Zimbabwe, amptelik die Republiek Zimbabwe (Engels: Republic of Zimbabwe), is 'n landingeslote land geleë in Suider-Afrika en begrens deur Zambië in die noordweste, Mosambiek in die noordooste, Suid-Afrika in die suide en Botswana in die suidweste. Die land het eers as Suid-Rhodesië, 'n Britse kolonie, bekendgestaan en van 1965 af as Rhodesië, genoem ná Cecil John Rhodes. In 1965 het Suid-Rhodesië eensydig sy onafhanklikheid verklaar en in 1970 'n republiek geword. Ná 'n jare lange vryheidsoorlog en daaropvolgende onderhandelinge het Suid-Rhodesië in 1980 amptelik Zimbabwe-Rhodesië geword en aansluitend die Republiek Zimbabwe.
Amptelike tale Nyanja, Sena, Engels, Kalanga, Tshwa, Nambya, Ndau, Noord-Ndebele, Tsonga, Shona, Gebaretaal, Suid-Sotho, Tonga, Tswana, Venda, Xhosa
1 Junie 1979
Nasa-Satellietbeeld van Zimbabwe
Zimbabwe beslaan 'n oppervlakte van 390 757 km² en het 'n bevolking van 16 150 362 in 2016 gehad. Die hoofstad en grootste stad is Harare, tot 1980 Salisbury. 'n Ander belangrike stad is Bulawayo.
Zimbabwe is 'n multi-etniese land en die Mashona vorm die belangrikste inheemse etniese groep, gevolg deur die Ndebeles. Dié land het 16 amptelike tale, waaronder Engels, Shona en Noord-Ndebele die mees verspreide tale vorm.
Op 15 November 2017, na een jaar se protes teen sy regering asook Zimbabwe se vinnig dalende ekonomie, is Mugabe tydens 'n staatsgreep deur dié land se gewapende magte onder huisarres geplaas. Op 19 November 2017 het ZANU-PF Robert Mugabe gedwing om as partyleier af te dank en deur die voormalige adjunkpresident Emmerson Mnangagwa vervang. Op 21 November 2017 het Mugabe sy bedanking aangebied voordat die vervolgingsverrigtinge voltooi is.
4.1 Ryk van Monomotapa
7.2 Spoorweë, pad- en lugvervoer
Zimbabwe beslaan 'n gedeelte van die groot plato in Suider-Afrika. Die hoëveld met 'n lengte van 1 525 meter het twee hoofriviere, naamlik Zambezi in die noorde en Limpopo in die suide. Die Karibameer is net stroomaf van die Victoria-waterval in die Zambezi op die grens met Zambië en is een van die grootste mensgemaakte mere in die wêreld.
Die grens tussen Suid-Afrika en Zimbabwe is 230 km lank en word in sy geheel deur die Limpoporivier gevorm. Die belangrikste grenspos is Beitbrug langs die Beitbrug-Bulawayo Spoorweg.
Ryk van MonomotapaWysig
Die politieke situasie was tydens die laaste jare van Robert Mugabe se presidentskap onstabiel. Die onderdrukking van die opposisiepartye, die onteiening van blanke boere en die sloping van krotbuurte en stadswyke, waar inwoners verdink is om aanhangers van die opposisie te wees, is in die buiteland met skerp kritiek bejeën. Terwyl die Suid-Afrikaanse regering die régime in Harare met lenings gesteun het, is Zimbabwe deur die Amerikaanse regering onder die tirannieë van die wêreld gereken.
Zimbabwe beskik oor vyf Unesco-wêrelderfenisgebiede: Groot-Zimbabwe, Khami, Mana Pools, Matopos en die Victoria-waterval.
Zimbabwe word administratief onderverdeel in agt provinsies en twee stede met provinsiale status, Harare en Bulawayo. Die provinsies word verder onderverdeel in 59 distrikte en 1 200 munisipaliteite (sogenaamde wards) wat elk uit 'n aantal nedersettings bestaan.
Spoorweë, pad- en lugvervoerWysig
Die Zimbabwiese Sewesrugbyspan tydens die Hong Kong Sevens in 2009
Die Zimbabwiese nasionale krieketspan tydens hul ODI-wedstryd teen Bangladesj op 23 Januarie 2009 in Dhaka
Sokker is Zimbabwe se gewildste sport. Die Zimbabwiese nasionale sokkerspan kon drie keer vir die Afrikanasiesbeker kwalifiseer (2004, 2006 en 2017).
Rugby is 'n belangrike sport in Zimbabwe en die Zimbabwiese nasionale rugbyspan kon twee keer vir die Rugbywêreldbeker kwalifiseer (1987 en 1991).
Krieket word veral deur Blanke Zimbabwiërs beoefen en dié land is een van die Toetskrieketlande en volle lidland van die Internasionale Krieketraad. Die Zimbabwiese nasionale krieketspan kon tussen 1983 en 2015 vir elke Krieketwêreldbeker kwalifiseer, maar nie vir die Krieketwêreldbeker 2019 nie. Zimbabwe was mede-gasheer van die Krieketwêreldbeker 2003.
Louw, A.A. (ds.): Die môrester in Mashonaland. Stellenbosch: C.S.V.-boekhandel, 1954.
↑ (en) (13 September 1981) “Zimbabwe”. Besoek op 1 Mei 2018.
↑ (en) CIA (10 April 2018). "The World Factbook – Zimbabwe". 2011. Central Intelligence Agency. Besoek op 1 Mei 2018.
↑ (en) (Constitution of Zimbabwe (final draft) Geargiveer 2 Oktober 2013 op Wayback Machine).
↑ (en) "World Population Prospects: The 2017 Revision". ESA.UN.org (custom data acquired via website). United Nations Department of Economic and Social Affairs, Population Division. Besoek op 1 Mei 2018.
↑ 6,0 6,1 6,2 6,3 (en) "Zimbabwe". Internasionale Monetêre Fonds. Besoek op 1 Mei 2018.
↑ (en) "GINI Index". Wêreldbank. Besoek op 21 Julie 2013.
↑ (en) Hungwe, Brian. bbc.com: Zimbabwe’s multi-currency confusion, 6 Februarie 2014, besoek op 1 Mei 2018.
↑ (en) CNN, David McKenzie, Brent Swails and Angela Dewan, (16 November 2017). "Zimbabwe in turmoil after apparent coup". CNN. Besoek op 1 Mei 2018. AS1-onderhoud: extra punctuation (link)
↑ (en) "Zimbabwe's Robert Mugabe confined to home as army takes control". The Guardian. 15 November 2017. Besoek op 1 Mei 2018.
↑ (en) "Ruling party sacks Mugabe as leader". BBC. BBC. 19 November 2017. Besoek op 1 Mei 2018.
↑ (en) "Zimbabwe's President Mugabe 'resigns'". BBC. 21 November 2017. Besoek op 1 Mei 2018.
(en) Toerisme-inligting oor Zimbabwe op Wikivoyage
Ontsluit van "https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Zimbabwe&oldid=2069398"