BM Kadın Birimi

BM Kadın Birimi (ing. UN Women) olarak da bilinen Birleşmiş Milletler Toplumsal Cinsiyet Eşitliği ve Kadının Güçlenmesi Birimi, toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanması ve kadınların güçlenmesi için çalışan bir Birleşmiş Milletler kuruluşudur.
BM Kadın Birimi, Ocak 2011'de faaliyete başlamıştır BM Kadın Birimi, Birleşmiş Milletler Kalkınma Grubu'nun bir üyesidir ve BM Genel Sekreterliği çatısı altında faaliyet göstermektedir.
Tarih
Toplumsal cinsiyet ve özellikle kadın konusunun BMde kurumsal bir mantıkla yürütülmesi amacıyla kurulan BM Kadın Birimi, bu alanda faaliyet gösteren dört organın birleştirilmesiyle oluşmuştur. Bu organlar şunlardır: Kadınların İlerlemesi Birimi (Division for the Advancement of Women-DAW), Kadınların İlerlemesi İçin Uluslararası Araştırma ve Eğrim Enstitüsü (International Research and Training Institute for the Advancement of Women-INSTRAW), Toplumsal Cinsiyet İşleri ve Kadınların İlerlemesi Özel Danışmanı Ofisi (Office of the Special Adviser on Gender Issues and Advancement of Women-OSAGI) ve Birleşmiş Milletler Kadınlar Kalkınma Fonu (United Nations Development Fund for Women- UNIFEM).
14 Eylül 2010'da, Şili'nin eski Cumhurbaşkanı Michelle Bachelet BM Kadın Birimi'nin başına atandı. 11 Mart 2011'de Kanadalı John Hendra ve Hint Lakshmi Puri, BM Genel Sekreter Yardımcısı düzeyinde ilk İcra Direktör Yardımcıları olarak göreve başladılar.
Yapı ve işleyiş
64/289 sayılı Karar madde 69 gereği, BM Kadın Birimi, BM Genel Sekreterliği altında faaliyet gösterecektir. Birim başkan ve başkan yardımcıları, dört yılda bir üye devletlerin tavsiyesi üzerine Genel Sekreter tarafından atanacaktır.
Kuruluş, normatif ve operasyonel politika rehberliği sağlamaktan sorumlu çok katmanlı bir hükumetler arası yönetişim yapısı tarafından yönetilmektedir. Genel Kurul, Ekonomik ve Sosyal Konsey ve Kadının Statüsü Komisyonu (CSW), Kurumun kılavuz ilkelerini belirleyen yönetişim yapısını oluşturur. BM Kadın Biriminin hükumetler-arası yönetim yapısı, Genel Kurul, Ekonomik ve Sosyal Konsey ve örgütün Yürütme Kurulundan oluşur. Yürütme Kurulu, Ekonomik ve Sosyal Konsey tarafından üç yıllık bir dönem için seçilen ve aşağıda dağılımı verilen kırk bir üyeden oluşur:
Afrika Devletleri Grubundan 10 kişi
Asya Devletleri Grubundan 10 kişi
Doğu Avrupa Devletleri Grubundan 4 kişi
Latin Amerika ve Karayip Devletleri Grubundan 6 kişi
Batı Avrupa Devletler Grubundan 5 kişi
Katkıda bulunan ülkelerden 6 kişi. Bu 6 kişiden 4'ü BM Kadın Birimine gönüllü olarak katkı sağlayan ilk on kuruluş tarafından seçilecektir. Kalan iki sandalye ise, Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı (OECD) üyesi olmayan iki gelişmekte olan ülkeye tahsis edilecektir.
Mevcut Yönetim Kurulu Yapısı
2020 Yürütme Kurulu üyelerinin ülkelere göre dağılımı şu şekildedir:
Afrika: Angola, Burundi, Demokratik Kongo Cumhuriyeti, Ekvator Ginesi, Gana, Kenya, Madagaskar, Fas, Nijerya ve Sierra Leone.
Asya Pasifik: Bangladeş, Çin, Hindistan, Japonya, Kazakistan, Lübnan, Moğolistan, Nepal, Kore Cumhuriyeti ve Suudi Arabistan.
Doğu Avrupa: Gürcistan, Macaristan, Litvanya ve Rusya.
Latin Amerika ve Karayipler: Arjantin, Brezilya, Şili, Kolombiya, Küba ve Meksika.
Batı Avrupa ve diğer Devletler: Belçika, Kanada, Almanya, Yeni Zelanda, İsviçre.
Katkıda bulunan ülkeler: Finlandiya, Senegal, İsveç, Türkiye, Birleşik Krallık, Amerika Birleşik Devletleri.
Yetkiler
BM Kadın Biriminin yetki ve görevleri, Kadınların İlerlemesi Birimi (Division for the Advancement of Women-DAW), Kadınların İlerlemesi İçin Uluslararası Araştırma ve Eğrim Enstitüsü (International Research and Training Institute for the Advancement of Women-INSTRAW), Toplumsal Cinsiyet İşleri ve Kadınların İlerlemesi Özel Danışmanı Ofisi (Office of the Special Adviser on Gender Issues and Advancement of Women-OSAGI) ve Birleşmiş Milletler Kadınlar Kalkınma Fonu (United Nations Development Fund for Women- UNIFEM) organlarının görev ve yetkilerinin birleşiminden oluşur. Buna ek olarak, BM Kadın Birimi toplumsal cinsiyet eşitliği ve kadınların güçlendirilmesi konusunda hesap verebilirlik ilkesinin uygulanmasını sağlamalı ve koordine etmelidir. BM Kadın Biriminin amacı, bünyesinde birleştirilen organların amaçlarını değiştirmek değil "geliştirmek, artırmaktır ve bu alanda uzmanlık sağlamak" olarak belirtilmektedir.
BM Kadın Biriminin ana tematik çalışma alanları şunları içerir:
Kadınların siyasi katılımının ve liderlik pozisyonunun yaygınlaştırılması
Ekonomik alanda kadının güçlenmesi
Kadına yönelik şiddetin sona erdirilmesi
İnsani yardım olanaklarının artırılması
Barış ve güvenlik
Yönetim ve ulusal planlama
Sürdürülebilir Kalkınma için 2030 Gündemi
HIV ve AIDS
BM Kadın Birimi, Dünya Kadınlar Günü etkinliklerini ve Kadının Statüsü Komisyonu'nu koordine eden öncü kurumlardan biridir.
2015 yılında, Dördüncü Dünya Kadın Konferansı'nın 20. yıldönümü ve Komisyon'un 59. oturumunun odak noktası olan Pekin Bildirisi ve Eylem Platformunun kabul edilmesi gibi bir dizi önemli dönüm noktaları yaşandı.
Hedefler
BM Kadın Birimi şu yetkilere sahiptir:
Kadının Statüsü Komisyonu gibi hükumetlerarası organları politika, küresel standartlar ve norm oluşturma konusunda desteklemek
BM üye devletlerinin yukarıdaki standartları uygulamalarına yardımcı olmak, bunu talep eden ülkelere uygun teknik ve mali destek sağlamak ve sivil toplum üyeleriyle etkili işbirlikleri kurmak
Üye devletlerin, cinsiyet eşitliği konusundaki taahhütlerine yönelik BM önünde sorumluluklarını takip etmek (gözetim sistemi de dahil)