Nuwe komposisies | Kerkmusiek
VONKK: RIGLYNE EN KRITERIA VIR NUWE LIEDERE EN MUSIEK
Die Algemene Sinode (2007) het aan ADGO en sy Projekspan vir Musiek die opdrag gegee om (soos met FLAM) •‘n meganisme te skep waarvolgens nuwe klassieke liedere en musiek deurlopend aan gemeentes beskikbaar gestel kan word (VONKK verstaan dit as beide die byeenbring van bestaande liedere wat in gemeentes en wêreldwyd gesing word, asook nuwe komposisies) •riglyne vir die skep van nuwe klassieke liedere en musiek daar te stel
2. Uitgangspunte: •Onder die klassieke kerklied word verstaan liedere in die styl van die Duitse koraal en die Engelse hymn soos wat dit reeds voorkom in die bestaande kerkliedereskat. Dit word gekenmerk deur duidelik omlynde frasestrukture in die melodieë en die poëtiese kwaliteit van die tekste. Die styl is dikwels volksliedagtig maar kan ook meditatiewe liedere (bv Taizé) insluit. Klassieke kerkliedere behoort ‘n wye spektrum van gemeentelede aan te spreek en dra by tot liturgiese verryking. •VONKK aanvaar dat daar baie jare ‘n genre-verskraling plaasgevind het waarvolgens baie liedere aanvaar is bloot omdat hulle tot ‘n sekere genre behoort en sekere liedere verwerp is bloot omdat hulle tot ‘n ander genre behoort het. VONKK en FLAM wil die “aanvaarbare genres” verbreed om beide klassiek-tradisionele én kontemporêre musiek vir gebruik in eredienste in te sluit. Die fokus is dan op liedere binne elke genre wat van hoë kwaliteit is. Geestelike musiek moet wel altyd as religieuse musiek herkenbaar bly. •Aanbidding is ‘n holistiese ervaring en sluit die totale mens in. Musiek wat aangewend word in aanbidding moet dus aanbidders op kognitiewe, emosionele en liggaamlike vlakke aanspreek. •VONKK werk vanuit ’n gereformeerde konfessionele basis. Die inhoud van liedere word hiervolgens beoordeel. Gereformeerde aksente soos die sentraliteit van die Woord, van die werk van Christus, van geloof en van genade asook ons gerigtheid op die wêreld in sy nood is vir ons belangrik . •VONKK vind dit noodsaaklik dat die liedereskat die volle spektrum van die raad van God sal dek (byvoorbeeld sy barmhartigheid én sy geregtigheid, sy liefde maar ook sy heiligheid, sy nabyheid, maar ook sy misterie). •Die liedereskat moet ook die volle spektrum van menslike geloofsbelewing kan aanraak (so is vreugdevolle lof, stemmige aanbidding én worstelende klag byvoorbeeld belangrike aksente). Daar is ook ’n behoefte aan meer liedere rondom die sakramente, spesifiek liedere wat mense help om die eksistensiële kante daarvan tot uitdrukking te bring, en ook response op die sakramente. •Beide die estetiese, sowel as die pragmatiese aspekte (werkbaarheid) van liedere is vir VONKK belangrik. Hierdie twee maatstawwe behoort in gesonde balans met mekaar te wees. Ons wil die volgende twee ekstreme posisies vermy: * Estetisisme – oordrewe klem op die kunsgehalte van die lied * Pragmatisme – oordrewe klem op die “lekker sing” van die lied Kwaliteit geestelike musiek het dus altyd beide ‘n interne kwaliteit sowel as ‘n bepaalde funksionaliteit (dit word dus “graag” gesing). •VONKK aanvaar dat verskillende musiek-genres elkeen ’n eie interne musikale logika het, waarvolgens dit beoordeel moet word. Verskillende genres kan dus nie deur die bank onder dieselfde stel kriteria beoordeel word nie. • VONKK wil ‘n diens aan gemeentes lewer deur die verwerking van kerkliedere vir liturgiese gebruik (bv vir die orrel, instrumentale groepe, kantory, en so meer)
Watter funksie het die lied? •kerugmaties (verkondiging), •koinoniaal (gemeenskapstigtend) of •liturgies (aanbidding)
Musikaal •Is die lied eenvoudig en geskik vir gemeentelike sang (bv. omvang, moeilikheidsgraad, intervalle) •Is daar ‘n sterk melodielyn en struktuur in die lied? •Is daar genoeg harmoniese variasie? •Word melismas en chromatiese spronge sinvol gebruik?
•Is daar ‘n goeie woord-toon verhouding dwarsdeur die lied? •Ondersteun die melodie die teks? •Weerspieël die musikale ritme die natuurlike infleksies van die taal? •Is die rymskema en herhalings funksioneel? •Is daar steurende assosiasies aan die lied wat die boodskap kan teenspreek? •Is die teksinhoud aktueel vir die mens van vandag?
•Die verwerking moet gebaseer wees op Liedboek-, FLAM- of VONKK-liedere.
•Die melodie van die lied of gedeelte daarvan, waarop die verwerking gebaseer is, moet duidelik herkenbaar wees.
•Makliker verwerkings word verkies. Werke wat groter tegniese vaardigheid vereis, word nie uitgesluit nie.
•Die styl moet toeganklik wees vir die deursnee lidmaat.
•Die verwerking moet in musieknotasie voorgelê word. Beide handgeskrewe en elektroniese manuskripte word aanvaar. Indien elektroniese formate ingedien word moet dit asb. in Sibelius- of Finale-formaat wees.
•Die keuringskomitee kan in oorleg met die komponis/verwerker wysigings aanbring aan ’n voorlegging.
•Kopiereg word deur VONKK hanteer.
•Verwerking sal elektronies beskikbaar wees op VONKK se webblad.