Haç Yolu

Katolik geleneğinde Haçın İstasyonları/Durakları, İsanın Golgota (İsanın çarmıha gerildiği Kudüs eteklerinde bulunan tepe) yolunda çektiği acıların seçilmiş 14 betimlemesine dayanan adanmış bir eylem merkezidir. Bu adanma Oruç döneminde özellikle Kutsal Cumada sık olarak yapılan bir eylemdir. Tören bazen vaazlar, meditasyon ve dualarla kesintiye uğrayan ve kilisenin etrafında veya içinde düzenlenmiş on dört resim, haç veya diğer sembollerin önünde durdurulan bir geçiti içerir. Ayrıca bir kiliseye bitişik bir yerde de bulunabilir (genellikle bahçede Golgotaya tırmanılan bir yolun yeniden inşa edilmesi).
Tarihi
Haç istasyonları kökenini Ortodoks Hristiyanlarının liturjisindeki Kutsal Cumadan alır. 13. yüzyılda Fransiskan rahipler haç istasyonları geleneğini Kudüsten İtalyaya getirmişlerdir. Haç istasyonları esasen yedi istasyondu, ancak sayı otuz yediye kadar çıktı. İkonografik yorumlama özgürlüğü sayesinde, incillerin ilgili bazı bölümleri (İsanın tutuklaması, Kireneli Simunun haçı taşıma isteği) diğerleri ise geç gelenekten doğmuştur (Veronikanın İsanın yüzünü silmesi, İsanin üç kez düşmesi) betimlenir.
Papa Innocent XI 5 Eylül 1686da talimatıyla Fransiskanlara bu istasyonları kiliselerine koymalarına izin verdi. 16 Ocak 1731 de Papa Klement XII ise Exponi nobis talimatıyla bunu genişleterek Haç istasyonlarını, bir Fransisken rahip tarafından yapılması şartıyla herhangi bir kutsal yere (bölgesel kiliseler, şapel, manastırlar..) konulmasına izin verdi. 10 Mayıs 1742 de Papa Benedikt XIV haç istasyonlarının doğru kurulumunu ve kullanılacak malzemeleri düzenlendi: 14 istasyonta ritüeline göre kutsanmış ahşap haçlarla konulmalıdır ve bunlara resmedilmiş ve yontulmuş sahneler eşlik edebilir.
İsanın ölüme mahkum edilmesinden mezarına konulmasına kadar 14 istasyonu düzenleyen Fransiskan rahip Léonard de Port-Mauricedır.
1862 de Vatikanın bir kararnamesi ile de rahiplerin kendi kiliselerinde Haç yolunu kurmalarına izin verildi.
14 İstasyon/Durak
Geleneksel Hali
1. İsa ölüme mahkum edilir:
2. İsa, haçı omuzuna alır:
3. İsa haçın ağırlığı altında birinci kez düşer:
4. İsa annesi Meryem ile karşılaşır:
5. Kireneli Simun, İsanın haçı taşımasına yardım eder:
6. Azize Veronika, İsanın yüzünü temizler:
7. İsa, ikinci kez düşer:
8. İsa, ağlayan Kudüs'lu kadınlarla karşılaşır:
9. İsa, üçüncü kez düşer:
10. İsanın elbiseleri çıkarılır ve öd ile karışık su verilir:
11. İsa, çarmıha gerilir:
12. İsa haç üzerinde ölür:
13. İsa haçtan alıp, annesine teslime edilir: (Ağıt)
14. Aramatyalı Yusuf ve Nikodemus tarafından İsanın bedeni mezara konulur:
Yeni versiyonu 1991 yılında yaymlanmıştır
Bu şekilde genel itikat İncil'den veya sözlü gelenekten alınan on dört istasyonu geliştirmiştir. 1991 yılında, Papa II Yuhanna-Pavlus daha sağlam bir incil temeline dayanması ile ilgilenmiş, bu nedenle İncile referans olmayan istasyonları çıkartmıştır. Toplamda 5 olayı: 3 yere düşme, Meryem ve Verokina ile karşılaşması ve diğer 5 olayla değiştirmiştir.
Bu sefer 14 istasyonun tamamı İncilde anlatılan olaylardan ilham alır.
1. İsa Gestamanide;
2. Yahuda tarafında ihanete uğrar ve tutuklanır:
3. İsa Kahinler tarafından kınanır:
4. İsa, Petrus tarafından inkar edilir:
5. İsa, Pilatus tarafından yargılanır:
6. İsaya dikenli tellerden taç giydirilir;
7. İsa, haçı sırtlar:
8. Kireneli Simun, İsanın haçı taşımasına yardım eder:
9. İsa, Küduslu kadınlarla karşılaşır
10. İsa çarmıha gerilir:
11. İsa krallığını, tövbe eden hırsıza vaad eder.
12. İsa, annesini Yuhannaya emanet eder:
13. İsa haç üzerinde ölür:
14. İsa, mezara konulur: