Jacques Chirac (Paris, 29 Hukuri 1932 – Paris, 26 Ndzhati 2019) i khale ka Presidenti ya Furhwa. E ofisini 1995-2007. U landzela : François Mitterrand. A landzeriwa hi : Nicolas Sarkozy. Xivala i xiakiwa xo hlayisa swifuwo swa muti wa Vatsonga, hambi leswi valavisisi lava fikeke etikweni-nkulu ra Afrika a va hlamusela muti kuri xivala. Xivala a xi akiwa hi ndlela yo sirhelela swifuwo hi ku tirhisa tinhonga to bumbula na marhavi ya mintwa ku rhendzela xivala. "Ka ha ri na yin'wana" ku vutisa Machovhani. A entshemula. Xifuva a xi sungula ku hisa na xona. A a nga kholwi leswaku tindleve takwe a ti twa kahle siku rero. Loko lowu a wu ri norho, hikokwalaho ka yini a wu nga fiki emakumu xana Leswi a a tivutisa swona a vuyelela? A ku na ku tiyisisa loku nga nyikiwaka muhundzuluxi la tiyimeleke/muyimeri wihi kumbe wihi hi muofisiri wihi kumbe wihi wa tindzawulo ka leswaku ntirho wu ta rhumeriwa eka yena. Ku tiyisisa koloko ku ta tekiwa tanihi ku pfumala matikhomelo hi tlhelo ra muofisiri la khumbhekaka naswona u ta xupuriwa hi ku landza maendlelo yo tshinya ya mfumo.