Nubar Tekyay

Nubar Tekyay veya doğum adı ile Nubar Çömlekçiyan (4 Eylül 1905, Kostantiniyye - 12 Şubat 1955, İstanbul), Türkiye Ermenisi keman virtüözü ve besteci.
İlk yılları ve eğitimi
Nubar Çömlekçiyan, 4 Eylül 1905 tarihinde Osmanlı İmparatorluğu'nun başkenti Konstantiniyye'de doğdu. Babası, Kemani Tatyos Efendi'nin öğrencisi udi ve besteci Arşak Çömlekçiyandır. Ablası Serafin ve kız kardeşi piyanist Valantin de müzik ile yakından ilgilendi. İlk musıki derslerini babasının gözetiminde aldı ve altı yaşında batı tarzı keman çalmayı öğrenmeye başladı. Keman öğrenimini Batı metotları ile sürdürdü ve bu tekniği Türk Musıkisine uyarladı. On üç yaşından itibaren 1918-1926 yılları arasında babasının fasıllarında yer almaya başladı, radyolarda çalıştı ve plak kayıtlarına katıldı.
Kariyeri
Üstün keman tekniği ve musiki anlayışı ile kısa zamanda şöhreti yakalayarak döneminin en iyi kemanileri arasında yer aldı. Birçok plak dolduran ve turnelere çıkan Tekyay, TRT İstanbul Radyosu'nda görev aldı. Kısa bir süre Paris'e giderek Batı Müziğini yakından inceleme fırsatı buldu. Aynı zamanda Tamburi Cemil Bey'in icrasından ve bilhassa taksimlerinden faydalandı. Aralarında Safiye Ayla, Şerif Muhittin Targan, Kadri Şençalar ve Şükrü Tunar'ın da olduğu birçok ismi dinlemeyi arzu eden Mustafa Kemal Atatürk 1927 yılında bu müzisyenlerle birlikte Çömlekçiyan'ı da Dolmabahçe Sarayı'na davet etti. Konserden önce herkesle tek tek tanışan ve sohbet eden Atatürk, Çömlekçiyan ile de ilgilendi ve kendisine hangi milletten olduğunu sordu. Ermeni olduğunu açık bir biçimde dile getiren Nubar Çömlekçiyan, hatıralarında Atatürk'ün verdiği yanıtı şöyle dile getirdi:
Atatürk huzurunda birçok kez Safiye Ayla, Müzeyyen Senar, tamburi Selahattin Pınar, kemani Necati Tokyay, klarnet sanatçısı Şükrü Tunar, kemani Niyazi Seyhun, udi Yorgo Bacanos ve kemençevi Aleko Bacanos ile birlikte icralarda bulundu. Nubar Çömlekçiyan, bir gün Atatürkün huzurunda yine keman çalarken yayının telleri koptu ve geride tek yay kaldı. Nubar Bey buna rağmen inat ederek eserini tamamladı. Bu çabası Atatürkün çok hoşuna gittiğinden, sevdiği ve takdir ettiği kişilere soyadı vermesi ile tanınan Kemal Atatürk, Nubar Çömlekçiyan'a "Tekyay" soyadını verdi. 1927 yılında kurulan ilk Türk radyosu Telsizde 4 Temmuz 1928 yılında dönemin icraları, Hakkı Derman, Rafet Altıparmak, Şükrü Tunar, Ahmet Yatman, Kadri Şençalar, Ercüment Batanay, Hasan Erkoç, İsmail Karakaş, Yaşar Anlı ile birlikte kayıtlarda bulundu. 1928-1937 yılları arasında Columbia Records, Sahibinin Sesi ve Pathé plak şirketleri için udi Nevres, Mesut Cemil, ve Sadi Işılay eşliğinde, Lale ve Nerkis hanımlara eşlik ederek, ayrı ayrı ve birlikte 100ü aşkın plak doldurdu. 22 Şubat 1930'da Fransız Tiyatrosunda, Kemençevi Ruşen Kam, Tanburi Mesut Cemil ve Kanuni Artaki Candan ile birlikte Münir Nurettin Selçuk'a eşlik ederek Türk Musikisindeki ilk Avrupai konseri veren heyette bulundu.
20. yüzyıl'ın önemli solistlerinden Alaeddin Yavaşca'ya göre Tekyay, "üstün vasıflara sahip sazende", ud virtüözü Cinuçen Tanrıkorur ve tanburi Sadun Aksüt için, "fevkalade tekniği, hakimane çalışı ile dinleyenleri büyüleyip keman sazında tam bir üstad olan icracı" ve müzikolog Yavuz Özüstün' göre ise "Nubar başka bir hikayedir, keman ancak Nubar gibi devlerin elinde alaturkada kullanılan bir saz olabilir." şeklinde tarif edilmektedir. Şükrü Tunar, Haydar Tatlıyay, Tamburi Cemil Bey gibi isimlerin 1906-1949 yılları arasında icra etmiş olduğu eserlerin bulunduğu, Master of Turkish Music (Türk Musikisinin Ustaları) albümünde keman taksimi ile yer aldı ve "taksim formunu zirveye ulaştıran kemancı" olarak adlandırıldı. Plak çalışmalarındaki taksimlerinde sergilediği, makam seyri ve geçki anlayışı, kullandığı süsleme teknikleri, zengin motif ve cümle çeşitliliği, kabul gören taklit edilmeye çalışılan keman tonu ile alanında yetkin bir keman virtüözü olduğunu kanıtladı.