Ndi tshumelo dzifhio dzine dza vha hone dza malugana na. ho.ea dzavho na uri vha nga shumisa hani idzi. ho. Vhukuma Muhanelwa ha vha u vhingwa hawe nga Madavha Ralishivha, Siphegana a tou lifhelwa thundu ye a vha o mu mala ngayo. Zwe zwa bvelela zwa vha zwila zwine murero wa ri; wa tevhula wo dadza, u kumbela ndi denga. Hu na ipfi. o pa.ekanyululwaho zwi songo tea, inwi. i topoleni ni. i shumise fhungoni no. i lulamisa. Vho ḓa vha ita B.A degree ngei University of the North nga 1973. Nga 1981 vha wana Honours degree in African Languages nga kha University of South Africa. Doctor of Philosophy (PhD) vho i wana nga 2008 University of Limpopo. Vho shuma sa mudededzi u bva 1977 u swika na zwino hune vha vha ngei University of South Africa. Mitalo – talo ine ya vha kha muvhili wayo yo vulea u fhira ya cape mountain zebra ngeno huna uri mavhala ayo o vulea zwi tshi ḓa nga hafha kha thumbu. zwi tshi ḓa milenzheni mitalo ya hone yo fhungudzea. U lapfa ha hone ndi 1,3m uya kha 1,4 m. I lemela 300 uya kha 320 kha mahaḓa. Ina nḓevhe dzo itaho tshipulumbu dzine dza nga swika kha 160-170 mm vhulapfu. Nga hafha phanḓa ha ya munna huna mavhudzi vhukati hanḓevhe.