Swak sig keer nie passievolle fietsryer | George Herald
Swak sig keer nie passievolle fietsryer
Thursday, 17 November 2016, 07:23
Ronel, Emma-Belle en Johan Uys. Foto's: Wilma Adamson
STILBAAI NUUS - "Besluit wat jy wil doen en doen dit. Moenie dat jou beperkinge jou terughou nie."
Dit is die woorde van Johan Uys, 'n feitlik blinde, maar kranige en passievolle fietsryer. Hy is gebore met kongenitale gloukoom en is op vier weke na geboorte daarmee gediagnoseer. Sedertdien het verskeie operasies gevolg, waarvan die laaste een in 2010.
"Ek het slegs 2% sig in my regteroog en die linkeroog het 6/60 sig. Dit beteken ek sien tot op 6 voet, waar 'n persoon met normale sig dieselfde tot op 60 voet sien," verduidelik hy.
Dit moet dus uiters moeilik wees om met 'n fiets oor die weg te kom, om nie eens te praat om aan kompetisies deel te neem nie. Maar vir Johan is dit die normaalste ding om te doen. "Ek het al van kleintyd begin fietsry, hoewel ek eers in 2006 vir die eerste keer aan kompetisies deelgeneem het - onder andere die Argus (deesdae die Cape Town Cycle Tour)."
Hy vertel dat hy as fisio student by die Argus gewerk het en daarna besluit het om self ook deel te neem. Eers het hy en 'n mede gemeenskapsdiens fisioterapeut-vriend op 'n tandem geoefen, maar toe sy vriend nie die fietstoer wou ry nie, het Johan besluit dat hy dit wel self gaan aanpak. In 2009 neem hy ook vir die eerste keer aan die Karoo to Coast 100km bergfietsren deel.
"Ek ry vir my plesier, want dis 'n persoonlike prestasie. Ek het hierdie fietsren al twee keer op my eie gery, maar ek het 'n unieke vriendskap met Casper Steenkamp van Stellenbosch en ons het besluit om dit saam te doen. Hy het met die idee gekom om 'n lig agterop sy fiets te sit sodat ek sy lyn kan volg, wat sake vir my baie vergemaklik het. Die volgende jaar het ons 'walkie talkies' bygevoeg en het my tyd met rasse skrede daardeur verbeter. My topspoed was vanjaar 59km/h."
Johan is ook 'n ywerige stapper wat onder meer die Drakens- en Sederberge platgestap het. Sy vriende is sy gids, waaronder Jaco Beukman aan wie hy vashou en wat lopende kommentaar lewer sover as wat hulle stap. Nog 'n vriend, Ruben Miller het hom letterlik deur die Drakensberge gekry met 'n vyfdag-staptog.
In 2014 het hy vir die Orbis International Non-profit Charity, waarvan Richard Branson 'n ambassadeur is, gery. Dit was vir hom 'n uitsonderlike geleentheid.
"Hulle vlieg met 'n ten volle toegeruste ooghospitaal aanboord 'n DC-10 vliegtuig om sigdefekte by kinders so vroeg moontlik op te spoor sodat dit herstel kan word, indien moontlik."
Ronelle, sy vrou en waarskynlik ook sy grootste ondersteuner, vertel dat Johan haar held is.
"Hy is bereid om dinge aan te pak wat mense met 100% sig nie bereid is om te doen nie. Hy weet waartoe hy in staat en wat sy beperkinge is, daarom leef hy voluit. Die feit dat hy so kan fietsry en aktief is, is eintlik 'n wonderwerk, maar daarom maak dit ook van hom 'n uitstekende fisioterapeut."
Sy het die Cape Town Cycle Tour al drie keer saam met hom gery, maar deesdae is sy bietjie beperk met hul woelwater-dogtertjie van 19 maande, Emma-Belle.
Johan sluit af met 'n spreekwoord wat hy in 'n program op televisie gehoor en wat vir hom baie treffend was: "If you do not control your disability, your disability will control you."