Mahlamari ya ta tsariwa ya tiyimela ya ri woxe, xik.: (a) Loko u n’wi vita u ta ku: “xewee!” Xikombiso 2: Loko vatirhi va tirha na va-aka tiko endzhawini lomu ku tirhiwaka swa rihanyu, vatirhi va fanele ku tirhisa nkarhi wolowo ku nyika switsundzuxo swo helela loko vo tshuka va ehleketa leswaku vutivi lebyi va-aki va nga na byona eka timhaka ta rihanyu a byi enelanga. Lomu vatirhi va nga tsandzekaka ku pfuna hi voxe, va nga rhumela va-aki eka vatirhikulobye lava nga na vutivi leswaku va ya leteriwa kona hi ku hetiseka. U ta dyondza hi milawu leyi yi nga yona ya ntiyiso ya tikomiti ta tiwadi. Loko u nga tivi milawu leyi, u ta hetelela u endla swilo leswi swi nga ri ki enawini. Xitonga i ririmi ra khale leri ri vulavuriwaka na le tindzhawini to fana na le Zambia, Zimbabwe, kambe na le Malawi. Namuntlha ku na ku hambana eka mavulavulelo ya Xitonga ematikweni lawa, tani hi leswi Vatonga va nga fika va tshama na tinxaka to hambana-hambana loko va rhurha e Central Afrika kun’wani kwalano kavo 500AD. Ku hangalaka ka ririmi leri, swi vangele leswaku vanghezi va ri tsala hi tindlela to hambana, kuya hi ndzhawo leyi a va ri dyondza kona; xikombiso: Xitonga xa le Zambia na Zimbabwe xi tekerile swintsongo mavulavulelo eka Xikalanga na Xishona, ivi vanghezi va xi tsala tani hi “Chitonga”.  Xitonga xa le Mozambique xi tekerile swintsongo mavulavulelo eka Xitswa, ivi vanghezi va xi tsala tani hi “Guitonga” kumbe “Thonga”. Hi xikhale xa vaAfrika, swi tekiwa vanhu lava va ri rixaka rin’we, hambi leswi namutlha va nga hambana tindlela na mavulavulelo. Swi lava matimu ya vanhu lava ya nga avanyisiwi hi matsalelo ya vanghezi hi kuva matsalwa ya xinghezi ya tala ku onha matimu na vuxaka bya vaAfrika.