İzmir Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları

1944 yılında Avni Dilligilin fuarda temsiller vermek için turneye geldiği İzmirde, Belediye Başkanlığına öneride bulunmasıyla Şehir Tiyatrosunun ilk adımı atılmıştır. Dönemin İzmir Belediye Başkanı Reşat Leblebicioğlunun çabalarıyla 1945de Belediye Meclisinden çıkan kararla resmi olarak kurulmuş ve 1946 yılında Avni Dilligil yönetmenliğinde August Strindbergin Suçlu mu? oyunu ile 28 Şubat 1946da Kültürpark Sergi Sarayında perdelerini açmıştır.
İlk Dönem
Kuruluş kadrosunda; Avni Dilligil yönetici ve rejisör, Nezahat Dilligil, Zihni Rona, Aliye Dilligil (Rona), Rana Dilligil, Turhan Dilligil, Ragıp Haykır (Başeli), Muazzez Arçay, Feridun Çölgeçen, Salih Tozan, Renan Fosforoğlu, Şevki Artun, Nermin Çakar, M. Ali Pekünlü, Kemal Dirim sanatçı, Burhan Sunay ve Hasan Muthaf aday sanatçı (namzet), Kadri Atamal dekoratör, Sabahat Gürkan suflör, Cahit Gürkan aksesuar memuru ve Hamdi Öznehir makinist olarak görev almıştır.
Zaman içinde bu kadroya katılan ve ayrılan pek çok oyuncu olmuştur. Muharrem Gürses, Mualla Fırat (Fosforoğlu, Kavur), Belkıs Fırat (Dilligil), Ziya Bakşan, Vala Önengüt, Mücap Ofluoğlu, Cemal Engindeniz, Nevzat Engindeniz, Hayri Esen, Kenan Varlıklı, Nedret Güvenç, Sabahat Akkaya, Fikri Çöze, Oğuz Bora, Nevzat (Kaptan) Bilsel, Aliye Çoban, Mehmet Eruzman, Nail Gökbayrak, Selahattin İçsel, Mehmet Ali Özgen, Reşit Çıldam, Fikri Çöze, Osman Çelenk, Güneri Kocatepe, Muzaffer Demir, Mustafa Moralı, Adnan Altıneş, Rukiye Eryurt, Samiye Çalbay, Ali Babür, Nermin Çakar, Nevzat Erken, Dinçer Sümer, Reşat Çalıkuşu, Kemal Dinçer, Sevim Eğilmez, Hülya (soyadı yazılmamış), Turgut Boralı, Musa Onayberi, Şefik Doğualp, (Ferdi) Merter Fosforoğlu, Galip Göksel, Hamdi Öznehir, Kadri Erdinç 1946-1950 yılları arasında İzmir Şehir Tiyatrosunda sahneye çıkmış sanatçılardır.
İzmir Şehir Tiyatrosu, kapatılacağı 1950 yılına kadar birçok oyun sahnelemiş ve her sezon çocuk tiyatrosu oyunlarıyla seyircisi ile buluşmuştur. Yaz aylarında Fuar Temsilleri vermiş ayrıca pek çok şehre ve İzmirin ilçelerine turneler düzenlemiştir. Sahnelenen oyunlardan bazıları, Musahipzade Celalden Aynaroz Kadısı ve Fermanlı Deli Hazretleri, İbnürrefik Ahmet Nuriden Ceza Kanunu ve Hisse-i Şayia, Reşat Nuri Güntekinden Ağlayan Kız, Ahmet Kutsi Tecerden Köşebaşı, Cevat Fehmi Başkutdan Küçük Şehir ve Paydos, Necati Cumalıdan Boş Beşik, Sophoklesten Elektra, Euripidesten Alkestis ve Herakles, Plautustan İkizler, Terentiustan Hadım ve Formio, Shakespeareden Hamlet, Macbeth ve Hırçın Kız, Moliereden Küskün Aşıklar, Kocalar Mektebi, Hastalık Hastası ve Amphitryon, Marivauxdan Gönül ve Kısmet Oyunu, Carlo Goldoniden Yalancı, Eugene O'Neilldan Karaağaçlar Altındadır.
İzmir Şehir Tiyatrosu, otuz dört sayı çıkan Tiyatro isimli aylık kültür-sanat dergisini Ocak 1947 ile Nisan 1950 tarihleri arasında ve tek sayı çıkan Sahne dergisini Ağustos 1950 tarihinde yayımlamıştır. 28 Kasım 1947de Tiyatro ve Kültür Sevenler Derneği kurulmuş, o dönem tiyatronun tatil günü olan Pazartesi günleri (daha sonra tatil günleri ve toplantılar Perşembe gününe alınmıştır) buluşmalarda, şehirdeki sanat üretimi ve sorunları üzerine fikir alışverişinde bulunulmuş, söyleşiler ve yardım geceleri gerçekleştirilmiştir.
Şehir Tiyatrosu, 19 Aralık 1948 tarihinde çıkan yangınla Kültürparktaki sahnesinin kullanılamaz hale gelmesi ile bugün Devlet Tiyatrosu Konak Sahnesi olarak kullanılan, o zamanki Halkevi Sahnesinde oyunlarını sürdürmüştür.
İzmir Şehir Tiyatrosu, uzun süre ekipteki iç çekişmelerle yıpranmış, söz verildiği halde kendisine ait bir sahneye kavuşamamış ve belediye yönetiminin Demokrat Partiye geçmesiyle 10 Ekim 1950 tarihinde alınan bir kararla kapatılmıştır.
Yeniden Kurulma Çabaları
Serüven, 39 yıllık bir aradan sonra, Prof. Dr. Özdemir Nutkunun kişisel ısrar ve çabaları ile 1989 yılında tekrar İzmir Şehir Tiyatroları ismi ile sürdürülmeye çalışılmıştır. Dönemin Belediye Başkanı Yüksel Çakmur, Prof. Dr. Özdemir Nutku ile beraber bir basın toplantısı gerçekleştirmiş ve bina sorunu çözülerek yerleşik bir tiyatronun kurulacağını açıklamıştır. Tiyatronun açılışı için Turgut Özakmanın Resimli Osmanlı Tarihi oyunu seçilmiş fakat sahne sorunu çözülemediği için provalarına başlanmasına rağmen prömiyeri yapılamamıştır. Bina sorunu çözülene kadar Şehir Tiyatrosu, gezici tiyatro olarak düşünülen bir kamyonun dizayn edilmesi fikrinden yola çıkan Kamyon Tiyatro ilk gösterimini 23 Nisan 1991 tarihinde Ülkü Ayvazın Yaşasın Gökkuşağı oyunu ile gerçekleştirmiştir.
Tiyatro kadrosunu; oyuncular; Hakan Yavaş, Tunç Denizer, Selçuk Uluergüven, Cengiz Küçükayvaz, Can Kahraman, Ozan Akhan, Sadık Yağcı, Engin Özsayın, Vahide Perçin, Yılmaz Tüzün, Esin Umulu, Somer Kavran, Ersin Umulu, Nazan Kırılmış (Kesal), Ayşın Tamer, Funda Şirinkal, Hülya Dilek Kural, tasarımcılar; Duygu Ebru Öngen (Corsini), Selda Kulluk (Yerdelen) oluşturmuştur.
Kültürparktaki Mehtap Bahçesinin üstü kapatılıp Şehir Tiyatrolarının gösterilerine elverişli hale getirileceği sözü yerine getirilemeden, 1991 yılında Prof. Dr. Özdemir Nutkunun görevine son verilmiş ve İzmirin bir şehir tiyatrosunun olması hedefi bir kez daha sekteye uğramıştır.
Yeniden Kuruluş
İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyerin girişimiyle ve 2019 yılında Orhan Alkaya, Zeynep Altıok, Eren Aysan, Cezmi Baskın, Yücel Erten, Prof. Dr. Hülya Nutku, Bilgehan Oğuz ve Levent Üzümcüden oluşan bir Danışma Kurulunun oluşturulmasıyla Şehir Tiyatroları yeniden yolculuğuna başlamıştır. Temmuz 2020de Danışma Kurulunun hazırladığı İzmir Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları Yönetmeliği Belediye Başkanlığına iletilmiş, 10 Ağustos 2020de Belediye Meclisi tarafından onaylanmış ve yürürlüğe girmiştir. 27 Mart 2021 Dünya Tiyatro Gününde tanıtımı yapılmış ve kamuoyuna duyurulmuştur. İzmir Büyükşehir Belediye Şehir Tiyatroları Yücel Ertenin Kurucu Genel Sanat Yönetmenliğinde 1 Ekim 2021 tarihinde bir kez daha perdelerini açmış ve kentin 70 yıllık hayali gerçek olmuştur.
ilk oyunu Aziznamenin prömiyerini 1 Ekim 2021de İzmir Devlet Opera ve Balesi Elhamra Sahnesinde yapmıştır.
İlk sezonda Kültürparktaki İzmir Sanatın sahnesini de kullanmıştır ve 2022-2023 sezonunda çocuk oyunlarını bu sahnede oynamaktadır.
İkinci sezonundan itibaren oyunlarını Kültürparktaki İsmet İnönü Sahnesinde oynamaktadır.
İzmir Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları kadrosu
Kurucu Genel Sanat Yönetmeni
Yücel Erten
Sahne Direktörü
Ufuk Aşar
Ceren Demirel
Sanat Teknik Direktörü
Özlem Karabay
Sanat İletişim Direktörü
Hülya Nutku
Eren Aysan
Ege Kızık
İzBBŞT Tiyatro Şube Müdürü
Özkan Ataklı
Oyuncular
Başak Akbay, Ferahi Aksavaş, Yiğit Aksütlü, Hatice Altan, Dine Altıok, Ayhan Anıl, Mehmet Onur Atbaş, Numan Aydın, Bahadır Buyruk, Melis Caba, Sonya Dicle Çetin, Efe Çetinel, Ozan Çolak, Ceren Demirel, Elçin Erdem, Ercan Erdil, Sonay Eren, Yasin Erol, Cengiz Eşiyok, Pınar Güntürkün, Deniz Gürzumar, Okan Kam, Devim Karakoyun, Müge Kızılbağlı, Dalya Kilimci, Özgür Molla, Buket Özkat, Nazlı Benan Özkaya, Işıl Keskin Peynirci, Murat Sönmez, Şirin Saraçoğlu, Selen Şeşen, Burak Talı, Efe Ünal, Candaş Yılancı, Mustafa Can Yılmaz, Ahmet Ayaz Yılmaz
Sahne Amirleri
Çetin Ok
İ. Alp Okur
Sahne Uzmanı
Erçin Sıcakkan
Sahne Tasarımcısı
Anıl Işık
Giysi Tasarımcısı
Deniz Bilgili
Başrealizatör
Barış Direnç Altınay
Teknik Sorumlu
Hayri Kurt
Başışık Uzmanı
Kaan Burmaoğlu
Sahne Makinistleri
Hakan Dağlı
Batuhan Ersökmen
Serdar Güler
Erdal Karakaş
İsa Soyalp
Osman Şen
Sahne Aksesuarcıları
Gündoğdu Gültemür
İbrahim Olam
Eylem Özdemir
Evren Til
Sahne Işıkçıları
Tuğrul Kaya
Semih Pamukçu
Can Tangal
Rasim Uğurcan Uslu
Kondüvit / Efektörler
Mahmut Can Görür
Kıvanç Sarıkuş
Sahne Terzileri
Türkan Ezgi Ercan
Saadet Gökdemir
Makyajcı
Olcay Kankotan
Dramaturglar
Ege Kızık
Halil Ünsal
Basın-Yayın ve Halkla İlişkiler Uzmanları
Utkucan Akkaş
Mert Ersel Şahin
Görsel İletişim Tasarımcısı
Mahir Akkoyun
Fotoğraf - Video Uzmanları
Serhan Çiner
Aslıhan Güçlü
Sosyal Medya Uzmanı
Helin Kat
Kitaplık ve Arşiv
Suphi Öztaş
2021-2022 Sezonu Oyunları
Azizname
Yazan: Aziz Nesin
Uyarlayan ve Yöneten: Yücel Erten
Müzik: Turgay Erdener
Dans Düzeni: Salima Sökmen
Müzik Direktörü: Çiğdem Erken
Bir Felaket Kutlaması, Tavşan Tavşanoğlu
Yazan: Coline Serreau
Çevirmen Çetin İpekkaya
Yöneten: Yücel Erten
Mor Şalvar
Yazan: Ferhat Lüleci
Yönetmen: Ufuk Aşar
Robinson Dans Öğreniyor
Yazan: Hansjörg Schneider
Çeviren: Namık Ünlü - Cemal Ünlü
Yöneten: Hatice Altan
2022-2023 Sezonu Oyunları
Benim Naçiz Vücudum, Gazi Paşaya Suikast
Yazan ve Yöneten: Yücel Erten
Besteci - Müzik Direktörü: Cem İdiz
Bahar Noktası
Yazan: William Shakespeare
Türkçe Söyleyen: Can Yücel
Dramaturgi - Reji: Yücel Erten
3 Nalla 1 At
Yazan: Stefan Tsanev
Türkçesi: Hüseyin Mevsim
Yöneten: Hatice Altan