Yakup İncili

Yakup İncili (Yakup Çocukluk İncili veya Yakup Protoevangeliumu), Nasıralı İsa'nın çocukluğuna ve annesi Meryem'in doğumu ve çocukluğuna dair bilgiler rivayet eden bir incildir. Bu incil, İsa'nın doğumundan önce, doğumu döneminde ve sonrasında, kısaca bütün ömrü zarfında Meryem Ana'nın hep bakire olarak yaşayıp vefat ettiğini öğretir. İncilin kaydedildiği eski el yazmalarında, incile farklı başlıklar verildiği bilinmektedir. Bu başlıklar, Meryem'in Doğumu, Tanrı'nın Annesi Azize Meryem'in Doğumu veya Yakup Vahiy Kitabı: Meryem'in Doğumudur.
Yazarı ve telif zamanı
İncilin metninde, şu cümle geçmektedir, "Şimdi, Kudüs'te bu tarihsel kaydı yazan ben, Yakup...". Yazar, bu incilin yazıldığı varsayılan MS 1. asırda Yahudi toplumunda var olduğu bilinmeyen bir gelenekten bahsetmektedir. İncilde, İsanın annesi Meryemin Mabede vakfedildiği yazmaktadır. Bu geleneğe göre, bilinenlerin aksine Süleyman Mabedine erkeklerin yanı sıra kızlar da nezir (adak) olarak vakfedilmekteydi. Ancak, Doğu Ortodoks Kilisesi ve Roma Katolik Kilisesi mensupları içinde, Samuel Peygamber zamanından beri bakire kızların Tapınağa adanmasının adet olduğunu savunanlar da mevcuttur. Onlar 1. Samuel 2:22nin buna işaret ettiğini kabul etmektedirler.
İlk kez 3. yüzyılda, İskenderiyeli Origenes (yakl. 184-253) yazılarında, Petrus İncili ile birlikte bu incili de zikrederek ikisinin de son zamanlarda ortaya çıkmış şüpheli eserler olduklarını savunmaktadır. Origenes, bu incilin sahih olmadığını savunmakla birlikte, yine de Yakup İncilinde geçen, Meryem Ananın ömrü boyunca hep bakire kaldığı, İsadan başka çocuğu olmadığı ve İsanın kardeşleri denilen havarilerin aslında Marangoz Yusufun başka bir kadından çocukları olduğu fikrini benimsemektedir.
El yazmaları
Yakup İncili, 150den fazla Yunanca el yazması derlemesinin içinde mevcut olarak bulundu. Bunun dışında, tarih boyunca Süryanice, Geezce, Kıptice, Gürcüce, Eski Kilise Slavcası, Ermenice, Arapça, İrlandaca ve Latince dillerine çevrildi. Ancak ilk asırlara ait Latince bir tercümesi henüz bilinmemektedir. Gelasius Kararnamesi ile apokrifa sınıfına derkedildi. Gelasius Kararnamesi, Yakup İncilinin Roma Katolik Kilisesinde de en azından 5. yüzyıldan beri bilindiğini göstermektedir. Bununla birlikte bilinen en eski el yazması Latince tercümeleri 10. yüzyıldan veya sonraki asırlardan kalmadır. Yakup İncilinin, 1958de bulunan, yaklaşık olarak 3. yüzyıl ila 4. yüzyılın başlarına tarihlenen, bilinen en eski versiyonu, 1958'de bulundu. Cenevrede Bodmer Kütüphanesindedir. Yok olmaktan kurtulan Yunanca el yazmaları içinde bu incilin tamamını barındıran en eski el yazması, 10. yüzyıla aittir ve Pariste Fransa Milli Kütüphanesindedir.
Türü
Yakup İncili, bir çocukluk incilidir. Diğer çocukluk incilleri gibi, İsa'nın yetişkinlik döneminden önceki yıllarını konu edinmektedir. Yunanca'da bu incil türüne protoevangelion (İncil öncesi) denmektedir. Çünkü, bu incillerde, İsa'nın kanonik incillerde anlatılanlardan önceki yıllardaki yaşamı anlatılmaktadır. Bu incilin el yazmalarındaki yazı tipi, 2. yüzyıl veya sonrasında kaleme alındığını göstermektedir. Bu kategorideki diğer inciller, Tomas Çocukluk İncili, Sözde-Matta İncili (Yakup İncili ve Tomas Çocukluk İncili'nden bir derlemedir) ve Arapça Çocukluk İncili'dir. Bütün bu inciller, Kilise tarafından apokrif olarak kabul edilmektedir.