Mélinée Manouchian

Mélinée Asaduryan Manuşyan, 1940lar]]
Mélinée Manouchian veya Meline Manuşyan (d. Melina Asaduryan veya Soukémian; ; 1913 - 6 Aralık 1989) Fransız-Ermeni direnişçi ve Misak Manuşyan'ın dul eşiydi.
Biyografisi
1913'te İstanbul'da Melina Asaduryan (veya Soukémian) olarak memur bir ailede doğdu. Babası posta idaresinde müdürdü. Ermeni Kırımı sırasında anne ve babasını kaybettiğinde iki veya üç yaşındaydı. Ablası Armen ile birlikte İzmir'de bulunan bir Protestan yetimhanesine götürüldü. Daha sonra Yunanistan'ın Korint kentine geçtiler.
1926'dan sonra Fransa'nın Marsilya kentin yerleştiler ve burada Fransızca öğrenerek muhasebe okudu. 1934 yılında müstakbel kocası Misak Manuşyan ile tanıştı. 1935'te Ermeni Yardım Komitesi'nin sekreteri oldu. Charles Aznavour'un ailesiyle yakın temas halindeydi. Cahrles'ın ablası Aida Aznavour'a göre Manuşyanlar "uzun yıllar - ve ne yıllardı o! - ailemizin hayatında olağanüstü bir rol oynadılar". Melinée, II. Dünya Savaşı sırasında Alman işgaline karşı duran Fransız Direnişi sırasında kocasının yanında o da kahramanca direndi. "Her oyuncunun hareketlerini dikkatlice gözlemlemek ve operasyonun sonuçlarını ve halkın tepkisini not etmek için bir gerilla saldırısı mahallinde kılık değiştirmiş halde yer aldı". 1940'ların başından itibaren, yasak anti-faşist literatürü düzenli olarak üretti, kopyaladı ve dağıttı. Misak ilk kez tutuklandığında, Melinée, Micha Aznavourian'dan kendisini bisikletiyle Compiègne'deki kampa götürmesini istemişti. Kocasına (351 numaralı mahkum) biraz yiyecek ulaştırmayı başarmış ve hatta bir saniyeliğine onu ziyaret edebilmişti.
Misak'ın son tutuklanmasından sonra Melinée de gıyabında ölüm cezasına çarptırıldı, ancak Aznavour ailesi tarafından saklandı ve kurtuldu. 2. Dünya Savaşı'ndan sonra bir süre Erivan'da yaşadı ve çalıştı, ardından 1960'larda Paris'e döndü. 1954'te Misak hakkında anılarını yazdı. Kitap, "Bir Özgürlük Tutsağı, Manuşyan" adıyla Ekim 2009'da Aras Yayınları tarafından Sosi Dolanoğlu'nun çevirisiyle Türkiye'de de yayınlandı.
1985 tarihli Des teröristler à la retraite belgeselindeki röportajında Manuşyan, Manuşyan Grubuna ihanet eden kişilerin Fransa Komünist Partisi liderliğinde bulunabileceğini güçlü bir şekilde ima etmiştir. Manuşyan özellikle Boris Holban'ı kocasının tutuklanmasından sorumlu olmakla suçladı ve kocasının FTP-MOI grubunu Paris'in dışına yerleştirme talebini reddettiğini ve Paris'ten ayrılırsa onu bir asker kaçağı olarak kurşuna dizdirmekle tehdit ettiğini iddia etmiştir. Amerikalı akademisyen Brett Bowles, filmin yönetmeni Mosco Boucault'nun Manuşyan'ı mümkün olan en uygun ışıkta canlandırmak için elinden geleni yaptığını öne sürdü. Kurbanların yoldaşlarının yakalanmalarını ve idam edilmelerini engellemek için hiçbir şey yapmadıklarını belirterek bir tartışma başlattı.
Misak'ın tutuklanmasından sonra "Jacqueline Albertini" takma adıyla Direniş saflarında kalmayı sürdürdü. Savaş sona erince Ermenistan'a yerleşti ve öğretmenlik yaptı. 17 yıl sonra tekrar Fransa'ya döndü. Fransa'nın özgürlük mücadelesine sunduğu katkılar, François Mitterand tarafından verilen Légion d'honneur nişanıyla ödüllendirildi. Fransız vatandaşlığına alındığında 74 yaşındaydı. İki yıl sonra, 1989'da, Paris'te öldü, Ivry Mezarlığı'na, Misak Manuşyan'ın yanına gömüldü.
Son Mektup
1955'te, Paris'in 20. bölgesindeki Manuşyan grubunun adını taşıyan bir sokağa verilmesi vesilesiyle, Louis Aragon, Misak Manuşyan'ın karısı Méline'ye yazdığı son mektuptan bir şekilde esinlenerek "Strophes pour se souvenit" adlı bir şiir yazmıştır. Canım Mélinem, sevgili küçük yetimim,
Sana yaşamanı ve çocuk doğurmanı söylüyorum. Misak'ın idamından sonra Méline bir daha asla evlenmedi ve çocuğu da olmadı.