Die Woord van God in Middeleeuse Spanje — Wagtoring AANLYN BIBLIOTEEK
w14 3/1 bl. 12-15
Die Spaanse Bybel se stryd om behoue te bly
Selfs in 'n dooie taal is die Bybel lewend
Die goddelike naam en Alfonso de Zamora se strewe na tekstuele akkuraatheid
Tog het die Woord van God gedurende hierdie tydperk aanhou versprei in Spanje. Benewens Goties was daar ook 'n Latynse dialek wat nog algemeen in Spanje gepraat is, waaruit die Romaanse tale ontstaan het wat op die Iberiese Skiereiland gepraat word.* Die oudste dokumente in hierdie Latynse dialek word die Wes-Gotiese leie genoem, aangesien dit op stukke leiklip geskryf is. Dit dateer uit die sesde en sewende eeu, en party bevat gedeeltes van die Psalms en die Evangelies. Een van die leie bevat die hele 16de Psalm.
Gedurende die laat Middeleeue het Kastiliaans, of Spaans, op die Iberiese Skiereiland begin vorm aanneem. Hierdie nuwe taal sou 'n vername middel word om die Woord van God te versprei.* Die vroegste vertaling van Bybelteks in Spaans het verskyn in La Fazienda de Ultra Mar (Dade van oorkant die seë), wat uit die vroeë 13de eeu dateer. Hierdie werk bevat 'n verslag van 'n reis na Israel, en dit sluit materiaal in uit die Pentateug en ander boeke van die Hebreeuse Geskrifte sowel as die Evangelies en die Sendbriewe.
Daardie vroeë Spaanse Bybels is egter uit die Latynse Vulgaat vertaal en nie uit die oorspronklike tale nie. Vanaf die 14de eeu het Joodse geleerdes etlike Spaanse vertalings van die Hebreeuse Geskrifte regstreeks uit die Hebreeus vertaal. Spanje het destyds die grootste Joodse gemeenskap in Europa gehad, en Joodse vertalers het toegang gehad tot akkurate Hebreeuse manuskripte om hulle vertaalwerk te doen.*
Maar teen die einde van die 15de eeu het die Spaanse Inkwisisie verbied dat enigiemand die Skrif in 'n volkstaal vertaal of besit. 'n Lang donker tyd het vir die Bybel in Spanje aangebreek. Drie eeue het verloop voordat die verbod uiteindelik opgehef is. Gedurende daardie moeilike tyd het 'n paar moedige vertalers nuwe Spaanse vertalings in die buiteland voortgebring en dit in Spanje ingesmokkel.*
Dit sluit Galisies, Kastiliaans, Katalaans en Portugees in.
Vandag is Spaans die eerste taal van sowat 540 miljoen mense.
Sien die artikel "Die goddelike naam en Alfonso de Zamora se strewe na tekstuele akkuraatheid", in Die Wagtoring van 1 Desember 2011.
Sien die artikel "Cassiodoro de Reyna se stryd om 'n Spaanse Bybel", in Die Wagtoring van 1 Junie 1996.