Saterdag, 07 Julie 2012 22:39
Om te oordeel of nie
'n God van oordeel of genade of beide?
Judge not? Don't be confused - A W Tozer
Jesus se "liefdelose" uitsprake en dade
Daar is mense wat vreeslik erg voel oor die feit dat ons nie oor ander mense mag oordeel nie en daarom nie aan ander kan sê dat hulle verkeerd is nie (kyk bv Luister fyn na hulle wat saggies wegloop, Anton sê sy sê, Anton Pienaar, Maart 2010). Dit is waar dat ons nie mag oordeel nie, maar wat beteken dit prakties? Wat mag/moet ons as Christene doen en wat moet ons nie doen nie? As iemand jou beskuldig daarvan dat jy oordeel, moet 'n mens altyd vra wat hy by oordeel bedoel.
Ons moenie oor ander oordeel nie
Wees oop vir teregwysing
Ons moet die sonde veroordeel
God is ernstig oor verkeerde dinge
Jesus is ernstig oor verkeerde dinge
Nie 'n kwessie van oordeel nie
Die volgende gedeeltes in die Bybel toon aan dat ons as Christene nie ander mag oordeel nie:
1. Ons moenie oor ander oordeel nie
Matteus 7: (1) "Moenie oordeel nie, sodat oor julle nie geoordeel word nie; (2) met dieselfde oordeel waarmee julle oor ander oordeel, sal oor julle geoordeel word, en met dieselfde maat waarmee julle vir ander meet, sal vir julle gemeet word.
Lukas 6: (37) "Moenie oordeel nie, en oor julle sal nie geoordeel word nie. Moenie veroordeel nie, en julle sal nie veroordeel word nie. Spreek vry, en julle sal vrygespreek word.
Johannes 12: (47) En as iemand na my woorde luister en hom nie daaraan steur nie, veroordeel Ek hom nie, want Ek het nie gekom om die wêreld te veroordeel nie, maar om die wêreld te red.
(48) Wie My verwerp en nie my woorde aanneem nie, het reeds iets wat hom veroordeel: die woorde wat Ek gespreek het, sal hom op die laaste dag veroordeel.
Romeine 2: (1) Daarom is daar vir jou geen verontskuldiging nie, vir jou, mens wat 'n ander veroordeel, wie jy ook al is. Deurdat jy oor 'n ander 'n oordeel uitspreek, veroordeel jy jouself, want jy wat veroordeel, doen dieselfde dinge.
(2) Ons weet dat God regverdig handel wanneer Hy mense wat sulke dinge doen, veroordeel.
(3) Maar jy, mens, wat ander veroordeel wat sulke dinge doen, en jy doen dit self, verbeel jy jou dat jy aan die oordeel van God sal ontkom?
Romeine 12: (19) Moenie self wraak neem nie, geliefdes, maar laat dit oor aan die oordeel van God. Daar staan immers geskrywe: "Dit is my reg om te straf; Ék sal vergeld," sê die Here.
Romeine 14: (4) Wie is jy om oor iemand anders se bediende te oordeel? Sy eie werkgewer sal oordeel of hy goed doen of nie. Maar hy sal goed doen; daarvoor sal die Here sorg.
Maar wat is dit om te oordeel?
Ons kan nie besluit wie hemel toe gaan en wie hel toe gaan nie, ten spyte van die feit dat die Bybel baie duidelik is daaroor. Ons kan deur te sien uit mense se lewens 'n idee hê wie op die ou end hemel toe gaan en wie nie, maar dit is net God wat presies weet wat in elke mens se hart aangaan, veral op so 'n persoon se sterfbed. Alhoewel ons dalk mag weet wat die voorwaardes is vir die ewige lewe, kan ons nie met sekerheid weet wie hemel toe gaan en wie nie. Selfs die gehardste ateïs kan moontlik op sy sterfbed tot bekering kom sonder dat iemand op aarde daarvan weet. Dus, wanneer ateïste of enige nie-Christen te sterwe kom, kan 'n mens ten beste sê dat volgens jou kennis daardie persoon nie tot inkeer gekom het nie. As jy by 'n ongelowige persoon se sterfbed is en hy ontken God met sy laaste asem, kan 'n mens seker met redelike sekerheid sê dat die persoon nie hemel toe sal gaan nie, maar tog laat 'n mens dit eerder in God se bekwame hande oor.
Beteken die feit dat ons nie mag oordeel nie, dat ons ook nie mag teregwys nie?
2. Wees oop vir teregwysing
Die Bybel is duidelik dat 'n mens oop moet wees vir teregwysing. Ek wonder of mense wat die jy-mag-nie-oordeel-argument gebruik, werklik oop is vir teregwysing?
Spreuke 1: (23) As julle luister na my teregwysing, gee ek julle my wysheid in oorvloed en leer ek julle my woorde begryp.
Spreuke 3: (11) My seun, aanvaar die straf wat van die Here kom en moet jou nie teen sy teregwysing verset nie,
(12) want die Here straf die mens wat Hy liefhet net soos 'n vader doen met sy seun.
Spreuke 6: (23) Wat ek jou voorskryf, is 'n lamp, my onderrig is 'n lig; wie hom laat teregwys, is op die pad na die lewe toe.
Spreuke 9: (8) Moenie 'n ligsinnige mens probeer opvoed nie, hy sal jou daarvoor haat. Voed 'n wyse op, en hy sal lief wees vir jou.
Spreuke 10: (17) Wie hom laat leer, ken die pad na die lewe; wie teregwysing verwerp, dwaal van dié pad af.
Spreuke 12: (1) Wie hom laat leer, wil graag kennis ontvang; wie hom nie laat teregwys nie, is 'n dom mens.
Spreuke 15: (5) 'n Dwaas verag wat sy vader hom leer; wie hom laat teregwys, is verstandig.
Spreuke 27: (6) Op 'n vriend wat jou seermaak, kan jy reken; iemand wat jou haat, is oordadig met sy soene.
Spreuke 28: (23) Wie iemand teregwys, kry eerder agterna dank as wat 'n vleier dit kry.
Om iemand tereg te wys is een van die genadigste dinge wat 'n mens kan doen. Ray Comfort vergelyk teregwysing daarmee om iemand te waarsku dat sy valskerm foutief is. As jy nie iemand teregwys nie, dan is hy oppad na sy dood. Indien jy dit wel doen, kan jy hom red.
3. Ons moet die sonde veroordeel
1 Samuel 2:29b
(22)Eli was al baie oud. En wanneer hy alles hoor wat sy seuns aan al die Israeliete doen en dat hulle by die vrouens slaap wat diens doen by die ingang van die tent van ontmoeting, (23)sê hy vir hulle: "Waarom doen julle sulke dinge dat ek aanhoudend by die hele volk moet hoor van julle slegte dade? (24)Ag nee, my seuns, die gerugte wat ek verneem, is nie goed nie. Julle verlei die volk van die Here. (25)Wanneer een mens teen 'n ander mens verkeerd optree, sal die regters die saak uitmaak, maar as 'n mens teen die Here sondig, wie sal dan die saak uitmaak?"
(29b)En waarom ag jy jou seuns belangriker as vir My, deurdat julle julle vet maak met die beste uit al die offers van my volk Israel?
Ten spyte daarvan dat Eli wel sy seuns oor hulle sonde berispe het in vers 22 tot 25 was dit nie goed genoeg in God se oë nie. God het verwag dat Eli meer moes doen en het so ver gegaan as om te sê dat Eli sy seuns belangriker as God geag het. Daarom, omdat Eli versuim het om sy seuns te oordeel en nie teen hulle opgetree het nie, het God op die ou einde oor Eli geoordeel en hom daaroor gestraf.
Jesus het die tug-proses ingestel. Let wel dat vers 17 nie soos volg lui nie: "As hy ook na die gemeente nie luister nie, moet jy hom aanvaar vir wie hy is en moet jy die oordeel aan God oorlaat." Nee, dit sê dat jy hom as 'n heiden en 'n tollenaar moet behandel. Kyk ook 1 Korintiërs 5:11.
(3) Wees dus self op julle hoede. "As jou broer verkeerd optree, berispe hom; en as hy berou kry, vergewe hom. (Hier praat Jesus self.)
(1) "Wanneer iemand hoor of te wete kom dat 'n vervloeking uitgespreek is en hy verswyg dit, sondig hy. Hy was 'n getuie daarvan, en daarom rus daar skuld op hom.
(15) "Jy mag nie onregverdig wees in die regspraak nie: jy mag nie partydig wees vir dié wat geen aansien het nie of die vooraanstaande bevoordeel nie. Oordeel regverdig oor jou naaste.
(17) "Mens, Ek het jou aangestel as 'n wag vir Israel: jy moet luister na wat Ek sê en hulle namens My waarsku.
(18) "Wanneer Ek vir 'n goddelose sê hy gaan sterwe, en jy waarsku hom nie, jy praat nie en jy waarsku nie die goddelose teen sy bose optrede om hom so in die lewe te hou nie, dan sal hy deur sy sonde sterwe, maar Ek sal van jou rekenskap eis vir sy dood.
(20) "En wanneer iemand wat tot dusver reg gelewe het, die regte lewe laat vaar en onreg doen, en Ek bring hom tot 'n val, sal hy sterwe. Omdat jy hom nie gewaarsku het nie, sal hy deur sy sonde sterf en sal die goeie dinge wat hy gedoen het, nie onthou word nie, maar Ek sal van jou rekenskap eis vir sy dood.
Hier is dit baie duidelik dat ons 'n verantwoordelikheid het om ander mense reg te help. En God sê dat as ons dit nie doen nie, sal Hy ons verantwoordelik hou. Ons het dus die plig om sonde te oordeel.
(4) Oordeel jy oor hulle, mens, oordeel jy. Vertel vir hulle van die afskuwelike dinge wat hulle voorvaders gedoen het.
(2) "Mens, wil jy hom oordeel, wil jy oor die stad van bloedvergieting oordeel? Vertel dan vir hom van sy afskuwelike dade.
Hier gee God aan Esegiël selfs die reg om self te oordeel, maar regverdig.
(24) Moenie op die oog af oordeel nie, oordeel regverdig.
Dus moet ons baie versigtig wees as ons oordeel, maar ons moet nogtans oordeel.
(1)'n Mens hoor werklik van onsedelikheid onder julle, en dan nogal onsedelikheid van so 'n aard as wat selfs onder die heidene nie voorkom nie, naamlik dat 'n man en sy stiefma as man en vrou saamleef. (2)En dan verbeel julle julle nog julle is beter as ander. Moes julle nie liewer daaroor getreur het nie? So sou julle die man wat so iets gedoen het, uit julle kring verwyder het.
Net soos in Matteus 18 sê hierdie gedeelte nie dat 'n mens hierdie mense moet aanvaar met sonde en al en die oordeel aan God oorlaat nie. Hierdie gedeelte is baie duidelik oor wat ons optrede moet wees teenoor mense wat hulle self Christene noem en nie wil breek met hulle sonde nie. Hierdie is 'n groot probleem vir mense wat te vinnig wil beweer dat ons nie ander kan oordeel nie.
(1) Gaan iemand van julle wat 'n saak teen 'n ander gelowige het, werklik so ver dat hy sy reg by heidense regters soek en nie by gelowiges nie?
(12)Daarom, wie meen dat hy staan, moet oppas dat hy nie val nie.
Wanneer ons oordeel moet ons altyd onthou dat ons ook feilbare mense is wat self daarop moet let dat ons nie self struikel en val nie.
(1) Broers, as iemand in die een of ander sonde val, moet julle wat julle deur die Gees laat lei, so iemand in 'n gees van sagmoedigheid reghelp. En pas op: jy kan self ook in versoeking kom.
Daarom, net soos in 1 Kor 10:12, wanneer ons oordeel moet dit in 'n gees van sagmoedigheid en nederigheid geskied. Ons moet dus sag dog ferm oordeel en versigtig wees dat ons nie self val vir versoekinge nie.
(28)Hóm verkondig ons deurdat ons alle mense met alle moontlike wysheid onderrig en leer, sodat ons elke mens tot geestelike volwassenheid in Christus kan bring. (29)Daarvoor span ek my ook in en beywer ek my met die krag wat Hy gee en wat kragtig in my werk.
Dus het ons 'n plig om mense in wysheid te onderrig en te leer.
(16) Die boodskap van Christus moet in sy volle rykdom in julle bly. Leer en onderrig mekaar met alle wysheid. Met dankbaarheid in julle harte moet julle psalms, lofgesange en ander geestelike liedere tot eer van God sing.
1 Tessalonisense 5:14-15
(14)Ons druk julle dit op die hart, broers: Wys die leeglêers onder julle tereg, praat die kleinmoediges moed in, help die swakkes, wees met almal geduldig. (15)Sorg dat niemand 'n ander mens kwaad vir kwaad vergeld nie. Beywer julle liewer altyd vir die belange van julle medegelowiges en van alle mense.
(20) Dié wat verkeerde dinge doen, moet jy openlik bestraf sodat die ander ook afgeskrik kan word.
(2)verkondig die woord; hou daarmee vol, tydig en ontydig; weerlê, bestraf, bemoedig deur met alle geduld onderrig te gee
(3) Net so moet jy ook vir die ouer vroue sê hulle gedrag moet dié wees van mense wat 'n heilige lewe lei. Hulle moenie kwaadpraat of aan drank verslaaf wees nie. Hulle moet goeie raad kan gee,
(1) 'n Ouer man moet jy nie skerp teregwys nie, maar vermaan asof hy jou vader is. Vermaan die jonger mans soos jou broers,
4. God is ernstig oor verkeerde dinge
Daar is nie kwessies dat God/Jesus die voorbeeld is van volmaakte liefde nie. Daar is egter mense wat net vaskyk in God/Jesus se liefde en Sy oordeel ignoreer.
'n Mens kan probeer redeneer dat die God van die Ou Testament nie dieselfde is as die God van die Nuwe Testament nie, maar dit is nie waar. God bly altyd dieselfde:
Hebreërs 1:12b : "Maar U, U bly dieselfde, en u jare het geen einde nie."
Maleagi 3:6 : "Ek, die Here, het nie verander nie, daarom het julle nie te gronde gegaan nie, nageslag van Jakob." Hy het ook nie ewe skielik meer liefdevol geword nie – Hy was nog altyd 'n God van liefde.
Jakobus 1:17 : Elke goeie gawe en elke volmaakte geskenk kom van Bo. Dit kom van die Vader wat die hemelligte geskep het, maar wat self nie soos hulle verander of verduister nie.
En dit maak ook sin. Hoekom sal God, wat die mens geskep het, by ons aanpas? Hy is die Almagtige en die Een sonder sonde. Ons moet by Hom aanpas. God verander nie soos modes verander nie – die mens doen dit.
5. Jesus is ernstig oor verkeerde dinge
Verder is ook Jesus in die NT ernstig oor verkeerde dinge (kyk ook Jesus se "liefdelose" uitsprake en dade):
Hierdie gedeelte word dikwels gebruik om te redeneer dat ons nie mag oordeel nie omdat Jesus nie hierdie vrou geoordeel het nie. Dit is nie waar nie. Jesus het haar geoordeel en heel moontlik bevind het dat sy opregte berou gehad het oor dit wat sy gedoen het. Dit is belangrik om daarop te let dat Jesus ook vir haar sê: "...moet van nou af nie meer sonde doen nie". Kyk ook die volgende gedeelte:
(14) Later kry Jesus hom in die tempel en sê vir hom: "Kyk, jy is nou gesond. Moet nou nie meer sonde doen nie, sodat daar nie iets ergers met jou gebeur nie."
Baie mense is geneig om só op die liefde van God te fokus dat hulle die indruk gee dat God jou sal vergewe en jou die ewige lewe sal gee ongeag wat. Dit is egter glad nie waar nie. Elke mens moet om vergifnis vra vir die sonde in ons lewe. Daar sal geen genade wees vir mense wat teen God kies nie. Die volgende gedeeltes bevestig dit:
Jesus bring nie vrede nie
(35) Want Ek het gekom om tweedrag te verwek tussen 'n man en sy vader, en tussen 'n dogter en haar moeder, en 'n skoondogter en haar skoonmoeder.
(36) En 'n mens se huisgenote sal sy vyande wees.
Dryf handelaars uit die tempel
(13) en vir hulle gesê: "Daar staan geskrywe: 'My huis sal 'n huis van gebed wees,' maar julle maak dit 'n rowersnes."
In Johannes 2:14-16 word genoem dat Jesus eers 'n sweep gaan vleg het, dus was dit nie 'n geval dat Hy op die ingewing van die oomblik Sy humeur verloor het nie – Hy het genoeg tyd gehad om te dink aan wat Hy gaan doen het. Dit was 'n fyn beplande aksie.
(13) Hy sien toe op 'n afstand 'n vyeboom met blare aan en gaan daarheen om te kyk of Hy nie miskien 'n vy daaraan kry nie. Toe Hy daar kom, kry Hy niks nie, net blare, want dit was nie vyetyd nie.
(6) Daarna het Hy hierdie gelykenis vertel: "'n Man het 'n vyeboom gehad wat in sy wingerd geplant was. Toe hy vrugte daaraan kom soek maar niks kry nie,
(16) "Ellende wag vir julle, julle wat ander wil lei en self blind is. Julle sê: 'As iemand by die tempel 'n eed aflê, is hy nie aan sy eed gebind nie, maar as hy by die goud van die tempel 'n eed aflê, moet hy die eed nakom.'
(18) Julle sê ook: 'As iemand by die altaar 'n eed aflê, is hy nie aan sy eed gebind nie, maar as hy by die offergawe bo-op die altaar 'n eed aflê, moet hy die eed nakom.'
(20) Wie by die altaar 'n eed aflê, lê 'n eed af by die altaar en by alles wat daarop is.
(21) Wie by die tempel 'n eed aflê, lê 'n eed af by die tempel en by God wat daarin woon.
(22) En wie by die hemel 'n eed aflê, lê 'n eed af by die troon van God en by God wat daarop sit.
(23) "Ellende wag vir julle, skrifgeleerdes en Fariseërs, huigelaars! Julle gee tiendes van kruisement, anys en koljander, maar wat volgens die wet van God die swaarste weeg, laat julle na: geregtigheid, barmhartigheid en betroubaarheid. Juis hierdie dinge moet 'n mens doen en die ander nie nalaat nie.
(37) "Jerusalem, Jerusalem! Jy wat die profete doodmaak en die boodskappers stenig wat na jou toe gestuur is, hoe dikwels wou Ek jou kinders bymekaarmaak soos 'n hen haar kuikens onder haar vlerke bymekaarmaak, maar julle wou nie!
(16) En hier is 'n vrou, 'n kind van Abraham, wat werklik al agtien jaar lank deur die Satan gebind is. Mag sy dan nie op die sabbatdag van hierdie band losgemaak word nie?"
Geen genade vir ongereddes
God mag wel 'n God van Liefde wees, maar wees gewaarsku – daar sal geen genade vir mense wees wat nie gereed is nie. Almal gaan nie maar jammer gekry word en hemel toe gaan nie.
Dit is baie ironies dat hierdie volg net na Matteus 7:1-5 wat sommige mense gebruik om te sê dat ons nie mag oordeel nie.
(32) Maar Hy sê vir hulle: "Gaan sê vir daardie jakkals: 'Kyk, vandag en môre dryf Ek nog bose geeste uit en maak Ek mense gesond, maar op die derde dag sal Ek my werk klaar maak.'
Heiligheid / reinheid is vir Jesus belangriker as vredeliewendheid / verdraagsaamheid
(7) Hulle het die ark van God op 'n nuwe wa vervoer van die huis van Abinadab af. Ussa en Agjo het die wa gedrywe.
Ook praat Paulus van God wat nie net 'n God van liefde is nie:
Romeine 11:22: Let dan op die goedheid en strengheid van God: sy strengheid oor die afvalliges, en sy goedheid oor jou. Maar dan moet jy uit sy goedheid lewe, anders kan jy ook uitgekap word.
6. Nie 'n kwessie van oordeel nie
Ten slotte: Dit is so dat ons baie versigtig moet wees om mense te oordeel - om te dink dat jy beter as ander persone is of dat jy weet wie hemel toe gaan en wie nie. Dit is egter 'n heel ander ding om die sonde te oordeel. Party mense kan redeneer dat niemand in die posisie is om iemand anders se sonde of verkeerdhede te kan kritiseer nie, want elkeen is sondig. Dit is egter nie 'n geldige argument nie: Die feit dat almal sondig is beteken dat mens nederig moet wees wanneer jy ander teregwys, maar soos hierbo genoem, is die Bybel duidelik dat ons mekaar wel moet reghelp. In so geval is dit nie een mens wat 'n ander mens oordeel nie, maar die Bybel wat mense oordeel.