PressReader - George Herald: 2018-10-25 - Pa­calts­dor­pers ‘lank ge­noeg oor die hoof ge­sien’
Pa­calts­dor­pers ‘lank ge­noeg oor die hoof ge­sien’
Die Pa­calts­dorp Tra­di­si­o­ne­le Kul­tu­re­le K­hoi­san­raad wil in­wo­ners van Pa­calts­dorp mo­bi­li­seer om deur pro­tes­op­tre­de aan­dag te ves­tig op hul on­te­vre­den­heid oor "af­skeep diens­le­we­ring" en die o­wer­he­de wat hul­le "oor die hoof sien" wan­neer be­lang­ri­ke be­slui­te ge­neem word.
Hul grie­we en 'n toe­koms­ti­ge plan van ak­sie is ver­le­de Woens­dag­aand, 17 Ok­to­ber, by 'n ver­ga­de­ring by die Eagle's Nest-sen­trum on­der die loep ge­neem.
Lei­ers uit ver­skeie oor­de van Pa­calts­dorp is daar­heen ge­nooi, maar nie al­mal het op­ge­daag nie.
Daar is groot on­ge­luk­kig­heid in die K­hoi­san­raad en on­der baie Pa­calts­dor­pers oor hoë mis­daad­vlak­ke, die po­li­sie se diens, 'n ge­brek aan so­sio-e­ko­no­mie­se ont­wik­ke­lings­i­ni­si­a­tie­we, mu­ni­si­pa­le diens­le­we­ring, die po­wer toe­stand van paaie, ge­brek aan be­hui­sing, en die on­ge­reg­tig­heid van die ver­le­de ten op­sig­te van grond­ont­ei­e­ning wat steeds nie reg­ge­stel is nie.
Die sen­ti­ment is uit­ge­spreek dat T­hem­ba­let­hu se in­wo­ners "goed reg­kry weens hul­le be­to­gings".
Die Le Grand-ont­wik­ke­ling was ook 'n teer punt. Een spre­ker het ver­wys na 'n R10 mil­joen by­drae wat die oor­spronk­li­ke ont­wik­ke­laars vir op­lei­ding aan die ge­meen­skap be­skik­baar sou ge­maak het. Slegs R900 000 is uit­be­taal voor die ont­wik­ke­laar ban­krot ge­gaan het. Die ont­wik­ke­laar moes ook die G­waing­pad ge­teer het, wat nooit ge­beur het nie.
Daar is ver­der on­ge­luk­kig­heid oor ont­wik­ke­laars van bui­te Ge­or­ge wat aan­ge­stel is om die be­hui­sing by E­den­park te bou. PBI-raads­lid Vi­r­gill Ge­ric­ke, 'n ge­nooi­de gas, het ver­dui­de­lik: "Ons is nie an­ti-wit nie. Daar is baie wit be­sig­heids­man­ne in Ge­or­ge wat be­reid is om ven­noot­skap­pe aan te gaan met die lo­cals. Gee die kon­trak­te vir hul­le dan gaan die geld nie uit die dorp uit nie." Een spre­ker het ge­pro­tes­teer oor nu­we ont­wik­ke­lings wat o­ral op­spring son­der dat Pa­calts­dor­pers voor­af in­sae in die goed­keu­rings het.
Ge­ric­ke het ge­maan dat dit nie help om te pro­tes­teer teen die ei­en­doms­ont­wik­ke­lings nie, want dis wet­tig goed­ge­keur. "Ons moet sorg dat ons be­trok­ke is by die for­mu­le­ring van die be­leid in ter­me waar­van die goed­keu­rings ver­leen word."
S­tan­ley La­mi­nie, voor­sit­ter van die K­hoi­san­raad, was van me­ning dat ver­an­de­ring nie oor­nag sal plaas­vind nie en 'n plei­dooi ge­le­wer dat al­le in­wo­ners moet ver­e­nig.
"Die By­bel is mis­bruik ons men­se te ver­arm en ons grond te vat. Die tyd het ge­kom dat ons die By­bel ge­bruik om te sê, 'maak reg'. Ons moet Pa­calts­dorp tot stil­stand bring op 'n wet­ti­ge ma­nier. Ons moe­nie goed brand nie."
Sam Wa­ge­naar het be­aam,
"Ons moet ver­e­nig wees. Pa­calts­dorp is be­kend vir sy ver­deeld­heid. Ons moet een rig­ting in­slaan en ons lei­ers moet ver­e­nig wees."
Nog 'n spre­ker het ge­voel die K­hoi­san­raad moet be­wus­ma­king doen oor die his­to­rie­se mis­han­de­ling waar­aan die in­heem­se men­se on­der­werp is. Ge­ric­ke het voor­ge­stel dat meer lei­ers be­trek word in­dien daar o­pen­ba­re op­tre­de ge­hou gaan word en dan moet wet­tig daar­voor aan­soek ge­doen word.
Pas­toor Jan­nie Hor­ne het ge­sê Pa­calts­dorp word om­sin­gel "deur men­se wat hul­le­self ver­ryk" ter­wyl die in­wo­ners self nie deel is van die e­ko­no­mie nie. "Ons word uit die pro­ses­se uit­ge­laat. Ons moet kor­po­ra­tief op­staan, by die sleu­tel­lei­ers uit­kom, al­mal by­me­kaar kry en dan die pad vo­ren­toe plot."
'n Op­volg­ver­ga­de­ring is vir gis­ter­aand, Woens­dag
24 Ok­to­ber, be­lê na­dat be­sluit is dat lei­ers oor 'n bre­ër front by sa­me­spre­kings be­trek moet word.
Ses­sie oor weg­breek Soe­we­rei­ne Staat
'n Uit­no­di­ging is uit­ge­stuur aan die pu­bliek na 'n in­lig­ting­ses­sie ko­men­de Sa­ter­dag, 27 Ok­to­ber, in El­sies­ri­vier in die Kaap wat han­del oor die weg­breek van die Soe­we­rei­ne Staat van Goeie Hoop van die res van SuidA­fri­ka.
Die pu­bliek word deur Ko­ning K­hoe­baha Cornelius, hoof van die K­hoi­san-ko­nings­huis, daar­heen ge­nooi.
Fo­to’s: A­li­da de Beer
Die voor­sit­ter van die Pa­calts­dorp Tra­di­si­o­ne­le Kul­tu­re­le K­hoi­san­raad, S­tan­ley La­mi­nie (links), hoof­man Ja­cob Lotriet (mid­del) en lei­er Des­mond Da­niels.