Marhavi ya ririmi ra Xitsonga ma vulavuriwa kuya fikela en'walungwini wa nambu wa Risavi eZimbabwe, ku hlanganisa na kuya fika eDzongeni ra  KwaZulu-Natal. Hambi leswi marhavi lawa ma twisisanaka, ku ni ku hambana loku twalaka hi kuya hi vumbangu na nhlohlotelo wa vukoloni. Xitsonga xi ni maxaka ya le kusuhi ngopfu lawa ku nga: Xitonga (Thonga); Xirhonga (Ronga), lexi vulavuriwaka eMaputo, Mozambiki; na Xitshwa (Tswa), lexi vulavuriwaka eNyembane, na Xihlengwe lexi kumekaka kuya eZimbabwe. Hi ta endla yini hi mufana loyi xana'' Ku vutisa Mafemani. ''A hi fambeni na yena. Loko hi fika edorobeni hi ta n'wi nghenisa exibedhlele kumbe etliliniki,'' ku hlamula Bumani. ''Yini Hi n'wi yisa exibedhlele no n'wi tiva hi nga n'wi tivi xana Kumbe i n'wana wa le xitarateni. Hi to famba na yena epurasini. Hi ta fika hi n'wi ongola kona. Ana mulungu u lava tiboyi to tala,'' i Mafemani yeloye? "Swi onhakile, swi onhakile," ku nyiketa Mabasa. "A ka ha ri na lexi hi nga xi endlaka ku swi lunghisa. Sweswi ndzi lava leswaku u ndzi yingisa kahle." A miyelanyana. "Ringeta Shivambu a a rhumiwe hi mina. Tani hi wena, na yena a a ri eku ringetiweni. A ndzi lava ku vona vuenti bya ku tshembeka ka yena etimhakeni leti ndzi n'wi rhumaka tona. Ndzi swi vonile. Loko a a nga kanganyisiwangi hi wena kumbe a a ta va a endle leswi a ndzi n'wi lerise swona hi ku hetiseka."