turkish-nlp-suite/temiz-Wiki huggingface dataset:
Mary (Modena)

Modenalı Mary ( ), II ve VII. Jamesin (1633-1701) ikinci eşi olarak İngiltere, İskoçya ve İrlanda kraliçesiydi. Dindar bir Roma Katoliği olan Mary, o zamanlar II. Charlesın (1630-1685) varisi ve küçük kardeşi olan dul James ile evlendi. Politikaya karşı ilgisizdi. James ile ve ikisi yetişkinliğe kadar hayatta kalan çocukları ile ilgilenmekten hoşlanıyordu. Bu çocuklar daha sonra taht üzerinde hak iddia eden Jakobitlerin desteklediği James Francis Edward ve Louisa Maria Teresa idi.
Kuzeybatı İtalyadaki Modena Dükalığı'nın bir prensesi olarak dünyaya gelen Mary, özellikle hayatta kalan tek oğlu James Francis Edward'ın tartışmalı doğumuyla hatırlanır. Kocasının Katolik Stuart hanedanlığını sürdürmek için bir veliahta ihtiyacı vardı. Yaygın bir inanışa göre doğum sırasında bir ısınma tavası içinde odaya gizlice sokulan bir bebek ile doğan bebek değiştirilmişti. Suçlamanın yanlış olduğu neredeyse kesin olmasına rağmen ve sonraki Danışma Meclisi de bunu onaylamasına rağmen, James Francis Edward'ın doğumu Muhteşem Devrime sebep olan faktörlerden biri oldu. II. James tahttan indirildi ve onun yerine protestan olan kızı II. Mary (1637-1671) geçti. Mary ve kocası III. William, "William ve Mary" olarak ortaklaşa hüküm sürdü.
Kaynaklar
Meme kanserinden ölenler
II. James (İngiltere)
İngiliz Roma Katolikleri
İtalyan Roma Katolikleri
Stuart Hanedanı
Fransa'da kanserden ölenler
18. yüzyılda İngilizler
17. yüzyılda İngilizler
17. yüzyılda İngiliz kadınlar
1718 yılında ölenler
1658 doğumlular
18. yüzyılda İngiliz kadınlar
The Goodbye Girl

Goodbye Girl, yapımcılığını Ray Stark'ın üstlendiği, yönetmenliğini Herbert Ross'un yaptığı ve başrollerinde Richard Dreyfuss, Marsha Mason, Quinn Cummings ve Paul Benedict'in yer aldığı 1977 Amerika yapımı romantik komedi-drama filmidir. Neil Simon'ın orijinal senaryosu tuhaf bir üçlüye odaklanıyor: Manhattan'daki bir apartman dairesini bir arkadaşından kiralamış, maddi durumu pek iyi olmayan bir aktör, şu anda dairede oturan kişi (arkadaşının henüz terk edilmiş olan eski kız arkadaşı) ve onun erken gelişmiş genç kızı.
Richard Dreyfuss, Elliot Garfield rolündeki performansıyla 1977 En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü'nü kazandı. O sırada, En İyi Erkek Oyuncu dalında Oscar kazanan en genç adam oldu.
Film, 100 milyon dolarlık gişe hasılatı elde eden ilk romantik komedi oldu.
Kaynaklar
Corce Beroviç

Corce Beroviç ya da Beroviç Paşa ( Đorđe Berović, , 1845-1897), Osmanlı'da Girit Genel Valisive Sisam Beyi olarak görev yapmış Hristiyan devlet adamıydı.
Biyografi
Corce Beroviç, Osmanlı İmparatorluğu'ndaki (modern Arnavutluk) İşkodra'da doğdu. Sırp kökenliydi. Beroviç ailesinin Osmanlı paşalarının sonuncusuydu. 19. yüzyıl Osmanlı İmparatorluğu'nda hükumet, Hristiyanların çoğunlukta olduğu vilayetlere Hristiyan idareciler sağlamak için Hristiyan ailelerden oğullarını İstanbul'da eğitim görmeleri için göndermelerini istemiştir.
Çeşitli idari görevlere atandı. Sisam'a gelmeden önce Girit vilayet idaresinde müşavirlik yaptı. Adanın Rum nüfusunun silahlı bir isyanı ortasında Sisam'a geldi. Türk ordusu cezai bir sefer göndermeye hazırdı, ancak müdahalesi karşılıklı olarak kabul edilen uzlaşmayı sağladı. Yunanlar için bağımsız bir şehzadeydi ve padişah onu paşası olarak görüyordu. Adanın ekonomisini oturttu ve yönetiminde genel olarak başarılı oldu ve Sisamlılar arasında popüler oldu. Diğer önlemlerin yanı sıra, memurların kalıcılığını tesis etmekte başarısız oldu, ancak basın özgürlüğünü güçlendirdi, tarımı teşvik etti ve 1895'te Sisam Arkeoloji Müzesi'ni kurdu. Sisam Meclisi huzurunda yaptığı konuşmada, "Parlamento ve benim ortak sınırlarımız var. Benim sınırlarıma girmemelisin, ben de senin sınırlarına girmeyeyim. Öyle olursa sonsuza kadar dost kalacağız" dedi. Maratokampos bölgesinde bir turdayken Bab-ı Ali tarafından yeni bir göreve atandı. Ayrılışı genellikle Sisam halkı tarafından olumsuz karşılandı. Girit'in Rum nüfusu tarafından benzer bir isyan 1897'de gerçekleşti ve Beroviç Paşa, Bab-ı Ali tarafından Sisam'takine benzer bir uzlaşmaya varması beklenen Genel Vali olarak gönderildi. Ne yazık ki Girit'teki savaş çoktan kök salmıştı ve Yunanlar ona olumlu bakmalarına rağmen Türk halkı ve ordusu teslim olmayı reddetti. Padişah, Osmaniye Nişanı'nı vererek lehine müdahale etmeye çalıştı, ancak sonuç alamadı. Hatta Türk ordusu komutanı tarafından tutuklandı. Adayı abluka altına alan Büyük Güçler müdahale ederek onu serbest bıraktılar. Daha sonra kendisine Karadağ Ordusu'nun korumaları olarak bir müfreze verildi. Hanya'ya varışları Yunan halkı tarafından sevinçle karşılandı. Bağımsız Girit Devleti'nin kurulmasından sonra Beroviç Paşa, Hanya kalesinin anahtarlarını Yunanistan Prensi George'a devretti ve Venedik'te emekli oldu.
Kenyir Gölü

Kenyir Gölü ya da Tasik Kenyir, Malezya'nın Terengganu eyaletindeki Hulu Terengganu bölgesinde bulunan yapay göl. 1985 yılında Kenyir Nehri'ne kurulan baraj ile oluşturulmuştur. Göl ve baraj, Sultan Mahmud Elektrik Santrali'ne su sağlamak için inşa edilmiştir. 260.000 hektarlık bir alana sahip olmasıyla Güney Doğu Asya'daki en büyük insan yapımı göl olma unvanını elde etmiştir.
Flora ve fauna
Kenyir Gölü, çok sayıda tatlı su balığı da dahil olmak üzere geniş bir egzotik yaban ekosistemine ev sahipliği yapmaktadır. 38.000 hektarlık su alanına sahip olan göl, doğal olarak tatlı su balıkları için bir cennettir. Yakın zamanda yapılan bir araştırmaya göre, gölde yaklaşık 300 tatlı su balığı türü olduğu tahmin edildi. Gölün etrafındaki ölü ağaç kalıntılarının varlığı gölde yaşayan balıklar ve diğer canlılar için mükemmel bir üreme alanı işlevi görür. Özellikle ölü ağaçlarda ve dallarda daha sık büyüyen alg türleri, balıkların ana besin öğelerinden birisidir. Balıkçılık Dairesi tarafından yürütülen araştırma ve gözlemlere göre; Büyük Lampam Sungai (barboides), Kelah (Malaya mahseeri), Toman (yılanbaşı), Kawan (Barb), Kalui (Dev Gouramy) ve Kelisa (Asya arowanası) gibi türler de ölü ağaçların çevresinde bolca bulunur.
Kenyir Gölü'nü çevreleyen ormanlar, Asya filleri ve Malezya kaplanları gibi nesli tükenmekte olan bazı türlere ev sahipliği yapmaktadır.
Turizm
Yapay bir göl olmasına rağmen, bölgede ekoturizm konusunda başarılı adımlar atılmaktadır. Kıyılarında birçok tatil bölgesi bulunan gölde aynı zamanda balıkçılık, kano, rafting ve orman yürüyüşleri gibi çeşitli aktiviteler de yapılmakta. Aynı zamanda gölün çevre bölgesindeki şelale ve mağara gibi doğal güzellikler de turistlerin ilgisini çekmektedir.
Yerlilere göre balık tutmak için en uygun mevsim su seviyesinin düştüğü Ağustos ayıdır.
Psikomotor gerilik

Psikomotor retardasyon, bir bireyde düşüncenin yavaşlamasını ve fiziksel hareketlerin azalmasıdır. Psikomotor gerilik, konuşma ve duygulanım da dahil olmak üzere fiziksel ve duygusal tepkilerde gözle görülür bir yavaşlamaya neden olabilir.
Psikomotor gerilik en sık majör depresyonu olan kişilerde ve bipolar bozukluğun depresif evresinde görülür; ayrıca benzodiazepinler gibi bazı ilaçların yan etkileriyle de ilişkilidir. Özellikle yatan hasta ortamında, psikomotor retardasyon, yeterli gıda ve sıvı alımını ve yeterli kişisel bakımı sağlamak için daha fazla hemşirelik bakımı gerektirebilir.
Şizofrenide aktivite düzeyi psikomotor retardasyondan ajitasyona kadar değişebilir; hasta, halsizlik dönemleri yaşayacak ve tepkisiz olabilir ve bir sonraki anda aktif ve enerjik olabilir.
Nedenleri
Psikiyatrik bozukluklar şizofreni, şiddetli depresyon, bipolar bozukluk vb.
Psikolojik bozukluklar yeme bozuklukları, duygudurum bozuklukları, kaygı bozuklukları vb.
Psikiyatrik ilaçlar (yanlış alındığında, aşırı dozda alındığında veya alkolle karıştırıldığında)
Parkinson hastalığı
Örnekler
Sağlıklı insanlar için (yani depresif hastalığı olmayanlar) genellikle "otomatik" veya "sıradan" olarak kabul edilen öz bakım görevlerini yerine getirmede, örneğin duş alma, giyinme, kendi bakımını yapma, yemek pişirme, diş fırçalama ve egzersiz yapma gibi durumlarda görülen açıklanamayan zorluklardır.
Bir kat merdiven çıkmak, yataktan kalkmak, yemek hazırlamak ve masadan bulaşıkları temizlemek, ev işleri veya telefon görüşmelerine cevap vermek gibi normalde çok az düşünce veya çaba gerektiren aktiviteleri gerçekleştirmede fiziksel zorluk.
Aniden (veya kademeli olarak) hareketlilik gerektiren görevler, açıklanamaz bir şekilde "imkansız" görünebilir. Alışveriş, market alışverişi, çocukların günlük ihtiyaçlarının karşılanması ve iş veya okul ihtiyaçlarının karşılanması gibi faaliyetler yaygın olarak etkilenir.
Genellikle çok az zihinsel çaba gerektiren faaliyetler zorlayıcı olabilir. Birinin çek defterini dengelemek, bir alışveriş listesi yapmak veya sıradan işler hakkında karar vermek (hangi işlerin yapılması gerektiğine karar vermek gibi) genellikle zordur.
Helix goderdziana

Helix goderdziana, hava soluyan büyük bir kara salyangozu türüdür. Tür, adını Goderdzi Dağ Geçidi'nden almıştır.
Helix cinsi salyangozların en büyüğüdür. Salyangozun kabuğu yaklaşık 68 mm uzunluğa ve 60 mm genişliğe ulaşabilir. Salyangozun içi açık sarımsı kahverengidir.
Dağılımı
Tür, Gürcistan'ın güneybatısı ve Türkiye'nin Doğu Karadeniz bölgesine endemiktir.
Biyotop
Nemli dağ ormanlarında yaşar.
Patty McCormack

Patricia " Patty " McCormack (doğum adı Patricia Ellen Russo ) tiyatro, film ve televizyon kariyeri olan Amerikalı bir aktris.
McCormack kariyerine çocuk oyuncu olarak başladı. Belki de en çok Maxwell Anderson'ın 1956 tarihli psikolojik draması The Bad Seeddeki Rhoda Penmark rolüyle tanınır. Mervyn LeRoy'un film uyarlamasındaki bu performansıyla En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu dalında Oscar'a aday gösterildi.
Hollywood Walk of Fame'deki yıldızı 6312 Hollywood Bulvarı'nda. Yıldızı 1960'ta 15 yaşındayken aldı ve onu Walk'taki en genç onur sahibi yaptı.
Kaynaklar
Yaşayan insanlar
Dot Records sanatçıları
Amerikalı kadın şarkıcılar
Amerikalı kadın dizi oyuncuları
Amerikalı kadın tiyatro oyuncuları
Amerikalı kadın sinema oyuncuları
Amerikalı kız çocuk oyuncular
New York doğumlu kadın oyuncular
21. yüzyılda Amerikalı kadın oyuncular
20. yüzyılda Amerikalı kadın oyuncular
Risperidon

Risperdal markası altında satılan Risperidon, şizofreni ve bipolar bozukluğu tedavi etmek için kullanılan atipik bir antipsikotiktir. Ağız yoluyla veya kas içine enjeksiyon yoluyla alınır. Enjekte edilebilir versiyon uzun süre etkilidir ve etkisi yaklaşık iki hafta sürer.
Yaygın yan etkiler arasında hareket sorunları, uyku hali, baş dönmesi, görmede güçlük, kabızlık ve kilo artışı sayılabilir. Ciddi yan etkiler arasında potansiyel olarak kalıcı hareket bozukluğu olan geç diskinezi ve ayrıca nöroleptik malign sendromu, artan intihar riski ve yüksek kan şekeri seviyeleri sayılabilir. Demans sonucu psikozu olan yaşlı kişilerde ölüm riskini artırabilir. Hamilelikte kullanımının güvenli olup olmadığı bilinmemektedir. Etki mekanizması tam olarak açık değildir, ancak dopamin ve serotonin antagonisti etkisi olduğuna inanılmaktadır.
Risperidon çalışması 1980'lerin sonlarında başladı ve 1993'te Amerika Birleşik Devletleri'nde satış için onaylanmıştır. Dünya Sağlık Örgütü'nün Temel İlaçlar Listesi'nde yer almaktadır. Jenerik bir ilaç olarak mevcuttur. 2018'de Amerika Birleşik Devletleri'nde en sık reçete edilen 159. ilaç olmuştur.
Iris (film, 2001)

Iris, roman yazarı Iris Murdoch ve onun kocası John Bayley ile ilişkisi hakkında 2001 yapımı bir biyografik drama filmi. Richard Eyre tarafından yönetilen film, Bayley'nin 1999 tarihinde yayınladığı anılarına dayanıyor. Judi Dench ve Jim Broadbent, Murdoch ve Bayley'i evliliklerinin sonraki aşamalarında canlandırırken, Kate Winslet ve Hugh Bonneville genç yaşlarında çift olarak karşımıza çıkıyor. Film, Murdoch'un çekingen ve bilgin Bayley'e kıyasla daha dışa dönük, baskın bir birey olduğu zamandaki ilişkilerinin başlangıcını ve Murdoch'un Alzheimer hastalığından muzdarip olduğu zamanlarda Kuzey Oxford'daki evlerinde hayal kırıklığına uğramış bir Bayley tarafından bakıldığı zamanki yaşamlarını karşılaştırıyor. Plaj sahneleri Murdoch'un en sevdiği ve uğrak yerlerinden biri olan Suffolk'taki Southwold'da çekildi.
Filmin dünya prömiyeri 14 Aralık 2001'de yapıldı ve 18 Ocak 2002'de Birleşik Krallık'ta ve 29 Mart 2002'de Amerika Birleşik Devletleri'nde sinemalarda gösterime girdi. 5.5 milyon dolarlık bir bütçeyle 16,2 milyon dolar hasılat elde etti ve performanslarına övgüyle olumlu eleştiriler aldı. Bayley rolüyle Broadbent, Akademi Ödülleri'nde En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu ödülünü kazandı. Film ayrıca En İyi Kadın Oyuncu dalında Dench ile ve En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu dalında Winslet ile Oscar adaylığı kazandı.
Oyuncular
Judi Dench, Iris Murdoch rolünde
Kate Winslet, genç Iris rolünde
Jim Broadbent, John Bayley rolünde
Hugh Bonneville, genç John rolünde
Penelope Wilton, Janet Stone rolünde
Juliet Aubrey, genç Janet rolünde
Timothy West, Maurice rolünde
Samuel West, genç Maurice rolünde
Siobhan Hayes, kasiyer kız rolünde
Kris Marshall, Dr Gudgeon rolünde
Thirteen (film, 2003)

Thirteen, Catherine Hardwicke tarafından yönetilen, Hardwicke ve Nikki Reed tarafından yazılan ve Holly Hunter, Evan Rachel Wood ve Reed'in başrol oynadığı 2003 Amerikan gençlik drama filmi. Reed'in 12-13 yaş arasındaki hayatına dayanan filmin konusu, Los Angeles'ta sadece yedinci sınıf öğrencisi olan ve sorunlu bir sınıf arkadaşıyla arkadaş olduktan sonra madde bağımlılığı, seks ve suçla uğraşmaya başlayan Tracy'yi anlatıyor. Yardımcı rollerde Brady Corbet, Deborah Kara Unger, Kip Pardue ve Vanessa Hudgens yer alıyor.
Filmin Ocak 2003'te Sundance Film Festivali'ndeki ilk gösteriminde Hardwicke, film için Sundance Yönetmenliğini (Drama) kazandı. Fox Searchlight Pictures daha sonra dağıtım için Thirteen'i satın aldı ve filme 20 Ağustos 2003'ten itibaren Amerika Birleşik Devletleri'nde sınırlı bir gösterim süresi verdi; gösterim Eylül 2003'e kadar uzatıldı ve film ABD gişesinde toplam 4.6 milyon $ hasılat elde etti.
Eleştirmenlerden çok sayıda olumlu eleştiri almasına rağmen, Thirteen, gençlerin uyuşturucu kullanımını (esrar, LSD ve alkol dahil), reşit olmayan cinsel davranışları ve kendine zarar verme tasvirleri nedeniyle bazı tartışmalara neden oldu. Film, Hunter'a En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu dalında Akademi Ödülü adaylığı ve Hunter için En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu dalında Altın Küre ve Wooda Drama Dalında En İyi Kadın Oyuncu Altın Küre adaylığı kazandırdı.
Kaynaklar
Katalepsi

Katalepsi (Antik Yunanca, "tutulma, kavrama"), dış uyaranlardan bağımsız olarak kas sertliği ve duruşun sabitliği ve ayrıca ağrıya duyarlılığın azalması ile karakterize sinirsel bir durumdur.
Belirti ve bulgular
Belirtiler arasında katı bir vücut, katı uzuvlar, hareket ettirildiğinde aynı pozisyonda kalan uzuvlar (mumsu esneklik), yanıt yokluğu, kas kontrolünün kaybı ve nefes alma gibi vücut fonksiyonlarında yavaşlama bulunur.
Milan Gutović

Milan "Lane" Gutović (Sırpça: "" ћ ; d. 11 Ağustos 1946 ö. 25 Ağustos 2021), Sırp aktör, kabare sanatçısı, televizyon sunucusu ve komedyen.
Yaşamı
Gutović, 11 Ağustos 1946'da Umka, Yugoslavya'da doğdu. Belgrad Ünivesitesi Oyunculuk Sanatları Fakültesi'nden mezun oldu. 1967'de başladığı oyunculuk kariyerini 2021 yılındaki ölümüne kadar sürdürdü. En çok; Srećko Sojić rolünde olduğu Tesna koža ve Bela lađa adlı yapımlarla tanındı.
Ölümü
Gutović, 25 Ağustos 2021'de Belgrad, Sırbistan'da COVID-19 nedeniyle 75 yaşında ölmüştür.
Filmografi
Filmler
Televizyon
1989 Ürümçi Olayları

19 Mayıs 1989 olayı olarak da bilinen 1989 Ürümçi olayları () Mayıs ayında Çin Halk Cumhuriyeti'nin Sincan Uygur Özerk Bölgesi başkenti Ürümçi şehrinde gerçekleşti. 19 Mayıs 1989'da Müslüman protestocuların yürüyüşü olarak başlayan olaylar sonunda Halk Meydanı'ndaki Sincan ÇKP ofis kulesine yönelik şiddetli saldırılara dönüştü.
Bunun en yakın nedeni, 1987'de yayınlanan ve Müslümanların cinsel yaşamını tarif ettiği iddia edilen
Cinsel Gelenekler(《性风俗) adlı bir kitaptı ve bu Kansu, Ningksia ve Sincan'dan bazı Huileri de kışkırttı. Çoğunluğu Uygur ve Huiler den oluşan protestocular önceki günlerde düzenli yürüyüşler düzenleyerek hükumetten "Cinsel Gelenekleri" kitabını yok etmesini ve kitap yazarlarını cezalandırmasını talep ediyorlardı. Ancak protesto, yaklaşık 2.000 isyancının arabaları devirdiği, camları kırdığı ve bazılarının ÇKP ofisindeki personele saldırdığı isyanlar ile sonuçlandı. Hükumet, kalabalığı dağıtmak için 1000 polis ve 1200 silahlı polis askeri gönderdi olaylar 173 kişinin tutuklanması ile sonuçlandı.
Åke Lundqvist

Åke Lundqvist (9 Haziran 1936 - 4 Ağustos 2021), İsveçli aktör.
Filmografi
1972 Ture Sventon, privatdetektiv
1974 De tre från Haparanda
1993 Tomtemaskinen
1997 Beck Mannen med ikonerna
1999 Jakten på en mördare
2000 Det grovmaskiga nätet
2000 Judith
2001 Röd jul
20082009 Häxan Surtant och den fruktansvärda fritiden
2009 Ångrarna
2011 Häxan Surtant och landet Häxania
Tirbuşon

Tirbuşon, şarap ve kapaklı içeceklerin kapağını açmak için kullanılan metal veya plastik gereç.
En basit haliyle ahşap veya başka bir malzemeden yapılmış dik bir tutamağa tutturulmuş çelik bir burgudur. Kullanıcı tutmak ile tirbuşonu kavrayıp burguyu şişe mantarına geçirir, dikey bir çekme hareketi ile mantarı şişeden çıkarır.
Etimoloji
Fransızca "çekmek" anlamındaki 'tirer' fiili ve "tıpa, mantar" anlamındaki "bouchon" sözcüklerinin bileşiği olan, şişe mantarı çekme aracı anlamındaki "tire-bouchon" sözcüğünden alıntıdır.
Geçmişi
Şarabı oksijen almadan saklamak ve yıllandırmak için 17. yüzyıldan beri mantar meşesi ağacının kabuğundan elde edilen şişe mantarı kullanılmaktadır. Şarap şişelerini açmak için 1638 yılında Portekizli Cristiano Kopke tarafından icat edilen ve tongs adı verilen bir alet kullanılmakta idi. Bu alet, şişenin boyun kısmının ısıtılarak camın kırılmasını sağlamaktaydı. İngiliz mucit Samuel Henshall, 24 Ağustos 1795te, 2061 numara ile tirbuşonun patentini aldı.
Tirbuşonun burgusu, yıllanmış şarapların zamanla yıpranmış mantarlarını açarken parçalanmasına sebep olduğundan şişe ile mantarın arasına giren ince plakadan yapılan tirbuşonlar 1879 yılında Lucian Mumford tarafından icat edildi. Bu tirbuşonlara "Ah-zo ya da two pronged(iki uçlu) adı verilir.
1882 yılında Carl Wienke adlı bir Alman tarafından "garson tirbuşonu" icat edildi. Bu modelde kapsülün üst kısmı tirbuşonun bıçağıyla kesilerek alınır ve mantarı delmemek için tirbuşon son burgusu dışarıda kalacak şekilde mantara sokulur.
ABD'ii mucit Herbert Allen tarafından 1979 yılında tasarlanan tirbuşon, plastik ve teflon kullanımıyla önceki modellerden ayrılır.
Galeri
Sagital tepe

Sagital tepe, diğerlerinin yanı sıra birçok memeli ve sürüngen kafatasının kafatasının tepesinin (sagital sütürde) orta çizgisi boyunca uzunlamasına uzanan bir kemik sırtıdır. Bu kemik çıkıntısının varlığı, son derece güçlü çene kaslarının olduğunu gösterir. Sagital tepe, öncelikle ana çiğneme kaslarından biri olan temporal kasın bağlanmasına hizmet eder. Sagital tepe gelişiminin bu kasın gelişimi ile bağlantılı olduğu düşünülmektedir. Sagital tepe, genellikle bir hayvanın gençlik döneminde, temporal çizgilerin yakınsaması ve kademeli olarak yükselmesinin bir sonucu olarak, temporal kasın büyümesiyle birlikte gelişir.
İşlev
Genellikle avlanma stratejilerinin bir parçası olarak dişlerini güçlü bir şekilde ısırmaya ve sıkmaya dayanan yetişkin hayvanların kafataslarında bir yay arması bulunma eğilimindedir. Tyrannosaurlar da dahil olmak üzere bazı dinozor türlerinin kafatasları, iyi gelişmiş sagital tepelere sahipti. Memeliler arasında köpekler, kediler, aslanlar ve diğer birçok etobur, tapirler ve bazı maymunlar dahil olmak üzere bazı yaprak yiyicilerin yaptığı gibi sagital tepelere sahiptir.
İnsansı maymunlar ve homininler
Sagital tepeler, sağlam büyük maymunlarda ve bazı erken homininlerde (Paranthropus) bulunur. Belirgin sagital tepeler erkek goriller ve orangutanlar arasında bulunur, ancak Bili maymunları gibi erkek şempanzelerde nadiren görülür.
İnsan evrimsel soy ağacında şimdiye kadar keşfedilen en büyük sagital tepe, bilinen en eski sağlam hominid (paranthropus) atası ve bugüne kadar keşfedilen en eski sağlam australopithecine olan "Kara Kafatası", Paranthropus aethiopicus alan numarası KNM WT 17000'e aittir. Armanın öne çıkması, P. aethiopicus'un ağır çiğnemesine bir uyarlama gibi görünüyor ve Kara Kafatasının yanak dişleri buna bağlı olarak büyük. Paranthropus boisei ve Paranthropus robustus dahil olmak üzere diğer Paranthropinlerin kafataslarında daha küçük sagital tepeler de bulunur..
İnsan atalarında sagital tepenin küçülmesi, geniş çapta büyüyen bir beyne ve küçülen dişlere bağlanıyordu. Bununla birlikte, 2004 yılında Dr. Hansell Stedman tarafından yönetilen bir grup araştırmacı tarafından bir çerçeve kayması mutasyonunun, sagital tepeye bağlı olan temporalis kasının bireysel kas liflerini küçülttüğü keşfedildi. Bunun beyin boyutunun artmasına izin verdiğine inanılıyordu, çünkü tepe artık kesinlikle gerekli değildi, ancak 2017'den sonra George Washington Üniversitesi'nden araştırmacılar tarafından yönetilen daha sonraki bir makale, başlangıçta varsayıldığı gibi, beyin boyutundaki artış ve diş boyutundaki azalmanın bağlantılı olmadığını buldu.
Arsinoitherium

Arsinoitherium, soyu tükenmiş Embrithopoda takımına ait soyu tükenmiş bir paenungulate memeli cinsidir. Filler, deniz inekleri, kır sıçanımsılar ve soyu tükenmiş desmostylianlar ile ilişkilidir. Arsinoithereler, 36 ila 30 milyon yıl önce Kuzey Afrika'nın geç Eosen ve erken Oligosen döneminde, tropikal yağmur ormanları alanlarında ve mangrov bataklıklarının kenarında yaşayan yüzeysel olarak gergedan benzeri otoburlardı. 2004 yılında tanımlanan bir tür olan A. giganteum, yaklaşık 27 milyon yıl önce Etiyopya'da yaşıyordu.
Taksonomi
En iyi bilinen (ve ilk tanımlanan) tür A. zitteli'dir. Başka bir tür olan A. giganteum, 2003 yılında Etiyopya'nın Chilga yaylalarında keşfedildi. A. zitteli'ninkinden çok daha büyük olan fosil dişleri, yaklaşık 28-27 milyon yıl öncesine tarihleniyor. Fayum Vahası, Arsinoitherium fosillerinin tam iskeletlerinin bulunduğu tek yer olsa da, Romanya'dan Crivadiatherium ve Türkiye'den Hypsamasia ve Paleoamasia dahil olmak üzere güneydoğu Avrupa'da arsinoitheriidler bulunmuştur.
Arsinoitherium cins adı, Ptolemaios Krallığı sırasında fosillerin bulunduğu bölge olan Faiyum Vahası'na ve Antik Yunanca: ηρίον theríon "canavar" olarak adlandırılan Firavun Arsinoe I'den gelir. A. zitteli tipinin tür sıfatı, bazıları tarafından Mısır'daki paleontolojinin öncüsü olarak kabul edilen seçkin Alman paleontolog Karl Alfred Ritter von Zittel'in onuruna verildi.
Açıklama
Yaşarken, yüzeysel olarak bir gergedanı andırırlardı. A. zitteli türünün yetişkinleri, omuzlarda yaklaşık 1,75 m (5,7 ft) boyunda ve 3 m (9,8 ft) uzunluğundaydı. Arsinoitherium'un en göze çarpan özellikleri, burnun üzerinde bir çift devasa boynuz (bu boynuzlar büyük olasılıkla hayvanın ileri görüşünü engelliyordu) [kaynak belirtilmeli] ve gözlerin üzerinde ikinci bir çift küçük topuz benzeri boynuzdu. Tipik olarak modern zürafaların kemiklerine benzer şekilde tasvir edilenler, yapısal olarak modern bovidlerin boynuzlarına benziyorlardı. İskeleti sağlamdır ve uzuvları fillerinkine benzer şekilde sütunludur; kalçaları da fil gibiydi. Arsinoitherium, seçici bir tarayıcı olduğunu düşündüren, plasentalı memeli dişlerinin ilkel durumu olan 44 dişin tam bir tamamlayıcısına sahipti.
Dağılım
Arsinoitherium fosillerinin bulunduğu yerler ve tarihleri:
Eosen
Aydim Formasyonu, Umman
Idam Unit Oluşumu, Libya
Djebel Chambi, Tunus
Oligosen
Malembe, Angola
Jebel Qatrani Formasyonu, Mısır
Chilga, Etiyopya
Erageleit Formasyonu, Kenya
Ashawq Formasyonu, Umman
Shumaysi Formasyonu, Suudi Arabistan
Aslan: Hürkuş Kayıp Elmas

Aslan: Hürkuş Kayıp Elmas, Hakan Bol'un yönetmenliğini yaptığı 2021 çıkışlı animasyon filmdir. 13 Mart 2020 olan vizyon tarihi, COVID-19 pandemisi nedeniyle 7 Ocak 2022'ye ertelemiştir.
Filmin ilk gösterimi 10 Mart 2020'de olmuştur.
Konusu
Aslan, kahraman bir pilot olan büyük büyük babasından kalan eşyaları kullanarak canlanabilen eski bir uçağın izini sürer. Bu uçağın adı Hürkuş'tur. Bu eski uçak Aslan'ın yardımıyla muhteşem bir uçak haline gelir. Hasan Usta kahraman bir pilot olan babasından kalan eşyaları Aslan'a verir. Bir uçak mühendisi olmaya kafayı takmış olan Aslan, bu eşyaların altından girip üstünden çıkarken büyük büyük babasının eski uçağının canlanabildiğine yönelik notlara rastlar. Bu notlar sayesinde Aslan ve arkadaşları kayıp kolun ve Hürkuş'un izini sürer. Ancak kolun peşindekiler yalnızca onlar değildir.