AfriForum, IRV slaags oor grond-dokumentêrErnst Roets tydens die bekendstelling vir dokumentêr, Disrupted Land. Foto: Ersnt Roets/Twitter.com Die burgerregte-organisasie, AfriForum, en die Suid-Afrikaanse Instituut vir Rasseverhoudinge (IRV) het mekaar gekap rakende grondbesit in die apartheidsera in ŉ segment van ŉ dokumentêre rolprent oor grondeienaarskap in Suid-Afrika. AfriForum het Maandag Disrupted Land op YouTube beskikbaar gestel wat volgens dié organisasie die feite in ŉ uiters emosiebelaaide gesprek oor grondeienaarskap in Suid-Afrika verskaf. Die dokumentêr, wat 77 minute duur, is sedertdien reeds meer as 17 000 keer op YouTube gekyk. Ernst Roets, adjunkhoof van AfriForum, het Woensdag sy skok en teleurstelling oor die IRV se kritiek op die film uitgespreek. Hy meen die kritiek op “twee minute lange kommentaar” verklap die organisasie se standpunt oor spraakvryheid en bots met die IRV se beginsels van verdraagsaamheid van teenstrydige of omstrede standpunte. Roets het bygevoeg dat ŉ mens nie Suid-Afrika se geskiedenis deur die lense van vandag kan beskou nie. Die IRV het Dinsdag in ŉ verklaring gesê die dokumentêr doen afbreuk aan die waardevolle werk wat AfriForum doen om die belange van boere te verteenwoordig en die slaggate in onteiening sonder vergoeding uit te wys. Gareth van Onselen is ‘n ontleder verbonde aan die Instituut vir Rasseverhoudinge. Foto: IRR/Youtube.com Gareth van Onselen, ŉ ontleder van die IRV, het in ŉ rubriek in Business Day behoorlik uitgevaar teen AfriForum. Hy het onder meer geskryf “AfriForum se beskrywing van apartheid is onwaar en immoreel”. Van Onselen het ook sover gegaan as om te eis dat die dokumentêr heeltemal onttrek moet word. Dr. Frans Cronje, uitvoerende hoof van IRV, het luidens berigte intussen gevra dat AfriForum net die insetsel wat apartheid as “heilsaam” skets uit die dokumentêr verwyder word. Die IRV is veral ontsteld oor ŉ segment waarin Liza-Mari Oberholzer, ŉ Suid-Afrikaanse historikus, Hendrik Verwoerd as ŉ filosoof beskryf het, wat nie as die argitek van apartheid beskou kan word nie, omdat die stelsel al bestaan het lank voordat Verwoerd eerste minister geword het. In die insetsel word daar verduidelik dat Verwoerd ŉ landskap soortgelyk aan Europa in Suid-Afrika wou vestig waar verskillende volke vreedsaam in hulle eie lande langs mekaar kon leef en ontwikkel. Die segment verduidelik ook dat bevolkingsgroepe vergoed is wanneer hulle van grond verwyder is en genoegsame hulpbronne verskaf is om ŉ nuwe vesting op te bou. Die IRV het AfriForum daarvan beskuldig dat die organisasie die motiewe agter apartheid en die wreedheid van die stelsel “ontsmet” en probeer “mooipraat”. Dít terwyl dit die hartseer gedeelte van Suid-Afrika se geskiedenis is, wat talle mense baie pyn veroorsaak het en nooit weer herhaal mag word nie. Voorts het die instituut gesê dr. Anthea Jeffery, ŉ ontleder aan die IRV, se bydraes vir die dokumentêr moet ook nie beskou word as die instituut se goedkeuring of ondersteuning van die film nie. Roets, wat ŉ vervaardiger van die dokumentêr is, het op sy beurt gesê die hele doel van die film is om die debat oor grondeienaarskap plaaslik en oorsee aan te wakker. Dit moet ook die mislukking van grondhervorming tot dusver bloot lê. “Die instituut is ongelukkig oor twee minute uit 77 minute van die dokumentêr, wat feitlik korrek is. Hendrik Verwoerd was ŉ filosoof, hy was ŉ dosent in filosofie. “Die IRV waarsku al lank reeds dat ons die gruweldade van die ANC en die gruweldade van die apartheidstelsel onafhanklik moet uitwys sonder om onder die druk te swig dat mens die een slegs kan kritiseer as jy die ander óók voldoende kritiseer. Ek kan slegs tot die gevolgtrekking kom dat die IRV intussen van standpunt verander het.” Hy sê die IRV was reeds voor die bekendstelling van die film daarvan bewus dat AfriForum ’n opvolg op Disrupted Land beoog, wat juis op dít sal fokus wat die IRV nou beweer deur AfriForum afgeskeep word. Die plan is met die IRV bespreek en die IRV het selfs tot die opvolginhoud bygedra. “Ten spyte daarvan het die IRV besluit om AfriForum in die openbaar met selektiewe inligting aan te val. Die IRV se aanval op AfriForum is waarlik betreurenswaardig. Hoewel die IRV vanuit ’n ander perspektief as AfriForum praat, is die IRV veronderstel om ’n belangrike bondgenoot te wees in die geveg vir die vrye uitruil van idees – veral kontroversiële idees.” Roets het bevestig AfriForum het geen planne om die dokumentêr te onttrek nie. Hy het ook gesê AfriForum beplan weer ŉ buitelandse besoek in April om belangegroepe bewus te maak van die regering se voortgesette pogings om grondonteiening sonder vergoeding in te stel en sal die rolprent tydens hulle besoek versprei.