Uluslararası Holokost'u Anma Günü

Uluslararası Holokostu Anma Günü, II. Dünya Savaşı döneminde gerçekleşen Holokost trajedisini anan, uluslararası bir anma günüdür ve Ocak ayının 27sine denk gelir. Nazi rejimi ve işbirlikçileri tarafından gerçekleştirilen, 6 milyon Yahudi ve diğer 11 milyon insanın hayatına mal olan soykırımı anar.
1 Kasım 2005 tarihinde, Birleşmiş Milletler Genel Kurulunun 42. Genel kurul toplantısında, 60/7 numaralı çözüm önergesi oy çokluğuyla geçirildi ve bu anma günü resmen tanındı. Bu çözüm önergesi, ilk olarak 24 Ocak 2005 tarihinde, Nazi toplama kamplarının serbest bırakıldığı günün 60. yıl dönümünde Birleşmiş Milletler Genel Kuruluna iletildi.
60/7 numaralı çözüm önergesinden önce, çeşitli anma günleri vardı. Bunların arasında, Federal Başkan Roman Herzogun, 3 Ocak 1996 tarihinde bildirdiği, Almanyanın Tag des Gedenkens an die Opfer des Nationalsozialismus (Nasyonal Sosyalizmin Kurbanlarını Anma Günü) vardı. Ayrıca 2001 yılından beri, İngiltere, Holokostu 27 Ocakta anıyordu.
Ayrıca Birleşik Krallık ve İtalyada, Holokost, ulusal bir anma günü olarak tanınmıştı.
Genel Kurul Çözüm Önergesi 60/7
27 Ocak tarihini Uluslararası Holokostu Anma Günü olarak belirleyen, 60/7 nolu çözüm önergesi, Birleşmiş Milletlerin her üyesini Holokost kurbanlarını onore etme ve okullarda Holokost ile ilgili eğitim programları geliştirerek gelecekteki soykırım girişimlerini engelleme çabasına katılma teşvikinde bulunur.
Holokostun inkar edilmesine karşı çıkar ve dini hoşgörüsüzlüğün her türlüsünü kınar. Etnik kimlikleri ve dini inanışlarından dolayı insanlara karşı şiddeti, tacizi ve kışkırtmayı reddeder. Ayrıca, Naziler tarafından toplama kampı, çalışma kampı ve hapishaneler olarak kullanılan yapıların aktif bir şekilde korunması ve Birleşmiş Milletler tarafından Holokostla ilgili anma ve eğitim programlarının oluşturulması toplumlara yayılması çağrısında bulunur.
Çözüm Önergesi 60/7 ve Uluslararası Holokostu Anma Günü, İsrail Devleti girişimiyle gerçekleşti. İsrail Devleti Dışişleri Bakanı Silvan Shalom, Birleşmiş Milletlerdeki İsrail delegesinin başındaydı.
Önergenin özünde iki önemli yön vardır. İlki, Holokostta öldürülenlerin anıları ve hatırlanmalarıyla ilgilidir. İkincisi ise, gelecek nesilleri Holokost gibi bir vahşete karşı eğitimekle ilgilidir.
Holokost kurbanlarının anıldığı bu uluslararası gün, insan haklarına bağlılığımızı açıkça tekrar ortaya koyduğumuz bir gün olmalıdır. [...]
Ayrıca bizler anmanın ötesine gitmeliyiz ve bu tarihin yeni jenerasyonlar tarafından öğrenilmesini sağlamalıyız. Holokosttan çıkan dersleri günümüz dünyasında kullamalıyız ve elimizden gelenin en iyisini yaparak, bütün toplulukların özgürlük ve insan haklarını korumalıyız. Bu Birleşmiş Milletlerin varoluş sebeplerinden biridir. BM Genel Sekreteri Ban Ki-Moonun, 19 Ocak 2008 tarihli ikinci Holokostu Anma Gününde, yayınladığı mesaj.
Birleşmiş Milletlerdeki Anma Törenleri
2006, 2007 ve 2008 yıllarında, Holokostu Anma Haftası, Holokost ve Birleşmiş Milletler Destek Programı tarafından organize edildi. Bu program, Birleşmiş Milletler Kamu Bilgilendirme Departmanının, Sosyal Yardım Bölümüne aitti ve Genel Kurulun 60/7 nolu çözüm önergesiyle kuruldu.
2006 yılı
24 Ocakta, Holokostu Anma Haftasının açılışı, Birleşmiş Milletlerin Genel Merkezinde, Çocuk Oyuncağı Değil Anma ve Ötesi adlı serginin açılışıyla, gerçekleşti. Sergi, ziyaretçi lobisindeydi ve Kudüsteki Holokost şehitleri ve Kahramanlarını anma kurumu olan Yad Vashem tarafından hazırlanmıştı. Serginin içeriği, Shoah (katliam) dönemini yaşayan çocukların hayatlarına pencere açıyordu. Oyuncaklar, oyunlar, sanat eserleri, günlükler ve şiirlerle doluydu. Holokost esnasındaki hayatları gün yüzüne çıkaran, kişisel hikayeler, yaşananları ziyaretçilere anlatıyordu. Sergi hayata tutunmaya çalışan çocukların, hayatta kalış hikayelerini anlatıyordu.
25 Ocakta Lajos Koltajın, Fateless (kadersiz) adlı filmi Dag Hammarskjöld konferans salonunda gösterime girdi.
27 Ocakta, Birleşmiş Milletler Kamu Bilgilendirme Departmanı, ilk evrensel Uluslararası Holokostu Anma Gününü, Birleşmiş Milletler Genel Merkezinde gerçekleştirdi. Genel Kurul salonunda Anma ve Ötesi temalı bir anma töreni yapıldı ve Holokostla ilgil bir ders verildi. Törende, İletişim ve Kamu Bilgilendirme Müsteşarı, Shashi Tharoorun yorumlarına, eski BM Genel Sekreteri Kofi Annanın mesajına, İsrail ve Brezilyanın BM daimi üyelerinin mesajlarına ve Holokosttan sağ kurtulan, yazar ve tarihçi Gerda Weissmann Kleinın mesajına yer verildi. Ayrıca, Kudüsteki Yad Vashemin İsimler Salonundan çekilmiş, Holokost kurbanlarının resimlerinin seslendirilmesi Ifade Sayfaları adlı gösterimde dinlendi, Zamir Choralenin performansına yer verildi ve Yad Vasheme akademik danışmanlık yapan, Yehuda Bauer bir ders verdi.
2007 Yılı
29 Ocakta ikinci Uluslararası Holokostu Anma Günü, Birleşmiş Milletler Genel Kurul Salonunda gerçekleşti.
Eski İletişim ve Kamu Bilgilendirme Müsteşarı, Shasta Tharp, Genel Sekreter Ban-Ki Moonun videosuyla başlayan program tanıttı. Daha sonra, 61. Genel Kurul Başkanı Şeyha Haya Rashed Al Khalifa, Büyükelçi Dan Gillerman ve BM İsrail daimi üyelerinin demeçleri gerçekleşti. Anma ve Ötesi açılış konuşmasını, Holokostta sağ kalanlardan, Fransa Anayasa Konseyi üyesi Madam Simone Veil verdi.
Anma günü, gelecekteki nesillerin, nefret, bağnazlık, ırkçılık ve önyargıya karşı durmalarını sağlamak için, bugünün gençlerine Holokosttan dersler vermeyi amaçlamaktaydı. Saint Elizabeth Üniversitesinde öğrenci olan Marie Noel, Polonyadaki bir toplama kampına yaptığı ziyaret sonrasındaki tecrübelerini paylaştı.
Ayrıca, anma töreni, büyük sayılarla Nazi rejiminin kurbanlarından olan özürlülere de değindi. Birleşmiş Milletler Ekonomik ve Sosyal İşler Departmanı üyesi Thomas Schindlmayr, bütün azınlıklara karşı toleransı eğitimle artırmanın altını çizdi ve Genel Kurulun 13 Aralık 2006 tarihinde geçirdiği Özürlü Kişilerin Hakları Konvansiyonunu hatırlattı.
Programın devamında, Matthew Lazar tarafından kurulan ve yönetilen, Zamir Koro Derneğinin projesi olan, Uluslararası Yahudi Liseliler Okul Korosu, HaZamir tarafından müzik performansı sergilendi. New York Sinagoğu koro şefi, Netanel Hershtik, Kaddishi okudu.
Anma programı esnasında, BM Kamu Bilgilendirme Departmanı, Birleşmiş Milletler üyeleri, eğitimciler ve sivil toplum örgütleri için yeni bir websitesi ve kaynak başlattı. Konuşmacılar için Elektronik Notlar olarak adlanırılan bu kaynak, Holokost ve BM Sosyal Yardım program için, Holokost Şehitleri ve Kahramanları Anma Kurumu, Yad Vashem, Shoah Derneği Görsel Tarih ve Eğitim Enstitüsü ve Paristeki Memorial De la Shoah tarafından yaratıldı. Bu elektronik notlar, hayatta kalanların hikayelerini ve Holokostla ilgili konuşma verecekleri, yeterli bilgi ve içerikle donatacak bilgileri içeriyordu.
Birleşmiş Milletler kitaplığında, 10 ciltlik, hayatta kalanların otobiyografik anıları vardır. Bu anılar, Yad Vashem ve Holokostta Hayatta Kalanların Anıları Projesi tarafından bir araya getirildi. Nobel Ödüllü Elie Wieselin bir girişimiyle, Holokostta Hayatta Kalanların Anıları Projesi, 900 üzerinde el yazısını bir araya getirdi. Amacı, hem Holokost kurbanlarını hem de hayatta kalanları, istatistiki bilgi olmaktan öteye götürüp, onlar için sonsuza kadar ayakta kalacak, onurlu bir tarihi hatıra oluşturmaktı. Böylece, birer kişi olarak, sesleri, isimleri ve anıları hep hayatta kalacaktı.
Ayrıca, Kamu Bilgilendirme Departmanı, Holokostu Anma Haftası için, BM ziyaretçi lobisinde iki sergi gerçekleştirdi. İlki, Roman ve Çingenelere karşı Holokost ve Günümüz Avrupasında Irkçılık adını taşıyordu ve Holokost esnasında, Çingene ve Romanların tecrübelerini yansıtmaktaydı. İkinci sergi ise, Holokostta hayatta kalmayı başaranların sanat eserlerini içeriyordu ve Holokostun anlamını ve yaşattığı tecrübeleri irdelemekteydi.
31 Ocakta, Mimmo Caloprestinin yönettiği, Volevo Solo Vivere (Sadece Yaşamak İstedim) filminin özel gösterimi yapıldı. Film, Auschwitz kampında hayatta kalan dokuz İtalyanın dokunaklı hikayelerini anlatıyordu. Sonraki gün, Serhiy Bukovsky tarafından yönetilen Nazvy Svoie imia (Adını hecele) filmi de gösterildi. Film, Ukraynadaki Holokostla ilgili olan film, acımasız infazlardan kaçanların, arkadaşları ve komşularına yardım eden yerel Ukraynalıların hikayelerini anlatıyordu. Her iki filmin yapımı Shoah Derneği Görsel Tarih ve Eğitim Enstitüsüne aitti. Gösterimler, Dag Hammarskjold Kütüphanesi Oditoryumunda gerçekleşti. 2 Şubatta Hitler, Pol Pot ve Hutu Gücü ile ilgili, Holokost ve Soykırım Serisine, üçüncü tartışma yazısı eklendi.
2008 Yılı
28 Ocak 2008 haftası boyunca, Birleşmiş Milletler Kamu Bilgilendirme Departmanı, dünyanın birçok yerinde, Holokostu anmak ve insan hayatının önemini vurgulamak için çeşitli aktiviteler organize etti. 2008 anma haftasının odak noktası, insan haklarını bütün herkes için korumaktı. Evrensel İnsan Hakları Beyannamesinin 60. Yıl dönümüne denk geldi.
Holokostu Anma Günü, yeni Birleşmiş Milletler Holokostu Anma Günü posta pulu ile İsrail Posta Şirketinin Holokostu Anma Posta Pulunun yürürlüğe girmesiyle başladı. Her iki pul da aynı tasarıma sahipti.
28 Ocak 2008 tarihinde, New Yorktaki BM Ana Merkezinde, Holokostta hayatta kalan, ABD Kongre üyesi Tom Lantosun kızı, Genel Kurul salonunda Vatandaşlık Sorumlulukları ve Demokratik Değerlerin Korunması adlı ana konuşmasını yaptı.
Diğer konuşmacılar arasında, Makedon Srgian Kerim, 62. Genel Kurul Başkanı Dan Gillerman, BM Daimi İsrail temsilcisi ve BM Kamu Bilgilendirme ve İletişim Müsteşarı, Kiyo Akasaka vardı.
Törende ayrıca, Tel Aviv Üniversitesi Buchmann-Mehta Muzik Okulu senfoni orkestrası ve İsrail Filarmonik Orkestrasının ortak verdiği, maystro Zubin Mehta tarafından yönetilen konser de vardı.
30 Ocak 2008 tarihinde, Birleşmiş Milletlerdeki ilk daimi Holokost sergisi açıldı. Sergi, Holokost ve BM Sosyal Yardım Programı tarafından gerçekleştirilen sergi, Holokostu İkinci Dünya Savaşı bağlamında sunmaktadır ve ayrıca Birleşmiş Miiletlerin kuruluş hikayesini de içermektedir. Her yıl, Birleşmiş Milletler Ana Merkezini ziyaret eden 400.000 kişi bur sergiyi görmektedir. Serginin açılışı için hazırlanırken, Yahudi Mirası Müzesi Eğitim Direktörü Elizabeth Edelstein, Birleşmiş Milletler rehberlerine Holokost tarihi ile ilgili ders verdi. Böylece bu önemli olay ile ilgili daha bilgili oldular. Dünyanın birçok yerindeki Birleşmiş Milletler ofisleri, anma günü için etkinlikler düzenledi. Brezilyada, anma günü, devlet başkanı Jose Inacio Lula da Silva ve Rio de Janeiro Valisi Cesar Maianın katılımıyla, 25 Ocakta düzenlendi. Madagaskarda BM Bilgi Merkezindeki daimi Holokost sergisi açıldı.
Holokost ve BM Sosyal Yardım Programı, Antananarivo, Madagaskar ve Togodaki BM Bilgi Merkezleri ile öğrencilere yönelik video konferansı gerçekleştirdi. Ukraynadaki BM ofisinde, Eğitim Bakanlığı ve Ukrayna Holokost Araştırma Merkezinin katılımlarıyla yuvarlak masa toplantısı yapıldı. Tokyoda, 29 Ocakta, genç öğrencilere yönelik, Holokost ve İnsan Hakları ile ilgili sorunlar arasındaki bağa odaklanan bir eğitimsel bir çalıştay yapıldı.
Eğitimsel misyonunu gerçekleştirmek için, Kamu Bilgilendirme Departmanı, Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Kurumu (UNESCO) ile 28 Ocak tarihinde, bir panele katıldı. Bni Brith Enternasyonalin organize ettiği panelin amacı Holokost eğitiminin önemini anlatmaktı.
Kamu bilgilendirme departmanı, Anma günü için, New Yorktaki BM Ziyaretçi lobisinde, İkinci Dünya Savaşı döneminde Yahudileri Nazilerden kurtarma girişimleriyle ilgili iki sergi organize etti. Birincisi Yahudileri Holokost esnasında kurtaran Müslüman Arnavutlarla ilgiliydi. Fotoğrafçı Norman Gershman tarafından hazırlanmıştı. İkincisi ise, Carl Lutz ve Budapeştedeki efsanevi Cam Evi ile ilgiliydi. Serginin sponsorluğu Carl Lutz derneği, İsviçre Başkonsolosluğu ve Macar Başkonsolosluğu tarafından yapılmıştı. Budapeştedeki İsviçre Başkonsolosu Yardımcısı Carl Lutz, binlerce Yahudiye göç belgesi hazırlayarak onları İsviçrenin korumasına aldı.
2009 yılı
Ocak 2009da, BM Arnavutluk Büyükelçisi, Besiana Kadare, Arnavutluğu temsilen, Dünya Yahudi Kongresi ve BM Global İletişim Departmanıyla, Bir insanlık hikayesi: Arnavutluktaki Yahudilerin kurtarılması temalı bir etkinliğe ev sahipliği yaptı. Kadare, brifingle Holokostu andı, 6 milyon Yahudinin hayatına mal olan soykırım üzerinde konuştu ve Arnavutluğun binlerce Yahudiyi kabul ederek hayatta kalmalarını sağlayan girişimlerini anlattı. Arnavutluğun bu girişimi binlerce Yahudinin Nazi kamplarına gidişini engelledi.
Birleşmiş Milletler dışındaki Anma Törenleri
Washingtondaki Birleşik Devletler Holokostu Anma Müzesinde ve Kudüsteki Yad Vashemde anma törenleri düzenlenmektedir.
Avusturyada Holokostu anma günleri, 2012den beri Viyana Heldenplatzda yapılmaktadır. Jetzt Zeichen setzen! platformu, sivil toplum örgütlerinin bu törenlere katılmaları gerektiği çağrısını yapar. Törenlerde, Holokostta sağ kalan kişilerin ve anti faşist aktivistlerin konuşmalarına yer verilir.
İsrailde Holokost anma günü Yom HaShoah olarak bilinir ve Yahudi Nisan ayının 27sinde gerçekleşir. Buna rağmen, Uluslararası Holokostu Anma Günü de İsrailde tanınır. Siyasetçiler, elçiler ve diplomatlar Yad Vashemi ziyaret eder ve ülkenin birçok yerinde törenler gerçekleşir. Her yıl, Uluslararası Holokostu Anma Gününün bir parçası olarak, Diaspora Bakanlığı, İsrail hükumetine yıllık Anti-semitizm raporunu sunar. Raporda anti-semitizm ve anti semitizm karşıtı girişimleri senelik olarak anlatır.