Stilte in die Pase - Dr. Flip Schutte
Stilte in die Pase
Deur Dr. Flip Schutte op 1 April 2016
Dit is seker nou al amper 70 jaar gelede dat Abraham Maslow sy bekende teorie oor die hiërargie van behoeftes ontwikkel het. En tot vandag toe word dit in elke handboek wat handel oor bestuur, of bemarking, groei of motivering, welwees of menswetenskappe, aangehaal en verduidelik. En wat hierdie piramide oor en oor bevestig, is dat nuwe behoeftes ontwikkel na mate ander bevredig word, maar die uiteindelike behoefte van alle mense, selfs al het en is hulle alles wat hulle wou hê en wou wees, is die behoefte na self-aktualisering. Daardie behoefte na persoonlike groei en vervuldheid.
Om te word wie ek bestem is om te wees. Om my doel en roeping as mens te vind. Om alles te wees wat ek vanuit my menswees bestem is om te word.
Daar is vir my nie beter simbole om die proses mee te beskryf as juis die simbole van die pase nie. Of dit nou die eier of die haas, die kruis of die leë graf is ... dit gaan oor lewe, oor nuwe lewe wat uit aflegging of dood gebore is. Dit gaan oor iets verloor voordat jy 'n nuwe iets kan vind. Dit gaan oor neersit voordat jy ligter kan wegstap. Dit gaan oor val voordat jy kan opstaan, oor donker voordat jy lig kan sien, oor oopmaak voordat jy vry kan uitstap.
Alhoewel self-aktualisering 'n proses is waaraan jy moet meewerk en wat bepaalde optrede en besluite van jou vra, wat insette en opofferings, visie en aksie benodig, is dit ook hoofsaaklik 'n proses van luister wat vorm aanneem in die stilte van jou binneste.
Ek lees êrens dat stilte 'n ander woord vir spasie is. Daardie spasie tussen klanke. Die spasie tussen denke. Stil oomblikke, ruimtes, maar nie leë oomblikke nie, want stilte is die stem van God. Al ons woorde is maar net 'n swak vertaling daarvan.
Baie mense raak so verstrengel in die daaglikse roetine dat dit eintlik hulle lewe van betekenis en waarde beroof. Mense raak besig en werk hard omdat hulle dink dat dit sin en betekenis sal bring. Hulle fokus en maak geld, of leef voluit, verdiep hulle in die kuns of die akademie, in hulle familie of beroep, in verhoudings of liefdadigheid, maar hulle raak nooit stil om uit te vind of hulle met die regte sinsoekende aktiwiteite besig is nie.
Betekenis vir die lewe lê op twee vlakke. Beide innerlik en uiterlik. Innerlike betekenis lê op die vlak waar jy 'n bepaalde iemand moet wéés en dit is die belangrikste. Uiterlike betekenis vir jou lewe lê op die vlak waar jy iets moet dóén. Die sin van mens se lewe lê dan in wees en doen. Maar wees en doen moet kongruent wees. Hulle moet hande vat en saam stap. Die twee is so vervleg en so een dat dit feitlik onmoontlik is om van die een sonder die ander te praat.
Maar hierdie kongruent aan mekaar wees, gebeur nie outomaties nie. Daar is so baie mense in die lewe wie se uiterlike optrede en doen en late nie naastenby ooreenstem met wie hulle innerlik is nie. Net so is daar ook baie mense wat innerlik een tipe mens is maar uit hulle optrede blyk 'n totaal ander mens. Solank as wat die twee nie harmonieer nie, is daar nog nie innerlike vrede nie, en het jy eintlik nog nie jou bestaansdoel gevind nie.
Jy moet jou innerlike roeping vind en dit moet dan neerslag kry in jou uiterlike optrede en lewe. Jou innerlike kompas en skeppingsdoel vind jy wanneer jy na die stilte luister. Wanneer jy rus vind in die spasies tussen woorde en in die ruimtes tussen denkpakette.
Lucas Maree het op 'n kol 'n liedjie oor kiekies gesing waarin hy sê: My kiekies is verwysings, my lewensinventaris, die ensiklopedie van my bestaan. En dan sing hy naby die einde van die lied: maar die spasies tussen kiekies maak my bang.
Nou is dit juis in die bang vir daardie spasies waar ons onsself en sin en doel en fokus vind. Waar ons neersit en vry wegstap. Waar ons sterf en nuut opstaan, waar ons aflê en oor begin.
Hierdie innerlike proses van 'n mens kry sy uiterlike bevestiging juis in die viering van Paasfees. Want dit val in die noordelike halfrond saam met die oorgang van winter na lente. Van dood na nuwe lewe. Van slaap na ontwaak. Van in die graf na opstanding.
En daarom is dit 'n goeie tyd van die jaar om stil te word. Om die goddelike bewussyn diep in jouself te soek en te vind. Na die stem van die stilte te luister en jou lewenskoers daarvolgens aan te pas.
Die Christelike mite verduidelik dit dan ook as 'n spirituele proses naamlik om saam met Christus te sterf sodat jy ook saam met hom kan opstaan. Om die ou lewe af te lê sodat jy met die nuwe beklee kan word. Om jouself te kruisig sodat jy nuut kan word.
So gun jouself in die Pase, tyd om oor jou bestaan te reflekteer en om oor die kongruensie tussen jou uiterlike doen en innerlike wees te kontempleer. En mag die stiltes tussen die klanke en die ruimtes tussen jou dade en denke hierdie paastyd aan jou lewe 'n ryk dimensie verleen wat jou sal help om as verligte wese, daardie vrede binne te gaan waarvoor jy bestem is. Die vrede van tevrede wees, wat jou sal lei na die punt van die piramide. Om iets van die bevrediging van die behoefte van self-aktualisering te smaak.