> Gwama a Vhupikisani - Ndivho ya izwi ndi u tendela tswikelelo ya dzikhamphani kha nḓivho ya zwa thekinolodzhi ntswa, mushumo wa mveledzo na mimakete u khwinifhadza vhupikisani havho. i o ita vhungoho ha uri dzikhamphani dzi ḓivha thekinolodzhi ntswa, dzi a i swikelela na u i shumisa u khwinifhadza vhubveledzi na u vha na tswikelelo ya khwine kha mimakete? U ya nga mawanwa a tshigwada tsha Amerika kha u tevhelela muhumbulo kha zwa vhulamukanyi, ngudo dza saintsi dzo sumbedza ndowelo yo tandavhuwaho ya u dzhia vhanna sa vhane vha vha na ndeme u fhira vhafumakadzi. Ndowelo iyi i itiwa uri i vhe ya ndeme ngei Shariah, mulayo une wa shumiswa kha mivhuso ya Islamic, hune vhutanzi ha fhiwa nga vhanna vhu na ndeme u fhirisa vhune ha fhiwa nga vhafumakadzi. Wikler (1989) o wana zwauri: Ngudo dzi sumbedza zwauri vhuimo ha muthu kha zwigwada zwo fhambanaho, u fana na miwaha, murafho kana mbeu, zwi tutuwedza uri ndeme ya muthu uyo i dzhiiwa hani kha vhawe. Thodisiso nga vhudalo dzo itiwa kha tshikhala tsha mbeu ya mbeu kha vhuwe vhuimo. Kha la Afrika Tshipembe u tevhelela muhumbulo hune ha vha hone kha u sa vha na ndeme ha vharema, nga maanda vhafumakadzi vha vharema, ho vha ho tanganedzwa nga ndila ye ha swika na kha vhuimo ha fomala ha vhulamukanyi. U vha na ndeme ho ditika nga zwithu zwo fhambanaho, hu tshi angaredzwa ikonomi, kutshilele, muvhili wa muthu na maanda, kuhumbulele na kutshilele; phatheni ya tshipitshi na kuambele; luambo lwa muvhili; na dziphatheni dzi kwamaho mvelele dzi fanaho na u fhindula kha mbudziso dzi sinyusaho kana u kondelwa kha u amba mafhungo a kwamaho zwa vhudzekani phanda ha vhathu vha vhanna vha vhatsinda, kana maitele a u shumisa maipfi a vhulenda kha mafhungo ane a kwama lufu na u fa. Hu dovha hafhu ha vha na tshipida tsha u dzhenelela kha ndeme tshine tsha kwama vhushaka vhukati ha vhathu vhane vha kwamea hune ndeme ya shuma hone. Nga ha fhungo ili Wikler (1987: 234) u bula zwauri vhahatuli vha nga vha vha sa zwi divhi uri ndeme i nga vha i tshi khou dzhielwa fhasi u swika ngafhi nga maitele a u vhidza (vhawe vhathu) nga madzina avho a u thoma, kana u shumisa mathemo ane a talutshedza izwo?