PressReader - Beeld: 2017-05-22 - Sleu­tel tot mas­sa­be­hui­sing
Sleu­tel tot mas­sa­be­hui­sing
Die Mo­la­di­bou­stel­sel is ont­wik­kel om hui­se en maat­skap­li­ke in­fra­struk­tuur vin­ni­ger en goed­ko­per op te rig son­der om die struk­tu­re­le in­te­gri­teit van ge­boue in ge­vaar te stel. G­len­nels K­riel ver­tel meer.
Beeld - 2017-05-22 - Sake Nuus -
Ter­wyl die mees­te ny­wer­he­de e­nor­me ver­an­de­ring on­der­gaan het, was daar in die bou- en kon­struk­sie­sek­tor die af­ge­lo­pe 50 jaar min teg­no­lo­gie­se deur­bra­ke. Dit was tot­dat Hen­nie Bo­tes, stig­ter van Mo­la­di, op die to­neel ver­skyn het.
Bo­tes het in die 1980’s reeds be­sef wat­ter ge­suk­kel dit vir arm men­se is om be­hui­sing van ’n goeie ge­hal­te te be­kom en het be­sluit om iets daar­aan te doen. Sy op­los­sing was om ’n heel nu­we bou­stel­sel te ont­wik­kel wat hy Mo­la­di ge­doop het. Die stel­sel ver­vang die moei­sa­me mes­sel­werk met ’n pro­ses soort­ge­lyk aan plas­tiekspuit­vorm­werk.
Bo­tes het só reeds dui­sen­de hui­se o­ral ter wê­reld op­ge­rig, van Mex­i­ko tot Sri Lan­ka. Een van sy groot­ste deur­bra­ke was met die on­lang­se kon­struk­sie van ’n hof­ge­bou van 1 600 m² wat deur die Wê­reld­bank in Tan­za­nië ge­fi­nan­sier is en in Maart deur die Wê­reld E­ko­no­mie­se Forum (WEF) aan­ge­wys is as een van ses ge­boue wat ’n om­wen­te­ling in die kon­struk­sie­be­dryf te­weeg­bring. Wat het jy ge­doen voor­dat jy Mo­la­di be­gin het? Ek is ’n ge­reed­skap­ma­ker van be­roep en het my vak­leer­ling­skap by die Suid-A­fri­kaan­se S­poor­weë deur­loop. Hoe­kom het jy Mo­la­di be­gin? Ek het al in die 1980’s in towns­hips ge­sien hoe swak vak­man­skap mee­bring dat die mees­te van ons min­der be­voor­reg­te lands­bur­gers in min­der­waar­di­ge be­hui­sing­struk­tu­re woon. Ek wou dié pro­bleem op­los en het be­sluit om ’n stel­sel van plas­tiek­vorms en giet­werk­struk­tu­re te ont­wik­kel om hui­se be­kos­tig­baar­der te maak. Hoe werk jou sa­ke­plan? Ek bied op­lei­ding aan in die bou van Mo­la­di-hui­se en li­sen­si­eer men­se wat die kur­sus vol­tooi het om Mo­la­di-hui­se te bou.
Op­lei­ding is gra­tis, maar die per­so­ne wat op­ge­lei word, moet vir die giet­vorms en by­mid­del be­taal. Ek ver­kies om met ko­ö­pe- ra­sies eer­der as in­di­vi­due te werk, want dit be­te­ken men­se hou ’n o­gie op me­kaar. Dit is ver­al be­lang­rik as dit by kon­tant­vloei kom. Baie nu­we en­tre­pre­neurs mis­luk om­dat hul­le geld uit­gee op din­ge wat hul­le graag wil hê, soos ’n bak­kie of nu­we sel­foon, pleks van op din­ge wat hul­le moet hê om die on­der­ne­ming te laat groei. Hoe be­perk jy jou li­sen­sie­hou­ers se ri­si­ko? Eer­stens is daar geen aan­spo­ring om kort­paaie te vat deur op bou­ma­te­ri­a­le te be­sui­nig nie.
T­wee­dens, aan­ge­sien ri­vier­sand uit die plaas­li­ke sand­groef naas­te aan die bou­ter­rein ge­bruik word, moet die li­sen­sie­hou­er vir ons ’n mon­ster s­tuur om te ont­leed. Op grond van die sif­gra­de­rings­re­sul­taat sal ons hul­le raad gee oor of hul­le meer grow­we of fyn ag­gre­gaat moet by­voeg. Hoe ver­ge­lyk die prys om jul hui­se te bou met dié van ge­wo­ne hui­se? Dit is moei­lik om te sê, want daar is sul­ke groot ver­skil­le tus­sen kwo­ta­sies en fi­na­le re­sul­ta­te in die tra­di­si­o­ne­le bou­be­dryf.
Met Mo­la­di kom dit daar­op neer dat die bou­ma­te­ri­a­le min­der kos, want ri­vier­sand vorm die groot­ste deel van die in­houd. Die uit­ska­ke­ling van “wag­tyd” spaar ook baie geld, nie net in ar­beids­kos­te nie maar ook in hou­kos­te. Met Mo­la­di kan die eer­ste huis bin­ne ’n week klaar wees, en daar­na een per dag. Bui­ten in­no­va­sie, wat sal jy sê is een van die sterk­ste pun­te van jou maat­skap­py? Ons is ’n span, wat be­te­ken ons bo­kos­te­struk­tuur stel ons in staat om wins­ge­wend te funk­si­o­neer in die la­e­kos­te-mas­sa­mark. Maat- skap­pye met hoë bo­kos­te kan een­vou­dig nie in dié ruim­te van klein wins, en groot vo­lu­me mee­ding nie. Die reg­te mark ver­eis ’n groot hoe­veel­heid hui­se van on­der R500 000 en dit is die mark waar­op ons kon­sen­treer. Wat was van jul groot­ste pres­ta­sies? Ons het deur die ja­re tal­le toe­ken­nings ver­o­wer en is ook in 2011 deur die S­mit­hso­ni­an In­s­ti­tu­te ge­kies om Mo­la­di by die Ver­e­nig­de Na­sies se “De­sign for the ot­her 90%”-uit­stal­ling in New York ten toon te stel. Wat was jou groot­ste uit­da­gings? Men­se is hui­we­rig om nu­we din­ge te be­proef, ver­al wan­neer dit by iets so per­soon­lik en duur kom as om in ’n huis te in­ves­teer. Baie men­se dink ook Mo­la­di ge­bruik al­ter­na­tie­we bou­ma­te­ri­a­le. Hoe­veel hui­se het jul­le ge­bou se­dert jy Mo­la­di be­gin het? Nog net 300 in Suid-A­fri­ka, weens ver­skrik­li­ke bot­tel­nek­ke en re­ge­rings­romp­slomp.
Die mees­te van ons pro­jek­te is oor­see in wer­king ge­stel, in meer as 21 lan­de. Ons het by­voor­beeld 800 hui­se in Mex­i­ko ge­bou en on­der­han­del tans oor groot pro­jek­te in Ka­me­roen, die I­voor­kus, Zam­bië, G­ha­na, Ni­ge­rië, Mau­ri­ti­us en Na­mi­bië. Wat is jul plan­ne op kort tot me­di­um­ter­myn? Ons on­der­han­del tans met die NHBRC om Mo­la­di-op­lei­dings­kol­le­ges in al die land se pro­vin­sies te ves­tig. Wat is jul lang­ter­myn­plan­ne? Om Mo­la­di die “Hen­ry Ford” van mas­sa­be­hui­sing maak. Ons on- der­soek ook fi­nan­sie­rings­mo­del­le wat met huis­be­sit kan help. Der­dens kyk ons na huur­voor­raad as ’n ma­nier om dié wat bloot wil huur te huis­ves.
Hier­die is ’n uit­trek­sel van die ar­ti­kel wat in die 25 Mei­uit­ga­we van Fin­week wat va­n­af 19 Mei op die rak­ke is ver­skyn. Ook in hier­die uit­ga­we: ) Hiér­die lan­de ver­wel­kom suk­ses­vol­le en­tre­pre­neurs. ) Ta­ke­a­lot se baas ge­sels oor Nas­pers se R1 mil­jard­be­leg­ging.
Wer­kers vul die vorm­werk met ’n meng­sel be­staan­de uit sand, se­ment en ’n che­mie­se voor­af­meng­sel.