Ons kyk vandag na ‘n periode uit die ou verbondsvolk, Israel, se geskiedenis, soos die noukeurig deur die Rigterskrywer opgeteken is. Ons kyk na hierdie geskiedenis, nie omdat ons almal geskiedkundiges is nie. Ook nie omdat ons ‘n spesiale belangstelling in die Joodse volk het nie. Maar ons bestee hieraan aandag omdat die Heilige Gees dit in die Bybel laat opneem het, vir ons om daaruit te leer. Wie God is, dieselfde God wat met ons verbond gesluit het. En hoe Hy in hierdie verbond met sy kinders werk. Soos Paulus dit noem: Hierdie “is opgeskrywe as ‘n waarskuwing aan ons op wie die eindes van die eeue gekom het.”(1 Kor 10:11)
In die vorige preek oor Rigters het ons na die eerste deel van hoofstuk 1 gekyk. Rigters 1 het begin met die beskrywing van die militêre welslae van Juda, in samewerking met Simeon. Maar teen die einde van die hoofstuk kom daar al hoe meer opmerkings wat daarop dui dat nie alles in orde was nie. Juda was naamlik nie in staat om die Kanaäniete uit die kusvlakte te verdryf nie. Dit was nie wat mens verwag het nie. Want as die HERE met Juda was, soos daar eksplisiet staan, hoekom was die feit dat die Kanaäniete ysterwaens gehad het, vir hulle so ‘n probleem? Vandag vervolg ons deur na die ander stamme te kyk. Die skrywer van Rigters skenk vervolgens aandag aan die Benjaminiete. Hulle het die Jebusiete nie uit Jerusalem verdryf nie. Die kon saam met die Benjaminiete daar bly woon tot vandag toe, skryf die outeur van Rigters, wat waarskynlik in die koningstyd geleef het.
Hy bely nie dat die God van hierdie volk almagtig is nie. Hy bekeer homself nie tot sy diens nie. Nee, hy trek weg na die land van die Hetiete – dis Sirië – en daar bou hy ‘n nuwe stad wat hy Lus noem, ter ere van sy ou stad. Hy het ‘n Kanaäniet, ‘n heiden, in hart en niere gebly.
Eintlik dus nie ‘n oorwinning op die heidendom nie. En dit is wat die Rigterskrywer hier op subtiele wyse laat deurskemer. En die leser bly met vrae agter. Die feit dat hierdie man en sy hele geslag laat gaan is - is dit in ooreenstemming met die opdrag tot die banvloek?
Die skrywer gaan verder deur die oorwinnings van ‘n paar van die noordelike stamme te beskryf. Die Israeliete het uiteindelik die oorhand gekry in bepaalde gebiede. Tog is die Kanaäniete nie verdrywe nie, en hulle het verkies om in die land te bly woon. Wel is van hulle deur die huis van Josef (Efraïm en Manasse) dienspligtig gemaak. Vers 28: toe Israel sterk word, het hulle die Kanaäniete dienspligtig gemaak, maar nie heeltemal verdrywe nie. Uiteindelik het die Amoriete (‘n ander naam vir die Kanaäniete) selfs die Israeliete begin blokkeer om af te kom in die kusvlaktes is, en hulle is teruggedruk in die bergagtige dele in. Destyds, toe Josua met die volk die beloofde land ingetrek het, het die heidenvolke gebewe. Maar nou, weens die slap optrede van stamme soos Manasse, het die heidenvolke steeds brutaler geword, en steeds meer gewaag teenoor Israel.
En die beskrywing laat sien dat Israel tot steeds minder in staat was. Aanvanklik kon Israel die heidene verdryf. Later nie meer nie, die heidene het tussen hulle bly woon. Maar hulle is darem nog wel dienspligtig gemaak. Daar bly dit helaas nie by nie. Want daarna lees ons by die stam Aser die omgekeerde. Dis nie die Kanaäniete wat tussen Aser bly woon het nie. Nee, Aser het tussen die Kanaäniete gaan woon (vers 32)! En dieselfde geld vir Naftali (vers 33). Ook hulle moes maar onder die Kanaäniete woon. En dan vervolgens nog erger. In Dan se geval (vers 34) was dit so dat hulle nie eers die oorhand kon kry om die Amoriete dienspligtig te maak nie. Ook kon Dan nie eers onder hulle bly woon nie. Nee, die Amoriete het vir die Daniete eenvoudigweg die berge ingedruk, sodat hulle in die vrugbare laagte kon bly.