Party dae dink ek ek bly in ‘n malhuis.
“Ma, Pa, Brent! Ek gaan laat wees vir skool!” skree Lana, my jonger sussie.
Sy staan al by die voordeur en wag vir ons. Sy raak altyd paniekerig as dit lyk asof ons laat gaan wees vir skool, want sy is vrekbang vir haar graadsewe-onnies. Ek wil haar nie volgende jaar sien as sy saam my in die hoërskool is nie. Dán gaan sy stres!
Ek kan nie ‘n dinges omgee of ek laat is vir skool nie. Eintlik dink ek dit sal cool wees, want dan mis ek wiskunde.
My ma skarrel nog in haar kamer rond. Ek hoor haar kreun omdat die bloes wat sy vanoggend wou aantrek in die wasgoedmandjie lê. “Ek kon sweer ek het die ding gewas.”
“Trek Ma se geel bloes aan,” hoor ek Lana, steeds by die voordeur, raad gee.
“Geel laat my soos ‘n gifappeltjie lyk!” roep my ma terug.
Ek pluk my bed vinnig reg, skop ‘n paar goed onder die bed in en sit my kitaar versigtig terug in sy kas terug. Die plakaat van Morné Steyn in sy Springboktrui trek altyd los by die een hoek. Ek druk die Prestik vas teen die muur, al weet ek dit gaan vanmiddag weer los wees.
En daar lê die buurvrou op die naat van haar rug tussen klomp suurlemoene. ‘n Doodse stilte heers. ‘n Mens kan die gras hoor groei.
“Hoe…? Wat…?” stamel ek.
“Sy’s dood!” Jy’t haar doodgegooi!” fluister Brunhilde. Sy’s so wit soos ‘n vadoek wat in Jik gewas is. “Net toe jy gooi, toe storm sy uit. Jy’t haar doodgegooi!”
“Dis onmoontlik!” My stem klink bewerig. “Jy kan nie iemand met hierdie papskilgoed doodgooi nie!”
“Jy’t haar seker in die regte plek gegooi…”
Die een oomblik is ek Dale Steyn, wêreldklasbouler, die volgende oomblik lê ‘n vrou leweloos op die veld. Dis hoe hierdie hele sage begin het. Hierdie sage van koop verloor oor ‘n moord per suurlemoen. Van ‘n gesteelde Gold Wing. Van Russiese akteurs. Van ‘n Romanof-prinses met ‘n veel gesoende handjie. Van getikte dwelmoperateurs. Van vergeefse liefde…
Maar laat ek begin by die eintlike begin.
Ek wens ek het ‘n kêrel. Ek wens ek kan hom in my kas aan ‘n klerehanger ophang. Dan kan ek hom uithaal net wanneer ek wil. Hy sal na my kyk asof ek beeldskoon is, nes ouens in flieks na meisies kyk. Hy sal hard asemhaal terwyl hy sy leerbaadjie uittrek en sy belt losmaak. Hy sal so aantreklik lyk in sy wit onderbroek date k amper wil flou val. Dan sal hy my klere ook uittrek. “Kara,” sal hy fluister, “ek is lief vir jou. Ek is so flippen life vir jou. Jy’s so sexy.”
Ek sit regop en skakel die bedlampie aan. Ek kry ‘n pen op die tafeltjie langs my, maar nie papier nie. Ek wil ‘n ou se lyf op myne voel, skryf ek agter my op die muur. Ek lê terug en kyk deur die venster. Buite is die lig nog donkergrys en rooi. Dit lyk asof die dag besig is om dood te bloei.
Ek ruik wors wat braai. Pa maak elke Saterdagaand wors met kapokaartappels, uie en koolslaai. Hy en Tian eet dan saam voor die televisie. Tian sal die Lotto-kaartjie wat hy en Pa elke week invul byderhand hê. Pa sal van een kanaal na die ander oorskakel om ‘n gepaste gesinsfliek te soek. Na fliek sal Tian gaan bad en bed toe gaan. Pa sal tot laat in die nag bier drink en skelm buite gaan rook.
Pa het vroeër my gordyne ko ooptrek. “Kyk hoe ‘n mooi dag het jy gemis!” het hy gesê. Sonlig het deur die venster gestroom. Ek kon die bome teen die blou lug sien. Ek kon pa se silhoeët met sy hande op sy heupe sien. Hy het soos ‘n superheld gelyk.
“Hoe kan ek jou help as jy nie met my wil praat nie?” het hy gevra en op die bed se voetenent kom sit. Ek het my asem opgehou. As mens dit lank genoeg doen, dans daar wit ligte voor jou oë rond. Pa het vooroor geleun en my kopvel saggies gemasseer.
“Haal asem, Kara,” het hy gefluister.
“Jy moet ingaan, Elle.” Alex se stem is skaars hoorbaar bo haar kop. Sy voel hoe sy vingers stywer om haar boarms klem en haar wegtrek van sy bors af.
“Nog net ‘n rukkie,” prewel sy teen sy klam hemp en hou haar doof vir die skoolklok se tweede lui. Met die derde lui, oor presies vyf minute, begin die skooldag amptelik. Sy het net 300 kosbare sekondes oor.
Elle weet sy moet laat los. Sy wéét sy moet laat los. Sy wéét hy moet gaan.
Maar haar vingers wil nie na haar brein luister nie. Sy’t twee vuiste vol van sy hemp en klou daaraan soos ‘n drenkeling aan ‘n reddingstou. Alex het ‘n vlug Kaap toe om te haal. En dan ‘n boot na die einde van die aarde. Wie weet wanneer sy hom ooit weer gaan sien. Óf ek hom ooit weer gaan sien.
“Elle, jy móét nou gaan. Regtig. Daar kom Bender en haar hele army met swart jasse. Komaann, Elle. Die jaar gaan vlieg. Voor jy weet, is ek weer terug. Kom nou…” Alex se stem is paaiend, maar sy hoor die randjie van ongeduld wat begin deurslaan.
“Goeiemore, mevrou Bender, more, juffrou Coetzee, more mevrou Koopman,” begin hy die onderwysers agter haar groet.
Elle los Alex se hemp en swaai om. Sys totter ‘n “More, mevrou Bender” uit en vee haar gesig vinnig met die agterkant van haar baadjiemou af. Voor haar stap die akademiese prosessie van die skool se personeel verby. Hulle is oppad saal toe. Dis Dag 1: die eerste skooldag van die nuwe jaar. Die eerste dag van grad elf vir Elle. En die laaste dag van Alex in haar lewe. Vir ‘n baie, baie lang tyd.
Ek sou daarvan gehou het om die wêreld ‘n beter plek te maak as dit net nie so baie moeite was nie.
Ouma sweer niks goeds sal in my lewe gebeur voor my kamer nie ‘n slag netjies is nie (wat heelwat sal verduidelik indien dit waar is) en Pa se droom vir my is om eendag die Son te word in Drain Wizard & Son.
Marlie voel redelik vere oor wat ek eendag gaan doen. Ek dink die belangrikste ding vir haar is dat ek uit haar pad bly. Sy sien jonger broersas meestal in dieselfde klas as insekte.
Die ding is, voor jy iets kan doen, moet jy iets kan droom. Mense vergeet hoe belangrik dit is. Ek meen, is die ou wat eerste op die maan geloop het regtig die grootste held? Ek dink nie so nie. Ek dink die grootste held is die ou wat eerste daarvan gedroom het.
Dis hoekom dink ek Steve Jobs is cool.
Daai ou het GEDROOM.
Iewers in die huis roep Marlie.
Ek begin tik. “Steve Jobs was die stigter en hoof van die rekenaarreus Apple. Hy was ‘n ou wat nie net geglo het in drome nie, hy het hulle waar gemaak.”
Ek dink vir ‘n oomblik.
“Hy is die rede hoekom jy jou vinger op jou selfoon kan druk en soort van basies enige inligting van enige plek in die wêreld kry.”
Dit was nie altyd so nie. Ouma kan nog onthou toe die eerste faksmasjien in hulle kantoor afgelewer is. Sy sê dit was soos wetenskapfiksie!
Sioban van die sirkus
Ons sit in Bamboesbos Pizzeria. Dis natuurlik ek, want in my lewe speel niks af sonder date k die middelpunt daarvan is nie; dis maar een van daai dinge.
En ek is een met die naam wat al hoe meer mense deesdae reg uitspreek, al vrees ek die skade is reeds gedoen deur die miljoene kere wat ek “Sioebên” genoem is. Dis “Shiwon”, my magtig, dis hoe mens dit sê, met ‘n w soos in witwarm-klap-as-jy-weer-my-naam-verkeerd-kry.
My naam is seker veronderstel om ‘n eksotiese element in my lewe te wees. Of dalk moes dit my geduld leer, want ek moes al baie mense reghelp.
Ek gee die ander twee van “ons” die skuld vir my gesukkel as kind: Koert, die gryskop man aan my linkerkant wat hom my pa noem en nog steeds vertel hy was by met my geboorte, maar darem nie meer vertroulik ná ‘n drankie fluister: “Ek kon nie glo dis my kind se kop nie” – en Alta, die oorspronklik swartkop vrou aan my regterkant wat haar hare blond kleur en haar my ma noem, maar soms (ek is amper seker daarvan) ontken sy het geboorte aan my gegee.
Want my maniere is darem net te erg, sal sy sê wanneer ek krapperig voel en wens die hele blerrie wêreld wil net uit my kamer bly. Dan wil ek niks en niemand sien nie en veral nie mense wat vir my probeer verduidelik waarom ek niks en niemand wil sien nie.