PressReader - Beeld: 2016-05-16 - Hou só ’n oog oor jou plaas
Hou só ’n oog oor jou plaas
Gee nu­we di­men­sie aan boer­de­ry in SA
Beeld - 2016-05-16 - Nuus - Re­tha Fou­rie
Hommeltuie gee ’n heel nu­we di­men­sie aan boer­de­ry, want ’n boer kan van sy huis af sien wat op el­ke lap­pie van sy grond aan­gaan.
’n Han­de­laar sê een van sy klan­te kon wild­die­we só vas­trek, maar die mees­te boe­re ge­bruik dit om die stand van dam­me en ge­saai­des en die be­we­ging van die­re dop te hou.
C­har­lie Hoff van Dro­ne Wor­ld in Kaap­stad en Han­lo Loub­ser van die aan­lyn-win­kel Cop­ter S­hop sê hul­le ver­koop ge­mid­deld min­stens 100 hommeltuie per maand en 90% van hul klan­te is boe­re.
Een van Loub­ser se klan­te het sy hom­mel­tuig net ’n ruk­kie ge­had toe hy en sy seun vyf wild­die­we en hul hon­de op hul plaas in K­waZu­lu-Na­tal daar­mee op­ge­merk het.
Lou­is Nel, ’n boer en me­deei­e­naar van Ha­e­vic, ’n hom­mel­tuig-diens­ver­skaf­fer in Noord­wes, sê hy ge­bruik sy­ne om te kyk of daar ge­noeg wa­ter in die vee se trôe is, wat die ge­hal­te van sy wei­ding is en of sy paaie in swaar re­ën ver­spoel het.
Hy sê die tui­gies is ver­al nut­tig in ’n berg­ag­ti­ge om­ge­wing waar ’n voer­tuig­rit tyd­ro­wend kan wees.
Slab­bie Slab­bert van Gra­ve­lot­te maak el­ke og­gend en na­mid­dag op­na­mes op sy plaas wat hy af­laai en deur­kyk. “Ek kan gou sien of ’n dier al­leen loop en of daar een is wat siek is en of dooie die­re rond­lê.
“My hom­mel­tuig maak dit baie mak­lik om in ver­al ruie kam­pe by­voor­beeld my wil­de­bees­te te tel,” sê hy.
“Ek het on­langs met so ’n op­na­me wild­die­we op my plaas op­ge­merk en kon sien waar hul­le hul sak­ke en goed neer­ge­smyt het om weg te kruip.”
Slab­bert sê hy ge­bruik die hom­mel­tuig selfs om wild in ’n rig­ting aan te jaag.
T­heo Pis­to­ri­us, ei­e­naar van die hom­mel­tuig­diens­ver­skaf­fer In­te­gri­sen­se wat ook ver­bon­de is aan die Universiteit S­tel­len­bosch se Sen­trum vir Ge­o­gra­fie­se A­na­li­se, sê hom­mel­tuig­teg­no­lo­gie be­spaar tyd en geld in die land­bou en le­wer ’n be­lang­ri­ke by­drae tot voed­sel­se­ker­heid.
Die e­ko­noom dr. Roe­lof Bo­tha meen hommeltuie gee ’n nu­we di­men­sie aan boer­de­ry. Die doel­tref­fend­heid waar­mee ’n boer sy plaas sal kan be­dryf, sal uit­ein­de­lik die kos­te van die be­leg­ging ver­goed.
Wild­boe­re ge­bruik die tui­gies om wild te tel en die be­we­ging van hul wild dop te hou, sê Chris­ti­an de Kock, ’n ont­le­der van ge­o­gra­fie­se in­lig­ting­stel­sels en land­bou­kun­di­ge wat spe­si­a­li­seer in pre­si­sie­boer­de­ry.
Graan­boe­re kan on­der meer met spe­si­fie­ke teg­no­lo­gie wat die chlo­ro­fil-in­deks van ’n plant waar­neem swak kol­le in lan­de­rye op­spoor. Hy kan dan ’n blaar­mon­ster daar neem om te be­paal wat fout is en dit be­tyds reg­stel.
Vol­gens De Kock kan boe­re ook ’n baie ak­ku­ra­te oes­skat­ting van hul ge­was­se doen. Die in­lig­ting wat die ka­me­ra stuur, word deur pro­gram­ma­tuur ver­werk.
Ian Me­la­med van die ProWings-vlieg­skool aan die OosRand sê so­wat 15% van die skool se s­tu­den­te is boe­re. “Wat ons dees­dae sien, is dat boer­de­ry van die stoep na die la­bo­ra­to­ri­um ge­skuif het. En ’n mens is nooit te oud om daar­die teg­no­lo­gie te leer nie, van 18 tot hoe oud ook al, so­lank jy me­dies ge­skik is.
“Baie boe­re gaan ook vir li­sen­sies so­dat hul­le by die Bur­ger­lug­vaar­to­wer­heid kan re­gi- streer om hul on­be­man­de lug­tuie pro­fes­si­o­neel en kom­mer­si­eel te ge­bruik.
“Som­mi­ge skryf selfs hul vrou of kin­ders vir die kur­sus­se in.”
In­ge­vol­ge die Wy­si­gings­wets­ont­werp op Bur­ger­li­ke Lug­vaart wat op 1 Ju­lie ver­le­de jaar van krag ge­word het, moet men­se wat die hommeltuie kom­mer­si­eel wil ge­bruik ’n li­sen­sie hê.
’n Li­sen­sie is ook no­dig vir ver­se­ke­ring.
Suid-A­fri­ka was een van die eer­ste lan­de wat uit­ge­brei­de re­gu­la­sies op­ge­stel het.
Vol­gens ver­skeie rol­spe­lers in die be­dryf het men­se wat sul­ke tuie aan­skaf of vlieg­kur­sus­se loop die af­ge­lo­pe 18 maan­de ge­wel­dig toe­ge­neem, ver­al in boer­de­ry.
Fo­to: MELT VAN NIE­KERK
’n Lug­fo­to van ’n lu­sern­land bui­te Po­lo­kwa­ne in Lim­po­po.
Fo­to: LOU­IS NEL
’n On­be­man­de vas­te­vlerk­hom­mel­tuig wat ge­bruik word om fo­to’s te neem en vi­deo­op­na­mes te maak.