Prof. Hein Willemse is onlangs uitvoerig deur regter J. Froneman van die konstitusionele hof in die saak oor die taalbeleid van die Universiteit van die Vrystaat aangehaal.
Die regter plaas Willemse se aanhaling naas dié van oud-regter Albie Sachs, wat nie sy respek vir die Afrikaanse taal en kultuur onder stoele of banke wegsteek nie.
Ek werk van tyd tot tyd deur Willemse se boek Aan Die Ander Kant – Swart Afrikaanse Skrywers in die Afrikaanse letterkunde (2005).
’n Mens is bekend met die politieke ingesteldhede sowel as die historiese, maar om dit so te sien in die Afrikaanse letterkunde is vir my nogal verrassend. Daar is die onderskeid tussen beskaafde en onbeskaafde Afrikaans, die ongemak om Afrika-diereverhale te erken as inheems.
Afrikaans het op ’n “misterieuse wyse tot die Afrikaner gekom,” dit is ons enigste taal. En so gaan dit aan.
Ons wil so graag glo dat ons die verlede en dié se denkrigtings agtergelaat het. Ons kan egter nie van die verlede ontvlug nie.
Was dit nie Jan F.E. Cilliers nie wat gedig het “Ek hou van ’n man . . . .” en dan om te bevestig dat Afrikaans nie ’n bastertaal is nie, “en die bastergeslag in sy siel verag.” Die taal van die afgesonderde boer “wat tog weer edeler is as dan het gebroken taaltje der gekleurde bedienden”. Vandag is daar sprake dat die Afrikaanse gemeenskap binnekort ’n gesprek met die president oor Afrikaans en Afrikaanse onderwys kan hê.
Dit lyk my ons kan in die onderlinge gesprekke die afgelope tyd baie sterker fokus op die groter stem van Afrikaans en die nasionale relevansie van die Afrikaanse taal en kultuur.
Ek moes aan die konferensie dink toe ek lees van die “mak Hottentotte en Boesmans” in die literatuur. Die makkes praat nou oor hul grond en die herstel van hul verlede.