DIE VERKLAARDE WAARHEID in ‘n RELATIEWE WÊRELD - Reformation Society
DIE VERKLAARDE WAARHEID in ‘n RELATIEWE WÊRELD
Die wêreld het nog altyd baie verskillende gelowe en ideologieë gehuisves. Hierdie godsdienstige pluralisme is baie duideliker in die Weste, as gevolg van globalisasie en die migrasie tussen lande. Hierdie kleiner-wordende wêreld bring aanhangers van verskillende gelowe nader aan mekaar. Ons ontmoet mense van ander rasse en leer meer van hulle kultuur en geloof, deur televisie en die Internet.
Dit is iets nuuts in die Weste, maar in Asië was diversiteit nog altyd aan die orde van die dag; feitlik alle belangrike wêreldgodsdienste het in Asië begin - en dit gebeur nogsteeds. In Afrika bestaan die Kerk, die tradisionele godsdiens en Islam naas mekaar.
Die grootste meerderheid Christene skuur dus vandag skouers met mense van ander gelowe. In hierdie opsig is ons dus niks ánders as die vroeë Christene nie - wat Jesus as Heer en Redder bely het, in die teenwoordigheid van vele ander gode in die Grieks-Romeinse wêreld van daardie tyd.
Net soos die vroeë Kerk, word ons opgeroep om die waarheid dat God Homself in en deur Jesus Christus openbaar het, te aanvaar en te verkondig. Deur Sy Dood en Opstanding kan sondaars vergifnis en versoening met God beleef. Hoe verkondig ons die finaliteit van Jesus Christus in hierdie godsdienstig-plurale samelewing - met al sy relatiewe waarhede en eise wat daarmee gepaardgaan?
Christene moet leer om met die aanhangers van verskillende gelowe saam te lewe, ter wille van vrede en gemeensaamheid, maar sonder om die Evangelie te verloën. Sommige mense is egter van mening dat gelowiges ter wille van harmonie moet ophou om daarop aan te dring dat hulle die absolute waarheid ken. Die uitdaging aan die moderne Kerk is om te demonstreer dat dit nie moontlik is om te staan op die waarheid van jou geloof in Christus terwyl jy ter selfde tyd stilbly daaroor dat Jesus die enigste weg is nie.
Sommige Christene het selfs opgehou om die uniekheid van Christus te bely en - in plaas daarvan, begin hulle om hierdie pluralisme te omhels. Alhoewel niemand die bestaan van hierdie veelkantige samelewing kan ontken nie, het hierdie "Christene" egter só ver gegaan om selfs die metafisiese pluraliteit te aanvaar – met ander woorde die oortuiging dat alle geloofspaaie ewe geloofwaardig is en na God (of die goddelike werklikheid) lei.
Daar word gevolglik ook ten gunste van Vedanta Hindoeïsme gepraat: "Jesus is een van die véle paaie wat na uiteindelike goddelike werklikheid lei; één openbaring van vele moontlike manifestasies van die goddelike."
Hierdie siening van die "geestelikheid" van enige gegewe godsdiens pas die post-modernis soos ’n handskoen. Die groot kopseer vir Christene lê in die afbrekende dimensie van post-modernisme: die ongeloof ten opsigte van die Absolute Waarheid, die verwerping van Bybelse verhale wat betekenis aan die lewe gee, en die relativering van waarheid. Hierdie dinge het reuse negatiewe implikasies vir die Kerk en die pogings om die hele Evangelie aan die hele wêreld te verkondig.
Postmoderniste is van mening dat ons nie toegang het tot die absolute, oorkoepelende waarheid nie; al waarhede waaroor ons beskik, is verhale wat in ons gemeenskappe tot stand gekom het, met geen eksterne waarheidsgeldigheid nie. Die waarheid is dus gekoppel aan stamme en nasies.
Volgens hierdie siening is daar geen neutrale platform op grond waarvan hierdie kompeterende "stories" beoordeel kan word nie. Daarom voel Postmoderniste, behoort ons al die verskillende sienings - waarin almal aanspraak maak op opperheerskappy en aanvaarding - te aanvaar. Die waarheid is dié mening of siening wat hierdie "kompetisie" wen. Daar is dus volgens Postmoderniste nie iets soos die absolute, onveranderlike waarheid nie.
Postmodernistiese aanhangers van pluralisme is agterdogtig oor godsdienstige gesagstrukture en dogmas. Vir hulle is die stelling "Jesus is die Vleesgeworde Waarheid" ’n front vir koloniale imperialisme, kulturele chauvinisme of godsdienstige onverdraagsaamheid.
Vrae en Persoonlike Menings
Dieselfde agterdog is van toepassing op moraliteit - kategorieë van "reg" en "verkeerd" is pogings om jóú wil op ander af te dwing. Waarom sal ons ander se definisies van reg en verkeerd aanvaar? Reg en verkeerd is deesdae ’n kwessie van persoonlike interpretasie.
Of ‘n mens nou met embrio’s eksperimenteer, geld met behulp van korrupte regerings maak, of skuiling bied aan oneerlike sakeondernemings, postmoderniste het nie die grondslag om te sê dat sulke mense verkeerd is nie. Diens en ekonomiese pragmatisme spreek die laaste woord: Wat is bruikbaar? Wat is die beste vir die mens se behoeftes? Wat vervul sy of haar aspirasies die beste?
Sulke individualisme is ironies, gegewe die postmoderne klem op die gemeenskap. "Agterdog" teenoor "gesag", en die gebrek aan enige deursigtige standaard as gids, maak dat die individu terugval op eie gesag. Die waarheid word nie aan ’n nasie of kultuur gekoppel nie, maar aan die individu. En die situasie het ’n invloed op hoe geestelikheid deesdae verstaan word.
Dit het verder tot gevolg dat pluraliste se siening van die geestelike werklikheid soos geestelikheid kan voel, sonder geïnstitusionaliseerde godsdiens.
Christene is deesdae vry om godsdienstige idees te kies wat hulle eie geestelikheid pas. En hierdie vryheid is verleidelik. Die alternatief, so word gesê, is om naïef, arrogant en disrespekvol teenoor ander kulture en gelowe te wees.
Daar word aan ons vertel dat absolute sienings slegs spanning tussen die verskillende gelowe verhoog, konflik tussen gemeenskappe vererger en, in sommige gevalle, selfs geweld aanblaas. Om verdere polarisering van ons gefragmenteerde wêreld te vermy, behoort ons ’n plurale benadering ten opsigte van die waarheid te volg.
Wat verstaan ons onder dié kritiek en eise? Hoe sal ons die Waarheid van die Evangelie vandag aan ander aanbeveel?
Kennis van die Waarheid beteken nie arrogante onverdraagsaamheid nie. Laasgenoemde is om oortuiging met neerbuigendheid te verwar, of rasionele verskille met onaanvaarbare gedrag. Wanneer relativiste daarop aandring dat daar nie so iets soos universele waarheid is nie, sien hulle juis hul eie uitspraak as ’n universele waarheid! Relativisme is dus net so absoluut soos die stelling: "Jesus is die Weg, die Waarheid en die Lewe" en gevolglik onderhewig aan dieselfde beskuldigings van uiterste onverdraagsaamheid en liefdeloosheid.
Die Christelike geloof veroordeel arrogansie, en keur nie ’n meerderwaardige houding teenoor ander mense en gelowe goed nie.
Daar is egter bekrompe Christene en ook onsensitiewe praktyke in die geskiedenis van die Kerk, maar dit is deel van die Kerk se skandalige mislukkings, eerder as dit wat die Christelike geloof werklik behels. Christene is veronderstel om mense te wees wat nederig is - die sout en lig in hierdie wêreld.
Christene word geroep om lief te hê, nie te verdra nie. Ons het nog altyd met mense te doen, nie net met blote idees nie! Die relativis is ’n mens van vlees en bloed en is na die beeld van God geskape. Dit is baie belangriker om die persoon vir Christus te wen as om as wenner van die argument uit die stryd te tree.
’n Wêreldwye ekonomiese afswaai, of ’n natuurramp, tref geen onderskeid tussen ’n relativis of ’n aanhanger van eksklusiwiteit nie. Wanneer relativiste swaarkry, is dit nie ‘n goeie waarheidsargument wat hulle vir Christus sal wen nie!
Dit sal waarskynlik eerder die praktiese sorg en omgee deur liefdevolle Christene wees, wat hulle harte sal raak. Ons kan argumente téén relativiste nie aanloklik en warm maak nie, maar ons kan wel ’n warm hand van liefde uitsteek na die relativis wat swaarkry. En juis dít is ’n goeie wegspringplek om die waarheid van Christus oor te dra.
Dit is in die veiligheid van ware vriendskap, waar vertroue verdien en gerespekteer word, dat ons sekere aannames eerlik kan bevraagteken. Christene kan leer hoe om saad te saai wat relativisme omver kan gooi, deur vrae oor die toereikendheid van relativisme as lewensgids te vra.
Kan enigiemand werklik sonder die Absolute Waarheid leef? Hoeveel moet werklik oortuig word van die verskil tussen Moeder Teresa en Pol Pot?
Selfs wanneer mense God se Waarheid ontken, sal dit bly voortbestaan - omdat dit duidelik en oortuigend is; dit is opreg. Hierdie besef is deel van God se algemene Genade.
In ons relatiewe klimaat is dit so maklik vir die Kerk om vertroue in die Evangelie as die "Krag van God tot Redding" te verloor, en Christus nie meer as die enigste Weg en Waarheid en Lewe te verkondig nie. Om hierteen te waak, behoort Christene baie vas in die Waarheid van Sy Woord gegrond te wees. Die werk begin dus reeds tuis - in die lewe, aanbidding en dissipelskap van ons evangeliese kerke.
Om in die Absolute Waarheid te glo, is om absoluut die teenoorgestelde as hierdie wêreld te glo. Ons kan spot en vernedering te wagte wees. Ons moet egter net onthou dat die Een wat die Vleesgeworde Waarheid was, die Gekruisigde Waarheid geword het - aan die hand van diegene wat voorgegee het dat hulle al die waarheid en kennis in pag het.
Duisternis het egter nie die laaste woord gespreek nie. Lig het die donkerte van Jesus se graf bestraal, en met die Opstanding tree die Waarheid as uiteindelike Oorwinnaar uit die stryd!