Peter (Macaristan kralı)

Peter Orseolo (d. 1040 - ö. 25 Nisan 1077), 1038-1041 ve 1044-1046 yılları arasında Macaristan kralı.
Babası Venedik Doju Otto Orseolo, annesi ilk Macaristan Kralı I. Istvánın kız kardeşidir. 1010 ya da 1011 yılında Venedikte doğmuştur. Babasının Venedikten sürgün edilerek İstanbula sürgüne gönderilmesiyle zor durumda kalsa da dayısı I. Istvánın yanına giderek Macar kraliyet ordusuna katıldı.
1031 yılına gelindiğinde I. Istvánın tek oğlu Imrenin bir av kazasında ölmesiyle Macaristanda kral veliahtlığı için gergin bir dönem yaşandı. Hristiyanlığı topraklarında yaymayı amaç edinen I. István, kendisinden sonra da krallığı Hristiyan inancına sahip bir takipçisinin yönetmesini istiyordu. Krallık için en güçlü adaylardan biri olsa da Nitra Dükü kuzeni Vazulun pagan inançlara sahip olmasıyla nedeniyle onu varis olarak atamadı. Onun yerine yeğeni Peteri varisi ilan etti. Bir süre sonra da I. István'a düzenlenen başarısız suikastte rolü olduğu iddiasıyla Vazul gözleri oyularak işkence ile öldürüldü. Ayrıca Vazulun oğulları Levante, András ile Béla'yı topraklarından kovuldu. Böylelikle Peterin Macar kralı olması için tüm engeller ortadan kaldırılmış oldu.
15 Ağustos 1038 de I. Istvánın hayatını kaybetmesiyle onun vasiyeti gereği Macaristan kralı oldu. Yeni kral Peterin Venedikli bir asilzade olması, Alman ve Latin lordlarını Macarlardan alınan kale ve yerleşimler ile askeri ve idari konumlara ataması onun idaresinin Macar asillerince Kutsal Roma Cermen İmparatorluğunun bir vesayeti olarak görülmüş, vergilerin artması, I. Istvánın eşi Gizelanın mülklerine el koyup gözaltına aldırması sonrasında da 1041 yılında büyük bir ayaklanma yaşanmıştır. Peter, ayaklanmayı bastıramayınca kaçarak Avusturya topraklarının Kutsal Roma İmparatorluğu adına koruyucusu olan kardeşinin kocası Adalberte sığındı Burada Samuel Abaya karşı İmparator III. Heinrichden yardım istedi. Bu esnada Şubat 1042de Samuel Aba Avusturya topraklarına saldırsa da Adalbert tarafından bozguna uğratıldı. 1044 yılına gelindiğinde III. Heinrich Samuel Abayı devirip Peteri yeniden Macar kralı yapmak için bizzat başında bulunduğu orduyla harekete geçti. Győr yakınlarında Ménfőde 5 Temmuzda gerçekleşen muharebede Samuel Aba, kuvvetlerinin daha fazla olmasına rağmen yaptığı uygulamalardan rahatsız olan Macar asillerinin savaştan çekilmesi nedeniyle ağır bir mağlubiyet aldı. Savaş alanından kaçmaya çalışsa da kısa sürede Peterin destekçileri tarafından yakalanan Samuel, başı kesilmek suretiyle idam edildi.
Székesfehérvára giren III. Heinrich burada Peteri yeniden Macaristan kralı ilan etti. Ancak Peter ülkeyi III. Heinrichin vasalı olarak yönetmek durumunda kaldı. Bununla birlikte Macarların Petere olan mesafeli duruşu değişmedi. 1045de I. Istvánın anne tarafından iki kuzeninin (Bojo ve Bonya) başlattığı komployu önleyerek onları idam ettirdi. Baskı ortamından rahatsız olan Macar soyluları 1046 yılında Csanadda (Cenad) toplanarak I. István tarafından sürgün edilen Vazulun oğulları Levante ve András yaşadıkları Kiev'den Macaristana dönmeleri için davet edilmelerine karar vererek elçiler yolladılar. Levante ve András Macaristanın kuzey doğusundaki Abaújvárdan giriş yaptıklarında Vata isimli pagan bir Macar önderliğinde isyan başlamıştı. Andrásin Hristiyan, Levantenin pagan olmasına rağmen Hristiyanlık karşıtı pagan isyancılar Andráse saygı gösterdiler.
Peter isyanın büyümesinin yanı sıra Zitwatorok dolaylarındaki ordusunda da kargaşanın yaşanması üzerine Avusturyaya kaçmak istedi. Székesfehérvára geldiğinde şehir kapıları üzerine kapatıldığından Zámolye kaçmak istese de Andrásin adamları tarafından yakalanarak kör edildi.
Macar kroniklerine göre kör edilmesiyle oluşan ağır yaralanma sonucunda hayatını kaybetti. Ancak 12. yüzyılın başlarında kitapları yayımlanan kronikçi Praglı Cosmasa göre Peter, 1055de hayatını kaybeden Bohemya Dükü I. Bretislavın dul eşi Judithle evlendikten sonra 30 Ağustos 1059da Székesfehérvárda hayatını kaybetti. Naaşı Pécsdeki Aziz Peter ve Paul katedraline defnedildi.