102 Sal God ons in die openbaar vergeld? Matteus 6:4 | Bybelverskille
← 101 Wat Robin Williams ons van die Bybel kan leer.
103 Word vroue gered deur kinders te baar? 1 Tim.2:15 →
102. Verwagte byvoeging Mat.6,4,6,18
Een van die interessante variasies wat soms voorkom, is wanneer een groep manuskripte ‘n bepaalde weergawe bevat terwyl die ander groep manuskripte die verwagte uitbreiding bevat op een aspek van die korter weergawe. As voorbeeld kyk ons na Matteus 6:4.
Direkte Vertaling: “Jou Vader wat sien wat verborge is, sal jou beloon.”
1933/53-Vertaling: “… jou Vader wat in die verborge sien, Hy sal jou in die openbaar vergelde.”
Mense is lief om teenoorstaandes saam te gebruik. Duister teenoor lig, swart teenoor wit, en so ook openbaar teenoor verborge. Dit word as’t ware saam verwag. Daarom is dit byna ‘n logiese afleiding dat die verwagte “openbaar” ongemerk by die “verborge” bygevoeg sou word eerder as dat “openbaar” doelbewus weggelaat sou word. Maar albei kan tog nie in die oorspronklike outografie gestaan het nie. Die een moet ‘n aanpassing van die oorspronklike wees.
Die vraag is nou of ‘n ondersoek na die manuskripte tot ons beskikking ons nader aan ‘n antwoord kan bring. Bied die manuskripte enige moontlike antwoord op watter variasie die verandering van die oorspronklike sou wees?
Moontlikhede: Uitgelaat: ” in die openbaar”
201-300 Sahidies Origenes, Cyprianus
301-400 Sinaïtikus, Vatikanus Oud Latyn, Vulgaat, Siries, Bohairies, Fayumies Hieronimus Washington Oud Latyn, Siries, Goties Apostoliese Konstitusie
401-500 Bezae Oud Latyn Chromatius, Augustinus 2 Oud Latyn, 2 Siries, Armeniaans, Etiopies, Georgiaans Chrysostomus
501-600 Oud Latyn Pseudo-Chrysostomus
601-700 Oud Latyn 2 Oud Latyn, Siries
701-800 Regius, 0250
801-900 33 Cyprius, Sangallensis, Koridethi, Petropolitanus 18 Minuskuls, Voorleesbundel Oud Latyn
901-1600 f1, f13 Oud Latyn Oud Latyn
Hoe beoordeel ons nou hierdie variasies?
Eerste kyk ons na die manuskripte wat ons beskikbaar het.
Die manuskripgegewens is baie interessant.
Die oudste manuskrip waar wat ons van hierdie deel van Matteus het, is die Diatessaron van Tatianus, en dit bevat die bewoording “in die openbaar”. Die Diatessaron is ‘n baie interessante dokument. Tatianus van Sirië het ongeveer 170 n.C. die 4 Evangelies in een verhalende dokument saamgestel. Hy het saamgevoeg en uitgelaat soos hy goedgevind het. Maar daar is ook talle unieke byvoegings wat hy gedoen het om een saamgestelde verhaal daar te stel. Sy Diatessaron was aanvanklik baie gewild, want meteens het mens al die inligting van die vier Evangelies in een dokument. Dis baie goedkoper as om vier Evangelies te laat kopieer!
Maar op daardie stadium was die kánon nog nie vasgestel nie, en is veranderinge en byvoegings daarom nie ernstig opgeneem nie. Eers heelwat later is hierdie dokument as ‘n vervalsing uitgewys en met wortel en tak probeer uitroei. Ongelukkig is heelwat van Tatianus se veranderinge in latere Griekse manuskripte opgeneem, veral in die Oostelike streke waar sy dokument baie gewild was.
Kom ons kyk na die totale spektrum tot die jaar 500 n.C. Ons beskik oor drie Griekse manuskripte asook sewe antieke vertalings wat nie “in die openbaar” in het nie. Daarteenoor slegs een Griekse manuskrip maar elf antieke vertalings waarvan ses direk uit daardie Oostelike streke hul oorsprong het, wat wel die woorde in het.
Volgens die eksterne gegewens lê die gewig swaarder op die manuskripte sonder hierdie woorde.
Ons tweede kreterium is om ‘n logiese verklaring te probeer vind van hoe hierdie variasie sou kon ontstaan. Die vraag is: het iemand hierdie woorde toevallig of doelbewus bygevoeg of uitgelaat uit die oorspronklike outografie. Hierdie vraag is reeds in die begin beredeneer en gevind dat die moontlikheid van ‘n byvoeging die beste verklaring bied. Ons tweede kreterium dui dus ook op die oorspronklike outografie as sonder “in die openbaar”.
In hierdie hoofstuk hanteer Jesus drie sake. In 6:1 praat Jesus van liefdadigheid, in 6:6 van gebed, en in 6:16 van vas. In al drie gevalle beklemtoon Jesus dat hierdie sake ‘n aangeleentheid tussen die gelowige en sy Vader in die regte gesindheid behoort te wees. Die gevaar in al drie sake, is dat ons dit graag aan mense bekend wil laat word sodat hulle ons daarvoor kan eer. Dit is waarom Jesus telkens beklemtoon dat dit ‘n saak tussen ons en ons Vader moet wees. Dit het niks met ander mense te doen nie.Ons Vader sien mos wat in die verborge gedoen word. Hy sal ons beloon, ons moet nie die eer van mense soek nie! Maar sodra die Vader ons in die openbaar beloon, doen Hy dan juis waarteen Jesus waarsku. Dan blaas Hy dan mos die trompet oor ons goeie dade. Dan soek Hy juis die eer en agting van mense namens ons! Dit is tog direk in teenstelling met al drie sake wat hier genoem word!
Intrinsiek is dit duidelik dat hierdie vers sonder “in die openbaar” moet wees.
Al drie kriteria dui daarop dat die oorspronklike outografie net gesê het dat die Vader ons sal beloon, “In die openbaar” moet ‘n bevoeging wees van wat logies verwag kan word. Eintlik trek die toevoeging van hierdie woorde ‘n streep deur dit wat Jesus sê! “Moenie jou beuel voor die mense blaas om deur hulle geëer te word nie. Jou eer en agting voor die mense sal jy kry – jou Vader sal jou beul namens jou blaas!” Dis tog duidelik nie wat Jesus bedoel het nie!
Selfs die geringste verandering in dít wat ons Here aanvanklik laat neerskryf het, kan die klem of skopus verander. In al drie die verse in hierdie hoofstuk waar hierdie woorde bygevoeg is, het dit telkens dieselfde uitwerking!
Ek wil die Woord van God hê soos Hy dit gegee het, sonder selfs die kleinste veranderingetjie!
Jou kommentaar onder aan hierdie bladsy of per e-pos aan my by bibledifferences@gmail.com is baie welkom.
This entry was posted in Antieke Vertalings, Eksterne Maatstawwe (Gegewens), Evaluering: maatstawwe, Intrinsieke kriteria, Verwagte Uitbreiding. Bookmark the permalink.