Versindaba » Eugene Marais
Posts Tagged ‘Eugene Marais’
Tags: Eugene Marais, Joan Hambridge, The Blue Forest Bookshop Posted in Binneblik | Comments Off
Add this post to Del.icio.us - Digg Philip de Vos. Moaner Lisa
Moaner-Lisa had a dream -
And with a name like Moaner -
Tags: D J Opperman, Eugene Marais, Jan F E Celliers, Joan Hambidge, Loftus Marais Posted in Binneblik, Philip de Vos | 10 Kommentare »
Add this post to Del.icio.us - Digg Amanda Lourens. Drie Marais’s, ‘n gentleman en Pasteur
Oor die groot tradisie van manlike digters – internasionaal en in Afrikaans – is daar al baie geskryf. Intussen het vroulike (en ook manlike) digters teen hierdie tradisie ingeskryf; hulle met die vaders bemoei in die hoop om ‘n eie digterlike stem te vind. Nietemin bly die gesprek rondom die manlike en vroulike digterlike tradisies ‘n onderwerp wat my bly boei; ek het dan ook die liefhebbery (of dalk nuk) om graag deur ’n gender-bril na die literatuur - oud en nuut - te kyk. Terwyl ek dus my Sondagoggendkoffie geniet met Annie Klopper en Daniël du Plessis se comic strip “Drie Marais’s stig ‘n band” (Rapport, 5 Desember) – wat drie gerekende Afrikaanse digters na die zef-wêreld van Die Antwoord transponeer – is die versoeking dus groot om my gedagtes te laat gaan en te filosofeer oor die prominensie van manlike Marais’s in ons digterlike landskap. Met Die Antwoord vir eers ter syde gelaat, sal mens natuurlik kan bespiegel oor die samekoms van juis drie Marais’s in die Afrikaanse digkuns – of dit te danke is aan ‘n besondere genepoel waaruit die Marais-familie hulle talente put en of dit bloot toevallig is. Die feit is nietemin dat die drie Marais’s hulle stewig in die kanon van die Afrikaanse poësie bevind. Gustav Preller (in Kannemeyer 1984:228) het byvoorbeeld na Eugène - die “vader”-digter in hierdie geval – se dood die volgende eksplisiet kanoniserende uitspraak gemaak: ”Dit is altemit ‘n bietjie te veel gesê, dat daar in A.D. 2139 slegs tien reëls nog orend sal staan van ál wat vandag in Afrikaans geskryf is, maar ek het altoos gemeen dat dié tien reëls van Eugène se ‘Winternag’ daaronder sal wees.”
Die jonger Marais’s se erkenning in die Afrikaanse sisteem is duidelik sigbaar uit toekennings soos die UJ-debuutprys, die Ingrid Jonker-prys en die Eugène Marais-prys aan Loftus Marais. Danie Marais is eweneens met die drie genoemde pryse bekroon, en is ook een van die wenners van die SALA-pryse vir 2010.
In ‘n tyd waar die jonger Marais’s dus heelwat aandag in die Afrikaanse poësiewêreld geniet en jonger lesers nie altyd meer so vertroud is met die ouer digkuns nie, is dit dalk juis interessant om opnuut aspekte van die ouer Marais se lewe en werk in oënskou te neem – iets waarmee Johann Lodewyk Marais reeds in sy baie interessante bloginskrywings besig is. Vir diegene wat in genderkwessies belang stel, sou ‘n een invalshoek wees om na te gaan hoe Marais se lewe moontlik deur gebeure rondom vrouefigure in sy lewe beïnvloed is.
Lettie Marais. Foto uit: Rousseau, L. 1984. Die groot verlange: Die verhaal van Eugène Marais. 3e uitgawe. H & R.
Alhoewel Marais verskillende verhoudings ná sy vrou se dood aangeknoop het , wil ek in hierdie bespreking op die gebeure rondom sy vrou se dood fokus. Dit is alombekend dat Marais se lewe geraak is deur die tragiese vroeë dood van Lettie (Aletta) Marais op die ouderdom van 24 jaar. Hierdie gebeurtenis het talle psigologistiese interpretasies van Marais in die hand gewerk. So byvoorbeeld het die romantiese mite ontstaan dat Lettie se ontydige dood die jong wewenaar na morfien gedryf het. Marais het reeds voor sy huwelik morfien begin gebruik, maar Lettie se dood het waarskynlik ‘n rol gespeel in sy toenemende verslawing (Rousseau 1984). Nietemin word die rol van Lettie se dood ten opsigte van Marais se sogenaamde “donker” lewensbeskouing stellig oorskat, soos Kannemeyer (1984: 224) uitwys. Dit beteken egter nie dat die ernstige leser die gebeure rondom Lettie se dood terstond na die domein van die toevallige of irrelevante moet verban nie. Inteendeel, vir die gender-sensitiewe leser open hierdie g