WOORDE WAT WEEG: Ingrid Winterbach - Die aanspraak van lewende wesens (2012)
Ingrid Winterbach - Die aanspraak van lewende wesens (2012)
Ingrid Winterbach. Die aanspraak van lewende wesens. Human en Rousseau, 2012.
H&R ISBN 978 0 7981 5706 3
Winterbach se romans interesseer nie hierdie leser om die verhaallyne nie. Dit intrigeer eerder om die digte verwysingsveld en die sterk metaforiek. Die jongste roman is 'n lament en die titel "die aanspraak van lewende wesens" aktiveer ook die ander kant van die munt, te wete die aanspraak van gestorwenes. Soos in vele romans, roep die teks 'n sterk psigoanalitiese verwysingsisteem op. Hierdie teks vra vir 'n saamlees met Freud se "Rou en Melancholie" (1917).
Die "vroeë verwonding en verdriet" (40) van Maria word ondersoek. Die verteller neem ons terug na die skooljare as 'n sleutel tot die intense ervaring van leegheid en die familie is 'n ruimte van verwonding. Dit is 'n verhaal wat psigiese kennis ondersoek en die verwysing na die Id aktiveer die kelder van die onbewuste. Taboes (soos kinders wat 'n kaal lyk sien) en 'n DVD (waarna Maria en Vera kyk) waarin psigiaters meen skaamte en vrees lotsbepalend is, neem ons na verdere lae. Soos in vroeëre tekste is die "dierlike impulse" en die mens se lot verbind aan groter patrone. Dit is 'n roman vol selfverwysings: die "frostbite" aktiveer Die benederyk en Klaaglied vir Koos se ondersoek na evolusie kom aan bod. Dit wat buite die rasionele lê, word 'n fokus. Die Sitra Achra, die Sheddim, Stabat Mater, Heavy Metal, films (soos The Big Lebowski, o.a.) Wagner, eis 'n Barthesiaanse benadering op soos beskryf in S/Z (1970) van kulturele en persoonlike kodes. Met die leser as die waarsêer.
Dit is is 'n briljante roman. Binne die afgelope tyd het ek dit driemaal gelees. En elke keer iets nuuts raak gelees. Daar is min slotte in enige roman wat ek ken wat my tot sulke weemoed gedryf het as die einde van hierdie boek.
[Hierdie resensie het voorheen verskyn in Die Burger & word afgedruk met vriendelike vergunning van die resensent.]
Labels: 2012, Die aanspraak van lewende wesens, Die Burger, Human en Rousseau, Ingrid Winterbach, Joan Hambidge