Satoshi Kon

Satoshi Kon, (今敏, Kon Satoshi, 12 Ekim 1963 - 24 Ağustos 2010) Hokkaidō, Sapporo doğumlu Japon film direktörü, animatör, senarist ve manga sanatçısıdır. Japanese Animation Creators Association (JAniCA) üyesidir. Musashino Sanat Üniversitesi'nin Görsel Tasarım bölümünden mezun olmuştur. Perfect Blue (1997), Tokyo Godfathers (2003), ve Paprika (2006) anime filmleriyle bilinir.
Biyografi
Çocukluk ve Gençlik Yılları
Kon 12 Ekim 1963te doğmuştur. Babasının iş değişimi sebebiyle, ilkokul dördüncü sınıftan itibaren eğitimini Sapporoda yapmıştır. Manga sanatçısı Seihō Takizawayla aynı sınıftaydı ve yakın arkadaşıydı. Hokkaido Kushiro Koryo Lisesinde okurken animatör olmaya karar verdi. Uzay Savaş Gemisi Yamato (1974), Heidi (1974), Fututre Boy Conan (1978), Mobile Suit Gundam (1979) ve Domu: Bir Çocuğun Hayali en sevdiği eserlerden olarak bilinmekteydi. Yasutaka Tsutsui, Konun çizimlerine ilham kaynağı olmuştur. 1980ler'de Musashino Sanat Üniversitesinin Görsel Tasarım bölümünden mezun olmuştur. Bu süre boyunca birçok yabancı film izledi ve Yasutaka Tsutuiyun kitaplarını okudu.
Erken Kariyer
Üniversitedeyken bir manga sanatçısı olarak ilk çıkışını Toriko (1984) isimli isimli kısa bir mangayla yapmıştır ve Genç Magazin (Kodansha)nın düzenlediği 10. Tetsuya Chiba Ödüllerinde ikinci olmuştur. Sonrasında Katsuhiro Otomonun asistanı olarak işe başlamıştır. Üniversiteden mezun olduktan sonra Kaikisen (1990) adlı tek ciltli bir manga ve Katsuhiro Otomonun canlı çekim filmi World Apartment Horrorun senaryosunu yazdı. 1991de Roujin Z adlı animasyon filminde animatör ve arka plan tasarımcısı olarak çalıştı. Mamoru Oshiinin Patlabor 2: The Movie ve birkaç başka animasyon filmlerindeki beş plan sanatçılarından biri olarak çalıştı. Arkasından Oshii ile 1994te Animage tarafından basılan Seraphim: 266,613,336 Wings mangasında çalıştı. Kon 1995te Katsuhiro Otomonun Hatıralar seçmelerindeki üç kısa filmden birincisi olan Manyetik Gül kısa filminin senaristi, plan sanatçısı ve arka plan sanatçısı oldu. Bundan itibarenn Konun eserleri fantezi ve gerçekliği karıştırma temasıyla öne çıkacaktır.
Yönetmenlik
1993te Kon, orijinal video animasyonu JoJos Bizarre Adventureın beşinci bölümünün senaryosunu yazdı ve ortak yapımcısı oldu. 1997de yönetmenlikte ilk eseri olan Mükemmel Mavi (Yoshikazu Takeuchinin aynı isimdeki kitabından esinlenilmiş) üzerinde çalışmaya başladı. Bir pop idolünü konu alan bir gerilim filmiydi. Aynı zamanda Madhouse stüdyosuyla yaptığı ilk filmdi. Kon başından beri yazar tarafından yazılan orijinal senaryoyu beğenmemişti ver değiştirmek istedi. Hikayenin üç elementi dışında (idol, korku ve takipçi sapık) Kona istediği herhangi değişikliği yapma izni verilmişti. Senarist gerçek dünya ve hayal arasındaki bulanık çizgi fikri üzerine çalışan Sadayuki Muraiydi.
Mükemmel Mavinin ardından Kon 1993te yazılmış Yasutaka Tsutsui kitabı Paprikayı yeni filmi için uyarlamayı düşündü fakat Mükemmel Mavinin dağıtımevi Rex Entertaintment iflas edince bu planlar engellenmiş oldu. Tesadüfen Konun bir sonraki filmi de bir stüdyonun iflas etme konusunu işleyecekti. 2002de Konun ikinci filmi Mİlenyum Aktris piyasaya sürüldü. Film, kariyerinin zirvesindeyken gizemli bir şekilde odak noktasından çekilen emekli bir aktrisi konu alıyor. Mükemmel Maviyle yaklaşık aynı bütçeye (120 000 000 yen) sahip olan Milenyum Aktriz ondan önce gelen filmden daha yüksek eleştirel ve maddi başarı kazandı ve birçok ödüle layık görüldü. Senaristi iluzyon ve gerçeklik arasında pürüzsüz bir bağlantı kullanarak "Trompe-l' il gibi bir film" yaratan Sadayuki Muraidi. Milenyum Aktriz, Konun uzun zamandır hayranlık duyduğu müzisyen Susumu Hirasawayı içeren ilk filmiydi.
2003te Konun üçüncü filmi, Tokyo Tanrıları açıklandı. Film Tokyoda Noel arifesinde bir bebek bulup ailesini aramaya karar veren evsiz bir üçlüyü konu alıyor. Tokyo Tanrılarının yapımı Konun önceki iki filminden daha çok paraya mal oldu (yaklaşık 300 000 000 yen) ve mizahi bir şekilde evsizlik ve terke edilme meselelerini işledi. Senaryonun yazarı Keiko Nobumotoydu.
2004te Kon, birkaç toplumsal meseleyle beraber yine hayal ve gerçekliğin birbirine karışması temasını işlediği 13 bölümlük dizisi Paranoia Agentı piyasaya sürdü. Dizi, Konun beğendiği ancak hiçbir projesine tam uymadığını düşündüğü kullanılmamış hikaye fikirlerinin çokluğundan yapıldı.
2006da birkaç senedir planlandıktan sonra Paprikanın çıkışı açıklandı. Hikaye rüya analiziyle akıl hastalarını tedavi etmek için kullanılan yeni bir tip psikoterapiyi alıyor. Film çok başarılıydı ve birçok fil ödülüne layık görüldü. Kon filmle ilgili "Kihonteki na story igai wa subete kaeta" (基本的なストリ以外は全て変えた)yani, "Temel hikaye dışında her şey değiştirildi." dedi. Tıpkı Konun önceki eserleri gibi rüyalar ve gerçeklerin sinerjisini resmediyor.
Paprikadan sonra Kon, Mamoru Oshii ve Makoto Shinkaiyle birlikte çalışarak 2007 NHK televizyon ürünü Ani Kuri15i yaptı. Konun bu 15 tane kısa film dizisinde Ohayō kısa filmini yaptı. Aynı sene Japan Animation Creators Association (JAniCA)nın kurulmasına yardım etti ve bir üyesi oldu.
Sağlığının Bozulması ve Ölümü
Ohayōnun ardından bir sonraki filmi, Dreamin Machine (Hayal Makinesi) üzerinde çalışmaya başladı. Mayıs 2010da Kona pankreas kanseri teşhisi kondu. Yarım senelik ömrü kalmış olan Kon, kalan hayatını evde geçirmeye karar verdi. Ölümünden kısa bir süre önce ölümü üstüne ailesi tarafından bloguna yüklenen bir son mesaj oluşturdu. Kon mesajında zayıflaşmış ve tahrip olmuş vücudunun durumundan utandığından ve başka nedenlerden ötürü hızla gelişen hastalığını kamuya açıklamak istemediğini açıkladı. Bunun sonucunda ölümünün duyurusu özellikle göreceli olarak yakın zamanda gerçekleşen halka açık etkinliklerde hastalık belirtisi göstermemesi yüzündenkanser son evresine teşhisten birkaç ay sonra ulaştıkamuda büyük şok ve şaşkınlık yarattı. Satoshi Kon 24 Ağustos 2010da, 46 yaşında vefat etti. Ölümünün ardından Timesın yılın insanları 2010daki Fond Farewellsde adı geçti. Darren Aronofsky ona Satoshi Kon'un Animasyon Eserleri(今敏アニメ全仕事)daanimasyon kariyerine dair japonca bir kitap basılan bir methiye yazdı.
2013ten itibaren Dreaming Machinein tamamlanması 1500 sahnenin 600ünün animasyonunun yapılmasıyla yetersiz fonlama yüzünden belirsiz kalıyor. Otakon 2012da Madhouse kurucusu Masao Maruyama: Maalesef hala yeterince paramız yok. Benim kişisel hedefim vefatından sonra beş sene içerisinde bitirmek. Hala bu hedef için çok çalışıyorum dedi. 2015 Temmuzunda Madhouse Dreaming Machinein hala yapım sürecinde olduğunu ancak Konun kabiliyetlerine ve benzer bir vizyona sahip bir direktör aradıklarını bildirdi.
2016 Ağustosunda Mappa Yapımcısı Masao Maruyama bir rapörtajda: 4-5 yıldır Konun çalışmalarını tamamlaması için uygun bir yönetmen aramaya devam ettim. Ölümünden önce görsel senaryo taslağı ve senaryo zaten hazırdı. Sonra biri Konun eserlerinin taklidini yapabilse bile hala bir taklit olduğu bariz olurdu diye düşündüm. Mesela, eğer Mamoru Hosoda yönetmen olsaydı, tamamlanmış Dreaming Machine yine güzel bir eser olurdu. Fakat, bu onu Hosodanın filmi yapardı, Konun değil. Dreaming Machine Konun filmi olmalı, o ve sadece o, başka birinin değil. Bu demektir sadece bitirmek için onu riske atamayız ve atmamalıyız. Bu zor sonuça varmak için yıllarımı verdim. Bunun yerine sadece Konun orijinal görüşünü alıp onu birine uzun metrajlı filme çevirsin diye vermeliyiz. Böylece tamamlanmış eser %1,0 o kişinin eseri olacak, ve benim bunla bir sorunum yok. Ayrıca Kon üzerine bir belgesel çekmeyi de düşündüm dedi.
Ele aldığı temalar
Kadın karakterlere olan ilgisi sorulduğunda Kon, bir kadın karakter yazmanın daha kolay olduğunu çünkü o karakteri bir erkeğin ne düşündüğünü bilebileceği kadar bilemeyeceğini ve konuyla bu sözü söylemiştir Kendi takıntımı karaktere yansıtabilir ve anlatmak istediğim yönleri genişletebilirim. Tokyo Tanrılarına ait bir referans çerçevesi ile Susan J. Napier performans teamsı en belirgin öğelerden olasada, erkek bakış açısı konseptini daha önemli bir tartışma konusu olarak buluyor. Napier Konun bu görüş açısının evrimi Magnetik Gül ve Mükemmel Mavideki negatif ve kısıtlı yönünden Milenyum Aktriseki daha işbirlikçi bakış açısını ve ondan sonra Tokyo Tanrılarındaki yeni bir bakış açısı ile belirsizlik ve yanılsamadan zevk alır.
Elle çizilmiş ortamı kullanarak sosyal ayıpları ve insan ruhunu keşfeder, böylelikle canlı çekimde başarısız olabilecek karmaşıklıklara ışık tutmuştur. Çoğu şiddetli ve zaman zaman kabus gibi. Kon çalışmalarında yetişkin konulardan veya canlı çekim hassasiyetlerinden çekinmedi, ve onun filmleri her zaman bildiğimiz dünya ve çizgi film arasındaki bir çizgide oturacak.
Etkilendiği eserler
Satoshi Konun en belirgin etkileri Philip K ve Yasutaka Tsutsuinin çalışmalarıdır. Kon lise hayatına kadar birçok manga ve anime tüketti. Özellikle Space Battleship Yamato, Future Boy Conan, Galaxy Express 999 (1978), Mobile Suit Gundam ve Domu: A Child's Dreamlere düşkündü. Aynı zamanda batılı filmlerde Kon için bir esin kaynağıydı, en önemlileri Slaughterhouse-Five (1972), Kayıp Çocuklar Şehri (1995) ve Terry Gillimanın filmleri (özellikle Zaman Haydutları (1981), Brazil (1985) ve Baron Munchausenin Maceraları (1989)). Gilliamın üstüne, Monty Pythonu izlediğini bir blog yazısında bahsetmiştir. Akira Kurosawanın çalışmalarına düşkündü ve Paprika filminde ona bir gönderme yapmıştır. Ancak Japon Filmleri hakkında tanıdık olmadığını demiştir.
Mirası
Satoshi Kon birçok önemli yönetmenleri etkilemiştir. Amerikan film yapımcısı Darren Aronofsky kendi filmi olan Siyah Kuğu ve Perfect Blue arasındaki benzerlikleri kabul etmiştir ama direkt olarak esinlendiğini inkar etmiştir. Birçok eleştirmen Christopher Nolanın Inception(2010) filmi ve Konun Paprika(2006) filmi arasındaki benzerlikleri dikkate almıştır, benzer konu akışı, sahneler ve karakterleri göz önünde bulundurulduğunda Inception'ın Paprikadan esinlendiği tartışılmaktadır.