Laha Afrika Dzonga ximanga lexi xikumeka eka tindzhawu tin’wana ta Lipmopo, Mpumalanga, KwaZulu-Natal Drankensberg nale Lesotho. Xitekiwa tani hi xiharhi lexikalaka swinene eka Red Data Book ya Afrika Dzonga. 3. Loko n’wana a velekiwile, va nwi late exigovolweni lexi a xi tirhisiwa ku chela swakudya swa swifuyo. Hi siku leri landzelaka Mbitsiniu tekile xibukwanaxakwe xa xihundla a kongoma eka Roseline. Va endlile kungu ni mana wakwe ra leswaku mali leyi Komela a yi lomba entirhweni yi fanele ku yiviwa (a vahta vula leswaku yi lahlekile). c Huvo yi nga lerisa leswaku ku va na njhekanjhekisano hi xikombelo xexo no lerisa leswaku njhekanjhekisano lowu tsariweke a wu kongomangi ntsena eka ku nyikiwa mpfumelelo, kambe na swivangelo. Swihlawulekisi swa nawu wa 20 swi fanele ku tirhisiwa hi ku landzelela maendlelo ya kona na ku cinca loku faneleke. Xitici xo kambela mimovha i senthara leyi thestaku mimovha na swona lexi xi nyiketaku switifiketi swa ku faneleka ku va epatwini . Ku na switici swa prayivhete na swa mfumo swo kambela mimovha. Hinkwaswo switici swa nkambelo wa mimovha swi fanele ku tsarisiwa no nyiketiwa xiyenge lexi faneleke loko swi nga si sungula ku nyiketa switifiketi swa mimovha swo faneleka ku va epatwini. Loko va amukela xikombelo, va Ndzawulo ya ta Vutleketli va xifundzhankulu va ta rhumela swipikitere ku ta kambela xitici ku vona loko xi fambelana na vuswikoti bya vuthekniki bya ntsariso tani hi laha swi nga vekiwa hi khodi ya va South African Bureau of Standards Code of Practice.