You are here: Home » Content » Rigting en peiling
RIGTING EN PEILING1. Waarom moet ons ’n kaart kan lees?’n Kaart is ’n verkleining van die werklikheid soos dit van reg bo gesien word, geteken volgens ’n sekere skaal. Hierdie skaal dui aan hoeveel keer die werklikheid verklein is.Op ’n goeie kaart is ligging, rigting, afstand, reliëf, roetes en ander inligting beskikbaar. Dit is dus vir ’n kaartleser maklik om inligting af te lees en noukeurig afleidings te maak.Vir die doel van hierdie studie gaan van die 1:50 000 topografiese kaartreeks van Suid-Afrika gebruik gemaak word. Dit is ’n versameling kaarte wat die hele land dek. Elke kaart in die reeks het ’n nommer wat presies aandui waar die kaart inpas en wat sy koördinate is. (Sien afdeling 2.2.3)’n Topografiese kaart beeld nie net die verskynsels van die landskap uit nie, maar ook die topografie (reliëf) van die landskap deur middel van kontoerlyne (sien afdeling 2.5.3). Hierdie kaarte is almal op ’n skaal van 1:50 000 geteken. Dit beteken dat elke een sentimeter op die kaart 50 000 sentimeter in die werklikheid is. Die ware grootte is dus 50 000 keer verklein (sien afdeling 2.4). Om die kaart te kan verstaan en te kan interpreteer, moet die kaartsimbole geken en verstaan word (sien afdeling 2.5).2. Die basiese elemente van ’n kaart2.1 Rigting en peiling’n Bruikbare kaart moet altyd ’n rigtingwyser hê wat aantoon waar noord geleë is. As dit nie die geval is nie, moet jy die kaart so draai dat dit leesbaar is. Woorde moet dus van wes na oos vloei. Dan is die noordekant van die kaart aan die verste kant weg van die leser.Figure 12.1.1 RigtingVerskillende plekke se rigting ten opsigte van mekaar kan bepaal word deur van die 16 hoofkompasrigtings gebruik te maak.Die kompasrigtingsFigure 2AKTIWITEIT 1Voltooi die 16 verskillende hoofkompasrigtings in figuur 2. [LU 1.1] Let net altyd baie goed op VANAF watter punt NA watter punt daar gewerk moet word.Voorbeeld:Figure 3Wat is die rigting VAN A na B = ONO Wat is die rigting VAN B na C = S Wat is die rigting VAN C na D = W Wat is die rigting VAN C na A = NW Wat is die rigting VAN B na D = SW Wat is die rigting VAN D na A = NNW Wat is die rigting VAN A na D = SSO2.1.2 PeilingPeiling is ’n meer akkurate meting as rigting omdat dit as ’n HOEK uitgedruk word. Alle peilings word vanaf NOORD regsom (kloksgewys) met ’n gradeboog gemeet. Let weer baie goed op VANAF watter punt NA watter punt daar gewerk moet word. Stappe wat gevolg moet word:Verbind die twee punte met ’n potloodlyn. Trek ’n noordlyn deur die punt VANAF waar daar gemeet moet word. Plaas die gradeboog in posisie met 0º teenoor die noordlyn en die middel by die punt vanaf waar gemeet moet word. Meet die hoek vanaf die noordlyn regsom (kloksgwys) tot by die verbindingslyn (potloodlyn van stap 1).Figure 4AKTIWITEIT 2Bestudeer die sketskaart en bereken dan die rigting en peiling. [LU 1.1]Figure 5Table 1
a) Vanaf A na B? .........................
b) Vanaf C na B? .........................
c) Vanaf C na D? .........................
d) Vanaf D na E? .........................
e) Vanaf E na B? .........................
MemorandumKAARTWERK – MENSE EN PLEKKEAKTIWITEIT 1:Figure 6AKTIWITEIT 2:Table 3
DIE PEILING IS
Vanaf A na B SW
180 + 33 = ±
Vanaf C na B WSW
180 + 69 = 249
Vanaf C na D ONO
Vanaf D na E SSW
Vanaf E na B WNW
AKTIWITEIT 331°11'S, 24°56'O 33°57'S, 25°34'O 26°09'S, 28°00'O 29°50'S, 31°01'O 33°56'S, 18°52'O
This work is licensed by Siyavula Uploaders under a Creative Commons Attribution License (CC-BY 3.0), and is an Open Educational Resource. Last edited by Siyavula Uploaders on Aug 24, 2009 3:03 pm -0500. Add to a lens