JY LEES NOU Tuintake vir Januarie: Dink vars in 2020!
Foto's: Francois Oberholster en verskaf.
In 2020 beweeg ons weg van tradisie en fokus op klimaatsverandering op plaaslike vlak en 'n vars aanslag in die tuin.
Skets Jade Cupido
Tuinmaak in die nuwe dekade
Tuinmaak-modes vir 2020 is 'n voortsetting van vorige jare s'n – ons versterk ons band met die natuur, skep habitatte vir wilde diere en vernuwe die grond.
Die kring-ekonomie, 'n groot neiging vir 2020, verwys na die vermindering van vermorsing en die beste benutting van hulpbronne deur te hergebruik, verminder en herwin. Hoe kan jy die kring­-ekonomie in jou huislike omgewing inkorporeer?
• Verminder die behoefte aan lugversorging deur bladwisselende bome te plant – dit gooi skaduwee op geboue in die somer en laat sonlig in die winter deur.
• Hergebruik water uit die bad, stort, handwasbak en wasmasjiene (gebruik bio-afbreekbare seep wat nie fosfaat en boor bevat nie) vir jou tuinbesproeiing deur 'n gryswaterstelsel te installeer.
• Verminder gemors op stortingsterreine deur kompos te maak van groen kombuis- en tuinafval, afgewissel met lae droë materiaal (takkies, blare en koerantpapier). Wanneer dit tot kompos afgebreek het, kan jy dit by die grond inwerk om die grond se gehalte te verbeter; of strooi dit as deklae.
• Herwin ou palethout vir verhewe plantbokse. Afgeleefde tuinmeubels kan ook weer splinternuut lyk met 'n laag verf.
• Bewaar water vir droë tye – vang en stoor reënwater deur watertenks met jou geutpype te verbind.
• Vang afloop-reënwater op deur watervloei van harde oppervlakke soos inritte, paadjies en geplaveide gebiede te vertraag; herlei dit na laagliggende gebiede waar water stadig by die grond sal insypel.
Die fokus vir die komende jaar is om stede van grys na groen te verander met sentrale ontspanningsgebiede pleks van sentrale sakegebiede – die klem val op parke en groener infrastruktuur, veral bome wat skadu gooi en sodoende die omgewing afkoel, luggehalte verbeter, spanningsvlakke verlaag en geraas verminder.
'n "Groen" stad is aantrekliker, verbeter gesondheid en welstand en versterk die ekonomie. Sonnige, oop dele is net so belangrik soos boomryke ruimtes sodat gesinne en kantoorwerkers die winterson kan geniet; dit is ook waar plante sal groei en bestuiwers hul werk kan doen.
Help plante om die hitte te oorleef
Stel jou grassnyer se lemme hoër in die warm weer en sny gereelder om 'n digter bedekking te skep – dit sal keer dat jou gras se wortels brand. Strooi deklae rondom struike en meerjariges om water in die grond te behou. En onthou, hangmandjies en houers het dalk meer water nodig op warm dae.
Kleure van die jaar
Internasionale kleurkenners beweeg in 2020 weg van die helder skakerings van vorige jare na rustige, kalmerende opsies – baie soos die kleur wat Dulux Suid-Afrika vir vanjaar gekies het: Tranquil Dawn, 'n delikate skakering tussen groen, blou en grys. Een van Pantone se kleurkeuses vir 2020 is Classic Blue, wat herinner aan die uitgestrekte en oneindige aandhemel.
Met die oog op dié kleurtendense kan jy plante met liggroen en -grys loof vir jou tuin oorweeg. Dié kleure word gewoonlik beskou as agtergrondkleure wat eenvormigheid in 'n tuin bring; daarom word hulle baiekeer misgekyk as subtiele skakerings uit eie reg. Omdat die kleure so sag op die oog is, is dit ook belangrike skakels tussen groeperings met helder kleure. Kyk na die teebos (Stachys byzantina), kerrieplant (Helichrysum italicum), kooigoed (Helichrysum petiolare), en Senecio cineraria.
Blou in al sy skakerings is net so aantreklik in die tuin; dit skep pragtige komposisies met blomme deur die seisoene, en nes 'n kunstenaar dié kleure gebruik om energie of diepte aan 'n skildery te gee, kan tuiniers blou in die landskap gebruik om 'n bepaalde effek of gevoel te verkry. Probeer onweerstaanbare blou blomme soos blousyselbos (Plumbago auriculata),bloumagriet (Felicia amelloides), vergeet-my-nietjie (Anchusa capensis), Lobelia erinus en natuurlik agapante in wisselende skakerings – van hemelsblou, kobalt en denim tot alikreukel, indigo en vlootblou.