Só lyk SA’ners se (werklike) gemiddelde salarisArgieffoto: Flickr.com. ŉ Werkende Suid-Afrikaner se gemiddelde bruto salaris is R21 190. Dít volgens Statistieke SA (StatsSA), wat pas sy kwartaallikse indiensnemingsyfers bekend gemaak het. StatsSA se Desember 2018-opname wys net meer as 10 miljoen mense werk in die formele sektor (landbou uitgesluit). Dis ŉ styging van 87 000 werksgeleenthede sedert die vorige kwartaal. Die aantal mense wat deeltyds werk, het met 37 000 toegeneem tot 1 065 000 in 2018 se vierde kwartaal. Terselfdertyd het die getal mense wat voltyds werk, met 50 000 gestyg tot 9 086 000 in dieselfde tydperk. Hoofekonoom by Economists.co.za, Mike Schüssler, sê egter die werklike salaris wat mense uiteindelik huis toe neem, is veel minder. Schüssler het gesê werkers by onder meer die staatsdiens en staatsbeheerde ondernemings – wat amper ŉ kwart van die formele werksmag uitmaak – verdien gewoonlik heelwat meer as hulle eweknieë in die private sektor (tot 36% meer). Dit bring die sogenaamde gemiddelde salaris op ŉ veel hoër syfer te staan. Hy het gesê aftrekkings soos persoonlike belasting, pensioenfondsbydraes, werkloosheidsversekering, mediese fonds‑bydraes en in heelwat gevalle ook beslagleggingsbevele (garnishee orders) vreet aan gewone salaristrekkers se inkomste. Dit is ook in die meeste gevalle aftrekkings waaroor hulle geen beheer het nie. “Salarisse is hoër, maar mense kry minder geld uit,” het Schüssler gesê. “Met die mense wat werk het, gaan dit beter, hoewel jy dalk harder moet werk en onder meer druk is. Maar proporsioneel het minder mense werk.” BankservAfrica se indeks van besteebare inkomste wys die gemiddelde Suid-Afrikaner se inkomste is inderwaarheid nagenoeg R15 000. Dit daal dan weer na ŉ gemiddeld van sowat R10 000 ná aftrekkings. Volgens Schüssler is die groei waarna StatsSA verwys, grootliks te danke aan hersienings in sy data – sy syfers word aangepas met werksgeleenthede wat nié vantevore op sy rekords was nie. Schüssler het gesê dit beteken die syfer het in werklikheid nié gegroei nie. Die getalle waarmee StatsSA werk, het net verander. Die formele arbeidsektor was dus eintlik groter en die ekonomie óók. Hy het gesê dit beteken die land het eintlik ŉ groter BBP, goeie nuus vir die ekonomie en ŉ faktor wat beleggersvertroue kan verhoog. “Hoewel StatsSA se indiensnemingsyfers ŉ verbetering toon, wys BankservAfrica se data vir agt agtereenvolgende maande dalende salarisse wat in die nasionale betaalstelsel inbetaal word. Dit kan toegeskryf word aan ŉ aantal faktore, waaronder die huidige indiensnemingsyfers wat effens laer as vorige jare is,” het Schüssler gesê. Volgens StatsSA se inligting is R725 miljard in Desember verlede jaar in totaal aan werkers in die formele sektor betaal. Dit is ŉ styging van R40 miljard – oftewel 5,8% – van September verlede jaar se syfer van R685 miljard. Bonusse en oortyd het R35 miljard beloop, terwyl basiese salarisse R5 miljard tot die styging bygedra het. Op ŉ jaarbasis het bruto inkomste met R46 603 miljoen (6,9%) gegroei. Die gemiddelde maandelikse inkomste vir werkers in die formele sektor het sedert die vorige kwartaal onveranderd gebly, maar op ŉ jaarbasis met 4,9% gegroei.