Voor geldrugby, toe die Curriebeker nog getel het …Die eertydse voedingsaar van Springbokrugby is toegedruk en tot niet. Ja, dis die Curriebeker-reeks waarna verwys word, die kompetisie wat deur die jare soveel wonderlike kragmetings en uitstekende drieë opgelewer het; en ook soveel vreugdevolle, maar ook bewoë en hartseer toeskouers, ná wedstryde agtergelaat het. Ek was ŉ laerskoolseuntjie toe ek in 1956 vir Noord-Transvaal onder Hennie Nel ‒ ironies ŉ oud-Nataller ‒ in die Ligbloues se eerste weg-eindstryd en Natal in hul eerste nóg, sien speel het. Dit was ŉ reënerige dag en ek het net onder die ou horlosie, noordoos op die ou Kingsmead-krieketveld, gesit. My helde van Natal is in die laaste twee minute geklop met ŉ drie deur Schalk van Dyk in die hoek waar Castle Corner later was. Die wentelling was net 9-8. Daar was die lang strafskop, teen die sterk bries in, van Peet Smit wat die Ligbloues in 1970 gekelder het; Natal wat in 1990 op Loftus vir Noord-Transvaal ore aangesit het; die wendrie van Pierre Spies in 1975 teen die Vrystaat wat van die Bloemfonteinse ondersteuners in trane gelaat het. Wie onthou nog Naas Botha se 24 punte toe die Ligbloues vir Transvaal op Ellispark met 24-18 geklop het? Vier skepskoppe, vier strafdoele. Dit het dié dag selfs ŉ rukkie gehael. Dan was daar die WP se oorheersing tussen 1982 en 1986 toe hulle vyf keer gewen het ‒ die rekord vir eindstryde. Noord-Transvaal het dit tussen 1977 en 1981 ook amper reggekry toe hulle vier gewen het met dié in 1979 teen die WP wat gelykop was. Die eerste eindstryd is eers in 1939 gespeel, toe Transvaal die WP op Ellispark geklop het. Transvaal het ook onder ŉ nuwe stelsel in 1922 die Curriebeker gewen, die heel eerste jaar wat daar nie op ŉ sentrale veld gespeel is waar die wenner binne tien dae of so in ŉ toernooi beslis is nie. Die Curriebeker se formaat het gedurig verander. Onder meer is daar nie gespeel as daar ŉ toerspan in die land was nie. Dan was daar nasionale proewe en vriendskaplike wedstryde op provinsiale vlak om die land se bestes besig te hou. Dit is hierdie beginsel wat in 1957 daartoe gelei het dat die Curriebeker oor drie jaar beslis is, hoewel daar net in twee van die jare gespeel is! Die Franse het in 1958 die eerste keer hier kom toer (en die tweetoets-reeks gewen) en daar was dus dié jaar geen wedstryde om die Goue Beker nie. Geen kompetisie is foutvry nie, veral nie die Superrugby-sirkus nie. Soms het al 22 die destydse bonde (insluitende Rhodesië en Suid-Wes-Afrika) aan die Curriebeker-reeks deelgeneem, later net die ses of agt of tien beste spanne; soms was dit ŉ dubbelronde; en die uitspeelwedstryde is ook beslis met inagneming van waar die twee spanne laas in ŉ uitspeelwedstryd teen mekaar betrokke was ‒ en indien nooit, waar hulle laas teen mekaar gespeel het. Die ander span het dan tuisveldvoordeel gekry. Vanjaar se kompetisie is ook nie regverdig nie. Elk van die sewe spanne speel een keer teen elke teenstander, met een wedstryd tuis en een weg. Die indeling is volgens verlede jaar se posisies van spanne in die Curriebeker-kompetisie gedoen. Die nadeel? Jy moet jou sterkste teenstander dalk weg aandurf, met in ruil ŉ makliker wedstryd tuis wat jy waarskynlik in elk geval weg ook sou gewen het. Ja, geld het gewen met die Superreeks wat so lank duur en die Gans wat die eiers in Junie en op die jaareindtoer moet lê. Die Curriebeker-bepalings: Vrydag, 17 Augustus Vrystaat Cheetahs vs Blou Bulle, Bloemfontein – 19:00 Saterdag, 18 Augustus Pumas vs Griekwas, Nelspruit – 14:05 Vrydag, 24 Augustus Goue Leeus vs Griekwas, Johannesburg – 19:00 Saterdag, 25 Augustus Sharks vs Blou Bulle, Durban – 15:00 Westelike Provinsie vs Vrystaat Cheetahs, Kaapstad – 17:15 Vrydag, 31 Augustus Pumas vs Westelike Provinsie, Nelspruit – 19:00 Saterdag, 1 September Blou Bulle vs Goue Leeus, Pretoria – 15:00 Vrystaat Cheetahs vs Sharks, Bloemfontein – 17:15 Vrydag, 7 September Sharks vs Pumas, Durban – 19:00 Saterdag, 8 September Griekwas vs Blou Bulle, Kimberley – 15:00 Goue Leeus vs Vrystaat Cheetahs, Johannesburg – 17:15 Saterdag, 15 September Goue Leeus vs Westelike Provinsie, Johannesburg – 15:00 Griekwas vs Vrystaat Cheetahs, Kimberley – 17:15 Blou Bulle vs Pumas, Pretoria – 19:30 Saterdag, 22 September Vrystaat Cheetahs vs Pumas, Bloemfontein – 15:00 06 Augustus 2018 14:15 Sharks vs Goue Leeus, Durban – 17:15 Westelike Provinsie vs Griekwas, Kaapstad – 19:30 Saterdag, 29 September Westelike Provinsie vs Sharks, Kaapstad, 14:00 Vrydag, 12 Oktober Pumas vs Goue Leeus, Nelspruit – 19:00 Saterdag, 13 Oktober Griekwas vs Sharks, Kimberley – 15:00 Blou Bulle vs Westelike Provinsie, Pretoria – 17:15 Saterdag, 20 Oktober Halfeindstryde Saterdag, 27 Oktober Eindstryd