Die draai van die tuimeldrom word genoem transformasie. Transformasie in die werkplek, in die sosiale lewe, in skole, hospitale, universiteite, sport, kerk, kulture en kultuurvereni-gings. In hierdie transformasie wat onteiening sonder vergoeding insluit, word die growwe materiaal uiteindelik totaal onbruikbare gedegeneneerde massa fynstof, maar die edelgesteentes glinster luisterryk.
Wat dr HF Verwoerd op die Nasionale Partykongres van 1964 van 'n volk gesê het, geld grootliks ook vir elke individuele volkgenoot. En dit kry vir die Afrikanervolk en Afrikanervolksgenoot in ons tyd van die tuimeldromkrisis spesiale betekenis. Dr Verwoerd het na die drie vrae verwys in verband met 'n volk se toekoms.
Dit ís die vraag hoe groot 'n volk is – nie wat getalle betref nie maar geestelik gesproke. Hoe groot is 'n volk en 'n volksgenoot se geeskrag. Sien die Afrikaner en die Afrikanervolk homself nog as 'n volk en 'n volksgenoot? Die verwatering van ons volkskap, die ver-platting na blote Afrikaanssprekendes, die verswyging van die noem selfs van Afrikaner in die media maak dat jy 'n vergrootglas nodig het om die grootte van die Afrikaner en -volk waar te neem. Daarmee sal ons nie in die tuimeldrom as 'n edelsteen oorleef nie.
Die tweede vraag is hoe hoog 'n volk en 'n volksgenoot se ideale is. Die hoogte van 'n volk se toekomsideale word medebepaal deur die diepte van sy verlede. Die verlede van die Afrikanervolk met sy heroïese Groot Trek vír vryheid in die samespanning van die bloed van die weerstandige Hollandse Watergeus en die onsterflike Franse Hugenoot, sy oor-lewíngsoorloë teen swart bedreiging op die Oosgrens, Natal, Bloedrivier, Vrystaat en Transvaal, sy bittereinde oorloë vír bestaan en vryheid teen Engelse imperialisme soos ver-gestalt onder andere in die Vryheidsoorloë, sy heropbou op eie stoom onder Godsgenade voor en na Uníewording, op ekonomiese gebied na die Runder Pes, op die vlak van volks-aanwas, na die Spaanse Griep, tydens depressie- en droogtejare, voor en veral na die twee wêreldoorloë, die getemperde strewe en ontstrengeling van eie volksontwikkeling langs die van swart volke – dit alles uit die verlede sing saam op die melodie van toekomsídeaal.
Die derde vraag ís, hoe diep ís 'n volk en volksgenoot se geloof. Die diepte van geloof spreek van die Afrikaner se onontwortelbare diepte van geloofswortels. Die Afrikanervolk is gewortel in die Protestantse of Bybels-Reformatoriese geloof. Toe Jan van Riebeeck sy voet op die Kaapse grond geplaas het, die eerste tree van die geboorte van die Afrikanervolk, het hy op 1654 belowe dat ons die landing en daarmee die vestiging van die volksplanting altyd op 6 April sal gedenk. Die Afrikanervolk ís met die Bybel in die hand gebore. Dit word bevestig deur die plek van die Statebybel ín die wakis tydens die Groot Trek. Dit word ook bevestig deur die gees ín die Gelofte van Bloedrivier.