Oggenddiens – 4 Augustus 2019 – NG Tygerpoort
Oggenddiens – 4 Augustus 2019
1 In die begin het God die hemel en die aarde geskep. 2 Die aarde was heeltemal onbewoonbaar, dit was donker op die diep waters, maar die Gees van God het oor die waters gesweef.
DIE NUWE REEKS
Ons begin met 'n nuwe reeks… JOSEF!
Genesis – die begin
Opgedeel in twee groot dele: 1 – 11 (Skepping/Oergeskiedenis)
Eindig in Babilon op 'n mespunt, waar die mens faal… en dan is die vraag hoe gaan die Here die mensdom red
En dan kom die belofte deur Abraham – Ek sal deur jou nageslag die hele mensdom red.
Aardsvaders: 12-50 (Die geskiedenis van die Abraham familie: Abraham, Isak en Jakob)
Die grootste deel hiervan is die derde deel – wat gaan oor
En al die boek se temas kom eintlik bymekaar in die Josef-verhaal… wat eindig met die belangrike woorde: "Julle wou my kwaad aandoen, maar God wou daarmee goed doen."
Die hele storielyn van Genesis gaan oor die mens wat teen God rebeleer en God wat ten spyte daarvan sy verhaal deur genade skryf
As jy dit verstaan – verstaan jy ook JOSEF se hele storie
Die kerndroom (verbond) vir hierdie familie is dat hulle tot seën moet wees vir die nasies! Gen 12:3 "In jou sal al die volke van die aarde geseën wees."
Die Josef-verhaal is 'n fasinerende verhaal – vir 'n klomp redes.
Teen die tyd weet jy seker dit is die agtergrond van HELDER.
Wat min mense weet is dat die Josef-verhaal seker die narratief is wat in die meeste godsdienstige tradisies voorkom:
Al drie die monoteïstistiese gelowe: Christene, Jode en Islam
En in gelowe soos die Babi-geloof
En die Bahai-geloof
En dit kom in Egiptiese geloofstradisies voor en in ander tekste
In al hierdie godsdienste word die Josef-verhaal verskillend gebruik en toegepas….
So ek het ook nou dieselfde gedoen.
Ek het die Josef-verhaal geneem en aangepas in 'n nuwe konteks!
Ek is nie die eerste nie = JOSEF AND THE AMAZING TECHNICOLOR DREAMCOAT / DROOMKIND
Jy gaan oor die volgende vier weke baie oor die verhaal hoor.
Jy ken die verhaal ook goed. Ek wil net drie goed uitlig:
Ons wil die verhaal "jaag". Ons wil by die einde uitkom. En ons mis dikwels die belangrikheid van wat in sekere plekke in die verhaal gebeur.
God praat nooit self nie (behalwe in hoofstuk 46 met Jakob). Nooit met Josef nie…. Die skrywer interpreteer die hele tyd dat die Here vir Josef help en bystaan… maar anders as in die res van Genesis praat die Here nie eenkeer self met Josef nie.
Cotter(2003) gee die opskrif: "A troubled family chosen for blessing". Daar is heelwat probleme met die familie. Hulle ervaar moeilikheid as ryk vreemdelinge (sien Gen 34:30) en veroorsaak moeilikheid binne hulle eie familie. Van die probleme is die baie leuens, die worsteling met kinderloosheid (in daardie tyd 'n skande) van Sara, Rebekka en Ragel. Die voortrek van kinders maak sake baie moeilik. Dis die familie wat gekies word!
TEEN HIERDIE AGTERGROND BEGIN ONS VERHAAL IN GENESIS 37:
Hulle bly in Kanaän as vreemdelinge.
Jakob (Israel) het 12 seuns.
Jakob is die liefste vir Josef – gee vir hom die kleed.
Die broers is jaloers daarop.
Dan droom Josef twee keer hoe almal van hulle voor hom gaan buig en vertel dit ewe arrogant vir die broers.
Hulle raak al hoe kwater vir hom.
Selfs sy pa het nie daarvan gehou nie.
Genesis 37:12 – 36
12 Josef se broers het hulle pa se kleinvee gaan oppas in Sigem. 13 Toe sê Israel vir Josef: "Kyk, jou broers pas die kleinvee op in Sigem. Ek wil jou na hulle toe stuur." Josef het geantwoord: "Goed, Pa!" 14 Toe sê Israel vir hom: "Gaan kyk of alles nog reg is by jou broers en met die kleinvee en kom vertel my alles." Israel het hom van die laagte by Hebron af gestuur na Sigem toe. 15 Hy het daar in die veld rondgesoek, en toe kom 'n man by hom en dié vra vir hom: "Wat soek jy?" 16 Josef antwoord hom: "Ek soek my broers. Kan jy my dalk sê waar hulle die kleinvee oppas?" 17 Toe sê die man: "Hulle het van hier af versit. Ek het gehoor hulle sê hulle wil na Dotan toe gaan." Josef is toe agter sy broers aan en hy het hulle by Dotan gekry. 18 Hulle het hom al van ver af gesien en voor hy by hulle gekom het, het hulle ooreengekom om hom dood te maak. 19 Hulle het naamlik vir mekaar gesê: "Kyk, daar kom die ou dromer aan. 20 Kom ons maak hom dood en gooi hom in 'n put. Ons kan sê 'n roofdier het hom opgevreet. Dan sal ons sien wat word van sy drome." 21 Ruben het hulle hoor praat en omdat hy vir Josef wou red, het Ruben gesê: "Nee, ons moet hom nie doodmaak nie. 22 Moenie moord pleeg nie. Gooi hom liewer in hierdie put hier in die veld. Moenie sy lewe neem nie." Ruben het dit gesê sodat hy vir Josef kon red en hom na sy pa toe kon terugstuur.
23 Josef het skaars by sy broers aangekom of hulle trek sy klere uit, die lang klere met moue wat hy aangehad het, 24 en vat hom en gooi hom in die put. Dit was 'n droë put, sonder water. 25 Daarna het hulle gaan sit en eet, en toe hulle weer sien, kom daar 'n klomp Ismaelitiese handelaars uit Gilead aan. Hulle was op pad na Egipte toe en op hulle kamele was daar gom, balsem en hars gelaai. 26 Toe sê Juda vir sy broers: "Watter nut het dit vir ons om ons broer dood te maak en dit dig te hou? 27 Kom ons verkoop hom aan die Ismaeliete. Ons moenie sy lewe neem nie, hy is ons broer, hy is bloedfamilie." Juda se broers het na hom geluister, 28 en toe daar van die Midianitiese handelaars verbykom, het die broers vir Josef uit die put uit opgetrek en vir twintig stukke silwer aan die Ismaeliete verkoop en dié het hom Egipte toe gevat. 29 Toe Ruben terugkom by die put, was Josef nie daar nie. Ruben het sy klere geskeur 30 en teruggegaan na sy broers toe en vir hulle gesê: "Die kind is weg! Wat moet ek nou doen?"
31 Maar sy broers het 'n boklam geslag en die klere van Josef gevat en in die bloed gedoop. 32 Toe stuur hulle Josef se klere met 'n boodskap vir hulle pa: "Ons het dit opgetel. Kyk of dit dalk u seun se klere is." 33 Israel het dit herken en gesê: "Dit is my seun se klere. 'n Roofdier het hom opgevreet. Josef is opgevreet!" 34 Jakob het sy klere geskeur en rouklere aangetrek. Hy het lank oor sy seun getreur. 35 Al sy kinders het vir Jakob probeer troos, maar hy wou hom nie laat troos nie. Hy het gesê: "Ek sal bly treur oor my seun tot ek by hom in die dood is." So het Josef se pa bly treur oor hom. 36 Die Midianiete het vir Josef in Egipte verkoop aan Potifar. Hy was aan die farao se paleis verbonde as hoof van die lyfwag.
Kom ons staan stil by 3 temas
Omdat ons altyd so vinnig deur die verhaal wil lees, wil ek jou nooi om by 3 oomblikke in die verhaal stil te staan.
Met goeie reg ontstaan daar in hierdie familie jaloesie.
Die een seun word voorgetrek… beter behandel… kry meer goed – sommer 'n koningskleed
Dieselfde seun kom vertel vir die ouer broers hoe hulle voor hom gaan buig…
En natuurlik is Josef hier nog die windgat, arrogante tienerseun wat nie eers sy eie drome verstaan nie.
Die broers is jaloers.
En dit is hierdie jaloesie wat oorgaan in haat en amper-in moord…
Dit is hierdie jaloesie wat alles in hierdie narratief in werking stel.
Wat vir jare seer in 'n familie veroorsaak….
Wat 'n kind se lewe verwoes.
Kan jy sien wat doen jaloesie wat jy te lank bêre in jou binneste… dit loop oor en verwoes mense se lewens.
JALOESIE IN JOU LEWE?
Waar lê die jaloesie in jou lewe?
Wat gebeur met Josef in die put – as jou drome nie waar word nie
Plaas jouself in Josef se "skoene" (kaal voete).
Die verhaal leer ons iets oor 'n put.
Dis die donker gat wat in jou lewe ontstaan wanneer dit voel of jou drome skielik in nagmerries verander.
Dis die plek waar God afwesig voel en die toekoms sonder hoop is.
Josef is in 'n put.
Die selfversekerde jong tiener word gekonfronteer met die put van die lewe.
Skielik is hy nie so slim nie.
Skielik twyfel hy in sy drome.
Hy twyfel in homself.
Waar is God nou?
En hierdie put (wat homself weer gaan herhaal in die storie vorentoe) is die plek waar Josef se lewe verander word.
MOENIE TE VINNIG DEUR DIE PUT NIE
Ons lees vinnig verby die put.
Ons mis dit in die verhaal.
En ons mis die belangrikheid van die donker tye in ons eie lewens.
As ons in die gat is, wil ons daaruit.
Ons sien nie die toekoms nie.
Ons hoor nie vir God nie.
Ons verloor hoop.
Presies soos Josef.
Maar op een of ander manier is JOSEF daardeur…
En later weer daarin (in die tronk).
As jy gesê het… Hineni
Josef se pa het aan die droom bly dink (v11), maar wat hy doen, is om net die alledaagse te laat voortgaan.
GAAN SOEK VREDE
Nou stuur Jakob sy seun na die plek waar die donker geskiedenis afgespeel het (Sigem), om te kyk "of alles nog reg is by die broers en kom vertel my alles"(v14).
In v 2 staan daar Josef het altyd slegte stories oor sy broers aangedra! Hulle het ook niks goeds oor hom te sê gehad nie(v8)!
In Hebreeus letterlik "hulle wou nie vrede(sjalom) met hom praat nie". Interessant is dat Jakob se opdrag aan Josef is : " Gaan kyk na die vrede(sjalom) en die vrede(sjalom) van die kleinvee".
Dit klink of Josef tog hoop dat daar vrede sal kom tussen die broers.
Wat 'n waagstuk.
Josef se pad was egter diè van 'n skaap wat na wolwe gestuur is.
Sigem was die plek met wrede geskiedenis (hfst 34).
Dina was Jakob se dogter by Lea.
Sy is verkrag deur Gamor se seun Sigem.
Toe raak hy verlief op haar en wou met haar trou.
Gamor het na Jakob en sy seuns gekom en wou haar hand vra in ruil vir groot voorregte.
Hulle het nie duidelik geantwoord nie, maar gesê al die mans moet hulle laat besny.
Die mans het hulle laat besny en na 3 dae was hulle baie swak.
Toe kom Simeon en Levi in met swaarde en vermoor al die mans.
Hulle het al die diere gevat en die vrouens en kinders!
JOSEF ANTWOORD: HINENI
Josef se antwoord op Josef se opdrag is in die konteks van die Ou Testament besonder betekenisvol! "Goed Pa!" (Hebreeus "Hineni!") was sy antwoord. "Hier is ek".
Ander plekke in die Bybel
Die woord weerklink vanaf Gen 22:1 as God vir Abraham roep en hy "Hineni!" (Afr: Hier is ek!) antwoord!
Abraham het toe nie besef wat "Hineni" van hom gaan vra nie!
Dis was 'n duur antwoord.
Veral toe die Here vra: "Vat jou seun, jou enigste seun Isak, wat jy liefhet…en offer jou seun as brandoffer…(Gen 22:2).
As hulle dan die lang pad teen die berg Moria uitklim, vra Isak "Pa?" en dan antwoord Abraham weer: "Hier is ek"( "Hineni!").
Dan op die hoogtepunt van die verhaal, as Abraham net reg is om sy seun te offer met die mes in sy hand, roep die Engel van die Here hom en hy antwoord: "Hineni!".
Hy bevestig daardeur dat hy daar is vir God en wat die Here van hom vra.
Ook Hineni met Moses in die brandende bos, roeping van Jeremia, as die Here vir Samuel roep, ens.
BAIE BELANGRIKE WOORD
In die Josef verhaal
Nou verbind die skrywer die "Hineni" aan die Josef-verhaal!
Soos Jakob se oupa gedoen het, offer hy eintlik sy seun deur hom te stuur.
En Josef is beskikbaar "Hineni!".
Sonder dat hy dit besef, is sy antwoord ook 'n "ja" op die droom wat 'n diep donker pad insluit.
EN AS JOSEF DAN IN DIE PUT KOM?
As die werklike situasie donker lyk, en drome nie wil uitwerk nie, is die antwoord op God se roeping: Hineni! Ek is beskikbaar en hier om te doen wat hierdie moment van my vra selfs al lyk dit of dit niks met die droom te doen het nie. Selfs as dit lyk of die droom daarmee benadeel kan word!
The Hebrew word "hineni" is translated in many different ways. It suggests one's presence in a situation, particularly one freighted with tension and responsibility.
When you are called to a hineni moment, you begin to understand the importance of the invitation and then should be able to create those moments for others. The formality of the invitation serves as a validation that a big and wide possibility has been put before us. We must choose our answer carefully.
HINENI is die antwoord op 'n baie belangrike uitnodiging.
Om oor die uitnodiging te dink is net so belangrik as om oor jou antwoord te besluit
Hoe het Josef deur die "put" in sy lewe gekom.
Deur aan te hou "HINENI" antwoord.
Partymaal is dit nodig om die "donker tye" van die lewe in die oë te kyk.
Die spieël voor jou is heel dikwels die eerlikste ontmoeting van jou ware self.
In daardie oomblik moes Josef kies: gaan ek opgee of sal ek vir die Here sê: "Hineni"?
Dit is die Here se uitnodiging aan jou: Gaan jy jouself gee, al lyk dit of niks van jou drome gaan uitwerk nie?