Alhoewel die Demokratiese Alliansie in sy huidige vorm 'n relatiewe nuwe party is, kan sy wortels teruggespoor word na die Progressiewe Party, wat gestig is in 1959 toe die liberale lede van die Verenigde Party wegbreek, omdat hulle nie kon saamstem oor die onvermoë van die VP om 'n alternatief tot die Nasionale Party se apartheidsbeleid te bied nie. Die PP het grondwetlike hervorming, 'n Handves van Regte, 'n onafhanklike wetgewer en die beweging na federalisme voorgestaan. Hierdie hervormingsvoorstelle het hand-aan-hand gegaan met die bevordering van 'n vryemarkstelsel. In 1961 is slegs Helen Suzman verkies tot die parlement, en vir 13 jaar was sy die enigste opponent van die rassistiese diskriminasie en ander wanpraktyke van die apartheidregime se 'slegs-blankes' regering. Vanaf 1971 was Colin Eglin die leier van die party, sonder dat hy self 'n lid van die parlement was. In 1974 het die party ses setels in die Volksraad verower, met 'n sewende in die tussenverkiesing in Pinelands kort daarna.
In 1975 het die party saamgesmelt met die Reformisteparty, 'n party wat weggebreek het van die VP, om die Progressiewe Reformisteparty te vorm. Twee jaar later het nog lede wat weggebreek het van die VP die Komitee vir 'n Verenigde Opposisie gestig, wat daarna by die PRP aangesluit het om die Progressiewe Federale Party te vorm. Die PFP het hoofsaaklik steun verkry van liberale Engelssprekende blanke Suid-Afrikaners, toegeskryf aan die feit dat Suid-Afrikaanse apartheidswette die lidmaatskap van politieke partye tot slegs blanke Suid-Afrikaners beperk het. Die PFP het swaar deurgeloop onder Nasionale Partyondersteuners en verregses, wat spottenderwys na die party se afkorting (PFP) as 'Packing for Perth' verwys het, met verwysing na immigrasie van wit Suid-Afrikaners na Australië.
Frederik Van Zyl Slabbert, PFP-leier sedert 1979, het bedank vanuit die parlement in 1986 omdat dit, volgens hom, irrelevant geraak het. Later het hy die Institute for a Democratic Alternative for South Africa (IDASA) gevorm. Hy het ook in Julie 1987 'n leidende rol gespeel in die ontmoeting tussen 'n groep Afrikaanssprekendes en die ANC (die sg. Dakar-beraad) in Dakar. Hy is opgevolg deur Colin Eglin. Die PFP se rol as die amptelike opposisie is oorgeneem deur die verregse Konserwatiewe Party nadat die PFP 'n groot nederlaag in die parlementêre verkiesing van 6 Mei 1987 gely het, waaraan slegs blankes kon deelneem. Die verkiesingsnederlaag het baie PFP-leiers die waarde van deelname in 'n parlement uitsluitlik vir blankes, laat bevraagteken. Sommige van die party se parlementslede het die party verlaat om by die Nasionale Demokratiese Beweging (NDM) aan te sluit. In 1987, kort voor die verkiesing, is die Onafhanklike Party (OP) van Denis Worrall ook gevorm, wat die liberale opposisie verder verdeel het.
Na die verkiesing van 1988 het die nuwe PFP-leier Zach de Beer onderhandelinge met die Onafhanklike Party en die NDM voltrek en het die partye saamgesmelt om die Demokratiese Party te vorm in 1989. Die Demokratiese Party het voortgegaan om 33 setels in die verkiesing op 6 September 1989 te wen. Die DP het 'n belangrike rol gespeel in die onderhandelinge vir 'n tussentydse grondwet, wat die meeste van die oorspronklike progressiewe beginsels en ideale insluit. In die 1994 algemene verkiesing, die eerste ná die afskaffing van apartheid, het die party slegs 1,7% van die stemme gewerf en slegs sewe setels in die parlement gewen. De Beer is opgevolg deur Tony Leon, wat die beskerming van menseregte, federalisme en 'n vryemarkstelsel beklemtoon het. Die party se steun het toegeneem gedurende die 1999 algemene verkiesing nadat dit 9,6% van die stemme verwerf het, en 44 setels in die parlement gewen het, om sodoende die Nuwe Nasionale Party as die amptelike opposisie te vervang.
Die DP het in 2000 'n alliansie met die NNP betree, om die Demokratiese Alliansie te vorm. Die baie kleiner Federale Alliansie het ook later saam met die DA gesmelt. Die DA het daarna die provinsiale regering van die Wes-Kaapprovinsie gevorm. Na die munisipale verkiesing van 2000 het die DA 52,3% van die stemme gewen in Kaapstad, genoeg om die munisipale regering van die stad te vorm. Die DA het ook die munisipale regering van vele ander dorpe in die Wes-Kaap gevorm.
Die brose alliansie het slegs gehou tot 2001, toe die NNP vanuit die alliansie onttrek om 'n nuwe alliansie met die ANC te vorm. Met die uittrede van sommige van die NNP-lede vanuit die Wes-Kaapse provinsiale regering, en van sommige van die NNP-stadsraadslede, het die DA sy greep oor die meeste van sy munisipale regerings in die Wes-Kaap verloor.