'n Leeservaring – Hennie Pieterse | TEO website of the Faculty of Theology University of Pretoria / TEO Webwerf van die Fakulteit Teologie, U.P.
Cas Vos 2015, Dáárom glo ek.
Die voorblad van hierdie uitstekende boek oor ons Christelike geloof in ons Reformatoriese tradisie en in die huidige Suid-Afrikaanse konteks, vertel al aan die leser dat sy/hy 'n vaste standpunt, 'n geloofsreis met 'n kernagtige geloofsbelydenis oor ons Christelike geloof in hierdie boek kan verwag – juis in 'n tyd van twyfel en verwarring. Die uitleg van die voorblad met die uitroepteken van wit met 'n rooi punt saam met die titel en subtitle, het my laat dink aan Luther se uitspraak: "Hier staan ek. Ek kan nie anders nie."
As hermeneut is my vraag aan 'n boek altyd, bewus of onbewus, of ons oorgelewerde geloofstradisie vars geïnterpreteer word vir die eie tyd en konteks in taal en metafoor wat sin maak. My geheel indruk van Vos se boek is dat dit hierdie vraag uitstekend beantwoord, en dit met 'n eie stem sonder polemiek met ander stemme. Die hele boek is inderdaad 'n standpuntstelling waarin die ander stemme se sieninge hier te lande met 'n eie stem diepgaande beantwoord word.
Cas bied 'n skerp ontleding van die skuiwende, oorweldigende en vir baie die vervreemdende eie tyd. Hy doen dit met 'n haas ongelooflike kennis van die kuns, die letterkunde, die klassieke, die filosofie en die teologie. Met die uiters belangrike vraag van ons tyd, naaaamlik 'waar is God?' antwoord hy met 'n diepgaande en belese beskrywing van die deïsme, agnostisisme, God-is-dood idee, panteïsme, panenteïsme, en prosesteïsme. Vos praat van die God van die poreuse werklikheid, 'n goeie formulering teenoor die modernistiese geslote wêreldbeskouing, wat hy ook treffend in 'n gedig uitdruk.
Hy bely dat hy in 'n persoonlike God glo (teenoor die liberale teologie van die 19e eeu wat nou by ons uitslaan! waarin vanuit die mens se idees gedink word en God 'n veraf misterie word. Hy glo in die Skrif as die openbaring van God, die Skepper, Jesus die Here en die Heilige Gees – 'n openbaring wat in die geskiedenis voortskry in 'n eenheid– ook in die Nuwe Testament — met die God van Israel. Oor die hart van ons geloof, God Drie-enig, skryf hy op 'n diepgaande teologiese wyse en met grondige eietydse insigte van betroubare eksegese. In hierdie bladsye skyn sy eksegetiese vaardigheid en sy dogmen- en dogmatiese verstaan helder. Hy skryf dit in die lig van natuurwetenskaplike ontdekkings oor evolusie en die kosmos. In sy betoog het hy telkens die denkers in ons Westerse geskiedenis in biografiese en eietydse konteks geplaas wat die leser laat insien dat hulle idees nie die bestaan en werk van God in twyfel kan trek nie.
Die gedeelte oor God in ons lyding is geskryf vanuit 'n eie ervaring van lyding waarin hy met sy verstaan van Job en Romeine 8 en vanuit sy eie begrip van lyding, die oorwinningslied uit Romeine elke dag kan sing. Wat 'n getuienis oor die krag van ons Bybels-Reformatoriese geloof in die grenssituasies van ons lewens. Die belangrikheid van om God se beloftes te vertrou, spel hy in hoofstuk 6 en 7 uit – dáárom glo hy. Die slotwoorde by hoofstuk 6 en 7 gryp aan: "Ons moet die Onsienlike sien" en dat ons daagliks in die spieël van die Woord moet kyk.
In 'n tyd waarin die kruisiging en opstanding van Jesus vir soveel mense in ons land vandag 'n struikelblok is, skryf hy oortuigend oor die fondamente van ons Christelike geloof vir almal wat maar met 'n oop gemoed sy grondige analises wil lees.
Oor die Heilge Gees formuleer hy op 'n nuwe wyse van hoe om dit te verstaan: Die Heilige Gees as gawe aan Jesus en die Gees as gawe van Christus aan ons. Vos gee hoop aan die leser, naamlik dat die Gees wat in ons woon ons met hoop laat sug onder die las van die wrede wêreld. Dit is vir ons in Suid-Afrika veral 'n goeie boodskap met 'n swak regering waarin harde kommuniste in sleutelposte in ons regering sit: 40% van die Zuma administrasie se kabinetslede is kommuniste, alhoewel die Suid-Afrikaanse Kommuniste Party skaars 2% van die stemmme in die algemene verkiesing gekry het. Die sekretaris-generaal van die ANC spog daarmee dat hy 'n Marxistiese kommunis is. Cas Vos gee ook hoop vir die kerk onder die rigtingwyser van die Woord van God – ook positiewe rigting in die debat oor homoseksualiteit wat nou in die NG Kerk heers.
Vir my was die geloofsreis saam met Cas sielsverrykend en 'n versterking van my geloof – gedra deur die heimwee na God.