Bosluiskoors en bosluisbytkoors | Pierre-Ecohealth
December 31, 2016 January 1, 2017 ~ Dipmaster	~ Leave a comment
Die wetenskaplike name vir die bosluisspesies wat aan honde voorkom, naamlik;
Die bosluise wat die meeste skade op honde en katte veroorsaak is
Haemaphysalis elliptica of geelhondehok bosluis en
Rhipicephalus sanguineus of die hondehokbosluis.
Bosluiskoors word ook galkoors of "Babesia canis" word deur beide van die bosluisspesies oorgedra.
Die bosluisspesie Rhipicephalus sanguineus of hondehokbosluis, dra bykomend ook rickettsiose (tropical canine pancytopaenia of Ehrlichia canis) oor.
Al hierdie genoemde bosluise is multigasheerbosluise. Dit beteken hulle voed enkele dae, gemiddeld tussen 4-7 dae op hul gasheer om 'n bloedmaaltyd neem.
Daarna val die bosluis af, (detach) en kruip die bosluis in skeure, gras, hout hondehokke en Wendy huise se skeure weg om te ontwikkel na die volgende stadia.
Die ander tye is hierdie bosluise te vinde in skeure, krake in hout, graspolle, krakies in die grond, hondehokke en Wendy huise, rou baksteenmure, pleisterkrake, ens.
Hierdie bosluise kan ook wanneer toestande ideaal is, hul lewensiklus in 3 maande voltooi
Die geelhondehokbosluis (Rhipicephalus sanguineus ) is redelik uitdagend om te beheer en kan tot so hoog as 5 meter van die grond in skeure of krake in baksteenmure gevind word.
Die verskille tussen Bosluiskoors en Bosluisbytkoors by Honde
Bosluiskoors, ook genoem galkoors, is die siekte wat die meeste hondevrektes in Suid-Afrika veroorsaak. Bosluiskoors word veroorsaak deur die organisme Babesia canis rossi en word deur die geelhondehokbosluis oorgedra.
Daar is egter verskeie ander bosluisspesies van belang wat bosluiskoors en bosluisbytkoors aan honde kan oordra.
Die drie belangrikste bosluise vir die hond is:
Die geelhondebosluis "Haemaphysalis elliptica", wat bosluiskoors kan oordra, terwyl
Die hondehokbosluis of "Rhipicephalus sanguiness" beide bosluiskoors en bosluisbytkoors oordra, en
"Rhipicephalus simus", die blinkbruinbosluis, wat bosluiskoors (Babesia canis rossi) aan honde oordra en bosluisbytkoors (Rickettsia conorii) aan die mens.
Verskeie ander bosluissoorte dra bosluiskoors aan die mens oor. Hulle is:
Die groot bontpootbosluis
Bosluiskoors in die veearts se praktyke
Baie veeartsenypraktyke noem dat bosluiskoors die belangrikste siekte is van honde en wys daarop dat duisende honde jaarliks hieraan sterf en dit is ook die siekte waaraan troeteldiereienaars die meeste geld spandeer. Die troeteldier eienaar se optrede: Voorkoming van bosluiskoors is natuurlik die beste oplossiong.
Siektetekens van bosluiskoors
Voordat mens oor siektetekens praat, is dit belangrik om te onthou hoe vinniger die hond by die veearts kom, hoe minder kos die behandeling en is enige dier se kans om te oorleef net soveel beter.
Bleek gryswit tandvleise
Bosluiskoors parasiete of (Babesia canis ), katte se bosluiskoorsbeskrywing is (Babesia felis) se lewensiklus in die bloedstroom van honde is soortgelyk aan dié van die malaria parasiete (Plasmodiums), wat in mense voorkom.
Albei parasiete is protosoa, wat iets anders is as virusse of bakterieё.
Sommige bosluiskoors pasiënte ontwikkel gekompliseerde bosluiskoors waar organe soos die hart, niere, longe, lewer, maag en ingewande asook brein en longe aangetas word.
Hierdie komplikasies ontwikkel as gevolg van toksiese stowwe, ook bekend as Oplosbare Parasiet Antigene (OPAs), wat deur die Babesia parasiet afgeskei word.
In die Literatuur is dit opgeteken dat tot 12% van hierdie honde pasiënte vrek en 'n verdere 2%-3% moet uiteindelik uitgesit word.
Die simptome wat honde ervaar, is soortgelyk aan dié van mense met malaria. Bosluiskoors is daarom 'n dodelike siekte wat nie ligtelik opgeneem moet word nie. As honde kon praat, sou hulle waarskynlik getuig van geweldige hoofpyne wat, soos in die geval van mense met malaria, voorkom.
Die eerste simptoom van bosluiskoors is lusteloosheid
Dit kan met of sonder aptytsverlies gepaardgaan
Koors (meer as 39°C) kom in die meeste gevalle voor
Die hond kry warm en haal swaar asem of hyg
Die hond het bogenoemde simptome omdat die Babesia parasiet die rooibloedliggaampies vernietig.
Rooibloedliggaampies vervoer belangrike voedingstowwe asook suurstof na belangrike liggaamsdele, longe en organe toe.
Wanneer tandvleise en oogslymvliese bleek en liggeel of grys vertoon, is dit 'n teken dat daar 'n oormatige afbreking van rooibloedselle plaasgevind het.
Dan is dit is byna onafwendbaar dat 'n bloedoortapping as deel van die behandeling in hierdie stadium benodig word om die dier se lewe te red.
Die diagnose van bosluiskoors word gemaak deur 'n bloedsmeer onder 1,000 keer vergroting onder 'n mikroskoop te ondersoek.
Dit is noodsaaklik om te weet dat bosluiskoors ook saam met nog 'n bosluisgedraagde siekte, bosluisbytkoors, voorkom.
Beide siektes toon dieselfde simptome maar die behandeling daarvan verskil wesenlik.
Wat doen die parasiet in die bloedstroom?
Soos die malaria parasiet in mense, doen die babesia parasiet sy selverdeling in die rooibloedselle.
Wanneer hierdie parasiete die dooie rooibloedsel verlaat, val 'n nuwe generasie parasiete wat in die selverdeling proses ontstaan het, nuwe rooibloedselle aan.
Die verdelingsproses is nie eenvorming of vind nie ewe vinnig plaas nie.
Die ontwikkeling van bosluiskoors wissel en is op sy beste onvoorspelbaar.
In sommige gevalle is dit stadig (weke lank) terwyl dit in ander gevalle ure tot dae kan verloop.
Dit is dus belangrik dat die eienaar van 'n hond baie bewus moet wees van sy hond se gedrag en die simptome van bosluiskoors.
Dit is baie belangrik dat 'n kundige persoon 'n akkurate diagnose maak sodat die korrekte behandeling kan plaasvind.
Die behandeling van bosluiskoors behels onder meer die toediening van 'n middel wat die parasiet doodmaak.
In nie-gekompliseerde gevalle word n hond behandel met anti-protozoïese middels soos Veriban, Berenil RTU of Forray 65. Nuwe produkste soos Rednil is ook op die mark.
Die dosis word gemaak op grond van die hond se gewig en dit moet baie akkuraat wees, aangesien oordosering nier- en/of breinskade tot gevolg sal hê.
Saam met hierdie behandeling is ondersteunende behandeling uiters noodsaaklik – veral in gevorderde gevalle.
Skade van bosluiskoors
Sou die Babesia parasiet swaar besmetting veroorsaak het, kan dele van die afgestorwe parasiete in die bloedstroom ná behandeling orgaanskade veroorsaak.
Orgaanskade kom voor as die filtreervermoë van die niere misluk omdat daar te veel dooie parasiete is wat uit die stelsel gefiltreer moet word.
Die lewer sal ook oorlaai word met galpigment.
Die tandvleise en oogslymvliese van honde wat swaar bosluiskoors beleef het, sal ná behandeling van swaar bosluiskoors besmettings dikwels geel vertoon, wat die naam van bosluisgalsiek verduidelik, want die hond het dus geelsug.
Soms veroorsaak die bosluiskoors organisme dat die rooibloedselle taai en klewerig word en klein bloedklontjies vorm.
Wanneer dit in die haarvate van die brein plaasvind, veroorsaak bosluiskoors senuwee-simptome by 'n dier wat vergelyk met beroerte by mense.
Honde met bosluiskoors ervaar 'n erge glucose tekort, dus te min energie.
Om bosluiskoors behandeling te laat slaag is dit van uiterste belang om toe te sien dat die dier nie ontwater nie.
Die belangrikste bydrae wat die honde-eienaar kan lewer om die behandeling te laat slaag, is om toe te sien dat die hond so gou moontlik weer begin eet.
Heuning, glukose in die drinkwater en Energade energie koeldrank wat elektroliete bevat kan met 'n klein spuit in die mond toegedien word.
Marmite water en/of Oxo, flou opgelos (teelepel op koppie kookwater) en ook met 'n spuit toegedien word met kort tussenposes sal help dat urienvloei verseker word, wat die uitskeiding van afval afkomstig van die rooibloedselle sal bewerkstellig.
Siek diere wat onder antibiotika is kan effe gaar hoenderlewers gevoer word om die bloed op te bou, gedokter met 'n druppel of wat Staaldruppels.
Kry met die voorkomende antibiotika ook 'n ligte lakseermiddel soos Laxapet, Aptekersparafien en Wit Gero jogurt, as dit moet ook n Gliserien setpil en of seepsop in die vorm van sterk opgeloste groen sunlightseep) om die derms te smeer
Dit sal die metabolisme aanhelp, veral by diere wat galkoors opgedoen het.
Dit is belangrik om die dooie rooibloedliggaampies wat deur die parasiet vernietig is en nou in die spysverteringstelsel versamel, deur die derms uit te skei.
Trek die bosluis af en sit in 'n houer met wit alkohol in, sodat die bosluis geïdentifiseer kan word indien nodig.
By mense is dit veral belangrik omdat groepe bosluise verskillende siektes na die mens toe kan oordra soos Kongokoors, Lassa en Arena koors.
Praat met 'n spesialis Veearts
wat kennis dra van bosluise want dit is 'n spesialisveld en algemene kennis gaan veroorsaak dat dier verloor word
probeer altyd om eerder voorkomend op te tree deur die diere skoon te hou en gereeld asook voorkomend te dip met n veilige produk
BOSLUISBYTKOORS IN HONDE
Alle honde-eienaars word gemaan om nie kanse te waag met allerlei boererate nie maar hul diere so gou moontlik te neem vir behandeling. Bosluisbytkoors en bosluiskoors moet as twee afsonderlike hondesiektes beskou word en nie verwar word met mekaar nie.
Bosluisbytkoors (Ehrlichiose canis) is 'n bakterie met baie unieke eienskappe wat hom van ander bakterie onderskei. Die Ehrlichia canis bakterie kan slegs binne liggaamselle oorleef. Hierdie eienskap onderskei hom van verskeie ander bakterieë. Bosluiskoors kan redelik maklik met 'n bloedsmeer vasgestel word, terwyl die vasstelling van bosluisbytkoors baie moeiliker is om te diagnoseer.
Die word veroorsaak deur ' n bakterium wat deur die Hondehokbosluis (Rhipicephalus sanguineus) aan vatbare honde oorgedra word.
Die siekte kom gewoonlik in drie stadiums voor:
Akute stadium: Duur 'n paar dae waarna tydelike herstel plaasvind.
Sub-akute stadium: Hierdie stadium kan weke tot maande duur waartydens die dier kort periodes van siekte beleef.
Chroniese stadium: Na etlike maande of jare word die hond se immuunstelsel totaal afgetakel en sterf hy aan ernstige sekondêre infeksies of bloeding.
Tekens en kenmerke
Die volgende simptome kan te eniger tyd in die verloop van die siekte voorkom in verskillende kombinasies:
Totale of gedeeltelike verlies aan eetlus (lekkernye kry voorkeur)
Etterige neus- en/of oogafskeiding
Blou verkleuring van die horingvlies van die oog
Oormatige, dikwels taai speekselvloei
Bloeding vanuit die neus of tandvleise
Swelsel van die agterbene en skrotum
Gedeeltelike verlamming, veral van die agterlyf
Bloeding op die vel, veral op die onderbuik
Skielike vrekte vanweë erge inwendige bloeding (sien Fig. 1 en 2)
Fig. 1 – Bloeding regdeur die longe in 'n bosluisbytkoors geval
Fig. 2 – Bloeding in die niere in 'n bosluisbytkoors geval
In die chroniese stadium van die siekte vererger die simptome geleidelik totdat die dier uiteindelik aan erge longontsteking of dergelike sekondêre probleem sterf.
Die organismes is baie moeilik om te vind en word in die witbloedselle van 'n Giemsa bloedsmeer gesien. Hierdie klompie organismes wat so saam koek word 'n "morula" (moerbei) genoem.
In sub-akute en chroniese gevalle word organismes moeilik gevind. Dan moet ander diagnostiese metodes gebruik word om hul in hul wegkruipplekke op te spoor.
Teenliggaampies teen die organismes kan in serum van siek diere gevind word.
Daar is twee tipes — die een dui op 'n onlangse besmetting (IgM), terwyl die tweede dui op 'n besmetting verskeie maande tevore (IgG).
As die twee soorte saam voorkom, beteken dit dat die hond in die sub-akute stadium is.
Word net IgG gevind, beteken dit slegs dat die dier al vantevore aan bosluisbytkoors blootgestel was en nie dat die dier steeds siek is daarvan nie.
Fig. 3 – Bosluisbytkoorsorganismes in 'n witbloedsel (aangedui met 'n pyltjie)
Gevorderde toetsmetodes kan deesdae baie klein hoeveelhede DNS van die bacterium opspoor in 'n druppel bloed. Hierdie toetse is uiters sensitief, veral as monsters van die milt of longe verkry word.
Op hierdie tydstip is daar slegs min antibiotikas wat effektief is teen bosluisbytkoors.
In die meeste gevalle word dit binne-aars toegedien vir drie tot vyf dae aan die begin van die behandeling.
Daarna word mondelingse behandeling voortgesit vir 'n verdere twee weke of, in chroniese gevalle, vir langer periodes.
Indien longontsteking ook voorkom, word 'n ander tipe antibiotika ook toegedien, aangesien die middel teen bosluisbytkoors nie sterk genoeg is in die meeste gevalle van longontsteking nie.
Vitamiene word toegedien om die eetlus te bevorder.
In geval van bloeding word bloedstolmiddels toegedien, maar in ernstige gevalle mag dit nodig wees om vars bloed te gee.
Kortisoon steroiëde word soms gegee om die hond se gestel op te bou en te help met die herstelproses.
Goeie kos is ook baie belangrik om die hond in 'n stygende fase van voeding te hou.
Die belangrikste voorkomende maatreël is om honde so goed u kan bosluisvry te hou.
Dit behels gereelde dip was en dip met veilige middels soos Propyrepet
Dit is egter baie moeilik om honde in hierdie warm klimaat algeheel vry van bosluise te hou, dus moet 'n siek dier so gou moontlik aandag kry.
Bosluisbytkoors is meestal 'n uitgerekte siekte, alhoewel akute sterftes ook voorkom. In die meeste gevalle kan vroegtydige optrede wel die dier se lewe red. As daar goeie reënval in die voorjaar is, dan is bosluise – en dus ook bosluissiektes – die volgende somer 'n groot probleem.
Ter wille van die mens se troeteldiere word alle honde-eienaars gemaan om nie kanse te waag met allerlei boererate nie, maar hul diere so gou moontlik te neem vir behandeling.