Theo Vorster: Pootjie jy jou eie beleggings? | Netwerk24
Deur Theo Vorster, Sakegesprek 07 Mei 2019 05:00
Ek is elke keer verstom as mense meen hulle kan die bewegings in markte voorspel, en dít nogal met genoeg selfvertroue om kritieke beleggingsbesluite gegrond op dié vooruitskattings te neem!
Die Amerikaanse fondsbestuurders J.P. Morgan Asset Management werk jaarliks sy Dalbar- akademiese studie by om te wys hoe swak Amerikaanse beleggers vaar relatief tot die beleggingsmarkte, maar ook relatief tot die fondse waarin hulle belê.
Die Dalbar-studie neem die prestasie van die gemiddelde Amerikaanse belegger oor 'n tydperk van 20 jaar en vergelyk dan dié belegger se prestasie met inflasie en ook met verskillende bateklasse en fondse.
Vir die 20 jaar tot einde Desember 2018 het die gemiddelde Amerikaanse belegger 'n opbrengs van 1,9% per jaar behaal, wat beteken 'n $1 000-belegging het oor die loop van 20 jaar tot $1 430 gegroei. Net om inflasie te klop, moes die belegger groei van minstens 2,2% per jaar behaal het aangesien hy $1 000 na $1 512 moes vermeerder om sy koopkrag te behou.
Die prentjie raak baie rof as 'n mens kyk wat die markte en fondse gelewer het. Indien die belegger bloot in 'n gewone groeifonds belê het, sou daardie belegger se gemiddelde groei net bo 5% per jaar gewees het en die waarde van $1 000 sou meer as $2 500 gewees het – gemaklik bo inflasie en 60% meer as wat die gemiddelde belegger verdien het!
Waarom betaal die gemiddelde belegger dan dié gedragsboete? Ek noem dit 'n "gedragsboete" omrede dit 'n straf is vir emosionele beleggingsoptrede wat heeltemal vermy kan word as die belegger by rasionele beleggingsbeginsels hou.
Soos die Dalbar-studie in die VSA wys, wys ontledings van die grootste fondsbestuurders plaaslik ook dat die gemiddelde Suid-Afrikaanse belegger eweneens heelwat swakker vaar as die fonds waarin hulle belê is.
Die hoofrede is juis dat mense op die verkeerde tyd belê en op die verkeerde tyd onttrek, hetsy deur te belê nadat die mark of fonds reeds presteer het of uitklim nadat die mark of fonds reeds onderpresteer het.
Dié emosionele reaksie pootjie beleggers en die gevolg is dat beleggers juis op die verkeerdste tyd in kontant vasgevang sit en verliese realiseer omdat hulle op 'n laagtepunt verkoop het.
Hierby sluit ek die najaag van verlede jaar se bes presterende fondse of mark ook as een van die onderliggende oorsake van die gedragsboete in.
Ons het sedert die begin van die jaar die gedragsboete in beleggingsmarkte gesien uitspeel.
As 'n mens dividende insluit, is die JSE se indeks van alle aandele sowat 12,5% sterker en verhandel inderdaad op 'n nuwe algehele hoogtepunt. Die gemiddelde gebalanseerde fonds is met meer as 8% op sedert die begin van die jaar terwyl baie mense hul kapitaal in kontant gehou het omdat hulle vir meer sekerheid oor die verkiesing, Eskom, die grondkwessie, optrede teen rampokkers, gevegte binne die ANC wag.
Hiervolgens het hulle die afgelope vier maande 'n swaar gedragsboete wegbetaal!
As jy 'n langtermynbelegger is, is dit kritiek om daarop te fokus om nie die gedragsboete te betaal nie. Fokus eerder op rasionele langtermynbeginsels wat verseker dat jy beter as die gemiddelde belegger vaar. Pas dan die selfdissipline toe om by dié beginsels te hou.
Theo Vorster is die uitvoerende hoof van Galileo Capital en 'n spreker oor beleggings, landbou en politiek-ekonomiese vraagstukke. Dié rubriek was deel van die weeklikse nuusbrief Sakegesprek, wat Woensdae aan intekenare wat dit wil ontvang, gestuur word.