spiraalsterrestelsel in die Lokale Groep wat die Sonnestelsel bevat
Soort stelsel Staafspiraalstelsel
Skynbare grootte 100–120 kiloligjaar (31–37 kiloparsek) breed
Aantal sterre 200 miljard – 400 miljard
Besonderse kenmerke Oudste bekende ster is 13,6 miljard jaar oud
Massa 1–1,5×1012 M☉
Grootte en massaWysig
Sterre en planeteWysig
Die struktuur van die MelkwegWysig
cyan 3 kpk-arm en Perseus-arm
pers Norma-Cygnus-arm (saam met die uitbreiding wat in 2004 ontdek is)
oranje Orion-Cygnus-arm (wat die Sonnestelsel bevat)
Buite die groot spiraalarms is die Monoceros-ring geleë, ’n ring van gas en sterre wat miljarde jare gelede uit ander sterrestelsels geruk is.
Die galaktiese skyf word omring deur ’n sferoïdale halo van ou sterre en bolswerms, waarvan 90% binne 100 000 ligjare van die galaktiese sentrum lê. ’n Paar bolswerms is egter tot 200 000 ligjare van die galaktiese sentrum gevind. Sowat 40% van die Melkweg se sterreswerms is in retrograde wentelbane, wat beteken dit beweeg in die teenoorgestelde rigting as waarin die Melkweg roteer.
Terwyl die skyf stof bevat wat die uitsig in sommige golflengtes belemmer, bevat die halo geen stof nie. Aktiewe stervorming vind in die skyf plaas, veral in die spiraalarms, maar nie in die halo nie omdat daar min gas in die halo is wat koel genoeg is om sterre te vorm. Oop sterreswerms kom hoofsaaklik in die skyf voor.
Ontdekkings in die vroeë 21ste eeu het bygedra tot kennis oor die Melkweg se struktuur. Met die ontdekking dat die skyf van die Andromeda-sterrestelsel (M31) veel verder strek as wat voorheen geglo is, is dit duidelik dat dieselfde vir die Melkweg kan geld. Dit word ondersteun deur die ontdekking in 2004 van die Buite-arm-uitbreiding van die Cygnus-arm. Saam met die Sagittarius- Elliptiese Dwergsterrestelsel is ’n strook galaktiese afval ontdek wat gevorm word terwyl die poolwentelbaan van die dwergstelsel en sy wisselwerking met die Melkweg, hom uitmekaarruk. Net so is met die ontdekking van die Canis Major-dwergsterrestelsel gevind ’n ring van galaktiese afval wat deur sy wisselwerking met die Melkweg gevorm word, omsirkel die galaktiese skyf.
Op 9 Januarie 2006 het Mario Jurić en ander van die Princeton-universiteit aangekondig dat die Sloan Digitale Lugopname van die noordelike uitspansel ’n groot, uitgespreide struktuur in die Melkweg ontdek het (wat strek oor ’n area van sowat 5 000 keer die grootte van ’n volmaan) wat nie lyk of dit met enige bestaande modelle ooreenstem nie. Die versameling sterre is feitlik loodreg met die vlak van die spiraalarms. Die voorgestelde, waarskynlike verduideliking is dat ’n dwergsterrestelsel met die Melkweg saamsmelt. Dié stelsel is voorlopig die Virgo-sterrestroom genoem en word in die rigting van die sterrebeeld Maagd aangetref.
Benewens die halo van sterre, het die Chandra-X-straalsterrewag, XMM-Newton en Suzaku inligting verskaf dat daar ’n gas-halo is met ’n enorme hoeveelheid warm gas. Dit strek honderdduisende ligjare ver, tot naby die Groot en Klein Magellaanse Wolk. Die massa van hierdie warm gas is byna gelyk aan die massa van die Melkweg self. Die temperatuur daarvan wissel van 1 miljoen tot 2,5 miljoen kelvin, ’n paar honderd keer warmer as die oppervlak van die Son.
Waarnemings van verafgeleë sterrestelsels dui daarop dat die heelal sowat ’n sesde soveel barioniese (gewone) materie as donker materie bevat het toe dit net ’n paar miljard jaar oud was. Daar kan egter net van die helfte van dié barione rekenskap gegee word in die moderne heelal, gebaseer op waarnemings van nabygeleë sterrestelsels soos die Melkweg. As die bevindings dat die gas-halo se massa omtrent net so groot soos die Melkweg s’n is, bevestig kan word, kan dit die identifikasie wees van die vermiste barione om die Melkweg.
Die Son se posisieWysig
Die Son lê naby die binneste rand van die Melkweg se Orion-arm, sowat 27 200 ligjare van die galaktiese sentrum. Die Son is tans 16-98 ligjare van die sentrale vlak van die galaktiese skyf. Die afstand tussen die plaaslike arm en die naaste ander een, die Perseus-arm, is sowat 6 500 ligjare. Die Son, en dus die Sonnestelsel, lê in die Melkweg se galaktiese bewoonbare sone.
Daar is sowat 208 sterre helderder as ’n absolute magnitude van 8,5 binne ’n sfeer met ’n radius van 48,9 ligjare van die Son af, en dit gee ’n digtheid van sowat een ster per 2 360 kubieke ligjaar. Aan die ander kant is daar 64 bekende sterre van enige magnitude binne 16,3 ligjare van die Son af, en dit gee ’n digtheid van een ster per 284 kubieke ligjare.
Dit duur 240 miljoen jaar vir die Son om een wentelbaan om die Melkweg se sentrum te voltooi; In sy leeftyd het die Son dus 18 tot 20 wentelbane voltooi (en 1/1250ste van ’n wentelbaan sedert die oorsprong van die mens. Die wentelspoed van die Son is sowat 220 km/s, of 0,073% van die ligsnelheid. Teen dié spoed beweeg die Son dus een ligjaar in sowat 1 400 jaar, of 1 AE (die afstand na die Aarde toe) in agt dae.
Die sterre en gas in die Melkweg draai differensieel om sy sentrum; dit beteken die rotasieperiode hang af van die ligging. Soos tipies is van spiraalsterrestelsels, hang die spoed van die meeste sterre in die sterrestelsel nie baie af van hul afstand van die sentrum nie. Weg van die sentrale uitbulting is die tipiese stellêre spoed tussen 210 en 240 km/s. Daarom is die wentelperiode van die tipiese ster net direk proporsioneel tot die lengte van die pad wat gevolg word. Dis is anders as die situasie in die Sonnestelsel, waar verskillende snelhede verbind word met verskillende wentelbane.
As die Melkweg net uit die massa van waarneembare sterre, gas en ander barioniese (gewone) materiaal bestaan het, sou die rotasiesnelheid afgeneem het met die afstand van die sentrum af. Dit gebeur egter nie, en dit dui op ’n bykomende massa wat nie regstreeks met elektromagnetiese straling waargeneem kan word nie. Hierdie teenstrydigheid word verduidelik aan die hand van donker materie.
’n Panorama van 360º van die Melkweg (saamgestelde foto's).
Die Melkweg het ontstaan uit een of meer opeenhopings in die massaverspreiding van die heelal ná die Groot Knal. Van hierdie opeenhopings was die oorsprong van bolswerms waarin die oudste oorblywende sterre gevorm het van wat nou die Melkweg is. Hierdie sterre en bolswerms maak nou die stellêre halo van die Melkweg uit. Binne ’n paar miljard jaar ná die ontstaan van die eerste sterre, was die massa van die Melkweg groot genoeg dat dit relatief vinnig gedraai het. Dit het veroorsaak dat die gasagtige interstellêre medium saamgepers is van ’n rofweg sferoïdale vorm tot ’n skyf. Latere sterre het dus in hierdie skyf gevorm. Die meeste jonger sterre, insluitende die Son, kom in die skyf voor.
Sedert die eerste sterre begin vorm het, het die Melkweg gegroei vanweë beide die samesmelting van sterrestelsels (veral aan die begin) en die aangroei van gas regstreeks uit die galaktiese halo. Die Melkweg trek tans materiaal aan van twee van sy naaste satelliet-sterrestelsels, die Groot en Klein Magellaanse Wolk, deur die Magellaanse Stroom. Eienskappe van die Melkweg soos stellêre massa, hoekmomentum en metaalgehalte in sy verste streke dui daarop dat dit nie in die laaste 10 miljard jaar met groot sterrestelsels saamgesmelt het nie. Dit is ongewoon onder soortgelyke spiraalstelsels; die naburige Andromeda-sterrestelsel het oënskynlik ’n meer tipiese geskiedenis waarin dit meer onlangs met ander relatief groot stelsels saamgesmelt het.
Onlangse studies toon die Melkweg en Andromeda val albei in die sogenaamde "groen vallei", ’n streek waar sterrestelsels oorgaan van die "blou wolk", met baie stervorming, in die "rooi reeks", sterrestelsels sonder stervorming. Die stervorming in "groen valleie" neem af omdat hul stervormende gas opraak. Volgens gesimuleerde sterrestelsels met soortgelyke eienskappe, sal stervorming in die Melkweg en Andromeda binne sowat 5 miljard jaar ophou, selfs as die verwagte korttermyn-toename in stervorming in ag geneem word wanneer die twee stelsels oor ’n paar miljard jaar gaan bots.
Die ouderdom van individuele sterre in die Melkweg kan geraam word deur die omvang van langbestaande radioaktiewe elemente soos torium-232 en uraan-238 te meet en die resultate te vergelyk met ramings van hul oorspronklike omvang. Daarvolgens is CS 31082-001 12,5 miljard jaar oud. In 2007 is ’n ster in die galaktiese halo, HE 1523-0901, se ouderdom geraam op 13,2 miljard jaar, wat sowat 0,6 miljard jaar minder is as die ouderdom van die heelal. Dit was toe die oudste bekende ster in ons sterrestelsel. Tans is die heel oudste bekende ster in die Melkweg en in die heelal SMSS J031300.36-670839.3, waarvan die ontdekking op 9 Februarie 2014 in die tydskrif Nature aangekondig is. Dit is sowat 13,6 miljard jaar oud en 6 000 ligjare van die Aarde af.
Diagram van die sterrestelsels in die Plaaslike Groep waarin die Melkweg val.
Die posisie van die Plaaslike Groep in die Virgo-superswerm.
Die Melkweg en die Andromeda-sterrestelsel lê in die Plaaslike Groep van 50 sterrestelsels wat deur hul swaartekrag bymekaargehou word. Dit vorm weer deel van die Virgo-superswerm.
Twee kleiner sterrestelsels en verskeie dwergsterrestelsels in die Plaaslike Groep wentel om die Melkweg. Die grootste hiervan is die Groot Magellaanse Wolk, met ’n deursnee van 14 000 ligjare. Dit het ’n metgesel, die Klein Magellaanse Wolk. Die Magellaanse Stroom is ’n stroom van neutrale waterstofgas wat van hierdie Magellaanse Wolke af strek oor 100° van die uitspansel. Daar word geglo die stroom word vanweë wisselwerkings met die Melkweg van die Magellaanse Wolke af aangetrek. Van die dwergsterrestelsels wat om die Melkweg wentel, is die Canis Major-dwergsterrestelsel (die naaste), die Sagittarius- Elliptiese Dwergsterrestelsel, die Ursa Minor-dwergsterrestelsel, Sculptor, Sextans, Fornax en Leo I. Die kleinste dwergstelsels het ’n deursnee van net 500 ligjare. Hulle sluit in Carina, Draco en Leo II. Daar kan nog onbekende dwergsterrestelsels wees wat aan die Melkweg verbind is, asook ander wat reeds deur die Melkweg opgeneem is, soos Omega Centauri.
In Januarie 2006 het navorsers aangekondig dat die voorheen onverklaarbare buiging in die Melkweg se skyf toegeskryf kan word aan vibrasies deur die Magellaanse Wolke terwyl hulle die Melkweg omsirkel. Tot in dié tyd is geglo die Magellaanse Wolke, met ’n massa van 2% van dié van die Melkweg, is te klein om ons sterrestelsel te beïnvloed. In ’n rekenaarmodel beïnvloed die beweging van die sterrestelsels egter die donker materie, wat hul invloed op die Melkweg vergroot.
Volgens metings pyl die Andromeda-sterrestelsel teen 100-140 km/s op die Melkweg af. Binne sowat 4 miljard jaar kan die twee stelsels bots. Indien daar ’n botsing is, is die kans klein dat individuele sterre sal bots, hoewel die twee stelsels kan saamsmelt en oor ’n tydperk van sowat ’n miljard jaar ’n enkele elliptiese sterrestelsel vorm.
Hoewel daar volgens spesiale relatiwiteit geen "verkore" inersie-verwysingsraamwerk in die ruimte is waarmee die Melkweg vergelyk kan word nie, het ons sterrestelsel ’n snelheid met betrekking tot kosmologiese verwysingsraamwerke.
Een so ’n verwysingsraamwerk is die uitdying van die heelal, die oënskynlike beweging van hemelliggame weg van die middelpunt van die heelal. Individuele sterrestelsels, insluitende die Melkweg, het ’n eie snelheid met betrekking tot die gemiddelde uitdyingsnelheid. Sterrekundiges glo die Melkweg beweeg teen sowat 630 km per sekonde met betrekking tot hierdie gemiddelde snelheid. Dit beweeg in die algemene rigting van die Groot Aantrekker en ander sterrestelselgroepe daaragter, insluitend die Shapley-superswerm. Die Plaaslike Groep (’n groep of swerm sterrestelsels wat deur hul swaartekrag bymekaargehou word en onder meer die Melkweg en die Andromeda-sterrestelsel insluit) is deel van die Virgo-superswerm, waarvan die middelpunt naby die Virgo-sterrestelselswerm lê: hoewel die Plaaslike Groep en die Virgo-sterrestelselswerm teen 967 km/s van mekaar af wegbeweeg as deel van die algemene uitdying van die heelal, is hierdie snelheid kleiner as wat verwag sou word as ’n mens die afstand van 16,8 miljoen parsek in ag neem, en dit is vanweë die swaartekrag-aantrekking tussen die twee swerms.
Nog ’n verwysingsraamwerk is die kosmiese mikrogolf-agtergrondstraling (KMA). Die Melkweg beweeg teen 552 ± 6 km/s met betrekking tot die fotone in die KMA, in die rigting van 10,5 regte klimming, -24° deklinasie (J2000-epog, naby die sentrum van die sterrebeeld Noordelike Waterslang).
Mitologie en oorsprong van die naamWysig
In die Hindoe-mitologie word die Melkweg gekarring deur middel van ’n slang om die nektar van die lewe te kry (vlakreliëf in die Angkor Wat in Kambodja).
In die antieke tyd was die Melkweg reeds as ’n helder, smal strook aan die naghemel bekend. Die meeste volke het hul eie mitologie oor die oorsprong van die Melkweg ontwikkel. Volgens ’n Griekse mite was die godin Hera besig om haar peetkind Herakles te borsvoed. Toe hy haar opeens hewig begin byt, het die melk oor die hele hemel gespat. Die Griekse woord gala (melk) is die wortel van die Griekse term γαλαξίας (galaxías, "die melkagtige sternewel"), wat ook in Afrikaans (galaksie) gebruik word.
Ander antieke Grieks-Romeinse mites verwys na die Melkweg as die pad na die tuiste van Zeus/Jupiter of die pad waarop Phaeton met sy sonnewa gery het.
In die Noorse mitologie word die Melkweg as die pad beskou waarop die siele van oorledenes na Valhalla gaan, terwyl die Kelties-Walliese legendes dit as die silwerpad na die kasteel van die elfkoningin Caer Groyden beskryf. Ook enkele van die Suid-Amerikaanse Andes-Indianevolke beskou die Melkweg in hul legendes as ’n soort bonatuurlike pad wat deur die siele van die oorledenes gebruik word om die lewendes te besoek.
Die Polinesiërs van die Suidsee noem die Melkweg "die water van die lewe". Hul legendes vertel van ’n pragtige blou haai, ’n troeteldier van die gode wat daarvan hou om mense te vreet. Toe twee jong mans besluit om die haai te gaan doodmaak, het die gode hulle na die hemel verplaas waar hulle nou langs die Melkweg swem.
Die San van Suider-Afrika verwys na die Melkweg as die "ruggraat van die nag". Een van hul legendes vertel van ’n beroemde jagter, wat eens in die bosveld verdwaal het. Hy het aan die oewer van ’n rivier gerus en die gode om hulp gesmeek. Ure later het hy ’n stroom van skitterende sterre gewaar wat duidelik in een rigting wys. Hy het dit onmiddellik gevolg en uiteindelik sy dorp bereik. Sy vrou vertel toe dat sy kole van die kampvuur na die hemel gegooi het om vir hom die pad huis toe te wys.
Die Dogon van die noordelike Sentraal-Afrika glo dat hul god Amma aardeballetjies na die hemel gegooi het om sodoende die Melkweg te skep.
Die vorm van die Melkweg soos in 1785 deur William Herschel afgelei nadat hy sterre getel het; hy het aangeneem die Sonnestelsel is naby die middel van die sterrestelsel.
Aristoteles (384-322 v.C.) het geskryf die Griekse filosowe Anaxagoras (omstreeks 500–428 v.C.) en Demokritos (460–370 v.C.) het gemeen die Melkweg bestaan dalk uit verafgeleë sterre. Aristoteles self het egter geglo dit is die ontvlamming van die plofbare uitstraling van sommige sterre wat groot, talryk en na aan mekaar geleë is, en dat die ontvlamming in die boonste deel van die atmosfeer plaasvind. Die filosoof Olimpiodorus die Jongere (omstreeks 495–570 n.C.) het egter dié siening gekritiseer en gesê as die Melkweg in die atmosfeer geleë was, sou dit op verskillende plekke en tye verskillend op Aarde gelyk het, en dat dit parallaks sou moes hê, wat dit nie het nie. Volgens hom was die Melkweg in die hemelruim geleë.
Die Persiese sterrekundige Al-Biruni (973–1048) het voorgestel die Melkweg is ’n versameling "oneindige fragmente van die aard van newelagtige sterre". Ander sterrekundiges het gemeen die Melkweg bestaan uit baie sterre wat lyk of hulle aaneenloop vanweë die effek van refraksie in die Aarde se atmosfeer, uit "talle klein sterre wat saamgepak is in die sfeer van vaste sterre" en dat hierdie sterre groter as planete is, of "uit ’n groot aantal klein konsentrasies sterre wat weens hul nabyheid soos wolkerige kolle lyk".
Die eindelike bewys dat die Melkweg uit baie sterre bestaan, is in 1610 gelewer toe Galileo Galilei ’n teleskoop gebruik het om die sterrestelsel te bestudeer en ontdek het dit bestaan uit ’n groot aantal dowwe sterre. In 1755 het Immanuel Kant na aanleiding van die vroeëre werk van die sterrekundige Thomas Wright (reg) voorspel dat die Melkweg ’n roterende skyf sterre is wat byeengehou word deur swaartekrag net soos in die Sonnestelsel, maar op ’n baie groter skaal. Dié skyf sterre sou as ’n strook aan die uitspansel gesien word uit ons perspektief van binne die skyf. Kant het ook voorgestel dat van die newels wat in die lug sigbaar is, eintlik aparte sterrestelsels kan wees, soortgelyk aan ons eie. Hy het na ons sterrestelsel en die "ekstragalaktiese newels" verwys as "eiland-heelalle", ’n term wat tot in die 1930's gebruik is.
Die eerste poging om die vorm van die Melkweg te beskryf en die posisie van die Sonnestelsel vas te stel, was in 1785 deur Wilhelm Herschel; hy het die sterre in verskillende gebiede van die lugruim versigtig getel. Hy het ’n diagram van die sterrestelsel opgestel, met die Sonnestelsel naby die middel.
In 1845 het William Parsons ’n nuwe teleskoop gebou en hy was in staat om te onderskei tussen elliptiese en spiraalvormige newels. Hy het ook individuele puntbronne in van hierdie newels uitgemaak, en dit het geloofwaardigheid verleen aan Kant se vroeëre waarneming oor aparte sterrestelsels.
’n Foto uit 1899 van die "Groot Andromeda-newel, wat later geïdentifiseer is as die Andromeda-sterrestelsel.
In 1917 het Heber Curtis die nova "S Andromedae" in die Groot Andromeda-newel (Messier 31) gesien. Deur sy foto's te ondersoek, het hy nog 11 novas ontdek. Hy het opgelet die novas is gemiddeld 10 magnitudes dowwer as dié in die Melkweg. Hy het hul afstand geskat op 150 000 parsek en ’n voorstander van die idee geword dat die newels eintlik aparte sterrestelsels is. In 1920 het die Groot Debat plaasgevind tussen Harlow Shapley en Heber Curtis oor die aard van die Melkweg, spiraalnewels en die afmetings van die heelal. Om sy teorie te steun het Curtis gewys op die donker bane in Andromeda soortgelyk aan die stofwolke in die Melkweg, sowel as die aansienlike Doppler-verskuiwing.
Die saak is in die vroeë 1920's deur Edwin Hubble besleg deur middel van die Mount Wilson-sterrewag se Hooker-teleskoop van 2,5 m. Met die ligopbouingskrag van dié nuwe teleskoop kon hy foto's neem wat wys die buitenste dele van sommige spiraalnewels bestaan uit versamelings individuele sterre. Hy het ook ’n paar Cepheïed- verandelike sterre ontdek wat hy gebruik het om die afstand na die newels te meet. Hy het gemeet Andromeda is 275 000 parsek van die Son af – te ver om deel te wees van die Melkweg.
↑ 1,0 1,1 Christian, Eric; Safi-Harb, Samar. "How large is the Milky Way?". NASA: Ask an Astrophysicist. Besoek op 28 November 2007.
↑ "NASA – Galaxy". NASA and World Book. Nasa.gov. 29 November 2007. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 12 April 2009. Besoek op 6 Desember 2012.
↑ Staff (16 Desember 2008). "How Many Stars are in the Milky Way?". Universe Today. Besoek op 10 Augustus 2010.
↑ Odenwald, S. (17 Maart 2014). "Counting the Stars in the Milky Way". The Huffington Post. Besoek op 9 Junie 2014.
↑ H.E. Bond; E.P. Nelan; D.A. Van den Berg; G.H. Schaefer; D. Harmer (13 Februarie 2013). "HD 140283: A Star in the Solar Neighborhood that Formed Shortly After the Big Bang". The Astrophysical Journal 765 (1): L12.arXiv:1302.3180. Bibcode:2013ApJ...765L..12B.doi:10.1088/2041-8205/765/1/L12
↑ (1921) “The Scale of the Universe”. Bulletin of the National Research Council 2: 171–217.
↑ 7,0 7,1 Allan Sandage (1989). “Edwin Hubble, 1889–1953”. Journal of the Royal Astronomical Society of Canada 83 (6).
↑ Cassan, A. et al. (11 Januarie 2012). "One or more bound planets per Milky Way star from microlensing observations". Nature 481 (7380): 167–169.arXiv:1202.0903. Bibcode:2012Natur.481..167C.doi:10.1038/nature10684. PMID 22237108
↑ 9,0 9,1 Staff (2 Januarie 2013). "100 Billion Alien Planets Fill Our Milky Way Galaxy: Study". Space.com. Besoek op 3 Januarie 2013.
↑ (13 Februarie 2013) “HD 140283: A Star in the Solar Neighborhood that Formed Shortly After the Big Bang”. The Astrophysical Journal 765 (1): L12. doi:10.1088/2041-8205/765/1/L12.
↑ H. A. Rey (1976). The Stars. Houghton Mifflin Harcourt. p. 145. ISBN 0-395-24830-2.
↑ Rix, Hans-Walter and Bovy, Jo (2013). “The Milky Way's Stellar Disk”. The Astronomy and Astrophysics Review in press. doi:10.1007/s00159-013-0061-8.
↑ Vayntrub, Alina (2000). "Mass of the Milky Way". The Physics Factbook. Besoek op 9 Mei 2007.
↑ Finley, Dave; Aguilar, David (5 Januarie 2009). "Milky Way a Swifter Spinner, More Massive, New Measurements Show". National Radio Astronomy Observatory. Besoek op 20 Januarie 2009.
↑ "The mass of the Milky Way and M31 using the method of least action". Besoek op 6 Februarie 2014.
↑ Villard, Ray (11 Januarie 2012). "The Milky Way Contains at Least 100 Billion Planets According to Survey". HubbleSite.org. Besoek op 11 Januarie 2012.
↑ Frommert, H.; Kronberg, C. (25 Augustus 2005). "The Milky Way Galaxy". SEDS. Besoek op 9 Mei 2007.
↑ Wethington, Nicholos. "How Many Stars are in the Milky Way?". Besoek op 9 April 2010.
↑ Young, Kelly (6 Junie 2006). "Andromeda Galaxy hosts a trillion stars". NewScientist. Besoek op 8 Junie 2006.
↑ Borenstein, Seth (19 Februarie 2011). "Cosmic census finds crowd of planets in our galaxy". The Washington Post. Associated Press. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 21 Februarie 2011.
↑ "Free-Floating Planets May be More Common Than Stars". Pasadena, CA: NASA's Jet Propulsion Laboratory. 18 Februarie 2011. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 25 Mei 2011. The team estimates there are about twice as many of them as stars.
↑ 23,0 23,1 Staff (7 Januarie 2013). "'Exocomets' Common Across Milky Way Galaxy". Space.com. Besoek op 8 Januarie 2013.
↑ 24,0 24,1 Overbye, Dennis (4 November 2013). "Far-Off Planets Like the Earth Dot the Galaxy". New York Times. Besoek op 5 November 2013.
↑ 25,0 25,1 (31 Oktober 2013) “Prevalence of Earth-size planets orbiting Sun-like stars”. Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America. doi:10.1073/pnas.1319909110. Besoek op 5 November 2013.
↑ Coffey, Jerry. "Absolute Magnitude". Besoek op 9 April 2010.
↑ (1996) “On the spiral arm interpretation of COMPTEL ^26^Al map features”. Space Science Reviews 120: 315–316.
↑ McKee, Maggie (16 Augustus 2005). "Bar at Milky Way's heart revealed". New Scientist. Besoek op 17 Junie 2009.
↑ Grant, J.; Lin, B. (2000). "The Stars of the Milky Way". Fairfax Public Access Corporation. Besoek op 9 Mei 2007.
↑ Blandford, R. D. (1999). "Origin and Evolution of Massive Black Holes in Galactic Nuclei". Galaxy Dynamics, proceedings of a conference held at Rutgers University, 8–12 August 1998, ASP Conference Series vol. 182.
↑ Frolov, Valeri P.; Zelnikov, Andrei (2011). Introduction to Black Hole Physics. Oxford University Press. pp. 11, 36. ISBN 0-19-969229-7.
↑ Overbye, Dennis (9 November 2010). "Bubbles of Energy Are Found in Galaxy". The New York Times.
↑ "Rätselhafte Blasen im All". Süddeutsche Zeitung. Besoek op 10 November 2010.
↑ 36,0 36,1 (2008) "The Spiral Structure of the Galaxy: Something Old, Something New...". Beuther, H.; Linz, H.; Henning, T. (ed.) Massive Star Formation: Observations Confront Theory 387: 375, Astronomical Society of the Pacific Conference Series.
Sien ook Bryner, Jeanna (3 Junie 2008). "New Images: Milky Way Loses Two Arms". Space.com. Besoek op 4 Junie 2008.
↑ (2009) “Searching Beyond the Obscuring Dust Between the Cygnus-Aquila Rifts for Cepheid Tracers of the Galaxy's Spiral Arms”. The Journal of the American Association of Variable Star Observers 37.
↑ (2000) “Evidence for a two-armed spiral in the Milky Way”. Astronomy & Astrophysics 358: L13–L16.
↑ "Massive stars mark out Milky Way's 'missing' arms", University of Leeds. 17 Dec 2013. Retrieved 18 Dec 2013.
↑ Russell Westerholm, "Milky Way Galaxy Has Four Arms, Reaffirming Old Data and Contradicting Recent Research", University Herald. 18 Dec 2013. Retrieved 18 Dec 2013.
↑ 41,0 41,1 J. S. Urquhart, C. C. Figura, T. J. T., Moore, M. G. Hoare, S. L. Lumsde, J. C. Mottram, M. A. Thompson, R. D. Oudmaijer (2013). “The RMS Survey: Galactic distribution of massive star formation”. Monthly Notices of the Royal Astronomical Society in press.
↑ Harris, William E. (Februarie 2003). "Catalog of Parameters for Milky Way Globular Clusters: The Database" (text). SEDS. Besoek op 10 Mei 2007.
↑ (September 1996) “The kinematics of globular clusters, apocentric distances and a halo metallicity gradient”. Astronomy and Astrophysics 313: 119–128.
↑ Janes, K.A.; Phelps, R.L. (1980). “The galactic system of old star clusters: The development of the galactic disk”. The Astronomical Journal 108: 1773–1785. doi:10.1086/117192.
↑ "Outer Disk Ring?". SolStation. Besoek op 10 Mei 2007.
↑ Boen, Brooke. "NASA's Chandra Shows Milky Way is Surrounded by Halo of Hot Gas09.24.12". Brooke Boen. Besoek op 28 Oktober 2012.
↑ "Galactic Halo: Milky Way is Surrounded by Huge Halo of Hot Gas". Smithsonian Astrophysical Observatory. 24 September 2012.
↑ Communications, Discovery. "Our Galaxy Swims Inside A Giant Pool Of Hot Gas". Discovery Communications. Besoek op 28 Oktober 2012.
↑ 49,0 49,1 J.D. Harrington, Janet Anderson, and Peter Edmonds (24 September 2012). "NASA's Chandra Shows Milky Way is Surrounded by Halo of Hot Gas". NASA. AS1-onderhoud: Veelvoudige name: authors list (link)
↑ English, Jayanne (14 Januarie 2000). "Exposing the Stuff Between the Stars". Hubble News Desk. Besoek op 10 Mei 2007.
↑ Imamura, Jim (10 Augustus 2006). "Mass of the Milky Way Galaxy". University of Oregon. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 1 Maart 2007. Besoek op 10 Mei 2007.
↑ Koupelis, Theo; Kuhn, Karl F. (2007). In Quest of the Universe. Jones & Bartlett Publishers. p. 492; Figure 16-13. ISBN 0-7637-4387-9.
↑ Wethington, Nicholas (27 Mei 2009). "Formation of the Milky Way". Universe Today.
↑ Yin, J. (2009). “Milky Way versus Andromeda: a tale of two disks”. Astronomy and Astrophysics 505 (2): 497–508. doi:10.1051/0004-6361/200912316.
↑ Hammer, F. (2007). “The Milky Way, an Exceptionally Quiet Galaxy: Implications for the Formation of Spiral Galaxies”. The Astrophysical Journal 662 (1): 322–334. doi:10.1086/516727.
↑ Mutch, S.J. (2011). “The Mid-life Crisis of the Milky Way and M31”. The Astrophysical Journal 736 (2). doi:10.1088/0004-637X/736/2/84.
↑ (2001) “Measurement of stellar age from uranium decay”. Nature 409: 691.
↑ (9 Februarie 2014) “A single low-energy, iron-poor supernova as the source of metals in the star SMSS J031300.36−670839.3”. Nature. doi:10.1038/nature12990. Besoek op 10 Februarie 2014.
↑ Larissa Nicholson (9 Februarie 2014). "New star found by ANU reserchers may lead to universal truth". The Sydney Morning Herald. Besoek op 9 Februarie 2014. Italic or bold markup not allowed in: |publisher= (help)
↑ University of California, Berkeley (9 Januarie 2006). "Milky Way Galaxy is warped and vibrating like a drum". Persberig. http://www.berkeley.edu/news/media/releases/2006/01/09_warp.shtml. Besoek op 18 Oktober 2007.
↑ Wong, Janet (14 April 2000). "Astrophysicist maps out our own galaxy's end". University of Toronto. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 8 Januarie 2007. Besoek op 11 Januarie 2007.
↑ Mark H. Jones, Robert J. Lambourne, David John Adams (2004). An Introduction to Galaxies and Cosmology. Cambridge University Press. p. 298. ISBN 0-521-54623-0. AS1-onderhoud: Veelvoudige name: authors list (link)
↑ Peirani, S (2006). “Mass determination of groups of galaxies: Effects of the cosmological constant”. New Astronomy 11 (4). doi:10.1016/j.newast.2005.08.008.
↑ Milton D. Heifetz en Wil Tirion: A walk through the Heavens. A Guide to Stars and Constellations and their Legends. Derde uitgawe. Cambridge: Cambridge University Press 2004, bl. 69
↑ 66,0 66,1 Montada, Josep Puig (28 September 2007). "Ibn Bajja". Stanford Encyclopedia of Philosophy. Besoek op 11 Julie 2008.
↑ O'Connor, John J; Edmund F. Robertson "Abu Rayhan Muhammad ibn Ahmad al-Biruni". MacTutor History of Mathematics archive.
↑ Galileo Galilei, Sidereus Nuncius (Venesië, (Italië): Thomas Baglioni, 1610), ble. 15 en 16. archive.org
↑ Thomas Wright, An Original Theory or New Hypothesis of the Universe (Londen, Engeland: H. Chapelle, 1750)
↑ Immanuel Kant, Kant, Immanuel. Allgemeine Naturgeschichte und Theorie des Himmels (Koenigsberg en Leipzig, Duitsland, 1755).
↑ William Herschel (1785) "On the Construction of the Heavens," Philosophical Transactions of the Royal Society of London, 75 : 213-266.
↑ Abbey, Lenny. "The Earl of Rosse and the Leviathan of Parsontown". The Compleat Amateur Astronomer. Besoek op 4 Januarie 2007.
↑ Weaver, Harold F. "Robert Julius Trumpler". National Academy of Sciences. Besoek op 5 Januarie 2007.
Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Melkweg.
Wikiwoordeboek het 'n inskrywing vir Melkweg.
(en) Geoffrey Cornelius: The Starlore Handbook. An Essential Guide to the Night Sky. San Francisco: Chronicle Books 1997
(en) Milton D. Heifetz en Wil Tirion: A Walk through the Heavens. A Guide to Stars and Constellations and their Legends. Cambridge University Press: Derde uitgawe 2004
(en) Dieter B. Herrmann: Entdecker des Himmels. Leipzig/Jena/Berlyn: Urania-Verlag 1978
(en) John Sanford: Observing the Constellations. The Mitchell Beazley Guide to the Stars. Londen: Mitchell Beazley Publishers 1989
Thorsten Dambeck in Sky and Telescope, "Gaia's Mission to the Milky Way", Maart 2008, bl. 36–39.
Cristina Chiappini, The Formation and Evolution of the Milky Way, American Scientist, November/Desember 2001, bl. 506–515
Ontsluit van "https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Melkweg&oldid=1888432"