Çin-Sırbistan ilişkileri

Çin-Sırbistan ilişkileri, Çin Halk Cumhuriyeti (ÇHC) ile Sırbistan Cumhuriyeti devletleri arasındaki ikili ilişkileri kapsar. İki ülke arasında ilişkiler, Yugoslavya SFC'nin 1 Ekim 1949 tarihinde ÇHC'ni tanımasından beri muhafaza edilmiştir; diplomatik ilişkiler de 2 Ocak 1955 tarihinde, her iki ülkenin dışişleri bakanları arasında diplomatik notların değiştirilmesiyle resmen kuruldu. Çin'in Belgrad'da bir büyükelçiliği var; Çin ayrıca Kasım 2006'dan beri Sırbistan Hükumeti'nin rızasıyla Priştine'de bir temsilci ofis işletmektedir. Sırbistan'ın Pekin'de bir büyükelçiliği ve Şanghay'da bir genel konsolosluğu vardır. 2017 yılında Çin ile Sırbistan, birbirlerinin vatandaşları için vize muafiyeti uyguladı.
Tarihçe
1990'dan günümüze
Kosova Savaşı sırasında ÇHC, Yugoslavya Federal Cumhuriyeti'ni destekledi ve NATO'nun Sırbistan ve Karadağ'daki hedeflerine karşı işlediği hava saldırılarına karşı çıktı. ÇHC perspektifine göre Slobodan Milosević, Kosova'nın YFC'nden ayrımlasını önlemek amacıyla hareket etti, bu açıdan da YFC'nin toprak bütünlüğünün korunması üzere Çin, Milosević'in eylemlerini destekledi. Çinli memurlar, NATO'nun Kosova'daki müdahalesinin özellikle Çin'in Sincan ve Tibet bölgeleri için tehlikeli bir emsal teşkil edebileceği inancındaydı, bu nedenle de bu müdahaleye karşı çıktılar. Savaş sırasında Belgrad'daki Çin Büyükelçiliği'nin bombalanması, Çin'in NATO eylemlerine yönelik karşıtlığını pekiştirdi.
Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić'in yönetimi altında Sırbistan, Çin ile daha yakın işbirliklerinde bulunmaya çalışmıştır. Çin Dışişleri Bakanı ile buluştuktan sonra, Sırbistan'da COVID-19 pandemisiyle mücadele etmek üzere Çin'den kişisel koruyucu ekipman ile CoronaVac aşı dozlarının tedariki gibi yardımların sağlanmasını garanti etmiş oldu. Bu aşı tedariki, Sırbistan'ın Avrupa'daki en yüksek COVID-19 aşılanma oranlarına sahip olmasında yardımcı olmuştur. Çin, gibi projeler dahil olmak üzere Sırbistan altyapısı ile enerji sektörüne 10 milyar ABD doları değerinde yatırımlarda bulunmuştur. Çin merkezli şirketi, zorluklarla yüklü sahipliğini üstleyerek Sırbistanlının istihdamını güvence altına almış oldu.
Vučić'in ifadesine göre, "Sırbistan, Çin hükumetinin Hong Kong, Tayvan ve Sincan dahil olmak üzere Çin'in temel menfaatlerinin korunmasındaki tutumlarını sıkı bir şekilde desteklemekte ve 'Bir Kuşak, Bir Yol' inisiyatifini desteklemektedir." Gözlemcilere göre, Çin, Sırbistan'ın en büyük müttefiği olarak Rusya'nın yerini almıştır.
Kosova
ÇHC, Sırbistan'ın Kosova'ya dair tutumunu desteklemektedir. ÇHC Dışişleri Bakanlığı, Kosova'nın tek taraflı bağımsızlık ilanına dair "derin kuşkular"ı olduğunu ifade etti. Bakanlık sözcüsü, Kosova kararının Balkan bölgesindeki barışı ve istikrarı kötü etkileyeceğini, bunun uluslararası ilişkileri yöneten temel normlara aykırı olduğunu ve BM Güvenlik Konseyi'nin yetkisini ve rolünü baltaladığını ekledi:
"Çin, müzakereler yoluyla hem Sırbistan hem de Kosova için kabul edilebilir bir planın her zaman bu sorunu çözmenin en iyi yolu olduğuna inanıyor. Kosova'nın tek taraflı hareketi bir dizi sonuca yol açacak. Çin, Balkan bölgesinin barış ve istikrarı ve Kosova'da çok etnik gruptan oluşan bir toplum kurma hedefi üzerindeki ciddi ve olumsuz etkisinden derin endişe duyuyor. Çin, Sırbistan ve Kosova'yı uluslararası hukuk çerçevesinde uygun bir çözüm için müzakerelere devam etmeye ve Balkan bölgesinin barışını ve istikrarını korumak için birlikte çalışmaya çağırıyor. Uluslararası toplum bunun için elverişli koşullar yaratmalıdır."
Sırbistan Başbakan Yardımcısı, Pekin'de Politbüro üyesi Liu Yandong ile görüştükten sonra, Çin'in Sırbistan'a kendi toprak bütünlüğünü muhafaza etmekte hala yardımda bulunarak desteklediğini muhabirlere aktardı:
"Sırbistan'ın Tek Çin politikasını desteklediği gibi, Çin de Sırbistan'ı güneydoğu Avrupa'daki en iyi ve en istikrarlı arkadaşı olarak destekliyor."
Çin'ın Sırbistan Büyükelçisi Wei Jinghua, Haziran 2009'da şunu aktardı:
"Çin, Sırbistan'ın egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı duyuyor ve Sırbistan'ın Kosova konusundaki büyük endişesini anlıyor. Belgrad ve Priştine arasında, uluslararası hukuka, BM Şartı ve BM kararlarına uygun olarak karşılıklı kabul edilebilir bir çözüm getirecek görüşmeleri destekliyoruz."