Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti cumhurbaşkanı

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti cumhurbaşkanı, 1983 yılında kurulan Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin en yüksek siyasi makamıdır. Şu ana kadar 5 farklı cumhurbaşkanı görev yaptı. Ülkenin şu anki cumhurbaşkanı Ersin Tatar'dır. Cumhurbaşkanı Kuzey Lefkoşa'da bulunan Cumhurbaşkanlığı Sarayı'nda ikamet etmektedir. 23 Ekim 2020 tarihinden beri Ersin Tatar görevdedir.
Tarihi
Kuzey Kıbrıs, Kıbrıs Türk Federe Devletinin üzerine kurulmuştu ve Rauf Denktaş, 15 Kasım 1983 tarihinde Kuzey Kıbrıs'ın ilk cumhurbaşkanı seçildi. Daha sonra ise Haziran 1985, Nisan 1990, Nisan 1995 ve Nisan 2000 tarihlerinde yeniden seçildi. Şubat 2005 tarihinde Mehmet Ali Talat Kuzey Kıbrıs'ın ikinci cumhurbaşkanı oldu. 2010 yılında yapılan seçimler sonucu Derviş Eroğlu Kuzey Kıbrıs'ın 3. cumhurbaşkanı oldu. 2015 yılında yapılan seçimler sonucu Mustafa Akıncı Kuzey Kıbrıs'ın 4. cumhurbaşkanı oldu. 2020 yılında yapılan seçimlerde ise Kuzey Kıbrıs'ın 5. cumhurbaşkanlığına Ersin Tatar seçilmiştir.
Seçim ve Şartlar
Kuzey Kıbrıs'da Cumhurbaşkanı 5 yıllık bir dönem için halk tarafından seçilir.
35 yaşını doldurmuş olmak,
Yükseköğrenim mezunu olmak,
Türk ana ve babadan doğmuş olmak ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti yurttaşı olmak
En az 5 sene Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde ikamet etmek
Cumhurbaşkanının görev süresi 5 yıldır ve tekrar seçilmek için dönem kısıtlaması yoktur.
Kuzey Kıbrıs cumhurbaşkanı, Kıbrıs Cumhuriyeti ve Birleşmiş Milletler tarafından "Kıbrıs Türk toplumu lideri" olarak hitap edilmektedir.
Ant içmesi
Cumhurbaşkanı, görevine başlarken Cumhuriyet Meclisi önünde aşağıdaki şekilde andiçer:
Görev ve yetkiler
Yürütme yetkisi ve görevi, Cumhurbaşkanı ve Bakanlar Kurulu tarafından Anayasa ve yasalara uygun rolarak kullanılır ve yerine getirilir.
Cumhuriyet Meclisi, Cumhurbaşkanı, Cumhuriyet Meclisi Başkanı, Bakanlar Kurulu veya en az on (10) milletvekilinin istemi üzerine olağanüstü toplantıya çağrılabilir.
(1) Cumhuriyet Meclisi, kendi seçiminin yenilenmesine, üye tam sayısının salt çoğunluğu ile karar verebilir. Çekimser ve geçersiz oylar sadece toplantı yetersayısına dahil olur; karar yetersayısı bakımından dikkate alınmaz.
(2) Cumhurbaşkanı, bu Anayasanın 106. maddesinin (2). fıkrası kurallarına uygun olarak, altmış günlük süre içinde cumhuriyet Meclisi çoğunluğuna dayalı bir Bakanlar Kurulunun atanmasına olanak bulunmaması halinde, Cumhuriyet Meclisi seçimlerinin yenilenmesine karar verebilir.
(3) Bu Anayasanın 109. maddesi uyarınca, Bakanlar Kurulunun bir yıllık süre içinde, güven oyu alamama veya güvensizlik oylaması sonucu üç kez düşmüş veya düşürülmüş olması halinde, Cumhurbaşkanı, Cumhuriyet Meclisi seçimlerinin yenilenmesine karar verebilir.
(4) Cumhurbaşkanı, yukarıdaki (2). ve (3). fıkra kuralları uyarınca Cumhuriyet Meclisi seçimlerinin yenilenmesine karar vermeden önce, gerekli gördüğü takdirde, halkoylamasına başvurabilir.
(5) Cumhurbaşkanı, seçimlerin yenilenmesini veya halkoylamasına başvurulmasını kararlaştırırken, Cumhuriyet Meclisi Başkanı, Bakanlar Kurulu ve Cumhuriyet Meclisinde grubu bulunan siyasal parti başkanlarının görüşlerini alır.
Ülkenin ani bir silahlı saldırıya uğraması ve Cumhuriyet Meclisinin toplanamaması nedeniyle, silahlı kuvvet kullanılmasına derhal karar verilmesinin kaçınılmaz olması halinde, saldırının yapıldığı anda, silahlı kuvvet kullanılmasına karar vermeye Cumhurbaşkanı da yetkilidir. Cumhurbaşkanı bu kararını, derhal Cumhuriyet Meclisinin bilgisine sunar. Cumhuriyet Meclisi ilk fırsatta toplanarak bu konuda gerekli kararları alır.
(1) Devletin ve kamu iktisadi teşebbüsleri dışındaki kamu tüzel kişilerinin harcamaları yıllık bütçelerle yapılır.
(2) Bütçenin hazırlanması ve uygulanmasına ilişkin kurallar yasa ile düzenlenir.
(3) Bütçe yasasına, bütçe ile ilgili kurallar dışında hiçbir kural konulamaz.
(4) Bütçe tasarısı, Bakanlar Kurulunca mali yılbaşından en az iki ay önce Cumhuriyet Meclisine sunulur.
(5) Bütçe Komitesi, en geç bir ay içinde, bütçe konusundaki çalışmalarını tamamlar.
(6) Milletvekilleri, bütçe tasarısının Cumhuriyet Meclisi Genel Kurulunda görüşülmesi sırasında, giderleri artırıcı veya gelirleri azaltıcı önerilerde bulunamazlar.
(7) Cumhurbaşkanı, Cumhuriyet Meclisi tarafından kabul edilen bütçe yasasını on gün içinde Resmi Gazete'de yayımlar.
(1) Cumhurbaşkanı, Cumhuriyet Meclisince kabul edilen yasaları on beş gün içinde Resmi Gazete'de yayımlar. Yayımlanmasını uygun bulmadığı yasaları bir daha görüşülmek üzere gerekçesi ile birlikte aynı süre içinde Cumhuriyet Meclisine geri gönderir.
(2) Cumhuriyet Meclisi, geri gönderilen yasaları, değiştirerek veya aynen, üye tam sayısının salt çoğunluğu ile kabul ederse, yasa Cumhurbaşkanınca yayımlanır. Çekimser oylar karar yetersayısı bakımından dikkate alınmaz.
(3) Cumhurbaşkanı, Cumhuriyet Meclisince kabul edilen yasaları, yayımlanma süresi içinde, Bakanlar Kurulunun istemi üzerine halkoylamasına sunar. Halkoylamasında kabul edilen yasalar, kabul tarihinden başlayarak on gün içinde Resmi Gazete'de yayımlanır.
(4) Cumhurbaşkanı, 146. maddedeki yetkisini, on beş günlük süre içinde kullanabilir. Bu takdirde, 146. madde kuralları uygulanır.
Cumhuriyet Meclisinin aşağıdaki konularda alacağı kararlar, kararın içeriğinde aksine kural yoksa, derhal yürürlüğe girer ve Cumhuriyet Meclisi Başkanınca on gün içinde Resmi Gazete'de ilan edilir:
(a) Savaş ilanına ilişkin kararlar;
(b) Bakanlar Kurulunu ve bakanları denetleme ve güvenoyu ile güvensizlik konularındaki kararlar;
(c) Seçimlerin yenilenmesine veya ertelenmesine ilişkin kararlar;
(ç) Milletvekilliğinin sona ermesine ilişkin kararlar;
(d) Yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına ilişkin kararlar;
(e) Meclis içi seçim sonuçları;
(f) Cumhurbaşkanının, Başbakanın veya bakanların Yüce Divana sevki ile ilgili kararlar;
(g) Kamu iktisadi teşebbüslerinin denetimine ilişkin kararlar;
(h) Olağanüstü durum ve sıkıyönetim kararları;
(ı) Kalkınma planlarının onaylanmasına ilişkin kararlar.
(2) Yukarıdaki (1). fıkra kapsamı dışında kalan genel nitelikli Meclis kararlarının ilanı, yasaların ilanı gibi işlem görür.
(3) Cumhuriyet Meclisi İçtüzüğünün uygulanmasına, Meclisin iç düzenine ve çalışmalarına ilişkin olup, Cumhuriyet Meclisi tarafından yayımlanmasına karar verilen kararlar, yukarıdaki (1). fıkra uyarınca Cumhuriyet Meclisi Başkanı tarafından yayımlanır.
(4) Yukarıdaki (1). fıkranın (ç), (d) ve (h) bendlerinde yer alan kararlar dışında kalan kararlara karşı mahkemeye başvurulamaz ve Anayasa Mahkemesinde iptal davası açılamaz.
(1) Cumhurbaşkanı beş yıllık bir süre için seçilir. Cumhurbaşkanı adaylarının aşağıdaki nitelikleri taşıması gerekir:
(a) Milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olmak;
(b) Yüksek öğrenim yapmış olmak;
(c) Otuz beş yaşını doldurmuş bulunmak;
(ç) Türk ana ve babadan doğmuş olmak ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti yurttaşı olmak; ve
(d) En az beş yıldan beri daimi ikametgahı Kıbrıs'ta bulunmuş olmak.
(2) Bir adayın Cumhurbaşkanı seçilebilmesi için, kullanılan geçerli oyların salt çoğunluğunu alması gerekir. Hiçbir aday salt çoğunluk sağlayamazsa, seçim yedi gün sonra en çok oy alan iki aday arasında yinelenir. Bu takdirde, en çok oy alan aday Cumhurbaşkanı seçilir.
(3) Cumhurbaşkanı, resmi görevleri dışında hiçbir iş yapamaz; Devlet veya kamu kuruluşlarının herhangi bir yüklenme işini doğrudan doğruya veya dolaylı olarak kabul edemez.
(4) Cumhurbaşkanının maaşı, temsil ve hayat pahalılığı ödeneği ve yollukları yasa ile düzenlenir.
Cumhurbaşkanına vekalet
(1) Cumhurbaşkanının hastalık veya yurt dışına çıkma gibi nedenlerle geçici olarak görevinden ayrılması halinde, görevine dönünceye kadar, herhangi bir nedenle Cumhurbaşkanlığının boşalması halinde de yenisi seçilinceye kadar, Cumhuriyet Meclisi Başkanı, Cumhurbaşkanlığına vekillik eder.
(2) Cumhuriyet Meclisi Başkanı, Cumhurbaşkanlığına vekillik ettiği süre içinde, bu Anayasanın 88. maddesinde sayılan yetkileri kullanamaz.
Cumhurbaşkanlığı forsu ve arması
Forsu
Cumhurbaşkanlığı Forsu, KKTC Anayasası Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Resmi Bayrak Yasasının 9uncu Maddesinin 1inci fıkrasına göre uçkur kenarı dışındaki diğer üç kenarı yaldız çerçeveli, beyaz zemin üzerinde al renkte ay yıldız ile boyuna iki şerit ve sol üst köşesinde, birbirlerinden al bir zeminle ayrılan iç içe iki yaldız renkte yıldız konmak üzere oluşturulmaktadır.

RG Sayı: 26 / 9 Mart 1984 : Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Kurucu Meclisinin 7 Mart 1984 tarihli birleşiminde kabul olunan Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Bayrak Yasası Anayasanın 74üncü maddesi gereğince Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı tarafından Resmi Gazetede yayınlanmak suretiyle ilan olunur.
Arması
KKTC Cumhurbaşkanlığı, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Resmi Amblem Yasasının 5inci maddesinde belirtilen amblemlere ilaveten, bu Yasaya bağlı Dokuzuncu Cetvelde yer alan resmi amblemi de kullanır. Bu amblemdeki defne demeti, varak/altın veya sarı yaldız renkte olur.
Sayı: 54 27 Mart 2007
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisinin 12 Mart, 2007 tarihli Kırkaltıncı Birleşiminde Oy çokluğuyla kabul olunan, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Resmi Amblem Yasası, Anayasanın 94üncü maddesinin (1)inci fıkrası gereğince, Kuey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı tarafından Resmi Gazetede yayımlanmak suretiyle ilan olunur.
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Resmi Amblem Yasası
Birinci Kısım - Genel Kurallar
2. Amaç
Bu Yasanın amacı, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinin tüm resmi daire, kamu kurum ve kuruluşları, organ ve makamları ile bunlara bağlı tüm kurum ve kuruluşların yaptığı her türlü resmi işlem ve diğer hususlarda Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinin Resmi Ambleminin kullanılmasını sağlamaktır.

3. Kapsam
Bu Yasa, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinin tüm resmi daire, kamu kurum ve kuruluşları, organ makamları ile bunlara bağlı tüm kurum ve kuruluşların yaptığı her türlü resmi işlem ve diğer hususları kapsar.
İkinci Kısım - Resmi Amblem Kullanılması
5. Resmi Amblem Kullanma Zorunluluğu Yedinci Cetvel
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinin tüm resmi daire, kamu kurum ve kuruluşları, organ ve makamları ile bunlara bağlı tüm kurum ve kuruluşlar her türlü resmi işlem ve diğer hususlarda, bu Yasaya bağlı Yedinci Cetveldeki siyah renkli veya tercihen Sekizinci Cetveldeki siyah, yeşil ve sarı renkli resmi amblemi kullanırlar.
6. Cumhurbaşkanlığının Resmi Amblemi Dokuzuncu Cetvel
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı, yukarıdaki 5inci maddede belirtilen amblemlere ilaveten, bu Yasaya bağlı Dokuzuncu Cetvelde yer alan resmi amblemi de kullanır. Bu amblemdeki defne demeti, varak/altın veya sarı yaldız renkte olur.
Cumhurbaşkanları listesi
Zaman çizelgesi
Yaşayan eski cumhurbaşkanları
itibarıyla yaşayan üç eski cumhurbaşkanı ve bir eski cumhurbaşkanı vekili bulunmaktadır:
Rauf Denktaş (1924-2012), 13 Ocak 2012'te 88 yaşında hayatını kaybederek ölen son eski cumhurbaşkanı olmuştur.