Karadağ Harekatı (1714)

Karadağ Harekatı, Bosna Beylerbeyi Köprülüzade Numan Paşa'nın Osmanlı İmparatorluğu'na bağlı Karadağ'ın (1710 yılından beri süregiden) isyan halini sona erdiren 1714 tarihli askeri harekatı.
Osmanlıların askeri harekatı sonucunda mağlup olan Karadağ'ın isyankar lideri Danilo'nun Venedik Cumhuriyeti'ne sığınması ve Osmanlıların iade talebinin Venediklilerce reddedilmesi 1714-1718 Osmanlı-Venedik Savaşı'nın başlangıç gerekçelerinden biri oldu.
Harekat öncesi
1710 yılında Osmanlı-Rus Savaşı başladığında Rus Çarı I. Petro Karadağa ajanlar gönderdi ve ayaklanmaya teşvik için bir mesaj iletti. Hersek'te Graçova palankasını ele geçirip Nikşik kalesini kuşatan Karadağlılar, takviye Osmanlı kuvvetlerinin gelmesiyle Çetine'ye geri çekildiler 1711 yılında I. Petro komutasındaki Rus ordusunu kesin bir yenilgiye uğratan Osmanlılar 1712 yılında Karadağ'a odaklandı ve Bosna Beylerbeyi Ahmed Paşa komutasındaki Osmanlı birliği Karadağ'a girerek Çetine'yi ele geçirdi ve Karadağlı aşiretlere bir daha isyan etmeyeceklerine dair senet imzalattıktan sonra çekildi.
Harekat
Ahmed Paşa'nın 1712'deki harekatı sırasında Venedik'e sığınan Karadağ lideri Danilo 1713'te Karadağ'a dönerek aşiretleri yeniden ayaklandırması üzerine, yeni Bosna Beylerbeyi Köprülüzade Numan Paşa 1714 Mayıs'ında ayaklanmayı bastırmakla görevlendirildi.
Numan Paşa'nın emrine Bosna, İzvornik, Klis, İşkodra, Ohri, Dukakin, Prizren, İlbasan ve Vulçıtrın sancaklarının tımarlı sipahileri verildi. Hazırlık süresinin uzaması üzerine Osmanlı Sarayı Numan Paşa'yı uyardı.
Bunun üzerine harekete geçen Numan Paşa komutasındaki Osmanlı birliği, askeri harekatı Karadağ'ın kaçışlarını önlemek amacıyla Osmanlı-Venedik sınırından Çetine'ye doğru icra etti. Osmanlı birliği Karadağ kuvvetlerini tam bir hezimete uğratarak Çetineye girdi ve burayı tahrip etti.
Osmanlıların önünde kaçan Karadağlılar ise ulaşılması güç alanlara gitti ya da Venedik'e sığındı. Bununla birlikte, Köprülüzade Numan Paşa, başkentten aldığı emir doğrultusunda sıcak takibe girişmedi ve Venedik topraklarına girmediyse de, Venediklilerin Karadağlı asileri muhafaza ve müdafaa ettiklerini İstanbul'a bildirdi.
Harekat sonrası
Osmanlı gücünün azalmasının da etkisiyle ortaya çıkan ayaklanmalar giderek Karadağı bağımsızlığa götürdü. Rus etkisi hakim hale geldi. Çar II. Petro ilk defa olarak Karadağlıların hükümdarı unvanını aldı. Ancak bu bağımsızlık 1878deki Berlin Kongresine kadar milletlerarası camia tarafından tanınmadı. Bu süre zarfında Ruslar Karadağın idaresinde yeni düzenlemeler yaptılar. Osmanlıların elinde bulunan Podgoriçaya karşı yapılan saldırılar Osmanlı kuvvetlerinin Karadağa girmesine yol açtı. 1838de iki taraf arasında imzalanan antlaşmayla Hersek-Dalmaçya sınırı yakınındaki Grahova arazisi tarafsız hale getirildi. II. Danilonun (Osmanlı hükumetiyle tabilik bağlarını kesmesi, Osmanlılara karşı baş gösteren hareketlenmeler üzerine Ömer Paşa kumandasındaki bir ordu Karadağa girdi. Avusturya, Karadağın muhtariyetini tehdit eden bu hareketi protesto etti. Bunun üzerine 1853 Martında sınırlardaki mevcut durumun geçerli olması şartıyla bir antlaşma yapıldı. Kırım Harbi sonrasında toplanan Paris Kongresine başvuran Karadağlılar, Osmanlıların hiçbir zaman topraklarına hakim olamadığı ve sürekli bir savaş halinin bulunduğunu ileri sürerek istiklallerinin tasdikini, ayrıca Arnavutluk ve Hersekten bazı toprakların kendilerine verilmesini istedilerse de bu hususta herhangi bir karar alınmadı. 1858de mücadele yeniden başladı. Hüseyin Paşa kuvvetleri Grahovada Karadağlılara mağlup oldu. Bunun üzerine 1859da İstanbulda toplanan elçiler tarafsız arazi olan Grahovanın ve yakınındaki toprakların Karadağ prensliğine verilmesini kabul etti. 1861de Hersekte çıkan isyan hareketi Karadağlılar tarafından desteklenince Osmanlı kuvvetleri 1862 baharında iki kol halinde Karadağa girdi. Karadağ Prensi II. Nikola Osmanlılarla anlaşma yapmak zorunda kaldı ve Osmanlı isteklerini kabul etti. Fakat Rusyayı harekete geçirerek İşkodrayı Herseke bağlayan ve Karadağdan geçen yol üzerinde Osmanlı kuvvetlerinin yerleştirildiği kuleleri yıktırttı.