Grens.Pos - Nr 21 - 3 Julie 2020
Jaargang 18 - Nommer 21 - 3 Julie 2020 - Koninkrykstyd
Sondag, 5 Julie is die vyfde Sondag in Koninkrykstyd.
Uit die Leesrooster: "Waarmee moet Ek hierdie geslag vergelyk? Hulle is net soos kinders wat op die markpleine vir mekaar sit en roep: 'Ons het vir julle op die fluit gespeel, en julle het nie gedans nie! Ons het 'n treurlied gesing, en julle het nie gehuil nie!'"
Kan predikante en kerkmense 'n verskil maak in die aangesig van soveel ellende?
Sover bekend, is die eerste leraar in Nelson Mandelabaai vandeesweek aan Covid-19 oorlede
'n Belangrike, praktiese boek oor Openbaring van Coenie Burger het pas verskyn. Dit is goeie stof vir besinning deur kerkrade en groepe, en ook materiaal vir prediking.
Die Oos-Kaapse mediese sisteme kreun onder Covid-19. Kom ons bid ingelig vir ons mediese personeel.
Vandag fokus ons op prof Bennie Keet, in ons reeks oor Oos-Kapenaars van formaat.
Lees ook oor verskeie VBO-geleenthede, en ds Komatie van Niekerk van Jeffreysbaai wat eersdaags aftree.
Wat behoort Christene en gemeentes te doen in 'n krisis soos die Covid-19-pandemie? Mens voel magteloos en gemarginaliseer. Is daar iets sinvol om te doen? Ja, daar is. Jy kan steeds 'n daadwerklike verskil maak:
Hou as gemeente en gelowiges aan om met mense te konnekteer en gemeenskap te skep. As jy 'n dominee is, maak nie saak as jy tegnies gestremd is en jou digitale kontak nie vreeslik gepoleerd is nie. Die kontak is belangrik. Hou aan uitreik met jou Whatsapps. Hou die wete lewend dat nie een van ons alleen is nie. As jy 'n lidmaat is, bly reageer op boodskappies, reik uit, stuur jou eie ondersteunende kommunikasie.
Hou aan om klein dade van barmhartigheid te verrig. Moenie dit slegs aan die georganiseerde gemeentelike bediening oorlaat nie. Doen jou deel om prakties vir mense om te gee. Laer af in die straat bly 'n tannie wie se medisyne jy dalk een keer per maand kan gaan haal. Is daar iemand wat sukkel om by die winkel uit te kom vir wie jy kan instaan?
Beoefen die vrug van die Gees. Skool jou daarin. Geduld is dalk die vernaamste vrug van die Gees wat ons nou moet vertoon.
Pas jou denke en jou woorde op. Praat opbouend. Die Covid-krisis bring slegte kante in die publieke diskoers na vore. Ons praat nou meer as ooit oor die stryd tussen rasse en groepe, asof die hele geskiedenis en die vernaamste kwessies van ons tyd bloot die stryd tussen onderdrukkers en onderdruktes is. Ons benodig konstruktiewe gesprek oor solidariteit en saam skouer aan die wiel sit om hierdie krisis te oorkom.
Groei in jou geloof. Lees en oordink jou Bybel. Bid. Bly die ewige lewe oordink. Kry jou krag by God.
Was jou hande, dra jou masker (moenie jou slim hou nie), behou te alle tye sosiale afstand en moenie onnodig rondloop nie.
Oos-Kaapse premier vra hulp van SA Weermag
"Ons mediese sisteme is oorweldig"
Mnr Oscar Mabuyane, premier van die Oos-Kaap
Die premier van die Oos-Kaap het toegegee dat die provinsie se mediese dienste deur Covid-19 oorweldig is, en het volgens berigte op 30 Junie die hulp van die SA Weermag se Geneeskundige Diens gevra.
Die versoek kom te midde van uitgebreide stakings in Oos-Kaapse staatshospitale omdat personeel na bewering nie van persoonlike beskermende toerusting voorsien word nie.
Berigte is ontvang dat vroue in die kraamsale van die Dora Nginza-hospitaal in Port Elizabeth en Frere-hospitaal deur personeel aan hul eie lot oorgelaat is. Die dokters en mediese personeel
wat steeds aan diens is moet "God speel" en besluit watter pasiënte hulle kan help en watter nie.
Mabuyane se versoek kom te midde van beskuldigings dat die Oos-Kaapse regering met sy vingers gespeel het in plaas van om die inperking te gebruik om vir die Covid-19 pandemie voor te berei. Mediese personeel sê dat die huidige krisis maar net volg op jarelange afskeep van die staat se hospitale.
Die slagoffers is nie alleen die siekes nie, maar ook die hele spektrum mediese personeel wat ons baie moeilike omstandighede diens moet lewer. Gemeentes moet vir hulle bly bid. Bied ook ondersteuning aan dié wat julle ken.
Nie net die Oos-Kaap kreun nie. News24 berig sedertdien dat Gautengse hospitale ook maksimum kapasiteit bereik het. Die Gautengse se gesondheidsdepartement verwag 120 0000 positiewe gevalle teen die einde van Julie.
Teen 1 Julie was daar byna 28 000 bevestigde Covid-19 gevalle in die Oos-Kaap met 14 000 persone wat herstel het. Byna 8 000 hiervan is in Nelson Mandelabaai (136 sterftes); Mthatha met byna 5 000 gevalle (92 sterftes) en Buffalo City Metro (Oos-Londen) met byna 7 000 gevalle (80 sterftes).
Volgens Mabuyane bou die provinsie 'n veldhospitaal vir elkeen van die distriksmunisipaliteite, met 500 beddens per hospitaal en 'n gesamentlike totaal van 4 000 beddens. Die Volkswagen veldhospitaal in Port Elizabeth, 'n privaat inisiatief, het op 1 Julie met sowat 1 400 beddens geopen, en meer as 2 000 bykomende beddens word hier ingerig.
Die superintendent-generaal van ons provinsie se gesondheidsdepartement, dr Thobile Mbengashe het gesê die Oos-Kaap benodig 10 000 beddens om die piek van die Covid-storm te hanteer.
Op 'n verwante tema: Daily Maverick het op 28 Junie 'n besonder insiggewende webinaar aangebied oor die stryd om 'n entstof vir Covid-19 te vind. Klik hier om daarna te kyk.
Dit is goed om ingelig te bly bid en ondersteun.
Kerkleier sterf aan Covid-19
Thobile Sonjica (regs) met sy vrou Linda,
en Khusta Peterson (middel).
Thobile Sonjica, een van die senior ekumeniese kerkleiers in Port Elizabeth en pastoor van die AGS, is verlede naweek aan Covid-19 oorlede.
Sonjica was een van die argitekte van die gesamentlike kerklike "Against Hunger"-inisiatief om verhongering in die Baai te bestry.
Hy word onthou as vriendelik, eerlik en reguit. As kollega het hy baie van ons help verstaan hoe die geskiedenis van die ander kant af lyk.
Ons innige simpatie aan Linda en die familie.
Uit die pen van Coenie Burger
Nuwe publikasie oor Openbaring sterk aanbeveel
Dr Coenie Burger se boek Oop deure - wat Openbaring ons oor die kerk se lewe en roeping leer, is meer as net 'n blote uitleg van die boek Openbaring. Dit is uiters aktueel geskryf, toepaslike vir ons onseker tye van pandemies, toenemende konflik, morele verval, ekologiese rampe en die kerk se besinning oor haar identiteit en roeping te midde van al hierdie uitdagings.
Die boek Openbaring word meestal verwaarloos; daar word dikwels net gepreek oor die briewe aan die sewe gemeentes in Klein Asië, terwyl die res van die boek normaalweg ongebruik en dus ontoeganklik bly. En tog bied die hele boek 'n uiters relevante boodskap vir ons dag. Op bevatlike wyse verduidelik Dr Burger dan hoe die boek Openbaring, as tipiese apokaliptiese geskrif, gelees behoort te word.
Openbaring leer ons byvoorbeeld baie oor die Drie-enige God, Vader, Seun en Gees.
Dit bied 'n verrassende, troosryke en hoopvolle blik op God Drie-enig, en op God se toekoms. Natuurlik word die rol van die Bose, die verdrukking en die verleiding wat allerlei magte en menslike ideologieë bied, ook ernstig geneem. Die versekering dat God egter alles heel en nuut sal maak – deur die Lam wat geslag en waardig is om die seëls van die boekrol oor God se toekoms oop te breek, en deur die herskeppingswerk van die Gees – laat die hoop vir vandag vas staan. Dit maak die volhardende en gehoorsame lewe van gelowiges hier op aarde moontlik en sinvol.
Die boek Openbaring open deure, nie net op God se toekoms nie, maar veral ook op geleenthede vir die uitvoering van die kerk se missionale roeping vandag. Die fokus is veral op gemeentes wat in gehoorsaamheid meegeneem word in God se sending gerig op die herstel van 'n gebroke wêreld. Daarvoor bied die briewe aan die sewe gemeentes ruimskoots stof tot nadenke.
In 'n laaste afdeling dui Dr Burger 'n praktiese en kreatiewe weg aan waarop gemeentes gehelp kan word om missionaal te transformeer. Die boek word dus aanbeveel vir leraars, pastore, 'n verskeidenheid kerkleiers en teologiese studente, maar dit kan ook met groot vrug deur "gewone" lidmate in gemeentes gelees en bespreek word.
Die boek is uitgegee deur CLF Uitgewers. Dit kos R220. Dit kan bestel word by order@clf.co.za of aanlyn by https://clf.co.za/product/oop-deure/
Wat dink predikante regtig?
In sy gereelde blog vra Carey Nieuwhof wat predikante en ander gemeenteleiers regtig in hierdie dae dink? Hy sê die situasie in gemeentes is nou meer ingewikkeld as selfs 'n maand gelede. Dan noem hy tien dinge en vra elkeen moet nadink wat daarvan met jou resoneer.
Hoe om rassisme te ondermyn
Befaamde Nuwe Testamentikus prof Tom Wright gesels in hierdie video oor 'n Bybelse perspektief oor rassisme en vra hoe dit nie-gewelddadig ondermyn kan word.
Coenie Burger in gesprek oor "Oop deure"
Kyk na 'n videogesprek met dr Coenie Burger oor sy nuwe publikasie oor Openbaring, Oop deure - wat Openbaring ons oor die kerk se lewe en roeping leer.
Oos-Kapenaars van formaat
Prof Bennie Keet, sistematiese teoloog, Bybelvertaler en stem vir geregtigheid
Prof BB (Bennie) Keet is op 20 Junie 1885 te Alice in die Oos-Kaap gebore
Prof dr Barend Bartholomeus Keet was predikant van die NG Kerk, hoogleraar aan die teologiese skool te Stellenbosch en een van die vyf vertalers van die 1933-vertaling van die Bybel in Afrikaans.
Prof Pieter Verhoef beskryf hom in die SA biografiese woordeboek as 'n "briljante teoloog, 'n deskundige op sy vakgebied" wat "oor 'n voortreflike intellektuele beskik" het. "Hy was 'n sterk omstrede figuur, maar tegelyk 'n diep gerespekteerde kampvegter vir sy ideale. Tiperend van hom was sy humorsin."
Keet word veral onthou as een van die weinige stemme uit die NG Kerk wat reeds in die 1950's beswaar gemaak het teen apartheid as synde onbybels en onchristelik. Hy was een van net enkele Afrikaanssprekende "intellektuele rebelle" en "een van die vroegste teenstanders van apartheid" in dié kerkverband.
Keet is in die Oos-Kaap te Alice (setel van die Universiteit van Fort Hare) gebore terwyl sy vader, ook BB Keet, daar predikant was.
Hy behaal die B.A.-graad in 1904 en die M.A.-graad in 1906, albei aan die Universiteit van Kaapstad. Hy voltooi die gebruiklike vierjarige kursus in godgeleerdheid aan die kweekskool te Stellenbosch in 1910, en gaan studeer vanaf die volgende jaar verder aan Princeton in die VSA en die Vrye Universiteit in Amsterdam, waar hy in 1914 promoveer met 'n verhandeling oor "De Theologie van Ernst Troeltsch".
Na sy terugkeer na Suid-Afrika volg hy dr DF Malan (latere eerste minister) in 1916 op as predikant van die NG Gemeente Graaff-Reinet. Vanaf 1920 word hy aangestel as professor by die kweekskool op Stellenbosch.
Keet is in Desember 1916 met Johanna Maria van Aarde getroud. Hulle het een seun gehad wat vyf maande oud was toe sy moeder tydens die 1918-griep op Graaff-Reinet oorlede is. Keet se jongste broer was die Afrikaanse digter dr AD Keet.
Die eindvertalers van die 1933-vertaling van die Bybel in Afrikaans: dr. JD du Toit (Totius), prof EE van Rooyen, dr JD Kestell, proff HCM Fourie en BB Keet
Met die vertaling van die Bybel in Afrikaans is Keet as een van die eindvertalers aangewys. Op die gebied van die Afrikaanse teologiese literatuur het hy baanbrekerswerk verrig. In 1945 publiseer hy byvoorbeeld die eerste teologiese etiek in Afrikaanse, naamlik Sedelike vraagstukke.
Keet is gedurende die apartheidsjare in Suid-Afrika saam met prof. Ben Marais as 'n afwykende stem in die NG Kerk beskou. In die stryd teen apartheid het Keet dit veral daarteen gehad dat apartheidsvoorstanders Bybeltekste nie binne konteks gebruik het nie. Hy argumenteer dat diegene wat voorstanders van hierdie politieke beleid was, nie die mense is wat daaronder gely het nie.
Keet het sy besware teen apartheid in veral twee publikasie verwoord. Sy Suid-Afrika Waarheen? 'n Bydrae tot die bespreking van ons Rasseprobleem het in 1955 verskyn.
In die boek maak Keet dit baie duidelik dat apartheid nie aan die hand van die Bybel geregverdig kan word nie: "Laat ons dit nou maar ruiterlik erken: Die Heilige Skrif, in Ou Testament en Nuwe Testament albei, trek geen skeidslyne of -mure tussen die volke van die wêreld."
Dit is iets wat die oorgrote meerderheid NG Kerk-teoloë eers in die middel jare tagtig en daarna erken het en waarvoor Keet 20 jaar ná sy dood erkenning as 'n "profeet" gekry het toe die Algemene Sinode van 1994 hom verskoning gevra het omdat die Kerk nie 40 jaar vantevore reeds na hom en ander eensame "afvalliges" geluister het nie wat die apartheidstelsel verwerp het.
In 'n tweede boek, Vertraagde aksie enkele jare later spreek Keet en ander vooraanstaande NG Kerk-teoloë hulle eweneens uit teen apartheid. Hy vra die vraag: "Wat is die roeping van die Kerk ten opsigte van ons verklaarde apartheidsbeleid?" Hy vra dat die kerk afstand doen van sy steun aan apartheid, dat van regeringsweë gesprek tussen "blank en nie-blank" gevoer moet word, en as die staat dit nie wil doen nie, moet die kerk dit self doen.
Hy is in 1974 te Stellenbosch oorlede.
SA Raad van Kerke veroordeel moontlike Israelse anneksasie van Palestina
In 'n sterk-bewoorde verklaring spreek die SA Raad van Kerke (SARK) vandeesweek kommer uit oor die beplande anneksasie van die Wesbank deur Israel. SARK spreek hom ten gunste van 'n twee-staat oplossing vir Israel-Palestina uit en versoek die Vatikaan en die Verenigde Nasies om by die situasie in te gryp. Lees die verklaring hier.
SARK het ook 'n webinaar aangebied waarin kritiese stemme hulle teen anneksasie en oor die skendings deur Israel uitgespreek het. Een van die deelnemers, Munther Isaac, die Lutherse pastor van Betlehem in die Wesbank, het vroeër gesê die beplande anneksasie: "... transforms the Holy Land into a 'Zionist fairyland' for the enjoyment of extreme Christian evangelicals and Jews, while the local Christian population remains subjugated under Israel's coercion. In fact, the plan maintains a cruel and artificial separation between two cities with key Christian holy sites – Bethlehem and Jerusalem."
Die paneel tydens die webinaar het bestaan uit Jack Munayer, programleier van die Wêreldraad van Kerke vir Palestina en Israel, Sharon Weiss van 'n Israelse mensregteorganisasie, Jamal Khader, 'n priester in die Wesbank en Munther Isaac, Lutherse pastor in Betlehem. Die gesprek is deur veteraan-joernalis Stephen Grootes gelei.
In sy aanbieding het Jack Munayer na die ontwikkeling van permanente Joodse woonareas in Palestynse gebied verwys, terwyl apartheid en diskriminasie toegepas word.
In die gespreksblok van die webinaar het verskeie persone Israel se optrede verdedig en gesê dié land neem net wat deur al die eeue wettig syne is. Terrorisme vanuit die Palestynse gebied is ook uitgewys.
'n Skeidingsmuur tussen Israel en Palestynse gebied word op hierdie foto getoon wat Jack Munayar in sy aanbieding vertoon het. Links van die muur is 'n moderne Israelse pad, en reg die ekwivalent in Palestynse gebied.
VBO: Kom ons lees die Bybel
In hierdie werkswinkel word daar gefokus op die Brief aan die Kolossense en nagedink oor die vraag:
Inskrywing: https://forms.gle/zMDCLnwMNGZ2m1JX8 (Inskrywings geskied deur middel van dié aanlynvorm)
Bank: ABSA - Naam van rekening: TSO - Rekeningnommer: 142 0830 463
Takkode: 632005 - Tak: PRETORIA - Verwysing: NT naam en van;
E-pos Betalingsbewys na excelsus@up.ac.za - Navrae: Rika by excelsus@up.ac.za
Ds Komatie van Niekerk van Jeffreysbaai emeriteer op 31 Julie
Komatie en Ansie van Niekerk
Ds Komatie van Niekerk van Jeffreysbaai emiriteer DV 31 Julie 2020. Hy hou sy digitale afskeidsdiens op 26 Julie 2020, laat weet David Higgs, kollega en ringskriba.
Komatie het sy hele bediening in Oos-Kaapland deurgebring. Hy is in 1982 in Cathcart georden en was sedert 1985 leraar van Jeffreysbaai.