NG Gemeente Grootrivier – Gemeentegeskiedenisargief
10 Desember 1932
Straussburg, Louisvale, Vaalkoppies, Matjiesrivier en Karos
Ds. DF du Toit
Grootrivier gemeente bestaan uit drie afsonderlik gemeenskappies of “blokke” wat bokant Upington langs die Oranjerivier (genoem Grootrivier) uitgesprei lê:
Straussburg 9 tot 15 km vanaf Upington;
Matjiesrivier 21 tot 30 km vanaf Upington en
Karos 30 tot 43 km vanaf Upington.
Die drie “blokke” – Straussburg, Matjiesrivier en Karos – van die huidige Grootrivier Gemeente is hoofsaaklik besproeiingsboere en lidmate wat nie boer nie, maar verkies om nie op die dorp te bly nie.
Die huidige Grootrivier gemeente is aanvanklik deel van Upington Gemeente wat geleidelik groter word en uiteindelik strek van Askham in die noorde tot aan Kenhardt gemeente in die suide.
Op Vaalbos bou JC Strauss ’n dam op grond wat hy aan die onderpunt van Matjiesrivier verkry. Teen ongeveer 1916 begin hy met die grawe van ’n kanaal met werkers wat hy self betaal.
Teen 1920 het Strauss reeds ’n huis gebou en persele beskikbaar gestel vir ’n kerk, skool en sendingkerk. Die skoolgebou word vir kerkdienste gebruik. In 1939 sluit die skooltjie. Die skoolgebou word die kerkie op Straussburg.
Ds. DF du Toit word in 1931 as medeleraar te Upington gemeente bevestig met opdrag die bediening van die besproeiingsgebiede bokant Upington.
In Oktober 1923 ontstaan ’n skool met 45 leerlinge in ’n buitekamer van ’n ou plaashuis op Karos. Kerkdienste is onder ’n groot kameeldoringboom gehou. Alhoewel Karos en Matjiesrivier na die voltooiing van die Boegoebergdam in 1932 deel word van die Boegoebergkanaal, vorm hulle op kerklike gebied ’n gemeente met Straussburg en Louisvale.
Ds. Peter Louw van die gemeente Louisvale beskryf die afstigting van die oorspronklike Grootrivier Gemeente van Upington as volg:
“Die Gemeente Grootrivier, bestaande uit besproeiingsnedersettings suid van die Oranjerivier, stig in 1932 af van die Upington Gemeente. In Die Kerkbode van 11 Januarie 1933 word die stigting van die gemeente Grootrivier op 10 Desember 1932 amptelik aangekondig. Sedert 1949, toe ’n nuwe gemeente, Grootdrink, afgestig is, staan die oorspronklike gemeente as Louisvale bekend. Dié naam is ontleen aan een van die nedersettings wat van die begin af deel van die gemeente was en vernoem is na genl. Louis Botha, eerste premier van die Unie van Suid-Afrika.
Soos in die geval van Boegoeberg, belewe Grootrivier sedert sy stigting beduidende groei. Teen die einde van 1940 staan die getal “siel” en “lede” onderskeidelik op 2,550 en 1,139. Die nuwe gemeente bestaan uit Louisvale, Vaalkoppies, Matjiesrivier en Karos en strek vanaf die westelike grens van Grootdrink tot aan die oostelike grens van Blaauwskop”.
Louisvale word die hoofsetel waar die predikant bly. Ds. DF du Toit is as eerste predikant beroep. Die kerksaaltjies op Karos en Straussburg word aan die nuwe gemeente oorgedra. Die kerksaaltjie op Matjiesrivier is in 1936 gebou.
’n Deel van die Gemeente Grootrivier stig in 1949 af en ontvang van die moedergemeente ’n bruidskat van £750 plus al die eiendom en geboue op die voorgestelde nuwe gemeente se kerkgrond. Die grens is die lyndraad tussen Louisvale Weg en Straussburg, Matjiesrivier en Karos. Die naam Grootrivier Gemeente word deur die dogtergemeente behou terwyl die moedergemeente Louisvale Gemeente word. Prop J van Jaarsveld is op 15 April 1950 as eerste leraar ontvang. Die gemeente bestaan in 1951 uit 454 belydende lidmate en 302 dooplidmate.
Oorweging is gegee om die naam van Gemeente Grootrivier te verander na Gemeente Matjiesrivier, maar die voorstel word later teruggetrek. In Junie 1954 is ’n pastorie gebou.
Op 1 April 1990 het Grootrivier en Grootdrink in kombinasie gegaan. Ds. D van Zyl is op 12 November 1993 ontvang en lewer sy intreepreek op 14 November 1993 te Grootrivier. Hy bly in die pastorie op Grootdrink.
DF du Toit 1932 –
Kleynhans, 1991. EPJ. Nederduitse Gereformeeerde Gemeente Grootdrink 1941-1991