İç savaşlar listesi

Latince bellum civile terimi ilk olarak M. Ö. ikinci yüzyılın son çeyreğinde başlayan Roma iç savaşlarında kullanılmıştır. İngilizler iç savaş terimini ilk olarak 1651'de İngiliz İç Savaşı'na atıfta bulunmak için kullanmışlardır. 17. yüzyıldan bu yana, terim geriye dönük ülke içinde hak iddia eden sivil kesimin başlattığı iç isyanı temsil etmektedir.
Uluslararası savaş ve iç savaş terimleri genellikle 'iç savaş' ile birbirinin yerine kullanılır, ancak 'internecine savaşı', sivil güçlerin katılımından bağımsız olarak, tek bir devlet içindeki herhangi bir çatışmaya atıfta bulunmak suretiyle daha geniş bir anlamda kullanılabilir. Dolayısıyla, herhangi bir ardıllık savaşı, tanımı gereği bir iç savaştır, ancak zorunlu olarak bir iç savaş değildir. 1945'ten bu yana modern jeopolitikte, 'iç savaş' aynı zamanda, tek bir ülke içindeki herhangi bir büyük ölçekli askeri çatışmaya atıfta bulunmak için de kullanılır (yani 'internecine war' genel teriminin eş anlamlısı olarak kullanılır), isyanlar veya darbeler bir iç savaştır.
Geçmiş iç savaşlar
Eski ve ortaçağ
Bu, bu makalede belirlenen tanımı yerine getiren devlet içi silahlı çatışmaların bir listesidir: Sivillerin bu savaşlara ne kadar katıldığı bilinmemektedir.
Roma iç savaşları (Roma Cumhuriyeti'nin sonlarında ve Roma İmparatorluğu'nda, MÖ 100 ile MS 400 arasında çok sayıda iç savaşın bir listesi)
İlk Fitne, 656661, Ali ve Emeviler arasındaki ilk İslam "iç savaşı"
İkinci Fitne c. 680/683 - c. 685/692, Emeviler ve İbnü'l-Zübeyr arasındaki ikinci İslam "iç savaşı"
Yirmi Yıllık Anarşi, 695-717, Bizans İmparatorluğu'nda uzamış iç istikrarsızlık dönemi
Artabasdos ve Konstantin V arasındaki İç Savaş, 741-743
Üçüncü Fitne, 744-752, Emevi 744-748 iç savaşları ve Abbasi Devrimi dahil
Bir Lushan İsyanı, 16 Aralık 755 - 17 Şubat 763
Dördüncü Fitne, 809827, Abbasi iç savaşları ve diğer bölgesel çatışmalar dahil
12 Savaş Ağası Anarşisi (Vietnam), 944-968
Endülüs de fitne 10091031
Norveç'te iç savaş dönemi, 11301240
Danimarka İç Savaşı (Danimarka), 11311157
Anarşi (İngiltere), 11351153
1173-74 İsyanı, (İngiltere)
Kral II. Baldwin ve dowager Kraliçesi Melisende arasındaki haçlı Kudüs Krallığında iç savaş (11521153)
Birinci Baron Savaşı (İngiltere), 12151217
Sturlungs Çağı (İzlanda), 1220 - 1262/64
İkinci Baron Savaşı (İngiltere), 12641267
Livonya Düzeni ile Riga şehri ve Riga Başpiskoposu arasındaki Livonya İç Savaşı, 1297-1330.
Despenser Savaşı (İngiltere), 132122
İngiltere'nin işgali, 1326. Çaresizlik Savaşı'nın devamı.
1321-1328 Bizans İç Savaşı
13411347 Bizans İç Savaşı
13521357 Bizans İç Savaşı
Kastilya İç Savaşı, 13661369
13731379 Bizans İç Savaşı
Glyndŵr Rising (İngiltere ve Galler), 14001415
Fetret Devri ("Osmanlı İnterregnumu"), 14021413
Armagnac-Burgonya İç Savaşı, 14071435
Hussite Savaşları (Bohemya), 14201434
Rusya'da Büyük Feodal Savaş, 14251453
Gül Savaşları (İngiltere), 14551485
Warnin Savaşı (Japonya), 1467-1477
Sengoku dönemi (Japonya), 1467-1615
Kastilya Savaşları, 14751479
Orta Çağ sonrası Avrupa'daki popüler isyanlar
Alman Köylüler Savaşı, 15241525
Kazak Hanlığı'nda İç Savaş, 15221538
İki Kardeş Savaşı (İnka İmparatorluğu), 15291532
Count's Feud (Danimarka), 15341536
Erken Modern (1550-1800)
Fransız Din Savaşları, 15621598
Marian iç savaşı (İskoçya), 15681573
Zebrzydowski İsyanı (Polonya Litvanya Topluluğu), 16061609
Shimabara İsyanı (Japonya), 1637-1638
Üç Krallık Savaşı (İngiltere, İrlanda ve İskoçya), 1639-1651, bir dizi iç savaşı içeriyordu:
Bazıları iç savaş olan İrlanda Konfederasyon Savaşları.
İskoçya Üç Krallık Savaşı'nda, bir dereceye kadar bir iç savaş, 1644-1652
İngiliz İç Savaşı, 16421651
Birinci İngiliz İç Savaşı, 16421646
İkinci İngiliz İç Savaşı, 16481649
Üçüncü İngiliz İç Savaşı, 16501651
Acadian Civil War (Yeni Fransa, şimdi Kanada), 16401645
Fronde (Fransa), 1648-1653
Lubomirski İsyanı (Polonya Litvanya Topluluğu), 1665-1666
Monmouth İsyanı (İngiltere), Mayıs Temmuz 1685
Şanlı Devrim (İngiltere), 1688-1689
İspanyol Mirası Savaşı (İspanyol İmparatorluğu), 17011714
Choctaw İç Savaşı (Kuzey Amerika), 1747-1750
Pugachev İsyanı (Rusya), 1773-1775
Vendée'de Savaş (Fransa), 1793-1804; Fransız Devrim Savaşlarının bir parçası olan Kraliyetçi ve Cumhuriyetçi güçler arasında
Avustralya sınır savaşları (Avustralya) 17881934, bazıları modern dönemde (1800 sonrası) olan Yerli Avustralyalılar ve beyaz yerleşimciler arasında bir dizi iç savaşı içeriyordu:
Hawkesbury ve Nepean Savaşları, 1795-1816
Bathurst Savaşı, 1824
Kara Savaş, 1820'ler-1832
Modern (18001945)
Castle Hill hükümlü isyanı, 1804
Gutiérrez Magee Keşif Gezisi (Texas), 1812-1813
Arjantin İç Savaşları, 1814-1880
Zulu İç Savaşı, 1817-1819
Uzun Sefer (Texas), 1819, 1821
Yunan İç Savaşı, 1824-1825
Fredon İsyanı (Teksas), 1826-1827
Liberal Savaşlar (Portekiz), 1828-1834
Şili İç Savaşı, 1829-1830
1830 devrimleri ; çok sayıda Avrupa ülkesi, 1830
Carlist Savaşları (İspanya), 1833-1839, 1846-1849 ve 1872-1876
Teksas Devrimi 1835-1836
Ragamuffin Savaşı (Brezilya), 1835-1845
Chimayó İsyanı (New Mexico), 1837
Córdova İsyanı (Texas), 1838
Uruguay İç Savaşı, 1839-1851
Rio Grande İsyanı, 1840
Yucatán İsyanı, 1841-1848
Ayı Bayrağı İsyanı (Kaliforniya), 1846
Sonderbund Savaşı (İsviçre), Kasım 1847
1848 Devrimleri ; çok sayıda Avrupa ülkesi, 1848-1849
1851 Devrimi (Şili)
Taiping İsyanı (Çin), 1851-1863
Kanama Kansas (ABD), 1854-1858
Eureka İsyanı (Avustralya), 1854
Utah Savaşı (Amerika Birleşik Devletleri), 1857-1858
Reform Savaşı (Meksika), 1857-1861
Federal Savaş (Venezuela), 1859-1863
Amerikan İç Savaşı (ABD), 1861-1865
Avusturya-Prusya Savaşı (Almanya), 1866
Klang Savaşı (Malezya); Selangor İç Savaşı olarak da bilinir, 1867-1874
Boshin Savaşı (Japonya), 1868-1869
Satsuma İsyanı (Japonya), 1877
Jementah İç Savaşı (Malezya), 1878
Kuzey Batı İsyanı (Kanada), 1885
Park Devrimi (Arjantin), 1890
Şili İç Savaşı, 1891
1893 Arjantin Devrimi, 1893
Canudos Savaşı (Brezilya), 1896-1897
Muz Savaşları (Orta Amerika), 1898-1934
Federal Devrim, (Bolivya), 1899
Boksör İsyanı (Çin), 18991901
Bin Gün Savaşı (Kolombiya), 18991902
Revolución Libertadora (Venezuela), 19011903
1905 Arjantin Devrimi, 1905
İran Anayasası Devrimi, 19051911, İç Savaş 1908'den sonra başladı
Meksika Devrimi, 19101920
Cankurtaran Dönemi ; Çin'deki bölgesel, taşra ve özel ordular arasındaki iç savaşlar dönemi, 1912-1928
Rus İç Savaşı, 19171921
Irak-Kürt çatışması, 19182003
Finlandiya İç Savaşı, 1918
Alman Devrimi, 1918-1919
Türk Kurtuluş Savaşı İç Cephesi, Ankara Hükumeti'nin İstanbul Hükumeti kontrolündeki milis kuvvetlerine ve isyancılara karşı mücadelesi, 1919-1922
İrlanda İç Savaşı, 19221923
Paraguay İç Savaşı, 19221923
Nikaragua İç Savaşı, 19261927
Cristero Savaşı (Meksika), 19261929
Çin İç Savaşı, 19271937, 19451949
Brezilya İç Savaşı, 1932
Avusturya İç Savaşı, Şubat 1934
İspanya İç Savaşı, 19361939
Orman Kardeşleri, 19401941, 19441953
II. Dünya Savaşı Sırasında Yugoslav İç Savaşı, 19411945
Ukrayna İsyan Ordusu isyanı, 19431956
İkinci Dünya Savaşı sırasında İtalyan İç Savaşı 19431945
Revolución Libertadora (Arjantin), 1955
Polonya'da komünizm karşıtı direniş, 19441947 / 1963
1946 İran krizi, 1945-1946
Yunan İç Savaşı, 19461949
Paraguay İç Savaşı, 1947
Romanya komünizm karşıtı direniş hareketi, 1947-1962
Zorunlu Filistin'de İç Savaş, 1947-1948
Kosta Rika İç Savaşı, 1948
Yeosu Suncheon isyanı, 1948
Jeju İsyanı, 1948
La Violencia (Kolombiya), 19481958
Malaya Olağanüstü Hali Malay Federasyonu), 19481960
Myanmar'da iç çatışma, 1948'den beri devam ediyor
Kore Savaşı, 19501952, 1952'den beri ateşkes
Küba Devrimi, 1953-1959
Laos İç Savaşı, 19531975
Birinci Sudan İç Savaşı, 19551972
Vietnam Savaşı, 1955-1975
Kongo Krizi, 19601966
Guatemala İç Savaşı, 19601996
Kuzey Yemen İç Savaşı 19621970
Sarawak Komünist İsyanı (Malezya), 19621990
Nikaragua İç Savaşı, 19621990
Dominik İç Savaşı, 1965
Rodezya Bush Savaşı, 19651980
Tayland'da komünist isyan (Tayland), 1965-1983
Kıbrıs İç Savaşı (1963-64 Kıbrıs krizi)
Kamboçya İç Savaşı, 19671975
Nijerya İç Savaşı, 1967-1970
Malezya'da komünist isyan (196889)
Sorunlar (Kuzey İrlanda), 1969-1998, aşırılık yanlısı azınlık grupları tarafından devam ettiği düşünülüyor
Bangladeş Kurtuluş Savaşı (Pakistan), 1971 (Bununla birlikte, savaş resmi bir iç savaş değil, sadece bağımsız Bangladeş devletinin varlığını desteklemeyenlerin bakış açısından.)
Etiyopya İç Savaşı, 19741991
Lübnan İç Savaşı, 19751990
Mozambik İç Savaşı, 19751992
Angola İç Savaşı, (19611974), 19762002
Serbest Aceh Hareketi, 19762005
Sovyet-Afgan Savaşı, içinde / da adlandırılan kısım Afganistan'daki Savaşı (1978-present) 24 Aralık 1979 - 15 Şubat 1989 (Sovyet-Afgan Savaşı 1979-1989 yılları arasında dokuz yıl süren ve Soğuk Savaş parçasıydı ama öyleydi rejimin Sovyetin geri çekilmesinden sonraki üç ila altı ay içinde çökmesi kaçınılmazdır)
Kurtarıcı İç Savaşı (El Salvador), 19791992
Peru'nun Teröre Karşı Savaşı 19801993
İkinci Sudan İç Savaşı, 19832005
Sri Lanka İç Savaşı, 19832009
Güney Yemen İç Savaşı, 1986
Afgan İç Savaşı (19891992), 15 Şubat 1989 - 30 Nisan 1992 Sovyetler Birliği'nin Afganistan'dan çekildiği iç savaşın devam eden kısmı, Afgan komünist hükumetini aylar sonra Mücahidlere karşı kendini savunmaya bıraktı / Afganistan'da Savaş olarak da bilinir (1978'den beri)
Birinci Liberya İç Savaşı, 19891996
Ruanda İç Savaşı, 19901994
Casamance Çatışması (Senegal), 19902006
Gürcistan İç Savaşı, 19911993
Sierra Leone İç Savaşı, 19912002
Yugoslav Savaşları, 1991-1999
Cezayir İç Savaşı, 19912002, çatışmalar sürüyor
Tacikistan'da iç savaş, 19921997
Afgan İç Savaşı (19921996), 30 Nisan 1992 - 27 Eylül 1996 Afgan komünist hükumeti Mücahidlere düştüğünde farklı ideoloji, iktidar paylaşımı, Belligerents ve şiddetli çatışmalarda bir artış oldu. / Afganistan'da Savaş olarak da adlandırılır (1978'den beri)
Burundi İç Savaşı, 19932005
Birinci Yemen İç Savaşı, 1994
Irak Kürt İç Savaşı, 19941997
Afgan İç Savaşı (19962001), 27 Eylül 1996 - 7 Ekim 2001 Taliban, Afgan başkenti Kabil'i ele geçirdi ve Afganistan'da (1978'den beri) Savaş olarak da adlandırılan Afganistan İslam Emirliği'ni kurdu.
Birinci Kongo Savaşı, 19961997
Kamboçya'daki çatışmalar, 1997
Nepal İç Savaşı, 19962006
Arnavutluk'ta İsyan, 1997
Kongo Cumhuriyeti İç Savaşı, 19971999
Gine-Bissau İç Savaşı, 19981999
İkinci Kongo Savaşı, 19982003
Irak'ta Ayaklanma (18 Şubat 1999 - Nisan 1999)
İkinci Liberya İç Savaşı, 19992003
Birinci Libya İç Savaşı (2011)
Suriye İç Savaşı (2011 - günümüz)
Irak İç Savaşı (2014-2017)
İkinci Libya İç Savaşı (2014 - günümüz)
İkinci Yemen İç Savaşı (2015 - günümüz)
Devam eden iç savaşlar
Mart 2022' den itibaren aşağıdaki iç savaşlar sürmektedir. Yalnızca iç savaş tanımını karşılayan devam eden çatışmalar listelenmiştir. Daha geniş kapsamlı listeler için devam eden askeri çatışmaların listesine ve aktif ayrılıkçı hareketlerin listesine bakın.

/, Çin iç savaşı 19271937, 19451949. Ancak Çin hala Tayvan üzerinde hak iddia etmekte
, İç çatışma 2 Nisan1948 den beri
/, İsrail - Filistin çatışması, 1948 den beri
, iki çatışma
1954'ten beri Kuzeydoğu Hindistan'da isyan
Naxalite Maocu ayaklanma, 1967'den beri
, Papua çatışması, 1963'ten beri
, Kolombiya çatışması, 1964'ten beri
, iki resmi çatışma
1969'dan beri Filipinler'de sivil çatışma
Filipin Uyuşturucu Savaşı, 2016'dan beri
, Cabinda Savaşı, 1975'ten beri
, 1978'den bu yana -PKK- ile mücadele
, iki çatışma
Somali İç Savaşı, 1989'dan beri
2009'dan beri Somali'deki İslamcı isyan
, 1998'den beri Nijerya'da toplumsal çatışmalar
, Ituri çatışması, 1999'dan beri
, üç çatışma
26 Şubat 2003'ten bu yana Darfur'daki savaş
Sudan göçebe çatışmaları, 26 Mayıs 2009'dan bu yana en az 2017'ye kadar
5 Haziran 2011'den beri Güney Kordofan ve Mavi Nil'de Sudan çatışması
, 1 Mayıs 2003'ten bu yana Irak İç Savaşı, ayrıca bkz. Irak İç Savaşı'nda silahlı grupların listesi
, Güney Tayland isyanı, 2004'ten beri
, Paraguay Halk Ordusu isyanı, 2005'ten beri
, Meksika Uyuşturucu Savaşı, 2006'dan beri
, Suriye İç Savaşı, 15 Mart 2011'den bu yana bkz. Suriye İç Savaşı'ndaki silahlı grupların listesi
, Mali Savaşı, 16 Ocak 2012'den bu yana
, Orta Afrika Cumhuriyeti çatışması, 10 Aralık 2012'den bu yana
, İkinci Libya İç Savaşı, 16 Mayıs 2014'ten beri
, İkinci Yemen İç Savaşı, 19 Mart 2015'ten bu yana
, Anglophone Krizi, 2017'den beri
, Cabo Delgado'da isyan, 2017'den beri
, Veziristan Savaşı, 2004'den beri
Tigray Savaşı 4 Kasım 2020' den beri