AfriVriendelik het die kortlyste bekendgemaak waarna die publiek ’n geleentheid gehad het om vir hulle gunsteling te stem.
Thys Krige is so cool soos James Bond en so rats soos Chuck Norris. Hy was op ’n bitter jong ouderdom reeds ’n kaptein in die polisie, maar besluit toe om privaat te werk.
Die enigste leidraad wat hy het is iemand wat hy daardie aand vlugtig naby die toneel gesien het, en die woorde wat die man vir hom gese het: “Kyk dieper as die bloed.”
Thys Krige soek al vyftien jaar na sy pa se moordenaar. Wat hy nie geweet het nie, is dat hy ’n vennoot in hierdie soektog het. Ou bloed volg Venter se vorige roman, Dieper as die bloed, op.
Teen die einde van die derde boek, Waar boosheid broei, is Thys Krige se loopbaan by ’n laagtepunt. In Plasenta tel hy die stukkies op en besluit om die laaste hoofstukke van sy troebel verlede af te sluit.
Danksy ’n intense binnegeveg in die sindikaat, verkry Thys die nodige inligting wat hom moontlik van aangesig tot aangesig kan bring met die man wat destyds sy kloue in Karin, Thys se halfsussie, geslaan het.
Die probleem is, die huis daar op Ciprus waarin al die geheime bewaar is, word deur gewapende wagte bewaak. Krige is versigtig, maar word wel deur die wagte gevange geneem … Nou moet die leser maar self verder lees, want aan die binnekant van dié vesting weet Thys skielik wat hom te doen staan.
In hierdie boek word talle van die vrae waarmee die leser in die vorige boek gestrand was, beantwoord, en Thys se lewe én speurwerk bereik nuwe hoogtes. Sal hy egter oorleef om hierdie suksesse te smaak?
In Krige se stryd het drie vroue deel van sy wêreld geword: sy halfsuster, ’n gestremde IT-spesialis en ’n genie wat die donkerweb met die donkerbewuste in die mens se psige in verband bring. Al drie gaan gebuk onder pyn en trauma, soos Krige, en vir al drie ervaar hy iets wat aan liefde gelykgestel kan word.
Van die belangrikste oorwegings wanneer die IBBY-erelys saamgestel word, is dat die boeke op die lys die beste van elke land se kinderliteratuur moet verteenwoordig, en dat dit geskik moet wees vir publikasie regoor die wêreld.
Asem vertel die verhaal van Barries Barnard wat by sy vervreemde pa in die Oos-Kaap moet gaan bly ná ’n ongeluk waarin hy en sy vriende onder die invloed van drank en dwelms ’n verkeerskonstabel omry.
Vermeulen sê hy kry gereeld positiewe terugvoering van lesers oor Asem, en die insluiting op die erelys is vir hom ’n groot aansporing.
“Ek is veral baie opgewonde oor die moontlikheid dat Asem tieners en jong mense in ander wêrelddele ook kan bereik en vir hulle dieselfde kan beteken as vir ons eie tieners hier in Suid Afrika.”
Toe Asem as wenner van LAPA Uitgewers se jeugromankompetisie vir 2015 aangewys is, het die beoordelaars dit beskryf as ’n aangrypende, eerlike grootwordverhaal oor verslawing en tweede kanse.
Miemie du Plessis, uitgewer: kinder- en jeugboeke van LAPA Uitgewers, sê Asem is werklik ’n unieke storie wat dié uitsonderlike eer dubbel en dwars verdien. “Daar was nog nooit so iets in Afrikaans nie – ’n boek wat die impak van ’n afwesige pa so brutaal eerlik aanspreek. En omdat dit so ’n wydverspreide probleem in Suid-Afrika is, is die boek honderd persent in die kol wat die tema en die uitvoering daarvan betref. Boonop is die storie en karakters behoorlik ontwikkel, en die leser kan nie anders as om ingetrek te word by Barries en sy wêreld nie.”
Die eerste plek gaan vanjaar aan Jan Vermeulen vir Oopmond, die verhaal van Madelaine Taaibosch wat sewe maande ná haar hartoorplanting begin vermoed die nuwe hart wat in haar borskas klop, is ’n gebroke hart.
Ondanks ’n wankelrige begin maak sy kort voor lank nuwe vriende saam met wie sy ’n kostrok by die skool begin, sy kry die hoofrol in die skool se musical, verloor haar hart op ’n ou met ’n skewe James Franco-glimlag, en vind meer uit oor haar afwesige pa. Die beoordelaars noem hierdie opwindende debuutroman ’n “eerlike, vars, onopgesmukte storie wat jou telkens hardop laat lag”.
Bezuidenhout is van Parys, in die Vrystaat, maar sy het in 2017 ingeskryf by die ATKV-Skryfskool aan die Noordwes Universiteit te Potchefstroom. Sy vertel self:
Die Skryfskool was vir my ’n persoonlike waterskeiding. Dit was net vyf dae lank, maar ek het soveel gesoute en beginnerskrywers met hope talent daar ontmoet.
Ek het nie net geleer hoe die skryfproses werk nie, maar ook hoe die uitgewersbedryf in Suid-Afrika aanmekaarsit. Om die teekan, kon ek skouers skuur met mense soos Prof. Hans du Plessis, kinderboek-grootgees Prof. Franci Greyling, gesoute joernalis/skrywer Carla van der Spuy en die broer-en-suster skrywers Fanie Viljoen en Cecilia Steyn.
Fanie het een of twee werksessies met ons groepie van vier aspirant-jeugboekskrywers gelei. Aan die einde van die week, het ek van sy boeke gekoop en gevra of hy vir my iets voorin sal skryf. In sy boek Pleisters vir die Dooies het hy vir my hierdie woorde geskryf: “Jy gaan beslis publiseer.”
Ek het besluit om hom te glo en het eenvoudig aangehou skryf aan die werk wat ek vir die Skryfskool gestuur het. Twee maande later was dit ’n boek, en dis hoe As mens geluk kon eet die lig gesien het. Deur dit in te skryf vir ’n kompetisie, wou ek eintlik net seker maak iemand lees dit voordat dit later op ’n “slush pile” begin ontbind.
Aan die een kant is daar Lara wat in haar vrye tyd by ’n tatoeëersalon werk, uit ’n ietwat disfunksionele gesin kom, en wonder oor die pa wat sy nooit gehad het nie. Aan die ander kant is daar Alex wat uit ’n kinderhuis kom, ’n vreemde fassinasie met uile het en lyk asof hy Lara agtervolg. Die keerpunt in die verhaal is sestien hartroerende briewe wat Lara in ’n ou hoededoos op haar ma se kas ontdek en wat haar op ’n ontdekkingstog na haar verlede lei.
As skrywer het Van Rooyen geen bekendstelling nodig nie. Sy het in 2011 die LAPA Jeugromankompetisie gewen met Ek was hier, haar kortverhaaldebuut Om te vlerk (2002) is met die RAU-Mardene Marais-prys bekroon, en sy is die skrywer van verskeie kinderboeke asook die volwasse roman Chinchilla.
Die LAPA Jeugromankompetisie is vanjaar vir die derde keer aangebied en met ’n fantastiese oes van 90 inskrywings moes die beoordelaars hul storie deeglik ken. Prysgeld van altesaam R50 000 was vanjaar op die spel: R25 00 vir die eerste plek, R15 000 vir die tweede plek en R10 000 vir die derde plek. Die drie wenverhale word later vanjaar deur LAPA gepubliseer.
Die toekenning word onderskryf deur die Internasionale Raad op Boeke vir Jongmense (IBBY), ’n niewinsgewende organisasie wat ’n wêreldwye netwerk van mense verteenwoordig wat daarna strewe om kinders en boeke bymekaar te bring. Die toekenning bekroon die skrywer sowel as die illustreerder van die wenboek.
Om vir die prys in aanmerking te kom, moet die skrywer en die illustreerder albei Suid-Afrikaans wees en die boek moet ’n oorspronklike werk in enige Suid-Afrikaanse taal wees. Die boek moet ook in Suid-Afrika gepubliseer wees. Die prysgeld van R10 000 word deur die skrywer en illustreerder gedeel.
Die keurverslag het die volgende gesê: “’n Puik, keurig versorgde boek waar teks en illustrasies ’n uiters aantreklike geheel vorm. Die boek het 312 bladsye met rympies vir elke dag van die jaar. In Januarie rym hy oor nuwejaarsvoornemens, die eerste skooldag en selfs Gorgonzola. Die rympies onderskryf Jaco Jacobs se fyn aanvoeling vir die ervaringswêreld van kinders.”