Die Ses Hartbrekers
Samuel (Sampie) Viljoen en Gerrie Snyman was die leiers van die Ses Hartbrekers wat uit die volgende lede bestaan het:
Sampie Viljoen (Leier) : Konsertina
Gerrie Snyman (Mede Leier) : Klavier
Berthie Wynn : Banjo
Piet Ungerer : Kitaar
Gus Matthews : Tromme
Jannie Ungerer : Basviool
Oom Piet Bester het die voorreg gehad om op 19 September 1985, by Gerrie Snyman te kuier. Dit was aangenaam om met hierdie groot Christen te gesels en hy het baie van die ou dae in ons musiekwêreld vertel.
Gert Christoffel (Gerrie) Snyman is op 26 April 1906, in Greymont, Johannesburg, gebore. Hy was ongeveer tien jaar oud toe hy die traporrel begin speel het. Hy het dit baie gou bemeester en sy musiektalent het duidelik na vore gekom. Dit was nie lank daarna
nie of hy kon die volgende instrumente bespeel: klavier, traporrel, kitaar, konsertina, Hawailese kitaar, trekklavier en saksofoon. Hy het geen musieklesse gehad nie.
Sy eerste orkes het in 1925 tot stand gekom en hulle het gereeld in die "Labour Party Club" op die hoek van Harrisson- en Kerkstraat, Johannesburg, gespeel. Die manne wat destyds saam met hom gespeel het, was Bertie Wynn, banjo, Piet Ungerer, kitaar, Jannie Ungerer, basviool en Gus Matthews, tromme.
In die begin van die dertigerjare het al die musikante van Johannesburg die gewoonte gehad om bymekaar te kom en so het Gerrie vir Chris Blignaut, Boet Herbst, Sewes van Rensburg en al die ander groot musikante van daardie tyd ontmoet. Gerrie het dikwels vir Chris Blignaut op die klavier begelei wanneer hy konserte aangebied het.
Chris het toe op 'n mooi dag na Gerrie gekom en hom meegedeel dat 'n plaatmaatskappy belangstel om boeremusiek op te neem. Chris het in daardie jare nie al die boere-orkeste geken nie en aan Gerrie gevra om al die orkeste bymekaar te kry sodat opnames gemaak kon word. Gerrie het aan die werk gespring en kort voor lank het hy die volgende spelers gehad:
Sy eie orkes, Die Ses Hartbrekers
Faan Harris, Die Vier Transvalers
Silver de Lange, Die Vyf Dagbrekers
Willie Palm, Die Vier Hugenote
Pietie Prinsloo, Die Vier Springbokke
Nou volg 'n baie interessante brokkie: Die orkeste het nie name gehad nie en volgens Gerrie het Chris Blignaut wat teenwoordig was, die name aan die verskillende orkeste gegee. Ou Chris was voorwaar 'n doring, want wie kon meer gepaste name aan hulle
gee! Dis so eg-Afrikaans soos boeretroos in die oggend!
Hierdie orkes het die volgende plate gemaak:
Uit die Boland - wals His Master's Voice GX 11
Eina, jy maak my seer - polka
Môrester-wals His Master's Voice GX 20
Sarie Marais - mars
Die Boesmandraf-polka His Master's Voice GX 25
My Oupa se perd - polka His Master's Voice GX 31
Lettie se wals
Maanskyn-wals His Master's Voice GX 38
Boskop se Dagbreek - wals His Master's Voice GX 45
Bobbejaan klim die berg - polka His Master's Voice GX 51
Gertjie-polka His Master's Voice GX 57
Die plaat GX 51 het op die keersy is 'n opname van die Vier Hugenote.
Om kommentaar oor hierdie egte tradisionele musiek te lewer, is oorbodig. Dis met een woord pragtig en ons is trots om so 'n erfenis te hê en ook omdat ons al hierdie plate kon opspoor en bewaar. Hierdie opnames is destyds by MacCabe Brothers in Johannesburg gemaak.
Gerrie is natuurlik ook 'n sanger van formaat en dis sy stem wat u op sommige van die plate hoor! Dis ook onnodig om te sê dat Sampie een van die beste konsertinaspelers van daardie dae was.
Gerrie het hierna die bekende "Boereplaas Ontspanningsoord" buite Johannesburg gebou. Hy het alles eiehandig gedoen en het ses jaar aan die kompleks gewerk! Voorwaar 'n man van durf en daad! Baie van ons ouer garde sal nog hierdie spoggerige dansplek onthou. Dit was 'n deftige plek en slegs dansers met aanddrag is daar toegelaat.
Gerrie is ook 'n uitstaande komponis en sê dat hy moontlik die eerste Afrikaanssprekende is wat 'n Engelse liedjie gekomponeer het, naamlik Drifting on the Vaal.
Hy het later sy orkes se naam verander na die Silwer-spelers. Silver de Lange het ook later saam met hom opgetree en ook plate saam met sy orkes gemaak. Veel later het die bekende Manie Bodenstein ook in sy orkes gespeel. Hierdie orkes het ook baie radio-uitsendings gedoen en was baie bekend.
Oom Gerrie is in 1929 met mejuffrou Phillipa Roux getroud en twee dogters en een seun is uit die huwelik gebore. Hierdie mooi egpaar geniet nog goeie gesondheid en dis 'n plesier om 'n paar uur by hulle deur te bring.
Gerrie het op 'n stadium sestig komposisies in drie maande gemaak! Dis seker 'n rekord! Hy is nou nog met musiek besig, maar spits hom toe op Christelike liedjies en het nog vir my op sy trekklavier gespeel. Ek het 'n knop in die keel gekry.
Op een van die nuutste langspeelplate, Kaapse Nooi is al die nommers deur Oom Gerrie gekomponeer. Die bekende James Norval het die volgende op die omslag van die plaat geskryf:
"G. Snyman, leier en organiseerder van hierdie groep is 'n ou bekende oor die lengte en breedte van die land vir sy aandeel in die musiekwêreld. Ek twyfel of daar 'n mens is in die land wat nie al op die een of ander tyd op die maat van sy musiek gedans het nie. Hoewel 'n ou vriend van my, kan ek nie help om Gerrie, die begaafde en veelsydige kunstenaar, te bewonder nie. Afgesien van die feit dat hy sy eie musiek komponeer, bespeel hy nie minder nie as ses (ek weet dis sewe) instrumente met die grootste vaardigheid. Meer as dit nog, besef Gerrie terdeë hoe die smaak van die publiek verander het en dus bring hy vir u, die luisteraar, 'n splinternuwe groep musikante en sangers . . . Die Harmoniste! Gerrie het hulle bymekaargemaak en hulle afgerig om vir u Afrikaanse musiek op die Ray Conniff-styl aan te bied. Nog nooit tevore was dit aangedurf nie. Om Afrikaanse musiek op hierdie manier te rangskik, het natuurlik met baie moeilikhede gepaard gegaan, maar met Gerrie se deursettingsvermoë, harde werk en sy liefde vir musiek, slaag hy daarin om aan u hierdie nuwe plaat te bring wat 'n plekkie in elkeen se hart sal verower."
Gerrie is natuurlik ook 'n baie welbekende kunsskilder. Hy het al in 1926 begin en het al honderde pragtige skildery gemaak. Hy het al twee maal in Amerika uitstallings gehou met groot sukses. Hy het so 'n innemende geaardheid dat ek graag 'n brief wat hy uit Amerika ontvang het, wil plaas. Dit sal die leser 'n aanduiding gee hoe besiel hierdie man eintlik is en dat hy werklik 'n uitstaande mens is.
Laaste, maar nie die minste nie! Gerrie en sy vrou het ons mooi land vir tien jaar lank deurreis met 'n karavaan. Hy het die natuur bewonder, skilderye gemaak en gepeins oor die lewe. Hy het ook nog in sy lewe, wat werklik ten volle aan sy medemens gewei is, drie rolprente gemaak, naamlik "Die swart mamba"; "Die Skelm van die Limpopo" en "My hart is in die Bosveld".
Die ruimte is werklik te beperk om hierdie merkwaardige man se werksvermoë en talente ten volle te beskryf. Hy is reeds byna tagtigjaar oud en is nog steeds baie bedrywig. Ons dank die Goeie Gewer vir hierdie man in ons volkslewe.