkryk vestig - Sy Vrederyk!
Sagaria verskuif dus sy visie van 'n volk wat uit ballingskap terugkeer, na 'n verwagting van die Lydende Messiaanse Koning wat aan die kom is en nie net God se mense met Hom sal verenig nie, maar ook Sy finale koninkryk sal vestig. Dán sal God erken word as die Koning, nie net in Jerusalem deur sy volk nie, maar ook deur die nasies - 'n boodskap wat in die Nuwe Testament weerklank vind.
Sag.9:1-17 ~ 'n Uitspraak van die Here. Die woord van die Here is ook in Gadrak, en Hy het ook in Damaskus sy woonplek. Die Here sien alle mense, nie net al die stamme van Israel nie. Hy sien ook vir Hamat, wat aan Damaskus grens, en vir Tirus en Sidon, al het hulle hoeveel wysheid. Tirus het vir homself' n vesting gebou en so baie silwer en goud vergader as wat daar stof is en modder in die strate. Nou gaan die Here alles vat wat die stad het, Hy gaan die mag breek wat die stad op see het, en die stad self sal afgebrand word. Askelon sal dit sien en skrik, Gasa sal dit sien en baie bang word, Ekron ook, want alles waarop hy vertrou het, sal daarmee heen wees. Gasa sal sonder koning wees, Askelon sonder inwoners, en in Asdod sal net mense woon wat gebore is uit ontoelaatbare geslagsgemeenskap. So sal Ek die trots van die Filistyne breek, sê die Here. Ek sal die bloederige vleis wat hulle eet, uit hulle mond ruk, Ek sal die afskuwelike afgodsoffers tussen hulle tande uitruk. Wat van die Filistyne oorbly, sal aan ons God behoort. Hulle sal een van die groepe in die stam Juda word; dit sal met Ekron gaan soos met die Jebusiete. Ek sal my huis beskerm teen enige leër wat daar verbykom, sê die Here, geen onderdrukkers sal hulle meer oorval nie. Ek sorg nou self vir hulle. Jubel, Sion! Juig, Jerusalem! Jou koning sal na jou toe kom. Hy is regverdig en hy is 'n oorwinnaar, hy is nederig en hy ry op' n donkie, op die hingsvul van 'n donkie. Ek sal die strydwaens in Efraim vernietig, die perde uit Jerusalem uitroei. Die pyl en boog waarmee oorlog gemaak word, sal gebreek word. Die koning sal vrede vir die nasies afkondig en hy sal regeer van see tot see, van die Eufraat af tot in die uithoeke van die aarde. Wat jou betref, my verbond met jou is met offerbloed beseël. Daarom sal Ek jou gevangenes laat red uit hulle gevangenskap. Kom terug na die vestingstad toe, gevangenes wat nou hoop het! Ek verseker jou vandag: Ek gee jou twee maal soveel as wat jy gehad het. Ek gebruik Juda as my boog, Efraim as my pyl, jou inwoners, Sion, as my swaard teen jou inwoners, Griekeland. Ek hanteer my volk soos' n vegter sy swaard hanteer. Die Here sal bokant sy volk verskyn, sy pyl sal soos weerlig uitskiet. Die Here God sal die ramshoring blaas, Hy sal kom in die storms uit die suide. Die Here die Almagtige sal sy volk beskerm. Die klippe uit sy slingervel sal dood en verwoesting saai, hulle sal vol bloed word, hulle sal gons soos wyn bruis, hulle sal so vol bloed word soos die kom wat by offers gebruik word, soos die hoeke van die altaar. Die Here hulle God sal daardie dag sy volk, sy kudde, red. Hulle sal in sy land vonkel soos die edelstene in 'n kroon. Hoe voorspoedig, hoe mooi sal die land nie wees nie! Die koring en die wyn sal maak dat die jongmans en die meisies gesond en sterk sal wees.
3. OORDEEL OOR ISRAEL SE VYANDE (vv.1-8):
V.1 begin op 'n baie interessante manier, nl. ~ …'n Uitspraak van die Here. Die OAV begin bloot deur net te sê ~ Godspraak. die ESV praat van ~ The oracle of the word of the Lord. Hierdie "oracle" dui in die Hebreeus op 'n las, of 'n swaar pak wat gedra word, of ook 'n oordeel wat gebring word. Hierdie eerste gedeelte van die tweede deel van Sagaria begin dus met 'n woord van oordeel, maar hierdie keer word hierdie woord nie gerig tot Israel nie, maar tot die vyande van Israel.
Die merkwaardige van hierdie Godspraak, is dat wanneer ons dit met die geskiedenis vergelyk, elkeen van hierdie uitsprake in die fynste besonderhede in vervulling gegaan - die nasies aan die kuslande (oostekant van Israel) is almal deur die Griekse weermag o.l.v. Alexander die Grote in 336 v.C. verower en die noordelike gebiede in 333 v.C. Wat egter nog meer merkwaardig is, is dat Jeruslem en die omliggende Joodse stede onaangeraak gebly het! God is voorwaar, 'n God van Waarheid en 'n Verbondsgod!
Wie was hierdie vyande van Israel? Net kortliks:
• Sagaria noem drie stede in Sirië, wat noord van Jerusalen geleë is, nl. Gadrak (of Hadrag - OAV), Damaskus en Hamat.
• Hierna verwys hy na twee Fenisiese stede, nl. Tirus en Sidon. Tirus was 'n stad waar baie wysheid gevind kon word, maar sy was ook bekend vir bedrog wat voortdurend op handels- en politike vlak plaasgevind het. Sidon weer was bekend daarvoor dat dit bykans onmoontlik was om die stad binne te val a.g.v. 'n uitstekende verdedigingstelsel wat hulle ontwikkel het (Eseg.29:18), maar a.g.v. hulle ingenieursvernuf het hulle trots en vol selfvertroue geraak en gedink dat hulle onoorwinlik was. Tweedens het hulle goud en silwer opgehoop en baie ryk geword. Geen wonder dat die Here in v.4 sê ~ Nou gaan die Here alles vat wat die stad het, Hy gaan die mag breek wat die stad op see het, en die stad self sal afgebrand word.
• Derdens word drie Filistynse stede genoem, nl. Askelon, Gasa en Ekron. Die Here waarsku en sê dat hierdie stede só groot gaan skrik wanneer hulle sien wat met die ryk en magtige Sidon gebeur het, dat vrees en wanhoop hulle sal beetpak en dat Gasa leierloos sal wees en Askelon selfs inwonerloos.
Uiteindelik sal al die grondgebied wat aan God se volk belowe is, aan hulle behoort en die Here sal dit vir hulle gee en Hy sal hulle beskerm en versog, maar op die oog af kan 'n mens baie maklik in die versoeking val om parallelle tussen Alexander die Grote, wat hierdie stede uiteindelik verower het aan die eenkant en Jesus aan die anderkant, te trek. Daar lê egter baie dieper betekenisse opgesluit in die instrument (Alexander die Grote) wat God gebruik het om Sy verbondsbelofte aan Sy volk gestand te doen en uiteindelik gaan God weer sy plek in die tempel inneem en in die midde van die volk wees.
Die tema van hierdie Godspraak is dus nie om die Messias met Alexander die Grote te vergelyk of andersom nie, maar dit gaan oor Christus Jesus as verpersoonliking van God se reddingsdoel, want dit is slegs in en deur Hom, die langverwagte afstammeling van Dawid, dat Goddelike bevryding, seën en verlossing te vinde is.
4. JESUS CHRISTUS DIE KONING (vv.9-10):
In opvolging van vv.1-8 gaan Sagaria voort en skets hy die triomfantlike binnekoms in Jerusalem, van die Messiaanse Koning.
Terwyl hy hierdie wonderlike gesig vir hulle beskryf, dring hy by hulle daarop aan om daaroor te jubel, te sing en daaroor te juig - die Koning is oppad!
Dit is op die oog af nie nodig vir Sagaria om die volk aan te moedig om te jubel en te juig nie. Die probleem is egter dat Sagaria hier 'n heel ander gebeurtenis in gedagte het - en nie net in gedagte het nie, hy spel dit vir hulle uit, maar die probleem is dat die meerderheid Jode nog altyd 'n aardse koning ('n politieke leier) gesoek het om hulle te lei en te verlos van aardse bedreigings - dit was so in Sagaria se tyd; dit was so in Jesus se tyd en dit is vandag nogsteeds so. Nog minder het hulle gedink dat 'n nederige Man op 'n donkie hulle sou lei en bevry - hulle wil 'n triomfantlike koning met 'n glinsterende kroon op 'n vors en fier wit perd sien. Hulle kon hulle nie indink in 'n Redder wat bereid sou wees om te ly en gekruisig te word nie.
Die volk jubel en juig ja, maar om totaal verkeerde redes - hoe hartverskeurend! Is dit nie maar vandag nogsteeds so nie - selfs buite die Jodedom, onder die heidennasies (onder "ons mense") nie? Mense soek 'n god wat aan hulle persepsie en verwagtinge van 'n god voldoen - een wat op aandag kan spring wanneer hulle allerlei versoeke tot hom rig en wat hul probleme kan oplos.
Hoe anders sou dit nie gewees het as die volk gehoor het wat Sagaria vir hulle gesê het presies wie hierdie Koning is na wie hy verwys nie? Hy is óf 'n Judese koning uit hul midde, óf Hy is die Here self en as hulle die profeet Jesaja se profesie in Jes. 43:15 onthou het, sou hulle geweet het dat Sagaria van Jesus die Christus gepraat het ~ Ek is die Here, julle heilige God, die Skepper van Israel, julle Koning. God self is die uiteindelike Een wat van Dawid se troon af sou regeer (Jes.9:7) en n.a.v. Joh.1:49 weet ons dat hierdie Koning, Jesus die Christus is ~ Toe roep Natanael uit: "Rabbi, U is die Seun van God; U is die Koning van Israel.
In vv.9-10 skryf Sagaria oor hierdie Koning en hy sê vir hulle presies wie hierdie Koning is, nl. dat Hy die Seun van God is, die Koning van Israel en hy gaan voort en sê ook dat Jesus Christus, Koning van gesag is…
- Jesus Christus - Koning van Gesag:
Jesus het as Koning na die aarde gekom, maar nie soos 'n wêreldse despoot nie, maar as nederige en lydende Dienskneg en tog het Hy beskik oor alle gesag oor mens, dier en gebeure. Die Joodse leiers het Hom gehaat omdat Hy hulle gesag uitgedaag het, maar hulle kon aan Hom niks doen, totdat die tyd wat God bepaal het, aangebreek het nie ~ Hulle wou Hom toe gevange neem, en tog het niemand dit gedoen nie, omdat sy tyd nog nie gekom het nie (Joh.7:30; 8:20).
Ons lees in Joh.12:12-14 hoe Jesus se gesag in die openbaar erken is, maar steeds het Hy dit op 'n nederige wyse gedemonstreer ~ Die volgende dag het die groot menigte mense wat na die fees toe gekom het, gehoor dat Jesus na Jerusalem toe kom. Hulle het palmtakke gevat en Hom tegemoet gegaan en uitgeroep: "Prys Hom! Loof Hom wat in die Naam van die Here kom!" en: "Die Koning van Israel!" Jesus het toe op 'n jong donkie geklim wat Hy daar gekry het, soos daar geskrywe staan: "Moenie bang wees nie, Sion! Kyk, jou Koning kom, en Hy ry op' n donkie."
Selfs na Jesus se arrestasie is dit baie duidelik uit al vier die Evangelies, dat Hy steeds met gesag opgetree het en dat Hy in beheer van elke oomblik en insident was. Hy was voorwaar, Jesus Christus, Koning van Gesag!
Die vraag wat jy vandag vir jouself opnuut, of dalk vir die eerste keer moet vra - Is Jesus Christus waarlik Koning van jou lewe - Beskik Hy en besit Hy volle gesag oor jou lewe - van elke faset van jou lewe?
- Jesus Christus - Koning van Geregtigheid:
Ons het o.a. in Sag.3 gesien dat Sagaria vir ons sê, dat Jesus 'n God van geregtigheid is. Hy is nie korrup soos aardse leiers nie, maar Hy regeer Sy Koninkryk op regverdige basis en Hy laat geregtigheid geskied oor alle mense - Die uitverkorenes ontvang geregtigheid op grond van Christus se soendood, wat uiteindleik uitloop op die ewige lewe, terwyl die nie-geregverdigdes (die heidene) Christus se gergetigheid ontvang (die ewige verdoemenis) op grond van die feit dat hulle nie in Hom glo en Hom nie as Koning dien en gehoorsaam nie, maar hul eie afgode (en as ek praat van hul eie afgode praat ek nie net van houtbeelde, ens. nie, maar ek praat van hulself - die god-self).
- Jesus Christus - Koning van Vrede:
Ons lees in vv.9-10 dat Christus gaan kom en die strydwaens van Efraim gaan vernietig word en die perde in Jerusalem sal uitgeroei word en die pyl en boog waarmee oorlog gemaak word sal verbreek word en uiteindelik sal die noordelike en suidelike koninkryke herenig word en sal daar nie meer behoefte aan oorlog met mekaar, of met buurlande wees nie.
Hierdie vrede wat Koning Jesus gaan bring, geskied egter nie net met die afwesigheid van konflik nie, maar dit gaan gepaard met harmonie; met heelheid en seën - 'n ware "shalom- vrede". Met Christus se koms na die aarde het Hy presies hierdie vrede vir die wêreld gebring. Hierdie vrede is primêr daardie vrede wat deur Jesus se soendood, tussen God en mens bewerkstellig is ~ God het ons dan nou vrygespreek deurdat ons glo. Daarom is daar nou vrede tussen ons en God deur ons Here Jesus Christus (Rom.5:1).
5. DIE ONDERDANE (vv.11-17):
In die volgende verse verskuif Sagaria se fokus van Jesus Christus die Koning, na Sy onderdane. Die Here belowe dat Hy al die ballinge sal terugbring uit ballingskap en Hy grond dit op Sy bloedverbond wat Hy reeds in Gen.15:8-21 met Abraham en in Eks.24:8 met Moses, aangegaan het.
Ons weet ook dat hierdie bloedoffers 'n vooruitskaduwing van die bloed van Christus was, waarmee Hy die Nuwe Verbond van stapel gstuur het. Elke keer wanneer ons die Nagmaal gebruik, verwys ons na Jesus se bloedoffer en haal ons aan uit Matt.26:28 ~ …want dit is my bloed, die bloed waardeur die verbond beseël word en wat vir baie vergiet word tot vergewing van sondes.
Net soos wat Jesus 'n band gesmee het met Sy volk onder die Ou Verbond, net so het Hy met Jesus se bloedoffer, nou 'n verbond met Sy uitverkorenes gesluit, met dié verskil dat die Nuwe Verbond, 'n ewige verbond is omdat die offer wat Jesus gebring het, 'n volmaakte offer was.
God het by meer as een geleentheid deur Sy profete vir die Ou Testamentiese volk laat verstaan, dat ten spyte van die feit dat hulle gereeld afgewyk het van hulle verantwoordelikheid t.o.v. die verbondsvoorwaardes, Hy steeds uit genade, die eenheid wat daar tussen Hom en Sy volk bestaan, eerbiedig - so het Hy bv. in Jes.49:14-16 gesê ~ Sion sê: "Die Here het my verlaat, die Here het my vergeet." Kan 'n vrou haar eie baba vergeet, haar nie ontferm oor die kind wat sy in die wêreld gebring het nie? Selfs al sou so iets kon gebeur, Ek sal jou nie vergeet nie. Ek het jou naam in my handpalms gegraveer, Ek sien jou mure altyd voor my. Die Here belowe dat Hy hulle nie sal versaak nie.
In Rom.11:28-29 herhaal Paulus hierdie belofte van die Here en geld dit net so onder die nuwe verbond waaronder ons nou lewe ~ Wat die evangelie betref, is hulle wel vyande van God, en dit kom julle ten goede, maar kragtens die uitverkiesing is hulle geliefdes om die aartsvaders se ontwil. As God eenmaal aan mense sy genadegawes geskenk en hulle geroep het, trek Hy dit nooit weer terug nie.
As dít wat ons hier lees wat Paulus sê, nl. dat God nooit Sy verbond met Israel sal opsê nie, waarom het Hy dit tog dan op die ou einde met 'n Nuwe Verbond vervang en ander volke (die heidene) daarby ingesluit? Ons kan baie lank hieroor redeneer, maar dit kom in kort daarop neer dat ons moet onthou, dat 'n verbond twee kante het - twee partye. Aan die een kant het ons God wat die verbond aangaan en wat dit nooit in der ewigheid sal verbreek nie, maar aan die anderkant het ons die Isareliete met wie die verbond aangegaan is en hul verantwoordelikheid was dat hulle die voorwaardes vir die verbond moes nakom.
Die Ou Verbond was gebaseer op die mens se beloftes aan God, maar hulle kon en het dit nie nagekom nie - die volk was ongehoorsaam aan die voorwaardes en daarom was dit nodig dat God die Ou Verbond moes vervang met 'n Nuwe Verbond, wat Hy deur Sy Seun Jesus Christus gedoen het.
Ons moet net ook in gedagte hou dat die Ou Verbond nie 'n waarborg was dat al die Jode gered was nie - slegs geloof in die komende Messias was die enigste en aanvaarbare grond vir redding.
Die primêre doel met die verbondsvolk (Israel) was dat hulle verteenwoordigend was van die gevalle mens en hul nood aan 'n Verlosser - die Messias. God kon uiteraard enige volk vir hierdie doel gekies het, maar Hy het Israel gekies. God se primêre doel met sonde, is om ná die sondeval, sonde geheel en al te verwyder uit Sy Koninkryk en die mens (diegene onder die Nuwe Verbond) tot hul oorspronklike toestand te verander en daarom het Hy 'n Nuwe Israel gekies (al Sy uitverkorenes) en die Ou Testament het voortdurend en vooruit hierna gewys, terwyl die Nuwe Testament dit voortdurend bevestig.
Met die daarstelling van die Nuwe Verbond, het die aanslag van die verbond ook verander en word dit gebaseer op God se beloftes aan die mens en ook hierdie verbond en Sy beloftes onder die Nuwe Verbond kan Hy en sal Hy nooit verbreek nie - én omdat Christus die volmaakte offer vir ons gebring het en ons deur Hom in die Nuwe Verbond ingesluit is, kan en sal ons ook nooit uit die Nuwe Verbond val nie.
In v.12 roep die Here die ballinge om terug te keer na die vestingstad waar 'n dubbele maat van seën op hulle wag - dit is in ooreenstemming met Jesaja se profesie in Jes.42:7 ~ Bring vir Jerusalem die goeie tyding, sê vir hom sy swaarkry is verby, hy het geboet vir sy sonde, hy het van die Here die volle straf ontvang vir al sy sondes. Hierdie is in skerp kontras met hul ballingskap, waar hulle 'n dubbele maat van straf ontvang het - nou belowe die Here, 'n dubbele maat van seën en ten einde dit te bewerkstellig, sê die Here, gaan Hy namens Sy volk veg en Hy gaan hulle daarvoor gebruik. Juda (die suidelike koninkryk) sal soos 'n boog gebruik word en Efraim (die noordelike koninkryk) sal die pyl wees en Sion sal Sy swaard wees.
Die Here sal die geveg vir hulle veg en aan die einde van die geveg, sal die mense rede hê om hulle te verheug oor die goedheid en krag en mag van hul God en Here wat vir hulle die geveg, geveg het en hulle sal soos die edelstene in 'n kroon wees.
In vv.14-17 begin Sagaria eintlik met 'n nuwe tema waarna ons volgende keer meer in detail sal kyk, maar die eerste punt wat hier in v.16 dan duidelik blyk, is dat God Sy volk red en Hy red hulle nie alleen uit 'n penarie uit nie, maar Hy red hulle en Hy versorg hulle daarna, net soos wat 'n herder sy skape sal versorg.
6. GOD SE FINALE KONINKRYK:
Dit is baie duidelik dat hierdie hele gedeelte baie sterk eskatologiese betekenis inhou, want net soos wat die Here vir Israel gered het, net so red Hy Sy uitverkorenes. Net soos wat die Here vrede gebring het vir Sy volk, net so bring Hy vrede vir Sy kinders tot vandag toe nog en net so uitsigloos soos wat die volk was en uiteindelik hoop gekry het, net so bring Hy vandag nog hoop vir 'n wêreld wat uitsigloos is.
Net soos wat Sagaria se profesie waar dat Jesus op 'n donkie, Jerusalem binne sou ry (v.9) vervul is, net so gaan die res van sy profesie ook vervul word. So het ons bv. in v.14 gesien hoe dat Sagaria vir die volk sê dat God weer sal verskyn, net so seker sal Hy eendag weer verskyn en sál Hy Sy uitverkorenes red (v.16) en net soos Hy Israel se vyande verwoes het (v.15) net so sal Hy ook op die oordeelsdag, Sy vyande verwoes deur hulle in die ewige verderf te werp. Net soos vv.16-17 sê dat God se volk sal vonkel soos edestene in 'n kroon, net so al ons onverwelklike krone ontvang en vir ewig saam met Hom in Sy finale Koninkryk regeer.
Wat 'n wonderlike vooruitsig en hoop het diegene van ons wat in Hom uitverkies is nie - Hy sál ons geveg hier op aarde veg; Hy sál die oorwinning vir ons behaal en ons sál ewige vrede en rus by Hom beleef! As dit alles waar is - en dit ís, anders moet ons nie die Woord glo nie en mors ons ons tyd om Hom te aanbid - dit ís alles waar en daarom kan en moet ons ook in ons roeping nou in die hier en die nou, die belofte wat die Here vir Josua in Jos.1:9 gegee het, vir ons neem; dit glo en dit toepas in en deur ons lewe ~ Ek self gee jou die opdrag. Wees sterk, wees vasberade. Moenie skrik nie, moenie bang wees nie, want Ek, die Here jou God, is by jou oral waar jy gaan.
Kan ek vandag vir jou vra: Het jy al God se bevrydende seën en verlossing in jou lewe ervaar? Is daar vrede tussen jou en God? Watter deel van God se geregtigheid gaan jy ervaar wanneer Chirtsus gan kom om te oordeel - daardie geregtigheid wat jou van 'n ewige lewe saam met Hom gaan verseker, of daardie geregtigheid van God wat 'n ewige lewe in die verdoemenis vir jou verseker? Indien jy nog nie God se bevrydende seën en vergifnis ervaar nie, is dit nog nie te laat nie - Lukas sê in Hand.16:31 ~ Glo in die Here Jesus, en jy sal gered word.
Glo jy dat jou huidige vyande verslaan gaan word - Satan en sy meelopers?
Rus jy in die wete dat die Here die geestelike geveg wat jy hier op aarde veg, vír jou veg? Is jy beskikbaar en bereid om soos Israel, 'n wapen in die hand van die Here te wees om Sy Koninkryk te laat kom?
Ons Koning is oppad en ons sál die landgebied wat aan ons belowe is, in besit neem, met die ewige stad Jerusalem as ons woning!
Die Israeliete het om die verkeerde redes en motiewe gewag op die Messias - ons moet versigtig wees dat ons verwagting t.o.v. die Messias, nie ook gegrond is op verkeerde motiewe nie - Jesus Christus is die Koning en daarom moet Hy verheerlik word in en deur ons lewens - Hy is nié 'n god (of met groot piëteit gesê, 'n Genielampie) wat gereed staan om ons te bedien en te voorsien in ons materiële en fisiese behoeftes nie - al die eer en die heerlikheid kom Hom alleen toe!
(Boodskap gelewer deur Kobus van der Walt te Vaaldriehoek Gereformeerde Baptistegemeente op 22 Februarie 2015)