Yusuf Agah Efendi (tablo)

Yusuf Agah Efendi, 1794-1796 yılları arasında İsveçli ressam Carl Frederik von Breda tarafından yapılan anıtsal boyutlu tuval üstüne yağlı boya bir tablodur. Eserde Osmanlı Devleti'nin ilk daimi elçiliğini kurmak üzere Ekim 1793'te heyeti ile birlikte Londra'ya gönderdiği Büyükelçi Yusuf Agah Efendi Osmanlı kıyafetleri içinde oturur vaziyette tasvir edilmiştir. Resmin arka planında Batılı bir tarz görünmesine karşın, Yusuf Agah Efendi sağ elinde tuttuğu tespih ile Doğuya vurgu yapan bir poz vermiştir. Eser halen Pera Müzesi Oryantalist Resim Koleksiyonu içinde yer almaktadır
1793te Reis-ül küttabın Bebekteki yalısında yapılan toplantıda Avrupa kaidesince sefaret usulünün luzum-ı vaz ve tesisi için Osmanlı Devletinin ilk daimi elçiliğinin İngilterede kurulması kararlaştırılmış; elçi olarak Girit doğumlu Kalyonlar Katibi Yusuf Agah Efendi görevlendirilmiştir. Elçi seferinin ayrıntıları İstanbuldaki İngiliz büyükelçisi Robert Ainslie tarafından ayarlandıktan sonra heyet Ekim 1793te Londraya gitmek üzere yola çıkar. Avusturya, Almanya, Belçika üzerinden Ostend Limanına gidilerek deniz yoluyla İngiltereye geçilir. Fırtınalı bir havada Manş Denizi'ni geçerek Dovera ulaşan elçilik heyeti top atışları ve askeri bando ile karşılanır.
Heyeti karşılayanlardan General Smith, Dışişleri Bakanı Lorg Grenvillee yazdığı mektupta Yusuf Agah Efendiyi sevimli ve saygıdeğer yaşlı bir adam, sırkatibi Mahmud Raif Efendiyi genç ve makul, baş tercüman Emanuel Persianiyi zeki, becerikli biri olarak tanımlar. Yola çıkıldıktan yaklaşık iki ay sonra Londraya ulaşan heyet, bir süre Pall Malldaki Royal Hotelde konakladıktan sonra Thames Nehri kıyısında bulunan Adelphideki Adams Streette seçtikleri konutlara yerleşir. Her hafta Çarşambaları Kral III. Georgeun üst düzey yetkililer ve elçilerin katıldığı kabullerine ve Perşembeleri Kraliçe Charlotteün kadınların da katılabildiği, kraliyet ailesinin hazır bulunduğu toplantılarına katılırlar. Fakat İstanbuldan deniz yoluyla gelen hediyeler ve itimatnameler 8 ay gecikmeyle Londraya ulaşınca, kralın bir süre Londrada bulunmamasının da etkisiyle varışlarından ancak 14 ay sonra itimatnamelerini sunarak resmen göreve başlayabilmişlerdir. Parlamentonun açılışına rastlatılarak 29 Ocak 1795te gerçekleşen, 20den fazla atlı arabanın 200 muhafızın yer aldığı görkemli bir geçit töreniyle gerçekleşen kabulün ardından, III. Selimin gönderdiği değerli taşlarla işlemeli silahlar, altın koşum takımlı arap atları, ipekli kumaşlar türünden hediyeler, kral, kraliçe, Galler Prensi, Portland Dükü ve dışişleri bakanına sunulur. Londrada üst düzey bürokratların katıldığı pek çok davette hazır bulunan Yusuf Agah Efendinin, St. James Caddesindeki atölyesinde yaptığı portrelerle ün kazanmış İsveçli ressam Carl Fredrik von Breda tarafından anıtsal boyutlu bir portresi yapılmıştır.
Yusuf Agah Efendinin elçilik görevi 1797 Temmuzunda sona ermiştir, hazırladığı havadisname ve Mahmud Raif Efendinin Fransızca kaleme aldığı detaylı rapor siyasal olayların yanı sıra, ekonomi, sosyal yaşam, Parlamentonun yapısı ve siyasal düzenin işleyişi, saray adetleri, Londra kenti, üniversiteler ve fabrikalar gibi pek çok gözlemleri içerir.
Ayrıca Pera Müzesi 09 Kasım 2013 tarihinde Kesişen Dünyalar: Elçiler ve Ressamlar Oryantalist Resim Koleksiyonu sergisi kapsamında "İngiltere'nin İlk Türk Büyükelçisi Yusuf Agah Efendi Londra'da" konulu bir konferans düzenlemiştir. Besteci ve müzik tarihçisi Dr. Emre Aracı'nın hazırladığı müzikli konferans, İngiltereye büyükelçi olarak tayin edilişinin 220. yılında, Yusuf Agah Efendinin izinde, 18. yüzyıl Londrasının sokaklarında canlı bir tarih ve müzik yolculuğudur.