Jolyn, baie geluk met die verskyning van jou eerste digbundel, radbraak. Dit volg kort op die hakke van jou versameling kortverhale, Tjieng Tjang Tjerries & other stories, wat op die kortlys is vir die 2017 UJ-debuutprys. Het die kortverhale en die gedigte saam-saam ontstaan, of was dit twee aparte prosesse? Wat is volgens jou die verskil tussen prosa en poësie in die skryfproses?
Dit het my opgeval dat jou gedigte ook eintlik klein kortverhale is – beide in die narratiewe element en in die tekening van karakters. Jy het in ‘n onderhoud genoem dat die karakters in Tjieng Tjang Tjerries daarop aangedring het om kortverhale te wees. Wat was die verskil toe jy die gedigte geskryf het? Is daar oorvleueling van karakters in die twee boeke?
Jolyn, jy kom van Gansbaai en jy weet ook hoe dit is om in Kaapstad te woon. Watter elemente vanuit die kortverhale vind neerslag in die gedigte en hoe het jy outobiografie van fiksie geskei in die gedigte?
Ek dink Peer is ‘n versameling wesens en omstandighede. Ek glo elke landskap het sy eie Peer. Met “Peer se seer” observeer die spreker dat sy lied sy albatros is. Ek wou die gevangenis van sy gedagtes illustreer, hoe iemand wat in besit is van “Noag se Ark in sy keel”, nie kon sê hoe die mensdom hom vermink het nie.
Ek dink die dubbelsinnigheid van verwyt was vir my ‘n interessante observasie as iemand wat teenaan so ’n gemeenskap grootgeword het. Ek is seker baie mense sal nie met die spreker saamstem nie, eintlik sal ek ook nie, maar sy deel haar gedagtes soos sy dit sien en ek gee haar ’n plek om dit te sê en beskerm haar. Haar verwyt is ’n onsekere verwyt. Sy is nie seker of sy die perlemoen of die perlemoenstroper of die perlemoenstroperhelpers verwyt nie. Sy kan ook nie kant kies nie omdat sy aan alle kante behoort. Ek weet nie of ek die vraag beantwoord nie maar hierdie karakter probeer ‘n moeilike situasie verwoord, selfs al bly hoe sy voel en wie sy is, net ‘n gedagte.
Die idee van ‘n bloudruk uit jou omgewing geld nie net vir digters nie, maar vir enige mens. Jou geboorteplek of grootwordplek gee vir jou ‘n taal om taalsgewys te navigeer deur ‘n plek om ‘n bestemming tot jou eie taalplek te vind, die poësie lê in hoe jy jou taal gebruik as ‘n kompas tot nuwe bestemmings. Ek is altyd opsoek na tale, die heeltyd besig om te soek na die woord wat die naaste kom aan die onbeskryflike…
Dankie, Jolyn, vir heerlike antwoorde. Daar is nog soveel wat ek eintlik in hierdie baie opwindende bundel van jou kan bespreek, dit bied ryke stof vir ontleding; byvoorbeeld jou besondere gebruik van selfstandige naamwoorde as werkwoorde. Ek volstaan egter met die opmerking dat jy ‘n wonderlike woord en ‘n wonderlike reël onuitwisbaar in my gemoed getatoeër het, naamlik die “breekwiel” van taal en dat die spreker “bakstene aan … dra…vir ‘n nuwe babel”. Ek plaas daardie gedigte nie hier nie, ek hoop die lesers koop een en elk jou baie prikkelende bundel. Ek vra egter dat jy self, ten slotte, ‘n gedig kies om hier te plaas. Mag radbraak groot hoogtes bereik!
Ek dink uiteindelik is die spreker op soek na ‘n simbiotiese taal, ‘n taal wat saampraat, nie die taal wat die heeltyd rondom haar breek nie. Die digter wil vryword van die radbraak in ’n heeltaal.
Juanita, baie geluk met hierdie mooi debuut. Op die laaste bladsye lees ons dat dit grootliks gespruit het uit ŉ M.A. studie in kreatiewe skryfkuns wat jy aan die Universiteit van Kaapstad voltooi het. Ter inleiding wil ek jou dus vra om ŉ bietjie meer oor die aanloop tot die debuut te sê.
Uit hierdie debuut blyk dit dat jy gefassineer en waarskynlik beïnvloed is deur die Russiese digter Marina Tswetajewa. Hoe en wanneer het jy van haar bewus geword en hoe het sy neerslag gevind in jou eie werk? Voorsien jy dat dit ŉ langdurige agtergrondstem vir jou sal wees, of is dít ŉ onregverdige, ope vraag?