Tros (Mitoloji)

Yunan mitolojisinde, Tros ( Eski Yunanca : Τρώς: [trɔːs] ) Truva'nın kurucusudur. Erichthonius (Erichthonius da tahdı kardeşi İlos'tan almıştır) ve nehir tanrısı Simoeis'in kızı Astyoche oğludur. Tros İlos, Assaracus ve Ganymedes isimli üç oğlanın ve Kleopatra ve Cleomestra iki kızın babasıdır. Eponim olarak ismini Truva şehrine vermiştir ve aynı şehir oğlu İlos'un ardından Ilion olarak da anılmaktadır. Tros'un eşinin nehir tanrısı Skamandros'un kızı Callirrhoe, veya Eumedes'in kızı Acallaris olduğu söylenir.
Başka bir Tros ise Truva Savaşı'na katılan bir savaşçıdır. Homeros'un İlyada'sına göre Likyalı Alastor'un oğludur ve Akhilleus tarafından öldürülmüştür.
Aile
Homeros'un anlatımı
Homeros'un İlyada'sından aşağıdaki alıntılar, Tros'un atalarını ve torunlarını anlatır: [İlyada XX. kitap 215-235, Azra Erhat]
Bilmek istersen daha çok şey,
öğrenesin diye soyumuzu sopumuzu iyicene,
dinle bak, çok insan tanır bizi.
Bulut devşiren Zeus, baba oldu ilkin Dardanosa,
Dardanos kurdu Dardaniei,
o zamanlar kutsal İlyon yoktu,
ölümlü insanların büyük kenti yoktu ovada.
Dardanoslular çok pınarlı İdanm eteklerinde otururdu.
Dardanostan Erikhtonios doğdu, kral oldu,
en varlıklı adamı oldu ölümlü insanların.
On bin kısrağı otlardı çayırlarda,
sevinirlerdi körpe taylarına bakıp.
Boreas, otlarken gördü onları, vuruldu,
bir at oldu kara yeleli, bindi kısraklara,
kısraklar gebe kalıp on iki tay doğurdular,
taylar bereketli tarlada hoplayıp zıpladılar,
koştular başakların tepesinde, başaklara dokunmadılar,
dört döndüler denizin engin sırtında,
alacalı köpükler üstünde dört döndüler.
Erikhtoniostan Tros doğdu, Troyalıların kralı.
Kusursuz üç oğlu oldu Trosun da:
İlos, Assarakos, tanrılara denk Ganymedes.
En güzeliydi Ganymedes ölümlü insanların,
tanrılar kaçırdı onu Olymposa,
Zeusa şarap sunan olsun diye,
dediler güzelliğiyle yaşasın tanrılar arasında,
İlosun oğlu kusursuz Laomedondu,
Tithonosla Priamos doğdu Laomedondan,
Lampos Klytios, Aresin dölü Hiketaon doğdu.
Assarakosun oğlu Kapys, Kapysin oğlu Ankhisesti.
Apollodorus'un anlatımı
Antik yazar Pseudo-Apollodoros, Bibliotheka adlı kitabında Tros'un soyunu da verir:
Ve o (yani Dardanos) İlos ve Erichthonius adlı oğulları oldu ve erkek kardeşi İlos'un çocuksuz ölmesi üzerine Erichthonius krallığın başına geçti ve Simoeis'in kızı Astyoche ile evlenerek Tros'un babası oldu. Tros, krallığı elde edince ülkeye Truva adını verdi ve Skamander'ın kızı Callirrhoe ile evlenerek kızı Kleopatra'nın ve oğulları Ilos, Assaracus ve Ganymedes'in babası oldu. Bu Ganymedes'in güzelliği uğruna Zeus bir kartalı büyüledi ve onu cennetteki tanrıların sakisi olarak atadı; ve Assaracus, Simoeis'in kızı ve karısı olan Hieromneme'den Capys isimli bir oğlu vardı; ve Capys'in, İlos'un kızı ve karısı olan Themiste'den, Ankhises isimli oğlu oldu ve Ankhises ile Afrodit'in aşkla cilveleşti ve Aeneas ve çocuksuz ölen Lyrus'u doğdu.
Halikarnaslı Dionysius'un anlatımı
Halikarnaslı Dionysius adlı başka bir yazar, Tros'un ataları hakkında bizi Dardanos'a geri götüren ve Truva ırkının gerçekten de Yunan kökenli olduğunu kanıtlayan bir pasaj yazdı.
Ama konu, Aeneas'ın nasıl soyunu anlatmamı gerektiriyor: Bunu da kısaca yapacağım. Dardanos, ona ilk oğullarını veren Pallas'ın kızı Chryse'nin ölümünden sonra, Teucer'in kızı Bateia ile evlendi ve ondan hem babasının hem de anne tarafından büyük babasının krallığını miras aldığından beri tüm insanların en şanslısı denen Erichthonius oldu. Erichthonius ve Skamander'ın kızı Callirrhoe'den, Truva milletin adını aldığı Tros doğdu; Eumedes'in kızı Acallaris ve Tros'tan Assaracus doğdu; Assaracus ve Laomedon'un kızı Clytodora'dan Capys; Capys ve bir naiad Hieromneme'den Ankhises ; Ankhises ve Afrodit'den, Aeneas doğdu.
Mitografi
Zeus, Ganymedes'i kaçırdığında, Tros oğlu için yas tuttu. Sempati duyan Zeus, Hermes'i suyun üzerinde koşabilecek kadar hızlı iki atla gönderdi. Hermes ayrıca Tros'a Ganymedes'in ölümsüz olduğuna ve tanrıların sakisi olacağına, büyük bir ayrıcalıklı konuma sahip olacağına dair güvence verdi.
Homeros'un İlyada'sında, Kitap V, 265'te, Zeus'un Tros'a gençliği kaçırmasının telafisi olarak verdiği atlar anlatılır: [İlyada V. Kitap 255-275, Homeros - Azra Erhat çevirisi]
Çevik atlar onları bir daha geri götüremez,
belki de kurtulur elimden bir tanesi.
Sonra şunu da diyeyim bak, kafana koy:
Athene ikisini de öldürmek ününü bağışlarsa bana,
şu çevik atları sen burada tut,
dizginleri parmaklığa bağla,
Aineiasın atlarına saldırmayı da unutma,
al götür, güzel dizlikli Akhalara doğru sür.
Gür sesli Zeusun Trosa verdiği soydandır onlar,
oğlu Ganymedese karşılık vermişti onları,
güneşin altında yaşayan atların en iyileridir.
Erlerin başbuğu Ankhises bu soydan çalmıştı bir-iki tane,
çiftleştirmişti kısraklarını Laomedondan gizli,
evinde altı tay gelmişti dünyaya, kendisi yetiştirdi ahırda dördünü.
Düşmanı püskürtmede usta Aineiasa verdi ikisini.
Büyük bir ün kazanırız bu iki atı geçirirsen ele.
Farklı versiyonlarda Ganymedes, Laomedon'un oğludur; Ancak diğerleri ona İlos'un Erichthonius'un veya Assaracus'un oğlu der.
Tros'tan bu yana Dardanyalılara Truvalılar denmiştir ve onların topraklarına Troad adı verilmiştir.
Soyağacı