Duisende bestuursposte in skole gevriesFoto bloot ter illustrasie. (Foto: Unsplash / Barry Zhou) Die departement van basiese onderwys het die afgelope drie jaar amper 3 000 middelvlakposte in skole gevries, weens ŉ gebrek aan finansiering. Data van die departement se salarisdatabasis, Persal, wys dat die getal departementshoofde en adjunkhoofde tussen 2019 en 2021 met onderskeidelik 2071 en 763 personeellede verminder het. “Die bevriesing van hierdie poste bespaar die departement geld, aangesien middelvlakbestuursposte se salarisse baie hoër is as gewone onderwysposte,” lui ŉ verslag deur die departement van navorsing oor sosio-ekonomiese beleid by die Universiteit Stellenbosch. Die verslag is Donderdag bekendgestel. Kenners waarsku egter dit kan skole op lang termyn skade berokken. Die data wys dat die getal middelvlakbestuursposte veral drasties in Limpopo afgeneem het, met amper die helfte van poste wat sedert 2012 gevries is. Dié provinsie het in 2012 net meer as 6 000 departementshoofde in diens geneem. Verlede jaar was daar slegs 3 700 poste wat gevul was. “Daar was wel ŉ effense afname in die aantal skole in Limpopo, maar dit verduidelik nie naastenby hierdie reuse-afname in departementshoofde en adjunkhoofde nie. Dit is duidelik dat die provinsiale regering poste vries in ŉ poging om begrotingstekorte te bestuur,” lui die verslag. In Gauteng, die Oos-Kaap en die Noord-Kaap was daar ŉ effense toename in die beskikbare middelvlakposte sedert 2012. Die hoeveelheid departementshoofde in skole per provinsie. (Foto: Teacher Demographics Policy Dialogue/ DBE) Die navorsers meen hoewel dit makliker is vir ŉ skool om klaar te kom sonder ŉ departementshoof as sonder ŉ hoof of onderwyser, dit een van die enigste roetes na aansienlike salaris- en loopbaanvooruitgang vir die meeste onderwysers afsny. “Hierdie poste speel ook ŉ belangrike rol om die dekking van die kurrikulum te monitor, ondersteuning aan onderwysers te bied en onderwysers se professionele ontwikkeling en assessering te bestuur.” Melanie Buys, hoof van ontwikkeling aan Solidariteit se Skoleondersteuningsentrum (SOS), sê die departement voldoen nie altyd aan die minimum vereistes wat postevoorsiening aan skole betref nie, en dit plaas skole onder enorme druk. “Dit is ook uiters belangrik om hierdie middelvlakposte te vul, aangesien dit nodig is dat onderwysers ondervinding in leierskapsposisies opdoen, om sodoende later hoër poste te kan beklee. Indien hierdie poste nie gevul word nie, kan skole oor ŉ paar jaar met ŉ ernstige gebrek aan leierskapsvaardighede en sodanige ondervinding onder personeel sit,” sê Buys. Sy noem dat bepaalde leierskapsverantwoordelikhede ook soms op onderwysers in ŉ laer posvlak afgedwing word, indien die pos van departementshoof nie gevul word nie. “Hierdie onderwysers het nie noodwendig die vaardighede of verantwoordbaarheid vir hierdie rol nie.”