waha wa 2009 u sumbedza. waha wa vhu 15 wa demokirasi yashu sa muvhuso wa Afurika Tshipembe. U bva nga 1994 muvhuso washu wo vha wo lavhelesana na khaedu dza tshanduko dzine dza. o.a u sudzuluwa kha muhumbulo u bva kha muvhuso u bva muvhuso u songo vhofhanaho we wa vha u sa shumi nahone u si na mvelaphanḓa kha u. anganyiswa ha zwishumiswa, u lavheleswa hafhu ha milayo, u sikwa ha milayo na u bveledzwa ha mveledziso yo. anganelanaho na mbekanyamushumo dza u. etshedzwa ha tshumelo. Bammbiri. itshena. a kha u Shandukiswa ha Tshumelo dza Lushaka. o vha. i tshipiḓa tsha maṅwalwa a phoḽisi e a vha a tshi khou. o.a u tshandukiso ya tshoṱhe ya maitele a u. etshedzwa ha tshumelo ane a vhea "Vhathu phanḓa" kha zwiṅwe na zwiṅwe zwine muvhuso wa ita. Ndi ngazwo hu na dzina BATHO PELE. 3.5 (a) Vho vha vha muofisiri/ mufaravhuimo/ mura.o/ mutikedzi wa. ihoro. a po.