Hierdie webwerf word beste vertoon op 1024x768 skerm resolusie.
ONTHOU JUL NOG
Esmé Euvrard en Jan Cronje se destydse
SO MAAK MENS?
Die program het ontstaan in 1950, maar nie in Afrikaans nie,
dit was in Engels uitgesaai en die program se naam het "This is How", geheed.
Die eerste uitsending van "This is How" het begin om 10H30vm op 3 Mei 1950.
In die begin jaar van die program word dit slegs een keer per
week uitgesaai. Weens die populariteit van die program besluit Springbokradio
om die program van Maandag tot Donderdag om 14H15 uit te saai.
In 1957 egter word daar besluit om die program te verander in Afrikaans en so word
"SO MAAK MENS" gebore.Sedert 1957 tot aan die einde van Springbokradio in 1985 word die program
aangebied deur Jan Cronje en Esme Euvrard. Na die sluiting van Springbokradio verskuif die program
na die nuut gestigte Radio Suid-Afrika.In 1987 word die laaste episode uitgesaai en so het
'n Suid-Afrikaanse legende tot 'n einde gekom. Bitter min episodes van "So Maak Mens" het
oor die jare behoue gebly en slegs die tema musiek van "This is How" is bewaar,
maar die vreugde wat die program vir baie luisteraars gebring het sal vir altyd onthou word!
(Met erkenning oorgeneem vanaf die Springbok-radio webwerf.)
Ek's jou gasvrou hier by SO MAAK MENS.
Ek word op 'n plaas, Waterhoek, teen Skurweberg, in Vryheid Distrik,
Kwa-Zulu-Natal, groot. Matrikuleer te Empangeni, 'swot' Onderwys en verdere studie hou nooit op nie...
Vele omswerwinge het my al in dorpe en op plase laat woon, naby 'n Bo-Karoo-aalwynkop wat oor die Groot Gariep uittroon, en aan die voete van die Kaapse berge laat rus. Orals waar jy vry kan asem haal...
Ek het gewerk in klaskamers, in kantore, tussen lammers met my tone in die bokkraal, met my kop in die son, op almal se senuwees,
en soms hier...Meeste van die tyd is ek net 'n storm in 'n teekoppie...
Woorde, diere, veldstap, fotografie, kos en die aarde waarop ek woon, is my tydverdryf en vreugde...
Ek is 'n dankbare mens, en ek glo: Die beste lê nog voor!
...hierdie foto net voor die reën in die Bo-Karoo, was op ons ou plaas- 'n deel van my sal altyd hier wees.
Op dieselfde dag as wat Esmé Euvrard verjaar het, vier ook ek, my herdenkingsdag.(Net die jaartal verskil.) Daardie dag het Esmé 'n spesiale resep gehad wat my Ouma op haar beurt vir my gemaak het. So, kon ons as't ware saam verjaar! My Huldeblyk aan Esmé en Jan, is om op hierdie (amper nostalgiese) bladsy iets terug te gee, van wat daardie program vir baie beteken het.
HIERDIE is nie net 'n resepte of kookblad nie! Inteendeel! Volg asseblief AL die skakels vir elke bladsy. Ek skuif hul bietjie rond om jul op jul tone te hou!
Die WELKOM bladsy (hierdie ene!) vertel in breë trekke wat jy hier kan verwag.
By KOS kry jy resepte, geselsies, raad en daad, by ANDER allerhande vrae, en iets van alles en nog wat, sommer n boksemdaais van wat al gevra en geantwoord is hier! By TUIN verskyn Tuin-idees en wenke, MAANSTAND TERMINOLOGIE en HOE om VOLGENS DIE MAAN te plant...
... By die BEGINDAE, sal die afsaklyste jou verder lei... Dit was die eerste tref-en-trap nostalgiese dae toe hierdie werfie begin het...
Ek het vir julle ook 'n NUTTIGE bladsy met omrekenings tabelle en ander wenke
So, Kom Kry jou resepte, vra raad, gee advies, gesels sommer net, want: Só MAAK MENS !
Esmé en Jan met SOMAAKMENS ! se laaste uitsending.
Op hierdie WERF sal jy nie sommer EENVORMIGHEID in VORM of UITLEG
van die resepte kry nie, EERDER 'n "ge-ordende-chaos"!
Jul weet self HOE 'n mens se resepteboeke na 'n paar jaar lyk (wel myne in elk geval!)
....flentertjies resepte op uitskeur hoekies koeverte,
'n reënboogkleur van beskryfde papier,
gunsteling resepte in ouma's se deurleefte en bewerige handskrifte,
vriendinne se netjies getikte of ewe netjiese handgeskrewe weergawes...
jou eie pogings tot orden, wat later weer vol aantekeninge raak...
ja, jul weet mos!
...maar dis juis daarin wat die nostalgie opgesluit lê...
Voel dit nie vir julle ook soms asof mens, selfs in die virtuele en sosiale media se kuberspasies, na ‘n stil hoekie soek nie? 'n Stukkie “ruimte” - 'n plekkie van skoene uitskop en net asemhaal.
Ons sit soms ure en staar na die skerm met sonsondergang-foto's sonder om die ware sonsondergang in al sy glorie buite te gaan opsoek en net daar te wag tot dit verby is, ademloos respekvol. Jy sit en staar kyk in verwondering oor die lieflike boom op die vierkantige reghoekige skerm, sonder dat jy onder sy takke gaan skuiling soek, die wind deur die blare voel en die ritseling hoor…
Soveel van ons is in die buiteland. Soveel sonder ouers. Soveel sonder Ma’s en Oumas. Maar ons almal het die ONTHOU in ons. En ons almal wil soms iets doen wat uit daardie herinnerings tyd ontstaan, hetsy ‘n resep, of selfdoen projek, of gesprek of raad vra of jou siening teen ‘n klankbord vasgooi …Ons kom almal iewers op daardie fase wat ons gou wil bel of vra: "Ma, hoe maak mens..?" Baie van ons het daardie voorreg nie meer nie! Dáárom wil ek hier vir jou daardie ruimte bied, en dalk kan ek jou help! Vra net, want dit is wat SO MAAK MENS vir JOU wil wees. Daardie antwoord uit die “verlede” met ‘n moderne inslag en aanpassing. Daardie stem uit die hede en selfs uit die toekoms, daardie klankbord wat jy nodig het, soms.
SOMAAKMENS, soos die destydse radio program, waarvandaan die inspirasie gekom het, is nie net nóg ‘n resepteblad nie. Dit is Afrikaans, dit deel dieselfde herkoms, kultuur en sentimente. Ons onthou nog hoe die reuk van paraffienlampe geruik het as ons saans om die tafel boeke gevat het, ons weet hoe dit was om met kerslig te studeer, later TV en elektrisiteit gekry het, van Draadloos tot Satelliet TV ontwikkel het, van Handsentrale na Selfone tot Ipads en Wonderfone gekom het.Van swart en wit Filmkamera’s tot mega-pieksel en meer as reënboog kleure digitale versendings en onsigbare WIFI konneksies. En net soos dinge vroeër relevant tot daardie tyd gespreek het, so wil ek met hierdie SOMAAKMENS werfie relevant bly vir vandag. Ek waardeer dus elke NAVRAE, VOORSTEL, KOMPLIMENT en KRITIEK wat jul vir my stuur, en ek belowe dat ek dit sal antwoord, gewoonlik eers privaat alvorens ek dit hier ook soms in verkorte weergawes sal “spoeg-en-plak”.
SO MAAK MENS is interaktief, en wanneer jy daardie “oproep” na jou “ma” “ouma” of “iemand” wil maak, bloot wil vra: Hoe maak mens…? DAN: doen jy so, en dan kan ek jóú daadwerklik antwoord met: Só, Maak mens!
Mooi Groetes vir jou!
...hier volg 'n nostalgiese uittreksel uit Esmé en Jan se laaste uitsending...
Seg Jan, dat mens nooit rigtingloos moet wees nie! Nee, vir die langtermyn moet mens beplan, en vir die kort termyn is doelgerigte roetine en planmatigheid belangrik!
Hy sê mens moet betrokke raak by mense in nood om jou, en Ja, seg Esmé, welsynswerk begin tuis!
Dan word daar bietjie gekla oor die ekonomiese toestande (Wat het verander? !) - wat hulle van die gereelde program van die lug afgedruk het, en laat oorskuif het na die destydse "Vroue-Rubriek"...
en Jan vertel die grappie van die seuntjie wat die pos bring en sê dit was so vinnig, die seël is nog nie eers droog nie!
Ja, Lag Esmé, "dit sal mens seker "kits-aflewering" noem!"
...Wonder wat sou hul oor onse epos vandag sê?
En onthou jul die woorde: “...Dis nou presies Kwart oor drie (of was dit vier uur?) op Springbok-Radio en tyd vir ... Só, maak Mens. Ja, hier is die twee ou radio-vriende weer met inligting, musiek, ‘n resep, en sommer van alles en nog wat. Só, maak Mens!“
En dan het Esmé en Jan, voortgegaan met hulle program,en elke middag, tydens die verloop van die progam is ‘n resep of twee met die luisteraars gedeel. Wat nooit vergeet kan word nie, is dat elke (en ek bedoel ELKE) reël van die resep herhaal is sodat luisteraars dit maklik kon neerskrywe. (Daai dae was daar natuurlik nog ’n Internet waar mens sommer gou die resep kon gaan aflaai en print nie.) So die verloop van die resep was dus iets as volg:
Esmé: “Vandag gaan ons Mev. Soekie de Swardt van Sasolburg se heerlike handtertjies maak. Ons hoop julle het die skryfgoed gereed, want hier gaan ons.
Albei saam : "Só, maak Mens.“
Esmé: “Bestanddele: “
Jan: “Bestanddele: “
Esmé: “1 koppe meel“
Jan: “1 koppie meel“
Esmé: “1 pond botter“
Jan: “1 pond botter“
Esmé: “1 koppie suiker“
Jan: “1 koppie suiker“
Esmé: “1 blik kondensmelk“
Jan: “1 blik kondensmelk“ ...
Hier is skakels na my GASTEBOEK! Los jou inkspore hier vir my of gaan lees wat ander al hier geskryf het!
EK VRA WEL GROOT ASSEBLIEF: MOENIE jou navrae hier los nie, want dan kan ek jou nie antwoord nie, ek sien dit soms eers dae na jy dit hier geplaas het! Wanneer jy n vinnige antwoord op jou navrae verwag, lees hier onder by MoederMuis presies hoe jy my kan kontak!