Oleg Gordievsky

Oleg Gordievsky, KGB eski albayı ve Londra yerleşik büro şefi. Aynı zamanda Komünizme olan inancını yitirdiği için İngiliz istihbaratı MI6e gizli bilgi sağlayarak çifte ajanlık yaptı. Kimliğinin ortaya çıkması adına Moskovada yürütülen operasyon sırasında önce Finlandiyaya sonra da İngiltereye sığındı. Çifte ajan olduğunun ortaya çıkması sonucu Sovyetler Birliğince idama mahkum edildi.
İlk Yılları
Oleg Gordievsky, 10 Ekim 1938 tarihinde Moskovada dünyaya geldi. Babası eski bir NKVD subayı olan Gordievsky, bu sayede casusluk eğitimini çok küçük yaşta almaya başladı. Gittiği ilkokulda Almanca öğrenimini aldı ve çok akıcı, keskin bir şekilde konuşmaya başladı. Başarılı öğrencilik yılları sayesinde Moskovanın en prestijli okulu olan Moskova Üniversitesi-Moskova Devlet Uluslararası İlişkiler Enstitüsünde eğitim almaya başladı. Bu yıllarda casusluk becerilerini geliştirme adına Danca, İsveççe ve Norveççe NKVD eğitimlerini aldı.
Casusluk Yılları
Gordievsky, eğitimini tamamladıktan sonra dış hizmete katıldı. Berlin Duvarının inşasından hemen önce 1961 yılında Doğu Berline gönderildi. Duvarın inşası ve bu süre zarfında yaşananlar onda hayal kırıklığı yarattı. Bu nedenle Sovyet sistemine olan inancını erken yaşta yitirdi. Berlinde bir yıl geçirdikten sonra Moskovaya geri döndü.
Gordievsky, 1963 yılında KGBye katıldı ve 1966ta Kopenhag Sovyet Büyükelçiliğine gönderildi. SSCBnin Ağustos 1968de Çekoslovakyadaki Prag Baharı reform hareketini acımasızca bastırmasından dolayı Danimarka ve İngiliz istihbaratına gizli sinyaller göndermeye başladı. İlk başlarda MI6, Gordievskynin gönderdiği sinyalleri aldatmaca olarak gördü ve herhangi bir dönüş yapmadı. 1974 yılına gelindiğinde MI6, Gordievskynin göndermeye devam ettiği sinyallere sonunda dönüş yaptı ve ona SUNBEAM kod adını verdi. Gordievsky, Danimarkadan Moskovaya döndükten sonra eşinden boşanıp başka birisiyle evlendi. KGB, bu durumu ahlak problemi olarak gördü ve hoş karşılamadı. Bu nedenle Gordievskyi bir süre Moskovada tuttu. Bu süre zarfında MI6 ile herhangi bir irtibat kuramadı.
Londra
Gordievsky, İngilizce eğitimi alıp rahatça konuşacak düzeye geldikten sonra Londrada çalışmak için birçok defa talepte bulundu ve bunun için çeşitli kurumlardaki insanlarla yakın ilişkiler kurmaya başladı. Bütün bu girişimleri sonucunda Gordievsky, 1982de Londraya gönderildi. Orada baskıdan uzak bir biçimde MI6e istihbarat sağlamaya devam etti. Londrada bulunduğu süre zarfında kendisine NOCTON kod adı verildi. 1985 yılının Nisan ayında Gordievsky, Londradaki Sovyet elçiliğinde istasyon şefliğine kadar yükseldi.
Moskovaya Çağırılışı
1985 yılının Mayıs ayında Gordievsky, ani bir biçimde Moskovaya geri çağırıldı. MI6, Gordievskyi Moskovaya dönmesi durumunda sorgulanabileceği ihtimalinden dolayı uyardı ve kararı kendisinin vermesini istedi. Gordievsky, dönmesinde herhangi bir sakınca görmeyerek Moskovaya döndü. Ancak başka bir çifte ajan olan CIA görevlisi Aldrich Ames tarafından KGBye ihbar edilmişti.
Gordievsky, Moskovaya döner dönmez uyuşturularak sorgulanmaya başladı. Uzun bir süre sonra henüz suçlu bulunmadı ancak üzerinde bulunan şüphelerden dolayı KGB tarafından sıkı gözaltına alındı. Kendisine gerçekte var olmayan masa başı bir iş verildi ve bir daha asla yurt dışına çıkamayacağı söylendi.
İngiltereye Kaçışı
Gordievsky, sonunda suçlu bulunacağını anladığında Sovyetler Birliğinden kaçmak için Valerie Pettit kod adlı MI6 ajanı tarafından hazırlanan Pimlica Operasyonu kaçış planı ile dönüş için sıkı denetim altında olmasına rağmen MI6e sinyal göndermeyi başardı.
Gordievsky, 19 Temmuz 1985te her zaman olduğu gibi koşuya çıktı ancak bunun yerine peşinde olan KGB ajanlarından kaçmayı başardı. Finlandiya sınırında kendisi bekleyen MI6 ajanlarına ulaşmak için Vıborga giden bir trene bindi. Bu sayede önce Finlandiyaya ardından da Norveç üzerinden Birleşik Krallıka geçti. Sovyet makamları daha sonra Oleg Gordievskyi vatana ihanet suçundan idama mahkum etti. Bu idam kararı Sovyetler Birliği sonrası Rusya Federasyonu tarafından da iptal edilmedi.
Gordievskynin başarılı bir şekilde sonuçlanan bu kaçışı sonrası Sovyetler Birliğini uluslararası camiada utanç duruma düşürdü ve bunun sonucunda KGBde karşı istihbarat şefi Viktor Babunovda dahil olmak üzere çeşitli tasfiyeler yaşandı.
Sonraki Yaşamı
Oleg Gordievsky, İngiltereye kaçışından sonra özellikler KGBnin casuslukları hakkında çeşitli kitaplar yazdı ve kendisine enstitüler tarafından çeşitli ödüller verildi. Gorkievskynin KGB hakkında MI6e verdiği istihbaratlar arasında en önemlilerinden birisi Cambridge Beşlisi üyelerinin çeşitli üyelerinin ifşa edilmesidir.
Gordievsky, Nisan 2008de dairesinde şüpheli bir zehirlenme yaşadı. Bu zehirlenmenin kendisini öldürme amacıyla yapıldığını iddia etmiştir.