Ebü’l-Feth İbnü'l-Amîd

Ebül-Feth İbnü'l-Amid, Büveyhi veziri.
Hayatı
948/949 Rey'de doğdu; ünlü vezir Ebül-Fazl İbnü'l-Amidin oğludur. Genç yaşta sarayın önde gelen kişileri arasına girdi ve zaman zaman vezirliğe vekalet etti. 970'de mahalli emirlerden Haseneveyh b. Hüseyine karşı düzenlenen sefere katıldı. Babasının Hemedana vardıklarında ölmesi üzerine ordunun başına geçti ve boşalan vezirlik makamını başkasına kaptırmamak için Haseneveyhle anlaşma yaparak aceleyle Reye döndü, bir süre sonra da vezirliğe getirildi; iyice yaşlanmış olan Rüknüddevle devletin idaresini ve ordunun kumandanlığını ona teslim etti. Fakat İbnül-Amid, parlak zekasına rağmen gençliği ve tecrübesizliği sebebiyle babasının takip ettiği dengeli siyaseti sürdürmeyi başaramadı. Deylemli kumandan ve askerlere bol bol ihsanlarda bulunarak ve sık sık davetler, av partileri düzenleyip katılanlara çeşitli hediyeler dağıtarak kendini çevresine sevdirmeye çalıştı. Onun debdebe ve gösterişi ön planda tutan bu gibi halleri ve özellikle vezirden çok bir emir gibi davranması, Rüknüddevlenin oğulları Adudüddevle ile Muayyadüddevlenin tepkilerine yol açtı.
İbnül-Amid, 973/74 Rüknüddevlenin emri üzerine, büyük bir askeri isyan sebebiyle zor durumda kalan Irak Büveyhi Emiri İzzüddevleye yardım etmek için Farstan Iraka doğru yola çıkan Adudüddevleye katıldı. İsyanın bastırılmasından sonra Adudüddevle, İzzüddevleyi tahtından uzaklaştırıp Irakı kendi topraklarına katmak istedi ve bu durumu babasına onaylatmak için İbnül-Amidi Reye gönderdi. Fakat İbnül-Amid, hanedan üyelerinin karşılıklı sadakatine büyük önem veren Rüknüddevleyi bu konuda ikna edemedi ve Bağdata eli boş döndü. Bunun üzerine Adudüddevle mecburen Iraktan ayrıldı. İbnül-Amid ise Adudüddevlenin ardından Bağdatta bir müddet daha kaldı ve burada ileride hayatına mal olacak bazı adımlar attı. İzzüddevlenin veziri İbn Bakıyye ile yakın münasebetler kurdu; ayrıca İzzüddevlenin yönelttiği vezirlik teklifini Rüknüddevlenin ölümünden sonra olması şartıyla kabul etti. Bu arada Abbasi halifesi de ona kalemde ve kılıçta yetkinliğini anlatan Zül-kifayeteyn unvanını verdi.
975/976 Adudüddevle, babası Rüknüddevle ile bozulan ilişkilerini düzeltmek ve kendisinin veliaht olarak tayinini sağlamak için İbnül-Amidden aracılık yapmasını istedi. Adudüddevleye güvenmemekle beraber onunla dost kalmak isteyen İbnül-Amidin Rüknüddevle nezdinde gösterdiği çabalar sonucu İsfahanda bütün hanedan mensuplarının katıldığı bir toplantı düzenlendi. Bu toplantıda Rüknüddevle, Adudüddevleyi veliaht ilan etti ve diğer iki oğlundan Muayyadüddevleye Rey ile İsfahanı, Fahrüddevleye de Hemedan ile Dineveri verdi. İbnül-Amid, Rüknüddevlenin ölümünden sonra Reye gelen Muayyadüddevle tarafından vezirlik görevinde tutuldu. Ancak çok geçmeden İbnül-Amid ile katip Sahib b. Abbad arasında düşmanlık baş gösterdi ve İbnül-Amid, Muayyadüddevlenin yanında büyük bir saygınlığı bulunan Sahib b. Abbadı ileride makamına göz dikeceği endişesiyle İsfahana yollamak ve hatta öldürtmek istedi. Muayyadüddevle de onun nüfuzundan çekindiği için Sahib b. Abbadı geri göndermek zorunda kaldı. Fakat Rüknüddevleden sonra hanedanın başına geçmiş bulunan Adudüddevle, Muayyadüddevleden, ordu üzerindeki hakimiyetinden dolayı tehlikeli gördüğü ve Bağdattaki faaliyetleri sebebiyle kızgın olduğu İbnül-Amidin öldürülmesini istedi. Bunun üzerine İbnül-Amid, mallarına el konulduktan ve çeşitli işkencelere maruz bırakıldıktan sonra 13 Kasım 976'da idam edildi. Babasından ve nahiv alimi İbn Faristen ders alan İbnül-Amid devrin önemli edip ve şairlerindendir.