Bewyse van sabotasie by Eskom ingewinDie toring het Woensdagaand onverwags omgeval. (Foto: Verskaf) Bewyse het aan die lig gekom wat daarop dui dat ŉ verskaffingstoring wat by die Lethabo-kragstasie omgeval het wel die werk van boosdoeners was, eerder as ŉ blote ongeluk. “Dit is moontlik dat daar kriminele elemente is wat doelbewus Eskom se bedrywighede en die hoop vir stabiele kragtoevoer in die land wil kniehalter.” Só sê André de Ruyter, hoof van Eskom, nadat ŉ verskaffingstoring by dié Vrystaatse kragstasie vroeër vandeesweek omgeval het. Hierdie kragstasie is tans Eskom se betroubaarste kragstasie. Maroela Media het vroeër berig dat die toring Woensdagaand net voor piektyd onverwags omgeval het. Die land sou volgens die kragvoorsiener na fase 6-beurtkrag toe moes skuif indien Eskom se personeel nie ná dié voorval vinnig op hul voete gedink het nie. De Ruyter het Vrydag tydens Eskom se jongste mediakonferensie die voorval as ŉ “kwaadwillige daad van sabotasie” bestempel. Daar is sedert die insident bewyse ingewin wat daarop dui dat die toring nie bloot per toeval of weens ŉ tekort aan voldoende onderhoud omgeval het nie, maar eerder doelbewus met iets soos ŉ hoekslyper gesny is. “Daar is duidelike merke aan die staalkabels, wat aandui dat dit met ŉ instrument gesny is en nie weens metaalmoegheid, korrosie of roes gebreek het nie,” sê hy. “Dit was ook nie ŉ ekonomiese misdaad soos diefstal nie, want niks is van die toring of selfs in die gebied om die toring gesteel nie. Dit was blote sabotasie en ons kan dit by die naam noem.” Volgens De Ruyter het die toring boonop teen ŉ opdraande geval, in die teenoorgestelde rigting as wat dit sou val as die toring van self gebreek het. “Indien ons nie daarin kon slaag om steenkool van ŉ ander bron na die stasie toe aan te ry nie, sou dit beduidende ekonomiese gevolge vir die land gehad het. “Hierdie is ŉ duidelike aanduiding dat daar individue daar buite is wat daarop uit is om die ekonomie te stuit.” De Ruyter wou egter nie spekuleer nie en het nie verder uitgebrei oor wie dié individue kan wees nie. Die Valke is sedert die voorval aan die voorpunt van die ondersoek, maar volgens De Ruyter is niemand nog in verband met die voorval in hegtenis geneem nie. “Dit is ontmoedigend dat daar mense is wat ŉ alternatiewe agenda het, terwyl Eskom alles in sy vermoë doen stabiele kragtoevoer te verseker.” Beurtkrag is een van die meganismes wat Eskom gebruik om landwye kragonderbrekings te voorkom, maar kommer heers nou dat dit ŉ realiteit kan word indien sabotasie voortduur. “Eskom het verhoogde veiligheidsmaatreëls by kragstasies landwyd getref, soos hommeltuie met infrarooi kameras, hoogsgevorderde sekuriteitskameras en meer lede van veiligheidsmaatskappye op voetsoolvlak. “Dit is nou belangriker as ooit tevore dat owerhede saamwerk om Eskom se bates te beskerm, juis omdat daar nie op elke kilometer van die netwerk patrollies gedoen kan word nie,” sê hy. Eskom het glo geruime tyd gelede ŉ aantal kragstasies geïdentifiseer wat brandpunte vir misdaad is, maar die Lethabo-kragstasie was nie op dié lys nie. Desnieteenstaande is bykomende sekuriteit by die stasie ontplooi. Die Matimba-kragstasie in Limpopo is ook beter beveilig nadat eenheid 1, 2 én 3 van die kragstasie Woensdag gelyktydig uitgeskop het. Die ondersoek na die voorval in Limpopo is steeds aan die gang. Beurtkrag opgeskort Beurtkrag fase 1 sal Vrydag tot 21:00 van krag wees, waarna dit heeltemal opgeskort word. Geen verdere beurtkrag word vir die res van die week óf volgende week verwag nie. Die kragnetwerk bly egter nog onder druk en Eskom het ŉ beroep op Suid-Afrikaners gedoen om hul kragverbruik te verminder waar moontlik.