PressReader - Baba & Kleuter: 2017-06-01 - VAT DIE snuif-sei­soen VAS!
VAT DIE snuif-sei­soen VAS!
Weet jy wat om te doen as jou klein­ding skie­lik be­gin hoes, of as jy ’n loop­neu­sie in die huis sien? Hier is raad om jou ge­sin vin­nig weer op die been te kry.
Baba & Kleuter - 2017-06-01 - SNUIFSEISOEN - DEUR LIBBIE JOU­BERT
Men­se sê dik­wels hul­le het g­riep ter­wyl die pro­bleem eint­lik ’n verkoue is.
’n Loop­neus, hoof­pyn, seer keel, oë wat traan en mis­kien ’n ge­hoes is al­les simp­to­me van verkoue. Dié toe­stand, wat deur die ri­no­vi­rus ver­oor­saak word, reg­ver­dig nie reg­tig dat jou kind in die bed bly nie.
G­riep, daar­en­teen, word deur die in­flu­en­sa­vi­rus ver­oor­saak en laat jou kind baie pap en lus­te­loos voel. Die simp­to­me stem baie oor­een met dié van verkoue, maar as dit eers be­gin, kan dit ’n kind bin­ne drie tot ses uur som­mer baie siek maak.
An­ders as die ri­no­vi­rus, wat meest­al net die boon­ste lug­weg aan­val, is die in­flu­en­sa­vi­rus reg­tig ge­vaar­lik en is die simp­to­me baie he­wi­ger as met ’n verkoue, ver­al by klein kin­der­tjies en be­jaar­des. Geen won­der dus dat tal­le kin­ders en ou­er men­se el­ke jaar met g­riep in die hos­pi­taal be­land nie.
Koors is die lig­gaam se ma­nier om te wys hy veg teen die in­fek­sie. Moet dus nie al­tyd ou­to­ma­ties koors­stroop gee nie – dis goed vir jou kind om dié pro­ses te deur­loop.
As die koors eg­ter bo 39 gra­de C styg, kan jy stroop of ’n set­pil gee om die koors te ver­laag. Kies pa­ra­se­ta­mol, en moet nooit as­pi­rien vir ’n kind on­der 16 gee nie. Pro­beer ’n pa­ra­se­ta­mol­stroop soos Pa­na­do wat spe­si­fiek vir ba­bas of kin­ders ont­wik­kel is.
Dis be­lang­rik om jou kind se lig­gaams­tem­pe­ra­tuur te be­heer, ver­al met g­riep. As hy ’n hoë koors het, maak dit nie saak hoe koud dit bui­te is nie – trek sy kle­re uit en sit hom in ’n bad met lou­warm wa­ter.
Be­han­del al­tyd jou klein ba­ba se toe neus, an­ders sukkel hy om goed te drink en te slaap. Ge­reel­de drup­pels sout­op­los­sing sal help. Moet eg­ter nie te veel daar­van ge­bruik nie, want dan het dit die teen­oor­ge­stel­de uit­wer­king.
Baie dok­ters meen ’n neus­sproei werk
be­ter as drup­pels aan­ge­sien dit ho­ër in die neus­gang kan by­kom. Nog raad is om te sproei in die rig­ting van die kind se ag­ter­kop en nie sy voor­kop nie.
Neus­sproeie soos I­li­a­din, Sa­lex en S­té­ri­mar is al­mal goeie teen­voe­ters vir ’n toe neus, maar moe­nie lan­ger as vyf dae aan­een ge­bruik word nie.
As die toe­stand chro­nies is, moet jy die oor­saak daar­van pro­beer op­spoor. Die oor­saak van ’n neus wat pal toe is, is meest­al ’n al­ler­gie. Pro­beer dus vas­stel wat dit is waar­voor jou kind al­ler­gies is.
Sout­op­los­sing­neus­sproeie is heel­te­mal vei­lig vir lang­du­ri­ge ge­bruik. Ho­me­o­pa­te be­veel dik­wels We­le­da se O­le­um R­hi­na­le aan.
Be­proef ge­rus ook Ben­netts se Sa­li­ne No­se Drops vir ’n droë of ver­stop­te neus.
As jou ba­ba se neus ver­stop is, kan jy die slym met ’n spe­si­a­le spuit pro­beer uit­kry. So ’n spuit het ’n bol op die punt wat jy in el­ke neus­gat moet druk en laat los om slym uit te suig. Dit is eg­ter nie al­tyd doel­tref­fend nie, want die slym sit dik­wels heel­wat ho­ër op in die neus­gang vas.
Som­mi­ge dok­ters be­veel warm dran­kies en hoen­der­sop aan om die on­ge­mak­li­ke ge­voel van ’n toe neus te ver­lig.
En as jy bors­voed, kan jy ’n bie­tjie bors­melk in sy neu­sie laat drup voor ’n voe­ding. Bors­melk be­vat pro­bi­o­tie­se bak­te­rieë wat ’n toe of loop­neus kan help op­klaar.
Vir ou­er kin­ders is die goed­koop­ste en doel­tref­fend­ste o­plos­sing om te sorg dat hul­le hul neus ge­reeld blaas en ge­noeg vloei­stow­we drink. As jy reeds me­di­sy­ne soos Coryx be­proef het om die af­skei­dings op te droog, maar die loop­neus wyk nie, moet ’n dok­ter kyk of daar nie dalk ’n er­ger kee­lin­fek­sie of se­kon­dê­re bak­te­ri­ë­le in­fek­sie is nie.
Be­proef ge­rus dié boe­re­raat: Vat ’n bot­tel­tjie soos dié wat vir u­ri­ne­mon­sters ge­bruik word, vul dit met ’n sout­op­los­sing soos Sa­lex en voeg ’n knip­pie koek­so­da by. Drup dan ge­reeld ’n paar drup­pels daar­van met ’n me­di­sy­ne­drup­per in jou ba­ba se neus­ga­te.
Be­te­ken die kleur van jou kind se neus­af­skei­ding e­nig­iets? ’n K­leur­lo­se af­skei­ding dui meest­al op ’n vi­rus­in­fek­sie, ter­wyl groe­ne­ri­ge slym (ver­al as dit dik is) op ’n se­kon­dê­re bak­te­ri­ë­le in­fek­sie dui.
Brongitis is ont­ste­king van die lug­weë in die lon­ge. Dit ver­oor­saak ’n ge­hoes, met of son­der koors. Dié hoes is eers droog en word dan ’n aan­hou­den­de slym­hoes. As jou kind met brongitis ge­di­ag­no­seer word, sal jou dok­ter waar­skyn­lik an­ti­bi­o­ti­ka en ’n hoes­mid­del soos Di­linct Ju­ni­or voor­skryf om die slym te help op­los. Moet nooit vir jou kind me­di­sy­ne gee wat sy hoes on­der­druk nie, en gee baie vloei­stow­we en lig­te kos.
Die simp­to­me van man­gel­ont­ste­king sluit in skie­li­ke koors (wat dae kan duur), ril­lings, hoof­pyn en ’n seer keel. Naar­heid en di­ar­ree is ook al­ge­meen en kin­ders ver­loor gou hul eet­lus om­dat sluk so pyn­lik is.
Soms stroom die neus en die klie­re on­der die kaak kan ver­groot. Kin­ders met dié simp­to­me moet da­de­lik dok­ter toe, aan­ge­sien be­han­de­ling bin­ne 24 uur die doel­tref­fend­ste is.
Wag jy lan­ger, kan ver­de­re kom­pli­ka­sies soos mid­del­oor­ont­ste­king in­tree. Jou dok­ter sal waar­skyn­lik pe­ni­sil­lien voor­skryf. As man­gel­ont­ste­king keer op keer te­rug­kom, sal jou kind se man­gels dalk uit­ge­haal moet word.
Longontsteking gaan ge­paard met ’n ma­ti­ge tot hoë koors en ’n droë hoes. Jou kind kan ook kla van pyn in die bors en naar­heid, hy sal swak wees en met moei­te
a­sem­haal. In al­le ge­val­le moet jy hom vin­nig by jul dok­ter uit­kry. In­tus­sen moet jou kind baie rus, pa­ra­se­ta­mol vir pyn en koors en baie vloei­stow­we in­kry.
Longontsteking kan voor­kom word deur die ent­stof P­re­ve­nar, wat ook vir die voor­ko­ming van mid­del­oor­ont­ste­king ge­bruik word. Dit word ver­al aan­be­veel vir kin­ders jon­ger as twee jaar, kleuters in dag­sorg en kin­ders wat ge­reeld oor­in­fek­sie kry. Vra jou kli­niek­sus­ter of pe­di­a­ter meer daar­oor.
’n Kind wat vin­nig a­sem­haal, na a­sem hyg of baie hard a­sem­haal, moet by ’n dok­ter uit­kom. Ou­ers kan self be­paal of hul kind se a­sem­ha­ling te vin­nig is deur die hoe­veel­heid a­sem­teue per mi­nuut te tel. As dit meer as 50 per mi­nuut is, haal hy te vin­nig a­sem.
’n Koors kan eg­ter die aan­tal a­sem­sto­te op­jaag. Pro­beer dus eers om jou kind se koors af te bring en tel dan weer voor jy op­tree. Maar moet lie­wer nie sloer voor jy by ’n dok­ter uit­kom as jou kind a­sem­haal soos ie­mand wat pas ’n ma­ra­thon vol­tooi het, of as jy sy bors­kas op en af kan sien be­weeg nie.
An­der be­ken­de han­dels­mer­ke wat daar­op ge­mik is om ver­lig­ting te bring, is pro­duk­te van Kar­vol en Ben­netts se Ea­zi B­re­at­he Kit. Volg al­tyd die aan­wy­sings nou­keu­rig.
Die ent­stof P­re­ve­nar kan longontsteking en mid­del­oor­ont­ste­king help voor­kom.
Wat staan jou te doen as ’n ge­hoes jou kind nag ná nag wak­ker hou, of as sy hoes baie sleg klink? As dit ’n a­ku­te hoes is wat met ’n verkoue of g­riep ge­paard­gaan en al ’n paar dae lank duur, moet jy dok­ter toe met jou kind. Vra die dok­ter om vas te stel hoe erns­tig die hoes is. Hy sal dit doen deur die bloed­suur­stof­vlak te toets en dan die ge­pas­te me­di­sy­ne voor­skryf.
As die hoes nie erns­tig is nie, is die bes­te plan om jou kind se pyn te ver­min­der met ’n me­di­sy­ne soos Pa­na­dos­troop. ’n Min­der erns­ti­ge hoes be­hoort bin­ne vier tot vyf dae te wyk. In haar be­ken­de ou­er­skaps­boek Ba­ba-en
Kin­der­sorg-Hand­boek waar­sku Ma­ri­na Pe­tro­pu­los teen die ge­bruik van hoe­son­der­druk­kers. Sy sê eg­ter in die ge­val van ‘n sly­me­ri­ge hoes kan hoes­mid­dels die slym help op­los. Kin­ders sluk die slym dik­wels in eer­der as om dit uit te spoeg, wat hul­le naar kan laat voel.
’n Chro­nie­se hoes wat nie met verkoue of g­riep ge­paard­gaan nie, is iets heel­te­mal an­ders en die moont­lik­heid van as­ma of ’n al­ler­gie moet dan on­der­soek word. ’n Blaf­fen­de hoes wat skie­lik aan­kom en ge­paard­gaan met ’n hees stem ter­wyl jou kind sukkel om a­sem te haal, is waar­skyn­lik kroep. Dis ’n baie erns­ti­ge toe­stand wat on­mid­del­li­ke me­die­se aan­dag ver­eis, on­ge­ag die tyd van die dag of nag. Gee vir jou kind iets om sy koors af te bring en neem hom hos­pi­taal toe.
In­fek­sie in die Eus­ta­chi­us­bui­se wat tus­sen die keel en die mid­del­oor ge­leë is, is een van die al­ge­meen­ste kom­pli­ka­sies van verkoue. Die te­kens daar­van is dui­de­lik: Jou kind vat aan sy ore en hou op huil as jy hom op­tel. Dit is om­dat die druk­king in sy ore ver­lig wan­neer hy reg­op is. Skie­li­ke gil­le in die nag, koors en et­ter wat by die oor­tjie uit­loop is drie ver­de­re simp­to­me van mid­del­oor­ont­ste­king. Die be­han­de­ling sluit in: • an­ti­bi­o­ti­ka as die in­fek­sie bak­te­ri­eel is
(jou dok­ter sal dit kan be­paal) • pyn­me­di­sy­ne soos pa­ra­se­ta­mol om jou kind be­ter te laat voel en sy koors af te bring • baie rus • oor­drup­pels wat pyn ver­lig (soms)
As jou kind her­haal­de­lik oor­ont­ste­king kry (so­wat drie in­fek­sies bin­ne drie maan­de) sal jul dok­ter waar­skyn­lik drei­ne­rings­py­pies (grom­mets) oor­weeg. Dis klein bui­sies wat deur die trom­mel­vlies ge­plaas word na­dat ’n klein sny­tjie on­der nar­ko­se in die trom­mel­vlies ge­maak is. Die bui­sies help om die mid­del­oor­ruim­te ag­ter die trom­mel­vlies te ven­ti­leer.
Ba­bas en ou­er kin­ders kan die­self­de be­han­de­ling hier­voor kry, naam­lik ’n an­ti­bi­o­ti­kum soos pe­ni­sil­lien – mits daar be­wys van bak­te­ri­ë­le in­fek­sie is (’n rooi keel dui dik­wels daar­op). So nie, kan lig­te pyn­me­di­sy­ne soos pa­ra­se­ta­mol ge­gee word. ’n Baie seer keel kan ’n simp­toom van man­gel­ont­ste­king wees en verg on­mid­del­li­ke be­han­de­ling.