Buça Muharebesi

Buça Muharebesi, 2022'de Rusya'nın Ukrayna'yı işgali sırasındaki Kiev Taarruzu sırasında Rusya ile Ukrayna arasında bir askeri muharebeydi. Muharebe 27 Şubat 2022'den 31 Mart 2022'ye kadar sürdü ve Rus kuvvetlerinin geri çekilmesiyle sona erdi. Muharebe, Ukrayna'nın başkenti Kiev'i kuşatmak için uygulanan daha büyük bir taktiğin parçasıydı.
Ukrayna Silahlı Kuvvetleri, başkentin batı banliyölerindeki İrpin, Buça ve Hostomel'de Rus ilerleyişine direndi. Buça, Kiev Oblastı Devlet İdaresinin savaş nedeniyle Kiev Oblastı'ndaki en tehlikeli yerler olarak adlandırdığı yerler arasındaydı. Rus kuvvetleri Buça'dan çekildikten sonra, ortaya çıkaran vahşet raporları uluslararası alanda ilgi gördü.
Öncesi
25 Şubat'ta Rus kuvvetleri, İvankiv'deki Ukrayna savunmasını kısmen kırarak, havaalanını ele geçirdi ve kasabada bir dayanak kurduktan sonra, Hostomel banliyösünde ve kuzeybatıdan havalimanında ilerledi. Hostomel'de hala devam eden Ukrayna direnişi olmasına rağmen, Rus kuvvetleri Kiev'i kuşatmak amacıyla komşu şehirler İrpin ve Buça'yı ele geçirmek için güneye doğru ilerlemeye başladılar. O günün ilerleyen saatlerinde Rus askerlerinin Buça yakınlarında bir apartmanı yağmaladıkları görüldü.
Muharebe
İlk çatışma
Şubat
27 Şubat'ta Rus kara kuvvetleri Buça'ya ilerledi. Rus kuvveti paraşütçüler, tanklar, istihkam birimleri ve 36. Kombine Silah Ordusunun yedeklerinden oluşuyordu. Rus kuvvetinde ayrıca Rusya Ulusal Muhafızları bünyesinde iki özel polis kuvveti olan Özel Hızlı Müdahale Birimi (SOBR) ve Özel Amaçlı Mobil Birim (OMON) birimleri de vardı. Rus topçuları şehri bombalayarak birçok binaya ve altyapıya zarar verdi. Bombardıman nedeniyle bazı sakinler su, gaz ve elektriğe erişimlerini kaybettiler.
Rus kuvvetinin bazı unsurları Buça'yı geçmeyi başardı ve komşu şehir İrpin'e doğru ilerlediler. Bir Rus zırhlı biriminin Buça'daki Afganistan Savaşı anıtına saldırdığı kaydedildi; anıt bir APC şeklindedir. Ukraynalı gazeteci Andriy Tsaplienko, daha sonra Rus güçlerinin sivil bir araca saldırdığını, bir kişiyi öldürdüğünü ve bir kişiyi de yaraladığını bildirdi.
Ukrayna kuvvetleri, Rusların Buça'ya ilerlemesini durdurmak için roket, topçu bombardımanları ve hava saldırıları kullandı. Ukrayna Devlet Özel İletişim Servisi, Ukrayna topçularının Rus zırhlı araçlarından oluşan bir konvoyu bombaladığını ve 100'den fazla Rus ekipmanının imha edildiğini bildirdi. Ukrayna kuvvetleri ayrıca Buça ve İrpin'i birbirine bağlayan bir köprüyü de yıkarak bir OMON subayını öldürdü ve Rus kuvvetlerinin İrpin'e ilerlemesini engelledi.
Ukraynalı yetkili Oleksiy Arestoviç, Buça'nın bazı sakinlerinin Rus güçleriyle savaşmaya başladığını ve Rus araçlarına ve askerlerine molotofkokteyli attklarını iddia etti. Başka bir Ukraynalı yetkili Anton Heraşçenko, sakinlerin bir Rus zırhlı aracına saldırdığını ve en az bir aracı ateşe verdiğini söyledi.
Daha sonra 27 Şubat'ta Ukraynalı yetkililer, herhangi bir tahliye prosedürü başlamadığı için Buça sakinlerini şehir dışına çıkan otobüslere binmemeleri konusunda uyardı. Ukraynalı yetkililer, Rus kuvvetlerinin Kiev'e girmek için otobüslerin arkasından sivilleri canlı kalkan olarak kullanacakları bir planın parçası olduğunu iddia etti.
28 Şubat 2022'de Ukrayna kuvvetleri, Buça'da bir Rus zırhlı sütununa saldırdı ve imha etti. Buça Belediye Başkanı, yanan Rus araçlarını gösteren bir video yayınladı. Fedoruk, Ukraynalıların çatışmada herhangi bir kayıp vermediğini iddia etti.
Mart
1 Mart'ta, imha edilmiş ve terk edilmiş Rus teçhizatının fotoğrafları Ukrayna medyasında dolaşmaya başladı ve bazıları Buça'yı, tahrip edilen Rus teçhizatı için bir mezarlık olarak nitelendirdi.
2 Mart 2022'de Ukrayna hükümeti Buça'ya insani yardım göndermeye başladı. Ertesi gün, Kiev Oblastı Devlet İdaresi hem Buça hem de İrpin'de tahliyeleri duyurdu. 1500'den fazla kadın ve çocuğun trenle, 250'sinin ise otobüsle tahliye edildiği bildirildi. Ancak Ukraynalı yetkililer, çatışmalar sırasında bazı demiryolu raylarının tahrip olması nedeniyle tahliyelerin karmaşık olduğunu bildirdi.
Daha sonra 3 Mart'ta Ukrayna Kara Kuvvetleri, Ukrayna kuvvetlerinin Buça'yı geri aldığını duyurdu ve Ukraynalı askerlerin belediye meclisi binasının yakınında Ukrayna bayrağını kaldırdığını gösteren bir video yayınladı. Ukrayna acil durum ekipleri de şehre elektriği geri verdi. Rus kuvvetleri Buça'nın içinde savaşmaya devam etti, ancak Ukrayna kuvvetleri tarafından geri püskürtüldü ve şehrin dış mahallelerine itildi.
4 Mart 2022'de Fedoruk, Rus kuvvetlerinin sürekli saldırı başlatmasına rağmen şehrin Ukrayna kontrolü altında kaldığını doğruladı. Rus kuvvetleri, bir köpek barınağına köpek maması teslim eden ve bir arabada eve dönüş yolunda olan üç silahsız Ukraynalı sivili öldürdü.
5 Mart 2022'ye kadar Rus kuvvetleri Buça'ya saldırmaya devam etti. Daha sonra Arestoviç, Rus kuvvetlerinin hem Buça hem de Hostomel'i ele geçirdiğini ve sivillerin tahliyesine izin vermediğini belirtti. O gün sabah saat 07.15 sıralarında, iki aileyi taşıyan bir çift araba, Rus askerleri tarafından fark edildi ve arabalara askerler tarafından ateş açıldı. İkinci araçta bulunan bir kişi öldü. Öndeki araca açılan ateş sonucu araç alev aldı ve iki çocuk ile anneleri öldü.
6 Mart 2022'de Rus kuvvetleri şehre yönelik bombardımanlarını yoğunlaştırdı ve bazı sivil kayıplara neden oldu. Buça Belediye Meclisi, sivillerin bodrumlara sığındığını ve kentin sürekli bombardıman nedeniyle insani yardım alamadığını bildirdi. Radyo Svoboda, işgal altındaki şehrin malzemelerinin tükendiğini ve Rus askerlerinin sivilleri öldürdüğünü bildirdi. Ertesi gün, Rus kuvvetleri İrpin'e doğru ilerlemeye hazırlık olarak Buça'da üç zırhlı birlik konuşlandırdı. Daha sonra Irpin'in eski belediye başkanı, Rus kuvvetlerinin Buça'daki Cam Plastik ve Elyaf Araştırma Enstitüsü'nü aseton ve diğer kimyasalların dumanını salarak yok ettiğini belirtti.
8 Mart 2022'de Fedoruk, Ukrayna kuvvetlerinin Buça'da hala savaştığını ve toprakları geri almayı başardığını belirtti. Ancak, Rus kuvvetlerinin şehirdeki tüm ana otoyolların kontrolünü elinde tuttuğunu, bombardımanı yoğunlaştırdığını ve Buça sakinlerinin evlerini terk etmelerine izin vermeyeceğini de belirtti. Daha sonra 8 Mart'ta Rus işgalciler cesetleri çıkarmak ve yemek pişirmek için sivillerin sınırlı bir süreliğine dışarı çıkmasına izin verdi. Ancak, Rus kuvvetleri tüm elektrik trafo merkezlerini elinde tuttuğu için şehirde hala elektrik yoktu.
9 Mart 2022'de Ukrayna kuvvetleri, Buça da dahil olmak üzere Kiev Oblastı genelinde geniş çaplı bir tahliye gerçekleştirdi. Kiev Oblastı'nda 20.000 kadar sivil tahliye edildi. Kiev Oblastı Devlet İdaresi, Buça'daki durumu çatışma ve tahliyenin ortasında gergin olarak nitelendirdi.
12 Mart 2022'de Buça Belediye Meclisi, Rus kuvvetlerinin şehri tamamen işgal ettiğini duyurdu. Meclis, Rus kuvvetlerinin sakinlerin evlerinden çıkmasına izin vermeyeceğini ve bazen sivillere ateş edeceğini belirtti. Devralmaya rağmen, bazı siviller 20 otobüslük bir konvoy halinde şehirden başarılı bir şekilde tahliye edebildi.
Rus kontrolü
13 Mart'ta sakinler, Buça'daki bir kilisenin yakınındaki bir toplu mezara 67 kişiyi gömdüler. Gömülenlerin Rus topçuları tarafından öldürüldüğü iddia edildi ve bazı cesetlerin kimliği tespit edilemedi. Daha sonra bazı Rus askerlerinin kentte evleri yağmaladığı görüldü.
15 Mart'a kadar Rus kuvvetleri belediye binasını işgal etmeye başladı ve binadaki çalışanları ele geçirdi. Siviller ertesi gün serbest bırakıldı. Bu arada Obozrevatel, evlerin garajlarına park edilmiş ve terk edilmiş Rus zırhlı araçlarını gösteren bir video yayınladı.
Ukrayna ordusuna göre 16 Mart'ta güçleri, Buça da dahil olmak üzere Kiev civarında Rusların elindeki yerlere yönelik bir karşı saldırı başlattı.
22 Mart'ta Kiev Bölgesel Askeri İdaresi başkanı Oleksandr Pavilyuk, Buça ve Hostomel'in Rus ordusunun kontrolü altında olduğunu ve o sırada orada hiçbir Ukrayna taarruz eyleminin gerçekleştirilemeyeceğini belirtti. Ukrayna ordusunun ana görevi, Rus kuvvetlerinin İrpin Nehri'ni geçmesini engellemekti.
Ukrayna'nın kontrolü geri alması
29 Mart'ta Rusya Savunma Bakan Yardımcısı Aleksandr Fomin, Rus ordusunun Kiev ve Çernihiv yakınlarındaki faaliyetlerini azaltacağını duyurdu. 31 Mart'a kadar, Ukrayna kuvvetleri bölgedeki genel bir Rus geri çekilmesi sırasında Buça'ya ilerlediler ve bu da yerel Rus birlikleriyle şiddetli çatışmalara neden oldu.
Ertesi gün, Ukrayna'nın Kiev bölgesi askeri yönetiminin başkanı Oleksandr Pavliuk, Buça bölgesinin büyük ölçüde geri alındığını duyurdu. Ona göre, Ukraynalılar saldırmaya devam ederken, Rus birlikleri geri çekilmeye çalışıyordu. Savaş Buça'nın kuzeyinde ve Hostomel-Buça-Vorzel ekseninde devam etti. Bu arada, Belediye Başkanı Anatoliy Fedoruk ve Savaş Araştırmaları Enstitüsü, Buça'nın 31 Mart itibarıyla Rus güçlerinden tamamen geri alındığını bildirdi.
Katliam
Ukrayna kuvvetleri Buça'nın kontrolünü yeniden ele geçirdikten sonra, Rus ordusu tarafından işlenen savaş suçlarına ilişkin raporlar ve tanıklıklar ortaya çıkmaya başladı. Agence France-Presse gazetecileri Buça'da bir sokakta 20 ceset buldu. En az birinin eli kolu bağlıydı ve ölenlerin hepsi erkekti. Belediye başkanı Anatoliy Fedoruk'a göre yaklaşık 280 kişi bir toplu mezara gömülmüştü.
The Guardian, Ukrayna kuvvetlerinin Kiev Oblastı'nı geri almasının ardından, "bölgeye döndüklerinde şok edici bir yıkımla karşılaştılar: sokaklarda cesetler, sivillerin infaz tarzında öldürüldüğüne dair kanıtlar, toplu mezarlar ve katledilen çocuklar." şeklinde bildirdi.
The Times ve The Washington Post'a göre, bir bodrum katında öldürülmüş erkek, kadın ve çocuklara ait on sekiz parçalanmış ceset bulundu. Cesetlerde işkence kanıtı bulundu; kesilen kulaklar ve çekilen dişler. Diğer öldürülen sivillerin cesetleri yolda bırakıldı, iddiaya göre bazılarının Rus askerleri tarafından geri çekilmeden önce patlayıcılarla bubi tuzağına dönüştürüldü. Sakinler ve belediye başkanı, kurbanların Rus birlikleri tarafından öldürüldüğünü doğruladı. Kurbanların birçoğunun günlük rutinlerine devam ettiği, köpek gezdirdiği veya alışveriş çantaları taşıdığı ortaya çıktı. Cesetler bütündü, bu da patlayıcı mühimmat ile öldürülmek yerine vurulduklarını gösteriyordu. Görüntülerde sivillerin elleri bağlı olarak öldüğü görüldü. Diğer görüntüler, bisikletinin yanında ölü bir adam gösterdi. Evcil hayvanlar ve diğer hayvanlar vurulmuştu.
Kanıtlar, Rusların Ukraynalı sivil erkekleri seçtiklerini ve onları organize bir şekilde öldürdüklerini, özellikle cesetlerin birçoğunun elleri arkadan bağlı olarak ölü bulunduğunu gösteriyordu. 2 Nisan'da bir AFP muhabiri, Buça sokaklarında en az yirmi sivil cesedi gördüğünü ve cesetlerden ikisinin elleri bağlı olduğunu ve bunun da yargısız infaz anlamına geldiğini belirtti. Fedoruk, bu kişilerin hepsinin kafalarının arkasından vurulduğunu söyledi.
Rus güçlerinin geri çekilmesinin ardından İnsan Hakları İzleme Örgütüne konuşan sakinler, kısa süreli işgal sırasında kasabadaki insanlara yapılan muameleyi anlattılar: Rus askerleri kapı kapı dolaşarak insanları sorguya çekti, mallarını tahrip etti ve kendileri giymek için kıyafetlerini yağmaladılar. Sivillere yemek ve su için evlerinden çıkmaları durumunda ateş edildi ve siviller, yerel altyapının tahrip olması nedeniyle su ve ısı gibi temel ihtiyaçlardan yoksun olmalarına rağmen işgalci Rus birlikleri tarafından evlerine geri dönmeleri istendi.
Keskin nişancılar sivillerin üzerine ateş açtı. Rus silahlı araçları kasabadaki binalara rastgele ateş açtı. Rus birlikleri yaraladıkları sivillere tıbbi yardımı reddetti. Yerel kurbanlar için toplu mezar kazıldı ve işgalci birlikler yargısız infazlar gerçekleştirdi.
CNN, BBC ve Bild, Buça'da sokaklarda ve arka bahçelerde yatan, bazılarının kolları veya bacakları bağlı çok sayıda sivil cesetlerinin videolarını yayınladı. En az bir yargısız infaz vakası da dahil olmak üzere Buça'daki vahşet, bağımsız insan hakları grubu İnsan Hakları İzleme Örgütü tarafından da belgelendi.