Kavtareti

Kavtareti (Gürcüce: ; translit.: kavtareti), bugün Artvin ili sınırları içinde bulunan Maçaheli bölgesinin yerleşim yerlerinden biridir. 1920lerde Artvin ilinin Borçka ilçesine bağlı Maçaheli nahiyesindeki köylerden biriyken, Türkiye-SSCB sınırının köyün ortasından geçmesi üzerine Maralköy köyünün bir parçası haline gelmiştir.
Köyün adı
Maçahelinin köylerinden biri olan yerleşim yerinin bilinen en eski adı Kavtaretidir. Gürcüce bir yeradı olan Kavtareti, Gürcü aile adı olan Kavtarasşviliden gelir. Kavtara ise kişi adıdır ve Kavtareti de Kavtaranın soyundan gelen adı kişilerin köyüdür. Nitekim Tbetis Sulta Matiane (12-16. yüzyıl) adını taşıyan elyazmasında, Maçaheli bölgesinden Tbeti Kilisesine bağış yapanların adları arasında Kavtarasşvili adı geçmektedir. Nitekim bugün de Maçahelide aile adı Kavtaroğlu olan kişiler vardır. Maçahela Yaşlılar Korosu üyelerinden ve Survana mahallesinden Mevlüt Ertürk bunlardan biriydi.
Kavtareti Türkçeye Kaftaret, Keftaret, Kavtareti gibi farklı biçimlerde girmiştir. Örneğin Muvahhid Zekinin 1927de yayımlanan Artvin Vilayeti Hakkında Malumatı Umumiye adlı Osmanlıca kitapta köyün adı Kaftaret / Keftaret (ە) olarak geçer.
Bugünkü Gürcistan sınırları içinde Kavtareti adını taşıyan başka yerleşim yerleri de vardı.
Demografi
Kavtareti, 1921 yılında Türkiye sınırları içinde kaldıktan bir yıl sonra yapılan nüfus tespitinde 136 kişi barındırıyordu. 24 hanede yaşayan bu nüfusun 66sı kadın, 70i erkekti. Bu tarihte hane başına 5,6 kişi düşüyordu. Maçahelinin Eprati, Mindieti, Akria ve Kvabistavi köyleriyle kıyaslandığında Kavtaretide hane başına düşen kişinin azlığı dikkat çekicidir. Bu durum 93 Harbinden sonra Rus idaresinde kalan köyden Osmanlı ülkesine göçten dolayı boş kalan evlere kalan nüfusun yerleşmesiyle ilişkili olabilir. Nitekim bu köyden göç edip Karadeniz kıyılarına yerleşen ailelerin varlığı bilinmektedir.
Bu tarihten dört yıl sonra 1926da yapılan nüfus sayımına göre Kavtaretide hane sayısı 16ya, kişi sayısı ise 103e düşmüştü. Bu durum, 16 Mart 1921de imzalanan Moskova Antlaşmasıyla belirlenen Türkiye-Sovyet sınırının Kavtaretinin ortasından geçmesiyle ilişkilendirilebilir. Daha sonra Sovyet tarafında kalan kısmı boşaltıldığı için Kavtaretinin nüfusu iyice azalmış ve köyün Türkiye tarafında kalan kısmı Mindieti'nin bir parçası haline gelmiştir.
Tarihçe
Kavtareti, tarihsel Acara bölgesinin Tao-Klarceti'de kalan kısmında yer alan yerleşim yerlerinden biridir. Köyün bulunduğu Maçaheli bölgesi, Osmanlı Devleti 16. yüzyılda ele geçirdiğinde Miçihiani adını taşıyor ve tarihsel Şavşeti bölgesinin bir parçası sayılıyordu. Bu dönemde Kavtareti Gürcü Kilisesinin piskoposluklarından biri olan ve Şavşeti bölgesinde bulunan Tbeti Piskoposluğu sınırları içinde kalıyordu. Tbetis Sulta Matiane (12-16. yüzyıl) adlı elyazmasında, Tbeti Kilisesine bağışta bulunan köylüler anılırken köye adını veren Kavtarasşvili adı da geçer. Buradaki kayıtta adı geçen kişi Otar Kavtarasşvilidir. Kavtareti, geç ortaçağda Samtshe-Saatabagonun (1268-1625) idaresi altındayken, 16. yüzyılın ikinci yarısından Osmanlı egemenliğine girdi ve Çıldır Eyaleti sınırları içinde kaldı.
Kavtareti, yaklaşık üç yüzyıl Osmanlı idaresinde kaldıktan sonra, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşında Rusların eline geçti. Rus idaresi sırasında Batum sancağının (okrug) Aşağı Acara kazasında (uçastok) yer alıyordu. I. Dünya Savaşının sonlarında Rus ordusunun bölgeden çekilmesinin ardından, bir süre Gürcistan sınırları içinde kaldı. 1921de Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgali sırasında Türk birlikleri de Ardahan, Artvin ve Batum bölgelerini fiilen ele geçirdi. Ankara Hükümeti'nin 16 Mart 1921'de Sovyet Rusya'yla imzaladığı Moskova Antlaşmasıyla Kavtareti köyünün bir kısmının da içinde yer aldığı Artvin ve Ardahan Türkiyeye bırakıldı. Kavtareti, bu antlaşmayla belirlenen Türkiye-Sovyet sınır bölgesine dönüştü. Köyün ortasından geçen dere sınır haline gelince, köyün bir kısmı Sovyetler Birliği, bir kısmı da Türkiye tarafından kaldı. Sovyet yönetimi köyün diğer tarafta kalan kısmını boşaltıp evleri ve dere üzerindeki kemerli taş köprüyü yıktı. Köyün Türkiye tarafında kalan ve Kavtaroğullarının yaşadığı kısmı ise, Maralköy köyünün bir parçası haline geldi.
Bununla birlikte Kavtareti, 1922 tarihli nüfus cetveline göre Artvin vilayetinin Borçka kazasına bağlı Maçaheli nahiyesi sınırları içinde ayrı bir köy olarak yer alıyordu. 1925 yılında Artvin vilayetindeki neredeyse bütün köylerin adı değiştirilirken, Kavtareti köyünün adı aynı kaldı. 1926 nüfus sayımında adı Keftaret olarak geçen Kavtareti, Artvin vilayeti merkez kazasına bağlı Maçaheli nahiyesinin bir köyüydü. 1928 tarihli Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları adlı Osmanlıca yayında, Artvin vilayetinin merkez kazasına bağlı Macahel nahiyesi bağlı köy olarak geçer. Ancak daha sonraki köy adları listesinde ve genel nüfus sayımlarında köyün adı geçmemektedir.
Kavtareti, ortaçağda Maçahela olarak bilinen tüfeklerin en iyilerinin imal edildiği köylerden biri (diğerleri Yukarı Çhutuneti ve Hertvisi) olarak da bilinir.