Carol Gilligan

Carol Gilligan (d. 28 Kasım 1936) en bilinen çalışmaları ahlaki topluluk, ahlaki ilişkiler ve ahlakta belirli özne-nesne problemleri üzerine olan bir Amerikan feminist, ahlak bilimci ve psikolog.
New York Üniversitesinde profesör ve Cambridge Üniversitesinde misafir profesör olarak çalışmaktadır. Halen Abu Dabideki New York Üniversitesinde misafir profesör olarak ders vermektedir.1982de en bilinen çalışması In a Different Voice (Kadının Farklı Sesi)dir. Özen Ahlakı'nın (ethics of care) kurucusudur.
Hayatı ve kariyeri
Carol Gilligan, New Yorkda Yahudi bir ailede yetişti. Avukat William Friedman ve anaokulu öğretmeni Mabel Caminezin tek çocuğuydu. Manhattanın Yukarı Batı Yakasındaki yenilikçi özel bir okul olan Walden Okuluna gitti. Lisansüstü eğitimi süresince piyano çaldı ve kariyerini modern dansta sürdürdü. Swarthmore Üniversitesi, İngiliz Edebiyatı bölümünden yüksek onur öğrencisi olarak mezun oldu. Radcliffe Üniversitesinde klinik psikoloji alanında yüksek lisansını yaptı ve Harvard Üniversitesinde sosyal psikoloji alanında doktorasını tamamladı. 1967de öğretim hayatına Harvardda başladı ardından 1988de Harvard Yüksek Lisans Eğitim Okulunda kadro aldı. Gilligan, 1992den 1994e kadar Cambridge Üniversitesinde Pitt Profesörü olarak çalıştı.1997de Harvardda Toplumsal Cinsiyet Araştırmalarında Patricia Albjerg Grahama bahşedilmiş makama getirildi.
2002de New York Üniversitesindeki Hukuk Fakültesi ve Eğitim Fakültesinde profesör olarak çalışmak üzere Harvarddan ayrıldı. Ayrıca Cambridge Üniversitesi Toplumsal Cinsiyet Araştırmaları Merkezinde misafir profesör olarak çalışmaktadır.
En bilinen çalışması Kadının Farklı Sesi(1982)nde Gilligan kadın psikolojisi ve kız çocuklarının gelişimi hakkında araştırma yapıp, öğrencileriyle birlikte çalışarak çok sayıda metne yardımcı yazarlık veya editörlük yaptı. Sisterhood is Pleasurable: A Quiet Revolution in Psychology " makalesini yazarak 2003te Robin Morgan tarafından düzenlenmiş Sisterhood is Forever: The Women's Anthology for a New Millennium antolojisine katkıda bulundu. Gilliganın 2008de ilk romanı Kyra yayımlandı. Harvard Tıp Fakültesinde Şiddet Araştırmaları Merkezinin yöneticisi ve tıp doktoru olan James Gilligan ile evlidir.
Psikoloji
Gilligan, Lawrence Kohlbergin ahlaki gelişim aşamaları hakkında çalışmalarıyla onun bu aşamalara yaklaşımına karşı eleştirileriyle tanınır. Kohlbergin asistanı olmasına karşın, Gilligan, onun ahlaki gelişim aşamaları teorisinin erkek odaklı olup bu teoriye kadınları da dahil etme yetilerini kısıtladığını savundu. Bunun sonucunda Gilligan, kendisinin ahlaki sesler fikrine dayanarak kadınların ahlaki gelişim teorisini ileri sürdü. Gilligana göre iki çeşit ahlaki ses vardır; eril ve dişil olan. Eril ses mantıksal ve bireysel olandır ve ahlaki kararların odak noktası insan haklarının korunması ve adaletin sağlandığından emin olunmasıdır. Dişil ses ise daha çok kişiler arası ilişkilerin korunmasına ve diğer insanların dikkate alınmasına önem verir. Bu ses ahlaki karar vermek için bireylerin ihtiyaçlarına odaklanmak anlamına gelen özen perspektifine dikkat çeker. Gilligana göre, Kohlbergin ahlaki gelişim aşamaları eril sese önem veriyordu ve seslerdeki uyuşmazlık, bunun kadının ahlaki gelişimine tam olarak uyarlanmasını zorlaştırıyordu. Gilligan, çift cinsiyetlilik ya da erili ve dişili kaynaştırmanın kişinin insan olarak gücünü kavramasının en iyi yolu olduğunu savunur. Gilligana ait kadının ahlaki gelişim aşamaları, erkeklerin ve kadınların iş yerlerinde bile ahlaki konuları farklı yöntemlerle ele almasına bir açıklama olarak iş ortamlarında ibraz edilmiştir.
Özen ahlakı
Kadının Farklı Sesi kitabında Gilligan, Lawrence Kohlbergin ahlaka karşı hiyerarşik ve prensipli yaklaşımına alternatif olarak kendi Özen Ahlakı teorisini ileri sürdü. Kız çocuklarının ve kadınların genel olarak ahlaki yeteneklerini en üst seviyeye taşımadıklarını iddia eden Kohlbergin aksine Gilligan, kadınların ahlaki sorunlara erkeklerden daha farklı bir şekilde yaklaştıklarını savundu. Gilligana göre kadınların ahlakı sorumluluk ve ilişki anlayışına yoğunlaştırılırken, erkeklerin ahlakı bunun yerine haklara ve kurallara bağlı olan adalet ahlakı anlayışına yoğunlaştırılır. Ayrıca kadınlar ahlaki konuları çelişen haklar meselesi olarak görmekten çok çelişen sorumluluk meselesi olarak görmeye meyillidirler. Sonuç olarak kadınlar bu durumu daha bağlamsal ve öyküsel olarak algılarken erkekler daha biçimsel ve kuramsal olarak algılar. Gilligan, farklı ahlaki yaklaşımları Özen Ahlakı ve Adalet Ahlakı olarak adlandırır ve onları esasen uyumsuz olarak kabul eder.
Eleştiri
Carol Gilliganın araştırma yöntemleri ve bulgularının nadiren bulunması çoğu bilim insanı ve psikolojik araştırmacı tarafından eleştirilmiştir (örn: Christina Hoff Sommers). Bu, Kadının Farklı Sesinin yayımlanmasıyla ilgilidir çünkü çoğu araştırmacı konunun hassas yapısı bakımından gizli tutulmuş bu bulguyu araştırdılar. Ancak bazılarına göre bu bulgu simgesi onun çalışmalarıyla birlikte yinelenen bir hataydı. Jaclyn Friedman gibi diğer feminist bilim insanları Carol Gilliganın Özen Ahlakını eleştirel bir şekilde yorumladılar. Jaclyn Friedmana göre kadınların ve erkeklerin farklı ahlak anlayışları aslında toplumsal beklentilerin bir sonucudur. Erkeklerin ve kadınların ahlak hakkında farklı bir şekilde düşünmelerini beklediğimizden bu yana erkekler ve kadınlar mevcut farklılıklara göre davranıyorlar. Bu nedenle farklı düşünce biçimleri, kadınların ve erkeklerin nasıl davranması gerektiğiyle ilgili beklentilerimiz yoluyla kendini yeniden üreten sosyal olarak inşa edilmiş ikilikler yaratır.
Ödüller
1992 - Louisville Üniversitesi - Eğitim alanında Grawemeyer Ödülü.
1996 - Time Dergisi - En etkili 25 Amerikandan biri.
1998 - 4. Geleneksel Heinz Ödülleri - İnsanlık Durumu alanında.