Planeet Stander | Just another blogs demo Sites site
September 12, 2012 in Sonder kategorie
"Stuur groete aan die ander malletjies." My vrou se standaard sê vanuit die warm bed wanneer ek haar in die nanagtelike ure van mid-winter groet om te gaan watervoëlsjag saam met my maters.
Ek ken 'n man wat vertel het van sy kind se stryd met dié swart hond. Hoe die kind homself gekerf het in die donkerste tye van depressie. Sy verduideliking – die pyn van die snye bevestig vir hom dat hy wel nog lewe.
Onthou ek die verduideliking waar ons om die koringland in lokval sit en wag vir die son en voëls om te kom. En die koue wat die liggaam kasty laat geen twyfel oor die teenwoordigheid van lewe nie.
Augustus 16, 2012 in Sonder kategorie
Ek is gewoond daaraan dat die metro-spietkops my gereeld aftrek by Diepsloot, raak nie meer ontsteld nie. Moet bieg, alhoewel padwaardig lyk my moertoe bakkie of daar fout moet wees, so ek verstaan. Maar tog gebeur dit soms dat daar 'n skelm een is wat 'n geldjie uit jou probeer dreig met 'n: "Produce something small for me today." Maar ek het in Afrika gewerk, het ondervinding, maak kortemette van sulke makkers.
Gister word ek weer afgetrek en toe die man nader stap, toe weet ek sommer. Duidelik stel hy nie in die padwaardigheid van my voertuig belang nie. Ignoreer die bestuurslisensie wat ek uithaal. Ek beheer my asemhaling, kondisioneer myself om nie sommer met die intrapslag my boeremoer te pluk nie. Neem hy egter die wind uit my seile: "My lanie, jou bakkie lyk of jy self-employed is. Jy het nie dalk werk vir my laaitie nie? Enige werk. Hy het nie matriek nie maar hy het 'n drywersliksens."
Doen tans 'n kontrak in daai bose stad Johannesburg en ry elke dag langs Diepsloot verby. Ek kan verstaan waarom 'n kwaaijong 'n horisontale streep deur die L van Diepsloot getrek het om dit in 'n T te verander, want ek moet elke dag versigtig wees om nie een van die menigte skoolkindertjies langs die pad raak te ry nie. Kindertjies, hordes, wat nood uitstraal.
Net daar waar Diepsloot langs die snelweg begin is dit goed gedink om 'n Welcome to Diepsloot op te rig. Dit is nou by dieselfde verkeerslig wat in die agt maande wat ek die pad ry minder as twee weke funksioneel was. Net soos die ander verkeersligte langs Diepsloot, permanent buite werking. Presies daar waar die slaggate en die vespoelde pad op sy ergste is.
Nie sommer net so 'n ou Welcome to Diepsloot bordjie nie. Nee, dit is 'n behoorlike suil van beton en sierklip, met sestien vlagpale, plaveide paadjies, plante en bome daarby. Groot geld spandeer om motorriste welkom te heet in Diepsloot.
As agtergrond, minder as dertig meter verder begin dié Diepsloot waar ons welkom moet voel – plakkerskamp krotte tot op die rand van die wal. Huisafval wat teen die rand afgolf tot teen die pad.
En soms, net soms wonder ek oor prioriteite in ons hartseer landjie.
Mei 20, 2012 in Sonder kategorie
Dit was 'n tipiese snikhete dag toe hy van die trein afgeklim het. Ons Karoodorpie is egter nie een van daai waarvan nostalgiese foto's in tydskrifte geplaas word nie. Pam Golding, Seeff en kie kom slaan nie hul verkoopbordjies hier by ons in nie, want stedelinge wil nie hier kom bly om hulself weer te vind nie. Ons dorpie word verkieslik mis gery. Ver van die hoofroetes, droog, warm, stowerig, verarm, krimpend, moedeloos.
Hy het uitplek gelyk in die skerp son op die stasie, net een tas. Duidelik nie een van ons se mense nie – sag en bleek. Amper deurskynend. Rigting gevra by die stasiemeester, sy das afgehaal, baadjie uitgetrek en die stofpad afstap. Niemand het geweet die ou huis aan die verste punt van die dorp wat al amper elf jaar leeg staan is verkoop nie, dit is nou tot hy daar ingetrek het nie. Alhoewel hy nooit in die huis self gebly het nie, sy intrek in die buitegeboue geneem. Soos 'n bywoner op die plek gebly, nie veel meer as 'n plakker nie.
Dieselfde dag vir hom 'n moertoe ou bakkie gaan koop. By die tweedehandse winkel 'n matras, komberse, primus, potte, tafel en stoel, nie bederfbare rantsoene gekoop. Net die minimum wat nodig is om te kan oorleef. Spartaans.
Hy was vriendelik met die bure wat oorgestap het om te kom ontmoet en welkom te heet, maar wou nie veel praat nie. As hy na sy naam gevra is, gesê: "Naam is nie belangrik nie." Dieselfde op die waar vandaan vraag gereageer. Net gesê hy gaan 'n ruk hier spandeer om die plot en huis reg te ruk. Nee dankie vir alle uitnodigings.
Die volgende dag begin deur die stuk of twintig masiewe bloekombome te ringbas. Baie was al klaar vrek want hulle was oud.
Toe eers met die huis begin. Hom amper 'n jaar geneem om in stilte en issolasie die huis te restoureer. Volledig gerestoureer, van die skoorsteen tot die plankvloere. Soos nuut. Hy is ook getransformeer – nou bruin en taai, hare en baard lank en wild.
Dominee na die derde besoek gesê om te voetsek want hy het niks vir niemand te sê of te verduidelik nie. Die sersant het net sy skouers opgetrek want die man oortree tog geen wet nie. Die dorp het gegis en bespreek maar nie antwoorde gevind.
Elke dag van die week gewerk, heel dag, hard en fisies. Saterdae net halfdag, dan sy rantsoene vir die week gaan koop. Ook 'n bottel want Saterdagaande het hy 'n staanvuur op die grond gemaak en gedrink tot hy of die bottel klaar is. Sondae nie gewerk nie, net onder die ou druiweprieel gesit en lees.
Ou dominee met sy ondervinding en sagter aanslag het ook probeer. En is daar weg met 'n antwoord: "Dominee, ek waardeer jou poging, werklik ek doen, maar ek en God is lankal nie meer aan dieselfde kant van die grensdraad nie. Dit help nie."
Na die huis en plot herstel is begin om die bloekombome op te kap en saag vir brandhout. Al die aanbiedinge van werkloses om te help hout maak, soos daar in ons omtes gepraat word, van die hand gewys. So ook die aanbod van 'n kettingsaag. Die tydrowende en klipharde werk met byl en treksaag gedoen. Die stompe te dik vir saag of kap is met beitel en bospik gekloof. Elke stukkie tak en fynhout is ook volgens lengte gesaag. Met tyd het die hoop hout gegroei tot 'n berg agter die huis. Selfs die stompe is oop gegrou en met wortels en al laer as grondvlak uitgekap.
Die bome se gate klaar gevul, is daar by elke huis op die dorp 'n vrag brandhout afgelaai. Nie toestemming gevra of verduidelik nie, net afgelaai en gery. Die res van die hout vrag vir vrag by die ingang van die lokasie gaan aflaai vir wie ookal wil hê.
Op dag agt honderd en twee vandat hy van die trein afgeklim het die Sondag vir die kerkdiens opgedaag. Glad geskeer en hare geknip, netjies. Toevallig, of dalk nie, het ou dominee gepreek. Heel agter in die kerk op die klein bankie langs die orrel gaan sit. Die hele diens vooroor gebuk, nie een keer opgekyk nie, volgens die orreliste deur die hele diens gehuil. Tydends die slotgebed uitgestap en 'n koevert in die kollektebord gelos. 'n Nota aan die kaart-en-transport geheg:
"Ek is klaar.
Gebruik na goeddunke."
Reguit na die stasie, met sy tassie weer op die trein geklim.
Hedendaags lees die bord voor die huis – Huis Nuwe Hoop – maar die mense van die omgewing praat steeds van Malletjies-se-plek.
"Al wat ek van Griet skryf 'n sprokie, wat my vrou my maak lees het, kan onthou is dat mans glo selfmoord pleeg soos hul kosmaak – morsig." Reken hy ons en ons lag, want ons is al 'n bietjie dronk.
Vertel hy ons weer die staaltjie van Heinz wat in sulke diep moeilikheid was omdat hy die troep wat gedreig het om sy polse te sny verduidelik het hoe om dit te doen. Mooi gedemonstreer hoe meer as een oorlangse snit gedoen moet word om te voorkom dat die bloeding stol. Sy verweer: "Mense wat dreig sal dit nie doen nie, hulle soek hulp – ook die wat dit nie die eerste keer regkry nie."
En ons drink nog 'n heildronk.
Ons onthou en vertel van sy onblusbare lewenslus, sy humor, sy altyd opgewek wees.
Sy liefde vir sy vrou, sy familie, die lewe.
Vertel staaltjies – ons lag hard en baie want ons is bang vir die stiltes.
Eers wanneer die tweede bottel tequila se prop af is word die waarheid verwoord: "Hy sou nooit met 'n gelaaide geweer deur 'n grensdraad klim nie. Nie hy nie, nie hy wat so neuroties oor vuurwapenveiligheid was nie."
En ons dring die laaste heildronk.
Want ons weet, Heinz het geweet, lewensversekering betaal net uit in die geval van 'n ongeluk.
'n Klap op die snoet.
"Katties, die lewe gaan julle nog baie op die snoet klap." Tannie Poppie, my Afrikaanse onderwyseres van baie jare gelede se gereelde waarskuwing aan die voortvarende jeug in haar klas. Mev du Plessis, soos sy amptelik bekend gestaan het, se manier om ons te waarsku dat die lewe ons nog baie lesse gaan leer.
Vanoggend, soos so baie keer van te vore, het haar woorde waar geword.
Moerig vir my lewe en die mense daarin, stop ek in ons huis se oprit. Sien die man wat die boom op my sypaadjie verniel. Van moerig na woedend in 'n oogwink. Ek werk hard aan my tuin, ook op my sypaadjie.
Gereed vir geweld, miskien om my eie frustrasies uit te woed, konfronteer ek hom.
Hy praat goeie Engels en is van Zimbabwe. Want hy is honger, en hy is, maak sy vuis waarin die paar verdroogte witstinkhoutbessies is oop sodat ek kan sien.