Tuks-alumni help VSA-olifant met tandpyn(Foto: Faculty of Veterinary Science Onderstepoort/Facebook) Drie veeartsenykunde-alumni van die Universiteit van Pretoria (UP) het onlangs in die VSA saamgespan om ŉ stewige Afrika-olifant se tandpyn te help verlig. Die drie veeartse het hul vaardighede ingespan om een van die olifant se tande onder verdowing te verwyder. Dr. Mark Penning, wat by die Walt Disney World-oord in die Amerikaanse deelstaat Florida gesetel is, het onlangs na mede-UP-alumni prof. Gerhard Steenkamp en prof. Adrian Tordiffe van die UP se Onderstepoort-kampus uitgereik om te help met die fisiek veeleisende prosedure wat uitgevoer moes word. Die diagnose was eenvoudig: Bulwagi, ŉ reuse-olifantbul wat in 1981 in ŉ safaripark in Florida gebore is, se tand moes verwyder word. Bulwagi het die afgelope paar jaar af en toe probleme ondervind weens ŉ tand wat hy gebreek het – moontlik as gevolg van ŉ val. Die olifantbul het in 2010 by die olifanttrop in Disney se Animal Kingdom-temapark aangesluit. Behalwe vir die probleme met sy tand, het dit gelyk asof hy in uitstekende gesondheid verkeer. Die olifant van byna ses ton is later na die Birmingham-dieretuin in die Amerikaanse deelstaat Alabama geskuif waar hy as ŉ “mentor” vir twee jonger bulle dien. Die langtermyn gesondheid en welstand van Bulwagi berus egter steeds by Penning. As die visepresident van diere, wetenskap en omgewing by Disney Parks moet Penning na die welstand van duisende diere by Disney omsien, insluitend perde wat karakters deur die pretparke dra en meer as 350 spesies wilde diere. Hy hou ook toesig oor die gebruik van diere in Disney-rolprente en televisieproduksies. “Nadat Bulwagi infeksie in sy gekraakte tand ontwikkel het, het verskeie veeartse tot sy redding gekom en selfs so ver gegaan om die kraak te stabiliseer met ŉ afgietsel uit veselglas,” het Penning gesê. “Met verloop van tyd is daar egter ooreengekom dat die tand verwyder moes word om die oorsaak van die herhaalde infeksie te verwyder en verdere siekte te voorkom.” Penning het besef dit sou bitter moeilik wees om self hierdie tand te verwyder en Steenkamp en Tordiffe is na die VSA om die tandpyn vir eens en vir altyd stop te sit. Ongewone operasie Bulwagi na die operasie. (Foto: Faculty of Veterinary Science Onderstepoort/Facebook) “Om ŉ operasie op ŉ groot olifantbul soos Bulwagi te doen is nie eenvoudig nie,” het Steenkamp gesê. “Items wat ŉ veearts normaalweg as vanselfsprekend aanvaar is nie vir olifante se grootte beskikbaar nie. Eenvoudige goed soos endotrageale buise moet spesiaal gemaak word om in ŉ olifant se tragea te pas. Die gewig van ŉ bul maak ook gewone asemhaling onder verdowing uitdagend en addisionele bystand deur drukventilasie moet verskaf word.” Dr. Jeff Zuba, kenner van olifantnarkose, het gelukkig tot die veeartse se redding gekom en die buise en ŉ ventilator voorsien. Tordiffe en Steenkamp beskik oor unieke vaardighede insoverre die behandeling van olifante en kon daarin slaag om Bulwagi se tand sonder voorval te verwyder. Tordiffe het die olifantbul verdoof en oor die tydperk van ŉ paar uur die dier op ŉ gelyke vlak van narkose gehou. Dit terwyl Steenkamp spesiale tandheelkundige toerusting vir olifante gebruik het om die tand te vyl, te beitel en te boor totdat die tand volledig verwyder is. Steenkamp het al op vyf vastelande aan olifante gewerk en het tydens die Covid-19-pandemie 14 dae in kwarantyn in Australië deurgebring om ŉ olifant met ŉ gebreekte tand te behandel. Ná drie uur is Bulwagi se hele tand verwyder en die holte is deeglik uitgespoel. ŉ Teenmiddel vir die narkose is aan Bulwagi gegee om hom wakker te maak en “binne ŉ paar minute was hy op sy pote en het hy stadig rondgeloop,” het Steenkamp gesê. “Kort voor lank het hy geëet asof hy nie enige sorge het nie!” Die twee jonger olifantbulle waaroor Bulwagi waak het ook met ywer na hom toe gehardloop ná sy operasie. “Ons was almal baie bly en ietwat verlig om te sien hoe hy wegloop,” het Tordiffe gesê. “As diereversorgers wil ons die beste moontlik sorg bied wat ons kan,” het Penning gesê. “Soms maak die grootte, vorm of kompleksiteit van die dier dit egter te moeilik en dan maak ons staat op die kennis, ervaring en vernuf van ons kollegas.” Volgens Penning vaar Bulwagi baie goed ná sy operasie – die tandholte genees soos verwag en daar is geen teken van infeksie nie. Prof. Adrian Tordiffe, Dr. Mark Penning en prof. Gerhard Steenkamp. (Foto: Faculty of Veterinary Science Onderstepoort/Facebook)