Storietyd, weereens. | SkalkSkryf
« 100 Duisend
Mei 31, 2014 deur Louwie
Josef en die Duif
Hy sit soos gewoonlik eenkant en alleen, weg van die bykans kinderlike opgewektheid van sy mede verkoopman kollegas wat mekaar ´n jaar laas gesien het. Professionele smouse, Reps wat hulle jaarlikse verkoopskonferensie in ´n deftige vyfster hotel op ´n eksklusiewe landgoed bywoon.
Hy sit en teug aan 'n groot glas donker bier, dog ek. Dit is toe nie, dit is herbale tee, donker, bitter tee, vind ek uit. Ek stap oor en steek my hand na hom toe uit en sê "Josef". Hy kyk op, bly sit, vat my hand en sê "Mouton". Ek knik my kop in die rigting van die leë stoel oorkant hom. Hy knik sy kop instemmned sonder om ´n woord te sê.
"Bier?" vra ek en wys na sy drinkgoed. "Tee," sê hy saaklik. Ek gaan sit en bestel vir my ´n glas bier, donker moutbierwat amper lyk soos sy tee, sodat ons op gelyke voet in gesprek kan tree. Hy is gesteld op besonderhede. Wat vreemd is, is dat hy gewoonlik ook Milk Stout bier drink. Ek wonder oor die tee, maar vra nie.
Hy is ´n fyn besnaarde mens, wat my altyd laat wonder hoe hy in die smous bedryf beland het. Wat nog meer wonderbaarlik is, is dat hy dit so lank in die ongenaakbare wêreld van verkoopsyfer druk en winsbejag kon uithou.
Hy het voorheen my raad kom vra oor ´n vreemde kompulsie wat hy het. As hy ´n boks vuurhoutjies in die hande kry, het hy vertel, trek hy die vuurhoutjies een vir een aan die brand en hy hou nie op voor die boks leeg is nie. Net dit, onkeerbaar; trek die vuurhoutjie dat dit brand, kyk asof gehipnotiseerd na die vlam tot dit amper sy vinger brand, laat dit val en steek die volgende een aan. Obsessief-kompusief een vir een tot die boks leeg is. Wat, wou hy weet, is verkeerd met my kop?
Nou sit ons hier en drink in stilte. "Hulle roep ons daar oorkant," sê hy. "Seker vir die verwelkoming by die sirkus." Ons staan op en loop na waar die ander verkoopsmanne voor ´n deur saamdrom.
"Ek wil jou vertel van ´n duif langs die pad," sê hy terwyl ons aanstap. "Ek sal vannaand na ons verdaag het vir jou wag, daar oorkant op die stoep voor die restaurant, beduie hy. "´n Tortelduif," voeg hy by voor ons aansluit by die uitbundige lot mans, die verkopers van uitmuntende produkte aan grootliks onkundige, verwarde kopers.
Toe die son begin sak oor die bosveld is dit ek wat vir hom sit en wag voor die restaurant. Dit is ´n heerlike rustige somer aand. In die verte roep Tarentale na mekaar. Tortelduiwe koer in die bome bokant my. Weg van die mense wei ´n paar Koedoes onrustig tussen die bome. Ek bestel vir my koffie en wag geduldig op Josef. Ek vind dit vreemd. Josef is altyd stiptelik op tyd vir afsprake. Miskien het hy ´n boks vuurhoutjies iewers gekry en nou sit hy en trek die vuurhoutjies een vir een aan die brand, dink ek.
Twee koppies koffie later daag hy op, kom sit en bestel dadelik vir hom weer ´n glas koue tee. Ek kyk vraend na hom en sy glas tee. "Ek gebruik lank al nie meer alkohol nie," sê hy. "Ek het omtrent ´n jaar gelede begin mediteer. Transendentale meditasie. Jy moet dit probeer, dit doen wondere vir jou siel. En as jy lank aanhou kan jy naderhand wonderwerke doen, bonatuurlike dinge. Ek doen joga ook, en Reikie behandelings. Reikie werk met energie, dit herstel die energiebalans van die liggaam."
"Vuurhoutjies?" vra ek versigtig. "Verby. Vergete. Ek het geen begeerte meer om dit te doen nie," sê hy. Hy haal ´n boksie vuurhoutjies uit sy baadjiesak en sit dit voor hom op die tafel neer. "Sien?" sê hy en kyk my selfvoldaan aan. Ek merk dat sy hand bewend bo die boksie bly huiwer voor hy terugleun in sy stoel.
"Die duif?" stuur ek takties die gesprek in ´n ander rigting. Mens tart nie die noodlot nie. Sê nou hy verloor beheer en steek die tafedoek aan die brand!
"Die duif," sê hy met ´n sug en drink stadig aan sy tee. "Die duif."
Ek wag dat hy iets verder moet sê, maar hy swyg. Daar heers ´n gespanne stilte tussen ons en een of twee keer merk ek dat sy hand onwillekeurig na die vuurhoutjieboks voor hom mik.
"Die duif," sug hy weer. "Ek weet nie mooi waar om te begin nie."
"Begin by die begin," por ek hom aan. "Waar was die duif, of is die duif? Wat het hy aan jou gedoen?" vra ek en probeer die ongeduld met ´n glimlag verban.
Hy drink sy tee, sit die glas versigtig neer, en toe gryp hy skielik die boksie vuurhoutjies en steek dit driftig in sy sak. Ek skrik en gooi amper my koppie koffie om. Hy haal diep asem, so half of hy verlig is, kyk my berekend in die oog en begin vertel.
"Dit was op pad hierheen vanoggend. Ek is vroeg by die huis weg, die son was skaars op. Dan is die dag mos op sy mooiste, so met die son eers rooi, dan oranje, dan geel agter die koppies op die horison. Die gras is goud en die lug is vars en skoon. Jy ruik die veld en die grond en die blomme deur jou oop venster," borduur hy byna poëties voort. Ek is effens verbaas oor die man se nuwe uitkyk oor sy wêreld. Ja, hy was altyd stil en half vreemd, maar Josef ´n digter? Dit is ´n nuwe een vir my!
"Toe, skielik was daar hierdie tortelduif wat soos ´n pyl voor die kar verby skiet. Ek kon niks doen nie, alles het net te vinnig gebeur. Ek trap rem, gryp met my hande asof ek die arme ding kan wegstoot van die windskerm en ´n gewisse dood. Net voor hy die windskerm tref het hy met daardie swart-blink ogies van hom na my gekyk, en toe tref ek hom met ´n slag en hy skiet die lug in op en val agter my in die pad," sê hy met ´n snik in sy stem. Hy laat sak sy kop in sy hande en bly so sit. "Ek sien aanhoudend daardie oë wat smekend na my kyk. Dit maak my van my kop af. Ek voel soos ´n misdadiger, ´n moordenaar."
"Moet jou nie so ontstel nie," sê ek vertroostend. "Jy kon dit nie voorkom het nie. Dit gebeur een of ander tyd met almal van ons. Om die waarheid te sê het ek self op pad hierheen ´n mossie so doodgery," troos ek halfhartig. Ek kan nie verstaan dat die man so ontsteld is oor die ding nie. As dit nou ´n mens, of selfs ´n hond was, kon ek dit dalk verstaan, maar ´n dom duif! Daar is duisende van die goed daar buite en hulle word elke dag deur motors doodgery.
Ek roep die kelner nader en bestel vir my ´n bottel wyn; duur rooiwyn. Ek voel so aan my bas, hierdie gaan ´n lang nag word.
"En toe?" vra ek, gretig om die tragedie so gou moontlik agter die rug te kry.
"Ek het stilgehou en die duif gaan optel. Sy het stil en warm in my hand gelê. Ek was seker dit was ´n sy," sê hy. "Dit het gelyk of sy na my kyk, of sy my wou vra hoekom? Waarom het jy dit aan my gedoen?
"Daar was nog so ´n effense trilling in haar lyf. Toe gaan sit ek met haar in my hande toegevou op ´n klip in die veld, en toe kom daar so ´n rustigheid oor my, en toe begin ek bid en vra dat die duifie se lewe gespaar moet bly. Ek wou nie hê sy moet doodgaan nie. Ek wou dat sy bly lewe," sê hy sag. "Dit is onregverdig. Hoekom moet sy doodgaan? Dalk het sy kleintjies iewers in ´n nes, of ´n maat wat vir haar wag. Sy moes bly lewe, sê ek jou. Sy moes!"
"En toe?" vra ek effens meer simpatiek. Die man, sien ek, het ´n probleem, ´n ernstige sielkundige probleem.
"Ja goed, jy dink seker ek is mal, en dit wat ek toe doen is seker nie normaal nie, maar ek was desperaat want ek wou dat sy lewe.
"Jy het seker al gehoor van goed soos auras en Kirlian fotografie en so aan?" vra hy met ´n frons tussen sy oë. Die skielike koersverandering in die gesprek vang my onkant en ek staar hom stom aan. Ek weet sowaar nie wat om vir hom te sê nie, want om die eerlike waarheid te sê het ek nie ´n idee waarvan hy praat nie.
"Die Russe het onlangs bewys dat elke sel in jou liggaam ´n baie klein hoeveelheid lig afgee. Dit is daardie lig wat ´n mens se aura veroorsaak, dink ek. Mens sien dit as ´n groen of blou of goudkleurige lig rondom elke mens. Dit is die stralekrans wat altyd om Jesus se kop geteken word."
Josef haal weer die boksie vuurhoutjies uit sy sak uit en speel daarmee, draai dit tussen sy vingers om en om.
"Alles is energie," sê hy en kyk my betekenisvol aan. "Energie kan nie doodgaan nie, daarom hou ek toe die duif in my hande en stuur Reikie energie oor haar klein lyfie terwyl ek liggies oor haar blaas. Ek wou die lewe in haar in blaas, haar selle aanvuur tot lig, tot lewe."
Josef bly vir ´n lang tyd stil en staar na die boksie vuurhoutjies in sy hande. Hy skuif die laaitjie met die vuurhoutjies in oop en toe, oop en toe. Hy mik selfs een keer om ´n vuurhoutjie uit te haal maar bedink hom dan.
"Toe hou daar ´n kar stil en ´n mooi, blonde vrou klim uit. Sy kom staan by my en vra of ek hulp nodig het. Toe vertel ek haar van die duif."
Die bottel wyn wat ek bestel het daag genadiglik op en onderbreek Josef se hartseer storie. Soos dit ´n goeie kelner betaam, begin hy outomaties deur die ritueel van etiket wys, bottel oopmaak, behendige inskink van ´n ´n mondjievol wyn, die dramatiese terugstaan sodat die gas kundig aan sy wyn kan proe, sy kop goedkeurend knik en so toestemming gee dat die kelner sy glas mag vul. Nog ´n "beskaafde" sirkus waarmee ons probeer wys hoe gekultiveerd ons is. Dit grief my tot in my siel.
Ek drink my wyn, sluk heeltemal te gulsug daaraan en verstik amper. Alkohol, ek moet dringend alkohol in my bloedstroom kry om hierdie aand te kan oorleef, dink ek.
"Die blonde vrou?" vra ek dapper.
"Jy sal my nie glo nie," bevestig hy onwetend my gedagtegang. "Daar was trane in haar oë toe sy langs my kom sit na ek haar die storie van die duif vertel het. Toe sit sy haar arm om my skouers en streel met haar ander hand oor die duif se rug. En toe vertel sy vir my haar storie, en toe huil ek saam met haar."
"Haar storie?" vra ek agterdogtig.
"Ja, ´n baie hartseer storie," sê hy sag terwyl hy in die dowwe maanlig na twee tortelduiwe wat styf teen mekaar in die boom bo ons sit, staar. " Jy sien, sy het ´n kind gehad, ´n seuntjie, hy was drie jaar oud. ´n Laatlam, blond en pragtig, die lig in haar lewe. Toe eendag, staan hy met sy voorkop teen ´n groot venster in die sitkamer en kyk na sy boetie en sy maatjies wat buite op die grasperk krieket speel. Hy trippel en giggel van plesier, en toe tref die krieketbal die venster net bokant sy kop en die venster spat in vlymskerp skerwe uitmekaar. Omdat hy met sy kop teen die venster geleun het, val die kind vooroor in die skerp glaspunte in wat soos lanse na bo staan, en bloed spuit met ´n boog uit sy nekare uit. Asof in stadige aksie kom ´n groot stuk glas bokant die kind los en val soos die lem van ´n valbyl na benede. Dit onthoof die kleuter geruisloos en sy kop met die blonde haartjies nou vol bloed, rol oor die stoep, af met die grasperk en kom teen die krieketpaaltjies tot stilstand. Blou ogies staar na die blou lug terwyl die balkies van die paaltjies af spat."
Teen hierdie tyd loop die trane vrylik oor my wange, en Josef snik soos ´n kind. Ek vat spontaan sy hand en sê; "Bliksem Josef, kan iets so afstootlik waar wees?"
"Ons, ek en die vrou, het gehuil en aan mekaar geklou soos drenkelinge. Ons was alleen in ons eie, verskeurde wêreld vasgevang. Ek het haar vasgehou en desperaat gesoen. Ek wou die seer en die verskrikking wegsoen, en sy wou die bloed en starende blou oë vergeet, maar sy wou die laggende blou oë onthou, vir altyd onthou.
"Ons het so in mekaar se omhelsing gebly tot die snikke bedaar het, toe het sy opgestaan, my sag op die wang gesoen en weg gery. God weet Mouton, ek is lief vir daardie vrou, en ek weet nie eens wat haar naam is nie," prewel hy sag.
"En toe?" vra ek aangedaan.
"Ek het opgestaan, die duif weer opgetel en haar sag op die agterkop gesoen. Toe gooi ek haar so hoog as wat ek kan die lug in en skreeu verwoed 'vlieg bliksem, vlieg!'. Op die bopunt van haar trajek het sy vir een oomblik in die lug bly hang, haar vlerke het efens oop gesper, en toe val sy soos ´n klip na benede en tref die grond voor my voete met ´n dowwe plof.
"Ek was woedend. Ek wou haar met my skoen verbrysel, ´n klip optel en haar kop inmekaar slaan. Maar ek het my beteul, haar opgetel en in die warm son op ´n klip neergelê, en verslae weg geloop van die blou oë wat toe van die klip af na my gestaar het."
Ek het opgestaan om te loop, maar voor ek loop vra ek , "Josef, sê my, het jy en die vrou …?"
"Nee, ons het nie seks gehad nie," sê hy afgemete en met nadruk.
"Miskien," sê ek vir hom "is dit die een maal in jou lewe dat jy dit moes gedoen het." Toe loop ek die nag in. Agter my het ek die eerste vuurhoutjie hoor knars oor die boksie se growwe sykant.
Gedurende die res van die konferensie het ek Josef nou en dan gesien. Soms het hy in die voorportaal op sy kop gestaan in wat seker een of ander Joga posisie moes wees. Op ´n ander keer het ek hom langs die swembad gekry waar hy in ´n volle Lotus posisie gesit en mediteer het.
Op die laaste dag van die konferensie het ek hom weer by die tafel aangetref waar ek hom die eerste dag raakgeloop het. Hy was die ene konsentrasie. Op die tafel voor hom was daar ´n roerlose klein swart miertjie, ooglopend dood. Josef was besig om een of ander gebed te doen of ´n mantra te prewel terwyl hy sy hande bak oor die miertjie hou. Nou en dan het hy opgehou mompel en sag oor die mier geblaas, en dan het hy weer begin prewel. Ek het oorkant hom gaan sit en hom dopgehou. Ek dink nie hy was bewus daarvan dat ek daar was nie, so intens was hy gefokus op sy miertjie.
Na ongeveer vyf minute het Josef skielik opgehou prewel, stip na die mier gekyk en toe onverwags met sy plat hand die mier dawerend ´n hou toegedien, opgestaan en weggeloop. Ek dink dit was ´n beslissende oomblik in Josef se toekomstige geloofslewe.
Dit is jammer dat hy nie langer gebly het om die mier dop te hou nie, want dan sou hy gesien het hoe die mier sy kop stadig oplig, sy beentjies begin roer en toe wankelend begin wegstap. Dit het gebeur pas na ek liggies oor hom geblaas het. Ek glo nie in Josef se snert oor energie en auras en sulke goed nie, maar as hy dit gesien het sou sy huis dalk nie ´n maand later afgebrand het nie.
Ons het hom op sy plaas begrawe, daar onder die bome waar die tortelduiwe rustig sit en koer.
Posted in Louwie | Tagged Josef en die Duif, Obsessief Kompulsief, Storie, Tortelduif | 6 Kommentaar
op Junie 1, 2014 at 12:59 nm ddupl3ss1s
amper gedink met so mooie naam moet die storie 'n draai maak in Bybelse tye..nietemin , 'n hou op die maag storie.
op Junie 1, 2014 at 7:38 nm rondomtaliedraai
Ek is bly ek het jou ontdek. Gaan weer hier kom lees.
op Junie 2, 2014 at 7:34 vm Louwie
Dirkie, miskien nie Bybelse tye nie, maar op `n manier Bybelse dinge, sielsdinge?
Is bly jy het kom lees, en skryf.
op Junie 2, 2014 at 7:36 vm Louwie
rondomtaliedraai, welkom op ons werf. Kom lees gerus en gesels met ons.
Ek was op jou werf en sal weer daar `n draai maak.
op Junie 2, 2014 at 8:57 vm murphy
Almal het 'n klap weg, party s'n net harder as ander. Maar wie besluit wie's die malles?
op Junie 2, 2014 at 9:25 nm Louwie
Jy is reg Murphy, wie is wie in hierdie gekkespul wat hulle die lewe noem?
Daar is `n Josef in elkeen van ons. Of ons nou `n duur snyerspak/Dior skepping dra, of `n "amazing technicolour dreamcoat", geklap is ons almal geklap.