Vryheidstigting en Hendrik Verwoerd Navorsingstrust - DIE VRYHEIDSTIGTING
Die Vryheidstigting se Akte van Oprigting wat verlede jaar aanvaar en geregistreer is, bepaal nie net dat SABRA, wat EPOG geword het se naam weer verander nie, maar dat die nuwe Stigting uit 'n samesmelting van die EPOG en die Hendrik Verwoerd Navorsingstrust volg. Die Vryheidstigting se nuwe Beleid en Prosedure vir die aanwending van Navorsingsfondse is pas aanvaar, waarmee daar aan die laaste vereiste vir die finale samesmelting voldoen is. Dit sal die Vryheidstigting se vermoë om navorsingsuitsette te lewer, aansienlik versterk. Die beleid skets die agtergrond soos volg:
Met die oprigting in 1948 van die Suid-Afrikaanse Buro vir Rasse-Aangeleenthede, SABRA, is 'n navorsingsinstelling daar gestel om die brandende politieke vraag van die tyd, naamlik rasse- en volkeverhoudinge in 'n veelvolkige staat wat deur 'n enkele en getalmindere groep geregeer is, te ondersoek. SABRA sou verbandhoudende kwessies nie uit liberale oogpunt, soos die South African Institute for Race Relations, SAIIR, benader nie, maar uit die nasionale oogpunt en sou die Nasionale Party regering daaroor adviseer.
SABRA se werk het dan ook ten beste tereg gekom in die beleid van Afsonderlike Ontwikkeling wat veral onder leiding van dr HF Verwoerd, Eerste Mininster van 1958 tot 1966, vorm aangeneem het. Dr Verwoerd was sosioloog en akademikus en het besondere waarde aan 'n goeie teoretiese grondslag en empiriese navorsing vir beleidsvorming geheg. SABRA se naam is in 1999 verander na Vereniging vir Ekonomie, Politiek, Omgewing en Geskiedenis, EPOG.
Met die eerste aanslag op dr Verwoerd se lewe in 1960 het 'n fonds onder die Hendrik Verwoerd Trust tot stand gekom wat erkenning aan hoog presterende Suid-Afrikaners gegee het totdat dit in 1994 in die Hendrik Verwoerd Navorsingstrust omskep is. Die doel daarvan was "om dr HF Verwoerd se nagedagtenis as wetenskapsmens en vir sy gemeenskapsbetrokkenheid huldig, deur finansiële steun vir wetenskaplike navorsing, gerig op alle terreine van die Suid-Afrikaanse kulturele- en gemeenskapslewe, te bewillig."
Die Vryheidstigting (MSW) het in 2020 tot stand gekom deur die samesmelting van EPOG (SABRA) met die Hendrik Verwoerd Navorsingstrust, met dien verstande dat die Trust se bates oorgedra en deur die Vryheidstigting as kapitaalfonds in stand gehou word en slegs ten bate van alle toepaslike politieke, sosiale en ander navorsing aangewend word terwyl strategiese skakeling en oorreding aan die hand daarvan plaasvind.