Sabinet | Transformasie en die regstaat (burgerstaat) : tussen die Scylla van die herstel van begane onreg en die Charybdis van 'n ondemokratiese magstaatinhoud wat aan die slagspreuk "verteenwoordigend van die demografie" gegee word : navorsings- en oorsigartikel
n Tydskrif vir Geesteswetenskappe - Transformasie en die regstaat (burgerstaat) : tussen die Scylla van die herstel van begane onreg en die Charybdis van 'n ondemokratiese magstaatinhoud wat aan die slagspreuk "verteenwoordigend van die demografie" gegee word : navorsings- en oorsigartikel
Source : Tydskrif vir Geesteswetenskappe, Volume 48, Issue 1, Mar 2008, p. 58 - 77
Keyword(s) : Amp van owerheid, Burgerlike vryheid, Civil freedom, Democracy, Demokrasie, Dictatorship of the majority, Diktatuur van die meerderheid, Just state, Magstaat, Office of government, Power-state, Regstaat, Representative of the demography, Samelewingsvryhede, Societal freedoms and Verteenwoordigend van die demografie
Teen die agtergrond van tradisionele staatsteorieë fokus hierdie artikel op die probleem van mag en geregtigheid. Dit geskied deur die slaggate van 'n totalitêre en absolutistiese siening uit te wys in die opvatting van "meerderheidsregering". Dit blyk dat tradisionele magstaatsteorieë (soos dié van Hobbes) 'n negatiewe invloed gehad het op diegene (soos Rousseau) wat 'n pleit wou voer vir die bestaan van 'n regstaat. Hierdie gemengde erfenis geld beide ten opsigte van die politieke geskiedenis van Suid-Afrika en die resente konstitusionele geskiedenis daarvan sedert die oorgang van en na 1994. Die begrip "demokrasie" word afgeskaal tot die konstitusioneel-verordende verkiesingsposes, verbind aan die bevoegdheid van die burgery om 'n owerheid in die owerheidsamp te plaas. Hierdie verkiesingsproses veronderstel die amp van owerheid asook die bevoegdhede (magte) wat in daardie amp opgesluit lê. Gevolglik kan dit nie afgelei word uit diegene wat juis aan daardie owerheidsgesag onderworpe is as burgers van die staat nie. Aangesien die meerderheid nie die bron van geregtigheid (of waarheid) kan wees nie, impliseer die aanwending daarvan as maatstaf (in die sin van verteenwoordigend-wees van die demografie van die land) onderweg na 'n uiteindelike regstaat (sonder enige diskriminasie) dat die hele proses kan vasloop in 'n situasie waar die doel ('n regstaat) gekortwiek word deur die middele (totalitêre maatreëls wat onregmatig ingryp in die regmatige, interne bevoegdheidsfeer van nie-staatkundige samelewingsvorme).
Transformation of the just state : between the Scylla of bygone injustices and the Charybdis of an undemocratic, totalitarian content attached to the slogan "representative of the demography"
Against the background of traditional theories of the state focused on the issue of power and justice this article sets out to highlight the totalitarian and absolutistic pitfalls present in the notion of "majority rule". Traditional power-state theories (like that of Hobbes) are shown to have infected also the theories of those (like Rousseau) who did want to argue for a just state (a constitutional state under the rule of law/"regstaat"). This mixed legacy pertains both to the political history of South Africa and to its recent constitutional transition in and after 1994. The concept of "democracy" is "down-sized" to the constitutionally arranged election process, connected to the right of citizens to put a government in office. But it is argued that this arrangement presupposes the office of government and that the competencies (power) entailed in this office cannot be deduced from those who are actually subjected to it, namely the citizens as subjects within such a state. Since the majority cannot be the source of justice (or truth) invoking it as a yardstick (in the sense of requiring representativeness according to the demography of the country) the way to an eventual truly just state (without any discrimination), may result in a situation where the aim (a just state) is defeated by the means (totalitarian measures interfering in the legitimate spheres of competence of non-political social entities).
Persistent Link : https://hdl.handle.net/10520/EJC20082