Sa'd bin Ubade

Ebu Kays Sad b. Ubade b. Düleym b. Harise el-Ensari ( d. ? - 635) İslam peygamberi Muhammed'in sahabesi.
Sa'd bin Ubade; cömertiliği, savaş aletlerini kullanmada ustalığı, okuryazarlığı ile tanınmış, İslam peygamberinin yanında savaşmış ve sancaktarlık yapmış aynı zamanda Muhammed'in ölümünün ardından halife adayı olmuş Hazrec'in ve Ensar'ın önde gelenlerinden olan sahabi.
Adı ve unvanı
Sa'd bin Ubade, Ebu Sabit, Ebu'l-Kays, Ebu'l-Hubab ve Ebu Abdullah olarak künyelendiği kaynaklarda belirtilmektedir.
Ayrıca Sa'd, Cahiliye Dönemi'nde okuma-yazma bilen, iyi bir yüzücü, ok atma ve yay kullanmada becerikliydi. O devirde bu tip yetenekleri kazanmak ekonomik açıdan oldukça zor olması nedeniyle aralarında bu üç yeteneğe sahip olan kişilere Araplar, "eksiksiz, tam, olgun kişi" anlamına gelen el-Kamil diyorlardı.
Ailesi
Sa'd bin Ubade, Medinede Hazrec kabilesinin Beni Saide koluna mensuptu ve kabilesine önderlik yapmaktaydı. Hazrec kabilesi, Yemende Marib seddinin yıkılmasıyla yaşanan Seyl el-Arim olayı üzerine kuzey yönünde göç ederek, Evs kabilesi ile birlikte Medine'ye yerleşmişlerdi.
Hazrec kabilesi bu aileyi, kendilerinin öncüleri ve efendileri olarak kabul ediyordu. Ölümünün ardından oğlu Kays b. Sa'd kabileye öncülük etti.
Ayrıca Nasri Hanedanı'na mensup olan Gırnata Emirliği'nin kurucusu I. Muhammed bin Nasr'ın Hazrec kabilesinin reisi Sa'd bin Ubadenin neslinden geldiği rivayet edilir.
Kişiliği
Müslüman olmadan önce
Kabile reisinin oğlu olması nedeniyle Sa'd, iyi bir eğitim almıştı ve cahiliye döneminde de cömertliği ile tanınıyordu. Beni Saide'nin başına geçtiğinde düzenli olarak Menat putuna her yıl 10 deve kurban ediyordu. Kendisi ve oğlu Kays bin Sa'd'ın müslüman olmasının ardından bu kurban etme geleneği Kabe'ye yapıldı.
Muhammed döneminde
Müslüman oluşu
Müslümanların Medine'deki tebliğinin ardından İkinci Akabe Biatında müslüman düşünülmektedir. Zira tarih sahnesine ilk çıkışı on iki nakib (öncü, lider) arasında seçilmesinden itibaren başlar.
Ebva Seferi
Kureyşlilere yapılan ilk gazve olan Ebva Gazvesinde Sa'd, Medine'ye vekil olarak bırakılmış ve 300 kişilik askeri birlik ile Medine'nin güvenliğini sağlamak için görevlendirilmiştir.
Bedir Muharebesi
Bedir Muharebesinde Muhammed'in emriyle sahabe ile istişare yapılırken Ensar adına Sa'd konuşuyordu.
Sa'd bu bu savaşta 20 deve ile orduya yardım etmişti. Ayrıca İslam peygamberi Muhammed, Sa'd'ın hediye ettiği kılıç ve zırh ile savaşa katılmıştı.
Kimi kaynaklar Sa'd'ı Bedir'e katılanlar arasında sayıp, Ensar'ın sancağını taşıdığını belirtirken kimi kaynaklar ise onu Bedir'e katılmayanlar arasında zikreder.
Uhud Muharebesi
Uhud Muharebesinde Sa'd, İslam peygamberinin kapısında Sa'd bin Muaz ve Üseyd bin Hudayr ile birlikte nöbet tuttular. Savaş başladığında Evs'in sancağını Üseyd bin Hudayr, Muhacirlerin sancağını Ali bin Ebi Talip ve Hazrec'in sancağını da Sa'd taşımaktaydı.
Savaş ilerlediğinde sıkışan müslümanlar Sa'd'ın taşıdığı Hazrec sancağı altında toplandılar. İleriki süreçte savaş yenilgi ile sonuçlanmıştı ve savaşta İslam peygamberi Muhammed, yüzünden ve dizinden yaralanmıştı. Sa'd bin Ubade ve Sa'd bin Muaz'ın yardımıyla atından indirildi. Savaştan sonra da Sa'd ve Ensar'ın diğer önde gelenleri İslam peygamberini koruyordu. İslam peygamberi Muhammed'i korumak için hayatını ortaya koyan 14 kişiden 7'si Hazrectendi ve Sa'd da bunların içerisindeydi. Ayrıca Sa'd bu savaşta otuz deve yükü hurma ile orduya yardım etmiştir.
Hamraü'l Esed Gazvesi
Uhud'un ardından Kureyş'in yeniden saldıracağını düşünen müslümanlar bir takip birliği hazırladı ve bu birliğin erzağı Sa'd'ın bağışladığı deve ve hurmalardan oluşuyordu. Ayrıca Sa'd, Beni Saide ile birlikte bu gazvede bulunuyordu
Beni Mustalık Gazvesi
Beni Mustalık kabiledine karşı yapılan gazvede Sa'd da bulunuyordu. Ayrıca münafıklar da bu gazveye yoğun olarak katılmıştı.
Bu gazvede Muhacirlerin sancağını Ebu Bekir, Ensarın sancağını da Sa'd taşıyordu.
Hendek Savaşı
Müslümanlara geniş düzeyde bir saldırı planı hazırlayan Mekkeli paganlar Medine'ye büyük çapta bir savaş hazırlamıştı. Müslümanlar Selman-ı Farısi'nin önerisiyle hendekler kazmıştı. Bu gazvede Muhacirlerin sancağını Zeyd bin Harise, Ensarın sancağını da Sa'd bin Ubade taşıyordu.
Hudeybiye Antlaşması
Sa'd, Hudeybiye seferine iştirak etmiş ve kurbanlık develer hazırlamıştı. Bu sefer sonucunda Müslümanlar ile Mekkeli paganlar arasında antlaşma imzalanmıştı.
Mekke'nin Fethi
Medinede savaş hazırlıkları tamamladıktan sonra Hicri 8. yılın (630) Ramazan ayında on bin kişilik bir orduyla Mekkeye doğru harekete geçildi. Mekkenin fethinde Muhacirler ait üç sancak kullanılırken, Ensarın her bir boyu için ayrı ayrı sancaklar kullanıldı. Ensarın lideri Sad b. Ubade, Mekkenin fethinde komutanlık ve bayraktarlık yaptı ve İslam peygamberine ait bayrağı taşıdı. Zi-Tuvada ordu dört ayrı bölüme ayrıldı. Halid bin Velid, Zübeyr b. Avvam, Sad b. Ubade, Ebu Ubeyde b. Cerrahı bölük komutanları tayin edildi. Her bölüğün Mekkeye giriş güzergahı belirlendi. Ebu Ubeyde b. Cerrah komutasındaki birliği Mekkenin yukarı tarafından, Sad b. Ubadenin Ensar birliklerini Mekkenin batı tarafındaki Keda denilen mevkiiden, Zübeyr b. Avvamın birliğini şehrin kuzeyinden ve Halid b. Velide de şehrin güneyinden girilmesi emredildi. Mekkeye dört bir koldan giren komutanların üçü Muhacir, biri Ensardan Sad b. Ubade idi. İslam ordusunun üç grubu hiçbir direnişle karşılaşmadan şehre girmiştir. Halid b. Velidin idare ettiği birlikler ise İkrime b. Ebu Cehil, Safvan b. Ümeyye ve Süheyl b. Amr komutasındaki güçler müşriklerin saldırılarına maruz kalmışlardır. Karşılıklı çarpışmalarda iki Medineli şehit düşmüş, karşı taraf ise yirmi kayıp vererek geri çekilmiştir.
Huneyn Savaşı
İslam peygamberi, Hicri 8. yılı Şevval ayında, on iki bin kişiyle Hevazin üzerine sefere çıktı. Sad b. Ubade, Mekkenin fethinden sonra yapılan Huneyn Gazvesine katıldı. Muhammed, Muhacirlerin sancaklarını Ali b. Ebi Talib, Sad b. Ebi Vakkas ve Ömere; Hazrecin sancaklarını, Hubab b. Münzir ve Sad b. Ubadeye; Evsin sancağını da Üseyd b. Hudayra verdi. Kısa zaman içinde savaş Müslümanların galibetiyle sona erdi.
Beni Nadir Gazvesi
Beni Kureyza Gazvesi
Hayber Gazvesi
Vadi'l Kura Gazvesi
Mute Savaşı
Tebük Seferi
Halifeliğe adaylığı
Ebubekir ve Ömer'e biat etmemesi
Vefatı