PressReader - Oudtshoorn Courant: 2017-08-25 - Vrou ver­tel ver­haal van om­keer
Vrou ver­tel ver­haal van om­keer
Oudtshoorn Courant - 2017-08-25 - VOORBLAD - MARLENE MA­LAN
Vrou­e­maand is vir Ma­griet Jan­tjies van Klaar­stroom ‘n spe­si­a­le tyd van die jaar. Want, dis in dié maand, 24 jaar ge­le­de, dat sy haar le­we om­ge­draai het. Op am­per der­tig het sy haar laas­te drank­bot­tel neer­ge­sit, haar laas­te ba­be­las be­leef “en teen ‘n kop­pie hier bui­te die dorp gaan sit en huil, die He­re ge­smeek om my dran­k­lus weg te vat”.
Se­dert daar­die dag, Vrou­e­dag 1993, het sy nooit weer ‘n drup­pel drank oor haar lip­pe ge­had nie.
Ma­griet is ‘n rus­ti­ge, in­ne­men­de vrou. “Ek was so ne­ën­tien toe ek op Klaar­stroom kom woon het. My ma is dood toe ek d­rie maan­de was. Ek het by my ou­ma-hul­le ge­bly. Ek het nie toe ge­drink nie. Vrien­de het my ge­leer.”
Ons ont­moet in die huis van haar werk­ge­wers, die film­ma­kers Koos Roets en Eu­ni­ce Visser, waar Ma­griet sit en kwilt­werk doen. Eu­ni­ce praat met lof oor “ons huis­be­stuur­der, die één mens wat dit vir ons moont­lik maak om ons werk te doen”.
Ma­griet het be­sluit om haar skoon te maak oor haar om­me­keer om an­der vrou­ens in die ge­meen­skap wat suk­kel met drank, huis­hou­de­li­ke ge­weld, ar­moe­de en rig­ting­loos­heid te in­spi­reer. “Dalk kan my sto­rie oor my om­draai iets vir hul­le be­te­ken.”
Sy was d­rie maan­de swan­ger met haar der­de kind, Frank­lin, toe sy voet neer­ge­sit het oor haar drank­mis­bruik.
“Ek ont­hou hoe ek op daar­die Sa­ter­dag­og­gend op­ge­staan het en dink: Dis Vrou­e­dag, en kyk hoe lyk ek, kyk hoe voel ek. Die Vry­dag­aand het ek en my man, Oer­son, saam ge­drink. Ons was ver­skrik­lik dronk. So was dit el­ke dag. S­mid­dae vier­uur, as die kroeg oop­gaan, koop ons drank. Soms het ons ons eie bier ge­maak. Dan drink ons heel­aand, soms heel­nag. Op daai dag was ek voor vier al lus vir drink. Ek stap toe teen ‘n bult­jie uit en gaan soek som­mer hout­jies, vra die He­re: ‘Help my, help my, dat die dran­k­lus weg­gaan. Ek het ge­sit en huil, om­dat ek so sleg ge­voel het en ge­weet het ek kan nie so aan­gaan nie’.”
Toe stap Ma­griet huis toe en maak vir haar sterk kof­fie. “Ek het vir al­mal ge­sê ‘van­dag is ek klaar met wyn’.
“As die dran­k­lus pak, het ek net nóg ‘n kop­pie ge­drink. Hul­le het vir my ge­lag.”
“My le­we was ‘n ge­mors. Ek was ‘n le­li­ke mens, het soms klip­pe deur rui­te ge­gooi. Ek het my mooi goed stuk­kend ge­breek, my kin­ders se kle­re ver­brand. My man het my mis­han­del. Ek het hom met stok­ke ge­slaan, want ek wou hom be­han­del soos hy my be­han­del. Baie nag­te het hy my bui­te laat slaap. Of hy sou my snags dwing om vir hom warm brood te bak. Niks was goed ge­noeg vir hom nie. My hart het ver­hard teen hom.”
Sy sê haar man het nooit op­hou drink nie. “So agt jaar te­rug is hy dood, aan ‘n be­roer­te. Se­ker oor die drank.”
Daar was dae daar­na dat daar nie kos in die huis was nie, maar sy sê men­se het heel­tyd ge­help. Van­dag ver­wyt Ma­griet haar­self steeds oor haar kin­ders se le­wens­om­stan­dig­he­de. “Dit gaan nie goed met hul­le nie.”
“Maar my huis is ‘n heen­ko­me vir my kin­ders en klein­kin­ders. Ek hoop ek is vir hul­le ‘n voor­beeld. Ek wil ‘n vrou wees, ek wil mooi wees, ek wil eer­lik le­we.”
Fo­to: Marlene Ma­lan
Ma­griet Jan­tjies met een van haar kleur­vol­le kwilt­wer­ke.