Hyelion-Leimocheir Muharebesi

Hielyon-Leimoheir Muharebesi, Bizanslılar tarafından büyük bir Selçuklu Türk ordusunun neredeyse tamamen yok edildiğini çatışmadır. Selçuklu ordusu, Küçük Asya'da Menderes Vadisi'nde Bizans topraklarına baskınlar düzenleyerek birçok şehri yağmalamıştı. Bizans kuvveti Türkleri bir nehir geçişinde pusuya düşürdü.
Arka planı
İmparator I. Manuil'in Miryokefalon Muharebesi'ndeki yenilgisinden (1176) sonra Bizanslılar, Selçuklu sultanı II. Kılıç Arslan'ın düşmanlığın durdurulması için ön şart olarak talep ettiği sınır kalelerinin yıkılması başta olmak üzere tüm şartları yerine getiremediler. Türkmen göçebe yardımcıları da dahil olmak üzere önemli bir Selçuklu süvari ordusu, bir misilleme baskını ile Batı Küçük Asya'daki Menderes Vadisi'ndeki Bizans topraklarına gönderildi. İmparatorun yeğeni general İoannis Komnenos Vatacis komutasındaki bir Bizans ordusu, Selçuklu akıncılarını durdurmak için Konstantinopolis'ten yola çıktı. Vatacis'e astları olarak iki general daha verildi, Konstantine Dukas ve Mihael Aspietes ve ordusu Bizans topraklarından geçerken takviye kuvvet toplayabildi.
Muharebe
Savaşın tarihi bilinmemekle birlikte, Nikitas Honiatis'in anlatısındaki konumu temel alınarak genellikle 1177 yılına atfedilmiştir.
Menderes Vadisi'ni deniz kıyısına kadar yağmalama emri alan Türkler, Tralles, Antioheia, Luma ve Pantaheir'deki Bizans yerleşimlerini yağmaladılar. Bu başarıların bir sonucu olarak, denizden gelen su, kürek ve kıyı kumu da dahil olmak üzere şiirsel bir şekilde yağmalandılar. Bu yükler, ilerlemelerini büyük ölçüde yavaşlatır ve taktiksel hareketliliklerini azaltırdı. Selçuklu ordusu, büyük doğu karayolunun Menderes Nehri'ni bir köprü yoluyla (muhtemelen harap veya yarı terk edilmiş) geçtiği yolculuğunda, Hielyon ve Leimoheir'in köylerin veya kalelerin yakınında bir "tıkanma noktasına" yaklaştığında Türk topraklarına dönüyordu. Bizanslılar kendilerini gizlediler ve nehir tarafından ayrılan iki kolorduya ayrıldılar. Selçuklu ordusunu nehri kısmen geçtiğinde pusuya düşürdüler ve onu bir savaş gücü olarak yok ettiler.
Bizans hafif birlikleri savaşta önemli bir rol oynadı; yüksek bir yere asıldıklarında, neredeyse çaresiz kalan Selçukluların üzerine füzeler yağdırdıkları anlatılıyor. Selçuklu askerlerinin çoğu nehre yuvarlandı ve boğuldu.. Yunan kaynaklarında Atapakos olarak bilinen Selçuklu komutanı - anlaşılan Atabeg unvanını taşıyordu - süvarilerinin en ağır silahlılarını toplayıp Bizanslılara saldırarak kuvvetlerinin nehri geçmesine yardım etmeye çalıştı. Bu saldırı başarısız olunca atıyla nehri yüzerek kendini kurtarmaya çalıştı. Ancak karşı kıyıya vardığında Bizans kuvvetlerinden bir Alan askeri tarafından öldürüldü. Komutanlarının ölümünün ardından Selçuklu birlikleri düzensiz bir şekilde kaçtı ve büyük bir kısmı nehirde boğuldu; Choniates, binlerce kişiden sadece birkaçının kendini kurtarabildiğini belirtiyor. Bizans tarafında general Michael Aspietes düştü; yaralı atı tarafından Menderes'e atıldığında boğuldu.
Neticesi
Savaş önemli bir Bizans zaferiydi ve Myriokephalon'daki Bizans yenilgisinin imparatorluğun Anadolu toprakları üzerindeki hakimiyeti üzerindeki ani etkilerinin ne kadar sınırlı olduğunun altını çiziyordu. Bizans zaferini, yukarı Menderes Vadisi çevresine yerleşmiş Türkmen göçebelerine karşı cezalandırıcı seferler izledi.
Bu savaştaki Bizans stratejisi, dönüş yolculuğunda yağma ve esirler nedeniyle yavaşlayacak bir akıncı orduyu pusuya düşürmek, Taktika gibi çok daha eski Bizans askeri talimatlarında tam olarak öngörülen şeydir.
İmparator Manuil 1180'de öldü; oğlu ve halefi II. Aleksios reşit değildi ve imparatorluk bölünmüş bir naiplik tarafından yönetiliyordu. Manuil'in güçlü varlığı olmadan Anadolu'daki askeri avantaj Selçuklulara geri döndü. Sultan Kılıç Arslan, Aleksios'un kuzeni I. Andronikos'un darbesiyle Bizans'ın dikkati dağıldığında 1182'de imparatorluğu işgal etti ve Cotyaeum Kuşatması'nın ardından Sozopolis ve Cotyaeum kasabalarını ele geçirdi.