Die VF+ ‘slaan terug’, maar is dit ’n uitklophou?Dr. Pieter Groenewald, leier van die VF Plus, spreek ondersteuners toe tydens die party se bekendstelling van sy verkiesingsmanifes in die Rockwood-teater in Pretoria. Skermskoot: VF Plus Deur Monica Mynhardt In die politieke spel van getalle, word die minderhede noodwendig altyd agtergelaat. As besonders diverse land, is Suid-Afrika een waarin daar egter baie mag lê in die minderhede. Die VF+ was nog altyd ’n minderheidsparty. Weens hul oorsprong, waardes en doelstellinge is daar ’n spesifieke minderheidsgroep waarmee hulle nog altyd die meeste resoneer het – die Afrikaner. Meer as ooit van tevore is die opkomende nasionale verkiesing een waarin groot partye ongenaakbaar hierdie spel van getalle en ras gespeel het. In hierdie poging om die meerderhede aan hul kant te kry, het sommige politieke partye hulle voorheen lojale minderheidsgroepe afgeskeep en vervreem. Sommiges het ideologiese minderhede ook vervreem deur ’n gevaarlik radikale aard aan te neem waarmee die politieke sentriste bloot nie kan vereenselwig nie. Meer as ooit vantevore was dit van ingrypende belang om vir vervreemde minderhede ’n sinvolle tuiste te bied. As prominente minderheidsparty, het die VF+ met hul verkiesingsveldtog en manifesbekendstelling die perfekte geleentheid gehad om presies dit te doen. Die vraag is egter of hulle suksesvol was. Van al die manifeste wat ons hierdie verkiesing sover gekry het (en waarskynlik gáán kry), is die VF+ s’n die sinvolste. Die uitdagings wat ons betreffende beleid tans in ons land ervaar, word suksesvol in die manifes beklemtoon en verwoord. In teorie is die staatkundemodel en fyner beleidsraamwerk wat hulle voorstel, iets wat Suid-Afrika ’n daadwerklike kans vir sukses sal gee. Met die lomp en besonders onbevoegde staat wat ons tans het, is ’n kleiner, minder gesentraliseerde en meer effektiewe regering iets wat die land nodig het. Die VF+ stel in die manifes voor dat die regering drasties verklein word en dat die kabinet gereduseer word tot 16 kundige lede. Hulle beskryf ook hoe ’n staatkundige model van gemeenskapsfederalisme meer gepas is vir Suid-Afrika. Siende dat hulle subsidiariteit – die beginsel dat gesag op die laagste moontlike vlak uitgeoefen moet word – voorstaan, stel hulle ’n meer gedesentraliseerde model voor. ’n Staat waarin gemeenskappe die grondliggende eenheid is. Hiervolgens sal daar meer outonomie, mag en individualiteit aan verskillende kultuurgemeenskappe gegee word. Die VF+ steun hierdie selfbeskikking van gemeenskappe, omdat dit daartoe sal bydra dat verskillende kultuurgroepe die geleentheid sal hê om weg te breek van die homogene Suid-Afrikanisme wat deur die regering tans nagejaag word – alles onder die vaandel van nasiebou. Wat ekonomiese beleid betref, stel hulle verminderde staatsbesteding, ’n sterk vryemark gefundeer op privaat eiendomsreg, die privatisering van staatsentiteite, belastingvermindering, die afskaffing van die padongeluksfonds, die skrap van e-tol en verminderde brandstofheffings voor. Met ’n ekonomie wat besig is om te sneuwel onder beleidsonsekerheid en oorregulering, is finansiële sekerheid en stabiliteit nie ’n gegewe in ons land nie. Die VF+ stel ’n ekonomiese beleid voor wat basiese groei en vryheid in die ekonomie sal stimuleer. Verder het hulle aangetoon dat swart ekonomiese bemagtiging (SEB) afgeskaf moet word, siende dat dit slegs swart elite verryk eerder as om swart armes op te hef. So ook moet ras as kwalifiserende faktor vir bemagtiging uitgewis word en daar eerder bemagtiging op grond van armoede toegepas word. Hulle staan dus nierassigheid voor wanneer dit by sosio-ekonomiese kwessies kom. Eerder as om ’n arbitrêre faktor soos iemand se velkleur te gebruik as maatstaf vir hulpbehoewendheid, moet individue se unieke persoonlike omstandighede gebruik word. En eerder as die homogene taalkultuur wat die regering bevorder onder die vaandel van inklusiwiteit, moedig hulle ook veeltaligheid aan. Dit behels om alle inheemse tale die geleentheid te bied om deur hul sprekers aangewend en uitgebou te word deur hul hoër funksies te ontwikkel. Die VF+ wys tereg uit dat die regering se homogene aanslag alle ander tale afwater en rassespanning in die land bevorder. Hierdie aanslag van individuele en onafhanklike ontwikkeling sal alle kultuurgroepe die geleentheid gee om hul eie identiteit uit te bou. Die VF+ hang beginsels van geregtigheid, waarheid, naasteliefde, respek vir lewe, lojaliteit en vir vreedsame naasbestaan aan, gegrond op ’n raamwerk van Christelike waardes. Die ideologiese uitgangspunte en beleidsvoorstelle van die VF+ is beslis konstruktief en eerbaar. As minderheidsparty was dit vir die VF+ in hierdie voorverkiesing van kardinale belang om nie net sinvolle beleid voor te stel nie, maar ook om ’n suksesvolle boodskap oor te dra. Die meerderheid van Suid-Afrikaners lees nie politieke partye se verkiesingsmanifeste nie, maar beoordeel hulle eerder op grond van die oorkoepelende boodskap wat tydens hul verkiesingsveldtogte oorgedra word. Die fout wat die VF+ in hierdie verkiesing gemaak het, was om nie genoegsaam beroep op hul minderheidsidentiteit te doen nie. Weens die uitrafeling van algemene politieke integriteit en morele konsekwentheid, is daar ’n behoefte aan ’n toevlug vir diegene wat polities nie getel of ingesluit word nie – mense wat behoort aan rasse en ideologiese minderheidsgroepe. Met hierdie realiteit in gedagte, sou dit meer sinvol wees om baie klem te lê op hul minderheidsidentiteit. Hul verkiesingsveldtog en manifes is eerder gemik op die kieserskorps wat reeds lojaal teenoor hulle is. Hoewel partye vanselfsprekend op hul lojale basis moet fokus, was hierdie nie die enigste groep waarop die VF+ moes fokus nie. Die Slaan Terug-leuse wat hul verkiesingsveldtog oorheers het, was nie een wat ’n duidelike boodskap van ’n minderheidstuiste gestuur het nie. Hoewel daar niks fout is hiermee nie, was dit dalk nie die beste aanslag vir hierdie verkiesing nie. Veral nie vir ’n minderheidsparty nie. “Slaan terug” het veel eerder herinner aan Tony Leon se Fight Back-leuse wat die DP in die 1999-verkiesing gebruik het. Hoewel daardie spesifieke boodskap sukses op sy tyd vir Leon verseker het, is die politieke landskap en klimaat nou wesenlik anders as in die 90’s. Ons politiek vandag vereis eerder ’n boodskap wat spreek tot minderheidsgroepe se behoefte aan ’n politieke tuiste. Een wat nie deur politieke opportuniste gedryf word nie en wat dit duidelik maak dat mense nie blote getalle vir hulle is nie. ’n Boodskap wat ’n saamstaan eerder as ’n terugslaan verkondig. Hoewel hulle by die manifesbekendstelling daarby stilgestaan het dat die VF+ ’n party is vir alle minderheidsgroepe, was dit nêrens ’n prominente deel van hul verkiesingsveldtog nie. Hul manifes self, die mediadekking van die bekendstelling en hele verkiesingsveldtog het eerder gesentreer rondom die gedagte van terugslaan teen die ANC. Sodoende het hulle beslis hul verkiesingsbasis behou, maar moontlik ’n geleentheid vir wesenlike groei verspeel. Die VF+ is beslis besig om duidelik uit te reik na ander minderheidsgroepe in die land. Vroeër die jaar is Peter Marais as hul Wes-Kaapse premierskandidaat aangekondig. Dit spreek duidelik van ’n party wat nie daarin belangstel om bloot een spesifieke minderheidsgroep in te sluit nie, maar enige minderheidsgroep wat met die party se waardes en beleid vereenselwig. Dus is hierdie identiteit as minderheidsparty vir almal iets wat die VF+ beslis nastreef. Die vraag is egter net of hul aanslag in hierdie verkiesing die mees gepaste een was om hierdie boodskap oor te dra. Op die ou end moet ’n mens verskillende partye se beleid en ideologiese grondslae teen mekaar opweeg en besluit watter een die sinvolste is. Hierdie beleid en grondslag is immers dit waaruit politieke partye ons land bou of breek. Die VF+ se manifes, beleid en algemene uitgangspunte is beslis iets wat die moeite werd is om te steun. As minderheidsparty in ’n land waar mense toenemend betekenis vind in hul kulturele identiteit, het die VF+ ’n ongelooflike geleentheid om hierdie minderheidstem te wees. Dit in ag geneem, was die VF+ se boodskap waar hulle tekort geskiet het. Daar was ’n afwesigheid van noodsaaklike klem op hul identiteit as minderheidsparty. Die opkomende verkiesing is ’n deurslaggewende een tot ons land se toekoms. Politieke partye word genoop om teoreties en takties foutloos te wees ten einde die volle potensiaal en waarde van hul kieserskorps te ontsluit. Die VF+ se 2019-verkiesingsveldtog is beslis nié ’n volslae mislukking nie – 8 Mei is nie vreeslik ver in die toekoms nie. Dit sal dalk die beste antwoord wees op die vraag of die VF+ se terugslaan hierdie jaar ’n uitklophou was.