Yandex.Zen

Yandex. Zen Yandex şirketinin geliştirdiği ve yapay zeka teknolojilerine dayalı bir kişisel öneri servisidir.
Kullanıcının interneti tarama geçmişini, konum bilgilerini, tarama zamanlamasını, belirttiği tercih bilgilerini ve diğer etkenleri analiz eden Yandex. Zen, bu şekilde kullanıcının özellikle ilgilendiği konuları tespit eder, bunlara uygun olabilecek içeriği tahmin eder ve kullanıcıya otomatik olarak özel bir öneri şeridi sunar.
Yandex. Zenin haftalık aktif kullanıcı sayısı 20 milyondan fazladır.
Teknoloji
Yandex. Zen, yapay zeka teknolojisinin özel bir alanda uygulanmasının bir örnektir.
Yandex, bir kullanıcının ilgi alanlarını ve tercihlerini analiz etmek için kullanıcının ziyaret ettiği sitelerle ilgili mevcut bilgilerin yanı sıra ilgilendiği konular hakkında sağladığı bilgileri de kullanır.
Bir kullanıcının favori sitelerini ve internetteki diğer davranış özelliklerini analiz eden sistem, elde ettiği sonuçlara göre kendisine özgü benzersiz bir tercih modeli oluşturur. Analiz edilecek veri kümesi arttıkça yapılan önerilerin doğruluğu ve güncelliği de artar ve kullanılan kaynakların listesi de kullanıcının daha önce bilmediği yeni kaynakları dahil edecek şekilde genişler. Kullanıcının ilgi alanları değiştikçe Yandex. Zen bu değişikliklere adapte olabilmektedir: Örneğin kullanıcı mimari tasarımla ilgili siteleri ziyaret etmeye başlayınca bu konuyla ilgili yazılar öneri şeridinde daha çok görünmeye başlar.
Yandex. Zen, Yandex Browserın masaüstü ve mobil sürümlerinde ve Yandex. Launcherda da kullanılmaktadır.
Yandexin diğer servisleri Yandex. Launcher ve Yandex Browser gibi, Yandex. Zen de kullanıcı tercihleriyle uyum sağlamak için yapay zekayı kullanan ve dolayısıyla Discovery teknoloji kategorisine ait bir servistir.
Yandex. Zenin temel teknolojisi, Yandex ve CERN tarafından Büyük Hadron Çarpıştırıcısında yapılan deneylerin sonuçlarının ayrıntılı analizi için kullanılmak üzere uyarlanmıştır.
Tarih
Doğal dil işleme metotları, yapay zeka ve öneri sistemleri dallarında araştırmalara 1997 yılında başlayan Yandex, 2009 yılında Yandex. Zenin temelini oluşturan bir sistemin ana öğelerinden biri haline gelen MatrixNet adlı yapay zeka metodunu geliştirdi.
Kişiselleştirilmiş öneri teknolojilerinin uygulandığı ilk Yandex servisi olan Yandex. Müzik Eylül 2014te kullanıma sunuldu. Aynı teknolojiler daha sonra Yandex. Market ve Yandex. Radyo servisleri için uyarlandı.
Yandex. Zen servisinin beta sürümü 2015 yılı Haziran ayında kullanıma sunuldu. İlk başta kullanıcılarına sadece sitelerden içerik öneren Yandex. Zenin ilk sürümü, Android tabanlı cihazlar kullanan ve Yandexte kullanıcı hesabı olan mobil Yandex Browser kullanıcı kitlesinin yalnızca %5inin kullanımına açıktı. Yandex. Zenin deneysel sürümü ise daha önce zen. yandex. ru sayfasından kullanıcı erişimine açılmıştı.
Takip eden aylarda Yandex. Zene görsel galeriler, yazılar, bloglar, forumlar ve YouTubedeki videolar gibi diğer içerik türleri de eklendi.
Nisan 2017 verilerine göre Yandex Zen; ABD, Hindistan ve Brezilya dahil olmak üzere 100'ün üzerinde ülkede ve 50'den fazla dilde kullanıma sunulmuştur.
Yandex. Zen servisi Viktor Lamburt tarafından yönetilmektedir.
Finansal Bilgiler
Yandexin deneysel girişimlerinin bir ürünü olan Yandex. Zen, 2015 yılının verilerine göre şirkete diğer deneysel servis ve ürünleriyle birlikte toplam 500 milyon rubleye yakın gelir sağlamıştır. 2016 yılının 2. çeyreğinde Yandex, Yandex. Zenden ve deneysel diğer servislerinden toplam 153 milyon ruble gelir elde etmiştir.
Yandex. Zenin öneri şeridine gömülü olan reklam blokları servisin kazanç kaynağıdır.
Benzer servisler
Yandex. Zenin pazara çıkmasının ardından bazı şirketler kendi geliştirdikleri kişisel öneri servislerini pazara sunmaya başladı. Böylelikle Mayıs 2016da Rusyanın önde gelen şirketlerinden Mail. Ru Group kullanıcılarına VKontaktedeki (VK.com) sosyal medya gruplarından içerik öneren Likemore adlı bir servis sundu. Google ise Ağustos 2016da kullanıcılara haber içeriği öneren benzer bir servisin deney sürümünü kullanıma sundu.. Apple ve Facebookun da benzer işlevlere sahip kendi haber servislerini başlattığı açıklandı.