Solomon (Macaristan kralı)

Solomon (d.1053-ö.1087); 1063-1074 yılları arasında Macaristan kralı.
Babası Kral I. András, annesi ise Kiev Büyük Knezi I. Yaroslavın kızı Anastasyadır. 1053 yılında doğan Solomon, annesi tarafından Vişegradda bulunan Basilian Manastırında, Bizans kilisesi geleneklerine göre yetiştirildi. Babası tarafından veliaht ilan edilerek çocuk yaşta taç giydirildi (1057).
Babasının geniş bir hanedanlık ağı kurarak krallığının güçlenmesi hedefi doğrultusunda 1058 yılında da IV. Heinrichin kız kardeşi Judith ile evlendirildi. Solomonun küçük yaşta taç giydirilerek halef ilan edilmesi, tahtın en güçlü varisi konumundaki amcası Dük Bélayı kızdırmıştı. I. András kardeşinin niyetini öğrenmek amacıyla ondan krallık tacı ile ülkenin savunuculuğunu temsil eden kılıç arasında seçim yapmasını istemiş, o da kılıcı seçmişti. Kılıç seçimini yaparak tahtta niyetinin olmadığını gösteren Béla, hayatından endişe ederek Polonyaya kaçtıktan bir süre sonra II. Boleslawdan aldığı askeri destekle Macaristana döndü. Yaşanan iç savaş sırasında gerçekleşen bir dizi çatışma sonrasında Béla galip gelirken I. András de aldığı yaralar nedeniyle ölmüştür. Savunmasız durumda kalan Solomon ise I. András in destekçileri tarafından annesiyle birlikte Kutsal Roma İmparatorluğuna götürüldü.
1063 yılı yazında Mainzde Kutsal Roma İmparatorluğu prenslerinin katılımıyla gerçekleşen İmparatorluk Diyeti (Meclisi)nde Bélaya karşı harekete geçilerek Macar tahtına Solomonun oturtulması kararlaştırıldı. Kral I. Béla, Alman ilerleyişine karşı hazırlık yaptığı sırada malikanesinde yaşadığı bir kaza sonucunda ağır yaralandı ve kısa süre sonra da 11 Eylül 1063de hayatını kaybetti. Almanların geri dönmesinden sonra ülkede yıkıcı bir iç savaşın çıkmasının önüne geçmek amacıyla Bélanın Polonyaya kaçan oğulları Geza, Ladislaus ve Lampertin elçileri ile Solomon destekçileri 1064 yılı başlarında Győrde barış görüşmelerine başladı. Kiliseninde devreye girmesiyle yapılan anlaşma gereğince Solomon, Paskalya ayında Pécsde düzenlenen törende Dük Gezanın elinden krallık tacını giydi.
1068 yılında doğudan gelen adı belirtilmeyen bir Türk boyu (Muhtemelen Peçenekler ya da Kumanlar) başbuğları Ozul idaresinde Karpatları aşarak Transilvanya topraklarına girmiş, Kral Solomonda bunların yağma ve yıkım faaliyetlerini önlemek üzere kuzenleri Dük Geza ve Dük Ladislausun da yer aldığı orduyla saldırganların üzerine harekete geçmiştir. Günümüz Romanyasının kuzeyinde yer alan Lechința köyü yakınlarında yapılan Kerlés (Cserhalom) Muharebesinde istilacıları ağır bir yenilgiye uğratmıştır.
1071 yılına gelindiğinde tarihi Sirem bölgesine yeni bir Peçenek saldırısı meydana geldi. Solomon bu saldırıyı Bizansın organize ettiği gerekçesiyle Belgrada saldırı düzenledi. Üç aylık kuşatmadan sonra kale komutanı şehri onun yerine Dük Gezaya teslim etti. Bu olayın yanı sıra savaş ganimetlerinin paylaşımı, Gezanın kendisinin onayını almadan esirleri bırakması gibi olaylar Geza ile arasının iyice açılmasına yol açtı. 1072de Bizansın Belgradı geri alması üzerine Solomon yeni bir sefer hazırlıklarına başladı. Kuzenlerinden kendisine katılması emrine sadece Geza olumlu yanıt verdi. Büyük Morova Nehri boyunca Nişe kadar ilerleyerek geri çekildi.
Geza ile yaptığı seferden sonra iki kuzen arasında yaşanacak bir savaşın ayak sesleri duyulmaktaydı. Her ikisi de beklenen bir savaş için dışarıdan askeri destek arayışına girişti. Tüm bunlar yaşanırken 11 Kasım 1073 ve 24 Nisan 1074 arasında Hristiyan Azizlere adanmış Martin ve Aziz Yorgi Günleri arasında saldırmazlığı içeren barış yapıldı. Ancak Alman birliklerinin yardıma gelmesiyle Solomon 1074 Şubatında kuzeni Gezanın üzerine saldırıya geçti. 26 Şubat 1074de günümüz Jász-Nagykun-Szolnok vilayetindeki Kemejde Gezayı yenilgiye uğrattı. Ancak Gezanın, Ladislaus ve Gezanın kız kardeşinin kocası Olomouc Dükü I. Ottonun desteklediği kuvvetleriyle 14 Mart 1074de Mogyoródda yaptığı savaşı kaybetti. Savaşta yaralanan Solomon eşinin kardeşi olan IV. Heinriche sığınmak zorunda kaldı.
Solomon aldığı bu mağlubiyetle sadece Bratislava ile Moson gibi dar bir yerde hakimiyetini sürdürebilirken, kraliyetin yönetimi Gezaya geçti. Ancak Solomon tahttaki iddiasından çabuk çekilmek taraftarı değildi. IV. Heinrichi birçok taviz karşılığında Macaristan üzerine sefer düzenlemeye ikna etti. Almanlar 1075de Váca kadar ilerlese de Geza tarafından geri püskürtüldüler. IV. Heinrich ülkesine dönerken Solomonun karısı olan kardeşi Judithi de yanında götürdü. Solomon bundan sonra Gezaya karşı Papa VII. Gregoriustan da yardım istedi. Ancak kendisinin Kutsal Roma İmparatorunun vasalı konumunda olması nedeniyle IV. Heinrich ile arası bozuk olan papalıktan istediği desteği bulamadı. Bu sıralarda Gezanın Bratislava ile Mosonu ele geçirme girişimlerini sonuçsuz bırakabildi. 1077de Gezanın ölümünde sonra Ladislaus Macar Kralı seçildi. Ladislausun 1079da Mosonu ele geçirilmesiyle sadece Bratislavada hakimiyet gösteren Solomon yapılan antlaşma uyarınca, bir kralın masraflarını karşılamaya yetecek gelir karşılığında 1080 ya da 1081 yılında Ladislaus lehine tahttan feragat etti.
Ancak Solomon muhtemelen tahttaki emelini gizliden gizliye devam ettirdi. Ladislausa karşı düzenlenen başarısız bir komplo nedeniyle tutuklanarak Vişegradda hapsedildi. 17 Ağustos 1083de Macaristanın ilk kralı I. Istvan ve onun oğlu Emericin aziz ilan edilmesi münasebetiyle affedilerek serbest bırakıldı. Esaretten kurtulduktan sonra Regensburgdaki eski karısının yanına giden Solomon, Almanyadaki bir dizi faaliyetten sonra Karpatlar üzerinden Aşağı Tuna Bölgesinde bulunan Kumanlar ile irtibata geçti. Burada Kuman önderi Kutesk ile yaptığı anlaşma uyarınca kendisi yeniden kral olduğunda onlara Transilvanya topraklarını vadetmiş, ayrıca Kuteskin kızıyla da evleneceğini bildirmiştir. Kumanlar Yukarı Tisa boyunca birçok yeri ele geçirse de Ladislausun karşı saldırısı sonucu Macar topraklarından çekilmek zorunda kaldılar.
1087 yılı ilkbaharında Tselgu Han önderliğindeki Kumanlar ve Peçenekler ile birlikte Trakya hareket eden Solomon, Bulgaristan Theması dolaylarında Nikola Maurokatakalon idaresindeki Bizans kuvvetleriyle yapılan savaşta Kuman reisi Tzelgu (Çelgü) ile birlikte ölmüştür.