Nuuskommentaar: Het Ramaphosa die Ace gebreek?    Die ANC het Maandag ‘n skorsingsbrief aan Ace Magashule, sekretaris-generaal van die party, gestuur. (Foto: Twitter) Ace Magashule is uiteindelik uit die ANC geskors. Die geskorste sekretaris-generaal mag hangende sy korrupsiesaak aan geen partystrukture of -aktiwiteite deelneem nie. Die somtotaal van Magashule se reaksie op pres. Cyril Ramaphosa se skorsing van hom, via die nasionale uitvoerende komitee (NUK), was: “Nee, jý is geskors.” In ŉ absurde verwikkeling het Magashule sy eie skorsing sommer opgehef en vir Ramaphosa geskors. Sodoende het dit wat eintlik ŉ belangrike morele oomblik vir die ANC moes wees natuurlik in ŉ absolute spektakel ontaard. Dit is ook presies wat Magashule wil hê. Gisteraand, nadat briewe van skorsing oor en weer gestuur is, het Magashule ŉ foto getwiet van hom wat skaak speel. Ramaphosa het sy skuif gemaak deur Magashule geskors te kry. Magashule het sý skuif gemaak deur Ramaphosa te “skors”. Nou is dit Ramaphosa se beurt. Hierdie is ŉ geveg wat in skaakmat moet eindig. Magashule en Ramaphosa is gewikkel in ŉ stryd tot die politieke dood. Die stryd is van so ŉ aard dat daar ŉ besliste wenner en verloorder gaan moet wees. Tot dusver het Ramaphosa én Magashule opgetree asof hulle gaan wen. Albei kan egter nie reg hieroor wees nie. Dit is onmoontlik vir albei faksies om te wen – tensy dit neerkom op ŉ partyskeuring. Dan verloor albei faksies uiteindelik ook. Indien dié skorsing van Magashule teen die wil op grondvlak gaan, is ŉ moontlike teenreaksie op pad. Sodoende kan die komende nasionale hoofraadsvergadering in ŉ referendum met betrekking tot Ramaphosa ontaard. Politieke ontleder Ralph Mathekga merk regtens op watter fout oudpres. Thabo Mbeki destyds gemaak het deur toe te laat dat oudpres. Jacob Zuma van grondvlakondersteuning ŉ herlewing vir homself verseker het. Met hierdie herlewing het Zuma Mbeki ondermyn, homself as adjunkpresident van die ANC gered en uiteindelik ook president van die land geword. Magashule is nie juis die tipe politikus wat net in vrede en stilligheid sy politieke loopbaan sal prysgee nie. Hy het die afgelope maand tot sy beskikking gehad om sy politieke toekoms te bedink. Hy het kans gekry om met die regte mense te vergader en die regte advies te kry. Omdat hy gewéét het wat op pad is, kon hy presies daarvoor beplan. ŉ Zuma-styl herlewing is net dalk moontlik. Magashule sal ŉ plan hê om homself te red en Ramaphosa uit te knikker – of hy nou die regsroete, die politieke roete of ŉ kombinasie van die twee gaan neem. Politieke kenners is dit eens dat die skorsing steeds ŉ belangrike simboliese oorwinning vir die Ramaphosa-faksie bly. Dit sal egter naïef wees om te glo dat dit die begin van ŉ morele hernuwing simboliseer. Magashule se skorsing was van die begin af vir Ramaphosa ŉ noodsaaklike simboliese en politieke oorwinning. Dit is die daad waarmee hy sy faksie se invloed en mag sou bevestig en bewys dat hy met mag en mening die ANC van korrupsie wil reinig. Die groot vraag is dan nou of Ramaphosa die Ace kan breek wanneer dit kom by korrupsie in die ANC? Gaan die Ramaphosa-faksie werklik Magashule en sy trawante kan verwyder? Is hierdie die begin van ŉ daadwerklike skoonmaakpoging, of beskik Magashule nog oor genoeg invloed om Ramaphosa ook te pootjie? Buitendien, selfs al kry Ramaphosa vir Magashule geskors, beteken dit nie noodwendig veel in werklikheid nie. Magashule kan ook net soos voormalige burgemeester van Mangaung Olly Mlamleli vir homself ŉ werklikheid skep. Mlamleli het ŉ volle vier mosies van wantroue teen haar gehad, maar bloot geweier om van haar pos afstand te doen en om haar voertuie, kredietkaart en toegekende veiligheidsbeampte aan die metro af te staan. Sy is uitgeskop, maar was net nie bereid om te gaan nie. So ook hóéf Magashule bloot nie gehoor te gee aan sy skorsing nie. Met min om in hierdie stadium te verloor sal dit juis slim wees om die ANC en Ramaphosa in ŉ hoek te druk. ŉ Verontagsaming van sy skorsingsvoorwaardes is die perfekte manier om dit te doen. Pres. Cyril Ramaphosa. Foto: Jairus Mmutle/GCIS Ramaphosa moet redelik seker van sy saak wees om in ŉ verkiesingsjaar hierdie skuif te maak. Magashule se skorsing moet minder grondvlakskade aanrig as wat sy aanbly in die party sou. Sy skorsing moet swaarder weeg as die moontlike grondvlaksteun wat die ANC as gevolg hiervan in die Vrystaat en Noordwes kan verloor. In die lig hiervan en die onhoudbare interne spanning moet ŉ mens jouself afvra of hierdie dalk die laaste munisipale verkiesing is waaraan die ANC soos wat ons dit ken, gaan deelneem? Die grootste grap van hierdie hele saak is dat Zuma letterlik die tyd om dans terwyl die ANC homself van binne verwoes. In ŉ TikTok-video het Zuma saam met sy gesin aan ŉ dansuitdaging deelgeneem. Zuma leef ŉ sorgelose lewe, verwyder van die hittige faksiegevegte wat die ANC tans verteer. In die lig hiervan wonder ŉ mens ook of Magashule nie dalk met die “skorsing” van Ramaphosa ŉ fout gemaak het nie. Was dit regtig slim om hierdie bombastiese magsbetoning te doen gegewe die situasie? Zuma het die kuns vervolmaak om nie toe te laat dat sy uitdagings met die reg en geregtigheid sy lewe omverwerp nie. Hy leef soos ŉ koning voort in die weelde wat hy in sy tyd as president versamel het. Eerder as om ingesleep te word by die drama, stel hy die voorwaardes waarvolgens hy leef. Eerder as om vyandig te staan teenoor Ramaphosa leef Zuma in nederige verontwaardiging oor die “onregverdige agenda” wat die staat en Zondo-kommissie teen hom voer. Magashule het nou gekies om ŉ lewe van drama vir homself te skep. Indien hy ŉ bladsy uit die Zuma Stalingrad-handboek geneem het, kon hy dit dalk vermy het. Soos wat Zuma aangaan is die plan ook om met vertragingstaktieke vir ewig reg, geregtigheid en onnodige drama te vermy. Albei hierdie rolspelers dwing die ANC en Suid-Afrika in krisisse in met hulle optrede. Die vraag gaan dan wees of Magashule se aanslag of Zuma se aanslag op die duur beter gaan uitwerk om hul eie posisies te preserveer?