Kuru Otlar Üstüne

Kuru Otlar Üstüne, Nuri Bilge Ceylan'ın yönettiği ve senaryosunu Ebru Ceylan ve Akın Aksu ile birlikte yazdığı 2023 çıkışlı bir Türk dram filmi. Başrollerini Deniz Celiloğlu, Merve Dizdar ve Musab Ekici'nin paylaştığı film, Doğu Anadolu'nun kırsal kesiminde çalışan ve İstanbul'a atanmayı ümit eden bir öğretmenin öğrencisini taciz etmekle suçlanmasını konu alır. Filmin prömiyeri, Dizdar'ın En İyi Kadın Oyuncu ödülünü kazandığı 2023 Cannes Film Festivali'nin ana yarışma bölümünde 19 Mayıs 2023 tarihinde yapıldı. En İyi Uluslararası Film Akademi Ödülü için Türkiye'nin adayı olarak seçilen film, 29 Eylül 2023 tarihinde ülke genelinde sinemalarda gösterime girdi.
Konu
Samet, Doğu Anadolu'nun ücra bir köyünde dört yıl zorunlu görev yaptıktan sonra İstanbul'a tayin edilme hayali kuran ve meslektaşı sosyal bilgiler öğretmeni Kenan ile aynı evi paylaşan genç bir resim öğretmenidir. Samet'in öğrencileri arasında yakın olduğu 14 yaşındaki Sevim de vardır. Sevim'in defterinde Samet'e hitaben yazılmış kalplerle bezeli bir aşk mektubu başka bir personel tarafından bulununca hem Samet hem de Sevim küçük düşer. Samet'in mektubu yok etme konusunda yalan söylediğini fark eden Sevim öfkelendikten sonra Samet'in hayalleri, Kenan'la birlikte bir cinsel istismar suçlamasının hedefi haline gelmesiyle yıkılır. Samet asıl hedefin Kenan olduğundan şüphelenir ve arkadaşlıkları giderek bozulur. Suçlamadan adını temize çıkarmaya çalışırken köy kurallarına uyma zorluğuyla karşı karşıya kalır. Yaşadığı sıkıntıların üstesinden gelmesine yardımcı olabilecek başka bir öğretmen olan Nuray ile tanışınca da işler değişir.
Oyuncu kadrosu ve karakterler
Deniz Celiloğlu - Samet
Merve Dizdar - Nuray
Musab Ekici - Kenan
Ece Bağcı - Sevim
Erdem Şenocak - Tolga
Yüksel Aksu - Vahit
Münir Can Cindoruk - Feyyaz
Onur Berk Arslanoğlu - Müdür Bekir
Yıldırım Gücük - Eğitim Şube Müdürü
Cengiz Bozkurt - Hademe
S. Emrah Özdemir - Çavuş
Elif Ürse - Müdür Yardımcısı Saime
Elit Andaç Çam - Firdevs
Nalan Kuruçim - Kevser
Ferhat Akgün - Rehberlik Öğretmeni Atakan
Eylem Canpolat - Halime
Yapım
Ceylan, dokuzuncu uzun metraj filmi olma özelliğini taşıyan projeyi Ebru Ceylan ve Akın Aksu ile birlikte kaleme aldı. Senaryonun tamamlanması yaklaşık iki yıl sürdü ve çekimler Mart 2021'de Erzurum'da başladı; Adıyaman'da da doğa çekimleri yapıldı. Kürşat Üresin ve Cehavir Şahin filmin görüntü yönetmenleri olarak görev yaptı. Kuru Otlar Üstüne, Avrupa Konseyi'nin Eurimages fonundan 470.000 ve Türkiye Kültür ve Turizm Bakanlığından 2 milyon destek aldı. ARTE France, TRT ve Doha Film Enstitüsü'nün katkılarıyla hazırlanan filmin yapımcılığını NBC Film, Memento Production ve Komplizen Film üstlendi. Filmin bütçesinin 3,5 milyon olduğu bildirildi.
Yayımlanma
19 Mayıs 2023 tarihinde dünya prömiyerini yapacağı 76. Cannes Film Festivali'nde Altın Palmiye için yarışacak on dokuz filmden biri olarak açıklandı.
Filmin Fransa'daki dağıtımı Memento Distribution tarafından 12 Temmuz 2023 tarihinde yapıldı.
8 Eylül 2023 tarihinde Türkiye'nin En İyi Uluslararası Film Akademi Ödülü adayı olarak seçilen film, ülkedeki galasını 30. Uluslararası Adana Altın Koza Film Festivali'nde gerçekleştirdi ve 29 Eylül 2023 tarihinde Bir Film dağıtımıyla vizyona girdi. Filmin Altın Koza Film Festivali'ndeki özel gösterimi için satılan 1.100 bilet, 200 ile 10.000 Türk lirası arasında değişen fiyatlarıyla Türkiye'nin en pahalı sinema biletleri oldu. Elde edilen gelir İhtiyaç Haritası kuruluşu aracılığıyla 2023 Kahramanmaraş depremlerinin depremzedelerine bağışlandı.
Gişe performansı
Kuru Otlar Üstüne, Fransa'da 916.319 $, İtalya'da 7 sinema salonundan 4.281 $ hasılat elde etti. Türkiye'deki ilk hafta sonunda 299 sinemada 70.157 seyirci tarafından izlenerek Ceylan'ın açılış hafta sonunda ülkede en çok izlenen filmi oldu ve 8,4 milyon (306.978 $) hasılat elde etti. 6 Ekim'de hasılatın 13,4 milyon 'ye, 9 Ekim'de ise 19,3 milyon 'ye (698.744 $) ve 13 Ekim'de 201.515 seyirciyle 22,7 milyon 'ye çıktığı bildirildi. Üçüncü hafta sonunda da en çok hasılat yapan filmler arasında ilk sırada yer aldı ve toplamda 233.626 seyirci tarafından izlenerek hasılatı 26,6 milyon 'ye (956.701 $) ulaştı. Bir sonraki hafta sonu rakamlar sırasıyla 276.727 ve 31,5 milyon 'ye (1,1 milyon $) yükseldi. 29 Ekim'de toplam seyirci 300.982, toplam hasılat 34,2 milyon oldu.
Eleştiriler
Film, Box Office Türkiye'de 8 yazarın eleştirisine dayanarak 100 üzerinden 81 puan aldı. Gazete Duvar yazarı Şenay Aydemir, Kuru Otlar Üstüneyi Ceylan'ın "en karanlık yapıtı" olarak tanımladı ve beklentileri karşılayan, 197 dakika boyunca izleyiciyi etkilemeyi başaran bir film olduğunu düşündüğünü belirterek oyuncuların performanslarını övdü. Altyazı dergisinden Aslı Ildır, incelemesinde şunları yazdı: "Kuru Otlar Üstüne, yönetmenin sinemasındaki en karanlık hikayelerden birini anlatıyor. Atanmayı bekleyen bir öğretmene odaklanan film, karanlık taraflarını didik didik ettiği karakterine sürekli uzayıp kısalan bir mesafeyle yaklaşıyor. [...] Bu filmde daha önce Ceylan'ın sinemasında rastlamadığımız türden, karakterlerle ve sahnenin duygusuyla ilişkimizi bozan bazı biçimsel denemelere rastlıyoruz. Yönetmenin kendi deyişiyle, filmin yapıntılığını ele veren denemeler bunlar. Film bu anlarda kendi karanlığından koruyor gibi bizi sanki. Sonuçta diyor, bir hikaye anlatıyorum. Hiç görmediğim o denizi çiziyorum size." Filmin "yalnızlık, megalomani, küstahlık, ilgi, kendini beğenme, kıskançlık, bencillik, intikam gibi temel meselelere uğrayan bir yapıt" olduğunu belirten Hürriyet yazarı Uğur Vardan, finalini beğenmediğini belirtse de izleyicilerin "Ceylan'ın en politik filmi"ni kaçırmaması gerektiğini ifade etti. "Bir büyük sinema ustasının ödüllü ve özgün son başyapıtı" başlıklı incelemesinde filme 5 üzerinden 4 veren T24 yazarı Atilla Dorsay, filmin görselliğini, müziğini ve oyuncu performanslarını övdü ve şunları ekledi: "Sonuç olarak bu izlenmesi çok kolay filmlerden değil. Ceylan'ın en iyi filmi olarak da nitelemiyorum şahsen... Ama has sinefiller için önemli ve görülmesi gereken bir film kuşkusuz... Belki bir defadan çok izlenmesi de yararlı olabilir." Dorsay ve Vardan, filmin "Brecht'çi" bir anlatımı benimsediğini düşündüklerini yazdı.
Rotten Tomatoes eleştiri topluluğu sitesinde 27 incelemenin %89'u olumlu yönde oldu ve film, 10 üzerinden ortalama olarak 8.4 puan aldı. Eleştirilerin ortak kanısı kısmında "Kuru Otlar Üstüne, insanlık durumu üzerine telaşsız ve ayrıntılı olan kışa özgü meditasyonu boyunca bizi kara mizahla sıcak tutuyor." yazmaktadır. Metacritic'te film, 10 eleştirmen yorumuna göre 100 üzerinden 82 ağırlıklı ortalama puana sahiptir ve bu da "evrensel beğeni" aldığı anlamına gelmektedir.
Ödüller ve adaylıklar