25. Hoe om lesers met karakters te betower
'n Leser is verower en betower deur 'n karakter wanneer die leser alles wil lees wat die karakter doen en ondervind…die leser wil dit alles saam met die karakter ondervind en doen. Die leser identifiseer met die karakter.
Jy kan jou leser vasvang in die karakter deur die leser te bind met gevoel. Die karakter kan die rol vertolk van wat die leser graag sal wil wees en wil doen maar nie kan nie. Vestig jou karakter as die soort persoon wat jou leser graag sal wil wees…die soort van persoon wat die leser kan beny. Lesers sal hulself met elke "ware" karakter vereenselwig. Nie noodwendig net met een karakter in die verhaal nie. Om te beny ken geen perke nie.
Een van die karaktertrekke wat sterk in jou karakter mag voorkom en wat die leser kan beny is moed of dapperheid. Moed om die onmoontlike aan te durf, dit wat belet is, die rampspoedige. Dit beteken nie dat jou karakter hierdie moet bereik nie. Die punt is durf, moed, dapperheid. Nie noodwendig oorwinning nie.
Konflik en teenstrydigheid is wat in gedagte gehou moet word. Die ongewone opwinding van die karakter en die lewendige karakter is die een wat die noodlot trotseer en probeer om realiteit te domineer, ongeag alle logiese denke en gedragspatrone. Jy kan 'n bekende karakter bou en vorm om hierdie doelwit te bereik. Die karakteruitbeelding is soos 'n bekende aan jou leser…het al die karaktertrekke van iemand wat bekend is. Die karakter kan rook, versot wees op lekkers, klein diertjies aanhou, versot wees op klein kinders.
Die leser identifiseer ook met die beminlike karakters. Soortgelykheid maak beminlike karakters. Dit is die karakter wat met jou saamstem. As jy links gesind is, is hierdie karakter linksgesind. Daar waar jy baie betrokke is met geloof, sal jy beslis nie daarvan hou dat die karakter heidens is nie.
Lesers identifiseer ook met interessante karakters. Teenstrydigheid skep interessante karakters. Teenstrydigheid van die karakters gee ook rigting aan jou karakter.
Wensdenkery is die konsep wat gebruik word met karakteridentifikasie. Die wensdenkery van die leser om te wil wees dit wat of wie hulle nie is nie. Die bevrediging van drome. Werklikheid, realiteit frustreer ons almal. Daarom die strewe om ons drome te bewaarheid. Woeker ons om die toekoms te beheer. Meeste van ons is te bang om eers te probeer. Gewone mense wat interessante dinge doen onder ongewone situasies in gewone plekke. 'n Fiktiewe karakter ken geen beperkings nie - het geen beperkings nie. Hy/sy kan vryheid gee aan elke impuls, aanvaarbaar of verbode. Kan die noodlot tart en woeker met die toekoms. Die karakter kan die onmoontlikste uitdagings stel, aanneem en reik na die hoogste ster. Hy/sy sal strewe na die onmoontlike, die onbereikbare, die alfa en omega van menswees. Deur hierdie belewenisse deur die oë van die karakter te ondervind word jou leser weggevoer na 'n wêreld waar hy/sy graag wil wees en so raak jou leser ontslae van sy/haar spanning.
Die onmoontlike is waarvan drome gemaak is…absolute fantasie. Mens se teenkanting teen alle natuurlike wette, maar die karakter het voldoende aanvaarbare redes hoekom hy/sy dit doen. Die onbereikbare is nou binne bereik. Dit is soos die fantasie van die jong klerk wat die miljoenêr baas se seun as man wen. Of die privaatspeurder wat die moordenaar moet vind voordat sy beste vriend vir die moord moet hang.
Die verbode is alles wat normaalweg as verkeerd geklassifiseer word. Moord van 'n priester. 'n vrou wat haar man verkul omdat hy haar afskeep. 'n Ramp kan alles wat hedendaags as rampe verklaar word insluit. Atoomoorlog, verslaafdes, motorwedrenongelukke, rebellie en helde. Lesers wil van helde lees.
Omdat jou karakters so baie waag, so baie eienaardige situasies moet beleef en hanteer leef, woel en werskaf jou leser saam met die karakter deur elke situasie. Saam veg die leser en karakter teen alle teenstand
Jy skryf jou verhaal en skep jou karakters. Die volgende moet ten alle tye in gedagte gehou word om die karakters so aantreklik moontlik vir die leser te maak:
Jy moet die emosionele behoeftes van jou lesersgroep ken. Is die verhaal bedoel vir die jonger kinders, die grade vyf en ouer, die jong volwasse leser, die volwasse leser?
Moenie waagmoed en dapperheid verruil vir kuisheid of deugsaamheid nie.
Jy moet vertroue hê in jou eie oordeel
Beywer dat ten minste een van die karakters van jou verhaal met jou lesers bind. Met die leser se innerlike behoeftes, verborge drome en gevoelens
Dit is nie noodsaaklik dat jou karakters presies soos jou lesers moet wees in persoon nie. Ouderdomsverskil, geslag, agtergrond…dit alles kan oorbrug word met jou verhaal. Jou karakters moet die gawe besit om die emosionele soeke by die lesers te kan bevredig. Bestudeer die ouderdomsgroep waarna jy mik noukeurig. Skep dan jou karakters om hierdie lesers se emosionele behoeftes te voorsien en daarby te pas.
Vermy dat deugsaamheid die plek van moed en dapperheid inneem.
Bewonderenswaardige kwaliteite is voorslag gebruike as deel van die ondergeskikte karakterkenmerk bestanddele - maar betowering word gebore uit onverskrokke dapperheid en moed en nie kuisheid nie. Met ander woorde: jy wil nie die perfekte karakters skep nie. Jou karakters se geaardhede wat jy skep en beskryf moet goed en sleg bevat. Jy moet vertroue in jou eie oordeel behou