Tuis Produkte Pinkster 2010 Eksegetiese riglyne
Vrydag, 19 Maart 2010 14:15	Geskryf deur Webmeester
In sy bekroonde boek Wie was Jesus regtig? waarsku Francois Wessels dat daar in Suid-Afrika dikwels meer met die hart as die verstand geglo word. So verplaas gelowiges dikwels die openbare gesprek wat ons geloof moet verantwoord na ‘n private innerlike ruimte. Hy noem dit 'n intellektuele emigrasie.
Dit is só anders as wat ons hier van Paulus sien.
1. stilstaan by dié gedeelte en die betekenis daarvan ontsluit vir ons, en dan aan die einde
2. ‘n paar opmerkings maak oor die redelikheid van ons geloof.
Paulus is in Atene waar hy wag vir Silas en Timoteus om van Berea af te kom, na daar 'n opstand rondom Paulus losgebreek het. Dit is op die tweede sendingreis, waar hulle nou weens die Gees se werking ook in Europa, Griekeland, optree.
Griekeland was teen dié tyd nie meer 'n politieke mag nie, maar wel 'n kulturele en filosofiese mag. Grieks was bv. steeds die amptelike wêreldtaal. En hulle demokratiese model het tot vandag toe 'n groot invloed in die wêreld. Die Nuwe Testament is ook in koine-Grieks geskryf.
Atene was destyds 'n soort wêreld op sy eie. Amper soos Londen of New York. 'n Soort kultuursentrum van tempels, teaters, markpleine - waar mense van oor die hele wêreld saamgetrek is. Amper 'n soort geestelike middelpunt vir die denkendes van daardie tyd. Atene het 'n ryke verskeidenheid, iets van die kreatiewe veelvoud van die skepping en die kultuur wat hieruit gegroei het, weerspieël. Dit was die soort plek waar die lewe nie stilstaan nie, maar waar nuwe dinge daagliks gebeur.
Soos Lukas dit hier stel: "Die Ateners in die algemeen en die uitlanders wat daar gewoon het, het hulle tyd aan niks anders bestee as om iets nuut te sê of te hoor nie."
Vrydag, 19 Maart 2010 13:48	Laas Opdateer op Vrydag, 19 Maart 2010 13:52	Geskryf deur Webmeester
Die hartland van die Christelike geloof skuif gedurig
Die worsteling met diversiteit is nie 'n nuwe ding nie. Inteendeel, dit is interessant as 'n mens terugkyk oor die afgelope 20 eeue, hoedat die geskiedenis van worstel met identiteit homself telkens herhaal.
Die sentrum van die Christelike geloof skuif gedurig. Die Christelike geloof het 'n herhalende patroon waarvan die hartland gedurig aan't skuif is (Andrew Walls, The Cross-Cultural process in Christian History; studies in the transmission and appropriation of faith, 2002).
Tydens Jesus se hemelvaart was Jerusalem en Palestina die sentrum van die vroeë kerk. Ná die vervolging in Jerusalem begin (hfst. 7-8), vind die verspreiding van Christene oor die bekende wêreld van daardie tyd plaas. Só skuif die hartland van die Christelike kerk algaande na Klein-Asië, Europa, Rome, en ‘n paar eeue later na Egipte en Noord-Afrika. Dit beweeg oor geografiese, politieke, etniese en godsdienstige grense heen.
Walls beskryf dié proses (2002:32):
"In each case a threatened eclipse of Christianity was averted by its cross-cultural diffusion. Crossing cultural boundaries has been the life blood of historic Christianity. It is also noteworthy that most of the energy for the frontier crossing has come from the periphery rather than from the centre.
Vrydag, 19 Maart 2010 13:42	Geskryf deur Webmeester
Handelinge kan opgedeel word in ongeveer 6 breë bewegings wat telkens afsluit met 'n paar opsommende opmerkings van Lukas oor die vestiging en uitbreiding van die woord van God en die getal gelowiges.
Elke keer is dit asof Lukas ‘n pouse daarmee skep voor die verhaal in ‘n nuwe rigting beweeg: geografies, etnies, kultureel, eties, intellektueel, en polities.
Eerste beweging: 1:1-6:7 - Jode in Jerusalem
Die goeie nuus oor Jesus versprei na ander Jode in Jerusalem deur die werk van Petrus en Johannes en die ander apostels. Dit sluit 'n hele lys van "godsdienstige Jode uit al die nasies onder die son" (2:5) in wat op Pinksterdag na Petrus-hulle luister: ﻿Perse, Mediërs en Elamiete, sowel as die inwoners van Mesopotamië, Judea en Kappadosië, Pontus en die provinsie Asië, ﻿Frigië en Pamfilië, Egipte en die dele van Libië om Sirene, mense uit Rome, Jode sowel as heidene wat die Joodse geloof aangeneem het, Kretensers en Arabiere. 'n Verlamde man word genees wat tot 'n groot stuk getuienis teenoor die Joodse volk en twee keer teenoor die Joodse Raad lei.
Dit sluit af met die opmerking in 6:7 - "﻿Die woord van God het verder versprei, en die getal gelowiges in Jerusalem het geweldig toegeneem. Selfs 'n groot aantal priesters het gelowig geword."
Vrydag, 19 Maart 2010 11:48	Laas Opdateer op Vrydag, 19 Maart 2010 12:41	Geskryf deur Webmeester
Dat Jesus deur Samaria moes gaan is nogal relevant - omdat dit beteken het dat Hy met ‘n kortpad (so ‘n 3-dag reis) na Galilea sou gaan. Dit was nie iets wat die Jode maklik gedoen het nie, hulle het Samaria eerder vermy; Samaria was ‘n "no-go" vir die Jode - ‘n area waar hulle gegril het vir die "onsuiwerheid" van die Samaritane wat van 'n gemengde ras was.
Dit is eintlik altyd so as ons oor grense beweeg - mense is anders en doen dinge anders in "Samaria". Daarom loop ons dikwels ‘n ompad eerder as om daar deur te gaan.
Sy vermy die ander vroue van die dorp, miskien omdat sy verwerp gevoel het, of meer waarskynlik inderdaad ‘n verworpene was. Blykbaar was daar nog boonop ‘n ander put nader aan die dorpie, wat sy sou kon gebruik het. Die water van Jakob se put was egter suiwerder ... en verder van die dorp af.
Vrydag, 19 Maart 2010 10:44	Laas Opdateer op Vrydag, 19 Maart 2010 12:41	Geskryf deur Webmeester
Markus verwys meer na Jesus se wonderwerke as na sy toesprake en ander optredes. Sodoende stel hy Jesus bekend as iemand wat 'n boodskap het, maar ook as die Een wat doen wat Hy sê. Deur sy optrede bevestig Jesus dat God se koninkryk aangebreek het en dat Hy, die Seun van die mens, waarlik die Verlosser is wat in die gestalte van 'n slaaf gekom het, nie om gedien te word nie, maar om te dien (10:45). Dié boodskap moet aan almal, Jood en nie-Jood verkondig word. Daarom roep Jesus mense om saam met Hom hierdie onbekende en onbeminde pad te stap (1:14-20; 10:46-52). Dit is 'n pad wat vra dat hulle hulle sal verloën, hulle kruis opneem en Hom volg (8:34-35; 10:38 ev).
Hierin is Jesus vir sy dissipels 'n voorbeeld as hulle saam na twee Fenisiese stede, Tirus en Sidon, vertrek waar Hy eers die dogter van 'n nie-Joodse vrou en daarna 'n doofstom man gesond maak. Tirus en Sidon was twee vooruitstrewende Fenisiese hawestede aan die Middellandse See. In Dawid se tyd was daar vrede tussen Tirus en Israel, maar mettertyd het Tirus berug geraak vir al haar sondes (Eseg 28:2; 21-23; 16:49-50). Matteus 11:21-22 vertel ook hoe dit vir die twee stede in die oordeelsdag draagliker sou wees as vir Gorasim en Betsaida. Die rede vir hierdie vergelyking is daarin geleë dat laasgenoemde Joodse stede was wat vertroud was met Jesus se wonderwerke. Tog het hulle nie tot bekering gekom nie. Tirus en Sidon, daarenteen, was heidense stede waar mense tot bekering gekom het by die aanskoue van Jesus se wonderwerke.
Dié kontak met heidene was egter nie Jesus se eerste nie. In 3:8 het die inwoners van Tirus reeds vir Jesus in groot getalle kom opsoek en in 5:1-20 het Hy 'n besetene in die heidense gebied oos van die see van Galilea genees. Jesus is besig om met hierdie verhale beginsels vir die koninkryk neer te lê wat ‘n groot impak sou hê op sy eie bediening en die latere bediening van die kerk aan heidene. Die hoofboodskap is dat die evangelie bedoel is vir almal.
"Lamar Williamson, Jr. (Mark, Interpretation) sê hieroor, "If in the preceding passage Jesus "declared all foods clean" (7:19), in these stories he declares all persons clean, whether a Gentile woman in a pagan city or a man of indeterminate race in the unclean territory of the Decapolis. The stories are two examples of the sample principle: Both advance Jesus' repudiation of traditional taboos (p. 137)." Aangehaal deur Brian Stoffregen by http://www.crossmarks.com/brian/mark7x24.htm .
Dinsdag, 09 Maart 2010 07:01	Laas Opdateer op Vrydag, 19 Maart 2010 12:41	Geskryf deur Webmeester
Positiewe publieke impak
Jesus se bediening het ‘n uitgebreide positiewe publieke impak gehad, soveel so dat Hy die verwonderde skares van tyd tot tyd moes ontvlug, sodat hulle Hom nie opeis vir hulleself nie. Die hele landstreek Galilea het oor Hom gepraat (Mark 1:28) en baie mense het Hom gevolg sodat Hy soms in die oop veld gebly het (Mark 1:45).
Die toestroming het van alle kante af gekom, van Judea af, Jerusalem, Idumea en van oorkant die Jordaan, selfs van Tirus en Sidon af in die noorde (Mark 3:7-8). Sy wonderwerke en deernis met mense het hulle soos ‘n magneet aangetrek "toe hulle hoor wat Hy alles doen". Melaatses is genees (1:40-45), verlamdes kon weer loop (1:1-12), godsdienstige gebruike het nuwe betekenis gekry (2:18-28), ‘n storm is stilgemaak (4:35-41), besetenes is bevry (5:1-20), selfs ‘n dogtertjie is opgewek (5:41).
Jesus in Nasaret
En dan kom Jesus in sy tuisdorp, Nasaret, die plek waar Hy groot geword het. Dit was natuurlik Josef en Maria se tuisdorp (Luk 2:4), waarheen hulle terug gekeer het uit Egipte (Matt 2:23) na die dood van Herodes. Toe hy egter hoor dat sy seun Argelaos in sy plek oor Judea regeer, was Josef bang om daarheen te gaan en is hy na die landstreek Galilea toe, nadat God hom in 'n droom 'n aanwysing gegee het. ﻿Daar aangekom, het hy gaan woon in 'n dorp met die naam Nasaret.
Interessant dat Markus die dorpie nie by sy naam Nasaret noem nie. Hy noem dit net die "plek waar Hy groot geword het". ‘n Mens wonder of Markus (en Matteus) daarmee amper die skande van die dorp wou wegsteek, al het almal geweet waar Jesus groot geword het, soos Lukas dit wel vir historiese korrektheid aandui.
Sondag, 07 Maart 2010 09:00	Laas Opdateer op Vrydag, 19 Maart 2010 12:40	Geskryf deur Webmeester
Markus 1:21-28; 40-45; 2:1-12; 23-27; 3:1-6; 31-35; 7:1-13; 14-23
Markus begin sy evangelie op dramatiese manier. Jesus word gedoop, versoek en begin preek: "Die tyd het aangebreek, en die koninkryk van God het naby gekom. Bekeer julle en glo die evangelie." (1:15).
Die basis vir sy bediening in die eerste deel van die evangelie is Kapernaum. Dit is Jesus se tuisdorp, na Hy vroeër van Nasaret hierheen verhuis het. Kapernaum, 'n groot en besige stad aan die See van Galilea, word die sentrum vanwaar Jesus opereer (2:1; 3:20; Matt 4:13).
Drie groepe mense
Van die begin af is daar drie groepe mense rondom Jesus:
1. die skare,
2. die dissipels en
3. die skrifgeleerdes en Fariseërs.
En soos daar ‘n stygende lyn van aanvaarding en bewondering onder die skare is, só is daar van die begin af ‘n stygende lyn van ontsteltenis en verwerping onder die skrifgeleerdes. Die skeidslyne word skerp getrek tussen dié wat binne is en dié wat buite is, soveel só dat ‘n mens soms wonder of die dissipels regtig in die binnekring is, weens hulle onbegrip. Jesus moet telkens vir hulle alleen eenkant toe neem om te verduidelik wat Hy doen en wat dit beteken.
En die spilpunt waarom die reaksies draai, is die impak wat die bediening van Jesus op hulle het.
Vir die skare is Hy die Wonderwerker, die een wat nuwe lewensmoontlikhede oopmaak.
Vir die Fariseërs is Hy ‘n steen des aanstoots, wat nie net hulle wette en manier van doen omvêrwerp nie maar veral hulle beheer oor die godsdienstige lewe van die mense in gevaar stel.
Vir die dissipels is Hy ‘n enigma, Een wat wel vir hulle uitgekies het, wat sy lewe met hulle op ‘n manier deel wat nie vir die ander beskore is nie, maar wat met sy manier van doen hulle begrip só uitdaag, dat hulle worstel om by te kom.
Stap saam met Jesus deur die uitdagings van Kapernaum
In agt tonele vertel Markus ons hoe Jesus in Kapernaum bevryding en genesing vir besetenes en siekes bring, terwyl tegelykertyd die teenstand toeneem teen Hom. Ons gaan oorsigtelik kyk na die wyse waarop Jesus die uitdaging van die teenstand hanteer het, terwyl Hy steeds voortgegaan het om sy bediening uit te voer.
Saterdag, 06 Maart 2010 10:56	Laas Opdateer op Saterdag, 20 Maart 2010 06:42	Geskryf deur Webmeester
Stap met Jesus oor Grense - Pinksterreeks 2010
Van die begin af was dit die patroon: waar gelowiges ‘n kulturele grens oorgesteek is, soos ons bv. in Handelinge 11 lees, waar 'n paar onbekende Joodse gelowiges in Antiochië met die Grieke oor Jesus gesels het, kom daar 'n kerk tot stand. (11:19-20). En waar hulle dit nie gedoen het nie, het die kerk gekrimp of tot niet gegaan.
Ek wil jou dus uitdaag om 'n reis dié Pinksterweek met jou gemeente te onderneem. Ons noem die reis: Stap met Jesus oor grense.
Elke aand moet dus ook só ingerig word, dat daar tyd is om te gesels hieroor in groepe of deur getuienisse. Die wêreld van die teks en die wêreld waarbinne ons leef, moet dus doelbewus in kontak met mekaar gebring word. Dit is die enigste manier waarop ons regtig die voorbeeld van Jesus en sy kerk kan volg om oor grense te begin stap in ons eie wêreld.