Vir die voorreg om in hierdie feesbundel by geleentheid van die eeufees van die Universiteit van Pretoria 'n teologiese bydrae te mag maak, voel ek opreg dankbaar en vereer.
Die Fakulteit Teologie van die Universiteit van Pretoria het nie net 'n besondere plek en funksie aan daardie universiteit nie, maar ook in die geledere van ander teologiese fakulteite in nasionale en internasionale verband. Ook op die terrein van die kerk en samelewing in Suid-Afrika het dit voortdurend 'n duidelike effek en impak.
Die onderwerp waaroor ek skryf, is nie iets wat binne die tradisie van die Hervormde teologie, en meer in besonder, binne die Hervormde kerkregtelike tradisie prominent is nie. Tog is 'n gesprek oor ratifikasie - al sou dit dalk op die periferie van die Nederduitsch Hervormde Kerk in Afrika se fokus lê - in die breë en algemene gereformeerde/hervormde kerkregtelike geskiedenis 'n interessante en problematiese onderwerp.
Die aktualiteit van die saak het egter baie skerp na vore gekom na die Sinode van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika in Januarie 2003. In Die Kerkblad (en ook in ander kerklike blaaie soos Dwaling en Waarheid, en Kerkpad wat besonder krities fokus op gebeure in die verband van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika, maar wat nie onder die sorg van deputate van 'n Nasionale Sinode uitgegee word nie) is dit duidelik dat daar verskillende standpunte en sienings oor die geldigheid van kerklike besluite bestaan. Daar is aanduidings dat daar by sommiges 'n sterk afwysende houding teenoor bepaalde besluite van die Sinodes is, veral ten opsigte van besluite wat geneem is oor die nuwe Psalmomdigting en die toelating van vrouens tot die amp van diaken. In die diskussies en gesprekke hieroor word dikwels verwys na ratifikasie van besluite, en verskillende standpunte word gestel oor die gesag van kerklike besluite, oor die verhouding tussen plaaslike kerke en meerdere vergaderinge en oor aanverwante sake (vgl Cilliers 2003:45-46; Du Plooy 2003:47-50; Momberg 2003:43-45; Kruger 2003:45-46; Van Wyk 2003:7-8).
Indien iemand kla dat die vergadering se besluit hom veronreg, mag daar 'n beroep op 'n meerdere vergadering wees. Wat met die meeste stemme as waar (goed) beskou word sal as vas en bindend gehou word, tensy bewys word dat dit in stryd is met die Woord van God of die artikels wat deur die algemene Sinode vasgestel is, solank as dit deur geen ander algemene Sinode verander is nie.
 Dit dui op die bevestiging en bekragtiging van dit wat 'n verteenwoordiger elders namens iemand besluit het.
Gedurende die vroeë tyd van die reformasie (veral die tydperk waarop die kerke begin het om saam te kom in vergaderinge (bv te Wesel in 1568 en te Emden in 1571) was die kerke versigtig om nie weer soos in die Rooms Katolieke Kerk 'n kerklike heerskappyvoering of dominokrasie met konsilies en Sinodes te skep nie. Derhalwe is herhaaldelik verklaar dat die Woord van God die enigste gesag in die kerk is, en dat besluite wat daarmee in stryd is, nie aanvaarbaar is nie (vgl NGB art 27-32).
As bewys vir hierdie standpunt beweer hy dat dit juis in die reformasie die praktyk was: "Geen besluit van 'n meerdere vergadering is in die plaaslike kerke toegepas alvorens die kerkrade dit nie behoorlik getoets, geldig verklaar en aangeneem het nie" (Meijer 1995:82; vgl ook 83-89). Die vraag is of so 'n stellige bewering in alle opsigte waar is.
In hierdie dokumente is nêrens 'n verwysing na die voorlopige aard van besluite nie, asof die meerdere vergadering eintlik adviese aan die kerke gee nie.
In 'n publikasie van Schilder en Deddens(s j) is die titel veelseggend: Eerste- en tweedehands gezag. Hierin word betoog dat 'n Sinode se gesag ontleen en afgelei is; derhalwe is dit beperk, en tweedehands in vergelyking met die gesag van 'n kerkraad wat eerstehands gesag het (bl 12-13).