In die sleutelteks word vertel dat Dawid voel dit is nie reg dat hy in 'n pragtig versierde paleis woon en die ark van die Here – die simbool van God se teenwoordigheid – in 'n tent staan nie. Psalm 89 besing die trou wat God aan Dawid en sy koningslyn deur die profeet beloof.
In Efesiërs 2:11-22 word Christus se redding van Jode en nie-Jode beskryf en in Markus 6:30-34, 53-56 sien ons dat Jesus op soek is na 'n oomblik van stilte, maar die skare volg Hom oral op soek na God se teenwoordigheid.
8"Nou moet jy vir my dienaar Dawid sê: So sê die Here die Almagtige: Ek het jou uit die weiveld agter die kleinvee weggevat om oor my volk Israel te heers. 9Oral waar jy gegaan het, was Ek by jou; al jou vyande het Ek voor jou oë uitgedelg. Ek het jou so beroemd gemaak soos die grotes op die aarde. 10Ek het 'n woonplek aan my volk Israel gegee en hom gevestig, sodat hy sonder vrees in sy plek kan woon. Slegte mense sal hom nie meer verdruk soos voorheen 11toe Ek leiers oor my volk Israel aangestel het nie. Ek sal jou rus gee van al jou vyande. Ek maak aan jou bekend dat Ek vir jou 'n koningshuis gaan vestig. 12Wanneer jy te sterwe kom en jy by jou voorvaders rus, sal Ek een van jou nageslag, jou eie seun, koning maak en aan hom 'n bestendige koningskap gee. 13Hy sal vir my Naam 'n huis bou, en Ek sal sy koningskap vir altyd laat voortbestaan. 14Ek sal vir hom 'n vader wees en hy sal vir My 'n seun wees.
As hy ontrou is, sal Ek mense gebruik om hom te straf, hom te kasty. 15Maar my trou sal Ek nie aan hom onttrek soos Ek dit aan Saul onttrek het om vir jou plek te maak nie. 16Jou koningshuis en jou koningskap sal vir altyd vas staan; jou troon sal altyd voortbestaan."
'Die Here, die Almagtige, is God van Israel.'
Die troonbestyging van Dawid gebeur met baie intriges en konflik met Saul se nageslag, uit die stam van Benjamin, en sy onderdane (vgl. Abner se rol), hoewel die skrywer telkens duidelik laat blyk dat Dawid nie persoonlik daarby betrokke geraak het nie. Die kloof tussen Noord en Suid bly egter groot, en hoewel Dawid dit regkry om uiteindelik koning van al die stamme van die twee "ryke" te word, bly dit sluimerend tot met die skeuring van Israel na die dood van Salomo.
In hoofstuk 5-7 word vier opeenvolgende gebeure vertel wat gelei het tot Dawid se koningskap van die hele Israel: 1) die verowering van Jerusalem; 2) die oorwinning oor die Filistyne, 3) die Ark se terugkeer na Jerusalem, en 4) die verbond wat God met Dawid sluit dat sy koningskap vir ewig sal wees.
Dit tref 'n mens dat Natan Dawid se versoek om vir die Here 'n huis te bou aanvanklik positief antwoord, en nogal daarby voeg: "Die Here is by u", die woorde wat later 'n titel vir Jesus so word, Immanuel, God met ons (Matt 1:23). En dan korrigeer die Here sy profeet, en keer Dawid om 'n tempel te bou, omdat God eerder die Dawidshuis gaan bou en bestendig vir altyd. Daarmee wys God twee goed:
Daar is dus 'n fundamentele verskil in hoe God oor Dawid se nageslag en dié van Saul praat. God het sy seën van Saul en sy nageslag onttrek, maar NBNB belowe aan Dawid, dat selfs as sy nageslag ontrou is aan God, sal Hy nie sy trou aan hulle onttrek nie. Daar is wel die verwagting dat Dawid en sy nageslag aan God sal behoort en aan Hom getrou sal bly, maar dit word nie as voorwaarde vir God se verbintenis aan hulle gestel nie.
En dit word dan Dawid se grootste gebed vir die res van sy lewe: dat God hierdie toesegging sal waar maak, vir hom en sy nageslag EN vir sy volk. Dit is wat jy ook kan doen!
Wet: (Miga 6)
Lied 220 "Met ons harte sing ons Here" (melodie 219) 1,2,3 en/of
Lied 196O "Kon ek jubel Hemelvader 1,2,3,4"
Skriflesing: 2 Samuel 7:1-14a
Wegsending: Lied 462 "Aan U, ons Vader, lof en dank 1,2,3"
Aanvangslied: Lied 169 Heilig (3X) "Heer God almagtig vs 1,2,3″
(Uit Basisliturgie by Bybelmedia se Woord en Fees: Preekriglyne en Liturgiese Voorstelle vir 2014-15)
Aan almal in …………………………. wat aan God behoort en in Christus Jesus glo.
1. Skepper van hemel en aarde
Epiklese: Gebed (Ahv Ps 1)
Vanderbilt library: Die webadres waar foto's van kerke afgelaai is.
Kerke waarvan grafika ingesluit is:
Church of St. George, Kurbinovo, Masedonië
Church of the Sacred Heart, Guangzhou, China
Cathedral of Isfahan, Isfahan, Iran
Chimayo Santuario, Chimayo, New Mexico, Amerika
El Ojo de Dios (Eye of God), Lecheria, Venezuela
Basilica of Aquileia, Aquileia, Italy
NG Kerk Port Elizabeth, een van Wynand Louw se eerste kerkontwerpe. 'n Toring is later aangebou in die vyftigerjare.
Olifant en Reën kondig aan hulle gaan trou. Die diereryk is opgewonde oor dié glanstroue van twee voorste celebrities. Die paartjie geniet die aandag en verdra selfs die paparazzi.
Maar die wittebrood is skaars verby of die twee groot ego's begin bots. "Ek is die oorspronklike Groot Man van Afrika, die magtigste in die hele land," glo Olifant. "Niemand mors met my nie." Reën, pragtig geklee in 'n dubbele reënboog, verklaar dat sy die Bron van Lewe is sonder wie alles en almal sou sterf.
Die paartjie probeer elke verhoudingsterapeut, selfs die wyse Uil, die Oprah Winfrey van daardie dae, maar niemand kan die magstryd tussen die twee ontlont nie.
Moeg vir al die New Age-twak besluit Olifant dis tyd vir aksie. Een oggend stap hy bos toe en ruk die een reuseboom ná die ander uit die grond, wortels en al, terwyl hy sy ore flap en só hard trompetter dat selfs die molle in hul tonnels uintjies in hul ore druk.
"Sien julle, ek is die sterkste en die magtigste in die ganse diereryk," verklaar hy. "Ek is O-li-fant; party van julle kan dit nie eens reg uitspreek nie."
Reën sit eenkant op 'n heuwel en kyk na die macho-drifbui. Die verwelkende blare van die verwoeste bome gee haar 'n idee. Sy gaan staan hande in die sye voor Olifant en sê bedaard hoe onderweldig sy deur sy manewales is. "Jy verdien my nie," sê sy. "Ek gaan terug na my mense."
"Ha," snork Olifant, "ons gaan nie eens agterkom jy is weg nie."
Stadigaan sterf die bome en die veld, want Reën is weg. Olifant moet later sy trots sluk en droë bas vreet. Maar hy word swakker en swakker. Toe die laaste watergat opdroog, vra hy Sekretarisvoël om sy vrou te gaan haal.
Toe Reën die boodskap kry, sê sy vir Sekretarisvoël haar man moet in die meer gaan spring. "Hehe," giggel sy, "o ja, ek het vergeet die meer het opgedroog."
Toe Sekretarisvoël die boodskap aan Olifant oordra, vererg hy hom, en met sy laaste krag klap hy die voël met sy slurp onderstebo.
"Eish," sê Bobbejaan op 'n tak daar naby, "dis nou 'n geval van die boodskapper klap".
Uiteindelik versag Reën se hart en besluit sy om te gaan kyk hoe dit met haar eggenoot gaan.
Met haar aankoms vloei lewegewende water weer en kan Olifant drink en sterker word.
"Nou ja toe, mnr. O," sê Reën, "kan jy sien wat jou arrogansie jou in die sak bring? Ek hoop jy het jou les geleer en besef nou dat 'n goeie leier minder selfsugtig en kragdadig behoort te wees."
Olifant, nou weer vol durf nadat sy dors geles is, gluur sy vrou aan en sê: "Ek vat nie raad van 'n vrou nie; ek is Olifant."
Reën vat weer die pad, maar los darem vir Olifant 'n gat vol water.
Olifant sê Skilpad aan om die water te bewaak terwyl hy iets te ete gaan soek.
Toe hy terugkom, is die gat leeg. Skilpad kon nie vir die ander dors diere nee sê nie.
Olifant vererg hom en sluk Skilpad in. Maar Skilpad besluit dis geen manier om tot 'n einde te kom nie en begin aan Olifant se maag vreet.
"Kom by my bek uit," skreeu Olifant vir hom. "Nee, dan gaan jy my doodtrap," sê Skilpad. "Kom dan agter uit," sê Olifant. "Nee, dan gaan die ander diere hul neus vir my optrek."
Uiteindelik vreet Skilpad sy pad deur Olifant se maag en slaan die grote dier morsdood neer.
"Nou is daar biltong vir 'n hele jaar!" roep Bobbejaan opgewonde uit.
Dit het verskriklike gevolge wanneer magtige mense koers verloor, hul oordeelsvermoë in die slag bly, magsbeheptheid oorneem en kleinlike twiste daartoe lei dat alles rondom hulle verwoes word. Dit lei letterlik daartoe dat die hele omgewing swaar kry en die land tot niet gaan.
Nadat alles plat geslaan is, na dikwels onmeetlike lyding vir baie, kom die ondergang gewoonlik uit 'n onverwagte oord. Daar is altyd 'n laaste, welverdiende strooi, wat die magtige se rug breek. Maar selfs dan is daar nog 'n paar idiote wat die ellende nie kan sien vir wat dit is nie, en opgewonde is vir nuwe geleenthede om te aas.
Koningskap, leierskap, is ontsettend belangrik vir die welsyn van die samelewing. Dit is daarom so belangrik dat leiers koers moet hou, en georiënteer bly aan wat goed, reg en mooi is. Leierskap is nie 'n plek waar mens jou ego laat lei nie. Leiers stel hul kompas op ander koerswysers in.
Die geskiedenis van Israel is die geskiedenis van God se strewe om sy koningskap op aarde te vestig in vennootskap met menslike leiers as medewerkers. God werk onverpoos om 'n samelewing te skep waarin reg en geregtigheid, trou en liefde, veiligheid en lewensruimte gevestig kan word. Daarvoor gee God wetgewing, en word leiers aangestel en bemagtig om medewerkers van God se regering te wees.
Paslike leierskap is daarom leierskap wat met God rekening hou en God se wil vir 'n betroubare, regverdige samelewing doen.
Dawid as voorbeeld
Koning Dawid was 'n man na God se hart. Hy het na God se wil gesoek en die Here geraadpleeg in die dinge wat hy aangepak het. Natuurlik het Dawid ook ernstige foute gemaak, maar sy berou was eg en sy soeke na God se wil bly die hooftema van sy lewe. Dawid kon ook selfkritiek beoefen en sy foute bely.
In ons teks spreek Dawid die begeerte uit om vir die Here 'n huis te bou. Die motivering is dat hy in 'n huis woon wat met sederhout versier is, maar die ark van God staan in 'n tent. Hy raadpleeg die profeet Natan hieroor. Sonder om juis na te dink, spreek Natan sy seën oor die projek uit.
Dieselfde nag kom die woord van die Here egter tot Natan. Dit beklemtoon dat Natan oorhaastig opgetree het, en eers die Here oor Dawid se beplande projek moes geraadpleeg het.
Die woord van die Here verras. Die Here wil nie in 'n huis versier met sederhout woon nie. Daar is 'n ander huis waarin God wil woon. God wil in 'n koningshuis woon, die koningshuis van Dawid en sy opvolgers wat as betroubare leiers God se wil bly doen. In hierdie vorm van leierskap word 'n huis en 'n samelewing gebou waarin die heerlikheid van die Here en sy geregtigheid gesien en beleef word.
God se verrassende trou aan Dawid word in die eerste persoon uitgespreek. God word direk aangehaal om die aksent op die gesag en trou van God se woord te beklemtoon. In vers 11 word gesê: "Ek maak aan jou bekend dat Ek vir jou 'n koningshuis gaan vestig." God sal deur Dawid se nageslag bly regeer en Dawid se seun sal vir die Here 'n huis bou. Sy koningskap sal vir altyd voortbestaan.
God se belofte van trou en bestendigheid toon dat God die eintlike handelende Persoon in die geskiedenis is. Dit is God wat regeer deur die trou, regverdige, gehoorsame koning. Dit is God wat die koning op die regte pad hou, wat die koning vermaan en in die regte koers stuur as die koning verbrou. God is die Leier wat mense by leierskap insluit.
Herinnering in die ballingskap
Hierdie episode sou 'n belangrike rol in die ballingskap speel, eeue na Dawid se lewe. Intussen het die ryk in twee geskeur, die noordelike tien stamme is permanent weggevoer en het nooit weer na die land teruggekeer nie. Die suidelike twee stamme, Juda, het die land en die tempel verloor, en net 'n klein hoeveelheid het na die ballingskap teruggekeer na Jerusalem.
Dit is in hierdie tyd dat God se ewige trou aan Dawid en die konings uit sy nageslag aan die volk koers en rigting gee. Hulle hoor weer die belofte dat God nie in huise deur mense gemaak woon nie, maar in leierskap wat ooreenkomstig sy wil uitspeel.
Dit is in hierdie tyd dat die versugting groei na 'n nakomeling van Dawid wat God se regering weer op aarde 'n werklikheid sal maak. Hierdie nakomeling het eeue later opgedaag in die persoon van Jesus van Nasaret, die Een deur wie God se koningskap gevestig is, en deur wie God se bedoeling met Israel en Israel se konings verwerklik is.
In ons land se situasie
As ons na die landskap van ons land kyk, is daar veel rede tot pessimisme, wanhoop, moed opgee. Korrupsie kom wyd verspreid tot in die hoogste kringe voor. Mens dink aan die katastrofe wat as Nkandla bekendstaan (hoe jy dit uitspreek maak nie saak nie). Die regering minag uitsprake van die howe. Wat blatant verkeerd is, word met die grootste arrogansie reg genoem.
Dit lyk of die situasie algaande slegter word; die ekonomie wil maar nie reg kom nie, diensleweringsbetogings neem steeds toe, mynstakings en grondeise en administratiewe romp-slomp en onbeholpenheid vernietig beleggingsvertroue. Mens sou verder kon uitbrei.
Binne die meeste van ons se ervaringsveld lê die positiwiteit van 'n Mandela-era, die verwerkliking van ons almal se "Long walk to freedom", wat hy vir ons eksemplaries simboliseer. En ons vra: Wat het van die moraliteit en visie en staatsmanskap van hierdie nuwe volkstigter van ons geword?
Kerke se situasie
Waar staan die kerk in die situasie, die kerk as totale Christelike kerk, as "ons" kerk, as ons gemeente? Ons het ons stem, ons invloed en betekenis verloor. Ons leef in 'n sekulêre staat waarin dit lyk of die "ander" magte die oorhand het. Kwasi-godsdienstige en morele magte van sekularisasie, van voorspoed en selfverryking en selfgenieting gee oënskynlik die toon aan. Binne die groter prentjie lyk dit of die kerk nie meer 'n faktor is nie. Daarom is die gevaar daar dat ons ons kan terugtrek, 'n ghetto-mentaliteit kan ontwikkel.
In baie opsigte bevind ons as kerk ons weer in 'n ballingskapsposisie soos die Jode van ouds. Vir hulle het alles uitsigloos gelyk; die staat en koning en tempel waarin hulle hulle identiteit gevind het, is tot niet. Hulle loop gevaar om deur die heersende kultuur verswelg te word. Hier, in hierdie situasie, word hulle ou volksverhale, die verhale van Dawid, hulle volkstigter en ideale koning weer vertel, nie uit nostalgie nie maar om nuwe perspektief te gee, hulle terug te bring na hul ware identiteit, om hoop te gee.
Die verhaal van Dawid in die boek Samuel (in besonder in ons teks) het besondere betekenis gekry vir die ballinge. Dit het hulle aan God se regering en God se beloftes herinner. Dit vertel hoedat God se planne dikwels anders is as wat mense dink tekens van sy teenwoordigheid lyk. Hy is wat die Outeur van Dawid en die volk se geskiedenis. Hy laat Hom nie deur menslike foute afsit nie, maar voer alles tot sy doel.
Daarom kon die ballinge weet dit is belangrik om te doen wat dié Here sê. Sy wil soos geopenbaar in sy woord is die patroon waarop egte leierskap moet bou.
God se beloftes aan Dawid gaan met die koms van Jesus Christus in vervulling.
In Christus kom daar 'n nuwe Stigter, 'n nuwe ideaal en so 'n nuwe verhaal waarby die kerk deur die eeue leef, inspirasie vind, en herontdek wat ons identiteit is. Die verhaal van Dawid en Jesus, sy nakomeling, sê dit is God wat deur dik en dun op pad is met sy kerk. Die bose magte sal dit nie oorweldig nie, verseker, omdat Jesus Christus die oorsprong én voleinder van ons geloof is (Heb 12:1-2).
Die Woord van Christus, die diens van Christus, Christus se selfprysgawe en –ontlediging, Christus se weerstand teen geweld, Christus se gebod van liefde, is die patroon waarop egte leierskap gebou word. In so 'n huis van leierskap woon die lewende God tot vandag toe.
Maar vir Koninkrykstyd sê die teks meer: dat ons ons planne voor God moet lê; dalk sê die profete te vinnig ja vir ons vroom planne. Maar dan moet ons weer op God wag, luister wanneer Hy 'n ander wyse aandui. En daarvoor het Hy sy Gees gegee om sy hart en weg te leer ken, met fyn aanvoeling te sien waarop dit werklik aankom. Dan is Dawid se geskiedenis, maar veral Jesus se lewe vir ons die riglyn; nie deur selfsoeke nie, maar deur selfgawe, "nie deur krag of geweld nie, maar deur my Gees . . ."
Dis die weg van die kerk van Christus in 'n oorweldigende wêreld; om telkens ons identiteit in Christus te herontdek en die visie van God se koninkryk te lewe. Hy is Heer van elke duimbreedte van hierdie werklikheid waarin ons lewe. Ons is bekragtig om weer en meer te wees wat ons as enkelinge en gemeente in Christus is; daarvoor het Hy ons sy Gees gegee.
Dat God sy Gees aan ons almal gee, beteken dat ons almal leiers is. Ons moet versigtig wees om ons eie opdrag om te lei waar ons is, uit te verkoop aan 'n paar publieke leiers en hulle manewales.
Kenners soos sosioloog Deon Pretorius en proseskenner Peter Block wys daarop dat ons te veel verantwoordelikheid aan politici (en leiers in die algemeen) oorlaat. Ons het 'n klimaat van aktiewe burgers wat self verantwoordelikheid neem en meganismes ontwikkel om die politici op hulle plek te sit.
Leierskap is diens: Ons is elkeen geroep om 'n leier te wees: in ons gesin, ons straat, ons omgewing, die skool waarby ons betrokke is, die plek waar ons werk, die klubs waaraan ons behoort, ook in die gemeente van die Here. Ons moet met mekaar praat en saam verantwoordelikheid neem om van die wêreld 'n beter plek te maak. Dit verg dat ons mekaar in ag neem, ander se laste begin dra, en eerder luister as praat.
Leierskap is om nie net vir jouself te lewe nie, maar geleenthede te soek waar jy kan dien. Leierskap is ook om te gaan stem – op tientalle plekke – en die regte leiers aan te wys, van die skool se beheerraad verby die plaaslike regering tot by die nasionale regering.
Wat die groot ego's betref: Laat olifant maar trompetter, stof opskop en grootpraat. Sy val is naby.
God is in die wêreld aan die werk. God se geregtigheid en liefde, God se regering, spreek die laaste woord, ook deur die trou van God se mense (dis nou ons) aan God se beloftes en gebooie.