DIE ROUND TABLE
Vir 'n Afrikaner wat 'n sin vir die geskiedenis het, was die Rhodes-beurse nog altyd iets wat jy op 'n groot afstand gehou het. Die vroeg gestorwe, skrander dr. Tobie Muller, van Stellenbosch, wat al nasionalisme verkondig het lank voordat die Nasionale Party in 1914 tot stand gekom het, het bv. 'n aanbod van 'n Rhodes-beurs van die hand gewys. So ook die ewe skrander dr. H.F. Verwoerd, wat later Eerste Minister van Suid-Afrika en die skyf van haat van die moderne Rhodes-Milner-politiek geword het. Ander Afrikaners (of juister, Afrikaanssprekendes) het Rhodes-beurse aanvaar. Hulle het al tot in die kabinet gevorder:dr. Hilgard Muller, voormalige Minister van Buitelandse Sake, was een en dr. Piet Koornhof, Minister van Samewerking en Ontwikkeling, is 'n ander. Dit is miskien nie blote toeval dat albei 'n paar jaar gelede deur die Vrymesselaars vereer is met die Orde van Malta nie. Sulke Afrikaanssprekende Rhodes-beurshouers het na Suid-Afrika teruggekeer, uiterlik soms onveranderd, soms ook nie. Maar moontlik, sonder dat hulle in hulle jeugdige ongevormdheid geweet het, het hulle deel geword van die wye netwerk in die Engelse wêreld waardeur die oogmerke van die Rhodes-beurse bevorder word.
Prof. Quigley skryf in sy reeds genoemde Tragedy and Hope dat Rhodes teen 1895 'n jaarlikse inkomste van een miljoen pond uit diamante en goud gehad het wat "vir misterieuse oogmerke aangewend is." "Hierdie oogmerke," gaan hy dan voort, "het gewentel om sy begeerte om die Engelse volke te federeer en al die bewoonbare wêrelddele onder hulle beheer te bring. Vir hierdie doel het Rhodes 'n deel van sy groot fortuin nagelaat om die Rhodes-beurse by Oxford in te stel."
Daar kan dus geen twyfel bestaan oor die doel waarmee Rhodesbeurse aan Afrikaanssprekendes toegeken word nie. Daar kan ook ewe min twyfel bestaan oor die redes waarom 'n Tobie Muller en 'n H.F. Verwoerd hulle nie by so 'n skema teen Afrikaner-nasionalisme laat betrek het nie.
'n Skrywer wat in die VSA ten nouste gemoeid was met die Rhodes-beurse en met die Rhodes-Milner-strewe in die algemeen, is Frank Aydelotte. Hy het in 1946 die boek, American Rhodes Scholarships, laat verskyn. Hy skryf onder meer dat "hulle (die studente) agterkom dat by Oxford so baie van die beginsels waaraan hulle altyd sonder vraag geglo het, hoegenaamd nie aanvaar word nie; dat so baie dinge wat hulle altyd as onverstandig en ge- vaarlik beskou het, as vanselfsprekend aanvaar word." En die din­ge waaraan die jong studente "altyd sonder vraag geglo het", is na- tuurlik die instellings en tradisies van hulle voorgeslagte. Maar dit is ook die geskiedenis van hulle volk in sy botsing met die Rhodes- Milner-politiek. By Oxford leer hulle om die dinge te verwerp en die Rhodes-Milner-waardes in die plek daarvan te aanvaar.
Prof. J.A. Hobson, wat selfs in liberale kringe in Suid-Afrika hoe aansien geniet het, het in sy boek, The War in South Africa (1900), die rol van die Engelse pers onder die invloed van hierdie geheime vereniging baie skerp veroodeel. "Die hoofdoel van hierdie pers-sameswering", skryf hy, "vir die bereiking waarvan elke spier ingespan is, was die oorwinning van die regering en die gewete van Groot-Brittanje." Die doel waarvoor die regering van Brittanje gewen moes word, was om oorlog teen die Boere te verklaar. Rhodes se geheime vereniging het daarin geslaag. En die gevolg was dat die Afrikanervolk se vrouens en kinders na drie jaar van stryd byna uitgewis is.
Prof. Hobson skryf een hoofstuk onder die titel "For whom are we fighting?" En sy slotparagraaf lui: "Ons veg ten einde 'n klein internasionale oligargie van myneienaars en spekulateurs om Preto­ria aan bewind te stel.''
Daar was dus ontsaglike fondse tot die beskikking van die geheime+ vereniging. Wat het hulle daarmee gedoen?
Daar is baie getuienis dat die geheime organisasie wat Rhodes en Milner in 1891 gestig het om die Britse politiek te beïnvloed en te beheer, vandag die Engelssprekende wêreld beheer, en dat arms van die geheime organisasie vandag ook die Amerikaans-Engelse politiek in Suid-Afrika bedryf deur persone in sowel die Nasionale Party as die Progressiewe Party.
Wanneer 'n man soos dr. Anton Rupert, wat uit die skraal sak van Afrikaners in die veertiger- en vyftigerjare gesukkel het om op die been te kom, skielik in noue finansiële verhouding kom tot die Rothschilds, wie se verwante voorsate Rhodes gefinansier het, en dan in die Engelse pers bestempel word as 'n "financial wizard", trek elke kundige Afrikaner sy wenkbroue op. Maar wanneer dit aan die lig kom dat dr. Rupert ook lid van die geheime Abe Bailey Trust is wat direk deur die Rhodes Trust aangestel word, kan ingeligte Afrikaners nie meer veel vrae oor hê nie.
As 'n mens daarby in ag neem dat die Abe Bailey Trust die koerante van SA Associated Newspapers beheer en dat mnr. Harry Oppenheimer vandag die Argus-groepkoerante besit en beheer, wat op hulle beurt vroeg in die sestigerjare 31 persent van SA Asso­ciated Newspapers se aandele besit (waarskynlik nou heelwat meer), besef jy hoe die geldnetwerk en die pers vandag in dieselfde patroon ingeweef is as in Rhodes se tyd. Daarom kon 'n gewese lid van die Verenigde Party en vroeëre werknemer van mnr. Op­penheimer, dr. G.F. Jacobs, verklaar: "Anton Rupert and Harry Oppenheimer think alike."