Eindig woord op d of t? – Dr. Christa van Staden
Eindig woord op d of t?
Gepubliseer op 11/12/2019 11/12/2019 by Dr Christa van Staden
Ons taal is ‘n taal wat kinders kan verwar. Veral wanneer letters soortgelyk kan klink maar anders gespel word. Die Russe het ‘n ander plan. Hulle spel woorde met die regte letter en dan word kinders geleer watter letters sagter maatjies het sodat hulle die woorde reg uitspreek. Julle sal nogal verras wees om te weet watter letters as watter se sagter maatjies saamwerk. Interessante taal, Russies.
Wat Afrikaans betref, het ek gevind dat leerders dikwels sukkel om te verstaan of ‘n woord op ‘n “d” of ‘n “t” eindig.
Sukkel jou leerders ook daarmee?En hoe leer jy hulle om die woorde reg te spel? Ek glo nie aan lyste met woorde nie, ek kan dit soos masjien opnoem sonder om te weet wat dit beteken. Of om om te gee hoe dit gespel word.
Daarom het ek vir my kinders eerder kortpaaie geleer.
Ek het hulle geleer om die woord in die meervoud uit te spreek om te bepaal of dit ‘n d of ‘n t moet wees. Om een of ander rede word die woord dan reg uitgespreek.
Hand – hande : d
Tand – tande : d
Kat – katte : t
Saad – sade : d
Mat – matte : t
Vraat – vrate : t
Koerant – koerante : t
Soms kan die woord nie na die meervoud verander word nie. Dan het ek hulle geleer om ‘n e agteraan die woord te sit en dit uit te spreek.
Sand – sande : d
Ek vermoed mens se mond neig om die maklikste pad te vat. Sante is moeite om uit te spreek, sande werk makliker. Dus spreek hulle die woord gewoonlik reg uit. As hulle net praat sonder om te dink. As hulle eers begin dink, neig hulle om ‘n t of d uit te forseer. Hulle moet dit net gemaklik uitspreek.
Daar is natuurlik grensgevalle wat veroorsaak dat hulle foute maak, maar ek het tog gevind dat die metode baie gehelp het om die spel van woorde wat op ‘n d of ‘n t eindig te verbeter. Ek gebruik hierdie kortpad gereeld as ek oor die spelling van ‘n woord twyfel.
Gesels asseblief saam.
Watter raad het jy? Hoe leer jy die kinders om reg te spel?
En dan natuurlik. Ek moes dit tog iewers self geleer het. Ken jy hierdie metode? Of het ek dit dalk uitgedink om kinders te help om reg te spel?
Vorige bydrae As juffrou speurder speel
Volgende bydrae Eskom steeds probleem
12 gedagtes oor “Eindig woord op d of t?”
11/12/2019 om 12:18 nm
Nog nooit daaraan gedink om kinders te leer om korrek te spel nie. Ek sukkel nog om volwassenes se taalmisbruik te bekamp. Kyk op Facebook watter gruwelike woorde mense daar skryf. Soos HONT. Oppas, die honT byt. Hoe lyk daardie HONT in sy/haar kop, dan? Het dit ‘n sterD? Hehehehe. Jenny Mossris laat weet dat Kersvader ons twiets gelees het en dat almal woordeboeke kry vir Kersfees. If only……
11/12/2019 om 2:25 nm
11/12/2019 om 1:09 nm
Ek ken die meervoudraad, maar jou idee van -e is baie oulik en ek sal dit onthou.
11/12/2019 om 2:27 nm
Mens maak maar planne om die kinders te help. Lief die taal van ons.
11/12/2019 om 1:18 nm
Het dit ook maar met die meervoud uitgesorteer van kleintyd af, selfs nou nog. Wat is meervoud van hoed?
11/12/2019 om 2:29 nm
Hoedens geleer, maar hoede is ook reg. Interessant is dit nie?
12/12/2019 om 2:51 vm
Ek het ook geleer dis hoede maar toe ek by hoerskool begin skoolhou in 1985 het Afrikaanse juffrou van hoedens gepraat. Dit was vir my half vreemd gewees.
Vir my ook, maar was aanvanklik reg so. Hoedens
11/12/2019 om 8:45 nm
Ek gaan nog lekker kom terug kuier op jou skrywes eens ek volgende jaar begin klasgee.
12/12/2019 om 5:00 vm
11/12/2019 om 8:48 nm
Ek het op ‘n Afrikaanse taal webwerf ook die “tip” van die meervoude gelees. Ek het nog altyd gesê, as jy die klanke reg uitspreek, sal jy reg spel. Die enigste ding waarmee ek soms sukkel is die samestellings – los of vas geskryf?
12/12/2019 om 4:59 vm
Hester, dan moes ek dit iewers geleer het! Dankie!