DNS-agterstand laat Thabo Bester-slagoffers in steekFoto bloot ter illustrasie. (Foto: Mufid Majnun/Unsplash) Die voortslepende agterstand in die verwerking van DNS-monsters in misdaadsake het nie net die soektog na die sogenaamde Facebook-verkragter en -moordenaar, Thabo Bester, vertraag nie, maar ook in die proses sy slagoffers in die steek gelaat, sê die drukgroep Action Society. Bester het verlede jaar uit ŉ maksimumveiligheidsgevangenis in Bloemfontein ontsnap en nie doodgebrand soos die owerhede voorheen aangevoer het nie. Dit het tien maande geneem om die DNS van die liggaam wat in Bester se sel aangetref is, te verwerk. Ian Cameron, direkteur van gemeenskapsveiligheid by Action Society, sê as die DNS van die verkoolde liggaam in Bester se sel vinniger verwerk is, sou dit lankal reeds aan die lig gekom het dat Bester voortvlugtend is. “As die departement van korrektiewe dienste en die polisie dadelik deur middel van die DNS-uitslae besef het dat die liggaam nie aan Bester behoort nie, kon hulle ook dadelik die soektog na hom begin het,” sê hy. “Hierdie vertraging het sy slagoffers kwesbaar gelaat.” Foto’s van ŉ man wat baie soos Bester lyk wat onlangs opgeduik het, het talle Suid-Afrikaners laat wonder of Bester nou in luuksheid leef, terwyl hy dalk voortgaan met sy misdadige optrede. Daar was die afgelope paar jaar verskeie ontsnappings uit maksimumveiligheidstronke, onder meer die ontsnapping van sewe gevangenes uit die Makhanda-gevangenis in Grahamstad. In die 2020-’21-boekjaar het altesame 117 gevangenes ontsnap, terwyl daar in die jongste boekjaar 22 gevangenes ontsnap het. “Die meeste van hierdie ontsnaptes herhaal hul misdade, maar weens die agterstand in DNS-toetse sal dit maande, indien nie jare nie, neem om hulle te verbind met misdade wat hulle gepleeg het ná hulle ontsnapping,” sê Cameron. “Watter boodskap stuur dit aan slagoffers van hierdie misdade?” Bheki Cele, minister van polisie, het Donderdag in ŉ onderhoud met SABC gesê dat die agterstand merkwaardig minder is as vantevore. Die agterstand het glo verminder van 240 000 uitstaande DNS-toetse tot 600. Cameron sê egter dié agterstand is nie tot so ŉ mate weggewerk as wat “die polisieminister en die presidensie ons wil laat glo nie”. “Die agterstand wat glo verwerk is, verwys slegs na die agterstand tussen Mei 2021 en Augustus 2021. Daarom neem dit nie in ag die nuwe DNS-monsters wat ná daardie datum geregistreer is nie,” sê Cameron. “Boonop het die vertraging in die aktivering van die Wetsontwerp op Veroordeelde Oortreders ŉ direkte impak op misdaad in die land en laat eskaleer dit misdaad net verder.” Die betrokke wetsontwerp maak dit verpligtend vir veroordeelde misdadigers van skedule 8-oortredings om DNS-monsters te verskaf. Dit het egter sewe jaar – vanaf 2017 tot 2021 – geneem om die wysigingswetsontwerp by die parlement ingedien te kry. Die president het eindelik die wetsontwerp in Desember verlede jaar onderteken, maar dit het eers in Maart vanjaar in werking getree. “Voor daardie datum is geen DNS-monsters van veroordeelde misdadigers geneem nie, wat beteken dat daar geen stelsel is om hulle met vorige misdade te verbind nie.” Action Society is besig om te bepaal hoeveel DNS-monsters van veroordeelde skedule 8‑misdadigers geneem is sedert die wetsontwerp inwerking getree het.