Die meeste troepe het wél teruggekeer van die grensoorlog, maar almal is opgefok. Tussen ons strompel die survivors; die gewondes en dié wie se letsels nie met die blote oog sigbaar is nie, skryf DEBORAH STEINMAIR na aanleiding van Marita van der Vyver se tiende roman, Grensgeval.
“HOU my vas, korporaal / Ek’s ’n kind skoon verdwaal / Gaan ek weer my tjerrie sien / As ek van die trein afklim? Ja, sowaar, korporaal / Dis mos swaar, korporaal / Ek speel oorlog met my beste dae.” Só het Bernoldus Niemand in 1984 gesing, die slegste dae.
Piet Botha het gesing: “Maar Whitey, jou oë op daardie dag / Was blou net soos die lug / Toe ons weer kyk / Het 'n AK jou fucked-up geskiet / Goeienag Generaal.”
’n Vriendin vertel haar ma se metaalkruk het teen haar leunstoel gerus, stadig afgegly en gedemp op die teëlvloer geval – waarop haar drie broers haasverskrik regop spring. Later vertel haar jongste broer haar: Dís hoe dit klink wanneer iemand langs jou geskiet word; nie ’n klap nie, ’n hol plofgeluid...
Kom ons maak klein, belaglike gebare
Dis die beste tye, dis die slegste tye