Kâğıt falcı

Bir falcı (bir bit yakalayıcı, chatterbox, tuz mahzeni, helikopter, veya Paku-Paku olarak da anılır) çocuk oyunlarında kullanılan bir origami türüdür. Falcının bazı bölümleri, bir oyuncunun seçim yapabileceği seçenekler olarak işlev gören renkler veya sayılarla etiketlenir ve iç kısımda, her biri bir mesajı gizleyen sekiz kanat vardır. Falcıyı çalıştıran kişi, oyuncunun yaptığı seçimlere göre cihazı manipüle eder ve son olarak gizli mesajlardan biri ortaya çıkar. Bu mesajlar soruları yanıtlama iddiasında olabilir (dolayısıyla adı) veya oyuncunun gerçekleştirmesi gereken etkinlikler olabilir.
Aynı şekil kıskaç veya tuz mahzeni olarak da kullanılabilir.
Yapımı
Bir kağıt falcı, aşağıdaki şekilde gösterilen adımlarla oluşturulabilir:
Bir kağıdın köşeleri zıt tarafları karşılayacak şekilde katlanır ve (kağıt zaten kare değilse) üst kısmı kesilerek köşegen kırışıklıkları olan kare bir tabaka oluşturulur.
Karenin dört köşesi merkeze katlanır ve origami terminolojisinde blintz taban veya yastık katlama olarak bilinen bir şekil oluşturur. Ortaya çıkan daha küçük kare ters çevrilir ve dört köşe ikinci kez katlanır.
Dört köşenin tamamı, noktalar ortada buluşacak şekilde katlanır ve oyuncu parmaklarını dört köşenin her birinde kağıt ceplerine sokar.
Falcılık
Falcıyı kullanmak için, fal söyleyen oyuncu, kağıdın dört köşesini her iki elinde işaret parmakları ve başparmakları ile tutar, iki çift köşeyi bir arada ve diğer iki çifti birbirinden ayrı tutarak köşelerin iç taraflarının sadece yarısı görülebilir.
Manipülasyonlar, çeşitli benzer yöntemlerle yapılır, örneğin: Oyuncu, falcıyı tutan kişiye bir soru sorar; bu soru cihaz tarafından cevaplanacaktır. Tutucu daha sonra bir numara veya renk ister. Numara veya renk seçildikten sonra, sahibi falcının içindeki iki renk ve sayı grubu arasında geçiş yapmak için parmaklarını kullanır. Tutucu, bu konumları birkaç kez değiştirir: bu, seçilen renkteki harflerin sayısı, orijinal olarak seçilen sayı veya her ikisinin toplamı ile belirlenebilir. Oyuncu, falcının pozisyonunu değiştirmeyi bitirdiğinde, oyuncu ortaya çıkan kanatlardan birini seçer. Bu kanatların üzerinde genellikle renkler veya sayılar bulunur. Tutucu daha sonra kanadı kaldırır ve altındaki falı ortaya çıkarır. Kullanıcılara uyacak şekilde adımlar tekrar edilebilir.
Diğer kullanımlar
Bu şekiller, servet anlatmak için kullanılmanın yanı sıra, bit gibi böcekleri yakalamak için bir kıskaç olarak da kullanılabilir, bu nedenle "bit yakalayıcı" adı verilir.
"Tuz mahzeni" adı, dört noktası aşağıya doğru bir masanın üzerinde durduğu aynı şeklin farklı bir kullanımını ifade eder; dört açık cep, küçük yiyecek parçalarını tutmak için kullanılabilir.
2018 yılında, İspanya'nın Olot kentindeki Lluèrnia festivali için bir bina penceresinden akan lavı andıran "ORIGAMI LAVA" (David Oliva + Anna Juncà) adlı bir enstalasyon oluşturmak için bu şeklin 10.000'den fazla kopyası kullanıldı.
Tarihçe
Bu şekil İngilizce konuşulan dünyaya tuz mahzeni adı altında 1928 origami kitabı Fun with Paper Folding ve Rigney tarafından tanıtıldı (Fleming H. Revell şirketi, 1928, s. 10). İngiltere'de kağıt falcıların kullanımı 1950'lerden beri kayıtlara geçmiştir. ABD'de "bit yakalayıcı" ifadesi başka anlamlarla çok daha uzun süredir kullanılsa da, ABD'de kağıt bit yakalayıcıların kullanımı en azından 1960'lara kadar uzanmaktadır.