Aile diktatörlüğü

Bir aile diktatörlüğü veya kalıtsal diktatörlük, siyaset bilimi terimleriyle kişisel rejim, nominal veya resmi olarak cumhuriyetçi veya sosyalist bir rejimde ortaya çıkan, ancak pratikte mutlak monarşi veya despotluk gibi işleyen bir diktatörlük biçimidir ve bu rejimde siyasi güç, ırsi monarşi gibi diktatörün ailesi içinde aktarılır. Bu nedenle, kilit lider genellikle bir kral veya imparator yerine başkan veya başbakan olarak adlandırılsa da, liderin ezici otoritesi nedeniyle aynı ailenin üyeleri arasında güç iletilir. Bazen lider ömür boyu devlet başkanı ilan edilir ve bu yetkiyi ailesinden birini halef olarak aday göstermek için kullanır.
Bir aile diktatörlüğü, bir monarşiden (genel anayasa hukuku tarafından soyun gerekli olduğu durumlarda) veya siyasi bir aileden (aile üyelerinin resmi ve ezici siyasi otoriteden ziyade gayri resmi otoriteye sahip olduğu) farklıdır.
Ayırt edici özellikleri
Aile diktatörlüğü mutlak monarşiden farklıdır ve yönetici genellikle otoritesini ilahi hak kavramına dayandırmaz. Mutlak monarşide, bir aile içinde iktidarın geçişi, devletin anayasal düzenlemesinin bir parçası olarak genel hukuk tarafından gereklidir ve rejimdeki tüm verasetlere uygulanmaya devam eder. Aile diktatörlüğünde, bu düzenleme genel kanun tarafından gerekli değildir. Bazı durumlarda, mevcut liderin belirli bir aile üyesini resmi olarak halef göstermek için özel bir yasa çıkarılabilir. Diğer durumlarda, devlet hukuku resmi olarak seçimleri bile öngörebilir, ancak liderin siyasi ve seçim süreci üzerinde uyguladığı kontrol, kalıtsal bir halefiyet sağlar. Ayrıca, her ardıllığın başarılı olup olmadığı, liderin yetki ve kontrol düzeyine bağlıdır. Sonuç olarak, modern aile diktatörlükleri genellikle az sayıda ardıllıktan sonra ailevi olmayan (kişisel olmayan) bir rejime geçer. Bu durum genellikle sadece bir kez gerçekleşir, nadiren ikiden fazla olur.
Bir aile diktatörlüğü de diğer siyasi ailelerden farklıdır. Siyasi ailelerde, aileye tahakkuk eden gayrı resmi güç ve nüfuz, genellikle açık ve çekişmeli seçimler yoluyla, ailenin siyasi gücü elinde tutmaya devam etmesini sağlar. Aile diktatörlüğünde aile, aile verasetini sağlamak için siyasi güç veya kontrol kullanır ve genellikle kontrollü veya çekişmesiz seçim yoluyla veya hiç seçim yapılmadan iktidarda kalırlar.
Bir aile diktatörlüğü, halefiyeti üzerinde önemli bir kontrol uyguladığından, halef genellikle önceden belirlenir. Bununla birlikte, genellikle halefiyet için resmi bir genel hukuk temeli bulunmadığından, halefin kimliği konusunda genellikle uzun süreli belirsizlik dönemleri vardır. Kendi haleflerini planlayan totaliter rejimlerin diğer türlerinde sıklıkla olduğu gibi, bir halef belirlendikten sonra halefin kendisini gerçekleştirmeyi amaçlayan deneyimleri ve nitelikleri kazandığı veya rejimi yönetmek için gerekli otoriteyi elde etmek için önemli bir "bakım" döneminden geçer
Başarılı güç geçişleri
Parantez içindeki tarihler yöneticinin dönemini gösterir.
Avrupa
: Jül Sezar (MÖ 4944) yerine büyük yeğeni ve evlatlık oğlu Gaius Julius Caesar Octavianus (MÖ 4427) geçti.
: Roma İmparatorluğu'nun ilk hanedanları olan Principatus, bir aile diktatörlüğüne benzer şekilde işledi. Augustus (MÖ 2714) saltanatı sırasında bir cumhuriyetin görünümünü korudu, ancak Tiberius'u evlat edinerek ve Senato'yu ölümünden sonra yetkilerini Tiberius'a (MS 1437) devretmeye ikna ederek kendi halefi Tiberius'u atadı. Üç yüz yıl boyunca, sonraki imparatorlar, en ünlüleri olan Julio-Claudian (27 BCE-68 CE) ve Nerva-Antonine (MS 96-192) hanedanları sırasında, haleflerini geleneksel olarak evlat edinerek belirlediler. Ancak baştan beri bu, Augustus'un tahta geçme konusundaki orijinal niyetlerinden ziyade şanssızlık, siyasi entrika, geçerli bir varisin gerekliliği ve Caligula suikastının (MS 37-41) ardından Praetorian muhafızların etkisi gibi faktörlerin bir kombinasyonundan kaynaklanıyordu. Diocletianus'un (284-305) saltanatından itibaren, Dominatus sırasında, imparatorlar açıkça monarşik bir tarzda hüküm sürdüler.
: Stadhouderlar, yalnızca Oranj-Nassau Hanedanı'ndan seçildi. Toplamda, bu hanedanın dokuz prensi Cumhuriyet'i 1559'dan 1795'e kadar yönetti. Stadhouderlar, William Aglionby tarafından 1669 tarihli The Present State of the United Provinces of the Low-Counries adlı kitabında diktatör olarak tanımlandı.
Protektora dönemi: Oliver Cromwell (1653-1658) yerine oğlu Richard Cromwell (1658-1659) Lord Protector oldu. Richard Cromwell, 1659 baharında ordu tarafından devrildi ve ertesi yıl Kral II. Charles'ın restorasyonu gerçekleşti.
Orta ve Güney Amerika
Paraguay: Carlos Antonio López (Başkan, 1840-1862); yerine oğlu Francisco Solano López (1862-1870) geçti.
: Carlos Meléndez (Başkan, 1915-1918), yerine kardeşi Jorge Meléndez (1919-1923), yerine kayınbiraderi Alfonso Quiñónez Molina (1918-1919, 1923-1927) geçti
Dominik Cumhuriyeti: Rafael Trujillo'dan sonra (fiilen 19301961, erkek kardeşi Héctor 19521960 arasında sembolik devlet başkanı olarak görev yaptı), 1961'de birkaç aylığına oğlu Ramfis Trujillo yerine geçti; Ramfis, ülke üzerindeki gücünü tam olarak sağlamlaştıramadı ve devrildi.
Nikaragua: Anastasio Somoza García (Başkan, 19371947, fiili 19471950, 19501956), yerine oğlu Luis Somoza Debayle (19561963, fiili 19631967), yerine kardeşi Anastasio Somoza Debayle (1967 1972, fiili 19721974, 19741979) geçti. Ayrıca bkz. Somoza ailesi.
: François Duvalier (Başkan ve daha sonra Ömür Boyu Devlet Başkanı, 1957-1971); yerine oğlu Jean-Claude Duvalier (Ömür Boyu Devlet Başkanı, 1971-1986) geçti. Ayrıca bkz. Duvalier hanedanı.
Küba: Fidel Castro (Başbakan, Başkan ve Komünist Parti Birinci Sekreteri, 1959-2011), yerine kardeşi Raúl Castro (2011-2021) geçti.
Arjantin: Juan Perón (Başkan, 19721974) yerine eşi Isabel Martínez de Perón (19741976) geçti.
Asya
Azerbaycan: Haydar Aliyev (Başkan, 1993-2003); yerine oğlu İlham Aliyev (2003-günümüz) geçti.
Çin Cumhuriyeti (Tayvan): Çan Kay Şek (1928-1975) yerine oğlu Chiang Ching-kuo geçti (1975-1988).
: Kim Il-sung (19481994), yerine oğlu Kim Jong-il (19942011), yerine oğlu Kim Jong-un (2011günümüz) geçti. Kim Jong-il, babasına ölümünden sonra Ebedi Başkanlık görevinin verildiği 1997 yılına kadar resmi olarak göreve başlamadı. 2 Haziran 2009'da Kim Jong-il'in en küçük oğlu Kim Jong-un'un Kuzey Kore'nin bir sonraki lideri olacağı bildirildi. Babası ve büyükbabası gibi ona da resmi lakap olarak Büyük Halef ve Parlak Yoldaş lakapları verildi. Kim Jong-il'in 2012'de oğlunu resmi olarak halefi olarak atamasının beklendiği, ancak Kim Jong-il'in 2011'de öldüğü ve buna rağmen Kim Jong-un'un halefi olarak ilan edildiği bildirildi. "Kore İşçi Partisi'nin On Temel İlkesi"nin 2013 baskısı - Madde 10, Madde 2 - Parti ve Devrim'in "ebediyen" "Baekdu (Kim'in) soyu" tarafından taşınması gerektiğini belirtir. Ayrıca bkz. Kim Hanedanlığı.
Irak: Abdüsselam Arif (Cumhurbaşkanı, 19631966); yerine kardeşi Abdürrahman Arif (19661968) geçti.
Japonya: Şogunluk yönetimi sırasında (1185-1868), Şogun, İmparator tarafından birkaç klandan atandı ve yönetimi boyunca kalıtsal ardıllığı uyguladı.
Suriye: Hafız Esad (1971-2000), yerine oğlu Beşşar Esad (2000'den günümüze) geçti. Beşşar'ın ağabeyi Basil Esad cumhurbaşkanlığı için belirlenmişti, ancak babasının ölümünden altı yıl önce 1994'te öldü. Ayrıca bkz. Esad ailesi.
: Kurbankulu Berdimuhammedov'un (2007-2022) yerine oğlu Serdar Berdimuhammedov (2022-günümüz) geçti. Serdar daha önce çok sayıda hükümet görevinde bulunmuştu.
Afrika
: Cumhurbaşkanı Idriss Déby'nin (1990-2021) görevdeyken öldürülmesinin ardından oğlu Mahamat Deby (2021-günümüz) Askeri Geçiş Konseyini kurarak ülkenin başına geçti.
Ekvator Ginesi: Teodoro Obiang Nguema Mbasogo (1979-günümüz) bir darbeyle amcası Francisco Macías Nguema'yı (Başkan; 1968-1979) devirdi.
Gabon: Omar Bongo (Başkan Vekili, 19661967; Başkan, 19672009) Haziran 2009'da öldü. Oğlu Ali Bongo Ondimba (2009-2023) Ağustos 2009'da tartışmalı bir seçim kazandıktan sonra onun yerine geçti.
Nijer: Seyni Kountché'nin (Başkan; 1974-1987) ölümünden sonra kuzeni Ali Saibou (1987-1993) yerine geçmiştir.
Togo: Gnassingbé Eyadéma (Başkan, 19672005); yerine oğlu Faure Gnassingbé (2005-günümüz) geçti. Uluslararası baskı sebebiyle, Faure 25 Şubat 2005'te istifa etmek zorunda kaldı, ancak Nisan 2005'te devlet başkanlığına seçildi.
Cibuti: Hassan Gouled Aptidon (Başkan, 19771999); yerine yeğeni İsmail Omar Gulle (1999-günümüz) geçti.
Kongo Demokratik Cumhuriyeti: Laurent-Désiré Kabila (Başkan, 19972001); yerine oğlu Joseph Kabila (2001-2019) geçti. Joseph Kabila, Ekim 2006'da demokratik olarak seçildi.