Habsburg Hollandası

Habsburg Hollandası, Kutsal Roma İmparatorluğunun bir üyesi olan Habsburg hanedanının Felemenkte sahip olduğu Rönesans dönemi fiefleriydi. Bu yönetim 1481 yılında Hollandanın son Valois-Burgonya hükümdarı Marynin (Avusturyalı I. Maximilianın eşi) öldüğünde başlamıştır. Torunları İmparator V. Karl, Habsburg Hollandasında doğmuş ve Brükseli başkentlerinden birisi yapmıştır.
1549da 17 İl olarak bilinen bu topraklar, 1566dan itibaren Habsburgların İspanyol kolu tarafından yönetilmeye başlanmış ve o tarihten itibaren İspanya Hollandası olarak anılmıştır. 1581 yılında, Hollanda İsyanının ortasında, Yedi Birleşik Eyalet bu bölgenin geri kalanından ayrılarak Birleşik Hollanda Cumhuriyetini kurdu. Geriye kalan Güney İspanya Hollandası toprakları, 1714 yılında Rastatt Antlaşması ile Avusturyanın eline geçti ve Avusturya Hollandası olarak anılmaya başlandı. Fiili Habsburg yönetimi, 1795 yılında devrimci Birinci Fransız Cumhuriyeti tarafından ilhak edilmesiyle sona erdi. Ancak Avusturya, Campo Formio Antlaşması ile 1797 yılına kadar bölge üzerindeki hak iddiasından vazgeçmedi.
Coğrafya
Habsburg Hollandası, 1482den 1581e kadar Felemenkin tamamını (yani bugünkü Hollanda, Belçika, Lüksemburg ve modern Fransanın Nord ve Pas-de-Calais illerinin çoğunu) kapsayan bir jeopolitikti. Kuzey Felemenk, MS 1200den itibaren, drenaj ve sel kontrolü ile birlikte ekilebilecek arazini büyütmeye başladı. Nüfusu büyümeye başladı ve Hollanda bölgesi önemli hale geldi. Bundan önce, büyük ve gelişmiş şehirlerin tamamı güneydeydi. Gent, Brugge, Anvers, Brüksel, Leuven gibi şehirler kuzeydeki bütün yerleşimlerden daha büyüktü. Felemenkteki nehirler doğu-batı yönünde uzanır ve iki ayrı siyasi alan oluşturarak güneyin kuzey üzerindeki etkisine siyasi ve stratejik bir engel teşkil eder.
Burgonya dükü İyi Filipin (1419-1467) Kutsal Roma İmparatorluğu yönetimi altında Hollanda illeri birlikte büyümeye başladı, oysa bölge daha önce Kutsal Roma İmparatorluğu bayrağı altında ya da Fransa Krallığının Burgonya kolu olarak bölünmüştü. Bu derebeylikler Flandre, Artois ve Mechelen, Namur, Hollanda, Zelanda ve Hainaut, Brabant, Limburg ve Lüksemburg, Valois-Burgonya hükümdarları tarafından şahsi birlik içinde yönetiliyor ve Eyaletler Genel Meclisinde temsil ediliyordu. Burgonya topraklarının merkezi ise Burgonya düklerinin Brükselde saray kurduğu Brabant Dükalığıydı.
Filipin oğlu Dük Cesur Charles (1467-1477) de Gelre ve Zutpheni satın aldı ve kızı Mary ile Maximilianı evlendirerek Habsburg imparatoru III. Friedrichin elinden kraiyet unvanını almayı umdu. Büyük bir hayal kırıklığına uğrayacak olduğu felaketle sonuçlanan Burgonya Savaşlarına katıldı ve Nancy Muharebesinde öldürüldü.
Tarih
Burgonyalı Marynin 1482deki ölümü üzerine, Burgonya Hollandasını da içeren önemli mülkleri, Katolik Hükümdarlar olarak bilinen Kastilyalı I. Isabel ve Aragonlu II. Fernandonun kızı Kastilyalı Juana ile evlenen oğlu Felipe'ye (Yakışıklı Felipe olarak de bilinir) geçti. Philip, 1493ten itibaren Kutsal Roma İmparatoru olan babası I. Maximilian aracılığıyla Habsburg soyundan geliyordu ve böylece Hollandada Habsburg dönemini başlatmış oldu. 1481-1492 yıllar arasında Flaman şehirleri isyan etmiş ve Utrecht iç savaşa girişmiştir ancak yüzyılın başında her iki bölge de Avusturyalı yöneticiler tarafından sakinleştirilmiştir.
Felipenin Gentte doğan oğlu Karl, 1506 yılında henüz altı yaşında bir çocukken babasının yerine geçti. Babasının dedesi İmparator I. Maximilian, Burgonyayı miras aldı ve bölgeyi Burgonya Çemberine dahil etti, İmparatorluğun uzak batısında kalan bu topraklar için belirli bir özerklik derecesi geliştirdi. Kocasının ölümünün ardından ruhsal bir çöküntü yaşayan annesi Kastilyalı Juana aracılığıyla İspanyanın Kastilya ve Aragon krallıklarının ve İspanyanın Yeni Dünyadaki deniazaşırı imparatorluğunun varisi oldu. 1515te reşit olan Karl, Burgonya topraklarını yerli bri Hollandalı olarak yönetmeye devam etti. Overijssel topraklarını ve Utrecht Piskoposluğu'nu ele geçirdi (bkz. Gelder Savaşları), Saksonya Dükü Georgedan Frieslandı satın aldı ve Grogningen ile Gelreyi geri aldı. 17 İl, Augsburgdaki İmparatorluk Diyetinde temsil ediliyordu ve 1548 Burgonya Antlaşması ile Hollandanın belirli bir özerkliği kabul edilerek yeniden düzenledi. Bunu ertesi yıl İmparatorun 17 İli İmparatorluktan ve Fransadan ayrı bir varlık olarak kuran bir İmparatorluk Fermanı izledi.
V. Karl, 1555 ve 1556 yılları arasında birkaç tahttan çekildi ve ardından Habsburg hanedanını Avusturya-Almanya ve İspanya kollarına ayırdı. Kardeşi I. Ferdinand Avusturya, Bohemya ve Macaristanın hükümdarı ve aynı zamanda yeni Kutsal Roma İmparatoru oldu. Karlın oğlu İspanya Kralı II. Felipe ise 17 İli aldı ve bunları İspanya Krallığına dahil etti (Güney İtalya ve Amerika toprakları da buna dahildi). İspanya Kralı II. Felipe despotluğuyla ün saldı ve Katoliklerin yaptığı zulümler Seksen Yıl Savaşını tetikledi. İspanyolların kuzey eyaletleri üzerindeki hakimiyeti gittikçe zayıfladı. Kuzey eyaletleri 1579da Utrecht Protestan Birliğini kurdular ve 1581de Feregat Yasası ile Yedi Birleşik Eyalet olarak Birleşik Hollanda Cumhuriyeti ismiyle bağımsızlıklarını ilan ettiler.
1581deki ayrılmadan sonra t Hof van Brabant olarak adlandırılan güney Eyaletleri (Flandre, Artois, Tournaisis, Cambrai, Lüksemburg, Limburg, Hainaut, Namur, Mechelen, Brabant ve Yukarı Gelre) Fransız Devrim Savaşlarına kadar Habsburg hanedanında kaldı. İspanyol Habsburg hanedanının 1700 yılında çocuksuz II. Carlosun ölümü ve İspanya Veraset Savaşı (1700-14) ile bitmesinden sonra güney eyaletleri 1715ten sonra Avusturya Hollandası olarak da anılmaya başlandı.
Yöneticileri
14821506 Kastilya Kralı I. Philip Burgonya Dükü olarak yönetti, babası I. Maximilian (14821493) naiplik yaptı, üvey büyükannesi Yorklu Margaret mürebbiyesiydi (14891493)
15061556 V. Karl, Burgonya Dükü olarak, 1519'dan itibaren Kutsal Roma İmparatoru olarak yönetti.
15561581 II. Felipe İspanya Kralı olarak yönetti
Eyaletleri ise onların adına bir vali (stadhouder) yönetiyordu:
14891493 Yorklu Margaret, dul Burgonya Düşesi
15061507 William de Croÿ, Aarschot Marki
15071530 Avusturyalı Margaret, Savoy Düşesi
15311555 Avusturyalı Mary
15551559 Emmanuel Philibert, Savoy Dükü
15591567 Parmalı Margaret
15671573 Fernando Álvarez de Toledo, 3. Alba Dükü
15731576 Luis de Requesens ve Zúñiga
15761578 Avusturyalı Juan
15781592 Alexander Farnese, Parma Dükü