Gazze Muharebesi (1516)

Gazze Muharebesi ya da Han Yunus Muharebesi, Sadrazam Sinan Paşa komutasındaki Osmanlı ordusu ile Canberdi Gazali komutasındaki Memlük ordusu arasında 1516 sonlarında, Gazze yakınlarında gerçekleşmiştir.
Arka plan
Kaçınılmaz olan Osmanlı-Memlük savaşı, 24 Ağustos 1516da Mercidabık Ovasında şiddetli bir açılış yaptı. Memlük ordusunun ekseriyetinin ve sultanının telef olması, Suriye ve Filistin kapılarını Osmanlı ordusuna açtı. Böylece Memlükler, yaşanan felaketten sonra Malatyadan Filistine kadarki topraklarını Osmanlıya kaptırdı.
Şamda hazırlıklar yapan Yavuz Sultan Selime 28 Ekimde gelen bir istihbaratta Gazalinin 10.000 kişi ile Kahireden ayrıldığı haberi geldi. Esasen aklında Safeviler ile mücadele yatan padişah seferin akıbetini yanındakilere danıştı. Tartışmalar sonucunda Timur gibi adına hutbe okutturup geri dönmeye karar verdi ve Tomanbaya bir mektup gönderdi. Tedbiri elden bırakmayıp da sefer hazırlıklarına devam etti ve sadrazam paşa komutasındaki küçük bir orduyu da 1 Aralıkta Gazzeye gönderdi.
Gazalinin asıl amacı Osmanlı ordusu ile gayri nizami çarpışarak iaşe sevkiyatlarını vurmak ve Osmanlı ordusunu seferden vazgeçirmekti. Remleye ulaşan Sinan Paşa ve kuvvetleri, Gazali komutasındaki Memlük ordusunun henüz Arişte olduğunu öğrendi ve vakit kaybetmeden İsabeyoğlu Mehmet Beyin kısa süre önce ele geçirdiği Gazzeye gitti. Ardından Gazzedeki kuvvetlerini toplayarak Şama çekilirmiş gibi yapıp şehri boşalttı. Sinan Paşanın çekildiğini düşünen Memlük kuvvetleri Gazaliye baskı kurarak Gazzeye yöneldi ve Han Yunus taraflarındayken çekildiğini düşündüğü Osmanlı ordusuyla karşılaştı.
MuharebeHoca Sadeddin, a. g. e, ss.302-304
Esasen Sinan Paşanın manevrasını tahmin eden Canberdi Gazali, harp pozisyonunda ilerliyordu. Gündoğumu sırasında Osmanlı öncülerini gören Gazali, kuvvetlerini iki kola ayırdı. Sinan Paşa da klasik Osmanlı düzeniyle ordusunu üç bölüme ayırarak merkeze kendisi, sağ kola Tekeili sancakbeyi Ferhat Bey ve sol kola da Gazze sancakbeyi İsabeyoğlu Mehmet Beyi yerleştirdi. İlk hamleyi Gazali yaptı ve Osmanlı ordusunun arkasına sarkması için bir süvari grubu gönderdi. Bunu fark eden tecrübeli asker Sinan Paşa 1.000 kişiden oluşan bir birliği arkasında bırakarak orduyu korumaya aldı ve kanatlara da tüfekli yeniçerileri yerleştirdi. Osmanlı ordusunun savunmasını aşamayacağını anlayan Gazali dar ve sarp bir vadiye çekilerek yolları tuttu. Dar vadide Sinan Paşayı pusuya düşürmeyi uman Gazali ise topçu destekli tüfekli yeniçerilerin düzenli ateşine maruz kaldı. Osmanlı piyadeleri Memlük ordusunu vadinin bir ağzında oyalarken Sinan Paşa da süvarileri ile vadinin başka bir ağzından vadiye girdi ve Memlük ordusuna taarruz etti. Uzun süren kanlı çarpışmalar neticesinde direnci kalmayan, ordusunun önemli komutanlarını ve askerlerini kaybeden Canberdi Gazali geri çekildi.
27 Aralıkta padişaha haber getiren Kethüda Hasan Ağaya 80.000 akçelik zeamet verildi ve orduda top atılıp şenlikler yapıldı. Böylece Mısır yolu tamamen açılmış oldu ve padişah da artık Memlüklerin direnmeyeceğini düşünerek Kudüse giderek kutsal yerleri ziyaret edip Tomanbaydan gelicek itaat haberini beklemeye başladı. Ancak bu düşüncesinde yanılıyordu çünkü Kahire yönetimi savaşa devam etme niyetindeydi.