Badamlı

Badamlı, Azerbaycan'ın Şahbuz ilçesine bağlı Badamlı kasabasında bir maden suyu kaynağıdır.
Genel
Badamlı maden suyunun keşfi ve dünyada tanıtımı, Jeolojik ve Mineralojik Bilimler Doktoru Aziz Askerov'un adıyla bağlantılıdır. 1947den bu yana üretilen Badamlı, Azerbaycanın ilk ve en ünlü su markasıdır. Sovyetler döneminde 15 sovyet cumhuriyetine satılan Badamlı suyu, faydalı bileşenlerle zengin içeriği ve kendine has tadı ile Sovyetler Birliği genelindeki alıcıların gönlünü fethetmişti. 1990lı yıllarda Sovyetler Birliğinin parçalanmasının ardından piyasa ekonomisine geçişle ilgili olarak yaşanan zorluklar nedeniyle Badamlı suyunun ihracatı durmuştur. Adını bölgede bulunan Badamlı Köyü adından alan kaynaklar, 19. yüzyıl sonlarında yer kabuğunun çatlaması sonucu ortaya çıkmıştır. Badamlı mineral sofra suyu sindirimi kolaylaştırır, iştah açar. İçeriğindeki mineraller, insan organizmasına faydalı olduğu gibi organizmada eksik olan minerallerin yerinin dolmasına yardımcı olur. Değerli bir sofra suyu olarak endüstriyel ölçekte üretilmektedir.
Badamlı maden suyu kaynağı
Badamlı kaynağı, Azerbaycan'a bağlı Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti Şahbuz köyünün güney batısında, 1262-1274 metre yükseklikte yer almaktadır. Badamlı, birkaç kaynaktan oluşmaktadır.
Badamlıda beş kaynaktan su çıkarılmaktadır ve günlük üretim miktarı 1,1 milyon litredir. Badamlı suyu; hidrokarbonlar, magnezyum, kalsiyum, sodyum, potasyum, iyot, klor, sülfat anyonları, brom, bakır, borik asit ve diğer faydalı mineralleri içerir. Bu kaynakların genel mineralizasyon değeri 0,4-7,4 q/l olup, sıcaklığı 17-22Cdir. Ph değeri 7.5tir. Badamlı maden suyunu mide, bağırsak, idrar yolları ve bazı karaciğer hastalıklarında içmek faydalıdır. Halen üretim yapılan Badamlı 5 kaynağının mineralizasyon derecesi nispeten düşük olduğundan sofra suyu olarak değerlendirilmektedir. Kaynağın genel mineralizasyon değeri 450 mq/ldir. Bu, alındığı takdirde, insanın günlük mineral ihtiyacının önemli bir kısmının karşılandığı bir değerdir, ayrıca uzun süreli içilmesi, vücutta fazla mineral birikmesine yol açmaz. Badamlı 5 maden suyu kaynağının kullanım rezervi 700 m3/gün olarak belirlenmiştir (1972).
Badamlı Maden Suyu Fabrikası
Badamli fabrikası, 1947den Şahbuzda faaliyet göstermiştir. İşletme, 1970-1980li yıllarda yeniden yapılanmadan sonra, ürünün %90ı Azerbaycandan ihraç ediliyordu. 1990 yılında Badamli fabrikası yeniden faaliyete başladı. Tesis, 1999 yılında Nahçıvan Mineral Sular Üretim Birliğinden ayrılarak 2004 yılında özelleştirildi. Ağustos 2008de inşaatı başlatılan tesis, 2,1 hektar alanı kapsamaktadır. Binanın toplam alanı, 4.590m2, üretim alanı ise 3.600m2'dir. Tesise Badamlı kaynağından yapılan hattın uzunluğu 25 kmdir.
2017 yılında Badamlı suyu kaynağında 4 hektarlık alanda toplam 10.590m2 alana sahip yeni Badamlı üretim tesisinin inşaatına başlandı. İşletme, 2020 yılı başlarında Badamlı kasabasında kaynağa 60 metre mesafede faaliyete geçti. Badamlı suları, Badamlı Maden Suları MMC tarafından Avrupa'da ve dünyada benimsenen en yüksek teknolojilerin uygulanması ile kapalı ortamda, temassız olarak ambalajlanmaktadır. Firma, ISO 22000 Gıda Güvenliği Belgesine sahip olup, ürünleri dünya standartlarını karşılamaktadır. Tesisteki ambalajlama süreci, Fransız Sidel firması tarafından üretilen ekipmanlar kullanılarak gerçekleştiriliyor. Ayrıca tesiste Almanya ve Amerika Birleşik Devletleri'nde üretilen modern ekipmanlarla donatılmış özel bir laboratuvar bulunmaktadır. Su kalitesinin sürekli olarak izlendiği bu laboratuvarda fiziksel, kimyasal, mikrobiyolojik ve organoleptik analizler yapılmaktadır. Badamlı, gazlı ve gazsız olmak üzere farklı hacimlerde üretilmektedir.
Mevcut üretim tesisinin günlük üretim kapasitesi yaklaşık 500.000 şişedir. Badamlı, şu anda Azerbaycan'ın yanı sıra Rusya Federasyonu, Çin ve Birleşik Arap Emirlikleri, Irak Cumhuriyeti ve Kazakistan Cumhuriyetine ihraç edilmektedir.
Badamlı, üretildiği günden beri insanlara armağan ettiği serinlik ve hoş ruh halinden dolayı hafızalarda yer etmiş, namına müzik bestelenmiştir.
Kültürdeki yeri
Badamlı suyunun tazeliği ve ünü Reşid Behbudov ve Anatollu Ganiyev gibi önde gelen ünlü sanatçıların şarkılarına konu olmuş ve konser programlarında seslendirilmiştir.