Muhaṱuli Muhulwane wa Afurika Tshipembe , u ya nga khethekanyo ya 171 ya Ndayotewa ya Riphabuliki ya Afurika Tshipembe ya 1996, na khethekanyo ya 16 ya Ndayotewa ya Khothe ya Mulayonyengedzedzwa wa 1995 (Mulayo wa 13 wa 1995) u ya nga he wa khwinifhadzwa wa dovha wa randelwa milayo ine ya vha kha Anekizha i langulaho mafhungo a elanaho na kutshimbidzelwe phanḓa ha lṄa 29 lṄa Shundunthule 1998* Khothe ya Ndayotewa.
Kha vha dzhenise duvha line ya do thoma u shuma ngalo.
kushumisele zwi amba kushumisele kha ndivhadzo u ya nga likumedzwa na tshumiso?
Duvha la Khothe zwi amba duvha linwe na linwe nga nnda ha Mugivhela , Swondaha na holodei?
Muthusa Muhatuli muhulwane kana Tshanda tsha Muhatuli Muhulwane?
kiliniki ya mulayo zwi amba senthara ya ndowedzo ya matshudeni vha pfunzo ya mulayo kha fakalithi ya mulayo yunivesithi i re kha Riphabuliki, ine ya katela senthara ya mulayo i langulwaho nga dzangano li si la malamba ngeno li tshi netshedza tshumelo ya mualyo ya fhedzi kha nnyi na nnyi?
muimeleli wa mulayo?
sherifi zwi amba muthu o tiwaho u ya nga khethekanyo ya 2 ya Mulayo wa Dzisherifi wa 1986 (Mulayo wa 90 wa 1986) u dovha hafhu wa katela muthu o tiwaho u ya nga khethekanyo ya 5 kana khethekanyo ya 6 ya Mulayo hune uyo muthu a vha a tshi khou shuma sa mufareli kana muthusi wa sherifi u ya nga he mulayo wa zwi vhekanya ngaho?
Khothekhathuli ya u Fhelisa Milayo zwi amba milayo ine ya langula vhudifari kha matshimbidzele a Khothekhathululi ya u Fhelisa Milayo yo gandiswaho u ya nga Ndivhadzo ya Muvhuso ya R?
Milayo i fanaho zwi amba milayo ine ya langa vhudifari kha matshimbidzele kha mavundu kana phurovintsi dzo fhambanaho na khethekanyo dzapo dza khothe khulwane yo gandiswaho u ya nga Ndivhadzo ya Muvhuso ya R. 48 ya la 12 Phando 1965 u ya nga he iyo milayo ya khwinifhadzwa ngaho?
Maanda manwe na manwe o hweswaho Muhatuli Muhulwane u ya nga hei milayo ine i nga shumiswa nga muhatuli kana vhahatuli yo vhekanywaho u ya nga Muhatuli Muhulwane hu tshi sedzwa hei ndivho.
Tsumbedzelo inwe na inwe ya heyi milayo kha lihoro line la tea u saina linwalwa line la sumba u vha li na vhaimeleli vha mulayo vha helo lihoro na tsumbedzo ya u swikisa manwalo kha Muredzhisitarara hu tshi katelwa na mbetshelo ya tshumelo ya hayo manwalo na kha manwe mahoro na u swikiswa ha khophi dza 25 dza manwalo othe o teaho khathihi na inwe mbonalelo ya aya manwalwa I re kha khomphuyutha ine ya tshimbilelana na ine ya shumiswa nga Khothe na Muredzhisitarara.
nea ndivhadzo li do swikisa kha Muredzhisitarara khophi yo gandiswaho ya ndivhadzo kana vha tou davhidzana nae vha dovha vha netshedza tthanziela yo tou sainiwa uri i vhe vhutanzi ha uri ho davhidzanwa nga datumu ifhio.
Muhatuli Muhulwane a nga engedzedza tshinwe tshifhinga tsho pimiwaho u ya nga hei milayo.
Khumbelo kha dzi vhe dzi vhaleaho na hone u fhandekana ha maledere hu vhe kavhili na hone yo thaiphiwa kha bammbiri la vhuhulu ha A4.
U ya nga mulayo wa 5, mbetshelo ya mulayo wa 4 wa Milayo i fanaho arali yo khwinifhadzwa u itela maitele a tshumelo ya Khothe.
Hu na zwitenwa zwina kha nwaha munwe na munwe.
(2)uri mulandu u nga thetsheleswa u ya nga Muhaṱuli Muhulwane arali o nṋea ndaela ya uri hu itwe ngauralo.
(3)Arali ḓuvha ḽo vhewaho ḽ(a u thoma tsengo ḽi si lṄa Khothe, tsengo i ḓo farwa nga ḓuvha ḽi tevhelaho ḽine lṄa vha ḓuvha lṄa Khothe. Arali ḓuvha ḽo vhewaho lṄa u fhedza mulandu ḽi si lṄa Khothe, mulandu u ḓo fhela nga ḓuvha ḽi tevhelaho lṄa Khothe.
Ofisi ya Muredzhisitarara i do vula u bva nga 08:30 u swika 13:00 na u bva 14:00 u swika 15:30 nga maduvha a Khothe.
Muredzhisitarara u ya nga zwinwe zwiitisi a nga tanganedza manwalo kha tshifhinga tshi songo tiwaho tsha mushumo na hone u ita hezwi musi o newa ndaela nga muhatuli.
Ndivhadzo ya khuwelelo, ine ya laela u ya nga tsumbedzo ya manwe mafhungo kha khothe nga inwe khothe kana linwalo line la sumbedza matshimbidzelwe o thomiwaho nga Khothe u ya nga hei milayo yo nomboriwaho nga Muredzhisitarara line la vha na minwaha i tevhekanaho hu tshi tevhelwa kufailele kana mavhekanyelwe.
(2)L(in(walo ḽiṋwe na ḽiṋwe ḽi tea u swikiswa nga murahu hu tshi khou tevhelwa kutevhekanele kwa milandu kana mulandu une wa tevhela u ḓo sumbedzwa nga nomboro ye ḽihoro lṄa swikisa uyo mulandu ngayo. A ḽi nga iswi kha Muredzhisitarara arali ḽi songo nomboriwa.
(3)Man(walo oṱhe o iswaho kha Muredzhisitarara u failiwa kana u vhekanyiwa a ḓo vhekanyiwa ngauralo hu tshi khou tevhelwa nomboro ya uyo mulandu.
(4)Man(walo oṱhe o sumbedzwaho kha (1) a ḓo badelelwa R75-00 ine ya vha mbadelo ya fomo ya ṱshitemmbe tsha muthelo: Hezwi zwi nga itea arali ḽihoro ḽo kona u fusha Muredzhisitarara u ya nga mulayo muṱuku wa (5) une wa tendela muthu ane a pfa uri ho ngo tea u badela ngeno zwo tendelwa nga Muredzhisitarara ane a dovha a zwi sumbedza kha siaṱari lṄa u thoma lṄa uyo mulandu kha ḽiṋwalo lṄa wonoyo mulandu.
(5)L(ihoro ḽine lṄa tama u thoma kana u hanedza matshimbidzelwe nga Khothe , ḽeneḽo ḽihoro ḽi na muhumbulo wa uri muthu ane a pfa kana muthu o imelaho ḽihoro u ḓo tea u fusha Muredzhisitarara nga nnḓa ha zwishumiswa zwa nḓuni, zwiambaro zwa fomaḽa kana zwishumiswa zwa mbambadzo na uri ḽeneḽo ḽihoro a ḽo ngo tea u vha na masheleni a linganaho R20 000 na uri a ḽi nga koni u ṋetshedza ayo masheleni u bva kha magavhelo a miraḓo ya ḽihoro.
(6)Fhethu he mabammbiri a tou fodwa, mbadelo dzine dza ḓo randelwa u ya nga mulayo muṱuku wa 6(a) i ḓo kona u badelwa. Khophi dza rekhodo dzi nga kona u itwa nga muthu muṋwe na muṋwe musi Muredzhisitarara e hone.
(a)Muredzhisitarara u ḓo humbela ḽihoro uri ḽi ite khophi ya ḽiṋwalo ḽiṋwe na ḽiṋwe lṄa khothe nga u badela mbadelo dzine dza katela na ṱshitemmbe tsha muthelo une wa vha R0.50 kha khophi iṋwe na iṋwe ya bammbiri ḽine nga vhuhulu lṄa vha A4 kana hu ḓo badelwa mbadelo i linganaho mutengo wa R1.00. Yeneyi khophi i ḓo vha i tshi khou ṱanziela uri i tou vha tshifanyiso tsha khophi ye ha kopiwa khayo.
(b)Mbadelo ya masheleni a khothe i nga ḓi itwa uri i songo badelwa nga Muredzhisitarara kha mulandu une muthu a pfa a tshi kwamiwa nga milayo miṱuku i re kha (4) na (5).
(7)Hune Khothe ya nṋea ndaela ya u ḓivhadza kana u tenda uri mulayo muṋwe na muṋwe kana mbetshelo iṋwe na iṋwe ine i si tshimbidze Ndayotewa u ya nga khethekanyo ya 172 ya Ndayotewa, Muredzhisitarara u ḓo ita uri hu ganḓiswe kha Gazete hu sa athu fhela maḓuvha a 15 u ṱutshela tshe iyo ndaela ya ṋetshedzwa. Hezwi zwi tea u vha gazete ya phurovintsi kana vunḓu ḽo teaho arali mafhungo a hone a tshi khou elana na vhusimamilayo ha phurovintsi kana vunḓu.
(8)Muredzhisitarara u ḓo anḓadza mutevhe wa u thetshelesa une wa ḓo nambatedzwa kha bodo ṱshifhatoni tsha Khothe hu sa athu fhela maḓuvha a 15 phanḓa ha luṱa luṋwe na luṋwe u itela u thusa vhaimeleli vha mulayo na u ṋetshedza mafhungo nnyi na nnyi.
(9)Maitele maelana na matshimbidzele a ḓo ṋewa nga Muredzhisitarara kha mahoro o teaho hu sa athu fhela maḓuvha maṱanu u bva tshe ayo maitele a ṋetshedzwa.
(10)(a)Muredzhisitarara u ḓo kona u vhulunga maṋwalo a Khothe na uri ha nga ḓo tendela na ḽithihi ḽao ḽi tshi bva nnḓa ha ṱshifhato tsha khothe.
(b)L(in(walo ḽiṋwe na ḽiṋwe ḽine lṄa swikiswa kha Muredzhisitarara lṄa dovha lṄa vha tshipiḓa tsha maṋwalo o tou vhulungwaho a Khothe a ḽi nga koni u bviswa ṱshothe uri ḽi si tsha vhulungwa lwa tshiofisi.
Musi ho fhedzwa nga matshimbidzelwe a Khothe, linwalo linwe na linwe line la vha li songo kopiwaho na mabammbiri e a shumiswa Khothe kana nga khothe inwe na inwe a do humiselwa khothe ye a bva khayo.
(11)(a)Arali zwa vhonala kha Muredzhisitarara uri ḽihoro a ḽo ngo imelelwa u ḓo ita uri ḽeneḽo ḽihoro ḽi kwamane na ofisi ya tsini kana vhaofisi vha Khomishini ya Pfanelo dza Vhuthu, vha dzangano lṄa Bodo ya Thuso ya zwa Mulayo ḽegal Aid Board), kiliniki ya mulayo kana tshiimiswa tshiṋwe na tshiṋwe tshine tshi nga vha tsho ḓiimisela u thusa iḽo ḽihoro.
(b)Muvhuso kana Muredzhisitarara ha na vhuḓifhinduleli ha tshinyalelo kana ndozwo yo vhangwaho nga thikhedzo yo ṋetshedzwaho nga muya wavhuḓi nga Muredzhisitarara tshifhingani tsha matshimbidzelwe phanḓa ha Khothe kana hu tshi khou kombetshedzwa uri hu tevhelwe ndaela u ya nga milayo i kha tshivhumbeo tsha nyeletshedzo ya mulayo kana mavhekanyelwe kana nzudzanyo dza maitele kana ḽiṋwalo.
Kha mafhungo manwe na manwe ane a katela na u ita khathululo hune ha vha na u hanedzana ho sedzwa u shumiswa ha ndayotewa ho sedzwa khorotshitumbe inwe na inwe kana ya vhulanguli kana vhudifari kana tshutshedzo ya khorotshitumbe kana ha vhulangi kana vhutodisisi ha ndayotewa kha mulayo munwe na munwe hu tshi katelwa na Mulayo wa Phalammennde kana vhusimamilayo ha vundu kana phurovintsi kana khorotshitumbe ine ya vha na maanda a vhudifhinduleli kana nyito ya vhulanguli kana vhudifari kana tshutshedzo kana wonoyo mulayo u songo sumbedzwa sa tshipida tsha mulandu kana lihoro line la khou itela khaedu uyo mulayo u re kha ndayotewa kana vhudifari kana mulayo une hu sa athu fhela maduvha matanu ho swikiswa linwalo kha Muredzhisitarara maelana na mulandu une wa khou ita uri hu vhe na mbilaelo phanda ha matshimbidzelwe a khothe lwa u tou thoma, lihoro li kwameaho li do shumisana na vhulanguli kana vhathu vha kwameaho uri kutshimbidzelwe kwa Khothe ku kone u bvela phanda. A hu na u divhadzwa hune ha do itwa, vhudifari kana mulayo une wa sa tshimbilelane na ndayotewa une wa do itwa nga khothe kha hayo mafhungo nga nnda ha musi mbetshelo ya hoyu mulayo yo tevhedzwa.
Nga nnda ha musi Khothe kana Muhatuli Muhulwane o sumbedza, a hu na muthu ane a tea u divhonadza o imelela lihoro kha matshimbidzelwe manwe na manwe a Khothe nga nnda ha musi a tshi tea u divhonadza Khothe khulwane.
(1)Arali ḽihoro lṄa fa kana ḽi si tsha kona u sumbedza vhukoni ha matshimbidzelwe maṋwe na maṋwe, matshimbidzelwe a ḓo imiswa u swikela tshifhinga tshine ha ḓo vha hu na vhaimeli vho tendelwaho kana muthu muṋwe na muṋwe ane a vha na vhukoni o tiwaho vhuimoni ha ḽihoro kana u swikelela maitele a u sa sumbedza vhukoni a tshi fhela ṱshothe.
(2)Hune ha vha hu na muthu o tendelwaho kana ho tholwa muthu a re na vhukoni, Khothe i nga ita uri muthu o tendelwaho kana a re na vhukoni a ime vhuimoni ha ḽihoro arali hu na muthu o lovhaho kana uyu muthu a re kha itsho tshiimo a tshi sumbedza u sa vha na vhukoni. Hezwi zwi nga itwa musi ho itwa khumbelo.
Muthu ane a vha na pfanelo dza u vha murado wa lihoro kana ane a vhona zwo tea uri a vhe murado wa lihoro tshifhingani tsha matshimbidzele tshifhinga tshinwe na tshinwe a nga ita khumbelo ya u dzhenelela o diimisa sa lihoro, hoyo muthu a nga ita hezwo nga murahu ha musi o ita ndivhadzo kha mahoro othe a kwameaho. Khothe kana Muhatuli Muhulwane a nga nea ndaela ya u bveledza uho vhukando nga murahu ha musi o ita khumbelo. Hezwi zwi katela mbadelo dzinwe na dzinwe khathihi na u sumba sia la uri matshimbidzele a nga bvela hani phanda arali zwo tea.
Maanda a axennde ha tei u tou vhekanywa, tshi re hone ndi uri vhashumisi vha mulayo vha re na thendelo vha nga kona u imela lihoro linwe na linwe hu sa athu fhela maduvha a 21 ho divhadzwa uri linwe na linwe line la vha na maanda a u shumisa mulayo li tshi khou ita izwi kana li nga ita izwi nga muya wavhudi lo newa tshifhinga nga Khothe hu sa athu newa khathulo. Arali hu na zwine ili lihoro la hanedza lo zwi ita nga u tou divhadza lune nga murahu ha izwi vhashumisi vha mulayo a hu tshee na zwine vha tea u ita nga nnda ha musi vho shumisa maanda a axennde u swikisa mbilaelo hu sa athu fhela maduvha a 21 u bva tshee ha newa ndivhadzo.
Maanda manwe na manwe a axennde kana u tendelwa ha u swikiswa ha mbilaelo hu do sainiwa kana ha imela ndivhadzo i no do swikiswa hu tshi khou tevhelwa mulayo.
A hu na maanda a axennde kana thendelo ine ya do ita uri mbilaelo i swikiswe nga muthu munwe na munwe o imelela muvhuso.
Musi ho sedzwa hei milayo, muthu muṋwe na muṋwe ane a vha na dzangalelo kha mafhungo maṋwe na maṋwe phanḓa ha Khothe a nga fhiwa tshifhinga tshine tshi si ho fhasi ha tshe tsha sumbedzwa kha khethekanyo ya mulayo muṱuku wa (5). Hezwi zwi nga itwa hu tshi khou tevhelwa u tea ha zwithu u ya nga hune zwa vha ngaho ho sedzwa zwiteṋwa, nyimele na pfanelo dza nga misi na dza tshipentshela dze ha tou tendelanwa khadzo nga u tou nṅwala nga mahoro oṱhe phanḓa ha Khothe kana dzine dzi nga vha dzo tendelwa nga Muhaṱuli Muhulwane u ya nga mulayo muṱuku wa (3).
Thendelano yo tou n (waliwaho ye ya sumbedzwa kha mulayo muṱuku kha (1) i ḓo swikiswa kha Muredzhisitarara wa Khothe hu sa athu fhela maḓuvha maṱanu u bva tshe ya ṋetshedzwa. I ḓo kwama maitele a u itea ha zwithu nga nḓila ine zwa vha ngayo. Nṱhani ha izwi hu ḓo dovha ha sedzwa tshifhinga tshe khatsho ha tendelanwa musi hu tshi ṋetshedzwa ḽiṋwalo lṄa iyo thendelano.
(3)Muhat(uli Muhulwane a nga shandukisa zwe ha tendelanwa khazwo zwine zwa nga nyimele na pfanelo dza nga misi na dza tshipentshela sa zwe zwa sumbedzwa kha mulayo muṱuku wa (1).
Arali thendelano yo tou ṋwaliwaho i re kha mulayo muṱuku wa (1) i sa khou kona u wanala, muthu muṋwe na muṋwe ane a vha na dzangalelo kha mafhungo maṋwe na maṋwe afha Khothe a nga ita khumbelo kha Muhaṱuli Muhulwane uri a ṱanganedzwe u ya nga hune mafhungo a vha ngaho. Muhaṱuli Muhulwane a nga ṱanganedza iyo khumbelo u ya nga nyimele na pfanelo dza nga misi na dza tshipentshela u ya nga hune ene a zwi vhona ngaho.
Arali hu songo sumbedzwa phimo ya tshifhinga kha masia e a ṋetshedzwa maelana na khumbelo i re kha mbetshelo ya (4), yeneyi phimo ya tshifhinga i nga ṋewa hu sa athu fhela maḓuvha maṱanu nga murahu ha musi muhuweleli o ṋetshedza mbilaelo yo tou ṋwalwaho kana musi tshifhinga tsha u swikisa mbilaelo tsho no fhira.
u vhea tshifhinga tsho sudzuluswaho tsha u netshedza u ya nga hune zwithu zwa vha ngayo, u tshimbilelana ha matshimbidzele khathihi na mihumbulo i sumbaho u netshedzwa hune ha vha ha ndeme kha Khothe ha dovha ha fhambana na ha manwe mahoro.
Maitele a u tanganedza zwithu nga ndila ine zwa vha ngayo a do tevhelwa musi hu tshi swikiswa khanedzano yo tou nwaliwaho, nga nnda ha musi iyo khanedzano yo netshedzwaho i sa dovhololi zwe zwa netshedzwa u thomani kha khanedzano ya manwe mahoro. Hei netshedzo i fanela u vha i tshi khou sumbedza vhutanzi vhuswa kha Khothe.
Musi hu tshi sedzwa mbetshelo ya Mulayo wa vhu 31, maitele a u tanganedza zwithu nga ndila ine zwa vha ngayo a do tendelwa fhedzi musi ho sedzwa rekhodo ya khathululo kana a tshi sedza kha zwitenwa zwe zwa kona u bvela khagala tshifhingani tsha matshimbidzele. Ha nga engedzedzi kana a disa vhunwe vhutanzi vhuswa vhune ha do ita uri hu ambiwe.
Musi hu tshi tevhelwa maitele a uri zwithu zwi tanganedzwe nga ndila ine zwa vha ngayo hu do bviselwa khagala duvha la u swikisa mbilaelo yo tou nwaliwaho nga ndila yo teaho kana mafhungo manwe na manwe a swikiswe nga ndila yo teaho.
taha nga mulandu wa maitele a uri zwithu zwi tanganedzwe nga ndila ine zwa vha ngayo.
Mbetshelo ya mulayo wa 1(3) i ḓo shumiswa, hu na u khwinifhadzwa ho teaho u itela uri zwithu zwi vhe nga nḓila ine zwa vha ngayo.
u wanala ha maitele u bva Khothe. Khumbelo yeneyo i ḓiswa i na ḽikumedzwa ḽi re kha nḓivhadzo i tikedzwaho nga afidavithi. Hafha hu fanela u vha hu na zwiteṋwa zwine muhumbeli a ḓitika ngazwo, muhumbeli u fanela hafhu u dovha a sumbedza ḓiresi yawe (kha vhukule vhu re vhukati ha khilomitha dza 25 u bva ofisini ya Muredzhisitarara), a tshi ita hezwi u vha a tshi khou sumbedza ḓiresi ya vhudzulo na ya poswoni khathihi na nomboro dza luṱingo na ḓiresi ya e-meili arali muhumbeli e nayo. Muhumbeli u ḓo tea u ṱanganedza nḓivhadzo na tshumelo ya maṋwalo a matshimbidzele hu sa athu fhela maḓuvha maṱanu kana phanḓa ha musi muhumbeli a tshi wana nḓivhadzo ya khumbelo yo tou ṋwalwaho. Arali muhumbeli a vha a khou tea u pikisa iyo khumbelo u ḓo tea u bula arali o wana nḓivhadzo. U bva afho Muredzhisitarara u ḓo tea swikisa mafhungo phanḓa ha Muhaṱuli Muhulwane uri hu sedzwe na iyo khumbelo u ya nga tshiteṋwa tsha mulayo muṱuku wa (4).
Musi phungudzo ya vhuleme kana vhuṱungu yo ṱahiswa maelana na muthu muṋwe na muṋwe, muvhuso, tshiimiswa tsha muvhuso kana hune zwa konadzea ha ṋetshedzwa nḓivhadzo ya khumbelo yo sumbedzwaho kha (1), nḓivhadzo ya ḽikumedzwa i ḓo livhiswa kha Muredzhisitarara na muthu kana tshiimiswa tshiṋwe na tshiṋwe tshine khatsho ha ḓo vha hu tshi khou sedzwa ḓiresi ya vhudzulo, nomboro ya luṱingo na ḓiresi ya e-meili hune zwa vha zwo tea. L(ihoro kana tshigwada tshine vhuleme kana vhuṱungu ha vha hu tshi khou fhungudzwa khatsho Muredzhisitarara u ḓo tea uri a davhidzane natsho. Nga nnḓa ha izwi tshi ḓo tea u kwamana na Muredzhisitarara u ya nga Fomo ya 1 na 2 u ya nga hune zwa konadzea.
kha tshifhinga tsho bulwaho kha ndivhadzo, a divhadze muhumbeli na Muredzhisitarara nga u tou nwala ndivho yawe ya u hanedza khumbelo.
hu sa athu fhela maduvha a 15 muhumbeli o divhadza ndivho yawe ya u hanedza khumbelo yo swikiswaho. Muhanedzi a nga ita izwi nga u fhindula nga afidavithi na manwe manwalo ane a do vha a tshi khou tikedza dziafidavithi.
Muhumbeli a nga swikisa phindulo ya afidavithi hu sa athu fhela maḓuvha a 10 a tshumelo ine ya vha i tshi khou elana na afidavithi na maṋwalo o sumbedziwaho kha pharagirafu (a) (ii).
Hune ha vha hu songo ṋetshedzwa nḓivhadzo ya u hanedza kana hune ha vha hu songo fhindulwa afidavithi u ya nga pharagirafu (a) (ii) ine ya vha yo tea u swika hu sa athu fhela tshifhinga tshe tsha sumbedzwa kha pharagirafu (a) (ii), Muredzhisitarara u ḓo ita uri hu sa athu fhela maḓuvha maṱanu a ṋetshedze iyo khumbelo phanḓa ha Muhaṱuli Muhulwane.
Hune ha vha hu na afidavithi yo swikiswaho, Muredzhisitarara u ḓo swikisa khumbelo phanḓa ha Muhaṱuli Muhulwane hu sa athu fhela maḓuvha maṱanu ho fhindulwa afidavithi kana arali hu si na afidavithi yo fhindulwaho ye ya swikiswa hu sa athu fhela maḓuvha maṱanu a tshifhinga tsho sumbedzwaho kha pharagirafu (b).
Muhaṱuli Muhulwane a nga nṋea maitele u ya nga mulayo muṱuku wa (4) u tendelwa u swikiswa ha vhuṋwe vhuṱanzi ha afidavithi.
Musi khumbelo yo vhewa phanḓa ha Muhaṱuli Muhulwane u ya nga mulayo muṱuku wa (3)(c) ane a fanela u nṋea ndaela ya uri iyo khumbelo i nga shumaniwa hani nayo. Hafha hu nga sedzwa arali i tshi nga tou dzulelwa fhasi uri I thetsheleswe kana i sedzwe hu tshi khou tevhelwa zwe zwa ṋwalwa kana hu sedzwe manweledzo a afidavithi.
Kha khumbelo ya shishi kana tshihadu, Muhatuli Muhulwane a nga netshedza fomo na tshumelo yo disendekaho nga hei milayo. Muhatuli Muhulwane a nga dovha a nea ndaela ya uri haya mafhungo a dzulelwa hani fhasi hu tshi khou sedzwa-vho tshifhinga na maitele ane a do tshimbidzwa ngao. Maitele na matshimbidzele a do vha o ditika nga hei milayo na hone zwo tea.
Khumbelo u ya nga mulayo muṱuku wa (1) ḽikumedzwa ḽi ḓo swikiswa sa nḓivhadzo lṄa dovha lṄa fheletshedzwa nga afidavithi ine ya khou ṱalutshedza zwavhuḓi ine ya sumbedza kupambutshele u bva kha matshimbidzele zwao.
Nyambedzano ya u hanedzana nga netshedzwa hu tshi kha di vha na tshifhinga. Yone i do vha i tshi khou sumbedza mutevhe wa zwi re ngomu na mutevhe wa manwalo o sedzwaho hu tshi khou tevhelwa masiatari a he mafhungo a topolwa hone.
Nyambedzano ine ya tou netshedzwa nga mulomo a i nga tendelwi arali ho newa ndaela i bvaho kha Muhatuli Muhulwane.
(a) U hanedzana ho tea arali hu tshi khou ambiwa mafhungo o teaho phanḓa ha Khothe. Hezwi zwi ḓo dovha zwa langiwa nga tshifhinga tsho randelwaho izwi nga Muhaṱuli Muhulwane.
Mahoro othe a do zwi dzhia uri vhahatuli vhothe vho vhala khanedzano dzo tou nwalwaho na uri a hu na thodea ya u dovholola zwe zwa vhekanywa.
(a) Khanedzano dzi nga swikiswa kha Khothe nga luambo luṋwe na luṋwe na uri ayo mahoro o teaho ha nga ḓo ṱoḓa vhaḓologi.
Arali hu na muthu ane a tama u swikisa mafhungo kha Khothe nga luambo lunwe na lunwe lwa tshiofisi lu si luambo lwe a lu shumisa musi a tshi nwala mafhungo a khanedzano, onoyo muthu u do tea u swikisa ndivhadzo kha Muredzhisitarara, hu sa athu fhela maduvha a sumbe phanda ha musi hu sa athu thetsheleswa mafhungo aya ane a tea u swikiswa kha Muredzhisitarara. Kha iyo ndivhadzo u fanela u sumbedza luambo lune a do tea u lu shumisa.
U ya nga likumedzwa la Khothe kana khumbelo ya lihoro lithihi kana manzhi, Khothe i nga nea ndaela ya uri milandu mivhili kana minzhi ine ya kwama zwithu zwi fanalo kana zwi elanaho hu nga ambiwa ngayo khathihi sa mulandu muthihi kana ha randelwa zwinwe zwa zwitenwa kha iyi milandu.
Mulayotibe wo lumbamiswaho u ya nga khethekanyo ya 79 (4)(b) kana 121(2)(b) u ya nga Ndayotewa nga Phuresidennde wa Riphabuliki ya Afurika Tshipembe kana nga MulangaVunḓu kana Phurovintsi. U ya nga hune zwa vha ngaho u ḓo ṋwaliwa wa dovha wa swikiswa kha Muredzhisitarara na Tshipikara tsha Buthano lṄa Lushaka na Mudzulatshidulo wa Khantsela ya Lushaka lwa Phurovintsi kana Vunḓu, kana Muambeli wa vhusimamilayo ha phurovintsi kana vunḓu u ya nga hune zwa vha ngaho.
mihumbulo ya uho u vhetshelwa thungo.
Mahoro a polotiki o imelelwaho Phalamendeni ya lushaka kana vhusimamilayo ha vunḓu ḽo teaho u ya nga hune zwa vha ngaho a ḓo vha na pfanelo ya u swikisa maṋwalo o teaho u ya nga he ayo mafhungo a vhetshelwa tshifhinga tsha uri a ambiwe nga fhasi ha mulayo muṱuku wa (4).
(a)u humbela Muambeli kana Mudzulatshidulo wa Khoro ya Lushaka ya Mavunḓu u ya nga hune zwa vha ngaho.
(b)u vhidzwa ha mahoro a polotiki ane a vha na dzangalelo Phalamenndeni ya lushaka kana vhusimamilayo ha vunḓu ḽo teaho u ya nga hune zwa vha ngaho. Mahoro ane a tama u swikisa maṋwalo o teaho hu tshi tevhelwa tshifhinga tshe ha pfi a ḓo ambiwa ngatsho.
(1)Khumbelo u ya nga khethekanyo dza 80(1) na 122 (1) ya Ndayotewa nga miraḓo ya Buthano lṄa Lushaka kana vhusimamilayo ha vunḓu i ḓo ḓivhadzwa sa ḽikumedzwa ḽi tikedzwaho nga afidavithi. U hanedzwa ha zwi re ngomu hu ḓo shumiswa nga vhahumbeli u itela u swikisa khumbelo yavho kha Muredzhisitarara na u dovha hafhu a swikisa kha Muambeli wa Buthano lṄa Lushaka hune zwa vha zwo tea na Mudzulatshidulo wa Khoro ya Lushaka ya Mavunḓu kana Muambeli wa vhusimamilayo ha vunḓu u ya nga hune zwa vha ngaho.
(2)Hu ḓo ṋetshedzwa nḓivhadzo i humbelaho Muambeli arali zwo tea na Muḓzulaphanda wa Khoro ya Lushaka ya Mavunḓu u swikisa khumbelo kha mahoro oṱhe a polotiki o imelelwaho kha nnḓu kana vhusimamilayo. Hezwi zwi nga itwa nga u tou nṅwala hu sa athu fhela maḓuvha maṱanu u bva tshee ha ṋetshedzwa khumbelo.
(3)Khumbelo ye ya sumbedziswa kha mulayo muṱuku wa (1) i ḓo fheletshedzwa nga ṱhanziela yo ṋetshedzwaho nga Muambeli wa vhusimamilayo ho teaho na u sumbedza uri ṱhoḓea dza khethekanyo ya 80(2)(a) kana khethekanyo ya 122 (2)(a) ya Ndayotewa dzo tevhedzwa.
u todwa ha thuso ya u rulwa vhuleme hu tshi katelwa na vhuleme ha tshifhinganyana.
(a) L(ihoro ḽiṋwe na ḽiṋwe ḽi kwameaho kana muvhuso muṋwe na muṋwe une wa tama u hanedza u ṋetshedzwa ha ndaela yo sumbedzwaho kha khumbelo u ḓivhadza Muredzhisitarara nga u tou nṅwala hu sa athu fhela maḓuvha a 15 tshe ha sumbedzwa ndivho ya u hanedza. Kha yeneyo nḓivhadzo hu ḓo sumbedzwa-vho na ḓiresi hune iḽo ḽihoro kana muvhuso wa ḓo ṱanganedza u ṱanganedzwa ha nḓivhadzo na dziṋwe tshumelo dza maṋwalo ane a ḓo vha a tshi khou sumbedza matshimbidzele.
Arali iyo ndivhadzo yo netshedzwa, khumbelo i do vhewa u ya nga mbetshelo ya mulayo wa 11.
u tendelwa ha mafhungo a nyengedzedzo u ya nga hune Muhatuli Muhulwane a vhona zwo tea kana tshihadu tshine ayo mafhungo a tea u sedzwa ngatsho.
nga u tou netshedza ndivhadzo dzo tou nwalwaho dzine dzi nga thusa u tandulula tshitenwa tsho teaho kha tshifhinga tsho tiwaho kha ayo maitele.
Muredzhisitarara wa khothe o neaho ndaela ya nyimele i si yavhudi ya ndayotewa sa zwe zwa sumbedzwa kha khethekanyo ya 172 ya Ndayotewa, u do ita ngauralo hu sa athu fhela maduvha a 15 tshe iyo ndaela ya swikiswa kha Muredzhisitarara wa khothe nga u netshedza khophi ya iyo ndaela.
Muthu kana tshiimiswa tsha muvhuso tsho tea u ita ngauralo na u vha na lutamo lwa u ita khaṱhululo maelana na iyo ndaela nahone u ya nga khethekanyo ya 172 (2)(d) ya Ndayotewa u ḓo ita ngauralo hu sa athu fhela maḓuvha a 15 ho ṋetshedzwa iyo ndaela. Hu ṋetshedzwa nḓivhadzo ya u swikisa khaṱhululo kha Muredzhisitarara wa khothe ine ya ita uri hu ṋewe ndaela. Yeneyi ndaela ndi ine ya ḓo vhekanya maitele o ṋetshedzwaho nga Muhaṱuli Muhulwane.
Muhweleli ndi ane kha yeneyo ndivhadzo ya u ita khathululo a do nea ndivhadzo ya uri ndi nga mini o swikisa khathululo yawe na u sumbedza zwiitisi na uri iyi khumbelo i tikedzwa hani nga mulayo na uri ho vha ho fanela ho dzhiwa tsheo ifhio.
Muthu kana tshiimiswa tsha muvhuso tsho tea u ita khumbelo ya u ṱanganedzwa ha u ya nga khethekanyo ya 172 (2)(d) ya Ndayotewa nahone u ḓo ita ngauralo hu sa athu fhela maḓuvha a 15 ho ṋetshedzwa iyo ndaela. Hu ṋetshedzwa nḓivhadzo ya u swikisa khaṱhululo kha Muredzhisitarara wa khothe ine ya ita uri hu ṋewe ndaela. Yeneyi ndaela ndi ine ya ḓo vhekanya maitele o ṋetshedzwaho nga Muhaṱuli Muhulwane.
Arali hu songo swikiswa nḓivhadzo kana khumbelo u ya nga he zwa sumbedzwa kha mulayo muṱuku wa (2) na (4) nga u tevhekana u ya nga nḓila ye zwa vhekanywa ngaho, maitele a u sa ṱanganedzwa ha nyimele ya ndayotewa a ḓo vhetshelwa thungo u ya nga maitele o ṋetshedzwaho nga Muhaṱuli Muhulwane.
Muambeli wa vhusimamilayo ha vunḓu vho phasisa kana u u fhelisa ndayotewa u ya nga khethekanyo ya 142 na 144(2) ya Ndayotewa hune ha vha hu tshi khou sumbedzwa lutamo lwa uri yeneyo ndayotewa kana u fheliswa ha ndayotewa hu fheliswe nga Khothe. Hu ḓo itwa uri honoho u ṱanzielwa ha vhungomu ha ndayotewa hu tou ṋwalwa kana u fheliswa ha ndayotewa nga vhusimamilayo ha vunḓu kana phurovintsi hu swikiswe kha Muredzhisitarara lwa fomaḽa hu dovhe hu humbelwe Khothe uri i ite mushumo wayo u ya nga khethekanyo ya 144 ya Ndayotewa.
T(hanziela yo sedzuluswaho kha mulayo muṱuku wa (1) i ḓo katela-vho na tshitatamennde tshi bviselaho khagala uri ndayotewa kana u fheliswa ha ndayotewa ho phasiswa nga vhathu vhanzhit.
(3)L(ihoro ḽiṋwe na ḽiṋwe ḽo imelwaho kha vhusimamilayo ha phurovintsi kana vunḓu ḽi ḓo tea u vha na pfanelo dza u ṋetshedza u khanedzano nga u tou amba Khothe, tenda ḽeneḽo ḽihoro lṄa polotiki lṄa nga kona u swikisa khumbelo yo tou ṋwalwaho kha Khothe phanḓa ha musi uho u hanedzana hu sa athu thoma.
maitele na maṋwalo o swikiswaho u ya nga pharagirafu (b) zwi fanela u swikiswa nḓevheni dza maṋwe mahoro a polotiki kha vhusimamilayo. Hezwi zwi fanela u itwa musi Muhaṱuli Muhulwane a tshi vhona zwo tea.
(5)Hu tshi tevhelwa ndaela ya Khothe, khethekanyo ṱhukhu ya 144, Ndayotewa i nga bvisela khagala mbetshelo dza ndayotewa ya vunḓu kana u fheliswa ha ndayotewa arali hu na ṱhoḓea i sa tshimbilelani na Ndayotewa.
Khumbelo ine ya swikiswa thwii sa zwe zwa vhekanyiswa zwone kha khethekanyo ya 167(6)(a) ya Ndayotewa i ḓo swikiswa sa ḽikumedzwa ḽine lṄa vha nḓivhadzo, i ḓo tikedzwa nga afidavithi ine ya vha na zwiteṋwa zwine muhumbeli a ḓitika ngazwo.
vhutanzi vhu nga bviselwa hani khagala na u kona u thivhela khudano.
Muthu munwe na munwe kana lihoro line la tama u hanedza khumbelo li do ita ngauralo hu sa athu fhela maduvha a 10 nga murahu ha musi ho no swikiswa khumbelo. Hu do tea uri hu dovhe hu divhadzwe mudisi wa khumbelo na Muredzhisitarara nga u tou nwala kana nga u swikisa ndivho yawe ya u hanedza.
maitele ane a sumbedza uri a hu na thodea ya uri hu fanela u swikiswa manwalo e a tou nwalwa kana afidavithi.
Khumbelo dza tswikelelo thwii dzi sedzuluswa nga u tou nweledza hu songo sedzwa u thetshelesa hune ha ḓo vha hu tshi khou tou ambiwa kana u hanedzana ho tou ṋwalwaho u fhirisa zwine zwa ḓo vha zwo tou ṋwalwa kha khumbelo yone iṋe: Nga nnḓa ha musi muthu ane a ḓo vha a tshi khou fhindula uho u hanedza o sumbedza kha ndivho yawe ya u hanedza u ya nga mulayo muṱuku wa (3), Khumbelo ya u swikelela thwii fhedzi i ḓo sedzuluswa nga murahu ha mbekanyo ya mulayo muṱuku wa (4)(a) yo no tevhedzwa.
Maitele e a vhewa kha uyu mulayo a ḓo tevhelelwa kha khumbelo ya u ita khaṱhululo kha Khothe hune ha vha ho dzhiwa tsheo ine ya vha yo ḓitika nga ndayotewa nga nnḓa ha uri hu ḓo vha hu na nyimele ine i si vhe yavhuḓi kha ndayotewa nga fhasi ha khethekanyo ya 172(2)(a) ya Ndayotewa. Hune yeneyo tsheo ya vha yo ṋewa nga Khothe hu tshi katelwa Khothe Khaṱhuli khulwane hu sa khou sedzwa uri Muphuresidennde o hana kana u ṱanganedza khumbelo ya khaṱhululo.
Muthu we a hwelelwa mulandu ane a dinwa nga tsheo ya khothe ane a tama u hanedza iyi tsheo thwii kha Khothe kha mafhungo o livhanaho na ndayotewa, u do ita ngauralo hu sa athu fhela maduvha a 15 maelana na u swikisa khathululo ine a tama u i swikisa nga murahu ha musi o nea ndivhadzo kha manwe mahoro kana mahoro o teaho. Khumbelo yeneyo ya u hanedza tsheo yo dzhiwaho i fanela u swikiswa kha Muredzhisitarara: nga nnda ha musi Muphuresidennde wa Khothe Khathuli Khulwane o hana u netshedza thendelo ya u hanedza tsheo yo no dzhiwaho. Hezwi zwi do ita uri tshifhinga tsho vhetshelwaho u hanedza tsheo yo dzhiwaho tshi thome nga duvha le ha newa ndaela ya u hana iyo khumbelo.
mvelelo dza iyo khumbelo arali dzo vha dzi tshi vho divhea musi iyo khumbelo i tshi swikiswa Khothe.
(a) Musi hu sa athu fhela maḓuvha a 10 u bva nga datumu ye khumbelo ye ya sumbedzwa kha mulayo muṱuku wa (2) ya swikiswa, muhanedzi kana vhahanedzi vhane vha tea u fhindula nga u tou nṅwala vha tea u sumbedza uri iyo khumbelo ya u ita khaṱhululo ndi ya u hanedza. Arali zwo ralo vha fanela u sumbedza uri zwiitisi zwa iyi khumbelo ndi zwifhio.
Phindulo i do sainwa nga muhanedzi kana vhahanedzi kana vhaimeleli vha mulayo vhavho.
(a) Mufhinduli kana vhafhinduli vhane vha tama u swikisa khaṱhululo ya u vhudzisisa ya Khothe kha mafhungo ane a elana na ndayotewa vha ḓo ita ngauralo hu sa athu fhela maḓuvha a 10 u bva tshee khumbelo ye ya sumbedzwa kha mulayo muṱuku wa (2) ya swikiswa kha Muredzhisitarara. Khumbelo yeneyo ndi ya u vhudzisisa.
Mbetshelo ya iyi milayo ine ya vha maelana na u ita khathululo i do shumiswa ho teaho u itela u khwinifhadza khumbelo ya u vhudzisisa.
(a) Khothe i ḓo dzhia tsheo arali hu tshi nga ṋetshedzwa thendelo ya khumbelo ya u ita khaṱhululo.
(b)Khumbelo dza u ita khaṱhululo dzi nga sedzuluswa nga u tou nweledza hu sa khou sedzwa vhuṱanzi ho ṋewaho nga u tou amba kana ho ṋwaliwaho nga nḓila ya u tou hanedzana u fhira zwine zwa vha kha khumbelo yone iṋe.
Khothe i nga kha di nea ndaela ya uri khumbelo ya khathululo i vhe nga ndila ya u hanedzana na uri i vhe yo tou thwii nga ndila ine khanedzano yo tou nwalwaho ya mahoro ya vha i sa khou sedza mbudziso fhedzi. I nga dovha ya sedza uri iyo khumbelo ya khathululo i nga netshedzwa ho dovha ha sedziwa zwivhuya zwa u fhelisa phambano. Mbetshelo dza mulayo wa 20 dzi do khwinifhadzwa arali zwo tea ha dovha ha tevhelwa maitele ane a tea u tevhedzwa.
Muhumbeli wa khumbelo ya khathululo u do dzudzanya a dovha a swikisa rekhodo dza khathululo kha Muredzhisitarara kha tshifhinga tsho tiwaho nga Muhatuli Muhulwane.
U ya nga mbetshelo ya mulayo muṱuku wa (c) afha fhasi, rekhodo dza khaṱhululo dzi ḓo katela tsheo dze dza dzhiwa nga khothe dze dza dzhielwa nzhele khathihi na maṋwalo oṱhe e a swikiswa nga mahoro oṱhe a re ngomu khothe. Vhuṱanzi hoṱhe vhune vhu nga vha ho ita uri hu vhe na matshimbidzele e a tevhelelwa afha khothe, vhu fanela u vha vhuṱanzi ho teaho vhune vhu nga kona u bvisela ngoho khagala.
(i) Mahoro oṱhe a ḓo lingedza u swikelela thendelano kha uri ndi zwifhio zwine zwa tea u dzheniswa kha rekhodo. Arali hu si na thendelano yo raloho, muhumbeli wa khaṱhululo u ḓo ita khumbelo kha Muhaṱuli Muhulwane kha u vhona uri hu nga itwa mini maelana na u vhekanya rekhodo.
Khumbelo yo raloho i do itwa nga u tou nwala na uri i do dovha ya sumbedza vhunzani ha phambano dzi re vhukati ha mahoro maelana na u vhekanywa ha rekhodo khathihi na mihumbulo i re ngomu ya muiti wa khathululo.
(iii)Mufhinduli a nga fhindula khumbelo hu sa athu fhela maḓuvha a 10 u bva tshe ha swikiswa khumbelo na hone u ḓo dovha a sumbedza mihumbulo ya u ita uri a hanedze iyo khumbelo.
Muhatuli Muhulwane wa Khothe a nga netshedza iyo khumbelo kha munwe wa vhahatuli ane a nga sedza zwo nwalwaho kha mabammbiri kana a toda uri ayo mahoro a divhonadze phanda hawe nga duvha na tshifhinga tsho tiwaho uri hu kone u ambiwa nga ha kuvhekanyelwe kwa rekhodo.
Muhatuli kana vhahatuli vho teaho vha do fanela u sumbedza uri hu itwa mini maelana na kuvhekanyele kwa rekhodo khathihi na tshifhinga tshine rekhodo ya tea u swikiswa ngatsho kha Muredzhisitarara na manwe mafhungo ane a tea u vhonwa nga muhatuli kana vhahatuli. Muhatuli kana vhahatuli vha sedzulusa ayo manwalo u itela uri Khothe i kone u sedzulusa iyo khathululo. Arali hu na zwinwe zwo teaho hu nga humbelwa khothe uri i zwi sedzuluse. Hezwi zwi nga bvelela nga u ita uri hu vhe na vhutanzi ha u tou thetshelesa ha nyengedzedzo kana vhutanzi vhune vhu nga diswa phanda ha khothe nga afidavithi kana hezwi zwothe zwi tshi khou itelwa u tikedza khathululo.
(a) Iṋwe ya khophi dza rekhodo yo swikiswaho kha Muredzhisitarara i ḓo tea u ṱanzilelwa sa i re yone nga Muredzhisitarara wa khothe hune khumbelo ya bva hone.
(b)In(we ya khophi dza rekhodo i ḓo tea u thaiphiwa zwavhuḓi kha bammbiri ḽine vhuhulu haḽo ha vha A4 ngeno mitaladzi yo siana kavhili ngeno maḽeḓere a rekhodo o ṋwalwa nga ennge ntswu kha sia ḽithihi lṄa bammbiri.
Manwalo ane a vhalea o thaiphiwaho kana o gandiswa u fana na u thomani hu tshi sedzwa ndila ye a vha e ngayo u fana na tsheke. Mabammbiri o raliho ha nga do thaiphiwa hafhu. Mabammbiri avhudi ane a nga a u fothokhopha a do netshedzwa.
Mabammbiri a do nomborwa zwavhudi nga u tevhekana na hone mutaladzi munwe na munwe wa vhufumi u do nomborwa. Kunomborele kwa khothe ku do tevhedzwa nga hune zwa konadzea.
Rekhodo dzo vhewaho nga u tou thophana dzi do fhandekanywa u ya nga vhuhulu ha dzivolumu dzine dza vha na masiatari a linganaho 100 nga volumu. Rekhodo i re nga iyi ndila i do baindiwa zwavhudi sa bugu uri i sa vhaisale musi i tshi shumiswa lunzhi na lunzhi. I do baindiwa lune ya do shumisiwa ngeno hu si na yo tsireledzeaho.
Rekhodo dzothe dzo baindiwaho dzi na khavara ine ya sumbedza nomboro ya mulandu, madzina a mahoro, nomboro ya volumu na nomboro dza masiatari a re kha volumu, nomboro gute ya dzivolumu, khothe na maaxende a mahoro.
U baindiwa hune ha todea u ya nga hoyu mulayo hu do ita uri mabammbiri a re kha hei volumu a vhulungee; hune rekhodo dza vha na volumu dzi sa fhiriho nthihi, nomboro ya volumu inwe na inwe na masiatari a re kha volumu a do nwalwa kha mutodo wa volumu.
Hune maṋwalo a swikiswa kha Muredzhisitarara, eneo maṋwalo a ḓo rekhodiwa kha disiki ya khomphywutha. Liṋ(walo ḽo swikiswaho kha Muredzhisitarara ḽi nga kona u wanala sa faili i re kha disiki kana lṄa rumelwa sa ḽiṋwalo lṄa eḽekitironiki nga e-meiḽi. Tshivhumbeo tsha iḽi ḽiṋwalo tshi tea u vha tsho vhekanywa nga Muredzhisitarara ngauri tshi tea u tshimbilelana na sofuthuwere ine ya shumiswa khothe tshifhingani tshenetsho tsha musi hu tshi ṱanganedzwa maṋwalo. Maṋwalo eneo ane a rumelwa nga khomphywutha a fanela u sumbedza hezwi: [at: registrar@concourt.org.za]: U itwa ha hezwi tenda ha vha hu sa khou bvula vhuḓifhinduleli ha ḽihoro ḽo teaho kha pfanelo dzaḽo dzi re nga fhasi ha mulayo wa 1(3) u itela u swikisa nomboro yo randelwaho ya khophi dza mabammbiri dza maṋwalo ane a khou tea u swikiswa.
Arali ha itwa uri disiki i wanale kha Muredzhisitarara, faila yeneyo i do kopiwa nga murahu ha afho disiki i do humiselwa murahu kha lihoro lo teaho. Arali ho netshedzwa disiki kana khophi ya eleketironiki, linwalo line li si vhe rekhodo li do netshedzwa. Lihoro li tea u netshedza khophi dza 13 dza linwalo lo teaho kha Muredzhisitarara.
uri muhwelelwa a swikise khumbelo ya u hanedzana a tshi fhindula muhumbeli wa khumbelo ya khathululo kha Muredzhisitarara. Yeneyo khumbelo ndi yo tou nwalwaho i tshi khou tikedza khathululo ye tshifhinga tshayo tsha vhekanywa nga Muhatuli Muhulwane ngeno hu tshi do vha na datumu ine ya do vhekanywa hu tshi itelwa khumbelo ya u hanedzana ya muhweleli.
hanedza kha Muredzhisitarara. U ita hezwi a tshi khou fhindula khumbelo ya u hanedza ya muhwelelwa hu sa athu fhela maduvha a 10 u bva tshee datumu ya phindulo ya muhwelelwa ya swikiswa kha muhweleli.
Muhatuli Muhulwane a nga dzhia tsheo ya uri khathululo i do thetsheleswa yo ditika nga khanedzano ye ya tou nwalwa fhedzi.
Hu tshi tevhedzwa mbetshelo ya mulayo muṱuku wa (5), Muhaṱuli Muhulwane u ḓo vhona uri hu vhe na datumu ine ngayo ha ḓo vha na u thetsheleswa ha khanedzano ya u tou amba. Muredzhisitarara u ḓo ita uri musi hu sa athu fhela maḓuvha maṱanu a ḓivhadze mahoro oṱhe nga ha khaṱhululo ya u tou hanedzana. Muredzhisitarara u ita hezwi nga u tou posa idzo nḓivhadzo dzo ṋwaliswaho nga poswo kana dza rumelwa nga iṋwe poswo yo tsireledzeaho.
nzulele ya vhulapfu ha rekhodo kana arali hu na vhutanzi ha uri rekhodo a yo ngo tou shandulelwa.
uri hu nga vha hu na zwiitisi zwa tshipentshela zwine zwa toda uri hu vhe na duvha li fhiraho lithihi la u thetshelesa u hanedzana kana uri hu nga vha na zwo teaho kha maitele a zwine zwi nga netshedzwa Muhatuli Muhulwane.
Milayo ya 17 na 18 ya Khothe Khathululi ya Tsengo i do shumiswa maelana na u theliswa na masheleni a axennde ya dovha ya khwiniswa hune zwa vha zwo tea.
Hune ha vha na nanisano ya u amba na u tou nwala, hu nga vha na masheleni ane a nga tiwa maelana na tatisana ha u tou nwala. Hezwi zwi nga itwa musi hu na zwiitisi zwine zwa tendela uri izwi zwi itwe.
(1)Nga nnḓa ha masheleni a Khothe e a sumbedzwa kha iyi milayo, masheleni e a sumbedzwa kha Shedulu ya 2 a ḓo shumiselwa mbadelo ya zwiṱemmbe ine ya vha na mbuelo.
(2)Mbetshelo ya mulayo wa 4(4) na mbetshelo dza mulayo wa 4(5) dzi ḓo shumiswa ha dovha ha vha na u khwinifhadzwa arali zwo tea.
Laiburari ya Khothe i do tea u shumiswa nga vhahatuli, tshitafu tsha Khothe na vhanwe vhathu vhane vha vha na thendelo u bva kha mulaiburari ya u ita thodisiso tshifhinga tshothe dzine ndivho yadzo ha vha u todisisa nga ha ndayotewa.
Laiburari i do vula nga tshifhinga tsho teaho u itela u fusha kana u bveledza thodea dza Khothe dzine dzi nga tea u khunyeledzwa. Kushumisele kwa Khothe ku do langwa nga milayo ye ya itwa nga Khoro ya Khothe ya Laiburari i tshi khou shumisana na Muhatuli Muhulwane.
Hune ha vha na rekhodo kana manwalo e a swikiswa kha Muredzhisitarara ngeno ayo manwalo o nwalwa nga lunwe lwa nyambo dza tshiofisi lune vhanwe vhahatuli vha si lu pfesese, Muredzhisitarara u do ita uri zwinwe zwa zwipida zwa idzo rekhodo kana manwalo ayo a pindulelwe nga mupinduleli o aniswaho wa Khothe Khulwane kha luambo kana nyambo dzine dza do pfeseswa nga vhanwe vhahatuli. Manwe mahoro na one a do newa khophi dza ayo manwalo o tou pindulelwaho.
Modele, nyolo na zwitanwa ndi zwinwe zwa zwishumiswa zwine zwa vha tshipida tsha vhutanzi ha mulandu. Arali hezwi zwo diswa Khothe u itela u tolwa zwi fanela u vha nga fhasi ha ito la Muredzhisitarara maduvha a fumi, musi mulandu u sa athu thetsheleswa.
Modele yothe, nyolo na zwitanwa zwi re nga fhasi ha ito la Muredzhisitarara zwi do bviswa nga mahoro hu sa athu fhela maduvha a 40 nga murahu ha musi ho no dzhiwa tsheo nga mulandu.
Musi hezwi zwo no itiwa, Muredzhisitarara u do divhadza mahoro o teaho uri a bvise dziatikili na zwenezwo. Arali dza sa bviswa vhukati ha minwedzi ya rathi, Muredzhisitarara u do dzi tshinyadza kana a dzi balanganya nga ndila yo teaho.
Musi mahoro othe tshifhingani tsha matshimbidzele a milandu a nga netshedza manwalo kha Muredzhisitarara a u humisa milandu, hezwi zwi nga bvelela arali hu tshi nga badelwa tshinyalelo na masheleni ane a tea u badelwa Muredzhisitarara. Muredzhisitarara a nga ita ngauralo arali Muhatuli Muhulwane a tshi nga nea ndaela uri iyo milandu i humiswe. Hezwi zwi amba uri Khothe a i tsha do vha na vhudifhinduleli ha iyo milandu.
Linwalo linwe na linwe line la vha masiatari a fhiraho 15 hu sa khou sedzwa maitele a ndovhololo li do vha na thebulu ine ya sumba zwi re ngomu na manwalo e a shumiswa o teaho.
Linwalo linwe na linwe li do vha na dzina la lihoro na dzina la axennde la lenelo lihoro, diresi ya u posa na ya vhudzulo, zwinwe zwo teaho, nomboro ya lutingo na diresi ya e-meili. Hune zwa konadzea manwalo ane a vha one thangeli a do tea u sainwa nga lihoro kana axennde wa lihoro.
(a) Muredzhisitarara a nga si ṱanganedze ḽiṋwalo ḽine lṄa vha na tshivhumbeo tshi sa tshimbilelani na milayo heyi. Maṋwalo o raliho a ḓo humiselwa murahu kha ḽihoro ḽe lṄa si kone u tevhedza tshivhumbeo tsho teaho. Maṋwalo haya a nga ṱanganedzwa hafhu arali khophi ntswa na khophi dzo teaho dza ayo maṋwalo dzi tshi nga swikiswa hu sa athu fhela maḓuvha maṱanu u bva tshee ha swikiswa nḓivho yo tou ṋwalwaho. Arali zwa sa ralo ḽeneḽo ḽiṋwalo ḽo swikiswaho ḽi ḓo dzhiwa ḽi ḽiṋwalo ḽo lengaho.
Arali Khothe ya wana uri mbetshelo dzinwe dza iyi milayo a dzo ngo tevhelelwa, u ya nga hune ya vhona ngaho, i do ita uri hu vhe na nyiledzo dzo teaho.
Khethekanyo dzi tevhelaho dza Mulayo wa Khothe Khulwane wa 1959 (Mulayo wa 59 wa 1959) dzi ḓo shumiswa kha matshimbidzele phanḓa ha khothe u fana na milayo ya yone ine khothe, fhedzi hu nga vha na u khwinifhadzwa ha iyi milayo arali zwo tea.
Maitele a u shumisana na khomishini dza u rangela, manwalo a u humbela, na manwalo a tshumelo a bvaho kha mashango a nnda. Hei mbetshelo i do shumiswa vhudzuloni ha luambo lwa Afrikaans na English hu tshi shumiswa lifurase luambo lunwe na lunwe lwa tshiofisi?
Lihoro linwe na linwe line la dzhenela matshimbidzele a khothe na mueletshedzi a sa dzhiiho sia o tanganedzwaho nga khothe kha matshimbidzele manwe na manwe a Khothe vha do tea u andadza zwitenwa zwi re kha manwalo zwine zwa vha uri zwo tea-na kha uyo mulandu u re phanda ha khothe.
zwa tshiofisi, saintsi, thekeniki kana zwa tshitatasitiki zwine zwa kona u sedzulusea hu si na vhuleme.
(2)Mahoro oṱhe a ḓo tea u ṱanganedza, u hanedza, u kanganyisa vhuṱanzi kana u ṱanḓavhudza zwiteṋwa hune zwa vha zwo tea na uri zwine vha amba zwi vhe zwo lugela Khothe kha u dzhia tsheo. Hezwi a nga zwi ita nga thendelo ya heyi milayo kha tshifhinga tsho teaho na hone a tshi khou fhindula ḽiṋwalo.
a. engedzedza kana a fhungudza tshifhinga tsho tiwaho kha hei milayo lune a dovha a tanganedza u sa tevhedzwa ha milayo.
b. nea nyeletshedzo kha zwine zwi nga tou itwa, matshimbidzelwe na zwine zwi nga newa tshifhingani tsha khathululo. Hezwi zwothe zwi bvelela kha khumbelo kana manwe mafhungo ane Khothe kana Muhatuli Muhulwane a nga vhona e mafhungo a tshihadu.
Mbadelo dze dza laelwa dzi do kwama mahatulele apo a khothe ya madzhisitirata. Lihoro line la si vhe na mulandu li do vha lone line la wana masheleni ngeno lihoro le la wanwa mulandu li tshi do vha lone line la tea u lifha ayo masheleni o laelwaho nga khothe.
Lihoro le la si vhonwe mulandu la dovha la vha lone line la tea u wana masheleni, li do tea u swikisa afidavithi kha Muredzhisitarara. Yeneyo afidavithi i do vha i tshi khou sumbedza vhudodombedzi ha mbadelo dze dza laelwa nga khothe ya dovha ya sumbedza uri mbadelo dze dza laelwa nga khothe a dzo tevhedzwa kana a dzo ngo badelwa nga vhudalo. Hune zwa konadzea mbadelo dzine dza vha dzo salela u itela u khwathisedza uho u sa tevhedzwa ha mbadelo dzo laelwaho nga khothe, hu do humbelwa Muredzhisitarara u nea thanziela i khwathisedzaho izwi.
Muredzhisitarara nga murahu ha u ṱola faila ya khothe u itela u vha na vhuṱanzi ha vhungomu ha afidavithi, u ḓo ṋetshedza ṱhanziela ḽihoro ḽo teaho u ya nga mulayo muṱuku wa (2). Yeneyi khophi i ḓo vha yo tou fotokhophiwaho ya dovha ya ṱanziela mbadelo dzo laelwaho na hone u ṋetshedzwa ha yeneyo faili ya Khothe hu ḓo rekhodwa.
L(ihoro ḽe lṄa sumbedzwa kha mulayo muṱuku wa (2) ḽi ḓo faila khophi na muṋwaleli wa khothe yapo ya dzingu hune uyo muraḓo wa iḽo ḽihoro a dzula kana a vha na bindu kana he a tholwa hone.
U laelwa honoho hu ḓo bveledzwa u ya nga mbetshelo ya Mulayo wa Khothe dza ha Madzhisiṱiraṱa wa 1944 (Mulayo wa 32 wa 1944), na Milayo ya Khothe dza ha Madzhisiṱiraṱa yo ganḓiswaho nga fhasi ha Nḓivhadzo ya Muvhuso ya R1108 ya lṄa 21 lṄa Fulwi 1968 sa zwe zwa khwinifhadzwa hu tshi sedzwa ḽiṋwalo ḽine lṄa tendela u dzhiwa ha thundu i sa sudzuluwi na ine ya sudzuluwa khathihi na u bviswa ha ndaela ya u fara mbadelo dzi ngaho sa miholo na zwithu zwine zwa nga zwikhavhisi zwi tshimbilelanaho na mbadelo.
Hezwi zwi bvelela musi tshifhinga tsho tetshelwaho ndivho inwe na inwe u ya nga hei milayo tshi tshi thoma. Tshifhinga tshenetsho tshi do thoma u shuma phanda ha duvha line heyi milayo ya do thoma u shuma.
Hei milayo ya Khothe ya Ndayotewa ye ya gandiswa tshifhingani tsho fhiraho i do fheliswa nga duvha line hei milayo ya do thoma u shuma: Nga nnda ha musi hu na ndaela yo tou nwaliwaho hu tshi tevhelwa maitele ane a do kona u sumba khudano kana zwithu zwine zwa vha hone lwa mulayo zwi do vha khombekhombe nga nnda ha musi uho u fheliswa ho nwalwa nga Muhatuli Muhulwane.
Hei milayo yo thonwa nga luambo lwa English kana Tshiisimane ya kona u pindulelwa kha nyambo dzothe dza tshiofisi. U ya nga hoyu muhumbulo, arali hu nga vha na u kanganyisea, linwalo line la vha la Tshiisimane ndi lone line la do shumiswa.
Hei milayo i do vhidzwa Milayo ya Khothe ya Ndayotewa ya 2003.
Nomboro ya Mulandu..
na uri afidavithi ya..
Vha khou humbelwa uri vha vhee mafhungo aya phanḓa ha Muhaṱuli Muhulwane uri a lavheleswe u ya nga zwiteṋwa zwa mulayo wa 11(4).
Kha la.nga duvha lakha nwedzi wa.kha nwaha wa..20.?
Kha Muredzhisitarara wa Khothe yo bulwaho afho ntha.
Nomboro ya Mulandu..
Kha vha dzhiele nzhele (hafha ane a vhidzwa muhweleli) u khou ita khumbelo kha hei Khothe maelana na ndaela ya (a)(b)(c).(hafha ndi nga he fomo ya ndaela ya vhekanywa ngayo) ine ya fheletshedzwa nga vhuṱanzi vhu re kha afidavithi ya ine ya ḓo shumiswa sa thikhedzo.
Kha vha dzhiele nzhele hafhu uri muhweleli o ta .(hafha hu sumbedzwa d(iresi) ḓiresi ine a ḓo ṱanganedza nḓivhadzo na tshumelo dzoṱhe tshifhingani tsha haya matshimbidzele.
ine vha do tanganedza ndivhadzo na tshumelo dzothe tshifhingani tsha haya matshimbidzele.
Arali hu si na nḓivhadzo i sumbedzaho ndivho ya u hanedza yo ṋetshedzwaho, muhweleli u ḓo humbela Muredzhisitarara u swikisa mafhungo aya phanḓa ha Muhaṱuli Muhulwane uri a sedziwe u ya nga mulayo wa 11(4).
Yo sainwanga la..la nwedzi wa ..20.?