I. Mitridates (Part)

I. Mithridates; MÖ 165-MÖ 132 yılları arasında Part kralı.
Phriapatius oğlu olup, abisi I. Phraatesin MÖ 165 yılında ölmesiyle Part kralı oldu. Romalı tarihçi Justinin yazdıklarına göre abisi I. Phraates, kendi oğulları olmasına rağmen taht varisi olarak kendisini seçmişti. Bu tercihinde de Selevkos kralı IV. Antiokhos Epiphanēsin saldırgan politikasından endişelenen Phraatesin tahtı, oğulları yerine deneyimli kardeşi Mithridatese bırakma zorunluluğu hissetmesi neden olmuştur.
Genel kanıya göre abisi döneminde MÖ 167de Greko-Baktriya Krallığının elindeki Heratı ele geçirdi. Abisinin MÖ 165 yılında ölmesiyle Part kralı olduğunda da Greko-Baktriyalılar üzerine seferlerine devam etti. Doğu bölgesine düzenlenen seferler tamamlandıktan sonra Baktriyanın Araia ve Margiana toprakları içeren batı kısmını hakimiyet altına alınmıştı. MÖ 160ta batı da Seleukosların üzerine harekete geçerek Batı İran ve Mediayı (Atropatena) ele geçirdi. Bir süre Hyrkaniana da kaldıktan sonra Selevkosların zayıf durumundan faydalanmak için MÖ 144de yeniden batı seferine çıktı.
MÖ 141 yılında Babil ile Seleukosların en büyük şehirlerinden Seleucia ele geçirerek de Mezopotamya bölgesinin önemli bölümü imparatorluk topraklarına kattı. Böylece Characene Prensliğini de vassal olarak hakimiyeti altına almış oldu. Başarılı seferinden sonra Hyrkaniaya dönen Mithridates, MÖ 140 yılında Selevkos vassallığından kurtulan Elamlıların tehdidi nedeniyle Babile dönmek sorunda kaldı. Elamlılar bu esnada saldırgan tutumlarını sürdürerek Babil yakınlarındaki Silhu/Sellas Nehri dolaylarındaki günümüzde yeri bilinemeyen Apemea şehrini yağmaladıktan sonra yakıp yıktılar. Mithridates geri geldikten sonra birkaç yıl içerisinde Characene Prensliğini Part topraklarına katabildi. I. Mithridates döneminde Pathlar doğuda İndus Nehri, batıda da Mezopotamyanın bir bölümü ve Fırat Nehri kuzeyine kadar Doğu Anadolu topraklarını denetimleri altına almışlardı.
Bu başarılar İpek Yolu ve Kral Yolu gibi dönemin önemli ticaret güzergahını kontrol almasını sağlayarak krallığına büyük ekonomik refah sağladı. Onun döneminden itibaren Partlardan imparatorluk olarak bahsedilmeye başlanmıştır. Fetihler ve ekonomik gelişmeyle topraklarında geniş imar çalışmalarına başladı. Nisa şehrinde önemli imar faaliyetleri yapılmış ve şehirden Mithradatkert (Mithradates Kalesi) olarak bahsedilmeye başlanmıştır. Tüm bunlar yaşanırken Selevkoslar iç çatışmalar, gaspçı hükümdarlar gibi nedenlerle zayıflamış durumdaydı. General Diodotus Tryphon MÖ 142de Antakyada isyan etmiş ve tarihteki adlandırmaya göre burada gaspçı olarak hüküm sürmekteydi. Ancak bu zor duruma rağmen meşru Selevkos kralı II. Demetrius Nicator 140/139 da Partlar üzerine sefer düzenlemişti. Demetrius, Fıratı geçtikten sonra Mezopotamyaya girdi. Buradaki yerel Yunanlar ve Makedonlar ile Elamların desteğini alan Demetrius ilerleyişini sürdürerek Babile girdi.
Yaşanan bir dizi çatışmadan sonra Mithridates, rakibi II. Demetriusu MÖ 138de esir alarak onu Hyrkaniaya götürdü. Mithridates burada Demetriusa iyi davrandığı gibi onu kızı Rhodogune ile evlendirdi. Ancak Selevkosların son büyük hükümdarı sayılan VII. Antiohos tahta geçtiğinde Part-Selevkos çatışması yeniden başladı. Bazı kaynaklara göre MÖ 138 yılında, bazı kaynaklara göre ise MÖ 132 yılında hastalıktan ölmüştür.