F.lux

f. lux (flux olarak okunur), konuma ve günün saatine göre ekran renk sıcaklığını ayarlayarak gözler için işe yarar rahatlama sunan bir çapraz platform bilgisayar programıdır. Program, geceleri ekran kullanımı sırasında göz yorgunluğunu azaltarak uyku düzeninin bozulmasını azaltmaya yardımcı olması için tasarlanmıştır.
Uygulamanın özellikleri
Kullanıcılar; uygulama yüklendikten sonra coğrafi koordinatlara, ZIP koduna veya konum adına göre bir konum seçebilir. Sonra, uygulama seçilen konumdaki gün doğumu ve gün batımı saatlerine göre ekran renk sıcaklığını otomatik olarak ayarlar. Uygulama, ekran renk sıcaklığını gün batımında gittikçe daha sıcak hale getirir ve gün doğumunda eski haline getirir.
f. lux, bazı programlar veya etkinlikler için program davranışını değiştiren çeşitli renk profilleri ve hazır sıcaklık değerleri sunar; bunlar film izlemek için (2.5 saat için) kırmızı tonları azaltan bir modu (Movie Mode) ve kullanıcıların gece görüşünü etkilemeyen karanlık oda (Darkroom) modunu içerir. f. lux'ın bilgisayar versiyonunda (geceleri çalışan insanlar için) gün zamanında sıcak aydınlatma sağlamak için gün batımı ve gün doğumu zamanlarının yeri değiştirilebilir. Program, Philips Hue LED aydınlatmayı kontrol edebilir; bu sayede ev aydınlatmalarının renk sıcaklığı f. lux ayarlarına uyum sağlar.
Uygulamanın yüklenebildiği platformlar
f. lux; Microsoft Windows, macOS ve Linux (Ubuntu 18.04 LTS hariç) için mevcuttur. Uygulama, Apple'ın iOS işletim sistemini kullanan cihazları için de mevcuttur ancak uygulama sadece jailbreak yapılmış cihazlara yüklenebilmektedir. Apple, uygulamada sınırlı geliştirici araçları kullanıldığı için uygulamanın App Store uygulama mağazasında bulunmasına izin vermemiştir. Uygulamanın geliştiricisi, iOS 9 kullanıcılarının uygulamayı cihazlarına resmi uygulama mağazası dışından (sideloading) yükleyebilmeleri için GitHub'ta kısa bir süre için bir Xcode projesi paylaşmıştır ancak Apple'ın isteği üzerine projeyi geri çekmiştir. Geliştirici, Apple'ın iOS 9.3'le birlikte Night Shift adında benzer bir özellik duyurduktan sonra Apple'dan geliştirme araçları sağlamasını ve uygulamayı App Store'da paylaşmasına izin vermesini istemiştir. Ayrıca uygulamanın Google'ın Android işletim sistemi için bir önizleme sürümü bulunmaktadır.
Uygulamanın işlevselliği
1996'da yapılan bir çalışmada geceleri parlak (1000 lux) mavi ışığa daha az bakmanın melatonin salgılanmasını arttırdığı keşfedilmiştir ancak 2018'de yapılan bir çalışma ise kendini aydınlatan ekranların parlaklığı değiştirilmeden renk spektrumunun değiştirilmesinin melatonin salgılanmasındaki baskılamayı engellemede yetersiz olabileceğini göstermiştir.
f. lux destekçileri, geceleri beyaz ve mavi ışıkların belirginliğini azaltmak için ekran renk sıcaklığını değiştirmenin uyku verimliliğini geliştireceğini öne sürmektedir. Uygulamanın geliştiricisi, uygulamanın sitesinde ilişkili araştırmaların bir listesini sağlamasına rağmen uygulamanın verimliliğini anlayabilmek için herhangi bir bilimsel test yapılmamıştır ve 2021 yılında 167 tane üniversite öğrencisi üzerinde yapılan bir çalışmada Apple tarafından geliştirilen f. lux muadili Night Shift'in uyku sonucunda (uyuma gecikmesi, uyku uzunluğu ve uyku başlangıcından sonra uyanma) herhangi bir etkisi olmadığını göstermiştir. f. lux; teknoloji gazetecileri, blogcular ve kullanıcılar tarafından geniş çaplı olarak ve olumlu olarak değerlendirilmiştir.