Jare se trots lê in stof en as - Solidariteit WêreldSolidariteit Wêreld
Jare se trots lê in stof en as
Sunningdale, ʼn plaas naby Mokopane wat in 2010 deur grondhervorming aan bemagtigingseienaars oorgedra is. Hannes Korff, die voormalige plaasbestuurder, sluk sy trane weg as hy praat oor die wonderlike herinneringe wat hy en sy vrou, Ria het van die plaas wat eens hul tuiste was. Kort ná die oordrag is oom Hannes op onwettige wyse afgedank. Die plaas is vandag vervalle. Dit lewer geen produksie nie en lewer geen bydrae tot die ekonomie en die gemeenskap nie.
Afgekapte bome, bouvalle en ʼn leë toekoms is al wat oorgebly het van die eens winsgewende sitrus- en druiweplaas. Dit is absoluut hartverskeurend om te beleef hoe alles op die plaas tot niet gegaan het. In ongeveer agt jaar is die plaas vanaf ʼn spogplaas in ʼn absolute tragedie getransformeer. Oom Hannes en tannie Ria was gedwing om eenvoudig magteloos te sit en aanskou hoe dit waaraan hulle hul lewens gewy het, verwaarloos en verwoes word.
Oom Hannes kan ten minste vandag met trots sê dat hy homself hart en siel aan die plaas gewy het. Met ʼn glimlag op sy gesig vertel hy hoe suksesvol die produksie, uitvoer en verspreiding destyds was. “Ek het een jaar 24 000 kassies lemoene gepak, en toe ek weer sien, was daar niks!”
Hy glo dit is so onnodig dat alles so moes eindig. Oom Hannes vertel hoe hy selfs die nuwe mense op die plaas met ʼn lening van R100 000 bygestaan het nadat hy afgedank is. Hy het natuurlik geen terugbetaling ontvang nie. Vir oom Hannes het dit egter nooit oor die geld gegaan nie. Al wat hy wou hê is dat die plaas aan die gang moes bly, maar hy was magteloos.
Tannie Ria het soveel stories oor Sunningdale te vertel. Sy vertel byvoorbeeld hoe lekker sy op die plaas gebly het. “Daar was altyd oorgenoeg druiwe en lemoene en ek kon bottels vol wyn en marmelade vir familie en vriende maak.” Sy raak vreeslik emosioneel as sy terugdink aan die 13 jaar wat Sunningdale haar huis en hart was. Sy wens so sy kon net weer ʼn slag ʼn kykie kry van hoe die plaas tien jaar gelede gelyk het. Elke boom bring ʼn herinnering, of dit nou ʼn kleinkind se swaai aan ʼn tak is of die herinnering aan gelukkige familiebyeenkomste wat sommer so in die skadu onder die boom gehou is.
Soveel ander is ook deur hierdie hervormingsproses te na gekom. Al Sunningdale se permanente en tydelike werkers was van die plaas afhanklik en ewe skielik kon hulle nie meer hul families ondersteun nie.
Sunningdale is ‘n hartseer verhaal en ongelukkig is daar niks wat meer daaraan te doen is nie. Elke plaas wat so verlore raak, is ‘n verlies vir die hele land en sy mense. Solidariteit is wel dankbaar dat hy Oom Hannes en Tannie Rina in die moeilike tyd kan bystaan.