KUIERGAT - Johann van Staden en vriende - jy ook !: August 2006
Dood - Carpe Diem !
'n Baie goeie huisvriend wat baie vir ons familie beteken het, is vanmiddag oorlede ; die Vader het hom in die fleur van sy lewe kom haal. Hy was alleen by sy huis toe hy 'n hartaanval gekry het.
Vanaand het ek kom stilte soek in my woonstel. Maar juis vanaand het my familie my nodig by die huis, en ek het hulle nabyheid ook nodig. Gelukkig weet ons Hemelse Vader dit ook, en weet dat Hy die nodige genade en aanvaarding ook sal gee.
Sy dood het my ook onwillekeurig vir 'n paar minute ; of weliswaar 'n uur of twee, tot stilstand laat kom. Ek dink oor die woorde van Laurika Rauch se liedjie, en hoe waar dit regtig is. Soms luister 'n mens sonder om te hoor, en soms hoor jy sonder dat die liedjie speel.
daar laat ek hulle na hartelus gedy
die snoesigheid self ;
Ek met my moskombersie.
die onaantasbaarheid self ;
dan sluip ek deur die wêreld die kwesbaarheid self ;
Ek met my seerplek wat net nie wil genees nie.
Ek besef ook dat mens in die lewe, lewendig dood ook kan wees ; en soms is dit uit eie keuse. Dit is egter 'n keuse wat God juis nie vir ons wil hê nie. Dorothee Sölle het die volgende gesê :
"Daar is 'n soort dood wat intree wanneer ons ander nie sien as 'n gawe van God, 'n seëning, 'n stimulus tot 'n beter lewe nie, maar as 'n bedreiging, 'n kompetisie, 'n gevaar vir ons eie welsyn. Dit is die dood wat oor almal kom wat van brood alleen probeer lewe.
Daarom waarsku die Bybel ons teen dié dood.
Hier verwys "dood" natuurlik nie na ons vertrek uit hierdie wêreld nie, maar na 'n doellose verblyf hier, 'n bestaan sonder sinvolle verhoudings met ons naaste, en daarom 'n lewe van angs, stilte en eensaamheid - werklik niks anders nie as 'n vorm van dood".
Anton, jy het gelewe ! Rus in vrede, my vriend !
# Deur Johann van Staden @ 8/29/2006 10:51:00 PM 1 Jou KOMMENTAAR op hierdie Bydrae
Eenvoudige uiesop, koring & biltong
Ek het vanaand laat by die woonstel gekom, en moes vinnig konstruksie pleeg aan 'n poging tot aandete. 'n Vlugtige inventaris van die koskas lewer 'n pakkie uiesop op ; die soort met die baie gedroogde uie daarin. Blitsvinnig besluit ek, gedagtig aan die nat en koel weer hierbuite, dat dit 'n goeie aand vir sop is.
Daar is in elk geval niks spesiaals aan uiesop nie. Terwyl die kookproses aan die gang is, en ek die pot roer soos voorgeskryf op die pakkie, bekyk ek die inhoudelike, en die bruinerigheid met verdwaalde uierafels lyk so hartseer, verleë en trietsig, dat ek die nie oor my hart kan kry om dit net so miserabel te los nie. Toe onthou ek van die oorskiet-koring van gister se maaltyd, en dit dinkklink so reg. 'n Paar eetlepels ingeroer, en die uie lyk al klaar sommer heelwat beter en gelukkiger. Toe onthou ek regulasie 47.5(a) subseksie 13 reël 8 (Beplanning van etes en die konstruksie van voedsel) : "Mens moet ten minste een maal per dag vleis eet ; verkieslik meer."
'n Vlugtige ondersoek in die yskas bevestig my tragiese vermoede dat daar 'n kritieke tekort aan hierdie basiese voedselsoort bestaan, met die uitsondering van 'n pak biltong. Nou ja, as die kalf dan in die put is . . .
Terwyl die kalf in die put prut in die pot, varsbak ek gou 'n paar broodrolletjies.
Ek het baie lanklaas so lekker ge-eet aan iets so simpels soos uiesop en vars broodrolletjies.
# Deur Johann van Staden @ 8/28/2006 10:18:00 PM 2 Jou KOMMENTAAR op hierdie Bydrae
Vark, kerrie en veselperskes
Laterig gisteraand onthou ek dat ek eintlik nog nie ge-eet het nie, en besluit om vinnig iets te bou. Volgens die ou mense is dit nie 'n goeie idee om laat in die aand swaar te eet nie, so ek besluit op iets ligs.
Ek ontdek toe 'n pakkie varkneksteaks in die vrieskas, en besluit toe as ek nou vegetaries moet eet vanaand, dan is dit maar so.
Eerstens moet hierdie groente ontdooi word, en vervolgens bou ek reseploos aan die ete.
Ek deel graag hierdie poging -
1. Plaas die braaipan op hoë hitte op die plaat en gooi 'n klomp vars lemoensap daarin.
2. Plaas die stukkies versigtig en netjies in die pan (dis nou om nie te spat nie)
3. Bestrooi met bietjie speserye en knoffelvlokkies terwyl die storie pruttend gesels
4. Spuit 'n skeut Würz (dis nou amper dieselfde as Worcestersous) oor die stukkies
5. Gooi warm kerriepoeier oor die stukkies (belangrik - draai stukkies om en gooi op beide kante)
6. Nou vir die geheim en sukses van die gereg - gooi 'n klompie stukke gedroogde veselperske (mangos) saam met die stukkies. Dit gee ongelooflike geur.
Uiteindelik moet ek eerlik sê, dit was besonder lekker - nogal warm maar baie geurig.
Hier is twee fotos ; eerstens terwyl die ete in konstruksie was, en dan die finale produk.
Net ter verduideliking.
Vleis is beesvleis, wildsvleis, en skaapvleis.
Groente is aartappels, patats, pampoen, vark, en so aan.
Slaai is tamatie, beet, wortels, sampioene, hoender, en so aan.
Dan kry mens nog vis ook, wat onder andere goed soos krokodil en haai insluit.
# Deur Johann van Staden @ 8/25/2006 09:36:00 AM 0 Jou KOMMENTAAR op hierdie Bydrae
Weißwurst, Brezen en Bier - ontbyt in Bavaria
Ek was bevoorreg om Vrydag-middag en Saterdag (18-19 Augustus 2006) by baie goeie vriende naby Münich te kon kuier. Een van die baie hoogtepunte gedurende die kuier was die tipiese Bavariese ontbyt wat my gasvrou Saterdagoggend voorgesit het. Dit bestaan basies uit sogenaamde Weißwurst, wat saam met soet mosterd, Brezen ('n tradisionele soort broodpoging), en bier ge-eet word. Daar is heelwat tradisies en gebruike wat saamgaan met hierdie ontbyt. Hierdie is een worsie wat jy asseblief nie moet braai nie.
Die Münchense Weißwurst (wit wors) is 'n tipiese tradisionele Bavariese lekkerny. Die wors is heel per ongeluk uitgevind deur 'n jong slagter genaamd Sepp Moser in 1857.
Hy het op "Fasching" Sondag, die 22ste Februarie 1857, in die kombuis van die restaurant "Zum ewigen Licht" langs sy slaghuis gewerk. Ongelukkig het hy die laaste van die dikker derms wat hy gebruik om die gewone wors te maak, opgebruik, en die gaste in die restaurant het gewag vir hulle ete en luidkeels en beswaard hulle ongelukkigheid te kenne gegee.
Om die probleem toe op te los het hy die enigste ander derms wat hy byderhand gehad het, gebruik om die wors mee te stop. Hierdie derms was egter baie dun, en hy was bekommerd dat dit sou bars as hy die wors sou braai. Hy het toe die wors vir tien minute lank in kokende water geplaas om dit gaar te kry.
Toe hy die "Weißwurst" aan die gaste opdis, was daar wel kommentaar, maar nadat hulle die nuwe wit wors geproe het, het die gaste, in plaas van kritiek en ongelukkigheid, hom oorlaai met lofprysinge en gelukwense. Die Münchense beroemde "Weißwurst" is toe gebore.
Die oorspronklike resep en bestanddele, wat tot vandag toe nog gevolg word, bestaan uit maer kalfsvleis, spek, kruie en speserye, die varsheid van 'n suurlemoen, en vars pietersielie.
"Weißwurst" word vars bedien in baie warm water, en behoort volgens tradisie reg ge-eet te word. Die beste manier om die vel te verwyder is om die die worsie in die lengte ligweg te sny - net deur die velletjie, dan die vleis met die vurk binne vas te hou, en dan die vel met die mes af te trek. Die vel word weggegooi en nie ge-eet nie. Die wors word dan met "Brezen" of broodrolletjies en soet tuisgemaakte mosterd saam met bier ge-eet.
'n Brezel is algemeen in Duitsland, veral in die Suidelike streke. Die deeg word in 'n knoopvorm gebak en besprinkel met soutkristalle. Daar is wel verskeie soorte en groottes Brezel beskikbaar.
'n Ander interessante tradisie is dat "Weißwurst" slegs in die oggend (voor middag-ete) ge-eet word. Die gebruik dateer klaarblyklik uit die dae toe daar nog nie yskaste geredelik beskikbaar was nie, en hierdie wors vinnig sleg sou word. Selfs vandag nog is dit ongehoord dat "Weißwurst" later in die dag voorgesit word.
# Deur Johann van Staden @ 8/22/2006 12:00:00 PM 0 Jou KOMMENTAAR op hierdie Bydrae
# Deur Johann van Staden @ 8/21/2006 10:46:00 PM 0 Jou KOMMENTAAR op hierdie Bydrae
Ek is vol strooi. Twak. Nonsens. Ek is ge-irriteerd.
Dit is wat ek deesdae so baie dink as ek sien met hoeveel minagting mense oor die algemeen omgaan met die regte manier.
Van spel, bedoel ek nou. Ek wonder of mense nie meer kan spel nie. Of nie wil spel nie. Of is dit pure slapwatsenaamgeid.
Die onding-kultuur het nuwe hoogtes bereik met SMS. En van toe is dit net afdraande pad. Soveel so dat selfs SMS-woorde deesdae in die gerekende "OXFORD Dictionary" opgeneem is.
Maar die saak gaan heelwat verder as net in SMS-gebruik. Mens kan wel dalk die beginsel verstaan tov SMS'e, of ten minste 'n mate van begrip hê daarvoor, omdat daar in die begin heelwat beperkings was op die lengte van boodskappe, en verder is dit relatief moeilik om lang boodskappe in te sleutel met die meeste van die sakfone in algemene gebruik. My kwelpunt is egter dat selfs met ander maniere van geskrewe en elektroniese kommunikasiemedia, soos koerante, tydskrifte, elektroniese vonkpos, en woernale, hierdie slordigheid ingeburger geraak het.
Is mense nie meer trots op hulle interaksie met die wêreld nie ? Dit wat mens sê, en hoe dit gesê word, en of dit reg gesê word, is tog 'n persoonlike getuigskrif van wie en wat jy is. As iemand slordig met 'n taal omgaan, is dit 'n manifestasie van 'n slordige persoon ? Veral mens se moedertaal, wat behalwe dat dit die belangrikste kommunikasie-medium is wat ek het, dit ook een van die mees persoonlike dinge is wat my met my kultuur en menswees verbind.
Wat nog slegter is, is as iemand nie die respek vir iemand se naam het nie. Jou naam is tog een van die mees persoonlike dinge wat mens het ; wat 'n kernaspek en deel van jou volle menswees en identiteit is. Stephan is Stephan, hy is nie Stefan of Steven of Stephen nie. Verskillende tale spel wel dieselfde bronnaam anders, maar as jou eie kulture amptelike geregistreerde doopnaam Stephan is, behoort dit sodanig in alle tale as sulks gerespekteer word. En sodanig gespel word. Mari is Mari, en nie Marie nie. Tommie is Tommie, en nie Tommy nie.
En die gebruik van Engelse woorde in Afrikaanse gesprekke is natuurlik 'n ander saak waaroor ek lekker warm onder die kraag kan raak. Hierdie mishandeling van beide tale is so erg dat ek al begin dink het dat party mense 'n ander taal praat ; iets soos Engafri, of dalk Afeng. Sou die gebruiker dalk 'n Afengel genoem kan word ? Hier is 'n voorbeeld van iets wat ek onlangs raaklees.
"Hy's 'n ougat klong met serious talent. Nie 'n muurpapier-musikant nie. Nie 'n kombuistee-versieskrywer nie. Hy's cutting edge en honger om suksesvol te wees. Nuwe bloed. Nuwe angle. Inventive. Nie 'n copycat nie."
Of is die boodskap belangriker as die voertuig ?
# Deur Johann van Staden @ 8/21/2006 11:28:00 AM 0 Jou KOMMENTAAR op hierdie Bydrae
Afrikaans is vol 'bitter'
Vanmiddag (Sondag 20.08.2006) sit ek en lees, en die gebruik van een woord laat my gedagtes sommer op afdraai-paaie loop.
In die gelese teks word verwys na 'bitter graag', en ek wonder oor en bewonder hierdie mooie taal van ons.
In werklikheid verteenwoordig 'bitter' tog nie iets lekkers, of soets, of aangenaams nie. Maar nou word die uitgesproke positiewe wens van die persoon beklemtoon deur die nare woord 'bitter'. Dit is juis die teenstrydigheid in die begrippe wat dit vir die leser duidelik maak hoe graag die persoon die gebeurlikheid begeer.
Maar dit word tog nie altyd gebruik om 'n teenstrydige konsep te beklemtoon nie. Dink aan die volgende, en daar is baie meer . . .