Realdo Colombo

Matteo Realdo Colombo (tahmini 1515 - 1559); İtalyan anatomist ve cerrah. Padova Üniversitesinde 1544 ve 1559 yılları arasında çalışmıştır. 1510-1515 yılları arasında pulmoner dolaşımın ilk ayrıntılı tariflemesini yapan bilim insanıdır.
İlk yılları
Realdo Colombo İtalyada Cremonada doğmuştur. Bir eczacının oğluydu ve ilk eğitim yılları Milanoda geçti. Giovanni Antonio Lonigonun yanında tıp eğitimine başladı. Venedikte onunla geçen 7 yılın sonrasında Padova şehrine gelerek tıp eğitimine burada devam etti. Padovaya geldiği yıllar çarpıcı bir dönemdi zira ünlü hekim Andreas Vesalius meşhur eseri De humani corporis fabrica libri septumu yayınlamıştı.
Colombo 1541 yılında Vesaliusun asistanı oldu. Vesaliusun yayınlarını kritize ettiği için 1542 yılında arkadaşlıkları sona erdi. Pisada anatomi eğitimine devam etmesinin ardından 1548 yılında Romaya geçerek hayatının kalanını burada geçirdi.
Çalışmaları
16. Yüzyılın ortalarında anatomik diseksiyon Parisde ve kuzey İtalyada oldukça popülerdi ve Colomboda bu akımın içerisindeydi. Galenin daha önce ortaya koyduğu anatomi çalışmalarını irdeleyen anatomistlerin olduğu ortamlarda yer aldı. Galenin 1400 yıl boyunca tıbbı domine eden görüşleri Vesalius gibi Colombo tarafından da olduğu gibi kabul edilmedi ve direk gözlem amacı ile otopsi ve diseksiyonlara başvuruldu.
Colombonun kitabı De re anatomica onun doğrudan kendi gözlemlerine dayanmakta ve 15 bölümden oluşmaktadır. 1559da ölümünden hemen önce tamamlanan kitabın aslında dönemin ünlü ismi Michelangelo ile bitirilmesi planlanmış ancak Michelangelonun 5 yıl önce ölmesi nedeni ile bu işbirliği tamamlanamamıştır. Kitapta çizimlerin az olmasının nedeni de bu olarak görülmektedir.
Kitabın en önemli yanlarından biri Colombonun pulmoner dolaşım hakkındaki yüzlerce diseksiyona dayanan görüşlerini içermesidir. Colombonun pulmoner dolaşım açısından daha önce bu konuyla uğraşan iki isimden farklılıklar ortaya koyduğu muhakkaktır. Bu isimler 13. Yüzyılın ünlü Arap hekimi İbn al-Nafis ve İspanyol biyolog ve filozof Michael Servetusdur. Ibn Al-Nafisin orijinal basılı çalışmasının günümüze ulaşmaması ve sadece bazı Arap manuskriptleri aracılığı ile bilgilere ulaşılması, Servetusun kitabının tüm kopyalarının zamanında imha edilmiş olması nedeniyle Colombonun pulmomer dolaşım hakkındaki görüşleri ile birebir mukayese yapmak mümkün olmamaktadır.
Galenin M. S 175 yılında anatomi hakkında ayrıntılı çalışmasını tamamladığı zaman kan dolaşımında sağ ventrikülden sol ventriküle geçişi aradaki görünmez deliklere bağlamıştı. Vesalius ise bu konuda farklı görüşler dile getirmiş ve bunu genişleten Colombo kitabında dolaşımı kısaca şu şekilde tariflemişti;
Ventriküller arası septumun kan geçişinde önemli bir yere sahip olduğuna inanılmaktadır. Burada bir hata vardır. Kan pulmoner arter ile akciğere taşınmakta ve buradan hava ile beraber pulmoner ven ile kalbe gelmektedir.
Colombo Galenik öğretideki pulmoner arter ve venin farklı miktarda kan ve hava (veya ruh) taşıdığı fikrini kabullenmemiştir. Kanın pulmoner arter vasıtası ile akciğer gittikten sonra hava ile harmanlandığını ve takiben sol ventriküle geldiğini açıklamıştır.
Colombonun kitabı ve pulmoner sirkülasyon hakkıdaki açıklamaları 1628 yılında kan dolaşımı hakkında ayrıntılı bir kitap yayınlayan İngiliz hekim William Harveyi de oldukça etkilemiştir. Harvey daha önce de Colombonun kitabını başka çalışmalarında da kullanmıştır.
Bu öncü İtalyan anatomist 1559 yılında ölmüştür.