Şalva Vardidze

Şalva Vardidze (Gürcüce: ), Gürcü din ve siyaset adamı, yazar ve çevirmen. İstanbul Gürcü Katolik Kilisesindeki görevi sırasında Gürcistanın bağımsızlığı için verilen mücadelede fiilen yer almış, Gürcü kültürünü tanıtmak için yazılar yazıp çeviriler yapmıştır.
Eğitimi ve İstanbul'da Gürcü okulu
Şalva Vardidze, Rusların Mesheti-Cavaheti bölgesini ele geçirip Katolik Gürcüleri göç etmek zorunda bırakmasından sonra Adigeniye bağlı Arali köyünde dünyaya geldi. 1885te Katolik Gürcü Kilisesi ve Manastırında eğitim almak için İstanbula gitti. Eğitimini tamamlayınca Gürcistana dönmedi ve din adamı olarak bu kilisede kaldı.
Vardidze 1911 yılında İstanbulda Gürcü Kulübü adıyla bir cemiyet kurdu. İstanbulda yaşayan Müslüman Gürcülerin de katıldığı bu cemiyet, 1914te bir Gürcü okulu açmak için izin aldı; bu okulda okuyacak öğrenciler için Patara Kartuli Anbani ("Küçük Gürcü Alfabesi") adıyla ders kitabı hazırlandı. Aynı yıl I. Dünya Savaşı patlak verince Şalva Vardidzenin öncülük ettiği bu proje gerçekleşemedi.
Siyasal çalışmaları
Şalva Vardidze, 1914te kurulan ve Almanyanın koruması altında Gürcistanın bağımsızlığı için mücadele eden Gürcistan Bağımsızlık Komitesine katıldı. Gürcistana sınırı olan Osmanlı topraklarında faaliyet yürüten ve askeri birlikler kuran bu komitenin aktif üyelerinden biri oldu. Gürcistan Bağımsızlık Komitesi üyesi olarak 1917'de bir Alman denizaltısıyla Gürcistan'a silah ve cephane götüren grupta yer aldı. Gruptan birkaç kişi Gürcistan sahilinde Rus askerlerine tutsak düşünce, Şalva Vardidze de arkadaşlarıyla birlikte silah ve cephaneyle İstanbul'a geri döndü. Almanya ve Osmanlı Devleti Birinci Dünya Savaşından yenik çıkınca komite de başarılı olmadı. Şalva Vardidze, bu faaliyetinden dolayı komitenin ihdas ettiği Kraliçe Tamar Madalyasıyla ödüllendirildi.
Şalva Vardidze, Demokratik Gürcistan Cumhuriyeti'nin Kızıl Ordu tarafından işgal edilmesinden sonra, 1921de İstanbulda yayımlanan Tavisupali Sakartvelo (Özgür Gürcistan) adlı gazetenin de kurucularından biriydi. Ne var ki bu gazetenin ömrü uzun olamadı; Sovyet Rusyayla yakın ilişkileri olan Ankara Hükümeti İstanbulu alıp Osmanlı Devletine son verince, Özgür Gürcistan da kapanmak zorunda kaldı. Bu arada Şalva Vardidze, Fransada kurulan ve Gürcistanın bağımsızlığını yeniden kazanması için mücadele eden Tetri Giorgi (Beyaz Giorgi) adlı örgütle birlikte çalıştı.
Yazarlığı ve çevirileri
Şalva Vardidze dokuz yabancı dil biliyordu. Bu dillerde çeviri yapıyor ve Gürcü kültürünü tanıtan yazılar yazıyordu. İtalyan diplomat Eugène Dallegio d'Alessionun İstanbul ile Marmara bölgesinde yaşayan Gürcüler üzerine Fransızca yazdığı kitabı Kartvelebi Konstantinopolşi adıyla Gürcüceye çevirdi ve kitap 1921de İstanbulda yayımlandı. Bu kitap 2003 yılında İstanbul Gürcüleri adıyla Türkçe de yayımlanmıştır.
İstanbulda baskılara maruz kalan Şalva Vardidze 1945te Lübnana gitmek zorunda bırakıldı. Beyrutta Fransız üniversitesinde ders verdi. Gürcü kralı Kurucu Davit hakkında Arapça Büyük Gürcistanın Efendisi adıyla Arapça bir kitap kaleme aldı. Bu kitapla Gürcistan'ın Altın Çağını Arap dünyasına tanıtmayı amaçladı.
Arşivi
Şalva Vardidze 1950lerde Lübnanda öldü. Vardidzenin arşivi, onun öğrencisi ve yeğeni olan Katolik Gürcü iş adamı Pol Zazadze tarafından İstanbula getirildi ve İstanbul Katolik Gürcü Kilisesi kütüphanesine verildi. Şalva Vardidze Benim Duam (1950), Azize Ninoya (1951) gibi şiirler de yazmıştır.