Hoe diereparasiete 'n tuiste in mense vind Magtige natuurlike
Daar is onlangs baie geraas oor 'n video wat deur Oregon-vrou, Abby Beckley, gedeel word wurms uit haar oog verwyder. Navorsers aan die Centers for Disease Control & Prevention vrygestel 'n saakverslag Beckley se infeksie te dokumenteer as die eerste menslike geval van die oogwurm Thelazia gulosa.
Ons voel beslis dat Beckley hierdie beproewing moet deurmaak, en voel ongetwyfeld hoe ons vel kruip en daaraan dink. Maar afgesien van die "kruip" -faktor van hierdie saak, laat dit ons wonder hoe 'n koeiparasiet ooit in 'n menslike oog beland het. En dit laat die meer fundamentele vraag ontstaan: hoe kan dierlike parasiete mense besmet?
Om hierdie vraag te beantwoord, moet ons meer oor parasiete en hul ekologie verstaan. As veearts en siekte-ekoloog ondersoek my navorsing watter ekologiese faktore die opkoms van soönoses beïnvloed - siektes wat van diere na mense versprei. Die geval van die vee-wurms is beslis intrigerend.
Parasitisme - die basiese beginsels
In die mees basiese sin, 'n parasiet is 'n organisme wat voortleef ("ektoparasiet" - bosluise, vlooie, muskiete) of in ("endoparasiet" - oogwurms, dermwurms, bloedparasiete) 'n ander organisme en daardie organisme ('gasheer') gebruik vir voedsel.
Kom ons fokus op endoparasiete.
Die lewensiklus van 'n endoparasiet kan baie ingewikkeld wees en kan meerdere gashere betrek. Die definitiewe gasheer is waar die parasiet voortplant, terwyl die tussengasheer - of gasheer - die onvolwasse, nie-reproduktiewe lewensfases huisves.
Daar bestaan ​​'n ander soort gasheer, wat 'n toevallige gasheer genoem word, wat die parasiet kan besmet, maar nie deel uitmaak van sy gereelde lewensiklus nie. Mense is toevallige gashere vir vee-wurms.
Parasitiese spesies wissel in hul gasheerspesifiekheid - die gashere wat hulle tydens 'n spesifieke lewensfase kan besmet - van hoogs spesifiek (een gasheer) tot baie los (baie spesies).
Om van 'n dieregasheer na mense oor te gaan
Oordrag van parasiete van een gasheer na 'n ander kan op verskillende roetes voorkom, afhangende van waar die parasiet in die gasheer woon en hoe dit vergiet word, byvoorbeeld deur ontlasting, bloed of ander liggaamlike afskeidings. Direkte kontak, verbruik van besmette water of voedsel (Cryptosporidium, Giardia), of via 'n vektor soos 'n bosluis of muskiet is alles moontlik.
Parasitiese infeksies wat van diere na mense oorgedra is, het deur die geskiedenis heen natuurlik voorgekom.
Voorheen is gedink dat evolusieveranderings nodig is om 'n parasiet van gasheer te verwissel. Alhoewel dit beslis een proses is vir die oorskakeling van gasheer, het navorsing getoon dat die meganismes wat parasiete gebruik om suksesvol binne een gasheer binne te val, te oorleef en voort te plant, van toepassing kan wees op 'n verskeidenheid gashere.
Hierdie proses, genoem ekologiese pasvorm, beteken dat gasherskakeling vinniger kan plaasvind sonder om nuwe meganismes te ontwikkel.
Mense het albei hierdie prosesse versnel deur tot groot ekologiese veranderinge by te dra, en gevolglik het ons gedurende die afgelope eeu die vinnige opkoms van soönotiese siektes. En nie net van parasiete nie, maar ook van bakterieë en virusse.
Ekologiese verandering kom teen 'n onrusbarende tempo voor
In siekte-ekologie, ons dink holisties aan 'n siektewat die kruising van die patogeen - in hierdie geval 'n parasiet - ondersoek en die omgewingstoestande waarin die siekte voorkom, ondersoek.
Menslike geïnduseerde wêreldwye ekologiese veranderinge het die balans van baie siektesisteme verskuif, wat daartoe gelei het dat nuwe siektes of ou siektes in nuwe gebiede of nuwe gashere ingetrek het.
Klimaatsverandering maak sekere gebiede meer geskik vir sekere spesies, veral in gematigde gebiede en op hoër hoogtes. Namate 'n spesie uitgebrei word, kan die verskeidenheid parasiete ook uitbrei, wat nuwe potensiaal bied vir oordrag aan inheemse spesies in die gebied.
Globalisering en verhoogde internasionale reis en handel vergemaklik die vinnige beweging van mense en diere regoor die wêreld. Nuwe spesies kan in 'n gebied vestig en bydra tot die verspreiding van patogene, en inheemse spesies in daardie gebiede het geen vorige immuniteit nie.
Beskou die voorbeeld van angiostrongyliasis by mense. Veroorsaak deur die rotlongwurm, Angliostrongylus cantonensis, het verskeie lande wat voorheen vry van hierdie siekte was, uitbrake ervaar weens die bekendstelling van die tussengasheer, die reuse-Afrika-slak, in skeepsvraghouers.
Verstedeliking en menslike toetrede tot die habitat van wildlewe het bygedra tot verhoogde kontak tussen mense en diere meer geleenthede vir oordrag van aansteeklike middels, soos parasiete.
Skiereiland Maleisië het 'n beduidende toename in gevalle van menslike malaria ervaar. Ondersoeke het die patogeen geïdentifiseer as Plasmodium knowlesi, wat natuurlik in langsterte- en varksterte-makake voorkom en deur muskiete aan mense oorgedra kan word. Ontbossing en vinnige ekonomiese ontwikkeling in hierdie gebied het mense in nouer kontak met hierdie primate gebring.
Ander landskapveranderings kan ook die gemeenskap van spesies binne 'n ekosisteem dramaties verander. Oorbeweiding en agteruitgang van weivelde in Tibet het saamgeval met 'n dramatiese toename in gevalle van alveolêre echinokokkokus. Klein soogdiere wat dien as die tussengasheer vir die oorsaaklike parasiet Echinococcus multilocularis floreer in hierdie omgewing, wat die siklus van oordrag moontlik maak.
Een belangrike ding om op te let, is dat hierdie prosesse nie net die oordrag van diere na mense versnel nie. Bewyse bestaan ​​van die bekendstelling van parasiete in wildpopulasies as gevolg van menslike aktiwiteit.
Dit kan veral skadelik wees vir kwesbare spesies, wat alreeds bedreig kan word as gevolg van voortdurende ekologiese veranderinge. Daar word vermoed dat uitbrake van toksoplasmose in see-otters in Kalifornië en buideldiere in Australië die gevolg is van waterbesmetting deur huiskatontlasting deur mense.
Samewerkende benaderings is nodig
Ons weet dat die opkoms van soönotiese parasietinfeksies 'n ingewikkelde saak is. Dit behels nie net menslike gesondheid nie, maar ook dieregesondheid en omgewingsgesondheid. Dit beteken dat samewerkingspogings oor verskillende dissiplines nodig is om hierdie siektes te verstaan, te beheer en te voorkom, en ons moet saamwerk om die ekologiese veranderinge aan te spreek wat in die toekoms beduidende gevolge vir die mens en dier kan hê.
Op die oomblik is dit moeilik om te weet of die vee-wurm is Thelazia gulosa sal 'n probleem vir mense word. Die geskiedenis is vol voorbeelde van vreemde oordragte van patogene wat nie weer gesien word nie of selde weer verskyn.
Maar dit is belangrik dat Abby Beckley haar verhaal vertel, want ons het 'n groter bewustheid en kan waaksaam bly oor moontlike risiko's.