Nuuskommentaar: Werkende demokrasie as teenvoeter vir korrupsieSolly Msimanga, die burgemeester van Tshwane. Foto: http://da-gpl.co.za/ Wanneer een regering ŉ ander opvolg, is daar gereeld stories en berigte oor kruiwavragte vol sensitiewe dokumente wat verbrand of versnipper word. Nou dien die nuwe burgemeester van die Tshwane-metro, Solly Msimanga, klagtes van korrupsie in teen drie senior oud-amptenare op sterkte van dokumente wat met die koalisie in die hande van die nuwe bewindhebbers “geval” het. Verskeie sake word nog ondersoek en bedrae van tot R100 miljoen, wat betaal is maar waarvoor geen werk gedoen is nie, word genoem. Boonop berig Maroela Media die EFF het klagtes teen die vorige burgemeester van Tshwane en senior amptenare ingedien omdat geld glo uit die stad se geldkas geneem is om die ANC se verkiesingsveldtog te befonds. Lank voor die verkiesing het opposisiepartye reeds ŉ groot lawaai opgeskop oor verdagte en duidelik skadelike transaksies. Die ANC het telkens sy meerderheid gebruik om hom uit die moeilikheid te wikkel. Die gebeure in 2013, toe ANC-lede van die Tlokwe-munisipaliteit (Potchefstroom) gedros het en so die DA die geleentheid gegee het om Annette Combrink (kortstondig) burgemeester te maak, het tot ŉ verbete gefladder in ANC-kringe gelei. So verbete was dit dat die indruk geskep is dat alles moontlik gedoen word om te verhinder dat moontlike ongunstige sake teen die vorige burgemeester, Maphetle Maphetle, aan die lig kom. Die DA het in die kort tyd wat dit aan bewind was, ŉ forensiese ondersoek gedoen en in die verslag is aanbeveel dat formele dissiplinêre stappe teen Maphetle en ander gedoen word. Die Openbare Beskermer het ook aangedui dat sy met ŉ ondersoek na hom begin. Maphetle is intussen na ŉ senior pos in die Noordwes-wetgewer ontplooi, hoewel die ANC ontken het hy is herontplooi. Na die afgelope landswye munisipale verkiesing, het talle munisipaliteite nuwe regerings gekry, hoewel die fokus sterk val op Tshwane, Johannesburg en Nelson Mandelabaai (Port Elisabeth). Die ANC het Johannesburg skynbaar redelik goed bestuur, maar dieselfde kan nie van die ander twee gesê word nie en daar is heelwat afwagting oor wurms wat kan uitkruip. Die verwagtinge oor hoe ŉ munisipale bewindsverandering ongeregtighede in die bek kan ruk, blyk uit die reaksie van die DA se Noord-Kaapse leier, Andrew Louw, nadat die verkiesingshof gelas het die stemme in ŉ wyk van die Renosterberg-munisipaliteit moet oorgetel word. Dit kan die raad uit die ANC se hande in die DA s’n plaas: “Die munisipaliteit is een van die swakstes in die provinsie. Dit is al voorheen onder administrasie geplaas. ŉ Verandering in politieke leierskap kan korrupsie uitroei en meer werkgeleenthede en beter dienslewering vir mense in Petrusville, Phillipstown en Vanderkloof meebring.” (Netwerk24). Natuurlik is dit verkeerd dat situasies ontstaan waar ŉ bepaalde regering, ook op munisipale vlak, korrupsie institusionaliseer omdat ŉ party glo, soos pres. Jacob Zuma dit gestel het, die ANC sal regeer tot die Wederkoms. Die ouditeur-generaal gaan immers jaar vir jaar alle owerheidsinstellings se werksaamhede na en lewer jaar na jaar die verdoemendste verslae denkbaar, wat te dikwels in effek gerak word. Die moontlikheid bestaan ook dat munisipale amptenare geolie raak daarin om onervare personeel van die OG lekker ore aan te sit. Burgerlike instellings, veral dié wat ŉ kundigheidskapasiteit ontwikkel, kan ook disfunksionele en korrupte munisipaliteite se nagmerrie word deur te wys waar die wiele afval. Sukkelende munisipaliteite (nie skelm munisipaliteite nie) kan ook deur hierdie burgerlike instellinge gehelp word om die mas op te kom, soos wat al dikwels met AfriForum se hulp gebeur het. Die ideaal bly egter dat regerings op alle vlakke nie so ingegrawe raak dat korrupsie ŉ lewenswyse word nie. En hiervoor is regeringsveranderings nodig. Dit is nog geen populêre onderwerp in Suid-Afrika nie, maar in lande met soortgelyke kiesstelsels as dié in Suid-Afrika, word koalisieregerings dikwels as die beste opsie beskou omdat daar nou meer oë is wat, onafhanklik van mekaar, sake dophou. Daar is bereken die ANC kan met die volgende parlementêre verkiesing, sou huidige tendense voortduur, tot 70 setels verloor. Dit gaan voor die verkiesing reeds ŉ groot aantal bitterbekke laat, wanneer die kieslyste opgestel word en sittendes en hoopvolles besef hulle gaan dit by voorbaat nie maak nie. Die werklike slagting is egter veel groter, omdat groot getalle ondersteuningspersoneel, personeel in “kiesafdelingskantore” en ander ook in die slag bly. By baie, hoewel hulle dit nie sal laat blyk nie, tree die verlammende uitwerking nou reeds in. Opportuniste sal hulle weer kort voor die volgende verkiesing by ander partye, veral die DA, probeer aanmeld met die hoop op ŉ verlengde politieke lewe.