Türkiye'de kömür

Türkiye'deki kömür en düşük kaliteli linyittir. Dünya sera gazlarının %1'i Türkiyeden sera gazı emisyonları, bunun üçte biri kömürden ortaya çıkıyor fakat Türkiye'nin enerji politikası kömür santrallerini mali olarak destekliyor. Türkiye'nin birincil enerjisinin dörtte biri ve elektrikliğinin üçte biri kömürde. Her şehirde doğalgaz mevcut ancak eski binalarda yakılan kömür şehrin havası kirletmektedir. TKİ ve Türkiye Taşkömürü Kurumu her yıl muhtaç ailelere asgari 500 kg bedelsiz kömür verir. Çelik, çimento ve şeker fabrikalar kömür kullanır. Türkiye'de taş kömürü ve doğalgaz ithalatını minimize etmek aynı zamanda artan nüfus ve ekonomi ihtiyacını karşılamak için hükumet tüm linyit rezervlerini termik santrallerde kullanmak istiyor. Türkiye neredeyse hiç doğalgaz rezervine sahip değil ve en çok gazı Rusya'dan ithal eder. Ama gaz temin farklılıklar gösteriyor. Türkiye gaz temini için farklı ticaret merkezleri kuruyor. Ancak termik santral projeleri halk tarafından güçlü bir şekilde protesto ediliyor.
Tarihçe
Türkiye'de ilk taş kömürü madenciliği Uzun Mehmetin 1829 yılında Karadeniz Ereğlide kömürü bulmasıyla başlamıştır. İlk fiili üretim ise 1848 yılında "Hazine-i Hassa" tarafından havzanın Galata sarraflarına kiralanmasıyla gerçekleşmiş ve bu idare altında çok ilkel bir çalışma ile 4050 bin ton civarında kömür üretilmiştir. Kırım Harbinin başlaması ile idare İngilizlere geçmiş, 1864 yılında ise devrin Kaptan-ı Deryasına devredilmiş ve bir maden nazırlığı kurulmuştur. Bu devrede havzada büyük gelişmeler olmuş, tren ve dekovil hatları döşenmiş havzanın sınırları tespit edilmiş, kok, briket, ateş tuğlası ve çimento fabrikaları gibi tüketici tesisler kurulmuş ve üretim muntazam artışlarla 1907 yılında 735.000 tona erişmiştir. 1. Dünya Savaşı sırasında faaliyet tekrar gerilemiş savaşın sonunda ise havza Fransızlar tarafından işgal edilmiştir. Bu idare altında istihsal 1920 yılında 570.000 tona erişmiştir.
Sağlık zararları
Termik santraller
Türkiye'de halen çalışan kömür termik santrallerin sağlık maliyeti 3000 erken ölüm ve 600.000 yitirilen iş günü olarak hesaplanmıştır.
Madencilik
Türkiye'de en fazla kömür ocaklarında maden kazası yaşandı. Madencilik silikozis sebep oluyor.
Çevresel zararları
Kömürlü termik santraller çevre sağlığına zarar vermektedir.
Küresel ısınmanın başlıca aktörlerinden olan kömürün, Türkiye'de kış aylarında yoğun tüketimine bağlı artan hava kirliliği uzmanları endişelendirmiştir. Türkiye'de 2015'te 133Mt co2 kömürden geldi hem de kömür madenlerinden metan geliyor. o şekilde Türkiye'de sera gazı emisyonunda kömürün payı yaklaşık üçte biri.
Kömür sahalar
Türkiye'de antrasit içeren kömür yatağına rastlanmamıştır. En çok rastlanan kömür çeşidi ise linyittir. Türkiye linyit bakımından toplam 15 milyar ton linyit rezervine sahiptir. Fakat bu rezervin %68inin ısıl değeri az olduğundan, üretilen linyitler genellikle termik santrallerde kullanılır.
Çeşitli derinliklerdeki taşkömürü yatakları ile Karadeniz Ereğli havzası Türkiye'nin en önemli taş kömürü havzasıdır. Taşkömürü rezervi ise toplam 0,5 milyar tondur.
Ayrıca her ne kadar kalori değeri düşük olsa da, elektrik enerjisi alanında Türkiye'nin en büyük linyit rezervi Afşin-Elbistan bölgesinde bulunmaktadır.
Türkiye'deki başlıca linyit yatakları
Afşin Elbistan AEL (Afşin Elbistan Linyitleri)
Beypazarı, Nallıhan, Ankara
Aşkale, Erzurum
Çan, Çanakkale
Yatağan, Muğla
Alpu, Eskişehir
Kangal, Sivas
Malkara, Tekirdağ
Beyşehir, Konya
Karaisalı, Adana
Merzifon ve Suluova
Mengen, Bolu
Kükürtlü
Eynez, Soma ve Işıklar, Soma (Manisa)
Uluçayır, Divriği (Sivas)
Gülşehir
Zonguldak
Tunçbilek, Tavşanlı, Seyitömer (Kütahya) GLİ (Garp Linyitleri İşletmesi)
İthalat
Termik santrallerin elektrik kapasitelerin %10u ithalat kömür ve %12si yerli kömürdür. En çok ithalat Rusya ve Kolombiya'dan gelir.
Emisyon limitler
2019 sonunda (ya da 2021 sonunda) Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği (SKHKKY) başlıyor ve o yüzden büyük kullanıcıllar biraz daha temiz olmalı: ama AB'deki Endüstriyel Emisyonlar Direktifi gelişmiyor.
Karbon Kilitlenmesi
Karbon kilitlenmesinden kaçmak için Türkiye'nin enerji politikasınin değişmesi gerekir. TLnin değeri düştüğü için elli milyar dolar borçlanan elektrik şirketler çok büyük Türk bank risktir.
Kömüre karşı
Kömüre karşı büyük bir muhalefet vardır. Mesela hükumetin daha fazla kömürlü termik santraller yapmak istemesine rağmen, sağlık uzmanları ve ekonomistler bu duruma karşı çıkmaktadır.
Gelecekte
Türkiye güneş, rüzgar ve hidroelektrikten elde edeceği enerjiyi arttırarak kömüre hücum dalgasıyla aynı maliyette ve miktarda enerji üretebilecek, karbon salınım düzeylerini de sabit tutabilecektir.
Türkiye AB'deki :en:European Union Emission Trading Scheme (Avrupa Birliği Emisyon Ticareti Programı) gibi kendini karbon fiyatının yapmayacaksa karbon italat vergisi Türkiye'deki kömüre kullanan üretimi etkisi olabilir.