Phepha leri ri avanyisiwile hi swiyenge swinharhu: A, B na C.
Hlamula swivutiso hinkwaswo swa xiyenge xin'wana na xin'wana.
Tsala hi ririmi leri amukelekaka.
Hlaya ndzimana leyi nga laha hansi ivi u hlamula swivutiso leswinga ta landzela.
Ku hundzile mimovha ya mune ndza ha endla matshalatshala yo yimisa, kambeva hundza. Ku fike nkarhi lowu ndzi nga ehleketa ni ku yima exikarhi ka pato leswaku va ta ndzi vona kahle hikuva maxangu lawa a ndzi ri na wona yo karhala a ya nga hlamuseleki.
Hala tlhelo dyambu na rona a ri lava ku lela misava ri nyupela kwalomu ri yaka kona. Loko ndza ha ehleketa leswaku ndzi taetlela kwihi; eka mani;ku fikilemovha wa xibebe. Loko ndzi yimisa voko, handleko kanakana muchayeri wamovha u yimisile movha. Hala ndzeni a a khandziyisile munghana wa yena. Muchayeri wa movha a a ri ni ntima wonge i xiringa, xikandza xa yena a xi tlhumile hi malebvu wonge wo ya cheleta. Ku komba leswaku i munhuawo vona hiku basa kameno loko avulavula.
Hatlisa ! Hatlisa! khandziya ndzhaku" ku huwelela mufambisi wa movha. "Ndzi ya e ..." Ku hlamula mina.
Khandziya! Ndzi jahile " ku hlamula muchayeri a fambisa movha switsongo. "Loko u nga lavi lifiti sala!"
Ndza yi lava ! Mi ndzi chicha eMacokolobyanini, ku hlamula mina hi ku tilahlela exibebeni. Xibebe xi sukile hi rivilo ra mahlomula-mbilu. Ndzi hlamarile leswaku hikokwalahoka yini wanuna loyi a jahela enkoveni wa rifu.
Laha a ndzi tshamile kona, nenge wa mina wu ve wu phendla saka leri a ri ri ni ngati kutani ku vonaka nhloko ya xihlangi.
Ndzi sungurile ku dzuka nyuku hi ku chava. Mbilu yi ba hi swigingi wonge a ndzi phikizana ni hanci hirivilo. Ndzi twe wongeku ngo va ni loyi a ngakotaka ku haha a ndzi susa ehenhla ka xibebe, kambe a ku ri hava loyi a vona khombo leri handle ka mina ntsena. Ndzi ehleketile ku tlula exibebeni, swikwembu swi ndzi arisa swi ku u nga ringeti mhaka yeleyo.
A hi salele hitikhilomitara letitsongo kufika etikweni ra ka hina. "Ndzi ta ya chika lahaya ," ku huwelela mina eka muchayeri wa movha. U pfumerile hi nhloko. Lexi nga tlhela xi ndzi tsema nhlana hi leswaku endzhaku ka loko ndzi n'wi byerile leswaku ndzi ta chika ku nga ri khale, wonge a ndzi lo n'wi vanga matsutsumisele ya yena ya movha.
Xana munhu loyi a ta yimisa ku yini leswi a hi lo salela hi magoza matsongo ku fika laha a ndzi fanele ku chika kona Hi mina a ndzi tivutisa. Bvhumm ! Movha wu hundza laha a ndzi fanele ku chika kona. Munhu hi loyi a hundzaka na mina! Ma yi vona mihlolo! Swarivala a swi heli?
Hooo ! Hooo ...! Mi hundzile laha a ndzi fanele ndzi chike kona. Ku vula mina ndzi ri karhi ndzi nghenise ni voko laha ku nga ni muchayeri kambe a ndzi bakanya.
Chela mafurha! Chela mafurha! Ku huwelela munghana wa yena.
Endzhaku ka ku famba mpfuka wo leha, movha wu tshikilepato ra xikontiri wuteka xipatwanalexi a xi kongoma emakhwatini. Hilaha ndzi nga swivona leswaku a ri ndzi xele kambirhi kumbe kanharhu. Movha a wo ndzi peperha kunene hikokwalaho ka magoji-goji.
Loko movhawuboha tibiriki ekusuhi nitamba ekule swinene ni miti ya vanhu, ndzi tlurile exibebeni tanihi mhunti ndzi tsema ndzi ri vona. Ha vambirhiva ndzi hlongorisile va ndzi khoma ndzi nga si ya helo. Va ndzi pfinyela ehansi.
Va ndzi bohile milenge ni mavoko ndzi ri karhi ndzi tshomboloka-tshomboloka kambe a ndzi hlanganile ni swinkankanka. Laha a va khoma kona hi voko wonge a ko va nsimbi kasi i nyama ya munhu. Loko va vona leswaku ndza kalakala, va humesile lapi leri a ri lo pyi, hi ngativa ri hlohlelaendzeni ka nomuwa mina.
Mabanga lawa ya ngahumesiwa hi ku copeta ka tihloa yatlunyani mahlo. A ya ri ekusuhi ni ku khavangela mina hakunene.
Xihontlovila lexi xa malebvu xi te xa hayimisa banga, ndzo vona xi cukumeta banga ehansi, ha vambirhi va hlanula swirhendze. Ndzi kume wonge ndza lorha hikuva a ndzi ri kusuhi ni ku lela misava.
Ku fikile movha wa "Jeep" wa vahloti laha a ku ri ni Vantima vambirhi ni Valungu vambirhi va ri ni swibamu. Va hatle va tsema tintambhu ni ku susa lapi leri a va ri gandlile enon'wini.
Vula minchumu mimbirhi leyi chaviseke murunguri loko a ha ri endzeni ka xibebe.
Vanhu lava a komberile lifiti eka vona a ku ri vanhu va njhani?
Vula swilo swimbirhi leswi seketelaka nhlamulo ya wena ya 1.5.
Xana hi byihi vubihi lebyi vanhu lava a va chayela xibebe a va hamba va byi endla?
Xana vahloti i vanhu va njhani?
a a ri ni ntima wonge i xiringa.
Ndzi swi vona leswaku ri ndzi xele kambirhi kumbe kanharhu.
Ha vambirhi va hlanula swirhendze.
A ndzi ri kusuhi ni ku lela misava.
Rhengu a tsakile ngopfu loko munghana wa yena Rhambu a fika a nga si n'wi langutela. Hi xihatla va sungurile ku petsa rhengu ra vona ro tifumisa va nga dzukanga nyuku. Nkata Rhengu u hatlisile a lulamisela nuna wa yenaswo lalela.
Endzhaku ko lalela Rhengu u tekile phepha na tipensele laha va nga ta tsala-tsala kona mafambele ya vona. Va twananile leswaku va fanele ku ya vutlela n'wankumi Mahlalela mali ya yena hinkwayo leyi a yi hlengeletile evhengeleni ra yena. Endzhaku ka swona va ta tsutsuma va kongoma endyangu wa Mahlalela va ya teka mpahla hinkwayo. Rhengu u tsundzuxile Rhambu leswaku Mahlalela a hi ximunhwana, u tshama a manile swigitsi swimbirhi. Loko munhu a lava ku kuma mali ya Mahlalelaa fanela ku n'wi wisaehansi hivholovholo. Rhambu a nga tsakeli leswaku va ya vutla vutomi bya Mahlalela. A va fanele ku n'wi hlenga va bula na yena ku kondza a rivala. Loko a rivarile va n'wi tlimbeletela ehansi va n'wi boha hi maridzwa, kutani va teka mali ya yena hinkwayo. Rhengu u file hiku hleka loko a twa rhengu leri kutani a ku: "Munghana, loko u lava ku kuma mali a wu fanelanga u chavaku halata ngati. Mahlalela u fanele kulahliwavhikireri loko hina hi lava mali."
Bulu ra tinsulavoya leti ri kamanyetiwile hi ku nghenelela ka nkata Rhengu, loyi a a va yingiserile loko va ri karhi va petsa rhengu ra vona. Nkata Rhengu o mukisana na vona a va byela xo mita hi huku a ku: "Mi tshamela ku tenga hi ku vutla mimoya ya vanhu. Xana ku khoma wa mulungu mi hluriwa hi yini Rhengu a wu kolwanga hi lembe leri u nga pindzula ejele"?
Wansati wa vanhu a nga ha yamitanga na marha. Rhengu a vindluka, xivungu xa le byongweni bya yena xihundzuluka xikomba nhlokoya xona exikosini. A tlulelansati wa yena hi vukarhi byo chavisa a n'wi fumbutela hi swivuri. N'wana wa Rhengu wa xisati a nga ha yimayimanga loko a vona mana wa yena a himeteriwa. Ntombi ya Rhengu yo bakiti ra mati yo vila nhe, yi ku phyavaa, ka tata wa kona. Rhengu o na kolola leswi a bokoxela ku fana na nguluve loko yi tlhaviwa, kambe a tshwile swinene. A n'wi karapile n'wana wa yena.
Ti huma eka Ririmi ra Manana hi S.
Hlaya ndzimana leyi nga laha hansi ivi endzhaku u hlamulaswivutiso leswi nga ta landzela.
Vanhu1 van'wana va swi kota ku hlayisa mali hi ndlela leyo hlamarisa. Loko2 ku ri Mgemi yena a a hlayisa leyi3tsongo hikuva o tshamela4 ku yi hangalasela lomu ku bejiwaka kona tihanci,5 muchayina na le byaleni.
Xihluvi xa mbulavulo xa ritora nomboro ya 1 i riviti kasi rito ra nomboro ya 2 i rihlanganisi.
Rito ra nomboro ya 3 i risivi-komba ra ndhawu ya 1, ri hundzuluxe ri va eka ndhawu ya 3.
Vumba xivulwa hi rito ra nhlamulo ya wena ya 3.2.
Hundzuluxa xivulwa lexi nga khwatihatiwa endzimaneni xi vaekankarhi lowu nga hundza.
Vumba xivulwahi ritora nomboro ya 4 u humelerisa nhlamuselo yo hambana na leyi yi kumekaka endzimaneni.
Vamavizweni i marito lama yelanaka kumbe ma fanaka hi tinhlamuselo. Tsala vamavizweni va marito lama landzelaka.
Eka xivulwa lexi landzelakakutirhisiwile xigaririmi xa Xithathelo: Enkhubyeni a ku ri mphensa-mphensa ku pfumala ni vuphelo bya marha.
Tsala xivulwa xa wena laha eka xona u nga ta va u tirhisile xiga-ririmi lexi.
Xana rito ra "vuphelo" ri pfelela eka rito rihi?
Munhu loyi a rhangelaka vana va xikolo na vadyondzisi u vuriwa...
Loko vanhu va Vantima va phahla va phahlela kwihi?
Munhu loyi a khomaka vanhu endzhaku ka loko va endlile vubihi byo karhi u vuriwa...
Ndhawu leyi ku hlayisiwaka kona vavabyi yi vuriwa yini xana?