Ngaba ungathanda ukufunda eli nqaku ngolu lwimi:
“Ndonwaba nje umzuzu, emva koko ndinxunguphale. Andazi noba iyenzeka na kwabanye abafana kodwa kum iyenzeka.”—UBrian.
Ukufikisa lixesha ebomini apho kwenzeka utshintsho emzimbeni nakwiimvakalelo kuba uza kuba mdala. Kweli xesha, kwenzeka utshintsho olukhawulezileyo emzimbeni wakho nto leyo ekwenza ulungele ukuvelisa inzala.
Oku akuthethi kuthi ukulungele ukuba ngumzali. Kunoko ukufikisa kubonisa ukuba uyayeka ukuba ngumntwana—nto leyo enokukwenza uvuye okanye udakumbe.
Umdlalo: Nguwuphi kule minyaka onokuthi ngowokuqalisa ukufikisa?
Impendulo: Yonke le minyaka kudla ngokuqaliswa ukufikiswa ngayo.
Loo nto ayithethi kuthi ufanele ube nexhala lokuba sele ugabhule iminyaka yokufikisa kodwa kube kungekenzeki oko—okanye ungaphantsi kweminyaka elishumi kodwa ube sele ufikisa. Ukufikisa kwenzeka ngexesha lako ongenakukwazi ukulilawula.
Mhlawumbi olona tshintsho lucaca nakuthathatha lokufikisa kukukhawuleza ukhule. Ingxaki kukuba, amalungu akho omzimba akakhuli ngokufanayo. Ngoko ingakothusi indlela owenza ngayo izinto. Qiniseka ukuba ekuhambeni kwexesha, kuza kuphinda kulunge.
Zininzi ezinye izinto ezenzekayo xa ufikisa.
Icebiso: Unokumelana nokunuka komzimba ngokuhlamba umzimba rhoqo nokusebenzisa iziqholo.
“Namhlanje uyalila, ngomso wonwabile. Ngoku uyacaphuka, kuthi kusenjalo ubonwe sele uzivalele endlini udandathekile.”—UOksana.
Xa befikisa, abantwana abaninzi baba nexhala, ngokungathi kukhona mntu uthile ubajongileyo nothetha kakubi ngabo. Ibe ukutshintsha kwendlela oyiyo akuncedi!
Mhlawumbi okona kutshintsha kweemvakalelo oza kujamelana nako yindlela entsha oza kubonakala ngayo kubantu besini esahlukileyo.
“Ndayeka ukucinga ukuba onke amakhwenkwe ayadika. Ngoku amanye awo ayenomtsalane, ibe ukuthandana nawo kwakungeyonto imbi. Phofu, ‘ukuthandana kwethu nawo’ kwakuyinto esasidla ngokuncokola ngayo.”—UAlexis.
Xa befikisa, abanye abantwana bazibhaqa sele befuna ukuthandana nabantu besini esifana nesabo. Ukuba nakuwe iyenzeka le nto, sukucinga ukuba ulifanasini. Amaxesha amaninzi, ezo mvakalelo ziphelel’ esithubeni.
“Ngenxa yokusoloko ndizithelekisa namanye amakhwenkwe, ndaqalisa ukufuna ukuthandana nawo. Zange kube kudala kwasebutsheni apho, ndatsaleleka kumantombazana. Iimvakalelo zobufanasini ngoku ziyinto yexesha elidluleyo.”—UAlan.
Zama ukuba nembono entle. Enyanisweni, ukufikisa lutshintsho olufanele lwenzeke. Unokude uqinisekiswe nangamazwi omdumisi uDavide, owathi: “Ndenziwe ngokumangalisayo.”—INdumiso 139:14.
Kuphephe ukuzithelekisa nabanye, uze ulumkele nokuhlala ugxekana nendlela omile ngayo. IBhayibhile ithi: “Umntu nje ubona okubonakalayo emehlweni; kodwa uYehova yena, ubona oko ikuko intliziyo.”—1 Samuweli 16:7.
Kuphephe ukuzigweba. Ngaba nyhani ujongwe ngumntu wonke? Enoba abantu bayathetha ngokukhula kwakho, khawuyijonge ngenye indlela loo nto. IBhayibhile ithi: “Musa ukuyinikela intliziyo yakho kuwo onke amazwi abawathethayo abantu.”—INtshumayeli 7:21.
Funda ukuzeyisa kwiminqweno yesini onayo ukuze ingakulawuli. IBhayibhile ithi: “Sabani kulo uhenyuzo! . . . Lowo uqhelisela uhenyuzo wona nxamnye nomzimba wakhe.”—1 Korinte 6:18.
Thetha nomnye wabazali bakho okanye umntu omdala omthembileyo. Yinyaniso kona ukuba kusenokungabi lula ekuqaleni. Kodwa uncedo onokulufumana luya kwenza uncedakale.—IMizekeliso 17:17.
Ingongoma: Ukufikisa kuza neengxaki zako. Kukunceda ube nethuba lokukhula—kungekuphela nje emzimbeni kodwa engqondweni, ngokweemvakalelo nangokomoya.—1 Samuweli 2:26.
Imibuzo Yabantu Abaselula, Umqulu 2
Ngaba Abanye Bakulingela Ukuba Ulale Naye?
Ndithanda Abantu Besini Esifana Nesam—Ngaba Loo Nto Ithetha Ukuba Ndiyigay?
Ngaba Uyakufuna Ukuncedwa Ukuze Ungahlali Ucinga Ngokulala Nomntu?
Ngaba Lo Mntu Undifanele?
Yintoni Endifanele Ndiyazi Ngokuxhatshazwa Ngokwesondo?—Inxalenye 1: Izilumkiso
Ngaba Bubuhlobo Nje Okanye Luthando?—Inxalenye 1: Yintoni Ebangela Ukuba Ndizibuze?
Ngaba Bubuhlobo Nje Okanye Luthando?—Inxalenye 2: Ziziphi Izinto Endizenzayo Ezenza Abanye Bacinge Ukuba Ndifuna Ukuthandana Nabo?
Ngaba Ukuncwasa Ngumdlalo Nje?
Ngaba Iitshomi Zakho Zikulingela Ukuba Wenze Izinto Ezimbi?
Ngaba Uyonwaba Okanye Akungeni Kwincoko Yabo?
Yintoni Endimele Ndiyazi Ngokufaka Iifoto Kwi-intanethi?
Ucinga Ukuba Abazali Bakho Abazukuvumela Ukuba Uye Konwaba?
Ndingayamkela Njani Imithetho Yabazali Bam?
Ndingathetha Njani Nabazali Bam Ngemithetho Abandibekela Yona?
Ndenze Ntoni Ukuba Ndaphule Umthetho Wabazali Bam?
Ngaba Kunyanzelekile Kubekho Imithetho Ekhaya?
Kutheni Kufuneka Ndenze Uxolo Nabantwana Basekhaya?
Ndinokwenza Ntoni Xa Umzali Wam Egula?
Ngaba Unomsebenzi Omninzi Wesikolo Oza Kuwenza Ekhaya?
Ngaba Utitshala Wakho Uyakuchukela?
Ndiza Kwenza Ntoni Xa Ndihlutshwa Ngabanye?
Ngaba Izinto Zadalwa Okanye Zazivelela?—Inxalenye 1: Kutheni Ukholelwa KuThixo?
Ngaba Izinto Zadalwa Okanye Zazivelela?—Inxalenye 2: Kutheni Ufanele Ungayikholelwa Into Yokuba Izinto Zazivelela?
Ngaba Izinto Zadalwa Okanye Zazivelela?—Inxalenye 3: Kutheni Umele Ukholelwe Ukuba Izinto Zadalwa?
Ngaba Izinto Zadalwa Okanye Zazivelela?—Inxalenye 4: Ndingayicacisa Njani Inkolelo Yam Yokuba Zonke Izinto Zadalwa?
Ndingenza Njani Ukuze Ndilale Ngokwaneleyo?
Ndinokuyeka Njani Ukukhathazeka Kangaka?
Kuthekani Ukuba Ndiyagula? (Inxalenye 3)
Ngaba Ndisoloko Ndicinga Ngendlela Endikhangeleka Ngayo?
Kutheni Ndimele Ndibancede Abanye?
Ngaba Kubalulekile Ukuba Nembeko?
Kutheni Kufuneka Ndikuphephe Ukufana Nabantu Abadumileyo? Inxalenye 1: Yeyamantombazana
Kutheni Kufuneka Ndikuphephe Ukufana Nabantu Abadumileyo?—Inxalenye 2: Le Nxalenye Yeyabafana
Kutheni Kufuneka Ndithandaze?
Ndinokumkhetha Njani Umntu Endifuna Ukufana Naye?
Ndinokwenza Njani Ukuze Ndingayisebenzisi Kakhulu Imali?
Ngaba Ibalulekile Into Yokuba Ukhetha Umculo Onjani?
Yenza Umnikelo Womsebenzi Owenziwa Ehlabathini Lonke