Letonya'daki Ruslar

Letonya'daki Ruslar (Letonca: Krievi Latvijā, Rusça: ), son iki yüzyıldır ülkedeki en büyük etnik azınlık olmuştur. Letonya'daki Rusların sayısı, Letonya'nın Sovyet işgali sonrasında, topluluğun büyüklüğü 1935'teki toplam nüfusun %8,8'inden 1989'da %34,0'a çıkarak dört kattan fazla artmıştır. Letonya'nın 1991'de yeniden bağımsızlığını kazanmasının ardından, Rus nüfusu 2018'in başında %25,2'ye düşerek yeniden küçülmeye başlamıştır.
Bağımsız Letonya'da (1990'dan günümüze)
Dağılım
Letonya'daki Ruslar çoğunlukla kentsel alanlarda yaşıyor. 2006'da Ruslar, başkent Riga'da nüfusun %42,3'ünü ve en büyük ikinci şehir olan Daugavpils'te %53,5'ini oluşturuyordu. Sovyetler yönetimi altında gelen Ruslar, fabrika işlerine personel sağlamak için öncelikle sanayi merkezlerine yerleştirilirken, kırsal alanlarda, daha uzun bir Rus-Leton karma köy geçmişine sahip doğu Letonya'daki bazı küçük alanlar dışında, neredeyse tamamen etnik Letonlar yaşıyordu. 2018'in başında etnik Ruslar nüfusun %25,2'sini oluşturuyordu.
Letonya Merkez İstatistik Bürosuna göre, 2011'den 2017'ye kadar 19.932 Rus Letonya'ya göç ederken, 48.851 Rus diğer ülkelere göç etti.
Vatandaşlık
1991'de bağımsızlığını yeniden tesis ettikten sonra Letonya, ataları Haziran 1940'tan sonra gelenlere otomatik olarak vatandaşlık vermedi; bu durum, esas olarak etnik Rusları etkileyen bir politikadır. Letonca dili ve tarihi bilgisi vatandaşlık elde etmek için bir koşul olarak belirlendi; bu başlangıç koşulları daha sonra gevşetildi. Bununla birlikte, Letonya'daki Rusların önemli bir kısmı hala yabancı statüsüne sahiptir. Ocak 2017 itibarıyla, Letonya'daki etnik Rusların büyük çoğunluğu, %71,1 oranıyla 398,549 kişi vatandaşlığa sahiptir.
Rus dili statüsü
Letonya'daki bazı Ruslar ve Rusça konuşanlar (en önemlisi Sosyal Demokrat Parti "Uyum", Letonya Rusya Birliği, Rus Okul Savunma Personeli ve Anadil İçin!) için bir başka tartışma konusu da, Letonca, Devlet Dili Yasası tarafından Letonya'daki tek resmi dil olarak tanımlandığı için Rus dilinin statüsüdür.
18 Şubat 2012'de Letonya, Rusça'yı ikinci resmi dil olarak kabul edip etmeme konusunda bir anayasa referandumu düzenledi. Merkez Seçim Komisyonu'na göre %74,8 aleyhte oy verirken %24,9 lehte oy verdi ve seçmen katılımı %71,1 idi.
2019'ten başlayarak, Rus Dili ve Edebiyatı dersleri gibi Rus azınlığının kültürü ve tarihi ile ilgili konular hariç, özel kolejlerde ve üniversitelerde Rusça eğitim ve devlet liselerinde genel eğitim kademeli olarak durdurulacaktır.
Siyasi temsil
Letonya'da Rusça konuşan azınlığı temsil ettiğini iddia eden birkaç politikacı ve siyasi parti var. Bunlar arasında, Tatjana Ždanoka tarafından başkanlığı yürütülen, Avrupa Parlamentosu'nda bir sandalyeli sahip olan Letonya Rus Birliği ve Nils Usakovs ve Andris Ameriks tarafından temsil edilen iki sandalyeli Sosyal Demokrat Parti "Uyum" partisi bulunmaktadır. Bu siyasi partiler, Letonya vatandaşı olmayan tüm kişilere otomatik vatandaşlık verilmesini ve Rus dilinin haklarını destekliyor ve diğer konularda solcu eğilimler gösteriyor. Letonya Refah Bakanı Vladimirs Makarovs ve Çevre Koruma ve Bölgesel Kalkınma Bakanı Vjačeslavs Dombrovskis, Letonya Eğitim ve Bilim Bakanı ve Ekonomi Bakanı olarak görev yapan Vjačeslavs Dombrovskis ve 2009'dan 2019'a kadar Riga Belediye Başkanı olan Nils Usakovs gibi birçok Rus etnik kökeninden politikacı da Letonya'da üst düzey devlet görevlerinde bulundu.