Çalıntı Hayat

Çalıntı Hayat (İngilizce özgün adı: The Words; anlamı: kelimeler), Brian Klugman ve Lee Sternthal'ın yazıp yönettiği 2012 tarihli ABD yapımı filmdir. Filmde Bradley Cooper, Zoe Saldana, Olivia Wilde, Jeremy Irons, Ben Barnes, Dennis Quaid ve Nora Arnezeder rol alıyor. Klugman ve Sternthal'ın Philadelphia'dan çocukluk arkadaşı olan Cooper filmde ayrıca yönetici yapımcılık yaptı.
Olay örgüsü
Clayton Hammond (Dennis Quaid) yeni kitabı The Words'ün (anlamı: kelimeler) halka açık okuma etkinliğine katılır. Clayton kitabı okumaya başlar. Kitap, kız arkadaşı Dora (Zoe Saldana) ile birlikte New York'ta yaşayan ve yazar olmak isteyen Rory Jensen (Bradley Cooper) kurgusal karakterinin etrafında dönmektedir. Rory babasından (JK Simmons) bir miktar borç alır ve edebiyat ajansında işe girer. Bir yandan da ilk romanını yayımlatmaya çalışır ancak yayınevleri romanı geri çevirirler.
Bir süre birlikte yaşadıktan sonra, Rory ve Dora evlenir ve Paris'e balayına giderler. Balayında Dora, Rory'ye eski bir evrak çantası satın alır. Amerika'ya döndükten ve romanı tekrar reddedildikten sonra Rory, evrak çantasında, Jack adında bir karakterin merkezde olduğu eski ama ustaca yazılmış taslak roman bulur. Rory, sadece taklit ederek olsa bile gerçekten harika bir şey yazmanın nasıl bir his olduğunu anlayabilmek için taslak romanı dizüstü bilgisayarına geçirir. Daha sonra Dora aynı dizüstü bilgisayarı kullanırken bilgisayarda romana rastlar ve okur. Romanı Rory'nin yazdığını zanneder. Dora, Rory'yi yayımcı Joseph Cutler'a (Željko Ivanek) romanı gönderme konusunda ikna eder. Birkaç ay sonra Joseph romanı okur ve Rory'ye sözleşme teklif eder. Rory sözleşmeyi kabul eder. Roman çok okunur ve Rory ünlü olur.
Hammond romanı okumaya ara verir ve sahne arkasına geçer, burada menajeri (John Hannah) onu kendisiyle röportaj yapmak isteyen öğrenci ve amatör yazar Daniella (Olivia Wilde) ile tanıştırır. Hammond etkinlikten sonra onunla buluşmayı kabul eder ve kitabı okumaya devam ettiği sahneye döner.
Okuma etkinliğinin ikinci kısmında, Rory'nin New York'taki Central Park'ta "Yaşlı Adam" ile karşılaşması anlatılmaya başlanır. "Yaşlı Adam", romanın gerçek yazarı olduğunu ve kitabı Paris'teki yaşamını temel alarak yazdığını söyler. Genç bir adamken (Ben Barnes) ve İkinci Dünya Savaşı'nın son günlerinde ABD Ordusundayken Fransa'da konuşlandırıldığı zamanlarda, Fransız garson Celia'ya (Nora Arnezeder) aşık olduğundan bahseder. İkisi evlenmiş ve bir kızları olmuştur ancak kızları bebekken ölmüştür. Kaybıyla baş edemeyen Celia, onu terk etmiş ve ailesinin yanına taşınmıştır. Celia'yı ailesinin evinde ziyaret ettiğinde, acısını ilham olarak kullanarak yazdığı romanı yanında götürmüştür. Celia, hikayeyi o kadar etkileyici bulmuştur ki ona dönmeyi seçmiştir. Ancak Paris'e geri dönerken Celia evrak çantasını trende unutmuş ve romanı kaybolmuştur. Romanın kaybolmasından dolayı barışmaları kısa sürmüş ve bir süre sonra boşanmışlardır.
Okuma etkinliği biter ve Hammond hayranlarına kitabın sonunu öğrenmek için kitabı satın almaları gerektiğini söyler. Daniella daha sonra Hammond ile birlikte Hammond'ın evine gider ve yazara kitabın sonunu söylemesi için baskı yapar. Hammond, Rory'nin romanla ilgili gerçeği önce karısına sonra da Cutler'a anlattığını söyler. Ayrıca Rory, Cutler'a yaşlı adamı gerçek yazar olarak göstermek istediğini söyler. Cutler, her ikisinin de itibarı ciddi şekilde zedelenebileceği için buna öfkeyle karşı çıkar ve bunun yerine yaşlı adama kitabın karından pay verilmesini tavsiye eder.
Rory daha sonra para vermek için yaşlı adamı arar ve onu bir fidanlıkta çalışırken bulur. Yaşlı adam parayı reddeder. Boşandıktan yıllar sonra trenle işe giderken Celia'yı, kocası ve oğluyla birlikte gördüğünü anlatır. Yaşlı adam, insanların her zaman hatalarını geride bıraktığını ve Rory'nin de geride bırakacağını söyler.
Daniella, daha fazla ayrıntı için Hammond'a baskı yapmaya devam eder. Rory'nin Yaşlı Adam'la ikinci görüşmesinden kısa bir süre sonra Yaşlı Adam ölür ve romanın gerçek yazarı ile ilgili sırrı da yanında götürür. Daniella, The Words'ün aslında otobiyografik bir roman olduğu ve Rory karakterinin aslında Hammond'ı yansıttığı çıkarımını yapar. Hammond'ı öper ve insanların hatalarını geride bıraktığını söyler ancak Hammond geri çekilir ve gerçek yaşam ile kurgu arasında ince bir çizgi olduğunu söyler. Film Rory ve Dora mutfaktayken Rory'nin Dora'nın kulağını "özür dilerim" diye fısıldamasıyla biter.
Oyuncular
Bradley Cooper, Rory Jansen
Zoe Saldana, Dora Jansen
Olivia Wilde, Daniella
Jeremy Irons, Yaşlı Adam
Ben Barnes, Genç Adam
Dennis Quaid, Clay Hammond
JK Simmons, Bay Jansen
John Hannah, Richard Ford
Nora Arnezeder, Celia
Željko Ivanek, Joseph Cutler
Michael McKean, Nelson Wyllie
Ron Rifkin, Timothy Epstein
Brian Klugman, Jason Rosen
Liz Stauber, Camy Rosen
Lee Sternthal, Brett Copsey
Temalar
Senaryo, yazar Ernest Hemingway'e birkaç gönderme içeriyor. Rory ve Dora, Paris balayında Hemingway için yapılan hatıra plaketini görüyor. Celia'nın trende bir deri çantada kocasının yazdıklarını unutması ise Hemingway'in ilk karısı Hadley Richardson'ın, kocasının yazdıklarını içeren bir evrak çantasını 1922'de trende bırakmasını anımsatıyor. Hemingway'in o evrak çantasındaki çalışmaları bir daha bulunamadı. Sinema eleştirmeni Roger Ebert yazısında, filmdeki karakterin adının "Yaşlı Adam" olmasının Hemingway'in romanı Yaşlı Adam ve Deniz'e gönderme olduğuna işaret ediyor.
Lila Lila adlı romana benzerlik iddiaları
Bazı İsviçre gazetelerine göre, Çalıntı Hayat filminin konusu İsviçreli yazar Martin Suter'in 2004 yılında yazdığı Lila Lila'ya (Roman 2009'da gösterime giren Lila, Lila adlı Almanya yapımı filme uyarlandı) benziyor. Romanda başarısız bir yazar eski bir el yazması buluyor. Kız arkadaşı tarafından kitabı yayımlamaya ikna ediliyor ve gerçek yazarı bilen bir biri ona şantaj yapıyor. Romandaki yazar olanları anlattığı ikinci bir kitabı yayımlatıyor. Filmin senaristleri Brian Klugman ve Lee Sternthal, Suter'ın çalışmalarını ya da Lila Lila romanını daha önce duymadıklarını ve Çalıntı Hayat'ın senaryosunu yazmaya Lila Lila basılmadan yıllar önce 1999 yılında yazmaya başladıklarını söylediler. Klugman ve Sternthal, orijinal senaryoyla 2000 yılında Sundance Screenwriters Lab adlı senaryo etkinliğine katıldılar.
Yapım
Sternthal, filmin fikrinin ilk defa Los Angeles'ta sıkışık trafikte, büyük çaba ve zaman harcanan bir yazının birden kaybolmasının nasıl olacağı hakkında konuşurken doğduğunu söyledi. Bu fikir hakkında konuşmaya devam eden ikili bir gün senaryoyu yazmaya karar verdi ve tek oturuşta 30 sayfa yazdılar. Daha sonra 2000 Sundance Screenwriters Lab adlı senaryo atölyesine katıldılar. Filmi çekmek için finansman bulamayan ikili, çocukluk arkadaşları Bradley Cooper'un devreye girmesiyle filmi çekebildi. Çekimler Kanada'nın Montreal şehrinde 2011'de başladı ve 25 gün sürdü. Hem Paris hem de New York olarak gösterilebileceği için çekim mekanı olarak Montreal kullanıldı. Film için sadece görüntü yönetmeni dışarıdan geldi, geri kalan ekip yerel çalışanlardan oluştu.
Gösterim
Çalıntı Hayat dünya prömiyerini 2012 Sundance Film Festivali'nde yaptı. 6 milyon dolar bütçesi olan film yaklaşık 16 milyon dolar hasılat elde etti.