Alptekin

Alptekin (ayrıca Aftekin olarak da bilinir), Büveyhilerin emrinde Türk asıllı bir subaydır, 973'ten 975'e kadar Aşağı Mezopotamya'da Büveyhilere karşı süren ve başarısızlıkla sonuçlanan isyanın içinde isyanın liderliğene kadar yükselmiştir. 300 takipçisi ile batıya kaçarak, Suriye'deki iktidar boşluğunu kullanarak Şam dahil birçok şehri ele geçirdi. Alptekin, ertesi üç yıl boyunca, Fatımilerin Şam'ı ele geçirme girişimlerine Halife Aziz tarafından yenilip esir alınana kadar direndi. Mısır'a götürüldü ve Fatımi ordusuna dahil edildi ve bundan kısa bir süre sonra vezir Yakup bin Killis tarafından zehirlendi.
Erken yaşam ve Büveyhilere karşı isyanı
Irak'ın Büveyhi hükümdarı İzzüddevle'nin azatlı kölesiydi. Bağdat'ı ve Irak'ın birçok yerini işgal etmeyi başaran Türk subayı Sebüktekin'in isyanına katıldığı 973 yılına kadar hakkında başka hiçbir şey bilinmemektedir. Sebüktekin komutasındaki Türk isyancılar, İzzüddevle'nin kendisini güçlendirdiği Vasıt'ı kuşattı. Sebüktekin kuşatma sırasında öldü ve Alptekin kısa süre sonra Türklerin yeni lideri seçildi. Bu arada İzzüddevle'nin kuzeni Adudüddevle komutasındaki bir Büveyhi ordusu Irak'a doğru ilerliyordu ve 975 yılında Diyala Nehri'ndeki isyancıları tamamen yenmeyi başardı.
Suriye'yi istilası ve Fatımiler ile savaşı
Büveyhilere mağlup olduktan sonra, takipçisiyle, Alptekin Suriye'ye kaçtı ve burada Humus'u ele geçirmeyi başardı. Alptekin daha sonra Karmatiler ile ittifak kurdu ve 975 kışında Akdeniz kıyılarını işgal ederek Fatımi şehri Sayda'yı kuşattı. Kısa bir süre sonra şehri ele geçirmeyi başardı ve sonucunda 4.000 Fatımi askeri katledildi. Daha sonra Tiberya'yı ele geçirdi ve fazla direniş görmeden alacağı Şam'a doğru yürüdü. Fatımi Halifesi Aziz, daha sonra, 976 Temmuz'unda kuşatma altına alınan Akdeniz kıyılarını yeniden ele geçirmeyi ve Şam'a kadar ulaşmayı başaran general Cevher komutasında bir ordu gönderdi.
Karmatiler buna tepki olarak Alptekin'e yardım için bir ordu gönderdiler -bazı kaynaklara göre Alptekin'in kendisine yardım etmeleri için Karmatilere başvurdu - Ocak 977'de Cevher'i kuşatmayı kaldırmaya zorladı. Müttefikler Cevher'i Ramla'ya kadar takip ettiler, orada onlara Beni Tay Bedevileri de katıldı; Cevher, Yarkon Nehri'nde gerçekleşenbir meydan muharebesinde yenildi ve Ramla'yı terk etmek ve Aşkelon'a geri çekilmek zorunda kaldı. Karmatiler, 12 Mart 977 günü Ramla'ya girdiler. Alptekin ve Karmati birleşik ordusu daha sonra Fatımi ordusunun kaçtığı Aşkelon'u kuşattı. Nisan 978'e kadar süren uzun bir kuşatmanın ardından, açlık çeken Fatımi ordusu bir barış antlaşması yapmayı kabul etti: Şam'ın yanı sıra Alptekin Filistin'i alacaktı ve Fatımi bölgesinin kuzey sınırı Gazze'de belirlendi. Alptekin, anlaşmayı Fatımiler için daha çekici kılmak için, Fatımi halifesini hükümdarı olarak tanımayı kabul etti, ancak bu tamamen nominal bir jestti: Alptekin, kontrolü altındaki topraklardan toplanan tüm geliri elinde tutacaktı.
978 yılında, toprakları Adudüddevle tarafından fethedilen İzzüddevle, iki erkek kardeşi ve diğer Deylemli takipçileriyle birlikte Şam'a kaçtı, orada Deylemlileri ordusuna katan Alptekin tarafından sıcak karşılandılar. Bu arada, bizzat Aziz komutasındaki yeni bir Fatımi ordusu Şam'a doğru ilerliyordu ve Ramla yakınlarında Türkler ile Fatımiler arasında bir muharebe başladı; Alptekin, Fatımilein sol kanadına hücum ederek birçok kişiyi öldürdü. Ancak Fatımiler, Alptekin'in ordusunun ortasına ve sağ kanadına karşı bir saldırı yaparak savaşın gidişatını değiştirerek adamı öldürdü.
Alptekin, savaş alanından neredeyse susuzluktan öleceği çöle kaçmayı başardı, ancak Beni Tay kabilesinin lideri ve eski arkadaşı Mufarrij ibn Daghfal ibn al-Jarrah tarafından bulundu. Alptekin, onurlu muamele göreceği Mufarrij'in evine getirildi. Ancak Mufarrij, burada ona ihanet etti ve 100.000 altın dinar karşılığında Aziz'e verdi.
Alptekin daha sonra, Fatımi başkenti Kahire'ye götürüldü, orada Aziz tarafından onurlandırıldı ve Türk takipçileri ile beraber dahil oldular. Ancak Alptekin daha sonra Aziz'in vezir Yakup bin Killis tarafından zehirlendi.