Werkgewer diskrimineer teen my oor ek swanger is - Jy en die RegJy en die Reg
Tuis › Artikels › Werkgewer diskrimineer teen my oor ek swanger is
Werkgewer diskrimineer teen my oor ek swanger is
ʼn Vrou wat pas terug is ná haar kraamverlof het te make met ʼn netelige situasie by haar werk. Sy het besluit om voort te gaan om haar baba te borsvoed en is dus genoop om ten minste twee keer per dag borsmelk vir voedings uit te melk. Haar werkgewer het nie begrip daarvoor nie en spreek haar aan oor die tyd wat sy tydens werkure daaraan bestee. Min mense is bewus van die feit dat daar wetgewing in Suid-Afrika bestaan waarvolgens sulke situasies hanteer moet word.
Eerstens bepaal die Grondwet van die Republiek van Suid-Afrika in artikel 9(3) en (4) dat daar nie regstreeks of onregstreeks onbillik teen iemand gediskrimineer mag word op grond van swangerskap nie. In aansluiting hierby bepaal artikel 187(1) van die Wet op Basiese Diensvoorwaardes dat dit outomaties as onbillike ontslag kwalifiseer indien ʼn werknemer op grond van swangerskap ontslaan word, tensy die ontslag ingevolge artikel 187(2) geregverdig kan word. Ontslag weens borsvoedingverwante aktiwiteit in werktyd kan dus op onbillike ontslag neerkom.
In die 2006-saak van Wallace v. Du Toit (2006) 8 BLLR 757 (LC) is ʼn dame as au pair afgedank omdat sy swanger geraak het nadat sy twee jaar by die werkgewer in diens was. Die werkgewer het aangevoer dat hy dit in die onderhoud aan die werknemer duidelik gestel het dat sy nie meer vir die pos sou kwalifiseer indien sy swanger raak nie. Die regter het bevind dat dit ingevolge artikel 187(1)(e) outomaties neerkom op onbillike ontslag en diskriminasie ingevolge artikel 6(1) van die Wet op Gelyke Indiensneming. Ons howe volg dus ʼn waaksame benadering wat betref die afdanking van werknemers om redes wat met hul swangerskap verband hou.
Die Wet op Basiese Diensvoorwaardes bevat ook ʼn Kode vir Goeie Praktyk wat handel oor die beskerming van werknemers tydens swangerskap en ná die geboorte van ʼn kind (hierna die “Kode” genoem). Hierdie Kode bied riglyne vir werkgewers en werknemers rakende die beskerming van vroue teen potensiële gesondheidsgevare in die werkomgewing tydens swangerskap, ná die geboorte van die baba en tydens borsvoeding.
Ingevolge hierdie Kode moet ʼn werkgewer voorsiening maak vir twee rusperiodes van dertig minute elk daagliks vir werknemers wat borsvoed of uitmelk tydens die eerste ses maande ná die kind se geboorte.
Verder bepaal die Kode dat ʼn werkgewer ʼn swanger werknemer se situasie in die werkplek moet evalueer. Hierdie evaluering sluit onder meer in ʼn ondersoek deur ʼn gekwalifiseerde mediese praktisyn om die werknemer se fisieke toestand te bepaal; ʼn bepaling van die werknemer se werkverpligtinge; asook ’n ondersoek van die werkplek se praktyke en enige blootstelling aan omstandighede in die werkplek wat die werknemer se gesondheid kan benadeel. Nadat genoemde ondersoeke gedoen is, kan dit in sekere omstandighede toepaslik wees om ʼn arbeidsterapeut te raadpleeg. Voorsiening moet ook gemaak word vir swanger vroue om die vereiste voor- en nageboorteklasse by te woon.
Ander moontlike risiko’s wat deur die werkgewer geëvalueer moet word, sluit fisieke, ergonomiese, chemiese en biologiese gevare in.
Die Kode lys kortliks aspekte wat verband hou met swangerskap wat die werkgewer in gedagte moet hou in sover dit die werknemer se werk mag affekteer, soos die volgende:
Oggendnaarheid kan veroorsaak dat ʼn werknemer nie in staat is om ʼn vroeë skof te werk nie. Blootstelling aan reuke kan oggendnaarheid vererger en lei tot ongesteldheid van die swanger vrou.
Werk wat vereis dat die werknemer vir lang tydperke sit of staan, kan rugpyn en spatare veroorsaak.
Meer gereelde besoeke aan die toilet vereis redelike toegang tot kleedkamers en oorweging van die werknemer se posisie indien die werk waarmee sy besig is nie sonder toesig gelaat kan word nie.
Die werknemer se toenemende grootte en ongemak vereis aanpassings aan beskermende drag en bemoeilik werkverrigting in beperkte ruimtes en waar fisieke hantering betrokke is. Namate swangerskap vorder, kan dit ook behendigheid, ratsheid, koördinasie, bewegingspoed en armbereik benadeel.
Die werknemer se balans kan geaffekteer word, wat werk op ʼn gladde of nat oppervlak bemoeilik.
Moegheid wat met swangerskap gepaardgaan, kan ʼn invloed hê op die werknemer se vermoë om oortyd of snags te werk. Die werkgewer sal dit moet oorweeg om rustydperke toe te staan.
Uit bogenoemde kan duidelik afgelei word dat swanger werknemers of werknemers wat borsvoed deur arbeidswetgewing en die Grondwet beskerm word. Werkgewers sal dus bewus moet wees van hierdie wetgewing en die invloed wat dit kan hê op werknemers in die werkplek. Werkgewers moet twee keer dink voordat hulle op grond van swangerskap teen ʼn werknemer diskrimineer.
Sluit vandag nog by Solidariteit aan, om te verseker dat jy deur een van ons kundiges geadviseer kan word as jy arbeidsregtelike advies nodig kry.