Woiwodskapsmaarskalk: Marek Woźniak
Grootste stad: Poznań
Bevolking: 3 455 477 (2011)
Bevolkingsdigtheid: 116 inw./km²
Oppervlakte: 29 826 km²
Strekking: Noord-suid: tot 230 km
Hoogste punt: 284 m bo seevlak
Laagste punt: 21 m benede seevlak
Bosse: 25,7 %
Landbou: 60,1 %
Powiat (landelike munisipaliteite): 31
- Nedersettings sonder stadstatus: 226
- Stedelike nedersettings: 108
Die Woiwodskap Groot-Pole, Pools Województwo wielkopolskie, met Poznań as sy administratiewe sentrum, is een van 16 woiwodskappe in die Republiek van Pole. Dit is met die administratiewe hervorming van 1999 deur die samesmelting van die vroeëre woiwodskappe Poznań (1975–1998), Kalisz, Konin, Piła en Leszno geskep. Met 'n oppervlakte van byna 30 000 km² is dit die tweede grootste woiwodskap ná Masowië en met 'n bevolking van meer as 3,3 miljoen ook een van die mees bevolktes.
Na die westelike deel van Pole rondom Poznań word sedert die 13de eeu as Polonia maior (Latyns, "Groot-Pole"; Pools Wielkopolska) verwys. Dit het sentraal gestaan in die Wes-Slawiese Polane-stam se suksesvolle vereniging van verskillende stamme in 'n gemeenskaplike Poolse staat – 'n proses wat hom in die 10de eeu afgespeel het.
Toe die Poolse konings hul regeringsetel na Krakau verskuif het, het Gniezno die meeste van sy oorspronklike funksies ingeboet. Poznań het vervolgens tot die belangrikste stedelike nedersetting van Groot-Pole ontwikkel en ook as gewestelike setel van die eerste Poolse heersers gedien. Dit is nog steeds 'n beduidende handelstad – die Nasionale Handelskou (sedert 1921) en die Internasionale Handelskou van Poznań het hulle oorsprong in Middeleeuse handelsbeurse.
Ná die Poolse Delinge het Groot-Pole onder Pruisiese bewind gestaan. Die Pruisiese owerhede het destyds pogings onderneem om die plaaslike landbou met belasting en ander maatreëls geleidelik in Duitse hande te laat oorgaan – 'n beleid wat felle verset van Poolse landbesitters uitgelok het. Die Poolse boere het alles onderneem om hul land te behou en onder meer moderne landboumetodes ingevoer om opbrengste en inkomste te verhoog. Die gebied is nog steeds een van die voorste landboustreke in Pole.
Die Woiwodskap Groot-Pole is in 31 landelike munisipaliteite verdeel, terwyl Poznań, Kalisz, Konin en Leszno die status van selfregerende stede het. Hulle maak dus nie deel uit van die gelyknamige landelike munisipaliteite nie.
Die oorspronklike Duitse name en huidige bevolking word tussen hakies aangedui.
Poznań (Posen) (566 546)
Kalisz (Kalisch) (108 575)
Konin (Konin/Warthe) (80 618)
Leszno (Lissa) (64 079)
Chodzież (Colmar, Kolmar) (46 967)
Czarnków (Czarnikau) (86 134)
Gniezno (Gnesen) (140 333)
Gostyń (Gostyn) (75 683)
Grodzisk Wielkopolski (Grätz) (49 444)
Jarocin (Jarotschin) (70 390)
Kalisz (Kalisch) (80 369)
Kępno (Kempen) (55 335)
Koło (1941–1945 Warthbrücken) (88 601)
Konin (Konin/Warthe) (123 646)
Kościan (Kosten) (77 760)
Krotoszyn (Krotoschin) (77 092)
Leszno (Lissa) (50 024)
Międzychód (Birnbaum) (36 329)
Nowy Tomyśl (Neutomischl) (71 817)
Oborniki (Obernigk) (55 976)
Ostrów Wielkopolski (Ostrowo)(158 407)
Ostrzeszów (Schildberg) (54 490)
Piła (Schneidemühl) (137 099)
Pleszew (Pleschen) (61 951)
Poznań (Posen) (291 562)
Rawicz (Rawitsch) (59 375)
Slupca (58 725)
Szamotuły (Samter) (85 849)
Środa (Schroda) (54 568)
Śrem (Schrimm) (58 646)
Turek (Turek) (83 635)
Wągrowiec (Wongrowitz) (67 606)
Wolsztyn (Wollstein) (54 718)
Września (Wreschen) (73 778)
Złotów (Flatow) (68 526)
(Bevolking soos op 30 Junie 2006)
Die administratiewe hoofstad Poznań en Kalisz (die oudste stad in Pole) is die enigste stedelike nedersettings in die Woiwodskap Groot-Pole met 'n bevolking van meer as 100 000.
Poznań Posen 566 546
Kalisz Kalisch 108 575
Konin Konin 80 618
Piła Schneidemühl 75 044
Ostrów Wielkopolski Ostrowo 72 577
Gniezno Gnesen 70 080
Leszno Lissa 64 079
Śrem Schrimm 30 227
Swarzędz Schwersenz 29 894
Krotoszyn Krotoschin 29 421
Turek Turek 29 302
Września Wreschen 28 617
Luboń Luban 26 935
Jarocin Jarotschin 25 834
Wągrowiec Wongrowitz 24 681
Kościan Kosten 24 102
Koło 1941–1945: Wartbrücken 23 034
Środa Wielkopolska Schroda 21 635
Rawicz Rawitsch 21 301
Gostyń Gostyn 20 588
Warta (Duits: Warthe)
Die bergpiek Kobyla Góra – noordwes van Kepno naby Parzynow – is die hoogste punt van Groot-Pole (284 meter).
'n Pools-vervaardigde Solaris ULTRA-bus in Umeå, Noord-Swede
Groot-Pole se nywerhede vervaardig onder meer elektriese masjiene, voertuie en voertuigonderdele, meubels, glas en keramiek, elektriese verbruikersgoedere, gloeilampe en batterye. Die maatskappy Solaris Bus & Coach S.A., wat sy hoofkwartier naby Poznań het, is een van die belangrikste Europese vervaardigers van busse wat sy produkte na 18 Europese lande uitvoer en ook oorsese markte soos die Verenigde Arabiese Emirate gevestig het.
Die Groot-Poolse voedselverwerkingsbedryf steun op die hoogs ontwikkelde plaaslike landbousektor en vervaardig vleis- en suiwelprodukte, suiker, snoeperye, sjokolade, vrugte- en groenteprodukte, alkohol en bier.
In vergelyking met die Europese Unie se bruto binnelandse produk (BBP, in koopkragpariteite) het die Woiwodskap Groot-Pole in 2006 'n indeks van 55,1 bereik (EU-27 = 100).
Die werkloosheidsyfer het in 2005 nog op 17,2 persent gestaan en het in die tydperk tot Desember 2009 gedaal tot 9,1 persent. Sodoende het slegs Masowië 'n laer werkloosheidsyfer (9,0 persent).
Christian Parma en Renata Grunwald-Kopeć: La voïvodie de la Grande Pologne. In: Pologne. Warskou: Wydawnictwo Parma Press 2003, bl. 58-67
↑ EUNOP: Groot-Pole – Ekonomie en wetenskap (de)
↑ Eurostat-persmededeling 23/2009: Streeksgebonde BBP per capita in die EU27 (PDF-lêer; 360 kB)
↑ Sentrale Statistieke Buro van Pole (GUS), Bezrobotni oraz stopa bezrobocia wg województw, grudzień 2009, 3 Februarie 2010
Wikimedia Commons bevat media in verband met Greater Poland Voivodeship.
Webtuiste van die woiwodskapsmaarskalk
Ontsluit van "https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Woiwodskap_Groot-Pole&oldid=1803043"