2017 Sankt-Peterburg metro saldırısı

2017 Sankt Peterburg metro saldırısı, 3 Nisan 2017'de Rusya'nın Sankt-Peterburg şehrindeki metronun Sennaya Ploshchad istasyonu ve Teknoloji Enstitüsü istasyonları arasında sefer yapan treninde meydana gelen intihar saldırısıdır. Evrak çantası içerisine yerleştirilen çivi bombası ile gerçekleştirilen saldırıda, ilk olarak dokuz kişinin öldüğü bildirilmişti ancak saldırıda yaralanan beş kişinin de kaldırıldıkları hastanelerde hayatını kaybetmesi sonrası ölü sayısı 14'e yükselmiştir. Gerçekleştirilen saldırıda en az 45 kişi de yaralanmıştır. Sankt-Peterburg metrosundaki patlamanın ardından "Ploshchad Vosstaniya" istasyonundaki tren de de bir patlayıcı bulundu. Patlayıcı güvenlik güçleri tarafından kontrollü bir şekilde imha edildi. Yapılan açıklamada intihar saldırısını, 1995 doğumlu, Kırgız asıllı Rusya vatandaşı Ekbercan Celilov'un gerçekleştirdiği bildirildi.
Saldırı
3 Nisan 2017'de, Sankt-Peterburg metrosu'nun Sennaya Meydanı ve Teknoloji Enstitüsü istasyonları arasındaki tünelden geçen trende, yaklaşık bir kilogram kadar patlayıcı infilak ettirildi. "Rusya Acil Durumlar Bakanlığı"'ndan yapılan açıklamaya göre patlama, trenin üçüncü vagonunda gerçekleşti.
Görgü tanıkları patlamanın, vagon kapısının yakınında gerçekleştiğini ve patlamanın hemen ardından trenin duman ile kaplandığını belirtti. Sosyal medyada ortaya çıkan görüntüler ise, istasyonda birden fazla kurbanın yerlerde yattığı ve patlamanın şiddeti nedeniyle vagonun metal kapısının büküldüğü gözlemlendi. Patlamanın ardından Sankt-Peterburg metrosu'nun tüm istasyonları kapatıldı. Sankt-Peterburg metrosu seferleri ancak, akşam geç saatlerde ve sadece üçüncü, dördüncü ve beşinci hatlarda seferlere başlandı.
Saldırı sonrası
Saldırı sonrası Sankt-Peterburg genelinde güvenlik önlemleri arttırıldı ve metal dedektörler kullanıma sokuldu. Yedi yıl önce intihar saldırıları düzenlenen Moskova metrosu'nda da, olası bir saldırıyı önlemek için güvenlik önlemleri arttırdı. Ayrıca herhangi bir yardıma ihtiyaç duymaları halinde Sankt-Peterburg metrosu'na yardım etmeye hazır olduklarını belirttiler. Yerel basında çıkan haberlerde, yetkililerin Moskova metrosu'nun üç istasyonunda (Nagatinskaja, Savelovskaya ve Ugrezhskaya'da (CIP)) şüpheli paketler bulunduğu ve yetkililerin bölgeyi kordon altına aldıkları bildirildi. Metrodaki patlamanın ardından, Pulkovo Uluslararası Havalimanı'nında da güvenlik önlemleri arttırıldı. Saldırı sonrası yapılan ilk incelemede güvenlik kameralarında olası bir şüphelinin görüldüğü açıklandı. Rus televizyonu REN-TV'ye göre, olay öncesinde bir adam, trenin üzerine bir sırt çantası attığını iddia etti. Rusya Araştırma Komitesi, tren sürücüsünün patlama meydana geldiğinde treni durdurmama kararının, yaralılara hızlıca ulaşmaya yardımcı olduğunu belirtti.
Saldırıyı şu ana kadar hiçbir örgüt üstlenmedi. Soruşturma Komitesi, 3 Nisan 2017'de yerel saatle 16.30'da yaptığı açıklamada, saldırıyı "terör eylemi" olduğunu açıkladı.
Ulusal Güvenlik Kurumu (GKNB) sözcüsü, yaptığı açıklamada saldırganın, 1995 Kırgızistan Osh doğumlu Rusya vatandaşı Ekbercan Celilov olduğunu belirtti.
Kayıplar
Rusya Sağlık Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, yaklaşık 50 kişinin yaralandığı, 10'u saldırı sırasında, dördü de saldırı sonrasında kaldırıldıkları hastanelerde olmak üzere 14 kişinin de yaşamını yitirdiği belirtildi. Ölenler arasında bulunan "Yuri Nalimov"'un 71, "Xenia Milyukova"'nın da 18 yaşında oldukları tespit edildi. Rus şarkıcı Vladimir Levkin, büyük teyzesi Irina Medyantseva'nın da saldırıda öldüğünü açıkladı; Ayrıca, Irina'nın kızının da patlama sırasında yanında olduğunu ve halen yoğun bakımda olduğunu söyledi. Yaralı otuz dokuz kişinin hastanedeki tedavileri devam ederken, bunlardan altısının hayati tehlikesinin sürdüğü açıklandı. Ayrıca yaralılar arasında çocukların olduğu da açıklandı.
Saldırgan
Rus istihbarat servisleri saldırının arkasındaki kişinin 22 yaşındaki Kırgızistan doğumlu bir Rus vatandaşı olan Ekbercan Celilov olduğunu açıkladı. Akbarzhon, 1995 yılında Kırgızistan'ın Osh kentinde dünyaya geldi ve 2011 yılı boyunca Moskova'ya geldi. Celilov, 1995 yılında Kırgızistan'ın Osh kentinde dünyaya geldmiş ve 2011 yılında Moskova'ya yerleşmişti. Rus gazetesi Moskovskij Komsomolets'e göre Celilov, 2015 yılında bir suşi barda aşçı olarak çalıştığını bildirdi. Diğer kaynaklar ise Celilov'un saldırıdan birkaç hafta önce bir garajda çalıştığını iddia etti.
Tepkiler
Ulusal
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin saldırı sonrası yaptığı ilk açıklamada hayatını kaybedenlerin yakınlarına başsağlığı diledi ve olay ile ilgili kapsamlı bir soruşturma sözü verdi.
Uluslararası
Birçok ülke temsilcisi ve uluslararası kuruluşlar saldırıda hayatını kaybedenlerin ailelerine taziyelerini ve Rusya ile dayanışma mesajları ilettiler. Bu ülke ve kurumlar arasında; Belarus, Çin, Çekya, Danimarka, Fransa, Gürcistan, Macaristan, Hindistan, Endonezya, İran, İsrail, Malezya, Pakistan, Polonya, Portekiz, Ukrayna, the Birleşik Krallık, Amerika Birleşik Devletleri, Türkiye, NATO, ve Avrupa Birliği gibi kurum ve ülkeler bulunmaktadır.
Diğer tepkiler
Ukrayna, gelişmeler üzerine metro istasyonları ve çevresindeki güvenliği arttırdığını duyurdu.
Sankt-Peterburg'daki saldırı sonrası, Tel Aviv belediye binası Rusya bayrağının renkleriyle aydınlatıldı. Benzer bir saldırının bir yıl önce gerçekleştiği Brüksel'de de Trone/Troon metro istasyonunun yakınındaki ING Marnix binasına da hareketli bir Rus bayrağı animasyonu yansıtıldı.