Meer as 170 mense is beseer. Die ge­wondes is opgeneem in die nabygeleë al-Thawhrah-hospitaal. ’n Tweede, selfs meer gruwelike aanval is uitgevoer, met die fokus op die ingang van die hospitaal en gemik op die ambulanse en paramedici wat omgesien het na die beseerdes van die aanval op die vismark. Nege mense is in die aanval op die hospitaal dood.
Hoewel dié bloedbad – wat as ’n oorlogsmisdaad beskou kan word – bykans 6 000 km van Suid-Afrika af plaasgevind het, was die oorsprong van die mortiere wat in die Hodeida-aanval gebruik is, dalk baie nader aan ons as wat Suid-Afrikaners sal wil hê.
Die twee lande speel op die oomblik die grootste rol in die koalisie wat in ’n oorlog teen Jemen gewikkel is – ’n oorlog wat beskou word as die grootste humanitêre krisis tans in die wêreld.
Ongeag die humanitêre koste is Suid-Afrikaanse wapenmaatskappye gretig om Saoedi-Arabië en sy bondgenote van wapens te voorsien. En dit vir ’n veldtog wat volgens die Verenigde Nasies (VN) gekenmerk word deur menseregteskendings en oorlogsmisdade.
Volgens Adam was daar reeds in Julie 2015 TV-opnames wat getoon het hoe ’n Denel-hommeltuig afgeskiet word oor Jemen. Toe Jeff Radebe, NCACC-baas, gevra is oor die Suid-Afrikaanse wapens in Jemen, was hy van mening dat dit slegs dui op ’n moontlike oortreding van eindverbruiker­sertifikate. Radebe het nie die oortreding ondersoek nie.
Radebe is verlede jaar deur die parlementêre komitee versoek om verslag te doen oor Suid-Afrika se wapenverkope aan Saoedi-Arabië. Hy het ingestem, maar dit nooit gedoen nie.
Die NCACC draai ’n blinde oog op die bewyse van Saoedi-Arabië se oortredings van sy regulasies. En volgens Adam is dit ’n oortreding van Suid-Afrikaanse en internasionale wetgewing.
Ingevolge die VN-wapenhandelsverdrag het Suid-Afrika ’n verpligting om die verskaffing van wapens te staak indien daar genoegsame getuienis is dat dit in alle waarskynlikheid gebruik sal word in die ernstige oortreding van internasionale menseregte of humanitêre regte.
Verder moedig ons ook ander aan om ’n blinde oog te draai op die menseregteskendings. Op 28 September het Suid-Afrika buite stemming gebly in ’n resolusie van die VN se Menseregteraad, wat gevra het vir ’n ondersoek na menseregteskendings in Jemen.
Op 4 Oktober het die Saoedi-Arabiese Militêre Nywerhede (Sami) aangekondig hulle oorweeg om ’n belang te koop in Denel, wat in ’n geldelike verknorsing is. Denel het alreeds die koninkryk bygestaan om sy eie hommeltuigprogram te ontwikkel.
Dis ’n baie gevaarliker posisie vir Suid-Afrika as om net wapens aan Saoedi-Arabië te verkoop. Suid-Afrikaanse maatskappye loop die risiko om Saoedi-Arabië te help om ammunisiefabrieke te bou wat internasionaal verbode trosbomme kan vervaardig. Adam sê Saoedi-Arabië is nie ’n ondertekenaar van die konvensie oor die trosbomme nie en het al tevore trosbomme in Jemen gebruik.
Suid-Afrika gaan in Januarie ’n niepermanente setel opneem in die VN se Veiligheidsraad. Dit stel die land in staat om verdrukkende regerings soos Saoedi-Arabië tot verantwoording te roep.
As Pretoria egter swyg oor Saoedi-Arabië se gruweldade in Jemen en voortgaan met sy benadering van sake soos gewoonlik met Riaad, kan ’n mens nie anders as om aan te neem dat Suid-Afrika sy buitelandse beleid aan die hoogste bieër verkoop het nie.
Ons moet ’n manier vind om ons ekonomiese prioriteite te balanseer met ’n beleid waarvolgens die land hom verbind tot menseregte en internasionale reg.