Wysiging soos op 14:18, 28 Desember 2019
→‎Stad van geleerdes: Opruim
Wysiging soos op 14:02, 28 Desember 2019 (bekyk bronteks)
Wysiging soos op 14:18, 28 Desember 2019 (bekyk bronteks)
k (→‎Stad van geleerdes: Opruim)
Timboektoe was/is 'n stad van Islamitiese geleerdheid. Wetenskaplikes in vakgebiede soos die Islamitiese wet ''([[Fiqh]])'' en Koranegese ''(Tafsir)'' bestudeer en gee daar kommentaar op die beroemde werke soos die ''Mukhtassar'' van Khalil bin Ahmed. Hierdie geleerdes het lesse aangebied vir leerlinge en studente op verskillende vlakke, wat in hul huise kom studeer het of in sogenaamde madrassas byeengekom het. Hierdie geleerdes is dikwels as [[imam]] of muedzin verbind met die drie groot [[moskee]]s (''grande mosquée'') van Timboektoe, veral die Sankoré-moskee. Om hierdie rede word die Sankoré dikwels 'n [[universiteit]] genoem, hoewel dit nie heeltemal korrek is nie. Nietemin was die moskees van Djinguereber, Sidi Yaya en Sankoré die sentrums van geleerdheid. Die bekendste geleerdes wat Timboektoe voortgebring het is:
•	Die 16de-eeuse Ahmad Baba (1556 - 1627), wat veral bekend was vir sy kennis van Islamitiese wetgewing (''Fiqh'') en Arabiese grammatika (''Urf'').
•	Die 16de-eeuse Mahmud Kati, 'n tydgenoot van Ahmad Baba. Kati is afstam'n afstammeling van 'n Spaans-Islamitiese familie wat tydens die ''[[Reconquista]]'' van [[Toledo]] na Timboektoe gevlug het. Hy is bekend as die skrywer van die ''Tarîkh al-Fattâsh'' (die geskiedenis ondersoek), die eerste van die drie geskiedenisse van Timboektoe.
•	Die 17de-eeuse historikus al-Sa'adî, die skrywer van die ''Tarîkh as-Sudân'' (Geskiedenis (van die land) van die Swartes), die tweede van die drie geskiedenisse van die stad Timboektoe en sy omgewing.
•	'n Laaste toevoeging tot die pre-koloniale geskiedenis van die stad is die 18de-eeuse ongetitelde kroniek van ''Moulaye al-Qasim bin Moulaye Suleiman''.
Geleerdheid was (en is) in Timboektoe deel van 'n deel familieverbonde beroep. Daarbenewens kan manuskripte en boeke die woord van [[God]] bevat. Daarom word boeke selde of nooit verbrand of weggegooi nie. As gevolg hiervan, en as gevolg van die [[papier]]-gunstige klimaat in die Sahara, is daar baie manuskripte wat binne plaaslike gesinne in en rondom Timboektoe sirkuleer. Sedert die 1970's was daar inisiatiewe om hierdie manuskripte te versamel en te bewaar. In die 1970's, op inisiatief van John Hunwick, is die sentrum Ahmad Baba met die hulp van [[UNESCO]] gestig met die doel om soveel moontlik [[manuskrip]]te te versamel en te herstel of ten minste op mikrofilm te plaas. Die versameling van die Center Ahmad Baba bevat meer as 20 000 manuskripte. Boonop is 'n aantal groot private versamelings met finansiële steun van onder meer die Ford Foundation en die Noorse en Suid-Afrikaanse regerings beter bewaar en vir die publiek oopgemaak. Dit sluit in die Fondo Kati, die Mahmud Kati-biblioteek wat onlangs herstel is, en die Mama Haidara-biblioteek. Die katalogusse van hierdie biblioteke is deur die al-Furq Foundation in [[Londen]] gepubliseer. Daar is ook 'n aantal kleiner biblioteke.
Die stad probeer al 'n aantal jare om sy beeld as 'n sentrum van geleerdheid verder te ontwikkel. Die stad is in 2006 deur die Islamitiese Organisasie vir Onderwys, Wetenskap en Kultuur as die hoofstad van Islamitiese Kultuur genoembenoem. Dit is gevier met 'n reeks debatte, kongresse en ander geleenthede. Timboektoe is sedert 1988 op die UNESCO-wêrelderfenislys.
Tydens die Maliese staatsgreep in 2012 is die stad deur vegters van Ansar Dine ingeneem en is daar stelselmatig skade aangebring aan die Islamitiese kulturele erfenis wat deur die VN vir beskerming aangewys is.<ref>[http://www.demorgen.be/dm/nl/990/Buitenland/article/detail/1463155/2012/07/01/Islamisten-in-Mali-zetten-vernieling-van-mausolea-in-Timboektoe-voort.dhtml Islamisten in Mali zetten vernieling van mausolea in Timboektoe voort], |Belga/De Morgen, 1 Julie 2012</ref>