Kireneli Hegesias

Hegesias (Yunanca, Ἡγησίας; yaklaşık MÖ 290) veya Kireneli Hegesias, Kirene Okulu'ndan bir filozoftu. Eudaimonia'nın (mutluluğun) elde edilmesinin imkansız olduğunu ve acı ve kederden kaçınımın hayatın amacı olması gerektiğini savundu. Zenginlik, yoksulluk, özgürlük ve kölelik gibi basmakalıp değerlerin hepsi önemsizdir, acıdan daha fazla zevk üretmez. Cicero, Hegesias'ın ἀποκαρτερῶν (Açlıktan Ölüm) adlı bir kitap yazdığını ve bu kitap yoluyla pek çok insanı ölümün hayattan daha arzu edilir olduğuna ikna ettiğinden bahseder; bundan ötürü Hegesias'ın İskenderiye'de öğretmenlik yapması yasaklanmıştı. Bazıları tarafından Hegesias'ın Budist öğretilerinden etkilendiği düşünülür.
Yaşamı
Laertios Diogenes, Hegesias'ın, Aristippos'un öğrencisi olan Kireneli Antipatros'un öğrencisi olan Epitimedes'in öğrencisi olan Paraebates'in öğrencisi olduğunu aktarır. Anniceris'in öğrenci-arkadaşıydı, ancak Anniceris'in yumuşattığı ve geliştirdiği sistemi nihilist bir çerçevede geliştirerek Anniceris'ten ayrıldı.
Felsefesi
Hegesias, zevki yaşamın amacı olarak görme konusunda Aristippos ile aynı fikirdeydi; ancak insan yaşamına bakışı çok daha karamsardı. Eudaimonia ulaşılamaz olduğundan, Bilge'nin amacı acı ve kederden kurtulmak olmalıydı. Her insanın kendine yeter olmasından ötürü dışsal hayırların hiçbiri gerçek zevk kaynağı olamazdı ve reddedilmeliydi; haz hala en yüksek iyi idi ancak onu ulaşmak kesinlikle imkansızdır -bu imkansızlığın sonucu olarak Hegesias, intiharı öğütlerdi. David Hume, Jeremy Bentham gibi filozoflar çok sonraları Hegesias'ın hazcılığını daha ılımlı hale getireceklerdir. Tam mutluluğun var olması mümkün değildir; beden pek çok acı ve keder ile doludur, ve ruh bedene bu noktada eşlik eder, ve beden sıkıntılı olduğunda ruh da sıkıntılı olur, ve ayrıca talih, umut ederek yaşattığımız birçok şeyi boşa çıkarır; öyle ki, tüm bu nedenlerle, mükemmel mutluluk, kavrayış dışıdır. Dahası, yaşam kadar ölüm de arzu edilesidir. Ayrıca, doğal olarak hoş veya nahoş bir şey olmadığını, ancak arzu, nadirlik veya çokluk nedeniyle bazı insanların memnun ve bazılarının olmadığını söylüyorlar; ayrıca zenginliğin ve yoksulluğun zevk üzerinde hiçbir etkisi yoktur, çünkü zenginler fakir insanlardan farklı bir şekilde haz almazlar. Aynı şekilde, köleliğin ve özgürlüğün, asaletin ve doğuştan gelen alçaklığın, şan ve rezilliğin, haz standardı ile ölçüldüğünde olduğunda önemsiz şeyler olduğunu söylerler. Aptal kişi için yaşamanın faydalı olduğunu, ancak bilge kişi için bunun fark etmeyeceğini eklerler; ve bilge kişinin her şeyi kendi iyiliği için yapacaktır; bunun için ise hiç kimseyi kendisiyle eşit görmeyecektir; ve eğer bir başkasından oldukça büyük avantajlar elde edecek olsaydı, elde ettiklerinin, kendi kendine sağlayabileceği şeylerle eşit olmayacağını bilecektir. Bu nedenle Bilge, kendisinden başka hiçbir şeyle ilgilenmemelidir; eylem oldukça kayıtsızdır; ve eğer eylem öyleyse, yaşam da öyledir, yani yaşam, hiçbir şekilde ölümden daha arzu edilir olamaz. Bilge kişi, en büyük iyiliğin tüm sıkıntı ve acılardan uzak kalmak olduğunu düşünür, kötü olandan kaçınma girişiminde olduğu gibi, iyi olanın peşinde koşmaya kendini fazla kaptırmaz: ve bu amaca en iyi şekilde zevkin etkin nedenlerini gözetmeyenler ulaşır. Hegesias'a dair en güçlü anlatı, "Açlıktan Ölüm" (Yunanca: ἀποκαρτερῶν) adlı bir kitap yazdığını iddia eden Cicero'nun tanıklığıdır. Kitap, kendini aç bırakmaya karar vermiş bir adamın arkadaşlarına ölümün aslında hayattan daha fazla istenilebilir olduğuna ikna etmesini ve insan sefaletine dair kasvetli açıklamalar içermekteydi. Eserin içeriği o kadar güçlü idi ki, birçok insana kendilerini öldürmeleri yönünde ilham verdi; bunun sonucunda yazar "mukni-i mevt, ölüm iknacısı, ölüme azmettiren" anlamına gelen "Peisithanatos" soy adını aldı. Bu kitap İskenderiye'ye yayınlandı, ardından II. Ptolemaios tarafından ders vermesi yasaklandı.
Hint felsefesi ile ilişkisi
Kireneli Hegesias zamanında Kirenelilerin felsefesi; Pyrrhonculuk, Epikürcülük ve ayrıca Budizm ile benzerlikler taşıyacak şekilde gelişti. Hegesias'ın yıldızının parladığı zamanlarda Kirene hükümdarları, Mısır kralı II. Ptolemaios valileri olarak Ophellas, ardından Magas; MÖ 276'dan itibaren ise bağımsız kral olarak Magas idi. Hem Ptolemaios hem de Magas'ın, Asoka Fermanları'na göre Hint kralı Büyük Asoka'dan gelen Budist misyonerlerin alıcıları oldukları iddia ediliyor. Asoka,13 numaralı kaya fermanlarında şunları söyler:
Hegesias felsefesi, Budizm''in ilkeleriyle, özellikle Dört Yüce Gerçek ve Dukkha, "acı çekme" kavramıyla çarpıcı benzerlikler gösterir. Bu nedenle bazen Hegesias'ın MÖ 3. yüzyılda yöneticilerine gönderildiği iddia edilen misyonerlerin etkisi aracılığıyla Budist öğretilerinden doğrudan etkilenmiş olabileceği düşünülmektedir.