PressReader - Weg! Platteland: 2017-09-01 - 110 Groen skoonmaakmiddels
110 Groen skoonmaakmiddels
Die che­mi­ka­lieë wat be­loof om jou huis sil­wer­skoon te hou, kan ver­oor­saak dat die lug bin­ne méér be­soe­del is as bui­te. Pro­beer eer­der dié tuis­ge­maak­te skoonmaakmiddels wat groe­ner, ge­son­der én baie goed­ko­per is. Ma­ja Palm* het 10 ge­toets – en hul­le wérk!
Weg! Platteland - 2017-09-01 - News - FO­TO’S MAREE LOUW
Pro­beer ons 11 mak­li­ke re­sep­te
I s jy een van daar­die men­se wat graag spog jou huis is só skoon dat ’n mens van die vloer af kan eet?
“Ho­pe­lik weet jy ook die che­mi­ka­lieë in by­na al­le kom­mer­si­ë­le skoon­maak­pro­duk­te is só ge­kon­sen­treer dat dit as ‘ge­vaar­lik’ ge­klas­si­fi­seer word... dit be­te­ken die han­te­ring, ge­bruik, ber­ging en weg­gooi van sul­ke pro­duk­te laat ’n tok­sie­se spoor,” sê Ro­byn S­mith, eie­naar van Fait­hful to Na­tu­re, Suid-a­fri­ka se groot­ste groen aan­lyn­win­kel waar skoonmaakmiddels los­han­de die ge­wild­ste ka­te­go­rie is – ’n spre­ken­de be­wys dat die mees­te ver­brui­kers wat meer om­ge­wings­vrien­de­lik wil leef, by die kas met die skoonmaakmiddels be­gin.
“Is dit nie iro­nies dat juis dié kas in die mees­te hui­se die ge­vaar­lik­ste plek is vir kin­ders nie?” vra Ro­byn. Vol­gens haar ver­geet men­se die vel is die lig­gaam se groot­ste or­gaan en al­ler­mins ’n on­deur­dring­ba­re laag – trou­ens, jou vel kan tot 60% van die che­mi­ka­lieë ab­sor­beer waar­mee jy in aan­ra­king kom. “Vra jou dus af of jy ge­mak­lik is met die ge­dag­te dat die be­stand­de­le in jou skoon­maak­pro­duk­te in jou bloed­stroom be­land.”
El­ke keer as jy ’n skoon­maak­pro­duk ge­bruik, raak die be­stand­de­le daar­in deel van die om­ge­wing. ’n D­rein is nie ’n to­wer­gat waar­in ska­de­li­ke mid­dels net ver­dwyn nie – al­les kom spook weer by ons in die wa­ter en die grond waar­in ons voed­sel ver­bou word.
An­ne van Huys­steen, eie­naar van The A­pot­he­ca­ry wat or­ga­nie­se skoon­maak- en lyf­sorg­pro­duk­te ver­vaar­dig, meen ons ver­gif­tig ons­self én die om­ge­wing wan­neer ons skoon­maak.
“Van kleins af won­der ek waar­om men­se nie die mak­li­ke, voor die hand lig­gen­de leef­styl­ver­an­de­rin­ge maak wat ’n po­si­tie­we by­drae sal le­wer om ons­self en die grond, lug en wa­ter wat ons moet deel, ge­son­der te maak nie.”
’n Groen rat voor die oë?
In haar soe­ke na ma­nie­re om haar huis son­der ska­de­li­ke pro­duk­te skoon te hou het An­ne ho­pe in­lig­ting op die in­ter­net ont­dek, maar baie daar­van was óf nie be­trou­baar nie óf dis een­vou­dig van an­der webwerwe ge­knip-en-plak.
In 2010 het sy die web­werf S­pot­less be­gin waar sy meer 60 re­sep­te wat sy sélf ge­toets het, gra­tis deel om men­se te help om prak­tie­se, vol­hou­ba­re en be­kos­tig­ba­re ver­an­de­rin­ge te maak.
“Al hoe meer men­se wíl groe­ner leef, maar die twee groot­ste hin­der­nis­se is kos­te en tyd,” sê sy.
Baie van An­ne se vrien­de het ge­kla hul­le het nie tyd om self pro­duk­te te maak nie en het haar ge­vra of sy dit wil meng en aan hul­le ver­koop. Só is The A­pot­he­ca­ry vier jaar la­ter ge­bo­re.
Hier ver­koop sy S­pot­less-skoon­maak­pro­duk­te en De­li­ci­ous-lyf­pro­duk­te wat al­les met die hand en slegs met plaas­li­ke, or­ga­nie­se be­stand­de­le ge­maak word – en de laas­te een is vei­lig ge­noeg om te eet! Die ver­pak­king is van glas, pa­pier of bi­o­plas­tiek wat jy la­ter in jou kom­pos­hoop kan gooi.
Om­dat die vraag na om­ge­wings­vrien­de­li­ke pro­duk­te met ras­se skre­de groei, vind daar on­ge­luk­kig ook al hoe meer plaas wat die En­gel­se g­reen wa­shing noem: Pro­duk­te wat mi­ni­maal, in­dien e­nig­sins, “groe­ner” is, word met woor­de soos “om­ge­wings­vrien­de­lik”, “na­tuur­lik” en “sag op die vel” be­mark son­der dat dié be­lof­tes ge­staaf word.
“Ver­brui­kers moet be­dag wees daar­op dat maat­skap­pye e­nig­iets sal doen om meer pro­duk­te te ver­koop. Maak dus se­ker jy word nie ’n rat voor die oë ge­draai nie,” sê Ro­byn. Fait­hful to Na­tu­re is een van die eer­ste maat­skap­pye ter wê­reld wat slegs pro­duk­te ver­koop waar­van die be­stand­de­le streng be­heer word. “Ons doen die huis­werk vir ons kli­ën­te so­dat hul­le e­ni­ge pro­duk op die web­werf met ’n ge­rus­te hart kan koop.” (Jy kan ook ’n sak­gids by­der­hand hou as jy gaan in­ko­pies doen met ’n lys van ska­de­li­ke en voor­de­li­ge be­stand­de­le. Tik “Poc­ket Gui­de to Sa­fe S­hop­ping” op Fait­hful to Na­tu­re se web­werf in en gooi dié >
gra­tis gids in jou in­ko­pie­mand­jie as jy ’n be­stel­ling plaas. Jy kan dit ook op Plat­te­land se Fa­ce­book­blad kry.)
Be­gin met dié 7 be­stand­de­le
Die een­vou­di­ge, be­proef­de re­sep­te op An­ne se web­werf vir el­ke denk­ba­re skoon­maak­taak is ’n uit­ste­ken­de weg­spring­plek as jy graag jou eie skoonmaakmiddels wil maak. Boon­op het jy vir haar re­sep­te net 7 be­stand­de­le no­dig wat jy, be­hal­we vir die wa­ter­stof­per­ok­sied, al­les in die koek­bak­of groen­te­af­de­ling van ’n su­per­mark sal kry!
Dit was ver­ba­send lek­ker en mak­lik om die pro­duk­te te maak en die werk­ver­rig­ting en veel­sy­dig­heid van dié “eet­ba­re” be­stand­de­le het my ver­ras. Kos­te en tyd is die hoof­re­des waar­om ek soms kon­ven­si­o­ne­le pro­duk­te koop, maar die tuis­ge­maak­te pro­duk­te is héél­wat goed­ko­per as e­ni­ge van die che­mie­se pro­duk­te.
Vir dié ar­ti­kel het Plat­te­land ver­skeie tuis­ge­maak­te re­sep­te ge­toets en die werk­ver­rig­ting ver­ge­lyk met van die ge­wild­ste skoon­maak­pro­duk­te op die Fait­hful to Na­tu­re­web­werf as­ook die vyf pro­duk­te wat jy kry as jy hul­le “G­reen C­le­a­ning Star­ter Pack” (fo­to on­der) vir R345 koop. Dié be­gin­ner­stel be­vat G­reen­man­veel­doe­li­ge skoon­maak­mid­del, Eart­hsap­op­was­mid­del, T­ri­ple Oran­ge­vloei­ba­re was­goed­seep, Truth­glas­was­mid­del en Bet­ter Earth­vloer­was­mid­del.
Al 7 be­stand­de­le is goed­koop, mak­lik be­kom­baar en ska­de­loos vir mens, dier, plant en ons kos­ba­re wa­ter­bron­ne.
* Ma­ja Palm is nié ’n we­ten­skap­li­ke nie, maar ge­bruik al ja­re hoof­saak­lik groen skoonmaakmiddels in haar huis op ’n plaas by De Doorns. Ont­hou, “na­tuur­lik” be­te­ken nie al­les is vei­lig nie. Hou die pro­duk­te steeds bui­te be­reik van kin­ders en die­re.
BO Ro­byn S­mith van Fait­hful to Na­tu­re. LINKS An­ne van Huys­steen van The A­pot­he­ca­ry.