Serseng Baraj Gölü

Serseng Baraj Gölü (Azerice:Sərsəng su anbarı) Azerbaycan'ın Karabağ bölgesi'nin Sukovuşan ilçesinde bulunan büyük bir baraj gölüdür. Baraj gölü, Terter Nehri üzerine bir baraj inşa edilerek oluşturulmuştur. Baraj gölünün toplam hacmi 575 milyon metreküptür.
Genel bakış
Serseng Baraj Gölü, 1976'da Sovyet yetkilileri tarafından Terter Nehri üzerine inşa edildi. O zamanlar ilçe Ağdere Rayonu'nun bir parçasıydı. Baraj gölünün alanı 'dir. Baraj gölündeki barajın yüksekliği 'dir. Baraj gölü, Artsakh veya Azerbaycan'daki tüm barajlar arasında en yüksek baraja sahiptir. Baraj açıldığında Terter, Ağdam, Berde, Goranboy, Yevlah ve Ağcabedi rayonlarındaki alana sulama suyu sağladı. Serseng Hidroelektrik Santrali 50 megavatlık bir kapasiteye sahiptir.
Kasım 1992'de, Birinci Dağlık Karabağ Savaşı'nın ortasında, baraj dahil eski Ağdere rayonu bölgesi etkin bir şekilde Ermeni kontrolü altına girdi. Santral, eski de facto Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nin elektriğinin %40-60'ını sağlamaktaydı. Yerel makamlar, baraj gölünün uzun vadede büyük bir turizm alanına dönüşmesi yönündeki umutlarını dile getirdiler. İkinci Dağlık Karabağ Savaşında Azerbaycan Ordusu Terter rayonuna bağlı Talış ve Sugovuşan köylerini işgalden kurtarsa da baraj gölü 10 Kasım 2020'de imzalanan üçlü ateşkes sonrası Rus barış gücü denetiminde Ermeni kontrolünde kaldı.
2023 Dağlık Karabağ çatışmaları sonrası baraj 28 Eylül 2023'te Azerbaycan'ın tam kontrolüne geçti. 15 Ekim 2023'te Azerbaycan cumhurbaşkanı İlham Aliyev, cumhurbaşkanlığının 20. yıldönümü şerefine baraj gölünde Azerbaycan bayrağını göndere çekti.
Çevresel endişeler
Azerbaycan, Serseng Baraj Gölü'nün yetersiz bakım nedeniyle Karabağ ovalarında yaşayan ve Azerbaycan'ın kontrolü altında kalan yaklaşık 400.000 kişi için tehdit oluşturduğunu ileri sürmüştür. Ülke, su tahliyesinin neden olabileceği potansiyel zararı en aza indirmek için önlemler almıştır. Buna ek olarak, baraj gölünün Ermenistan tarafınca sömürülmesi, Terter Rayonu'ndaki yedi Azerbaycan köyünden çiftçileri düzenli olarak suya erişimden mahrum bıraktı.
2014 yılında, Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi'nin (PACE) Bosnalı üyesi Milica Marković, barajın düzenli bakımının yapılmamasından kaynaklanan çevresel risklerin yanı sıra sınır bölgelerinin maruz kaldığı risklere dair olasılıkları özetlediği bir rapor hazırladı. Azerbaycan, yoğun tarım, endüstriyel faaliyetler, iklim değişikliği ve tüketici alışkanlıklarının yanı sıra Dağlık Karabağ yetkililerinin politika hataları nedeniyle sudan mahrum bırakılıyordu. 26 Ocak 2016'da, PACE (hem Ermenistan hem de Azerbaycan'ın üye olduğu) 2085 sayılı Kararı kabul ederek "Ermenistan'ın Dağlık Karabağ ve Azerbaycan'ın diğer komşu bölgelerini işgal etmesi, Aşağı Karabağ Vadisi'nde yaşayan Azerbaycan vatandaşları için benzer insani ve çevresel sorunlar yaratıyor" dedi ve bağımsız mühendislerin yerinde bir araştırma gerçekleştirmesine izin vermek için Ermeni silahlı kuvvetlerinin bölgeden derhal geri çekilmesini istedi. Meclis ayrıca, Ermeni tarafının su kaynaklarını siyasi etki aracı veya çatışmanın taraflarından yalnızca birinin yararına olacak bir baskı aracı olarak kullanmayı bırakmasını tavsiye etti.
Haziran 2016'da Beyaz Saray, Dağlık Karabağ'ın durumu ve Serseng Baraj Gölü'nün meydana getirdiği tehlikelerle ilgili 330.000'den fazla kişi tarafından imzalanan bir dilekçeye resmen yanıt verdi. Yanıtta, Obama yönetimi 2085 sayılı PACE Kararı'na verdiği desteği dile getirdi ve baraj gölündeki su yönetimi ve baraj denetimlerini tartışmak üzere teknik uzmanlar arasında yapılacak bir toplantıyı memnuniyetle karşılayacağını söyledi.