Verskil tussen weergawes van "Gereformeerde kerk Parys" - Wikipedia
Verskil tussen weergawes van "Gereformeerde kerk Parys"
Gereformeerde kerk Parys (wysig)
Wysiging soos op 21:30, 28 April 2015
Wysiging soos op 21:29, 28 April 2015 (wysig)
Wysiging soos op 21:30, 28 April 2015 (wysig) (maak ongedaan)
[[Lêer:Dopperkerk Parys.jpg|regs|280px300px|duimnael|Die Gereformeerde kerk Parys (1955) is een van die Gereformeerde argitek [[Johan de Ridder]] se bekendste kerkontwerpe en het baie aandag in die media geniet.]]
Die '''Gereformeerde kerk Parys''' is 'n gemeente van die [[Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika]] met sy middelpunt op die gelyknamige [[Vrystaat]]se [[Parys, Vrystaat|dorp]]. In 2015 was dit die grootste [[Afrikaans]]e gemeente in die GKSA se Klassis Noord-Vrystaat met 270 belydende en 36 dooplidmate.
== Die ontstaan van Vredefort ==
[[Lêer:Ds LJ du Plessis.jpg|180px170px|duimnael|regslinks|Ds. L.J. du Plessis, leraar van Rustenburg van 1872 tot 1880, het die Gereformeerde gemeente op [[Vredefort]] gestig. Hy was ook die jong gemeente se eerste konsulent.]]
Die distrik Vredefort was vroeër deel van die distrik [[Kroonstad]]. Die afstand na die naaste dorp vir sake- en kerklike doeleindes was groot; daarom het die inwoners 'n kommissie benoem, bestaande uit F. van Niekerk, Jac. Scheepers en H. Malan (van wie laasgenoemde twee waarskynlik albei Doppers was), om na 'n geskikte terrein vir 'n dorp te soek. Daar was wel geskikte plase, maar die eienaars wou nie verkoop nie sodat Scheepers verplig was om sy gedeelte van die plaas Vischgat vir 'n dorp af te staan. Die ander gedeelte het aan 'n sekere Henning behoort, en hy het dit ook afgestaan. Erwe is opgemeet en in 1876 is 'n aantal verkoop.
== Parys gestig ==
[[Lêer:Ds TN Venter.jpg|180px170px|regs|duimnael|Ds. Tjaart Nicolaas Venter was, in kombinasie met [[Gereformeerde kerk Ventersburg|Ventersburg]], van 1907 Vredefort se eerste predikant. Dié kombinasie is in 1918 beëindig toe Vredefort sy eie predikant kon beroep.]]
Die dorp [[Parys]], wat later die setel van dié Gereformeerde gemeente sou word, het om dieselfde redes ontstaan, maar op aandrang van NG lidmate vir wie dit in 1870's baie ongerieflik was om die lang afstand na Kroonstad af te lê met Nagmaaltye, of wanneer hulle inkopies wou doen. Op 'n ringsitting van die NG Kerk in 1873 op [[Kroonstad]] is besluit om 'n gemeente af te stig benoorde die Renosterrivier. 'n Komitee van die Kerk het die omgewing besoek, maar dis nie bekend of hulle op 'n bepaalde terrein besluit het nie. In Junie 1876 het drie broers A. J., P. en J. J. A. van Coller en die weduwee W.J.I. Davel die eerste erwe op hulle plaas Klipspruit, distrik Kroonstad, laat verkoop. Daar is 113 erwe van die hand gesit vir oor die £3 000. Dit was die begin van Parys.
== Struweling tussen Vredefort en Parys ==
[[Lêer:Ds JW Jansen van Ryssen.jpg|duimnael|180px170px|regslinks|Ds. [[Johan van Ryssen|Johan Wilhelm Jansen van Ryssen]], Parys se leraar van 1953 tot 1960.]]
Met Vredefort wat dieselfde jare as Parys tot stand gekom het, so na aan Parys, is dit te wagte dat daar struwelinge sou plaasvind. In 1874 het 'n landmeter, ene mnr. Fleck, saam met mnre. De Villiers en J.G. Luyt die eienaars van Klipspruit (die drie broers Van Coller en hulle suster die weduwee Davel) genader om daar 'n dorp uit te lê. Hulle het egter botweg geweier en gesê: "So lank ons lewe, sal dit nooit gebeur nie." Die drie persone het toe 10 myl verder gegaan na die plaas Vischgat; hulle het die reg van die eienaar verkry om daar 'n dorp uit te lê en so het Vredefort binne 'n paar jaar ontstaan.
== Gemeentestigting ==
[[Lêer:Ds en mev ZC Grobler.jpg|240px260px|duimnael|regs|Ds. en mev. Zacharias Christiaan Grobler, leraarspaar van Parys van 1949 tot 1952.]]
Ds. L.J. du Plessis, leraar van die Gereformeerde kerk Rustenburg van 1872 tot 1880, het die teenswoordige Gereformeerde gemeente Parys in 1872 onder die naam Vredefort gestig. By die stigting was die lidmaattal 52. Die [[NG gemeente Vredefort]] is eers tien jaar later gestig, een van net enkele [[Suid-Afrika]]anse dorpe waar die Gereformeerde gemeente ouer as die NG gemeente is. Eers is die dienste gehou in 'n waenhuis van ene J.J. Scheepers, ouderling van die gemeente Potchefstroom. Die heer Scheepers het 'n erf aan die gemeente geskenk waarop hyself 'n noodkerk gebou het wat bekostig is deur milde bydraes van die gemeente, onder meer £50 van die bejaarde H.P. Malan.
== Tweede kerkgebou ==
[[Lêer:Gereformeerde kerk Vredefort 1917.jpg|duimnael|links|280px300px|Die gemeente se tweede kerkgebou, opgerig op [[Vredefort]] in 1891.]]
Omstreeks 1888 het hierdie ou kerkgebou van 1872 onbruikbaar geword en moes die gemeente enige jare lank vergader in die plaaslike skoolgebou. Daarna is egter besluit tot die daarstelling van 'n doelmatiger Godshuis op 'n stuk grond, weer geskenk deur J.J. Scheepers. Die hoeksteenlegging van die nuwe gebou het in 1891 plaasgevind. Die gebou het £800 gekos wat deur die gemeente self byeengebring is.