Theo Vorster: Maak só met frustrasie oor JSE | Netwerk24
Deur Theo Vorster, Sakegesprek 06 Augustus 2018 15:42
Die afgelope vier jaar was uiters frustrerend vir die meeste beleggers.
As ’n mens na die grafiek kyk van die JSE se indeks van alle aandele (wat die grondslag van ons almal se plaaslike beleggings en pensioenfondse uitmaak), het dit sedert Augustus 2014 tot vandag amper geen groei getoon nie. Inteendeel, die mark het vir die meeste van dié tydperk tussen ongeveer 52 500 indekspunte en 55 500 indekspunte verhandel, met slegs enkele maande bo of onder dié vlakke.
’n Mens kan argumenteer dat beleggers vanaf einde 2010 tot Augustus 2014 – ’n tydperk van buitengewoon sterk stygings in die indeks – groei of opbrengste by die toekoms gaan leen het en dat beleggers die afgelope vier jaar van daardie geleende groei of opbrengste moes terugbetaal.
Dit klink baie filosofies, maar ons kan vandag niks daaraan doen nie. Die vraag wat beleggers moet vra, is: Wat behoort ek vandag te doen? Die opvolgvraag moet dan wees: Het ons ál hierdie geleende groei of opbrengste terugbetaal of nié?
Die grafiek hieronder gebruik een van vele waardasiemaatstawwe om aan te dui of die aandelemark duur is of nie: die verhouding tussen prys (aandeelpryse) en verdienste (maatskappywinste).
Die vertrekpunt van dié verhouding is om aan te dui hoeveel keer (watter veelvoud) jy vir die vorige jaar se wins in die prys van ’n aandeel, besigheid of indeks betaal. Byvoorbeeld op die vlak van 20, betaal die belegger 20 keer vir die vorige jaar se wins in die prys.
As ’n mens na die periode vanaf 2010 kyk, was die gemiddelde prys-verdienste-verhouding (pv) in die omgewing van 18 keer (dus die belegger het vir 18 jaar se wins in die prys betaal).
Dit is duurder as die langtermyngemiddeld van sowat 15 keer as jy oor 20, 30 of 50 jaar sou kyk.
Terug by die grafiek – as ek na dieselfde periode sedert 2010 kyk, is die pv tans naby 20 keer (rooi lyn), wat steeds relatief duur is en selfs duurder is as wat die mark in Augustus 2014 was toe die sywaartse beweging (gewys in die eerste grafiek) begin het.
As ek egter die drie groot internasionale maatskappye (Naspers, Richemont en BHP) uit die JSE se indeks van alle aandele uithaal, daal die waardasievlakke dramaties, soos die blou lyn aandui.
Dit bring my by die punt dat maatskappye wat hul besigheid binne Suid-Afrika doen, relatief goedkoper begin word het. Inteendeel, die waardasievlakke van die plaaslike besighede – gemeet aan langer historiese verhandelingsvlakke – begin ook relatief goedkoop raak!
Wat kan lei tot ’n herwaardasie van ons plaaslike besighede? In kort, die plaaslike mark sal begin opwaarts herwaardeer wanneer beleggers (sowel plaaslike as buitelandse beleggers) meer vertroue kry in die langtermyngroeivooruitsigte vir Suid-Afrika (en dus vir maatskappye se wins).
Onthou, vir elke ingewikkelde probleem is daar ’n eenvoudige oplossing – wat nie werk nie! Om vertroue en groei terug te kry, gaan tyd neem en gaan ook nie sonder verskeie teleurstellings en terugslae kom nie.
Jou langtermynstrategie moet sorg dat jou portefeulje só gestruktureer is dat jy die verwagte wisselvalligheid kan weerstaan, maar ook genoegsame blootstelling aan die plaaslike finansiële en nywerheidsaandele geniet dat wanneer die sentiment draai, jy in die waardasie-aanpassing kan deel.