PressReader - Beeld: 2016-05-24 - ‘De­par­te­men­te ver­trap men­se­reg­te’
‘De­par­te­men­te ver­trap men­se­reg­te’
‘Ook die land­bou word ver­nie­tig’
Beeld - 2016-05-24 - Nuus - E­li­se Tem­pel­hoff
Die de­par­te­ment van wa­ter en sa­ni­ta­sie en van mi­ne­ra­le bron­ne ver­trap men­se­reg­te in M­pu­ma­lan­ga deur li­sen­sies vir steen­kool­myn­bou “links en regs” uit te deel.
Myn­bou in die wa­ter­ry­ke pro­vin­sie het van 2005 tot 2010 met 300% toe­ge­neem en op 61,3% van die grond­ge­bied is daar aan­soe­ke vir myn­bou of pro­spek­te­ring.
So lui ’n ver­doe­men­de ver­slag ge­naamd “Ze­ro Hour”, wat gis­ter deur die Sen­trum vir Om­ge­wings­reg (CER) uit­ge­reik is.
Die ver­slag is die vrug van vyf jaar se na­vor­sing en is op­ge­stel met die sa­me­wer­king van die om­ge­wings­or­ga­ni­sa­sies groun­dWork, die Fe­de­ra­sie vir ’n Vol­hou­ba­re Om­ge­wing (FVO), die Wê­reld­na­tuur­fonds, Eart­hLi­fe A­fri­ca en die Hig­hveld En­vi­ron­men­tal Net­work.
Cat­her­i­ne Hors­field, hoof van die CER se myn­bou­pro­gram, sê die twee de­par­te­men­te laat SuidA­fri­ka in die steek en ont­neem hom bla­tant van sy vars­wa­ter­bron­ne. Hul op­tre­de bring die land se voed­sel­se­ker­heid ook in die ge­drang.
Weens die de­par­te­men­te se laks­heid om wa­ter­wet­ge­wing toe te pas en nie om­ge­wings­wet­ge­wing te eer­bie­dig nie, is daar on­ge­ken­de om­ge­wings­ag­ter­uit­gang in die pro­vin­sie. Dit lei tot chro­nie­se ge­sond­heids­pro­ble­me by in­wo­ners, sê sy.
In die na­vor­sing het dit ge­blyk die twee de­par­te­men­te reik wa­ter- en myn­bou­li­sen­sies vir steen­kool­my­ne uit son­der om e­nig­sins ag te slaan op die ge­vol­ge wat dit vir die wa­ter­bron­ne, mens­li­ke ge­sond­heid, bi­o­di­ver­si­teit, lug­ge­hal­te en voed­sel­se­ker­heid kan in­hou.
Bob­by Peek, di­rek­teur van groun­dWork, sê die re­ge­ring is deur sy be­lan­ge in steen­kool- myn­bou be­trok­ke by wa­ter- en grond­ver­gry­pe in M­pu­ma­lan­ga en dat dit hoog tyd is dat die twee de­par­te­ment se op­tre­de ont­bloot word.
“Dit is tyd dat die men­se van Suid-A­fri­ka sien hoe swak die re­ge­ring is wat aan die stuur van die land se sa­ke is.”
Hors­field wys daar­op dat M­pu­ma­lan­ga van stra­te­gie­se be­lang is weens Suid-A­fri­ka se be­perk­te wa­ter­bron­ne. 8% van die land se op­per­vlak­te le­wer 50% van sy wa­ter op, sê sy.
Die CER se kom­mer oor myn­bou in M­pu­ma­lan­ga is nie be­perk tot die wa­ter­bron­ne nie. Ook die land­bou word nou erg on­der­myn.
“Myn­bou ver­nie­tig die land­bou om­dat groot hoe­veel­he­de vrug­ba­re bo­grond ver­wy­der word in die soek­tog na steen­kool.
“Net 1,5% van Suid-A­fri­ka se bo­grond het groot land­bou­po­ten­si­aal. Byna die helf­te daar­van – 46,6% – is in M­pu­ma­lan­ga. As myn­bou teen dié tem­po in die pro­vin­sie voort­gaan, hou dit erns­ti­ge ge­vol­ge vir voed­sel­se­ker­heid in.”
Wan­neer om­ge­wings­be­wus­tes die re­ge­ring waar­sku oor die ver­nie­ti­gen­de ge­vol­ge van oop­groef­myn­bou, word so­ge­naam­de “e­ko­no­mie­se ont­wik­ke­ling” en “werk­skep­ping” voor­ge­hou as die op­los­sing vir ar­moe­de, sê Hors­field.
Die ko­a­li­sie van nie­re­ge­rings­or­ga­ni­sa­sies doen nou ’n be­roep op Ed­na Mo­le­wa, mi­nis­ter van om­ge­wing­sa­ke, om in te gryp en die oor­bly­wen­de wa­ter­ry­ke ge­bie­de in M­pu­ma­lan­ga in­ge­vol­ge wet­ge­wing te laat be­waar.
Al­bei de­par­te­men­te het ont­vangs van die ver­slag er­ken, maar nie op die in­houd ge­re­a­geer nie.
As myn­bou teen dié tem­po in die pro­vin­sie voort­gaan, hou dit erns­ti­ge ge­vol­ge vir voed­sel­se­ker­heid in. — CAT­HER­I­NE HORS­FIELD