36. Uluslararası İstanbul Film Festivali

36. Uluslararası İstanbul Film Festivali, İstanbul Kültür Sanat Vakfı tarafından "Kaldır kafanı!" temasıyla 5 - 16 Nisan 2017 tarihleri arasında gerçekleştirilen film festivalidir. Festival, İstanbul Maslak'taki TİM Show Center'da 4 Nisan 2017 tarihinde yapılan törenle açıldı. Sunuculuğunu Cem Davran'ın gerçekleştirdiği gecenin onur konuğu ise İngiliz oyuncu Ian McKellen oldu.
Festival'de, her yıl olduğu gibi bu yıl da uluslararası uzun, ulusal uzun, ulusal kısa ve ulusal belgesel yarışmaları düzenlendi ve bu yarışmaları kazanan filmlere "Altın Lale" ödülü takdim edildi. Festivalin, uluslararası yarışmasının jüri başkanlığını yönetmen, Reha Erdem, ulusal yarışmanın jüri başkanlığını da Durul Taylan ve Yağmur Taylan gerçekleştirdi.
Uluslararası yarışmanın jürisinde Katayoon Shahabi, Syllas Tzoumerkas, Gabe Klinger ve Boyd van Hoeij yer alırken, ulusal yarışmanın jürisinde Nejat İşler, Sema Kaygusuz, Emre Erkmen ve Çiçek Kahraman yer aldı. Festival jürisinin verdiği kararlar sonrasında Altın Lale Ulusal, Altın Lale Uluslararası, Ulusal Kısa Film, Ulusal Belgesel, AUDENTİA Ödülü, FACE-Sinemada İnsan Hakları Ödülü, FIPRESCI Ödülleri ve Cineuropa Ödülü gibi çeşitli dallarda ödüller sahiplerine dağıtıldı.
Ayrıca festival kapsamında, 10 - 11 Nisan tarihlerinde İstanbul Kalkınma Ajansı'nın desteğiyle düzenlenen Köprüde Buluşmalar'ın 12. si gerçekleştirildi. Festival'de bu yıl, 61 ülkeden 207 yönetmenin 186 uzun metraj ve 17 kısa filmi seyirci ile buluştu.
36. Uluslararası İstanbul Film Festivali'nin yarışma bölümlerinin kazananları 14 Nisan 2017'de düzenlenen ödül töreninde açıklandı ve "Altın Lale" ödülleri sahiplerine takdim edildi.
Açılış gecesi
İstanbul Kültür Sanat Vakfı'nın düzenlediği 36. Uluslararası İstanbul Film Festivali, "Kaldır kafanı!" temasıyla 4 Nisan 2017 tarihinde İstanbul Maslak'taki TİM Show Center'da yapılan törenle açıldı. Sunuculuğunu oyuncu Cem Davran'ın gerçekleştirdiği gecede, İngiliz oyuncu Ian McKellen da "onur konuğu" olarak davetliler arasındaydı. Gecede, festivalin gerçekleştirilmesine katkıda bulunan kurumlara teşekkür plaketleri verildi. Plaketler, "Türkiye Sineması" bölümünün tema sponsoru Türk Tuborg A. Ş. adına Cem Kırmacı'ya, "Dünya Festivallerinden" bölümün tema sponsoru Sabah Gazetesi adına Fecir Alptekin'e, "Yıllara Meydan Okuyanlar" bölümü tema sponsoru ATV adına Gözde Güleryüz'e, "NTV Belgesel Kuşağı" tema sponsoru NTV adına Handan Özsoy'a ve "Özel Gösterim: Türk Klasikleri Yeniden" bölümü sponsoru Groupama adına Frederique Guegan Tayar'a takdim edildi.
Tören, bu yıl sinema ve kültür-sanat dünyasında hayatını kaybedenleri anılmasıyla devam ederken sonrasında Kalben sahneye çıktı ve konuklara kısa bir müzik dinletisi sundu. Müzik dinletisinden sonra "Sinema Emek ve Onur Ödülleri"'nin dağıtımına geçildi. Bu yıl emek ödülü, geçen yıl hayatını kaybeden, Mithat Alam Film Merkezi'nin kurucusu Mithat Alam'a verilirken onur ödülleri, Barış Pirhasan, Selma Güneri, Macit Koper ve Çetin Tunca'ya takdim edildi. Festival'in son "Onur Ödülü" ise gecenin de onur konuğu olan İngiliz oyuncu Ian McKellen'a takdim edildi.
Festival, onur ödüllerinin dağıtılmasından sonra, konuklar arasında bulunan Kadıköy doğumlu Yunan yönetmen Tassos Boulmetis'in Lodos filminin gösterimi ile devam etti. Açılış gecesi, film gösteriminin ardından son buldu.
Protesto ve sansür
4 Nisan 2017 tarihindeki gecede Kalben'in performansı sonrası onur ödüllerinin takdimine geçildi. Gecede, "Sinema Onur Ödülü" alan oyuncu Macit Koper, 16 Nisan'da gerçekleştirilecek olan 2017 Türkiye anayasa değişikliği referandumu'na atıfta bulunarak, "Bu şenlik havasının devamı için herkese hayırlı geceler diliyorum" dedi. "Sinema Onur Ödülü" alan diğer isim yönetmen Barış Pirhasan ise "Onurlu olmanın bugün her zamankinden zor" olduğunu ve ödülünü "cezaevindeki sanatçı ve gazeteci dostlarına adadığını" söyledi. Koper ve Pirhasan'ın bu sözleri salondan da alkışlı destek aldı.
Bu protestoların ardından, "Onur Ödülü"nü takdim etmek üzere festivalin bu yılki onur konuğu eşcinsel, İngiliz oyuncu Ian McKellen sahneye davet edildi. Mckellen, konuşmasına kendini tanıtarak başladı ve "78 yaşında olduğunu, İngiltere doğumlu olduğunu ve kendini Britanyalı olarak tanımlayan bir aktör olduğu" belirtti. Daha sonra sözlerine "Açık bir eşcinsel olarak / as an open gay man" diyerek devam eden Ian McKellen'in bu sözleri çeviri yapan kişi tarafından çevrilmedi. Bu durum, sosyal medyada tepkilere yol açtı. Yazar Murathan Mungan da konuyla ilgili sosyal medya hesabından; "İstanbul Film Festivali'nin açılış gecesinde büyük bir ayıp yaşandı. Büyük bir aktör olduğu kadar gey hakları savunucusu bir aktivist olan Ian McKellen Türkiye'deki yasaklara değinirken cümlesine "Ben aynı zamanda bir gey olarak" diye başladı ama simultane çevirmen McKellen'ın konuşmasını çevirirken bu cümlesini atladı, sansürledi. İstanbul Film Festivali organizasyonuna bile bu tür tırnak içi ahlak bekçilerinin sızmış olması, korkunun, baskının, kaygının ya da homofobinin içselleştirilmesi açısından kaygı verici." diyerek açıklama yaptı.
Jüriler
Ulusal Altın Lale Yarışması Durul Taylan ve Yağmur Taylan(Jüri başkanı) Nejat İşler, Sema Kaygusuz, Emre Erkmen, Çiçek Kahraman
Uluslararası Altın Lale Yarışması Reha Erdem(Jüri başkanı) Katayoon Shahabi, Syllas Tzoumerkas, Gabe Klinger, Boyd van Hoeij
Ulusal Belgesel Yarışması Ayşe Polat, Lusin Dink, Erkan Aktuğ
Ulusal Kısa Film Yarışması Vincent Dieutre, Gürcan Keltek, Ziya Demirel
FACE-Sinemada İnsan Hakları Jo Sol, Derya Durmaz, Can Fişek, Susan Newman-Baudais
Seyfi Teoman En İyi İlk Film Çiğdem Mater, Şebnem Bozoklu, Sinan Yabgu Ünal
Uluslararası FIPRESCI Alberto Castellano, Ladislav Volko, Evrim Kaya
Ulusal FIPRESCI Klaus Eder,(FIPRESCI başkanı) Abbas Bozkurt, Ofer Liebergall
Adaylar
36. İstanbul Film Festivali'nin yarışma bölümlerine başvuran filmlerin değerlendirilmesine 8 Nisan 2017'de başlandı. Uluslararası ve Ulusal Altın Lale, FACE Sinemada İnsan Hakları, Ulusal Belgesel ve Ulusal Kısa Film bölümlerinde yarışan filmlerin kazananları, 14 Nisan 2017'de düzenlenen ödül töreninde açıklandı.
Ulusal Yarışma
Ulusal Altın Lale Yarışması
Ulusal uzun metraj filmlerin bulunduğu bu bölümde bu yıl 12 film "Altın Lale" için yarıştı. Bu filmlerden 10'u dünya prömiyerini yaparken bir tanesi de Türkiye prömiyerini gerçekleştirdi. Durul Taylan ve Yağmur Taylan'ın başkanlık yaptığı, Nejat İşler, Sema Kaygusuz, Emre Erkmen ve Çiçek Kahraman'ın içerisinde bulunduğu jürinin kararı sonrası filmler, Altın Lale En İyi Film, Altın Lale En İyi Yönetmen, Onat Kutlar Jüri Özel Ödülü, En İyi Erkek Oyuncu, En İyi Kadın Oyuncu, En İyi Senaryo, En İyi Görüntü Yönetmeni, En İyi Kurgu, En İyi Özgün Müzik ve Seyfi Teoman En İyi İlk Film Ödüllerinin sahibi oldu.
Bunun yanı sıra, En İyi Film'e 150 bin Türk lirası, En İyi Kadın Oyuncu'ya 10 bin Türk lirası ve En İyi Erkek Oyuncu'ya da 10 bin Türk lirası para ödülü takdim edildi. Onat Kutlar Jüri Özel Ödülü'nü kazanan filmin yapımcısına 50 bin Türk lirası verilirken, Türk Tuborg A. Ş. de En İyi Yönetmen ödülünü kazanan isme 50 bin Türk lirası takdim edildi.
Ulusal Belgesel Yarışması
Ulusal yapım belgesel filmlerin bulunduğu bu bölümde 9 film yarıştı. Ayşe Polat, Lusin Dink ve Erkan Aktuğ'un yer aldığı jürinin kararı sonrası, En İyi Belgesel ve Mansiyon Ödülleri sahiplerine verildi. Yarışmada, "En İyi Belgesel Ödülü" kazanan filmin yönetmeni aynı zamanda 10 bin Türk lirası değerindeki para ödülünü de kazandı.
Ulusal Kısa Film Yarışması
Uluslararası İstanbul Film Festivali'nde bu yıl 11 kısa film yer aldı. Yönetmenler Vincent Dieutre, Gürcan Keltek ve Ziya Demirel'in yer aldığı jüri tarafından seçilen "En İyi Kısa Film"e 5 bin Türk lirası para ödülü verilirken, Uluslararası Sinema Eleştirmenleri Birliği (FIPRESCI) jürisi de yarışmadaki bir filme ödül verdi.
Seyfi Teoman En İyi İlk Film Yarışması
2012 yılında hayatını kaybeden yönetmen ve yapımcı Seyfi Teoman anısına düzenlenen yarışmada bu yıl 13 film yarıştı. Fesivalin, "Altın Lale Ulusal Yarışma" ile "Yeni Türkiye Sineması" bölümlerinde yer alan 13 ilk filmden "Seyfi Teoman En İyi İlk Film Ödülü"'nü kazanan filmin yönetmenine CMYLMZ Fikir Sanat desteği ile 30 bin Türk lirası para ödülü verildi. Yarışmanın jürisinde ise senarist ve yönetmen Ahu Öztürk, oyuncu Şebnem Bozoklu ve yapımcı Sinan Yabgu Ünal yer aldı.
Uluslararası Yarışma
Uluslararası Altın Lale Yarışması
Uluslararası İstanbul Film Festivali'nin "Uluslararası Altın Lale Yarışması"nda bu yıl 11 ülkeden 13 film yarıştı. Bu yıl, "Sinemaya yeni bakışlar" temasıyla düzenlenen yarışmanın başkanlığını Reha Erdem'in yaptığı jürisinde Katayoon Shahabi, Syllas Tzoumerkas, Gabe Klinger ve Boyd van Hoeij yer aldı.
Festival jürisinin seçtiği "Uluslararası En İyi Film"'in yönetmenine 10 bin Euro ve filmin Türkiye'deki dağıtım şirketine de 10 bin Euro para ödülü dağıtıldı. Yine jürinin seçtiği bir filme de "Jüri Özel Ödülü" ile birlikte 5 bin Euro para ödülü takdim edildi.
FACE Avrupa Konseyi Sinemada İnsan Hakları Yarışması
Uluslararası İstanbul Film Festivali'nde son 11 yıldır Avrupa Konseyi işbirliğiyle gerçekleştirilen "FACE Avrupa Konseyi Sinemada İnsan Hakları Yarışması"nın ödülü, bir heykelciğin yanı sıra, Avrupa Konseyi ve Eurimages fonunun da ortak destek olduğu 10 bin Euro para ödülünden oluşuyor. FACE Jürisi'nde bu yıl, oyuncu ve yönetmen Derya Durmaz, Avrupa Konseyi Sözcü ve Basın Danışmanı Can Fişek, senarist ve yönetmen Jo Sol ve Eurimages fonu proje yöneticisi Susan Newman-Baudais yer aldı.
Ödül kazananlar
Sinema Emek ve Onur Ödülleri
Her yıl, sinemaya gönül ve emek veren isimlere takdim edilen "Sinema Onur Ödülleri" bu yıl, 4 Nisan 2017'de TİM Maslak Show Center'da yapılan 36. İstanbul Film Festivali açılış töreninde sahiplerine takdim edildi. Bu yıl "Sinema Onur Ödülü"'ne layık görülen isimler şunlardır;
Sinema Emek Ödülü: Mithat Alam (Eğitmen ve Mithat Alam Film Merkezi'nin kurucusu)
Sinema Onur Ödülü: Ian McKellen (Oyuncu)
Sinema Onur Ödülü: Barış Pirhasan (Yönetmen ve senarist)
Sinema Onur Ödülü: Selma Güneri (Oyuncu ve ses sanatçısı)
Sinema Onur Ödülü: Macit Koper (Oyuncu ve senarist)
Sinema Onur Ödülü: Çetin Tunca (Görüntü yönetmeni)
Ulusal Yarışma kazananları
Ulusal Kısa Film Yarışması kazananları
Ulusal Belgesel Yarışması kazananları
Seyfi Teoman En İyi İlk Film Yarışması kazananı
Uluslararası Yarışma kazananları
FACE Avrupa Konseyi Sinemada İnsan Hakları Yarışması kazananları