Toelating tot universiteite in Suid-Afrika met spesifieke verwysing na tuisleerders | Reguitstraat
Toelating tot universiteite in Suid-Afrika met spesifieke verwysing na tuisleerders
29 Maart 2010 Bouwe van der Eems
Voorsitter : Vereniging vir Tuisonderwys
Matriek is die term wat algemeen gebruik word om die kwalifikasie aan te dui wat uitgereik word as ’n leerling sy skoolopleiding voltooi het. Die mees algemene matriek in Suid-Afrika is die Nasionale Senior Sertifikaat (NSS) of graad 12.
Sedert 2008 is daar ’n hele aantal regulasies vasgestel wat dit heelwat meer kompleks maak om ’n matriek te verwerf. In die verlede was dit slegs nodig om ’n enkele matriekeksamen te slaag. Nou is daar heelwat meer betrokke by die verwerwing van ’n matriekpunt.
’n Matriek word dikwels vereis om ’n werk te kry of om toegang tot verdere opleiding te kry. Aangesien alle ouers graag wil hê dat hulle kinders ’n werk of verdere opleiding moet kan kry, is dit belangrik om te verstaan wat benodig word om ’n matriek te verwerf.
Die onderwysomgewing in Suid Afrika
Die verwerwing van matriek is ’n onderdeel van ’n groter onderwysomgewing. Die omgewing waarbinne onderwys in Suid-Afrika plaasvind, kan beskryf word in terme van die drie belangrikste boustene:
Van die belangrikste boustene is die volgende:
Die Grondwet van Suid-Afrika
Die Suid-Afrikaanse Skolewet van 1996
Die Hersiene Nasionale Kurrikulumverklaring van 2002
Die grondwet skryf voor dat almal die reg op basiese onderwys het en dat elkeen die reg het om op eie koste onafhanklike onderwysinrigtings op te rig en te bedryf. Alhoewel onafhanklike inrigtings op eie koste bedryf moet word, mag die staat wel subsidies aan sulke inrigtings verleen.
Die SA Skolewet reël die medium waardeur leerders onderrig word, naamlik staatskole, privaatskole wat by die staat geregistreer is en tuisonderwys, asook hoe hierdie skole bestuur en gefinansier word. Alhoewel die staat privaatskole en tuisonderwys toelaat, beteken dit nie dat die staat positief is oor hierdie mediums nie. In 2001 maak die minister van onderwys, dr. Kader Asmal, die volgende uitspraak : “No. I’ve always believed in a unitary school system, like the German system, but the Constitution says there will be private schools so I have no problem with them. There are many private schools with a Cambridge examination which I have problems with. It’s based entirely on an English syllabus, and we’re trying to create a South African school system with values that are truly South African.” Duitsland is tans in die publieke oog weens die intensiewe vervolging van tuisskolers wat daar plaasvind.
Die Hersiene Nasionale Kurrikulumverklaring reël die inhoud wat aan leerders onderrig moet word, naamlik kennis en vaardighede wat deur die staat voorgeskryf is, asook waardes wat deur die staat bepaal is. Die belangrike verandering wat hier gemaak is, is die groter klem op die onderrig van waardes terwyl daar minder klem op kennis en vaardighede geplaas word.
Redes vir regulering van matriek
Diegene wat beheer het oor onderwys, het beheer oor die waardes wat deur die volgende geslag onderskryf word. Dit is die rede waarom die staat ’n belang het by onderwys. As die staat beheer oor onderwys het, het hy beheer oor die waardes wat deur die volgende geslag onderskryf word en hierdie beheer kan gebruik word om te verseker dat die volgende geslag vir die bestaande staatsbedeling gaan stem in die volgende verkiesings. Die volgende geslag sal eerder geneig wees om te stem vir die party wat dieselfde waardes deel as die waarmee hy grootgeword het, eerder as waardes wat vir hom vreemd is.
Een van die kenmerke van die Hersiene Nasionale Kurrikulumverklaring is daarom juis dat dit ’n baie groter klem plaas op die oordrag van waardes as wat in die verlede die geval was. Die oorsig van die Kurrikulumverklaring stel dit soos volg : “Die Hersiene Nasionale Kurrikulumverklaring is daarop gerig om hierdie waardes te weerspieël in die kennis en vaardighede wat dit bevorder.” In ’n toespraak op 7 November 2001 stel die minister van onderwys dit nog duideliker: “Our campaign to reinsert values into education is a multi-faceted initiative. In the first place we want to make it part of the formal curriculum, so that learners will develop tolerance and understanding through all that they learn. The draft revised National Curriculum Statement has asserted this element even more strongly than in the former outcomes,…”
In die staatskole kan die staat volledige beheer uitoefen oor dit wat aan die volgende geslag oorgedra word. In Suid-Afrika maak die wet egter ook voorsiening vir privaatskole en tuisonderwys. Die staat kan gedeeltelik beheer uitoefen oor privaat skole deur die hefbome van staatsubsidies en registrasie aan te wend. Die staat kan hierdie hefbome egter nie gebruik om beheer uit te oefen oor tuisonderwys nie. Daar is geen meganisme waardeur tuisskoolouers subsidies van die staat kan ontvang nie. ’n Baie klein minderheid tuisskolers is geregistreer by die onderwysdepartement.
Die oorblywende hefboom wat die staat gebruik om ook beheer oor privaatskole en tuisonderwys te kry, is deur middel van matriek. Aangesien matriek toegang verleen