JY LEES NOU Hoe werk skuldberading? Ons beantwoord 6 algemene vrae
1. Wat is skuldberading?
Dis 'n formele proses wat deur die Nasionale Kredietwet gereguleer word.
Die skuldberader onderhandel namens jou nuwe terugbetaal-ooreenkomste; jy hoef dus nie self met krediteure te praat nie.
Hoe lank jou terugbetaalplan sal duur, sal van jou hoeveelheid skuld afhang – die gemiddelde is vyf jaar. In hierdie tyd mag skuldeisers nie stappe teen jou doen nie.
2. Wie mag aansoek doen?
Eerstens sal jy moet kan bewys dat jy wel 'n inkomste het. Want al kan die skuldberader vir jou gunstiger terugbetalings beding, sal jy dit steeds moet kan dek. Andersins is skuldberading nie vir jou nie.
As jy in gemeenskap van goedere getroud is en een van julle verloor jul werk, moet julle saam om skuldberading aansoek doen.
Maar een van julle sal genoeg moet verdien om die skuldterugbetalings te kan bekostig.
3. Wat is die pligte van die skuldberader?
Eerstens word 'n ontleding van jou inkomstes en uitgawes gedoen. Daarvoor moet jy jou betaalstrokie, bankstaat, ID-dokument en bewyse van skuld, byvoorbeeld rekeninge, aan die berader verskaf.
Die skuldberader trek 'n plan op waarvolgens jy maandeliks jou skuld terugbetaal, maar genoeg geld oorhou om jou basiese lewenskoste te dek. Jou maandelikse betalings sal verlaag, maar jy sal oor 'n langer tydperk die skuld terugbetaal. Jy moet eers tot die skuldberader se plan instem voor die proses kan voortgaan.
Die skuldberader sal dan jou krediteure inlig dat jy onder skuldberading is, wat beteken hulle mag jou nie lastig val nie. Hy sal dan namens jou met krediteure onderhandel vir laer rentekoerse en fooie op jou verskillende kredietooreenkomste, sowel as die verlengde betaalvoorwaardes.
Omdat kredietooreenkomste wetlik bindend is, is 'n toestemmingsbevel van 'n landdros nodig vir die wysigings aan jou oorspronklike leningsooreenkoms. As die krediteure die voorgestelde plan afkeur, sal die skuldberader 'n hof vra om daaroor uitspraak te lewer. Die skuldberader moet deurlopend betrokke wees by jou as kliënt om seker te maak jy kan jou skuldbetalings handhaaf. As jy nie jou betalings nakom nie, kan die krediteurs regstappe teen jou doen. Onthou: As die hofbevel toegestaan is, kan jy nie sommer aan die proses onttrek nie. Jy sal self die hof moet vra om dit ter syde te stel.
As die hofbevel toegestaan is, kan jy nie aan die proses onttrek nie
Die fooie van die herstruktureringsproses word deur die Nasionale Kredietreguleerder bepaal. Dit moet aan jou verduidelik word voor jy om skuldberading aansoek doen.
Afhangend van jou situasie kan dit byvoorbeeld so lyk:
'n Eenmalige aansoekfooi van R57,50.
'n Administrasiefooi van R345. SAs daar in enige stadium 'n "roekelose leenondersoek" deur krediteure teen jou gelas is, sal jy 'n bedrag van tot R1 725 moet betaal om dit te dek.
'n Eenmalige herstruktureringsfooi, gelykstaande of minder as die eerste afbetaling van jou skuldafbetaalplan, van hoogstens R8 000. (In geval van 'n egpaar in gemeenskap van goedere kan dit na R9 000 verhoog word.)
'n Onderhoudsfooi van 5,75% van die maandelikse bedrag verskuldig aan die betaalagentskap. Onthou: As jou skuldberader nie jou betaalplan binne 60 dae ná jou aansoek om berading aan jou krediteure voorlê nie of as jou geval nie na 'n landdros verwys word vir goedkeuring nie, moet die berader die herstruktureringsfooi aan jou terugbetaal. Maar as jy self besluit om te onttrek, moet jy steeds 'n deel van die herstruktureringsfooi betaal.
5. Hoe werk die terugbetalingsproses?
Die geherstruktureerde terugbetalings behels dat jy al die gesamentlike skuldpremies en fooie as een maandelikse bedrag aan 'n betaalagentskap oordra.
Let wel, jy dra dit nie aan die skuldberader oor nie. Die agentskap betaal dan al die verskillende krediteure en die skuldberader namens jou uit daardie bedrag.
6. Wat gebeur ná die tyd?
Nadat jy gerehabiliteer is – dit wil sê sodra jy al jou skuld volgens jou herstruktureringsplan betaal het – ontvang jy 'n uitklaringsertifikaat wat toon dat jy die skuldberadingsprogram voltooi het.
Jou skuldberader stuur die sertifikaat aan alle kredietburo's. Laasgenoemde verwyder dan die aantekening op jou skuldprofiel dat jy onder berading is.
Maar dis jou verantwoordelikheid om seker te maak die buro's verwyder die skuldberadingstatus. As jy dit nie doen nie, kan dit jou kanse benadeel om in die toekoms nuwe krediet te kry.
As jy onder skuldberading is, mag jy nie kredietkaarte, lenings of oortrokke geriewe gebruik nie. Dis om jou teen nog skuld te beskerm.