SA is op die rand van ŉ kernkrag-afgrondOmgewingsaktiviste buite die Wes-Kaapse hooggeregshof in April 2017. Foto: Catherine Rice/ANA “Suid-Afrika is op die rand van ŉ afgrond waar dit lyk of kor­rup­sie el­ke hoe­kie van die sa­me­le­wing ge­ïn­fil­treer het.” Dis nie die kommentaar van ŉ regse bitterbek nie. Dit was die woorde van regter Selby Baqwa toe hy die soveelste vonnis teen korrupsie in die Pretoriase hooggeregshof bekragtig het. Ergste is, die man is reg . . . Die SA Inkomstediens het verlede jaar ŉ insamelingstekort van R50 miljard gehad en ons skuld het van 42% van die BBP tot 50% gegroei. Dit, en al die miljarde rande weens korrupsie en agterstande kan net tot aansienlike belastingverhogings lei. Maar die ANC het nieteenstaande planne om seshonderd miljard rand (ander berekeninge plaas die syfer op eenduisend miljard) êrens uit te krap vir nuwe kernkragstasies. En dit terwyl ons (a) nie die krag nodig het nie en reeds met ŉ Eskom-oorskot van 10% sit en (b) daar internasionaal sterk stemme opgaan teen die nadele van kernkragstasies. Daar gaan nie ŉ dag verby sonder berigte van wanbesteding en korrupsie in staatsentiteite nie – dis net die vlakke en die bedrae van goue handdrukke en onwettige tenders wat aan kaders uitgedeel word wat wissel. Johannesburg, wat ná 23 jaar van ANC-wanbestuur bevry is, het volgens die burgemeester, Herman Mahaba, net R10 miljard van die R170 miljard wat oor die volgende dekade nodig gaan wees om die stad van “algehele ineenstorting” te red. Meer as 2 000 sake van korrupsie van meer as R16 miljard word ondersoek. En sommer terloops: In Kaapstad heers bende-oorloë in die townships. Tot ambulanse word gekaap. Polisie weier om paramediese werkers te vergesel omdat dit lewensgevaarlik is . . . En dis maar die oortjies van die seekoei, want verreweg die grootste getal munisipaliteite is wanfunksioneel en diep in die skuld met onder meer paaie, kragnetwerke, waterpype en rioolwerk wat in duie stort. Reeds in 2013 is aangedui dat net 10% van die 824 rioolaanlegte gesuiwerde water lewer. Dié verslag het gesê 50 000 liter onbehandelde riool word elke sekonde in ons riviere losgelaat. Munisipaliteite bestee 1% van die 10% wat vir suiwering opsygesit is, en dan word dit deur apatiese en onopgeleide pesoneel met onvolledige handboeke verrig. Nou voel hierdie skrywer hy moes lankal ook oor goeie nuus geskryf het, en daar ís wel goeie nuus: 50 renosterstropers is vandeesmaand in hegtenis geneem. Argieffoto: GCIS Terug by die slegte nuus. Kom ons laat maar die ander bloedsuiers soos die SAL buite rekening en konsentreer op Eskom. Die Organisasie teen Belastingmisbruik (met die ironiese akroniem Outa) sê Eskom se arbeidsmag het die afgelope dekade met 46% toegeneem, terwyl die produksiesyfers met 32% gedaal het. Marc Pickering, voorsitter van die SA Windenergievereniging (Sawea), se bydrae is dat Eskom tot R17 miljard kan bespaar sonder die verhoging van tariewe: Hy moet net drie ou steenkoolstasies sluit en nie die laaste van twee eenhede van die Kusile-stasie voltooi nie. Pickering sê die goedkoper kragopsie is groenkrag, wat reeds goedkoper is as steenkoolkrag. Nordex Acciona Windpower sê een oplossing is kleinskaalse windkrag. Die 64 aanlegte wat reeds gebou is, het sowat 60 000 werksgeleenthede geskep. Dis nou vir wanneer ons ekstra krag nodig het en nie reeds met ŉ oorskot sit nie. Staatskaping is ŉ nuwe woord in ons leksikon en is wesenlik ŉ vorm van sistemiese korrupsie waarin private belange ŉ groot invloed het op regeringsbesluite en dit vir hul eie gewin aanwend (vir seker ook tot die voordeel van die regering en sy kaders). Korrupsie in Eskom is reeds deur drie hoëprofielverslae uitgewys. Foto: Skeeze/Pixabay.com Suid-Afrika wil voortstorm met ŉ program vir kernkragstasies, terwyl die ontwikkelde wêreld sy rug al meer daarop draai: ♦ Duitsland wil al sy kernkrag teen 2022 uitfaseer. ♦ Frankryk, eens voor in die koor vir kernkrag, wil 17 reaktors teen 2025 sluit. Dis hoekom die oprigters van sulke geriewe hulle nou tot ontwikkelende lande wend. As Suid-Afrika volhou met sy program, kan dit tot 15 jaar duur vir voltooiing. Die uiteindelike dekommissie van kernkragfasiliteite kan dieselfde kos as die konstruksiekoste. Waar sal hierdie geld vandaan kom? Twee ministers van finansies wat geweier het om af te teken aan enige kernkragooreenkoms is in verdagte omstandighede uit hul poste ontruim. Die nuwe een, Malusi Gigaba, het die planne glo in die bek geruk, maar die minister van minerale hulpbronne, Mosebenzi Zwane, sê hy sal die meerderheidstem volg en die program ondersteun. Hopelik verdwyn hierdie meerderheidstem ten gunste van kernkrag saam met Jazob Zuma as president van die land.