Is alle gelowe lyk? Lei alle paaie na Rome?
Written by Braam Hanekom on February 16, 2009 . Posted in Nuusperspektief
Die vraag word dikwels gevra of alle gelowe nie maar op `n manier gelyk is nie. Is alle gelowe nie maar gelykwaardige uitdrukkingsvorme van die mens se behoefte om te aanbid nie. In `n globale wêreld waar mense van verskillende agtergronde geforseer word om nader aan mekaar te leef, saam te leef en in vrede en respek vir mekaar te leef word hierdie vraag al dringender gevra. Kom ons waag `n eenvoudige standpunt.
1. In alle gelowe oor die wêreld sal jy bepaalde waardes, wyshede en noem dit as jy wil lewensreëls kry wat jou gedrag behoort te bepaal. Hierdie gedragskodes, lewens-en wêreldbeskouinge of filosofieë is daarop gemik om vanuit `n bepaalde godsdienstige oortuiging, menslike optrede te probeer orden in die hoop dat die wêreld `n beter plek sal word. Elke geloof het dus `n korpus of versameling wyshede wat die mens moet help om beter te lewe. In hierdie opsig verskil die Jode, Christene en Moslems niks van mekaar nie.
2. Die uniekheid van die Christelike geloof lê egter daarin dat daar `n beslissende leerstelling in die Christelike tradisie is wat sê dat die mens nie alleen in staat is om dit reg te kry nie. Die mens kan wel strewe om hierdie wonderlike wyshede na te jaag, maar sal altyd in een of ander vorm kort skiet.
3. In hierdie opsig staan die Christendom byvoorbeeld direk teenoor die humanisme wat glo dat die mens in homself die moontlikheid het om die goeie te verwesenlik. Jy sal ook binne die humanisme maklik die stelling aantref wat sê dat daar nie eintlik iets soos sonde is nie, wat nog te sê, erfsonde.
4. Dit is my oortuiging dat feitlik elke nuusberig wat vandag die wêreld ingaan getuig dat die mens wel in sy wese sondig en gebroke is en oneindig tekort skiet in sy strewe na selfverwesenliking en die daarstel van `n eie utopia.
5. Die uniekheid van die Christelike geloof lê daarin dat dit onomwonde erken dat die mens `n Verlosser en Middelaar nodig het om ons met God te versoen.
6. Soos so baie ander gelowe glo ons ook dat daar net een God is, en dat alle mense deur Hom geskape is. Ja daarom is die Moslems en Buddiste in daardie sin inderdaad my broer en suster. Ek eer en erken ook van die diep waarhede en lewensfilosofieë wat vanuit ander tradisies na ons toe kom.
7. Ons sien dit elke dag en glo egter vas dat ons nie alleen hierdie ideale kan bereik nie.
8. As Christene glo ons ook in besondere krag van die Heilige Gees, ja die Gees van God en die Gees van Christus wat met ons is, ons elke dag wil bystaan om hierdie God-geopenbaarde wyshede en waarhede wat jy regoor die wêreld vind, in ons eie lewe waar te maak. So alleen, glo ons, kan ons tog daarin slaag om die wêreld `n beter plek te maak.
9. Binne hierdie raamwerk van denke is dit daarom ook verstaanbaar waarom konsepte soos, genade, vergifnis en versoening so `n uiters prominente rol binne die Christelike Evangelie speel.
10. Christene is daarom nie beter as ander mense nie. Hulle verstaan en bely egter hoe verskriklik nodig die mensdom `n Verlosser nodig het. Hierdie Verlosser noem ons Jesus Christus en glo dat Hy die gekruisigde en opgestane Seun van God is.
Geestelike leierskap en morele wil
Written by Braam Hanekom on February 2, 2009 . Posted in Nuusperspektief
Die vraag word dikwels gevra of daar genoegsame morele wil op die oomblik onder die leierskap in Suid-Afrika bestaan. Dit geld vir politieke, ekonomiese en geestelike leierskap. Bestaan daar `n allesoorheersende drang om onberispelik moreel-eties op te tree en goed te doen? Sommige onder ons sal dadelik sê, nee. Hulle het moed opgegee met die land en sy leiers. Verlede week het ek die voorreg gehad om `n konferensie van ongeveer dertig kerkleiers van regoor Suid-Afrika, op Stellenbosch by te woon. Van die mees senior leierskap van al die grootste denominasies, asook enkele onafhanklike kerke, was verteenwoordig. Graag deel ek enkele gewaarwordinge en ervarings wat ek daar gehad het.
Dit was eerstens `n hoop- en energiegewende ervaring om hierdie leiers van soveel verskillende agtergronde saam te sien bid, dink en worstel oor die probleme van ons dag. Ek het opnuut besef: Die ekumene en eenheid onder Christene is `n ongelooflike geskenk van God. Ons moet dit koester.
Die teologiese denke in die groep was helder en op die punt af. Dit was aangrypend om aartsbiskop Thabo Makgoba `n roerende pleidooi te hoor lewer oor die voorbeeld wat Christus se inkarnasie, oftewel menswording, vir ons almal inhou. Kardinaal Wilfred Napier se oproep om die lewe in alle vorme as `n gawe van God te eerbiedig en te beskerm, het diep geroer. Pastoor Ray McCauley se versoek dat daar `n helder visie vir leierskap vandag geformuleer word, het geïnspireer. Aartsbiskop Buti Tlhagale se ernstige vermaning oor die gebrek aan morele visie, morele korrupsie en gefragmenteerde geestelike leierskap, het ons diep laat dink. Die wyse waarop die oordenkings hanteer is, het getuig van `n diepe en egte verootmoediging voor God.
Daar is in die sterkste moontlike taal gepraat oor die katastrofe in Zimbabwe en die finale verklaring het gevra vir die bedanking van Robert Mugabe. Daar is ook gevra dat die Suid-Afrikaanse regering aan die proses onttrek indien hulle nie spoedig `n oplossing kan bemiddel nie. Daar is baie ernstig besin oor die komende verkiesing. Helder riglyne vir optrede tydens die verkiesings deur politici en ondersteuners is geformuleer. Ten slotte is diepe kommer uitgespreek oor die kultuur van vergelding en die spiraal van geweld in Gaza en omliggende streke wat soveel onskuldige slagoffers eis.
Uit ervaring weet ek dat sulke vergaderings en die daaropvolgende verklarings nie noodwendig die wêreld verander nie. Die hoop en energie vir die jaar wat ek met my uit die byeenkoms geneem het, is egter gebore uit dit wat ek ervaar het in die harte, gesindhede, en bereidwilligheid om vreesloos `n profetiese stem te wees en morele rigting aan te toon.
Onlangs sê emeritus biskop Desmund Tutu dat, as hy nie elke dag genoegsame tyd met God deurbring nie, hy niks meer as `n "leë simbool" sal wees nie. Bid vir al ons geestelike leiers. Hulle kan en wil meer as leë simbole wees. Ek het genoeg gesien om dit glo, maar dit gaan meer vra as bloot menslike ondernemings. Ook hulle leef enkel en alleen uit God se genade.
Dringende antwoorde gesoek
Written by Braam Hanekom on January 8, 2009 . Posted in Nuusperspektief
Nuusgebeure van die afgelope tyd laat `n mens onwillekeurig die vraag vra oor hoekom die slegte goed om ons oor en oor gebeur en daar nie tog `n plan gemaak kan word nie.
• Hoekom hou die bloedvergieting in die Midde-Ooste nie op nie? Is dit so ingewikkeld om `n ooreenkoms met mekaar aan te gaan, wat aan elkeen sy plekkie in die son sal gee?
• Hoekom slaan `n 16-jarige `n ou tannie van 70 met `n hokkiestok dood ter wille van `n selfoon en beursie?
• Hoekom is dit nodig dat `n pragtige land soos Zimbabwe ten gronde gaan, terwyl die hele wêreld se logika vir jou sê dat dinge veel anders kan wees?
• Hoekom soveel honger, armoede, geweld en korrupsie?
• Hoekom is die wêreld so stukkend?
Die antwoord hierop lê natuurlik op verskillende vlakke. Sommige is eenvoudig en ander kompleks. Die verskriklike werklikheid is dat wanneer `n 16-jarige `n ou dame doodslaan, dit veel meer is as "misdaad". In die Midde-Ooste kom die konflik oor jare. In Zimbabwe is die probleem groter as Robert Mugabe. Christene het `n verantwoordelikheid om nugter, logies, wetenskaplik en met `n dringendheid na hierdie en ander sake te kyk.
Terselfdertyd is die antwoord eenvoudig. Die wêreld het `n Verlosser nodig! Die wêreld het die krag van die Heilige Gees nodig, wat ons anders laat dink (Rom. 12) en daarom anders laat doen. Wanneer ons nader aan God beweeg, word ingewikkelde dinge eenvoudiger. Slim antwoorde bring ons net so ver. Ons het meer nodig. Dit behoort enige iemand wat ernstig na die geskiedenis kyk, nou te besef.
Written by Braam Hanekom on January 6, 2009 . Posted in Nuusperspektief
Groet kos niks!
Written by Braam Hanekom on November 25, 2008 . Posted in Nuusperspektief
GROET IS `N GODSDIENSTIGE SAAK EN KOS NIKS
Rassisme maak ons land steeds baie seer. Die seer is nie net beperk tot die onmiddellike slagoffers nie en ook nie net tot een bevolkingsgroep nie. Veel meer mense ly daaronder as wat ons besef. Zelda Jongbloed vra in die verband na my mening uiters relevante vrae in die afgelope week se Maandag Aktueel (DB 24-11-08). Ek worstel self die afgelope tyd met twee vrae. Die eerste is: Waar lê die oorsprong van die kwaad wat mense so teenoor mekaar laat optree? Natuurlik is die antwoord nie enkelvoudig nie. Eerlike diskoers in die verband is egter dringend nodig. As jy `n probleem wil oplos, moet jy tog die oorsprong daarvan bepaal. Die tweede vraag is of ek en jy intussen iets konkreets kan doen, al is dit ook hoe klein.
`n Kollega wys my onlangs daarop hoe belangrik dit vir Christus is dat ons nie net ons familie en vriende groet nie, maar veral ook vreemdelinge en selfs ons vyande. (Matt 5: 43-48) In `n land waarin ons baie brûe het om te bou, behoort ons almal ernstig daaroor na te dink of ons mekaar en veral vreemdelinge genoeg groet. Dit kos absoluut niks, maar kan `n verskil maak.
Wat doen ons as ons mekaar groet? In die eerste plek sê ons vir mekaar dat ons mekaar raaksien. Jy erken die ander se menswaardigheid. Jy sê daarmee dat jy sensitief is vir en bewus is van die ander. In die tweede plek dra gelowiges met `n groet altyd iets van die Here se seën oor. Jy sê as gelowige vir die ander dat God ook vir hom of haar liefhet en proklameer so iets van die identiteit van die gemeenskap. In die derde plek sê jy daarmee oneindig baie van jou eie uitgesorteerdheid, al dan nie. Mense met `n gesonde selfbeeld groet. In die vierde plek bou jy daarmee emosionele brûe tussen mense.
Ek is self skuldig daaraan dat ek mense nie genoeg groet nie. Ek stap beslis soms verby mense sonder om behoorlik te groet. Soms herken of ken jy hulle nie en soms is jy net ingedagte. Verder is sommige van ons maar skamerig en dink jy dat mense sal dink jy is half mallerig as jy links en regs begin groet. Hierdie kan egter nooit verskonings wees om dit nie te doen nie.
Nou die middag hoor ek skielik daar by my in die woonbuurt hoe `n vrou van veraf roep: "Hallo dominee!" Toe ek omkyk, sien ek dis `n bruin vrou wat ek nie dadelik herken het nie. Onnodig om te sê, die vrolikheid en vriendelikheid waarmee sy gegroet het was een van die hoogtepunte van my dag. Jy sien, ons wil almal graag raakgesien word. Wanneer iemand jou so spontaan groet, weet jy dat dit gebeur het. Kom ons begin mekaar meer en vroliker groet. Mense sal jou soms snaaks aankyk, maar onthou, dit is`n diep godsdienstige opdrag van Christus self.
Written by Braam Hanekom on November 22, 2008 . Posted in Nuusperspektief
Gaan Barack Obama `n nuwe wêreld orde inlui?
Written by Braam Hanekom on November 8, 2008 . Posted in Nuusperspektief
Daar is die afgelope dae met goeie rede in die pers groot ophef gemaak van die verkiesing van Barack Obama as eerste swart president van die VSA. Van die kommentaar het daarop gesinspeel dat hy `n nuwe wêreldorde gaan inlui. Is dit so? Vir eers het hy genoeg moeilikheid by die huis om op te ruim. Om nou te verwag dat hy die wêreld gaan verander is nogal baie gevra.
My beskeie mening is egter dat sy verkiesing beslis reeds `n nuwe era aankondig. Die vraag is nie of hy die wêreld gaan verander nie. Sy verkiesing is veel eerder `n duidelike teken dat die wêreld reeds dramaties verander het en steeds besig is om te verander. Laat ek een voorbeeld gee.
Om te verstaan wat gebeur het moet jy die rol van die Amerikaanse president as grootse simbool binne die Amerikaanse geskiedenis en demokrasie verstaan. Wie al goeie eerstehandse blootstelling aan die VSA gehad het, sal weet watter ongelooflike aansien hierdie simbool binne hierdie samelewing geniet. Wanneer hierdie samelewing na jare van wit dominansie dus op `n dag besluit om met `n oorweldigende meerderheid hierdie simbool aan `n swart persoon toe te vertrou, moet jy weet dat baie dinge dramaties verander het.
Ja, sou `n mens kon redeneer, George Bush het met sy ongewildheid baie stemme aan Obama besorg, en ja, sou jy kon redeneer, dit moet ook vir jou `n aanduiding wees dat die demografie van die VSA besig is om dramaties te verander. Dit is alles waar, maar dit is nie genoeg om hierdie dramatise en merkwaardige gebeurtenis te verklaar nie. Die wêreld is inderdaad besig om onder ons neus te verander…