Jean Monnet

Jean Monnet, 18881979 yılları arasında yaşamış bir Fransız iktisatçı ve maliyecidir. 1. Dünya Savaşından itibaren Avrupada birliğin sağlanması için çaba gösterdi. Savaş yıllarında Fransa ve İngiltere arasında birliğin sağlanması konusundaki çabaları dikkate alınarak 1919 yılında Milletler Cemiyeti Genel Sekreter Yardımcılığına atandı. Benzer çalışmaları ile dünyada birlik ve barışı sağlamaya çalıştı.
Jean Monnet, II. Dünya Savaşı yıllarında da Fransız ve İngiliz birliği için çalışmaya devam etti. 1940 yılında Fransa ve Büyük Britanya arasında federal bir birlik olan joint communiquei tasarladı. Bu tasarı, her iki ülkeyi birleştirmekti ve birlik şöyle anlatılmaktaydı: İki hükümet gelecekte Fransa ve Büyük Britanyanın iki ayrı ulus değil tek bir Anglo-Fransız Birliği olacağını beyan etmektedir. Birliğin yapılandırılması savunma, dış ilişkiler ve ekonomik ilişkiler alanlarında ortak örgütlenmeleri içerecektir. İki Parlamento resmi olarak birleşecektir. Planı Churchill ve de Gaulle tarafından kabul gördü.
Jean Monnet, 1943 yılında yaptığı bir konuşmasında Avrupa devletlerinin milli egemenlik temelinde yeniden yapılanmadıkları takdirde, barış içinde olamayacaklarını, Avrupa ülkeleri halklarına gerekli refah ve toplumsal kalkınmayı temin etmek için çok küçük olduklarını ve bir federasyon kurmaları gerektiğini belirtiyordu. Ne var ki, Fransız siyasi sınıfının yenilgiyi çoktan kabul etmiş olması nedeniyle, onun bu girişimleri Fransanın yenilgisini engelleyemedi. Savaşın ardından, Monnet, Fransız hükumetine bir küresel modernleşme ve ekonomik kalkınma planı sundu. Fransız ekonomisini yeniden canlandırmak üzere Planlama Müdürlüğüne atandı ve 1947de Fransanın Marshall Planına katılımına yol açan Monnet Planını kaleme adı. 1949da Monnet, önemli bir kömür ve çelik bölgesi olan Ruhrun kontrolü için Almanya ve Fransa arasındaki ihtilafın tehlikeli boyutlara tırmanmakta olduğunu fark etti ve Fransız-Alman kömür ve çelik kaynaklarının bir Avrupa Hükumetinin kontrolü altında toplanmasının gerekli olduğunu gördü. Fransız Dışişleri Bakanı Robert Schuman tarafından gelen bir önergenin ardından Monnet, Schuman Planı taslağını hazırladı. Robert Schuman önergeyi kabul etti ve Adenauer ile fikir birliği içinde, 9 Mayıs 1950de önergeyi kamuoyuna sundu.
1951de, Paris Antlaşması ile altı ülke (Fransa, Almanya, İtalya, Belçika, Hollanda ve Lüksemburg) bugünkü Avrupa Birliğinin temeli olan Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğunu (ECSC) kurdu. AKÇTnin ilk başkanı olan Monnet (1952-1955), birliği Avrupanın ekonomik ve siyasi entegrasyonunun ve Avrupa Birliğinin ilk adımı olarak değerlendirdi. AKÇTnin yaratılması gerçekten de Monnet tarafından öngörülen sonuçları doğurdu. Avrupa sorununun tüm unsurları Fransız- Alman uzlaşması ile dindirildi, ihtilaftan siyasi işbirliğine doğru bir geçiş yaşandı ve bu AKÇB projesinin içerdiği demokratik gücün tohumlarının gelişmesini mümkün kıldı. 1955te, Fransanın Avrupa Savunma Komitesini (EDC) onaylamayı reddetmesiyle kızışan ciddi krizin ardından Jean Monnet AKÇT Başkanlığından istifa etti. Ancak çalışmalarına devam etti; siyasi ve ekonomik entegrasyon için mücadele etmek ve resmi kurumsal yapıların dışındaki yapılar üzerinden Birleşik Avrupa Devletleri fikrini benimsetmek için Hareket Komitesini kurdu ve bir anlamda Avrupanın ilk lobicisi oldu. Hayatının kalanını Avrupanın birleşmesi yolundaki çalışmalara adadı. Tohumları Jean Monnet tarafından ekilen Avrupa Birliği fikri zaman içinde geliştirilmiş ve bugünkü yapısına kavuşmuştur.
Temeli 1989 yılında Türkiye Cumhuriyeti ve Avrupa Komisyonu arasında imzalanan bir Mutabakat Zaptı ile oluşturulan, ardından imzalanan finansman anlaşması ile uygulamaya başlanan Jean Monnet Burs Programı, o tarihten günümüze AB müktesebatı ve AB ile ilgili konularda bilgi sahibi insan kaynağı ihtiyacının karşılanmasına destek sağlamaktadır. Türkiyedeki en köklü ve en prestijli burs programına, Avrupa Birliğinin fikir babası Jean Monnetnin adı verilmiştir. Program bu çerçevede Türkiyenin AB katılım sürecindeki çalışmalarına katkı sağlamaktadır.