Versindaba » Blog Archive » Marcelle Olivier. Ietsie oor Holi, Agha Shahid Ali, en die ghazal
Thursday, April 28th, 2011 | Buiteblik.
5 Kommentare op “Marcelle Olivier. Ietsie oor Holi, Agha Shahid Ali, en die ghazal”
April 29th, 2011 at 7:38 am
Op hierdie grys Parysoggend en terwyl die Britte oorkant die kanaal hulle eie ‘Holi-day’van vere en gekleurde poeier en loskruitskote vier ter ere van húlle halfgode, Kytie (“moetie bytie asseblief”) en Wimpie, se troue – onder die geleende glans van ‘n virtuele beskawing en die geklets van webwerfvoëls is ons nog almal altyd gekleurde paradysverskrikkers wat al dansende die vuur van die onkenbare sonsverbranding probeer besweer – bring Marcelle Olivier se Buiteblik skielik die skerp nostalgie van kerrie en kruie na die neus.
Agha Shahid Ali (‘Shahid’ beteken ook ‘martelaar’) was besonder geliefd onder sy studente. Hy het dikwels vir hulle gekook, soos ook vir sy groep vriende in New York – East Village afstammelinge van Joodse werkersklasimmigrante. In sy later jare, toe hy al reeds baie siek was, het ons beurte gemaak om in dieselfde woonstel te bly. Wanneer ons dan intrek – en gewoonlik het hy gewag om ons eers welkom te heet – was daar die lieflike geur in die kombuis van botteljies kerrie en ander komplekse konkoksies wat hy agtergelaat het. Terloops, sy groot stryd in die lewe, en sy hartseer ook, was Kasjmir – die vernietiging van oorlog in daardie skynbaar onlosmaaklike knoop van Indë, Pakistan en ‘n onafhanklike staat. Dit was sy paradys en met sy verse het hy ‘n oorlogsverskrikker probeer wees.
Die ghazal tradisie om die skrywer se naam by die laaste koeplet, die ‘maqta’, in te vleg word ‘takhallus’ genoem. Ghazal self word glo as ‘ghuzzle’uitgespreek (in Afrikaans dan seker ‘ghizzel’- maar met ‘n iets meer geslote brugklank) en beteken “om met (die) vrou te praat”.
In my haas om nie die vleugie nostalgie te verloor nie het ek nagelaat om vir Marcelle Olivier baie dankie te sê vir die fassinerende en verrykende Buiteblik. Verskoning! Hiermee dan: Baie dankie!
Pragtige blog Marcelle – maar nadat ek Rose George se “The Big Necessity” gelees het dink ek nie dat ek Indie ooit sal kan besoek nie 🙂
May 2nd, 2011 at 8:28 am
Dankie, Breyten, vir die deel van hierdie storie. Dié persoonlike herinneringe beteken meer vir my lees van Ali se gedigte as wat jy dalk sou dink.
Sylangs, ghazal-langs: Ek het die museumpie in Ghalib se eens-op-‘n-tyd-huis in Ou Delhi besoek – geen kruiebottels hier nie, maar wel vele, vele pyprook-goetertjies; die feit dat die museum in goeie orde is in ‘n stad wat andersins werklik sukkel om hulle geskiedenis en argeologie in stand te hou, dui op sy relatiewe belangrikheid in die algemene Indiese literêre psige.
By ‘n Sufi-monument in Nizamuddin-Oos lees ek die volgende Ghalib-skrywe op klip raak: ‘When nothing was, then God was there,/Had nothing been then God would have been;/My being has defeated me/Had I not been, what would have been’
(Ek is nie seker of die weglaat van die punt aan die einde van daardie woorde deel is van Ghalib se denke óf dalk tradisioneel is binne die Sufi-literatuur nie, of miskien net effens nalatig verlore geraak het tussen beitel en klip nie.)
Dankie baie, Leon. En, net sodat jy weet, ek het die kurator van die ablusie-museum in Delhi laat weet om jou binnekort daar te verwag…