Skei Maak Seer (Sagteband)
Dr Johan De Lange is ’n oftalmoloog in die Vaaldriehoek en gelukkig getroud met sy tweede vrou. Hy skryf vanuit sy eie perspektief en hoe hy kan verander – in die hoop dat sy openhartigheid ’n paar mense sal laat besluit om eerder aan hulle huwelik te werk en dit te verbeter.
You're reviewing: Skei Maak Seer (Sagteband) Voortbestaan van boerderye... [Archive] - AKSKA
AKSKA > Forum vir Anonieme Besoekers > Voortbestaan van boerderye...
View Full Version : Voortbestaan van boerderye...
Ek lees al meer hoe minder winsgewend dit raak om te boer in alle sektore. Hoer insetkoste hoer lone, krag, brandstof ens is faktore. My vraag ter wille van die ekonomiese wiele wat moet draai is, of daar nog boere veral vir die nuwe kleiner opkomende boer n plek is waar hy n bydrae kan lewer en n bestaan kan maak, sowel as om werk te skep. Insette van verskillende boere en hulle uitdagings/suksesse is welkom. Boerdery is seker ook streek gebonde en sal interessant wees om verskillende komentaar aan te hoor. Ek dink ons fokus baie op misdaad, maar n kos tekort kan net so n groot kruitvat word. Wat dink julle is die uitdagings, bedreigings, en sukses tov van boerdery/voedsel.
Grondpryse het oor die laaste 20 jaar so gestyg dat n jong/beginnerboer nie meer grond kan koop en kan dink hy sal sy plaaspaaiement uit sy opbrengste betaal nie. Dit het net onmoontlik geword. As jy nie grond erf of met kapitaal van elders (nie die bank nie) begin nie is jou kanse om die pyp te rook bitter skraal. Jy sal miskien nog as alles mooi loop net-net kop bo water hou maar die oomblik as n droogte, erge veldbrand of swak pryse jou tref sal die bank kom veiling hou.
Die neiging is dat daar al meer groot boere en boerderymaatskappye op die toneel verskyn. Hierdie maatskappye bring groot kapitaal saam met hulle en kan n plaas behoorlik ontwikkel met bv nethuise, duur besproeiingstelsels of baie duur hoenderhuise. Verder het hul gewoonlik n hele mandjie van produkte wat hul produseer en sodoende versprei hul die maatskappy se risiko's. Hulle investeer dikwels ook in die res van die ketting deur bv in n abatoir, pakhuis, meule of rafinadery te bele.
Boere wat vir hierdie maatskappye werk geniet gewoonlik baie voordele soos n medies, sekuriteit, behuising asook n pensioenfonds maar baas op jou eie plaas is iets van die verlede.
ZZ2 is n goeie voorbeeld van n korporatiewe boerdery. Die Van Zyl's besit tamatie-, avo-, ui-, appel- sagte vrugte en beesplase oor die hele land.
My voorspelling is dat individuele boere oor die volgende 20 jaar drasties gaan verminder en net die wat finansieel sterk is, min skuld het en ook hul risiko's versrpei sal oorleef. Die res van landbougrond in Afrika gaan meerendeels aan baie groot maatskappye in die buiteland behoort. Boere wat nie op hul eie kan aangaan nie sal wel hul kundigheid aan hierdie maatskappye kan verkoop.
Oor die afgelope 100 jaar het plase wat as ekonomiese eenhede funksioneer gaande weg al groter en groter geword. Oral in die ou Wes-Transvaal staan lee opstalle en boer een boer nou hier op drie stukke grond. Sy voorouers het saam met hul families elkeen net een stukkie grond bewerk. Vandag kan een gesin nie op so klein plasie oorleef nie. Dit is deels omdat winste per hektaar al minder word en deels omdat mense se verwagtinge en lewenstandaard al ho-er word.
Maw die ou storie van die rykes word ryker en die middel en arm klas word uitgeskuif geld ook hier. Wanneer hierdie groot korp- mkpye oorneem begin hulle ook saamtrek en pryse en markte word beinvloed. Kan n mens nie erens die ding omdraai deur meer kleiner boere te vestig nie en n meer kompeterende mark daar te stel wat die verbruiker by kan baat nie? Ons sien hierdie geslote korpratiewe effek in die mediese wereld ook, waar ons moet betaal of bars. Die ander ding wat my pla is dat groot dele grond stelselmatig skyf na Chinese eienaarskap in res van Afrika. Wanneer dit grootskaals hier gebeur kan voedsel sekuriteid en kostes daarvan n probleem word. Wat is die oplossing? Ek dink ons sal moet gaan kyk na goedkoper metodes van boer, of saam boer. Is organiese boerdery die langtermyn oplossing? Is beperking op voedsel invoere van produkte? Wat is die sleutel n goeie prys vir jou produk, maw die handhaaf van gesonde markte vraag/aanbod en die uitsny van die middel man. Hoe word surplus produkte bemark en hanteer? Melk, groenteboere veral in Kaap pak jaarliks op vanwee die uitdagings. Kan die markte en pryse nie beter gereguleer word nie, en vir surplus produkte n beter mark geskep word nie? Staan vas
Staanvas die enigste mense wat werklik hier sou kon help is die eindverbruiker. Ongelukkig is die meeste mense net te gemaksugtig en koop hul alles by die PnP. Wanneer die publiek begin om boere direk te ondersteun spaar hul gewoonlik baie geld en maak die boer ook meer geld. Melk- en groenteboere is veral die twee groepe wat baie maklik hul produk direk kan bemark. Die meeste vrouens verkies deesdae eerder om bevrore groentes te gebruik, wegneemetes te koop en sommer hul vleis ook by die supermark aan te koop.
Al hierdie gemaksugtigheid speel direk in die groot maatskappye se hande. Ons koop bv nog hier melk teen R12 vir 2l terwyl die supermarkte almal al baie na aan R20 vra. Mense wat steen en been oor geld kla en wat ek weet finansieel sukkel koop gereeld die duurder melk.
Die enigste ding wat help is dat die publiek toenemend beter ingelig raak oor die gesondheidsvoordele van natuurliker produkte en ek dink daarom sal boere wat organies boer dalk op hul eie kan oorleef. Kleiner hoender-, melk- en groenteboere is van die min wat redelik suksesvol hul produkte direk bemark. Hierdie boere is gewoonlik nie een skatryk nie maar hul doen gewoonlik goed genoeg om n ordentlike lewe te lei en slaag daarin om hul risiko's redelik te beperk. op elke dorpie of aan die buitewyke van groot stede kry mens klein boere wat baie goed daarin slaag om hul eie produkte te bemark.
Vir groot mielie-, koring- en sonneblomboere is dit natuurlik baie moeiliker. Enkele boere maal hul eie mieliemeel maar dis net te moeilik om sulke groot hoeveelhede direk te bemark. Koring, mielies en sonneblom word ook dmv hoogsgespesialiseerde metodes verwerk in verskeie produkte. Veral mielies word in letterlike 100e verskillende produkte verander waarvan min mense werklik weet. Boere sal nie sommer self in die mark n rol kan speel nie.Dit is ook gewoonlik hierdie boere wat in slegte tye ondergaan. Hul skuldlaste is normaalweg baie groot en hulle is totaal en al uitgelewer aan die prysskommelings, die swak Rand, asook die klimaat.
Ja Alet jy vat dit raak. Boere moet miskien boeremarkte in dorpe probeer stig/bemark, voorheen was dit so. Deesdae sien ek dit nerens meer nie, behalwe miskien by kleiner "plaas dorpe". Hier by ons het hulle so n mark probeer skep en ek het uitgesien om die boere direk met hulle vars produkte te ondersteun. Die inisiatief het doodgeloop en dink dat kompeterende groepe dalk iets daarmee te doen gehad het of soos hulle se dat hulle nie genoegsame rolspelers kon betrek nie. Ja die boere kry te min erkening en die verbruiker vergeet wie het die meeste werk en risiko geloop sodat jy ewe gemaklik dit net van die rak kan haal. Daar sal eerder meer van n koei of hoender gemaak word as van die boer. Die feit bly staan ons samelewing soek kits oplossings en die makliker uitweg wat supermarkte bied sal daarom n rolspeler bly wat op sy beurt weer net wins najaag ten koste van boer en verbruiker. Staan vas
Probleem wat ek sien, is dat die boer, wanneer hy direk verkoop, amper dieselfde prys wil hê as wat die supermark vra. Hy gee nie die groot besparing deur na die verbruiker nie.
Kom ons vat n voorbeeld. Ek het iewers gelees n boer kry R2.64 vir n liter melk. Ons betaal vir dit, in sakkies in PnP, R7.99. Nou wat gaan die boer my vra as ek direk by hom koop? Seker R7, want dan spaar ek mos!
Waarom kan hy R2.64 aanvaar van groot handelaars, maar ek moet R7 betaal? As die boer nou regtig slim wou wees, verpak hy die melk ook in sakkies. Wat gaan dit kos? R1 n sakkie? Dan verhoog hy sy wins met nog n R1 en die prys is R4.64. Rond dit af op R5 n liter, vir maklike kleingeld en die melk sal uit vlieg. Waarom kan dit nie gedoen word nie? As dit nie gedoen kan word nie, maak die kleinhandel mos nie so baie geld soos voorgegee word nie?
Nog n ding. Waarom het die groot stainless steel melk tenks in kafees en so aan verdwyn? Het die staat n stokkie daarvoor gesteek sodat die boer nie n ander keuse het nie?
"Nog n ding. Waarom het die groot stainless steel melk tenks in kafees en so aan verdwyn? Het die staat n stokkie daarvoor gesteek sodat die boer nie n ander keuse het nie?"
Nee die publiek wil eenvoudig nie meer so koop nie. Orals is nog kleinhandelaars wat dit probeer sonder veel sukses. Soos Alet se mense is eenvoudig te gemaklik.
Vir boere om hulle eie produkte in die kleinhandel te bemark is moeilik. Arbeid, die verskillende wette, kliente verhoudings, logistiek ens maak dit amper onmoontlik. Se liewer dankie vir PnP, Checkers en Spar as hulle plaaslik geproduseerde produkte verhandel.
Sit skaapboere ook met die uitdagings, of is hulle beter af oor moontlik minder inset kostes?
Kleinvee boere voer 'n optraande stryd teen veediewe en ongediertes. Skaapvleis se prys is besig om dit in 'n prysgleuf in te dwing waar gewone mense dit slegs per baie spesiale geleentheid kan eet.
Die oppervlakte wat geskik is en veilig is om met kleinvee te boer neem heeltyd af. Die vraag word heeltyd groter en die aanbod kleiner wat die prys laat toeneem wat op die langer termyn beteken mense verander hulle eetgewoontes en beweeg weg van skaapvleis af.
Intussen moet plaaslike boere meeding met skaapvleis wat ingevoer word vanuit lande met 10 keer ons reenval en boere wat erg gesubsidieer word in hulle lande.
Dis 'n verloor verloor situasie vir boer sowel verbruiker.
Ons geen nie moed op nie, die feit dat ons nog hier is beteken ons sien steeds 'n toekoms!
Die kommunistiese sisteem maak nie plek vir die vrymark stelsel nie. Verder is dit ook belangerik dat in die toekoms gemeenskappe totaal en al afhanklik gaan wees van staats masjienerie. Dit is alreeds bekend dat net die staat groei met werks skepping en die ander sektore die spit byt.
Die feit dat landbou in die visier is, is n realiteit, net so die myne en besigheid. Daar is egter botsings en verskillende opinies oor landbou, selfs onder die klomp booswigte daaroor. Die is n moeilike een vir hulle om te breek maar met die EFF kan die landskap dalk verander. Dink mooi oor alles wat gebeur om ons -
Staats hospitale, teiken privaat mediese skemas en hospitale.
Duur petrol - later so duur dat die grootste gedeelte van bevolking nie kan bekostig nie.
Duur elektrisiteit, water en dienste - later so duur dat die grootste gedeelte van bevolking nie kan bekostig nie.
Gevolglik gaan kos onbeskostignbaar raak oor vervoer en swak boerdery
Dus sit ons met miljoene desperate mense wat deur honger, misdaad en desperaatheid gedryf word. Die perfekte teelaarde vir anargie.
Polisie diens nie effektief nie, weermag in vlarde, misdaad hoog - alreeds hier. Dus is die gemeenskappe nie veilig nie. Die probleem kan lei tot destabiliteit van groot geografiese gebiede.
Wat ons begin sien is die stelselmatige druk van ''onsigbare magte'', wat die bevolking se kniee buig, hulle gesigte in die grond in trap en alles weg vat wat hulle het, eiendom, geld, ekonomiese mag, regte en beskerming.
Waneer die bevolking daar is sal die kommunis voortgaan, minder gehinder met wat hy wil. Amper soos in Zim maar ek dink bietjie erger hier by ons.
Die punt is, die bevolking moet heeltyd afhanklik wees van die staat dan het hulle beheer. Kyk maar net noord vir n prentjie oor die toekoms.
Gelukkig, hierdie is Suid Afrika en dinge gaan nie so lekker uitwerk soos verder noord nie. Onse mense, maak nie saak van wat se etniese groep nie is maar bietjie anders, dink en doen ook anders!
Laastens, waneer die bevolking tot op sy kniee geforseer word met hulle gesigte in die grond is dit die perfekte plek om te wees waneer jy bid!
Swaarkry gaan ons, die vraag is hoe ver ons dit sal toelaat en wat ons alles kan doen sonder om ons self te benadeel in die proses? Waneer jy n pada in n pot sit en hom stadig warm maak sal hy opkook soders om agter te kom wat gebeur, dit is wat hier aan die gebeur is.
Ons het mos nou al n goeie idee wat op pad is, maak ons n plan of wag ons tot die ons tussen die oë tref.
Ek dink dat die mense wat jou insig deel of insien, baie min is. Om planne op ’n nasie vlak te maak is buite ons vermoë. Die meeste mense volg die gebeure soos hulpelose skape en verstaan nie dat die voorbok hulle na die abattoir lei om geslag te word nie.
Om die trop skape wakker te maak is nie vir ons gegee om te doen nie. Al wat ons moet maak is om die skape wat wel in daardie trop is en wat eintlik by ons hoort, na ons trop oor te lok. En dit is nie eers in ons hand om te doen nie. Ons moet net aanhou doen wat ons doen en die wat moet wakker word sal self wakker word en inval.
My vermoede is dat daar ’n klein groepie sal wees wat sal beplan en die res gaan in ’n bitter koue wêreld wakker word en nie verstaan hoe hulle daar gekom het of onthou dat dit ooit anders was nie.
Terwyl ek lamtjops en rumpsteak so op die rooster omdraai kerm ek ook maar saam met die ander manne oor Nkandla en wat nog alles. Tog weet ek diep in my hart dat ek baie redes vir hoop het.
Probeer Jack Parow se sous.