Ek het my geloof verloor… (en weer gevind) - Diskoers
Gedoop voor ek kon loop. Die tien gebooie leer ken soos ek geleer het om tot tien te tel. Sondag was mos kinderkerk en daai tee wat die tannies so vol gooi in porseleinkoppies dat die melk wat jy kon inpas net-net die kleur daarvan kon verander. Daar was skaapboud in die oond wat vyf ure kans gehad het om van die been af te val voor ons by die huis gekom het, of askies, een uur en twintig minute, want 'n diens moet mos presies binne tyd klaarmaak. Ek kon stories van Daniel, Noag, Simson en so Moses-ou oorvertel. Ons het 'n gaargeleesde Kinderbybel gehad, ek onthou nou nog die prentjies daarvan. Later het ek self kinderkerk gegee, vir kinders vertel wie Jesus is, of so dink ek. Ek het my 10 minute Bybelstudie gedoen as ek eendag onthou het of iets wou hê. Op universiteit aangekom en siedaar, ek het my geloof verloor…
Dit is nie dat ek dit besef het aan die begin nie. Dit was 'n stadige proses, amper dieselfde ding as om 'n bakkie water in die son te sit en net stilsweg waar te neem hoe die son die water laat verdwyn. As ek sê "ek het my geloof verloor", wat ek natuurlik uit aangeleerde woordeskat ontleen, dan volg die vraag: Wat is dit wat ek gehad het? Ek het goeie idees gehad waarvoor ek gestaan het, ek het vas geglo Sondag is kerkdag en al die kos wat daarmee saamkom is geskrewe in Moses 5:3. Ek het geglo jy moet rerig baie weet, soos dominees, om vir ander mense te kan vertel van God en Sy onverklaarbare dinge. Ek het gedink kleindoop is die ding en ek het daai bely-ding gedoen en toe is ek in die kerk se boek ingeskryf daarvoor (is dit die ekwivalent van 'n soet-inskrywing by die skool?). Ek het geglo wat my ma en pa geglo het. Ek het gedink ek weet wat is reg en wat verkeerd is. Jy weet, ek wou net 'n goeie mens wees.
So wat het ek eintlik verloor? Nie my geloof nie, want hel, dis nie geloof dié nie. Dis 'n wyse van kinders grootmaak, 'n godsdienstigheid of soos hulle in Engels sou sê: "religiousness". Dit het skaars iets uit te waai gehad met Jesus en al Sy dinge.
Soos talle eerstejaars jou kan vertel, is studentwees 'n ander ding as die veilige sones wat jou ouers vir jou afbaken in jou prille jeug. Dis dan wanneer jou diepste oortuigings aan die lig gebring word en elke fondasie geskud word. "Hoekom suip jy nie, bra?" of "Jy is net eenkeer 'n student, hoekom nie?" is paar frases wat al meedoënloos uit my eie mond uit gekom het. Dis in tye nadat ek 'n paar keer verskillend begin antwoord het op bogenoemde vrae dat ek sou kon sê," ek het my geloof verloor".
Ek dink ek was moeg om vas te hou aan ouderwetse tradisies en 'n dooie geloof waar ons net praat van God, maar niks van Hom sien of ervaar nie. Eintlik is dit nie so lekker om te sê jy is 'n Christen en jy wil "jol" nie, want Sondag voel jy weer skuldig in die kerk. Dis toe dat ek maar ophou kerk toe gaan het. Dis in hierdie tye wat ek tot die besef gekom het dat ek nooit geloof gehad het nie, maar godsdiens. Jy sien, godsdiens is om iets op 'n sekere manier te doen en reëls te volg omdat jy geleer is dat dit goed sal wees vir jou, want "anders gaan jy hel toe" of "Kersvader gaan nie vir jou presente bring nie". Ons godsdiens van kerk is niks anders as ons godsdiens van Bloubloed op Loftus, soos Bittereinder sing nie. Dis aangeleer, beperk tot 'n sekere tydstip en afhanklik van iemand professioneel wat moet "perform". Afrikaners het die fout begaan om godsdiens oor generasies oor te dra, in plaas van geloof in Jesus, en dít toegedraai in 'n geskenkpakkie genaamd Christenskap en 'n strikkie daarop gesit.
Ek het halfpad deur my universiteitsloopbaan, in die rondgesoekery na my verlore geloof, by 'n nuwe kerk aangesluit, of sou ek eerder sê is ek bygevoeg (dis tog hoe die Bybel in Handelinge daarvan praat). Daar steek hulle soms hulle hande op as hulle sing, kerk is in die aand en hulle bedien koffie in polystyrene-koppies. Daar's nie so baie mense nie, hulle hou die diens in Engels alhoewel 90% van die mense Afrikaans is. Hulle praat oor die Heilige Gees, ek bied alweer Kinderkerk aan. Ek ken nou baie meer stories oor mense soos selfs dié van Tamar en Rut (en ek het dit self in my eie Bybel gelees, nie eers in die kerk daarvan gehoor nie). Ek is grootgedoop, ek volg Jesus en is passievol om vir ander van Hom te vertel, al weet ek hoe min. Ek sien hoe mense aangeraak word deur Jesus se liefde en hoe God wonderwerke doen. Ek weet dat Jesus se geboorte, lewe, kruisiging en opstanding histories bewys kan word (dis 'n feit soos 'n koei dat daar meer historiese bewyse is dat Jesus gelewe het as Julius Caesar). Feite gaan nie verlore nie. Feite staan te midde van emosionele pendulums, fases en seisoene. Nou kan ek nie anders as om te lag as iemand vir my sê hulle het hulle geloof verloor nie, want 'n mens verloor nie 'n verhouding met 'n persoon nie. Jy skeep dit dalk af, jy stem dalk nie saam met wat Hy sê nie of jy sien nie die effek daarvan op jou lewe nie, maar verloor is iets wat net die Bulle doen. Ek het nie my geloof verloor nie, ek het toe net werklik Jesus eers gevind.
Almal wat al ooit 'n Voortrekker was, sal onthou dat Afrikanerskap en Christenskap, die A en die C van die ABC's, 'n trotse Vorie maak. Wat ek geleer het, is dat Christenskap nie iets verwant aan ons kultuur is nie, maar dat Christenskap ons 'n hele nuwe kultuur gee. Dit het niks met Afrikaanse godsdiens uit te waai nie, maar wel alles uit te waai met Jesus te volg. Dis 'n kultuur sonder 'n tikkie rasisme in 'n gesprek by die braai, een wat liters brandewyn eerder in water in verander as in leë bottels, een wat nie kerk tot Sondae beperk nie en een wat sonder kwalifikasie aan ander vertel van die Goeie Nuus.
Ek is dankbaar vir Afrikaans in Christenskap en Christenskap in Afrikaans, want dit bemagtig my om in Afrikaans, vir Afrikaanse mense te kan vertel van 'n God wat magtig is. Dít laat iemand wat al sy hele lewe lank nog net Afrikaans is, toe om in 'n ander taal te kan praat.
Helgard Brink is 'n voormalige Rekstudent aan die Universiteit van Pretoria en is 'n uitgesproke teenkanter van piramiedeskemas.