Plaza Mayor, Madrid

Plaza Mayor (Türkçe: Büyük Meydan) İspanyanın Madrid şehrinde III. Felipe döneminde inşa edilmiş bir kent meydanı. Şehrin diğer ünlü meydanı olan Puerta del Solun birkaç sokak ötesinde yer almaktadır. Dikdörtgen şekilli ve boyutlarına sahip meydan üç katlı yapılarla sınırlanmıştır. Bu yapılarda bulunan 237 adet balkon Plaza Mayor meydanına bakmaktadır. Meydana toplam dokuz yerden girilebilmektedir. Meydandaki en önemli yapı olan Casa de la Panadería (Fırın Evi) yerel yönetim ve kültürel amaçlarla kullanılmaktadır.
Tarihçe
Meydanın inşa edilmesi fikri ilk olarak dönemin İspanya kralı II. Felipenin 1577 yılında klasik mimaride uzmanlaşmış bir mimar olan Juan de Herreradan son derece kaotik ve kalabalık olan şehrin eski meydanı Plaza del Arrabali yeniden tasarlamasını istemesiyle ile ortaya çıkmıştır.
Her ne kadar Plaza del Arrabal, Juan de Herrera tarafından tasarlandıysa da, projenin inşaatı 1617 yılında III. Felipenin döneminde başlamıştır. III. Felipe Juan Gómez de Moranın projeye devam etmesini istemiş ve meydandaki revaklar bu mimar tarafından tamamlanmıştır. Ancak günümüzde mevcut Plaza Mayor, ağırlıklı olarak bir sürü yangın nedeniyle hasar gören meydanı 1790 yılında yeniden inşa eden mimar Juan de Villanuevanin eseridir. Meydanın merkezinde yer alan ve III. Felipeye ait olan atlı heykel 1616 yılında Giambologna tarafından tamamlandıysa da meydana 1848 yılında yerleştirilmiştir.
Meydanın ismi
İnşa edildiğinden beri meydanın ismi birçok kez değişmiştir. Orijinal olarak "Plaza del Arrabal" denen bu meydanın ismi zamanla "Plaza Mayor" olmuştur.

1812 yılında 1812 İspanyol Anayasasının kabulü nedeniyle İspanyadaki tüm ana meydanların ismi, Plaza Mayor dahil olmak üzere, "Plaza de la Constitución" (Türkçe: "Anayasa Meydanı") olarak değiştirildi. 1814 yılında mutlakiyetin geri gelmesiyle meydanın ismi "Plaza Real" olarak adlandırıldı. 1820den 1823e, 1833den 1835e ve 1840den 1843e kadar meydanın ismi tekrar "Plaza de la Constitución" oldu.

1873 yılında meydanın ismi "Plaza de la República" oldu, daha sonra 1876 yılında XII. Alfonsonun kral olmasıyla tekrar "Plaza de la Constitución" oldu. Miguel Primo de Riveranin diktatörlüğün son bulduğu 1922 yılına kadar bu isimle adlandırıldı. İkinci İspanya Cumhuriyetinin ilan edilmesiyle tekrar "Plaza de la Constitución" olan meydan İspanya İç Savaşının sona ermesinden sonra "Plaza Mayor" olarak adlandırıldı. Günümüzde halen bu isim kullanılmaktadır.
Meydanın kullanımı
Plaza Mayor inşa edildiğinden beri pazar yeri, boğa güreşi, futbol maçları, halka açık idamlar gibi birçok farklı etnikliklere ev sahipliği yapmıştır. İspanyol Engizisyonu döneminde halka açık yargılanmalar ve sonrasındaki idamların ağırlıklı olarak gerçekleştiği yerdir. Plaza Mayoru saran revakların altında birçok geleneksel ve eski mağaza ve kafe yer almaktadır. Madrid şehrinin koruyucu azizi olan Aziz Isidroya adanan kutlamalar bu meydanda gerçekleşmektedir. Günümüzde Plaza Mayor, Madrid şehrinin en önemli turistik bölgelerinden birisi olup, binlerce turist tarafından ziyaret edilmektedir.
Heykel
Meydanın merkezinde 1616 yılında Giambologna ve Pietro Tacca tarafından tasarlanan III. Felipeye ait bir bronz atlı heykel yer almaktadır.