God is REGVERDIG – Psalm 111 – NGK Somerstrand
Written by Chris van Wyk on 13/09/2015 . Posted in Chris van Wyk, Die Goeie Lieflike God.
Amos told me that we have with us the last Dutch Reformed Missionary to leave Nigeria: Lillian Kotze from Pretoria and her daughter Anne. It is such a privilege to have them here! Our church are still very much linked to our daughter churches in Nigeria, which is also why Amos and his group of friends joined our church, having heard of our missionary work in Africa.
May the Lord bless you in the fellowship this morning with us. Dit is wonderlik om julle hier te hê. Ek is juis besig om 'n boek te lees van Nik Ripken (skuilnaam), 'n sendeling na Somalië in die vroeë negentiger jare. Hy besoek Port Elizabeth in Oktober op die sinode se uitnodiging. Hy het twee boeke geskryf, The Insanity of God en The Insanity of Obedience wat 'n mens diep onder die indruk bring van die uitdaging van die evangelie as dinge in 'n land uit mekaar val … en die Here jou roep om in die nood jou lig te laat skyn.
Maar, die tema van God se regverdigheid kom ook daarin na vore, dit waaroor ons vandag preek, hoewel nie soos ons dit normaalweg interpreteer nie. Om regverdig te wees teenoor mense wat niks het nie, en hulle weg deur oorloggeteisterde gebiede moet vind wat lewensgevaarlik is, meesal eintlik aan die vlug is, verg van Hom om sy kinders bloot te stel aan gevaar, sodat Hy iets kan beteken vir hulpeloses. Dit raak my eintlik só ongelooflik diep … en ek is net ongelooflik dankbaar vir julle teenwoordigheid hier, Lillian en Anne.
Lied 169 – Heilig, heilig, heilig, Heer, God almagtig – sit (orrel)
Lied 212 – Loof die Heer, Hy is goed, loof sy heilige Naam – staan (groep)
FLAM 107 – Dit borrel in my, want ek is so bly: Jesus het my lief! – staan (groep)
FLAM 21 – In die hemel is die Heer en sy glans is soos kristal – staan (groep)
Gal. 5:13-21 – Die Gees van God en ons sondige natuur
"13Julle, broers en susters, julle is tot vryheid geroep. Moet net nie julle vryheid misbruik as 'n verskoning om sonde te doen nie, maar dien mekaar in liefde. 14Die hele wet word in hierdie een gebod saamgevat: "Jy moet jou naaste liefhê soos jouself." 15Maar julle byt en verskeur mekaar; pas op dat julle mekaar nie later heeltemal verslind nie.
19Die praktyke van die sondige natuur is algemeen bekend: onsedelikheid, onreinheid, losbandigheid, 20afgodsdiens, towery, vyandskap, haat, naywer, woede, rusies, verdeeldheid, skeuring, 21afguns, dronkenskap, uitspattigheid en al dergelike dinge. Ek waarsku julle soos ek julle al vroeër gewaarsku het: Wie hom aan sulke dinge skuldig maak, sal nie die koninkryk van God as erfenis verkry nie."
Gal. 5:22-26 – Ons lewe deur die Gees; laat die Gees nou ons gedrag bepaal
"22Die vrug van die Gees, daarteenoor, is liefde, vreugde, vrede, geduld, vriendelikheid, goedhartigheid, getrouheid, 23nederigheid en selfbeheersing. Teen sulke dinge het die wet niks nie. 24Dié wat aan Christus Jesus behoort, het hulle sondige natuur met al sy hartstogte en begeertes gekruisig. 25Ons lewe deur die Gees; laat die Gees nou ook ons gedrag bepaal. 26Ons moenie verwaand wees, mekaar uittart of op mekaar afgunstig wees nie."
Gesprek oor dinge wat verander. Hou julle van nuwe goed? Klere, skoene, speelgoed. Wil julle altyd nuwe goed hê? Is daar goed wat julle nie wil los nie, wat vir julle so mooi of so goed is, dat julle dit vir altyd en altyd wil hê? Dit is dinge soos 'n geliefkoosde speelding, of soos jou ma en pa, of soos ouma en oupa.
Ek het hier 'n besondere geskenk van my pa. Dit is 'n karretjie wat hy as kind by sy pa gekry het. En julle kan dink wie dit na my sal kry, nê? My seun natuurlik. Dit is baie oud, maar dit werk nog net soos dit in my pa se tyd gewerk het. En ek is baie lief vir dié karretjie, want dit is iets wat my herinner aan my pa, en wat vir my herinner dat hy baie lief was vir my.
Nou, só voel God oor julle. Hy wil julle vir altyd en altyd hê. Hy sal daarom altyd goed bly vir julle. Hy sal altyd die regte dinge doen vir julle. Hy sal julle nooit inruil nie.
Psalm 111 – Laat ons met ontsag Hom noem, in ons lied die Here roem – sit (orrel)
Ek gaan Psalm 111 lees, maar in die loop van die Woordverkondiging.
'n Manier van leef
Ons dink niks meer van hierdie nuwe manier van leef nie. Die nuwe word amper sonder nadenke nagejaag terwyl die oue in die vergetelheid verdwyn. En ons dink net te maklik dat wat tegnologies werk ook vir die lewe geld. Dat wat vir selfone geld oor vir verhoudings geld.
Dit is waarom Psalm 111 só belangrik is as 'n stem uit die verlede. Want die Psalm herinner ons aan dinge wat dieselfde bly, dinge wat ómdat dit dieselfde bly, vir die langtermyn betekenis het. Psalm 111 beklemtoon dinge waarop jy kan vertrou, waarop jy jou lewe kan bou, selfs al leef jy ten minste 2 500 jaar na dié Psalm in die vyfde Psalmboek (Ps. 107-150) opgeneem is net ná die ballingskap in ongeveer die 5de eeu v.C.
Die ABC van wie God is
Dié Psalm is soos die ABC van wie God is, wat jy van Hom kan verwag, waarop jy kan staatmaak. Die oud-Israeliete het dié Psalm gebruik om hulle kinders te leer van God. Eintlik het hulle sommer die kinders ook geleer hoe die alfabet werk, want elke nuwe reël het met die volgende letter van die Hebreeuse konsonante alfabet begin.
Julle kan die teks volg soos ek dit op die skerm gaan plaas:
ALEF staan vir hoe ons leef: "Ek wil die Here loof met my hele hart".
BET staan vir waar ons lewe: "in die kring van die opregtes en in die byeenkoms".
GIMEL – soos die C van ons ABC – staan vir waaroor ons sing: "Groots is die werke van die Here".
DALET – die volgende letter – staan vir waarom ons dit doen: "'n Bron van nadenke vir almal wat vreugde daarin vind."
Wat is dié dinge waaroor ons kan nadink?
HE – "Dat God se werk vol luister en glansrykheid is".
WAW – en veral: "Dat God se regverdigheid vir altyd bestaan – vers 3.
En is dit nie op 'n manier een van dié belangrikste dinge wat ons nodig het om van God te hoor nie? Dat Hy regverdig is. Dat sy regverdigheid vir altyd bestaan. Dit was so, dit is so, dit sal so wees. God is regverdig.
En waarin sien ons dit?
Die Psalmis antwoord verder:
ZAJIN 4 "Hy het bewerk dat sy wonders onthou word". Dit hang dus nie net van ons af nie, om die waarheid te sê, dat God in dié wêreld onthou word, dat sy groot dade geprys word, Hy self staan daarvoor in. Ons is medewerkers van God, maar Hy is die eintlike bewerker van alles wat die moeite werd is.
Want GET – "Genadig en barmhartig is die HERE" vers 4.
Hoe sien ons dit?
TET – 5 "Hy het kos gegee aan wie vir Hom ontsag het".
En JOD – "Hy hou vir ewig sy verbond in gedagte", die verhouding wat Hy met ons gesluit het.
Vir die Israeliete het dit beteken:
KAF – "Die krag van sy dade het Hy aan sy volk getoon",
LAMED – "deur die erfdeel van nasies aan hulle te gee" vers 6.
Wat beteken dat weereens God se regverdigheid kan uitstaan vir almal om te sien, want sê die Psalmis:
MEM – 7 Waarheid en reg is die werk van sy hande".
God sorg dat die waarheid en die reg seëvier, al neem dit soms 'n tydjie voor dit vir almal sigbaar is.
Op die koop toe kan ons daarop reken:
NUN – "Betroubaar is al sy opdragte",
Dit wil sê, God se opdragte is ingebed in sy regverdigheid. Hy verwag nie van ons iets wat nie inpas in sy regverdigheid nie. Hy gee juis sy opdragte dat reg en geregtigheid kan geskied. Sy opdragte is dus betroubaar!
SAMEK – dit is 8 "bestendig vir altyd, vir ewig —", vir altyd, vir ewig, dit is vir altyd betroubaar en bestendig. Dit is waarom die Psalmis verder kan sê:
AJIN – "dit word nagekom in trou en opregtheid" vers 8.
En die Psalmis illustreer dit met 'n voorbeeld uit die geskiedenis:
PE – 9 "Verlossing het Hy vir sy volk gestuur" en
TSADE – "Hy het sy verbond vir ewig voorgeskryf".
KOF – "Heilig en ontsagwekkend is sy Naam".
Wat alles tot die laaste drie reëls lei wat die opdrag aan die kinders omklink:
RESJ – 10 "Die begin van wysheid is ontsag vir die HERE";
SIN – "almal wat sy opdragte uitvoer, het goeie insig".
TAW – "Sy lof hou vir altyd stand", presies waar hulle begin het, met God se lof.
God is dus regverdig. Daarop kan jy staatmaak. Sy opdragte is regverdig. Daarop kan jy ook staatmaak. Dit is bestendig en betroubaar. Daarom kan jy met ontsag vir Hom lewe. Daarom kan jy sy opdragte uitvoer. Die goeie insig lê nie in jou eie idees en planne nie, maar in die feit dat jy God se opdragte uitvoer. Dan het jy goeie insig!
As jy dié dinge dus geleer het, as kind, as ouer, as familie, as geloofsgemeenskap, het jy 1) die Hebreeuse konsonante alfabet geken, en 2) het jy die belangrikste dinge van God geken, dat Hy regverdig is, dat Hy barmhartig en genadig is, dat Hy kos gee vir dié wat vir Hom ontsag het, dat Hy sy kant van die verhouding met ons in stand sal hou.
Dít is wat ons alfabet ons leer – die ABC van wie God is – het die oud-Israeliete geglo. Dit is wat die Psalms ons leer – die ABC van wie God is – só het die kerk geglo wat dié Psalms vir ons in die kanon ingesluit het.
Die Psalm tref my dus in sy eenvoud en diepte.
Aan die een kant is dit só maklik en eenvoudig om die boodskap op te som en vir jouself toe te eien. God se werk is groots. God se werk is betroubaar. God is regverdig. God is barmhartig. God is genadig. Loof die Here. En dít kan jy deur jou hele lewe onthou en daarop staatmaak. Dit is die ABC van jou verhouding met God.
Maar die Psalm het verder 'n diepte wat verras as 'n mens 'n bietjie onder die oppervlak gaan rondkrap. Vers 7-8 sê ook, opgesom: God is betroubaar in sy opdragte. Sy regverdigheid lê ook in sy opdragte.
Die NAV sê: "Wat Hy doen, getuig van trou en reg, al sy voorskrifte staan vas, hulle is vir altyd geldig, hulle is gegee in trou en regverdigheid."
Peterson vertaal: "He manufactures truth and justice; All his products are guaranteed to last—Never out-of-date, never obsolete, rust-proof. All that he makes and does is honest and true." (The Message)
God se opdragte hoef nie opgegradeer te word nie. Dit hoef nie opgedateer te word nie. Jy kan gewoond raak aan die gemaklikheid daarvan, hoe lekker dit op jou hand val, hoe duidelik en deursigtig sy riglyne vir die lewe is. Dit is bedoel om 'n huis te wees waarin jy woon.
Want uit dié Psalms en die Profete, die Wet en die Wysheid, het die OT gegroei tot dit as deel van die kanon vir ons in die Bybel saam met die NT ingesluit is.
En hierdie Bybel hoef nie opgegradeer te word nie. Dit is nie nodig om 'n iBybel 9 of 10 of 11 te kry nie. iBybel 1 is steeds goed genoeg, en sal vir altyd goed genoeg wees. Die Bybel hoef ook nie opgedateer te word nie. Wat Moses, Aäron, Samuel, Dawid, Matteus en Paulus – en wie ook al geskryf het aan die Bybel – hulle woorde bly vas en seker en genoegsaam om ons onder leiding van die Heilige Gees te begelei na God se wil vir ons en hierdie wêreld.
Maar, daarom ons moet versigtig wees vir die dinge wat ons elke dag lees en hoor in die media en die gesprekke waaraan ons deelneem. Dit kan op verskillende maniere God se Woord uitdoof in ons lewe. Selfs goeie boeke en goeie sprekers kan ons doof maak vir God se Woord. Hoekom? Want ander geskrifte en skrywers kan só maklik die plek van God en sy Woord in ons lewe inneem. Geen geskrif of skrywer mag op enige manier in die plek van of naas die Bybel 'n normatiewe rigtinggewende rol in ons lewe inneem nie.
Hierdie waarheid is iets wat my besonderlik ondersteun het dié week waar ek in ernstige gesprekke betrokke was by die ASM oor wat ons moet maak met die boodskap van die Bybel in die onderskeie diep kwessies waaroor die kerk moet besin, meer spesifiek oor die artikel 1 proses en die gesprek oor gay verbintenisse.
En wat die Psalm vir my beteken het, is dat 'n mens God se voorskrifte ernstig kan neem, want hulle is gegee in trou en regverdigheid. Hulle is betroubaar om na te volg, want hulle dui die regte pad aan. Elke woord van die Bybel het steeds 'n boodskap, 'n woord om te spreek in elke situasie waar ons moet onderskei hoe nou vorentoe.
Trouens, ek het die week ernstig gebid oor die blywende gesag van die Bybel, en ernstig geworstel met die Here daaroor. In my gebed daaroor dring die gedagte tot my deur: "Die Bybel is nie die Bybel omdat mense of die kerk so sê nie. Die Bybel is die Bybel omdat ek God se stem daarin herken." Dit is wat die Nederlandse Geloofsbelydenis ook sê in artikel 5: "Ons glo ook sonder twyfel alles wat daarin vervat is, nie juis omdat die kerk hulle aanvaar en as sodanig beskou nie maar veral omdat die Heilige Gees in ons hart getuig dat hulle van God is. Hulle het ook die bewys daarvan in hulleself …"
Sedert die eerste keer wat ek Sy stem in standerd 5 by huisgodsdiens in Romeine 8:14-16 gehoor en in trane uitgebars het weens die roering in my hart, só is dit vandag nog en sal dit vir altyd wees. En ek wil vanuit die diepste dieptes van my hart vir die Here dankie sê vir die betroubaarheid van Sy stem in die Bybel. Aan Hom behoort my hele lewe. Sy boodskap is vandag nog net so gesagvol en betekenisvol as wat dit ooit in die loop van die geskiedenis was.
En ek wil dit vir jou ook deurgee vir jou eie lewe as boodskap. God is regverdig en sy Woord wil niks anders doen as om ons in trou en regverdigheid voor Hom te laat lewe nie. Soos Peterson sê: "He manufactures truth and justice; All his products are guaranteed to last—Never out-of-date, never obsolete, rust-proof. All that he makes and does is honest and true."
Dit is waar van die Woord. Die Woord het nie 'n vervaldatum nie. Dit is vandag nog geldig en genoegsaam vir ons geloof en ons lewe.
Dit is waar van die Gees wat ons help om die Woord reg te interpreteer. Die Gees is ook nooit van verbygaande aard nie. Soos Hy met my gepraat het as kind, só praat Hy met my as volwassene, en sal Hy by my wees, selfs as ek nie meer kan praat nie.
Dit is waar van die kerk wat vir mekaar gegee is om saam te onderskei wat die Woord van die Here vir ons wil sê, selfs oor die moeilikste dinge waaroor ons moet en kan nadink. Die kerk sal ook nooit vergaan nie. Dit is ook waar van die geloofsgemeenskap hier in Somerstrand. Selfs al verander ons van gedaante, selfs al skuif ons na 'n ander woongebied, of selfs na 'n ander wêrelddeel, of al verander ons denominasie, die breë geloofsgemeenskap waarvan ons deel is as die liggaam van Christus, sal nooit ophou bestaan nie.
Dit is waar vir jou lewe. Jy het ook nie 'n vervaldatum nie. Daarop kan jy staatmaak. Vir gelowiges gaan dié lewe selfs deur die dood voort. Om die waarheid te sê, ons sien uit na die toekoms wat ons almal saam met God sal hê in die nuwe hemel en aarde.
Oor twee weke gaan ons Psalm 112 lees, ook 'n ABC Psalm, maar in daardie geval nie oor hoe God is nie, maar oor hoe sy mense, die gelowiges is. En ons gaan hoor hoe naby dié twee Psalms in inhoud beweeg, hoewel met twee verskillende doelwitte. Psalm 111 sê hoe God is. Psalm 112 sê hoe ons is. Tot dan …