Wat is algemene intelligensie (G-faktor)?
Algemene intelligensie , ook bekend as g- faktor, verwys na die bestaan ​​van 'n breë geestelike kapasiteit wat prestasie op kognitiewe vermoëns beïnvloed. Charles Spearman het die bestaan ​​van algemene intelligensie in 1904 eers beskryf. Volgens Spearman was hierdie g- faktor verantwoordelik vir algehele prestasie op verstandelike vermoë toetse. Spearman het opgemerk dat terwyl mense beslis en dikwels in sekere gebiede kan presteer, mense wat in een gebied goed gevaar het, ook geneig was om op ander gebiede goed te doen.
Byvoorbeeld, 'n persoon wat goed met 'n mondelinge toets doen, sal waarskynlik ook goed op ander toetse doen.
Diegene wat hierdie siening het, glo dat intelligensie gemeet kan word en uitgedruk word deur 'n enkele getal, soos 'n IK-telling . Die idee is dat hierdie onderliggende algemene intelligensie prestasie op alle kognitiewe take beïnvloed.
Algemene intelligensie kan vergelyk word met atletiek. 'N Mens kan dalk 'n baie geskikte hardloper wees, maar dit beteken nie noodwendig dat hulle ook 'n uitstekende figuurskater sal wees nie. Aangesien hierdie persoon egter atleties en fiks is, sal hulle waarskynlik beter presteer op ander fisiese take as 'n individu wat minder gekoördineer en meer sedentêr is.
Spearman en Algemene Intelligensie
Charles Spearman was een van die navorsers wat gehelp het om 'n statistiese tegniek te ontwikkel wat bekend staan ​​as faktorontleding. Faktoranalise laat navorsers toe op 'n aantal verskillende toetsitems wat gemeenskaplike vermoëns meet.
Byvoorbeeld, navorsers kan vind dat mense wat goed presteer op vrae wat woordeskat meet, beter presteer op vrae rakende leesbegrip.
Spearman het geglo dat algemene intelligensie 'n intelligensiefaktor onderliggend aan spesifieke verstandelike vermoëns verteenwoordig. Alle take op intelligensietoetse, of hulle verband hou met verbale of wiskundige vermoëns, is beïnvloed deur hierdie onderliggende g-faktor.
Baie moderne intelligensietoetse, insluitend die Stanford-Binet, meet sommige van die kognitiewe faktore wat vermoedelik algemene intelligensie uitmaak. Dit sluit in visuele ruimtelike prosessering, kwantitatiewe beredenering, kennis, vloeibare redenering en werkgeheue.
Visuele ruimtelike prosessering behels sulke vermoëns om legkaarte saam te stel en komplekse vorms te kopieer.
Kwantitatiewe redenasie behels die vermoë om probleme wat getalle behels, op te los.
Kennis behels 'n persoon se begrip van 'n wye verskeidenheid onderwerpe.
Vloeibare redenasie behels die vermoë om buigsaam te dink en probleme op te los.
Werkgeheue behels die gebruik van korttermyngeheue, soos om 'n lys items te herhaal.
Uitdagings tot die konsep van algemene intelligensie
Die idee dat intelligensie gemeet kan word en deur 'n enkele getal op 'n IK-toets opgesom kon word, was kontroversieel gedurende Spearman se tyd en het die afgelope dekades so gebly. Sommige sielkundiges, insluitend LL Thurstone, het die konsep van 'n g-faktor uitgedaag. Thurstone het in plaas daarvan 'n aantal van wat hy na verwys as "primêre geestelike vermoëns" geïdentifiseer.
Meer onlangs het sielkundiges soos Howard Gardner die idee uitgedaag dat 'n enkele algemene intelligensie al die menslike verstandelike vermoëns akkuraat kan vasvang.
Gardner het in plaas daarvan voorgestel dat verskillende meervoudige intelligensies bestaan. Elke intelligensie verteenwoordig vermoëns in 'n sekere domein soos visuele-ruimtelike intelligensie, verbale-linguïstiese intelligensie en logiese-wiskundige intelligensie.
Navorsing vandag dui op 'n onderliggende geestelike vermoë wat bydra tot prestasie op baie kognitiewe take. IK-tellings, wat ontwerp is om hierdie algemene intelligensie te meet, word ook gedink om 'n individu se algehele sukses in die lewe te beïnvloed. Alhoewel IK 'n rol kan speel in akademiese en lewensukses , speel ander faktore soos kinderjare ervarings, opvoedkundige ervarings, sosio-ekonomiese status, motivering, volwassenheid en persoonlikheid ook 'n kritieke rol in die bepaling van algehele sukses.
> Coon, D. & Mitterer, JO (2010). Inleiding tot die Sielkunde: Gateways to Mind en Gedrag Met Konsep Kaarte. Belmont, CA: Wadsworth.
> Gottfredson, LS (1998). Die Algemene Intelligensiefaktor. Wetenskaplike Amerikaanse.
> Myers, DG (2004). Sielkunde, Sewende Uitgawe. New York: Worth Publishers.
> Terman. LM, & Oden, MH (1959.) Genetiese Studies van Genius. Vol. V. Die Geskenk aan die Midde-Lewe: Vyf-en-dertigjarige Opvolg van die Superior Kind. Stanford, CA: Stanford University Press.