Die koerante het dit hier veral teen die ANC se sekretaris-generaal, Gwede Mantshe, wat in die jongste tyd ’n besonder radikale baadjie aantrek.
Dit was weliswaar die ANC se eie makietie, en vir ’n bepaalde gehoor bedoel. Die president se sogenaamde 8 Januarie-toespraak (wat nie noodwendig op die 8ste gelewer word nie) word egter as ’n goeie aanduider beskou van wat in die staatsrede sal staan. Maar as dr. Piet Croukamp meen die naweek se toespraak was een van die mees inkoherente toesprake wat hy nog gehoor het, dan wys dit hoe wyd mense reeds by mekaar verby praat. Tot watter mate Zuma self ’n hand in sy toespraak gehad het, is nie duidelik nie, aangesien dit vooraf algemeen in die media gerapporteer is dat van die ANC se belangrikste ringkoppe vooraf in Kaapstad saamgetrek het om die toespraak te skryf.
Dit is egter hoogs te betwyfel of die staatsrede ’n meer inklusiewe benadering sal volg. Zuma en sy voorgangers het immers getoon dat hulle wyd hou as dit by kwessies kom wat vir die Afrikaner na-aan die hart lê soos plaasmoorde. Kan die bruin mense enigsins verwag om in die toespraak te hoor dat hulle nie meer as “oorverteenwoordig” in die Wes-Kaap beskou word nie, en dus nie meer in dié provinsie aan nasionale demografiese kwotas onderwerp gaan word nie? Sal daar enige kans wees dat versekerings gaan kom dat Afrikaans nie verder gemarginaliseer gaan word nie?
Hoe meer vervreemd ’n groep in hul eie land voel, hoe sterker sal die kollektiewe organisasie wees om nie net te beredder nie, maar selfs uit te bou. Hierin speel die burgerlike instellings ’n al hoe groter rol, met die Solidariteit-beweging wat in baie opsigte die pas aangee, soos nou selfs die stigting van ’n eie universiteit. Die interessantheid is dat hoewel die woord “solidariteit” internasionaal dikwels in die konteks van “staat binne ŉ staat” gebruik word, daar min indien enige naspeurbare verwysings is waar ’n soortgelyke vinger van Solidariteit in Suid-Afrika verwys word.
As Zuma kolonialisme wil blameer kan hy immers nie die vinger net na Jan van Riebeeck en wat daarop gevolg het, wys nie. Ook die swart mense in Suid-Afrika is relatiewe laat-aankomelinge, en wat hulle met die inheemse bevolking binne die hoër reëvalisotope gedoen het, strek nou ook nie juis die swart mense tot eer nie.
Adjunkpres. Cyril Ramaphosa het ’n gedugte taak om hom as vernaamste opvolgkandidaat te vestig. Sodra die persepsie ontstaan dat hy die gunsteling van die “ander kampe” of laers is, kan sy teenstanders dit baie maklik in die huidige gepolariseerde klimaat teen hom gebruik. Die nadeel is dat die land in wese sal moet wag tot hy die leisels oorgeneem het voor dit duidelik sal wees in watter rigting hy sal beweeg.
Die aanloklikheid van ŉ eie “laer” waarbinne reg en geregtigheid geskied, korrupsie nie geduld word nie, en ’n strewe na uitnemendheid sterk staan, asook ’n manier van die Here dien wat nie knaend as godslasterlik ervaar word soos Zuma en sy kornuite se “godsdiensuitsprake” nie, word dus al hoe aantrekliker. In dié laer word Geloftedag in sy korrekte konteks gedenk, en is daar nie so baie erg aan versoeningsdagvieringe wat volop bekpraatjies is en wat dan teenoorgestelde optrede oplewer nie.
In alle billikheid bevind die Afrikaner hom minstens nie volledig in ’n laer nie. Statistiek toon duidelik dat die meeste Afrikaners vir die DA stem, wat nié in daardie laer is nie. Links-liberales gebruik ook graag hierdie verskynsel om te toon dat die meeste Afrikaners nie ’n behoudende streep weg het nie (en dus ipso facto gevalle soos Steve Hofmeyr se sing van die Stem die rug sal toekeer), maar versuim ook om te meld dat peilings duidelik toon hoekom die meeste Afrikaners vir die DA stem. Dit is egter ŉ debat vir ŉ ander dag.
Francois, daar gaan nooit weer n wit regering kom nie. As daar swart mense is wat baklei vir ons almal se plek in die son , se ek stem vir daai party. So los maar die DA uit. Die Kaap is n bewys dat die party werk.
Moenie op Cyril reken nie. Maak nie saak hoe goed hy is en hoe simpatiek teenoor minderhede nie – daar sal van Luthuli Huis af voorgeskryf word wat die beleid is en as hy nie by daardie reels hou nie (dis nou te se AS hy die Chief word) sal hy “recall” word soos met ou Thabo gebeur het. Daai lyn is eenmaal oorgesteek, dit is altyd makliker die tweede keer en verder.