turkish-nlp-suite/temiz-Wiki huggingface dataset:
Bukistsihe

Bukistsihe (Gürcüce: ), Guria'nın Çokhatauri belediyesine bağlı bir köydür. Supsa Nehri'nin sağ kıyısında, deniz seviyesinden 200 metre yükseklikte konumlanmıştır. Çohatauri'ye 6 km, Sajavaho'ya 24 kilometre uzaklıkta olan köyde bir anaokulu ve devlet okulu vardır.
Tarihçe
Köyde Geç Tunç Çağı ve Erken Demir Çağı yerleşimleri kaydedilmiştir. Eylül 1964'te Bukistsihe Tepesi'nin güney yamacında terk edilmiş bir yerleşimin izleri ortaya çıkmıştır. Köyde antik bir şehrin varlığı da muhtemeldir. Perde duvarlarla çevrili köyün Erken antik dönemde Erketi'nin ekonomik merkezi olduğu düşünülmektedir.
Feodal çağın başlarında, köyde Tamar Kalesi olarak da adlandırılan yeni bir kale inşa edilmiştir. En eski yapı katmanı, Geç Orta Çağ'ın sonlarındaki feodal dönemden kalmadır. Kale, Guria Prensliği'nin Rus İmparatorluğu'na bağlandığı 1811'e kadar faaliyetteydi ve İmereti-Aheti'den Karadeniz'e giden yolu kontrol etmek için kullanılıyordu. 1909'da köy halkı, Gürcü Okuryazarlık Derneği'nden köyde bir okuma salonu açmasını istedi. 1912'de köyde 2000 üyeli bir kredi kooperatifi açıldı.
Sovyet döneminde, köyde çaycılık ve bağcılık faaliyetleri başladı. Köyde ayrıca bir odun kereste fabrikası vardı.
Turizm
Köyde aile oteli ve mahzen bulunmaktadır. Supsa nehri, köyün topraklarında "Guria Gölü" adı verilen ve yazın yüzme ve rekreasyon amaçlı kullanılan doğal bir bataklık oluşturur.
Köyde her yıl "Bukistsiheloba" adlı bir festival kutlanmaktadır.
Nüfus
Turistik yerler
Rafiel Şaraşidze'nin evi
Köyde 200 yıl önce Laz ustalar tarafından yaptırılmış bir Oda evi bulunmaktadır. Yapı, Laz mimarisine özgü detaylar ve büyük Laz kubbesiyle bölgedeki diğer evler ayrılmaktadır. Evin üst katı kestane ağacından yapılmıştır. Alt kattaki destek direkleri kesici ve büyük taş kayalardan kesilerek yapılmıştır. Duvar kalınlığı 80 cm'dir. Evde ayrıca tarım aletlerinin tutulduğu bir ahır, açık ve kapalı bir mahzen vardır. Ev, Miheil Garakanidze'nin "Gürcü Ağaç Mimarisi" kitabında yer almaktadır.
Kilise
Köyün batısında, mezarlığın kenarında bir kilise vardır. Dairesel apsisli olan kilise, tek basamaklı bir kaide ile çevrilidir. Duvarlar kireç harçlı yassı taşlardan yapılmıştır. Günümüzde sadece kuzey duvarının batı kısmı kalmıştır.
Değirmen
Köyde Cakeli hanedanından kalma bir değirmen bulunmaktadır. 250 yıl önce Cakeli ailesi Ahıska'dan Guria'ya taşındı ve Gurieli, Cakeli ailesinin hayatta kalması için bu değirmeni onlara miras bıraktı.
Galeri
Casarsa della Delizia

, İtalya'nın Friuli-Venezia Giulia bölgesinde bulunan Pordenone iline bağlı bir komündür. Trieste'nin 80 km kuzeybatısında, Pordenone'nin ise 15 km doğusunda bulunur. Komünün nüfusu 31 Ekim 2020 tarihi itibarıyla 8.288 kişidir.
Resimler
Legoland Billund

Legoland Billund Parkı, ilk Legoland tema parkı olarak 7 Haziran 1968'de Danimarka'nın Billund kentinde açılan eğlence ve aktivite merkezidir.
Park, orijinal Lego fabrikasının ve Danimarka'nın en yoğun ikinci havaalanı olan Billund Havalimanı'nın yanında yer almaktadır. 2011'de 1,9 milyondan fazla misafir parkı ziyaret etti ve açılıştan bu yana 50 milyondan fazla misafir parkı ziyaret etti. Bu sayılarla Legoland, Kopenhag dışındaki Danimarka'daki en büyük turistik cazibe merkezi haline geldi. O zamandan beri inşa edilen Legoland parkları, milyonlarca plastik Lego tuğladan oluşan Miniland bölgesi olan Legoland Billund'a göre modellenmiştir.
1968 yılında açılması sonrası yıllar boyunca birçok orijinal model, aktivite bölümü ve dünyanın değişik şehirleri ve simgesel yapılarının minyatürlerinden oluşan Mini bir Lego Dünyası da içermektedir. Zaman içinde 45 dönümlük (18 hektar) alanı kaplayacak şekilde genişletilmiştir. Çevresinde ve parkın içinde Legolardan inşa edilmiş görüntüsü verilen oteller ve tatil köyleri yapılmıştır. 4 roller coaster, 2 su kaydırağı ile birlikte 50'den fazla aktivite bulunan oyun ve eğlence parkı; Duplo Land, Imagination Zone, LEGOREDO Town, Adventure Land, Lego City, Knight's Kingdom, Mini Land, Pirate Land ve Kutup Ülkesi dahil olmak üzere dokuz temalı alana bölünmüştür.
Castelnovo del Friuli

, İtalya'nın Friuli-Venezia Giulia bölgesinde bulunan Pordenone iline bağlı bir komündür. Trieste'nin 90 km kuzeybatısında, Pordenone'nin ise 30 km kuzeydoğusunda bulunur. Komünün nüfusu 31 Ekim 2020 tarihi itibarıyla 825 kişidir.
Resimler
Kserigordos

Kserigordos (), modern tarih yazımında sıklıkla yanlışlıkla Kserigordon, Anadolu'da (modern Türkiye) bir kaledir.
1096'da Halkın Haçlı Seferi sırasında Kserigordos Kuşatması gerçekleşmiştir. Dönemin kayıtları, kalenin bir tepede bulunduğunu ve su kaynağının hem bir su kuyusundan hem de duvarların hemen dışındaki bir kaynaktan geldiğini iddia etmektedir. Kesin konumu henüz tespit edilememiştir. Albert von Aachen, Nikaea'dan yaklaşık üç mil uzakta olduğunu yazar.
Yunan adı Kserigordos, yalnızca Anna Komnini'nin Aleksiad'ından (Χ.6.2) bilinir, burada τὴν Ξερίγορδον (Xerigordon) akuzatif (ismin i hali) formundadır. Guibert de Nogent, Latince yazılmış Gesta Dei per Francosta kaleyi Exorogorgum olarak adlandırır ve onu Nikaea'dan dört günlük bir mesafeye koyar. Günümüzde Eskikale olarak bilinen site tereddütlü olarak Kserigordos olarak tanımlanır.
Cavasso Nuovo

, İtalya'nın Friuli-Venezia Giulia bölgesinde bulunan Pordenone iline bağlı bir komündür. Trieste'nin 100 km kuzeybatısında, Pordenone'nin ise 25 km kuzeydoğusunda bulunur. Komünün nüfusu 31 Ekim 2020 tarihi itibarıyla 1.499 kişidir.
Resimler
Afshin Esfandyari

Afshin Esfandiyari (d. 11 Temmuz 1970, Miyanduab) İranlı heykeltıraş, ressam ve tasarımcıdır.
Farsça edebiyat mezunu olan Afshin Esfandiyari, 20 yaşında sanat dünyasına ilk adımını attı. Heykelleri, başta İran ve Türkiye olmak üzere, birçok ülkenin meydan ve müzelerinde sergilenmektedir. En son başyapıtı olan ulus anıtını Eskişehir ulus meydanı için tasarlayıp, icra etti. Aralarında Finlandiya Helsinki Üniversitesi, Bosna Hersek müzesi, Tacikistan Ulusal Müzesi, 2010 Şanghay Uluslararası Expo sergi müzesinin de bulunduğu birçok önemli kurumda heykelleri sergilenen Afshin Esfandiyari, çeşitli ödüllere layık görülmüştür.
Ahalsopeli, Lançhuti

Ahalsopeli (Gürcüce: ), Guria'nın Lançhuti belediyesine bağlı bir köydür. 2002 nüfus sayımına göre köyün nüfusu 938 kişiydi. Büyük çoğunluğu Gürcü olan nüfusun çoğu Ortodoks Hristiyan ve bir kısmı Müslümandır. Köyün merkezinde bir devlet okulu ve anaokulu bulunmaktadır.
Coğrafya
Köy, Supsa Nehrinin sağ kıyısında, deniz seviyesinden 35 110 m yükseklikte konumlanmıştır. Köyün kuzeyi ve güneyinde görülen iklim birbirinden farklıdır.
Bitki örtüsü
Köyün kuzey kısmı Kolis Ovası ormanlarıyla, güney kısmı ise karma (polidominant) ormanla kaplıdır. En yaygın ağaç kızılağaçtır. Ayrıca ormanlarda karaağaç, toynak, meşe, yakacak odun, akçaağaç ve dut ağaçları da görülmektedir. Çalılık, ada çayı, karınca yuvası, zencefil ve daha fazlası tarafından oluşturulur.
Fauna
Köyde geyik, kurt, yaban domuzu ve kaplumbağalar görülmektedir. Geyiklerin sayısı kuralsız avlanma nedeniyle azalmıştır. Geçmişte köyde çok sayıda vaşak yaşıyordu; ancak günümüzde nadiren vaşağa rastlanmaktadır. Transkafkasya porsuğu, orman sansarı, su samuru ve Kafkas tavşanları köyde görülmektedir.
İklim
Akhalsopeli'de denize yakınlığından dolayı nemli subtropikal iklim (Cfa) görülmektedir. Yıl boyunca yağış ve nem oranı yüksektir. Yazlar orta derecede sıcak ve kışlar orta derecede soğuktur. Yıllık ortalama hava sıcaklığı 14,4 C olup ortalama yağış miktarı 1.983 mm'dir.
Ortalama aylık sıcaklık C
En sıcak dönem temmuz - ağustos (aylık ortalama sıcaklık 23 C) ve en soğuk dönem ocak - şubat (ortalama aylık sıcaklık 6-7 C) aylarıdır. Kışın donma nadir ve hafif görülür. Kar nadiren yağar ve birkaç gün içinde erir. İlkbahar ve sonbaharda, kuvvetli tropikal yağmurlar sık görülür.
Ortalama aylık yağış (mm)
Yağışın az görüldüğü ay mayıs (74 mm) ve en çok görülüğü ay ise aralıktır (219 mm). Kurak mevsimlerde seyrek ama şiddetli yağmurlar görülmektedir.
Tarihçe
Modern köyün tarihi, Samtredia-Batum demiryolu hattının inşası ile bağlantılıdır. İlk kalıcı yerleşimler 1890'larda başlamıştır. Önceleri köydeki kırsal alan, yakın dağ köylerinde yaşayanlar tarafından tarımsal amaçlarla kullanılıyordu. Köy, geç bir tarihte kurulduğu için "Ahalisopeli" (yeniköy) olarak adlandırılmıştır. Sovyet döneminde, köydeki tren istasyonuna "Kolşroma" adı verilmiştir.
Köyün güneyinde yerlilerin "Natsihara" dediği bir kalenin kalıntıları vardır.
Köydeki toponim analizleri, köydeki ilk yerleşimlerin Lazca ve Megrelce tek bir dilken oluştuğunu göstermektedir. Köyün taşla ezilmiş yerlerinden biri, Zan dillerinde "taş ülke" olarak tercüme edilen "Kvaşkiana" olarak adlandırmaktadır.
Acaralı eko-göçmenler 1990'dan beri köyde yaşamaktadır.
Nüfus
John Stewart (Carrick kontu)

Carrick Kontu, Kinclaven Lordu John Stewart ( 1645'te öldü), Kral V. James'in gayrımeşru oğlu Orkney Kontu Robert'ın üçüncü oğlu İskoç bir asilzade idi.
John, "Orkney Üstadı" olarak biliniyordu. 6 Ağustos 1600'de James Sandilands ile Dirleton Kalesi'ne Gowrie Kontu'nun kardeşleri William ve Patrick Ruthven'i tutuklamak için gitti, ancak Kennedy adında bir adam tarafından önceden uyarıldıkları için kaçtılar.
Robert Stewart (Orkney kontu)

Robert Stewart, Orkney'in 1. Kontu ve Zetland Lordu (Shetland) (1533 baharı 4 Şubat 1593), İskoçya Kralı V. James ve metresi Eupheme Elphinstone'un tanınmış gayri meşru bir oğluydu. Robert Stewart, İskoç Kraliçesi Mary'nin üvey kardeşiydi ve İskoçya ve İngiltere Kralı VI. ve I. James'in amcasıydı.
Aziz Magnus Katedrali

St Magnus Katedrali, Kirkwall, İskoçya anakarasının kuzey kıyısındaki bir grup ada olan Orkney'in ana kasabası Kirkwall'da yer alan bir katedraldir. Birleşik Krallık'ın en kuzeyinde yer alan katedraldir ve adaların İskandinav Orkney Kontları tarafından yönetildiği dönemde Orkney piskoposları için inşa edilmiş Romanesk mimarinin güzel bir örneğidir. Kiliseye bağlı değildir; ancak Orkney'in 1468'de İskoç Krallığı tarafından ilhak edilmesinin ardından İskoçya Kralı III. James'in bir yasası sonucu Kirkwall kasabasına ait olmuştur.
İnşaat 1137'de başladı ve sonraki 300 yıl içinde yapıya eklemeler yapıldı. İlk piskopos Yaşlı William'dı ve piskoposluk, Norveç'teki Nidaros Başpiskoposu'nun yetkisi altındaydı. Yakındaki Piskopos Sarayı Piskopos William için inşa edildi.
Reformasyondan önce katedrale, makamı Kirkwall'da bulunan Orkney Piskoposu başkanlık ediyordu.
Kirkwall Kalesi

Kral Kalesi olarak da bilinen Kirkwall Kalesi, Kirkwall'da yer almaktaydı ve Orkney Adaları'nın ana yerleşimiydi. 14. yüzyılda inşa edildi, 1614'te kasıtlı olarak yıkıldı. Son kalıntılar 19. yüzyılda temizlendi. Kale, Kirkwall'un merkezindeki Broad Street ve Castle Street'in köşesinde bulunuyordu.
Tarihi
14. yüzyılda, Orkney Kontu Henry Sinclair (c. 1345 - c. 1400), Norveç Kralı VI. Haakon'dan Orkney Kontluğu'nu ayırdı. Sinclair, 1379'da kontluğu kurduktan kısa bir süre sonra Kirkwall'daki kaleyi inşa etti. 26 Ekim 1614'te İskoçya Privy Konseyi, Kirkwall Kalesi'nin yıkılmasını emretti; ancak bu ertesi yıla kadar gerçekleştirilmedi. Kalıntılar, Morton'un 14. Kontu James Douglas'ın yeni bir şehir evi ve hapishane inşa etmesi için Şehir Konseyi'ne taşları verdiği 1742 yılına kadar ayakta kaldı. Castle Street'teki 1865 tarihli bir plak, kalenin yerini gösterir.
Güveği Sinan Paşa

Güveyi Sinan Paşa (? 1504), beylerbeyi ve kaptan-ı deryalık görevlerinde bulunmuş Osmanlı devlet adamıdır.
Hayatının ilk yılları hakkında bilgi yoktur. Arnavut kökenli devşirmedir. Tahminen 1480 yılında II. Bayezidin şehzade olarak bulunduğu Amasyada kızı Ayşe Sultan ile evlenmiştir. Bundan dolayı Damad veya Güveyi lakaplarıyla anılmıştır. Bununla birlikte ilk eşinden kızı Fülane Hatunun da II. Bayezid ile evli olduğu belirtilmektedir.
II. Mehmedin 3 Mayıs 1481de ölümünden sonra sadrazam Karamani Mehmed Paşa şehzadeler Cem Sultan ve II. Bayezide haberciler yollamıştır. O tarihte Anadolu beylerbeyi olarak görülen Sinan Paşa, sadrazamın adamlarından olan haberciyi Karamandaki Cem Sultana ulaşmadan yakalayarak öldürmüş ve kayınpederi Şehzade Bayezide zaman kazandırmıştır.
1486 yılında yeniden Anadolu beylerbeyliğine getirilen Sinan Paşa, 2 Mayıs 1489 tarihinde Hersekzade Ahmed Paşanın Anadolu beylerbeyi olmasıyla görevine son verilmiştir. 1491/92de kaptanıderya olsa da kısa süre sonra 1492/93de görevden alınmıştır.
1499-1503 Osmanlı-Venedik Savaşı esnasında 1499 yılında Anadolu beylerbeyi sıfatıyla, padişah II. Bayezidin de katıldığı Mora Seferine katılmıştır. Sinan Paşa 1500 yılı Ağustosun da Modon kalesini üç haftalık kuşatmadan sonra ele geçirmiş ve kalenin tamiriyle görevlendirilmiştir.
1502 yılında Rumeli beylerbeyi olmuş ve öldüğü tarihe kadar bu görevde bulunmuştur. Eşi Ayşe Sultana padişahça gönderilen 14 Ocak 1504 tarihli taziye mektubu dikkate alındığında 1504 yılı Ocak ayı başlarında öldüğü anlaşılmaktadır.
Geliboluda kendi adıyla bilinen türbeye gömülüdür.
Sinan Paşanın Ayşe Sultandan olan çocuklarında Hanzade Ayşe Sultan 1503 yılında Dukakinoğlu Ahmed Paşa ile evlenmiştir. Diğer kızlarından; Kamerşah Sultan ile Fatma Sultan, Mesih Paşanın oğullarıyla evlenmiş, Gevherşah Sultanında İbrahim Bey adlı biriyle evlendiği görülmektedir. Ahmed ve Mustafa adıyla iki oğlunun da Ayşe Sultandan olduğu bilinmektedir. Bilinen diğer oğullarından; Mehmedşah Beyin Larende ve Alaiye sancakbeyliği, diğer oğlu Mehmed Bey ise Kangırı, Ankara ve Bayburt sancakbeyliği yapmıştır. Bu çocuklarının ilk eşinden olduğu değerlendirilmektedir.
Yeoryos Kandilaptis

Georgios Th. Kandilaptis (Yunanca: Γεώργιος Κανδηλάπτης, romanizasyon: Geórgios Kandiláptis) Yunan akademisyen, gazeteci ve öğretmendi. Hayatının ilk 44 yılını Osmanlı Devleti'nde, sonrasını Yunanistan'da geçirdi. Yazdıklarının ana konusu Pontus bölgesi olan Kandilaptis, tarihi, folklorik, edebi ve sosyoloji temalı birçok makalenin yazarıdır.
Hayatı
Kandilaptis, 23 Ekim 1881'de Osmanlı İmparatorluğu'nun Gümüşhane kentinde doğdu. 4 çocuğun en küçüğüydü. Ailenin ebeveynleri Theodoros ve Kiparissia (veya Paresa) Kandilaptis'ti. 1899'da Argyropolis Lisesi'nden mezun olduktan sonra, 1899'dan 1914'e kadar Gümüşhane ve Erzincan'ın köylerinde öğretmenlik yaptı. 1914'te I. Dünya Savaşı sırasında Osmanlı ordusuna katılmaya çağrıldı, ancak askere gitmedi. 1920-1922 döneminde Erzurum'a sürüldü.
Türkiye-Yunanistan nüfus mübadelesi sırasında 1924'ün yazında memleketinden ayrıldı. Ailesiyle birlikte Dedeağaç'a yerleştiği Yunanistan'a kaçmak zorunda kaldı. Yunanistan'a giderken Trabzon İmparatorluğu'nun Altın boğalarını, Trabzon Kralı IV. Aleksios'un kemiklerini ve birkaç kütüphane el yazması da dahil olmak üzere Pontus tarihinin önemli tarihi kalıntılarını da yanında götürdü.
Yunanistan'dayken emekli olduğu 1951'e kadar Evros bölgesinin çeşitli bölgelerindeki ilkokullarda öğretmenlik yapmaya devam etti. 29 Haziran 1966'da Yunan devleti, Kandilaptis'in çalışmalarını mektuplarla onurlandırdı ve Atina'da düzenlenen özel bir törende Feniks Nişanı ile ödüllendirdi.
14 Ocak 1971'de Dedeağaç'ta hastalıktan öldü.
Kişisel hayatı
1908'de Angeliki Louka ile evlendi. Bu evliliğinden dört erkek ve üç kız çocuğu oldu. Çocuklarından Teğmen Theodoros Kandilaptis, Yunan-İtalyan Savaşı sırasında çatışmada öldürüldü. Adı Dedeağaç'taki bir askeri kampa verildi.
Yazılı çalışmaları
Yorgos Kandilaptis çocukluğundan beri Pharos tis Anatolis (Trabzon'da), Odessa Dünyası, Batum'un Argonatları ve Paidikos Kosmos gibi gazete ve dergilerde yazarlık yaptı. 1969 yılına kadar çalışmalarına devam eden Kandilaptis, Atina, Makedonya ve Batı Trakya'daki dergi ve gazetelerde yaklaşık 400 makale, deneme ve edebi eser yayımladı. 1971'de öldüğünde on iki kitabı yayınlanmıştı. Diğer çalışmalarının büyük bir bölümü 2001'den sonra yayımlandı.
Hayrettin Uzun

Hayrettin Uzun (1945, Çubukluosmaniye - 21 Eylül 2000, İstanbul), Türk bürokrat ve eski milletvekili.
Hayatı
93 Harbinden sonra Borçka'nın Güreşen köyünden göç etmiş Laz kökenli bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi mezunudur. Maliye Bakanlığı'nda çeşitli yöneticilik görevlerinde bulunmuş, Türkiye'nin Londra Büyükelçiliği'nde maliye ve gümrük müşaviri, TBMM Başkanlık Müşaviri ve Genel Sekreter Yardımcısı, BOTAŞ (Boru Hatları ve Petrol Taşıma Anonim Şirketi) Yönetim Kurulu Başkanı ve Genel Müdürü olmuştur.
TBMM 20. Dönem Kocaeli Milletvekili olarak ANAP'ta siyaset yapmış, 1999 Türkiye yerel seçimlerinde DYP'nden Kocaeli Büyükşehir Belediyesi başkan adayı olmuştur.
İngilizce bilmekte olup evli ve 2 çocuk babası idi, ziyaret amacıyla geldiği Beşiktaş TBMM Konukevi'nde 21 Eylül 2000 tarihinde kalp krizi geçirerek ölmüştür.
Avrupa'daki trafik işaretlerinin karşılaştırılması

Avrupa trafik işaretleri, belirgin bir tekdüzelik ve standardizasyona rağmen ülkeler arasında farklılıklar bulunmaktadır. Çoğu Avrupa ülkesi 1968 yılında imzalanan Viyana Karayolu Trafik Sözleşmesi'ni imzalamış ve uygulamıştır. Bunlar: Arnavutluk, Avusturya, Belarus, Belçika, Bosna Hersek, Bulgaristan, Hırvatistan, Çekya, Danimarka, Estonya, Finlandiya, Fransa, Almanya, Yunanistan, Macaristan, İtalya, Letonya, Litvanya, Lüksemburg, Karadağ, Hollanda, Kuzey Makedonya, Norveç, Polonya, Portekiz, Romanya, Rusya, San Marino, Sırbistan, Slovakya, Slovenya, İsveç, İsviçre, Türkiye, Ukrayna ve Birleşik Krallık'dır.
Avrupa trafik işaretleri arasındaki farklar
Ana farklılıklar şunlardır:
grafik tasarım detayları
yerel düzenleyici farklılıkları
yön işaretlerinin renk kodlaması
yerel dil metinleri (bazen iki dilli)
yatay yol işaretlerinin anlamı ve renk kodlaması
Grafik farklılıkları
İrlanda'daki uyarı işaretleri sarı ve elmas kesim (Amerika, Avustralya ve bazı doğu Asya ülkelerinde olduğu gibi) şeklindedir ve bu nedenle Avrupa'nın geri kalanında bulunan beyaz veya sarı, kırmızı bordürlü, üçgen işaretlerden farklıdır.
Bireysel piktogramların tasarımı (tünel, yaya, araba, vb.) genel olarak benzerdir fakat ayrıntılı olarak ülkeden ülkeye farklılık gösterir.
Ok türleri farklı olabilir.
Tabelalardaki yazı tipleri değişebilir.
Yön ve bilgi işaretlerinin farklılıkları
Apple M1

Apple M1, Haziran 2020'de WWDC 2020 etkinliğinde duyurulan Apple silikon çiplere geçiş sürecinde Apple tarafından geliştirilen ilk çiptir. 5 nm üretim süreci ile üretilen ilk kişisel bilgisayar çipi olan M1, 2020'nin Kasım ayında tanıtılan MacBook Air, MacBook Pro ve Mac Mini modellerinde kullanılmaktadır. Daha sonra 18 Ekim 2021 yılında Apple M1 Pro ve M1 Max çipleri sunuldu. TSMC şirketinin 7 nm'li teknolojisin'de üretilir.
Mimari
M1, dört adet yüksek performanslı "Firestorm" ve dört adet yüksek verimli "Icestorm" çekirdeklerine sahiptir. Böylece sistem, daha önce satışa sunulan Intel işlemcili modellere göre çok daha optimize bir şekilde çalışabilmektedir.
ARM mimarisini kullanan M1, x86 mimarisini kullanan Intel işlemcili Mac'ler için derlenmiş uygulamaları Rosetta 2 adı verilen bir yazılım sayesinde çalıştırabilmektedir.
Bellek, kullanılan "SiP" yapısı sayesinde işlemci ve grafik birimi ile aynı çipin içinde bulunmaktadır. Bu bellek, grafik birimi ile işlemcinin birlikte kullandığı, Apple tarafından "birleşik bellek" olarak adlandırılan bir yapıda olup 8 GB ve 16 GB olmak üzere iki seçenekle satışa sunulmaktadır.
Performans ve Verimlilik
M1 çipli Mac'ler, Geekbench 5 testinde daha önce satışa sunulan kendi serilerindeki Intel modellere göre daha yüksek skorlar elde etmektedir. Genel işlemci performansının yanı sıra çipin içinde bulunan Neural Engine adlı işlem birimi, yapay zeka gerektiren işlemleri büyük ölçüde hızlandırabilmektedir.
Ayrıca Apple, M1 çipe sahip olan MacBook Pro'nun 20 saatlik pil ömrü sunduğunu ve bunun bir Mac'te sunulan en uzun pil ömrü olduğunu iddia etmektedir.
Apple M1 Çipini Kullanan Cihazlar
MacBook Air (Apple silicon)
Mac Mini (M1, 2020)
MacBook Pro (13-inch, M1, 2020)
iMac (24-inch, M1, 2021) - base model has 7-core GPU
iPad Pro, 11-inch (3rd generation)
iPad Pro, 12.9-inch (5th generation)
Kaynaklar
Los Angeles Basin

Los Angeles Havzası, Güney Kaliforniya'da Yarımada Sıradağları olarak bilinen bir bölgede bulunan tortul bir havzadır. Havza, aynı zamanda topluca Kaliforniya Enine Sıradağları olarak bilinen, doğu-batı yönlü anormal dağ zincirleri grubuna da bağlıdır. Mevcut havza, Pasifik levhası'nın kenarında yer alan uzun alçak sırtlar ve tepe grupları ile zemini işaretlenmiş bir kıyı ovası alanıdır. Los Angeles Havzası, Santa Barbara Kanalı, Ventura Havzası, San Fernando Vadisi ve San Gabriel Havzası ile birlikte, daha büyük Güney Kaliforniya bölgesinde yer almaktadır. Kuzey, kuzeydoğu ve doğuda, ova havzası Santa Monica Dağları ve Puente, Elysian ve Repetto tepeleri ile sınırlıdır. Güneydoğuda, havza Santa Ana Dağları ve San Joaquin Tepeleri ile çevrilidir. Havzanın batı sınırı, Kıta Sınır Bölgesi ile işaretlenmiştir ve kara bölümünün bir parçasıdır. Kaliforniya sınır bölgesi, kuzeybatı eğimli açık deniz sırtları ve havzaları ile karakterizedir.
Whole Lotta Choppas

"Whole Lotta Choppas", Amerikalı rapçi Sada Baby'nin bir şarkısıdır. 14 Ağustos 2020 tarihinde Asylum Records etiketiyle yayımlanan şarkı, çıkacak ilk albümünün baş teklisidir. Şarkı, video paylaşım uygulaması TikTok'ta hızla popülerlik kazandı ve Sada Baby'nin ilk listelerde yer alan şarkısı oldu.
Müzik videosu
Müzik videosu Miami'de 20K Visuals tarafından çekilen şarkıda, Sada Baby'nin birkaç model ve Big Squad ekibiyle büyük bir ev partisi verdiği gözükmektedir.
Grafikler
Remiks
Kitap Köşesi

Kitap Köşesi, Marley Dias tarafından sunulan bir 2020 eğitim yayınlı televizyon programıdır. Netflix için Jesse Collins Entertainment tarafından üretilen ve Fracaswell Hyman tarafından yönetilen dizinin prömiyeri 1 Eylül 2020'de yapıldı.
Oyuncu kadrosu
Tiffany Haddish
Grace Byers
Caleb McLaughlin
Lupita Nyong'o
Marsai Martin
Karamo Brown
Jill Scott
Misty Copeland
Common
Jacqueline Woodson
Kendrick Sampson
Marley Dias
Türkçe Dublaj
Tiffany Haddish - Figen Altınyüzük
Grace Byers - Kezban Başbuğa
Caleb McLaughlin - Rıdvan Uludaşdemir
Lupita Nyong'o - Seda Can
Marsai Martin - Dicle Ezgi Gözöğlu
Karamo Brown - Ali Hocaoğlu
Jill Scott - Evin Örnek
Misty Copeland - Şilan Düztaban
Common - Ferhat Bayhan
Jacqueline Woodson - Nur Eraslan
Kendrick Sampson - Onur Cebe
Marley Dias - Leyla Kaytan
Türkçe Versiyonu
Seslendirme Şirketi: Saran Digital Studios
Çevirmen: Ogün Başturk
Uyarlayan: Ogün Başturk
Yonetmen: Ahmet Tekeş
Bölümler
Mask Off

"Mask Off" Amerikalı rapçi Future'ın beşinci stüdyo albümü olan Future (2017) için bir şarkısıdır. Parça, başlangıçta bir albüm parçası olarak listelendikten ve baş single "Draco"dan daha fazla popülerlik kazandıktan sonra ikinci single olarak yayımlandı. ABD Billboard Hot 100 listesinde beş numaraya yükselen şarkı, Future'ın baş sanatçı olarak listede en yükseğe ulaşan single'ı oldu.
Müzik videosu
"Mask Off"un müzik videosu Colin Tilley tarafından yönetildi ve 5 Mayıs 2017'de yayımlandı.