Tyd al hoe minder vir mensdom op verdoemende horlosieDie sogenaamde “Doomsday Clock” (23 Januarie 2020) (Foto: Eva Hambach/AFP) Die sogenaamde Doomsday Clock, ŉ metafoor van hoe naby die mensdom aan wêreldkatastrofe is, skuif al hoe nader aan middernag te midde van die oorlog in Oekraïne, kernkragspanning en die klimaatkrisis. Die Bulletin of the Atomic Scientists se wetenskap- en veiligheidsraad en sy raad van borge, wat 11 Nobelpryswenners insluit, het Dinsdag besluit om die horlosie met ŉ verdere 10 sekondes aan te pas na 90 sekondes voor middernag. Die wetenskaplikes van die tydskrif kom elke jaar by die Universiteit van Chicago byeen, en besluit of die “Doomsday”-horlosie vooruit of agteruit gestel moet word, en indien wel, met hoeveel. Sedert 2012 het die horlosie botstil op vyf minute voor twaalf bly staan, totdat die wetenskaplikes in 2015 besluit het om dit met ’n volle twee minute aan te skuif tot drie minute voor twaalf. Dit was in daardie stadium die naaste aan middernag sedert 1984. In 2018 is die horlosie weer aangeskuif tot twee minute voor twaalf en in 2020 is die horlosie van twee minute na 100 sekondes aangepas. Hierdie oefening, maak nie saak hoe ernstig die wetenskaplikes dit bedoel nie, moet nie met pogings verwar word om die oordeelsdag van die Bybel te voorspel nie. Dit is veronderstel om ’n suiwer empiriese, sekulêre oefening te wees en die mensdom simbolies oor sy eie handelinge te vermaan. Die Bulletin het in ŉ verklaring gesê die wysers van die horlosie word vanjaar aangeskuif “grootliks, maar nie uitsluitlik nie, weens Rusland se inval in Oekraïne en die verhoogde risiko van kernverhoging”. “Die voortgesette bedreiging wat die klimaatkrisis inhou en die algehele ineenstorting van wêreldwye norme en instansies om risiko’s te verlig wat met tegnologie en biologiese bedreigings verband hou, het ook ŉ impak gehad op die tyd.” Die horlosie is aanvanklik gestel op sewe minute voor middernag. Die verste van middernag wat die horlosie nog ooit was, was ná die einde van die Koue Oorlog in 1991. Die Bulletin het in 1945 tot stand gekom deur Albert Einstein, J. Robert Oppenheimer en ander wetenskaplikes wat aan die Manhattan-projek gewerk het – ŉ navorsing- en ontwikkelingsonderneming gedurende die Tweede Wêreldoorlog wat die eerste kernwapen vervaardig het. Die idee van die horlosie om wêreldwye kwesbaarheid tot katastrofe te simboliseer het in 1947 gevolg.