8 PHELISO EA TLALA PHELISO EA TLALA, HO BA LE LIJO TSE LEKANENG BAKENG SA BATHO BOHLE, HO NTLAFATSA PHEPO, LE HO KHOTHALETSA TEMO E SA SENYENG TIKOLOHO LE LIHLOLILOENG Hobaneng ho le bohlokoa Tlala le phepo e fosahetseng ke tsona tse sitisang ntlafatso ea moshoelella me li fasa batho ka mahlahahlela ao ba sitoang ho itokolla ho ona. Tlala le phepo e fosahetseng li etsa hore batho ba fokole meleng, ba kule khafetsa, ba sitoe ho fumana mesebetsi, me ba sitoe ho ntlafatsa maphelo a bona. Palo ea batho ba phelang hara tlala e kholo lefatšeng ke li-million tse 800, me boholo ba batho bao, ba linaheng tse ntseng li tsoela pele. Lijo li ngata lefatšeng hoo li ka fepang motho e mong le e mong, empa ke hobaneng batho ba bangata ba ntse ba lapa? Mekhoa ea ho kotula e sa nepahalang le tšenyo ea lijo ke tsona tse bakang khaello ea lijo. Lintoa li baka khaello ea lijo li bile li senya tikoloho e sebelisoang ho lema lijalo. tsa marang-rang kapa tsa lihlopha tse fapakaneng tsa haeno. U ka ba karolo ea sehlopha se sebeletsang pheliso ea tlala lefatšeng ka ho kena marang-rang a Lefatšeng lohle, palo ea batho ba bothateng ba tlala e ile ea theoha ho tloha ho 15% ho ea ho 11%. 11% Bonyane batho ba limillione tse 800 ba bothateng ba tlala. Selemong sa 2014 ngoana a le mong ho ba 5 o ne a le bokhutšoanyane bo bakoang ke khaello ea phepo Hobaneng ke lokela ho tsotella? Bohle re batla hore malapa a rona a be le lijo tse lekaneng, tse bolokehileng, me tse matlafatsang. Ha khora e le teng lefatšeng, ho tla ba le liphetoho tse molemo litabeng tsa: moruo, bophelo bo botle, thuto, tekano, le ntlafatso ea sechaba. Pheliso ea bofuma, ke senotlolo sa bokamoso bo ntlafetseng bakeng sa batho bohle. Ha tlala e ntse e le teng, re ke ke ra fihlela lipehelo tse ling tsa ntlafatso ea moshoelella tse kang thuto, bophelo bo botle, le tekano ea ba batona le ba batšehali. Ho tla hloka chelete ekae ho felisa tlala? Re tla hloka chelete e li-billion tse 267 tsa lidolara tsa Amerika selemo le selemo ho felisa tlala lefatšeng lohle pele ho selemo sa Ho tla lokela ho etsoe lintlafatso literopong le libakeng tse kathoko ho literopo esita le ho fana ka litsiane e le hore mafutsana a fumane lijo le ho ntlafatsa mekhoa ea bona ea boipheliso. Re ka etsa joang ho thusa? U ka etsa liphetoho lapeng, mosebetsing, le sechabeng sa heno. Liphetoho u ka li etsa ka ho reka lihlahisoa tsa temo ea haeno, ka ho reka lijo tse hlahisitsoeng ka temo e sa senyeng tikoloho, ka ho khothaletsa phepo e nepahetseng ea batho bohle, le ka ho loantša tšenyo ea lijo. U ka sebelisa matla a hao, u le moji kapa u le mokhethi, ka ho tsitlalla hore likhoebo le mebuso li etse liphetoho tse tla felisa tlala. U ka kena lipuisanong LIPALO-PALO TSA BA LAPILENG KA SELEMO SA 2015: US and Europe 14.7 million Africa million Asia million Latin America and Caribbean 34.3 million Oceania 1.4 millio 4