PressReader - Huisgenoot: 2017-09-21 - Me­di­ka­sie vir gen­der-on­se­ker tie­ners
Me­di­ka­sie vir gen­der-on­se­ker tie­ners
Die lig­gaam­li­ke ver­an­de­rings van tie­ners wat voel hul­le is met die ver­keer­de ge­slag ge­bo­re, kan met me­di­ka­sie ver­traag word
Huisgenoot - 2017-09-21 - Inhoud - Deur PIE­TER VAN ZYL
OP DIE oog af lyk dit na ’n klein rab­be­doe met lang, los ha­re in ’n rok wat wa­wie­le op die gras­perk doen. War­ner (9) is met die ge­slags­or­ga­ne van ’n seun­tjie ge­bo­re, maar het vroeg- vroeg al laat hoor: “Mam­ma, ek dink God het ’n fout ge­maak. Ek is ’n mei­sie­tjie.”
Haar kind ver­kies pienk en glin­ster­goed­jies, ver­tel Me­lis­sa van Ot­to­wa, Ka­na­da, in ’ n nu­we BBC- do­ku­men­têr, Trans­gen­der Kids: Who K­nows Best?, wat on­langs op DStv te sien was.
“Daar is niks mee ver­keerd om ’ n seun­tjie te wees nie, maar ek ge­niet dit nie om een te wees nie,” sê War­ner in die dok­kie oor kin­ders wat on­se­ker is oor hul gen­de­ri­den­ti­teit.
Die dok­kie han­del on­der r meer daar­oor dat kin­derss soos War­ner so­ge­naam­de e hor­moon­blok­keer­ders kan n ge­bruik om hul fi­sie­ke ont- wik­kel ing ge­du­ren­de e pu­ber­teit as’t wa­re te stol tott hul­le so­wat 16 is.
Op dié ou­der­dom kan hull­le self be­sluit of hul­le me­tet es­tro­geen- of tes­tos­te­roon-n- be­han­de­ling wil be­gin om ver­der as vrou of man te ont­wik­kel.
Hier­die hor­moon­blok­keer­ders word in Eu­ro­pa, Noord-A­me­ri­ka en ook hier in Suid-A­fri­ka voor­ge­skryf vir kin­ders met gen­der­dis­fo­rie, die term vir ’n on­ge­luk­kig­heid en kwaai on­ge­mak met die ge­slag wat die dok­ter ge­ï­den­ti­fi­seer het toe hul­le ge­bo­re is.
Op vier het sy al ge­weet sy is on­ge­luk­kig in haar seun­tjie­lyf, ver­tel ’n tie­ner, El­la, in die BBC-dok­kie.
Op 12 het sy hor­moon­blok­keer­ders be­gin neem en twee jaar la­ter die vrou- li­ke hor­moon es­tro­geen be­gin ge­bruik voor sy op 16 ’n o­pe­ra­sie on­der­gaan het. “Ek kan ein­de­lik in die spie­ël kyk en ’n mei­sie sien te­rug­kyk na my toe . . . ”
WAT IS HOR­MOON­BLOK­KEER­DERS?
Dit is al se­dert 2011 deel van die stan­daard­sorg van die Wê­reld­be­roeps­ver­e­ni­ging vir Trans­gen­der­ge­sond­heid en word ook in Suid-A­fri­ka voor­ge­skryf, sê die trans­gen­der­spe­si­a­lis Ro­nald Ad­di­nall van die Rooi Kruis-kin­der­hos­pi­taal in Kaap­stad se gen­de­ri­den­ti­teits­ont­wik­ke­lings­diens.
Die per­sen­ta­sie a­do­les­sen­te vir wie hor­moon­blok­keer­ders in Suid-A­fri­ka aan­be­veel word, is on­be­kend, nes el­ders ter wê­reld.
Die blok­keer­ders – ook be­kend as pu­ber­tei­tin­hi­beer­ders of hor­moon­on­der­druk­kers – kan in­ge­plant word of van maan­de­liks tot half­jaar­liks in­ge­spuit word. Dit be­vat mid­dels wat die lig­gaam­li­ke ver­an­de­rings ty­dens pu­ber­teit ver­traag.
Dit keer by­voor­beeld dat tie­ner­seuns ge­sigs­ha­re en ’n a­dams­ap­pel en mei­sies bors­te ont­wik­kel, ver­dui­de­lik Ro­nald.
Ken­ners meen dit gee tie­ners met gen­der­dis­fo­rie kans om te be­sluit in wat­ter gen­der hul­le tuis voel; dus ver­min­der dit die druk wat hul­le er­vaar.
WAN­NEER WORD DIT VOOR­GE­SKRYF?
“Hor­moon­blok­keer­ders word oor­weeg vir tie­ners wat se­dert hul kin­der­ja­re aan­hou­dend daar­op aan­dring dat hul­le van die teen­oor­ge­stel­de ge­slag is,” sê Chris M­cLa­chlan, ’n kli­nie­se siel­kun­di­ge in KwaZulu-Natal wat on­der meer in trans­ge­sond­heid spe­si­a­li­seer.
Sul­ke tie­ners se ge­voel van on­ge­mak met die ge­slag waar­mee hul­le ge­bo­re is, is “aan­hou­dend, in­drin­gend en ver­oor­saak he­wi­ge ont­stel­te­nis”, sê Ro­nald.
Daar is nie iets soos bloed­toet­se wat ge­doen kan word om te be­paal of ’n kind trans­gen­der is nie.
Fyn waar­ne­ming deur kun­di­ges en ge­sins­le­de van kleins af is be­lang­rik om te help be­sluit wan­neer en of dit ge­pas sou wees om hor­moon­blok­keer­ders te ge­bruik.
Die reg­te be­na­de­ring is om jou deur die kind of tie­ner te laat lei, en die i­de­aal is dat ’n mul­ti­dis­si­pli­nê­re span – on­der wie psi­gi­a­ters, siel­kun­di­ges, en­do­kri­no­loë en maat­skap­li­ke wer­kers – saam­werk om te be­paal of ’n tie­ner gen­der­dis­fo­rie er­vaar.
Maar dis nie al­dag moont­lik op klei­ner plek­ke of in al­le pro­vin­sies nie, sê Chris.
Die pro­ses sal voort­duur tot die he­le span ken­ners, die kind en sy ou­ers of voog­de ge­mak­lik met die be­sluit voel om hor­moon­blok­keer­ders te ge­bruik.
Die mid­dels kos so­wat R2 500 per maand. Me­die­se fond­se be­taal nie op die oom­blik hier­voor nie, maar dit sal ho­pe­lik bin­ne­kort ver­an­der, meen Ro­nald.
Nie al­le trans­gen­der a­do­les­sen­te wil nood­wen­dig hul pu­ber­teit met blok­keeer­ders stuit nie, sê Ro­nald. Hul­le kan on­der meer gen­der-nie­kon­for­me­rend wees. (Sien die kas­sie.)
Dit is be­lang­rik om ook die ou­ers van sul­ke tie­ners by te staan. “Hul­le het ja­re lank ge­dink hul kind is by­voor­beeld ’n dog­ter en nou is hul kind ’n seun,” sê Chris.
“Hul­le moet dik­wels eers oor hul ‘ver­lies’ rou voor hul­le hul seun of dog­ter kan aan­vaar. Baie ou­ers on­der­vind dit as ’n baie een­sa­me pad.”
Nie al­mal wat as kind gen­der­dis­fo­rie on­der­vind, sal ein­de­lik die oor­gang na die teen­oor­ge­stel­de ge­slag maak nie. S­tu­dies in Eu­ro­pa en Noord-A­me­ri­ka wys trou­ens tot 80% van trans­gen­der kin­ders aan­vaar wel la­ter die gen­der wat by ge­boor­te aan hul­le toe­ge­ken is.
So­dra hul­le die ge­bruik van die hor­moon­blok­keer­ders staak, on­der­gaan sul­ke tie­ners die ge­wo­ne hor­mo­na­le ver­an­de­rings van hul aan­ge­bo­re ge­slag.
By die 20 tot 40% wat be­sluit om met die ge­slags­oor­gang voort te gaan, word die hor­moon­blok­keer­ders dan ver­vang met hor­mo­ne van die ge­slag wat die tie­ner ver­lang. Vol­gens an­der s­tu­dies is dit so­wat 10%.
’n Nog klei­ner per­sen­ta­sie vol­tooi die pro­ses met o­pe­ra­sies so­dat hul­le kan tuis voel in daar­die lig­gaam wat hul­le ver­lang.
‘Ek kan ein­de­lik in die spie­ël kyk en ’n mei­sie sien te­rug­kyk na my toe’
“Ek ge­niet dit nie om ’n seun te wees nie,” sê die ne­ge­ja­ri­ge War­ner in die BBC-dok­kie Trans­gen­der Kids: Who K­nows Best?
War­ner i­den­ti­fi­seer van baie kleins af met die teen­oor­ge­stel­de ge­slag en kan nie wag om die oor­gang te vol­tooi nie.
REGS: El­la is as seun ge­bo­re, en het hor­moon­blok­keer­ders ge­neem en ’n o­pe­ra­sie on­der­gaan.