Rabia Naz Vatan'ın ölümü

Rabia Naz Vatan'ın ölümü, 12 Nisan 2018'de Giresun'un Eynesil ilçesinde 11 yaşındaki çocuğun hayatını kaybetmesi olayı. Rabia Naz Vatan, evinin önünde yaralı olarak bulunmuş ve kaldırıldığı hastanede hayatını kaybetmiştir. 11 yaşındaki Rabia Naz Vatan'ın ölümü sosyal medyada ve Türkiye kamuoyunda uzun süre tartışılmıştır. Ölümün nasıl gerçekleştiği, İçişleri Bakanlığı müfettişleri, savcılık, emniyet, adli tıp ve TBMM tarafından ayrı ayrı araştırılmış olmasına rağmen ölüm sebebi Türkiye kamuoyunda halen tartışma konusu olmaya devam etmektedir.
Hakkında
Annesinin ismi Atika, babasının ismi Şaban'dır. Eynesil İmam Hatip Okulu altıncı sınıf öğrencisi Rabia Naz Vatan, öldüğünde 11 yaşındaydı. 12 Nisan 2018 günü saat 16.30'da okuldan çıktıktan sonra saat 17.15 sıralarında Eynesil ilçesi Gümüşçay Mahallesi Dedeli sokakta oturduğu evin giriş katındaki babasına ait dükkanın önünde yerde sırtüstü yatar halde yaralı olarak bulunmuştur. Kaldırıldığı hastanede müdahalelere rağmen hayatını kaybetmiştir.
Ölüm sonrası idari ve adli birimler tarafından soruşturma başlatılmış ve ilk tahminlere göre ölümün kaza veya intihar olabileceği üzerinde durulmuştur. Ancak kızlarının cinayete kurban gittiğini ve cinayetin örtbas edildiğini ileri süren aile, Türkiye kamuoyunda dikkat çekmek için Eynesil ilçe merkezinde büyük bir kalabalıkla miting düzenlemiş ve baba Şaban Vatan öğrendiği şüpheli durumları kendi sosyal medya hesabından paylaşmıştır.
İnceleme ve soruşturma
Savcılık
Olayın hemen sonrasında açılan soruşturma, Rabia Naz Vatan'ın okuldan döndükten sonra ikamet ettiği binanın çatısına çıktığı, buradan kendisini aşağı atarak intihar ettiği savı ile yürütülüyordu. Hem polis, hem de savcılık bu iddia üzerine araştırma yapıyordu. Ancak 11 yaşındaki bir çocuğun binanın hemen önüne değil de bina önündeki sundurmaya çarpmadan 4.5 metre ileriye düşmesi iddiası kamuoyunda tartışılmıştır.
Olaydan yaklaşık bir yıl sonra, Rabia Naz Vatan'ı yerde yaralı olarak gören ilk kişi Mürsel Küçükal ifadesini değiştirmiş ve savcılık da araştırmasını bu yönde değiştirmiştir. Yeni iddiaya göre Rabia Naz Vatan, ilk önce evinin yanındaki fındıklığa düşmüş ve düştüğü yerden sürünerek bulunduğu yer olan evinin önüne gelmiştir. Ayrıca, savcılık tarafından baba Şaban Vatan'ın trafik kazası iddiası da araştırılmıştır.
Araştırma neticesinde 16 Temmuz 2020 tarihli Giresun Cumhuriyet Başsavcılığı basın açıklamasında trafik kazası sonucu ölüme dair bir tespite ulaşılamadığı, Rabia Naz Vatan'ın çatıdan düşmüş olduğu, başkası tarafından düşürülmüş olma ihtimaline yönelik araştırma kapsamında herhangi bir kişinin kasten ya da taksirle sebep olduğuna dair bir bulguya rastlanmadığı bilgisine yer verilmiştir.
İçişleri Bakanlığı
İçişleri Bakanlığının görevlendirdiği üç müfettiş, Kasım 2018'de ilçeye gelerek tarafları dinlemiş ve olay yerinde incelemelerde bulunmuştur.
İçişleri Bakanlığı Mülkiye Müfettişi Melih Özay, TBMM'de yaptığı sunumda, trafik kazasında ölme ihtimalinin olmadığı, ölümün yüksekten düşerek meydana geldiği, bununla birlikte intihar demek için de hiçbir bulgu ve tespitin olmadığını, ayrıca polis incelemesinde kriminal eksiklikler olduğu ve Eynesil polisinin ilk incelemede teknik donanımının yetersiz kaldığını ifade etmiştir.
TBMM Araştırma Komisyonu
Ailenin mücadelesi ve kamuoyu baskısı neticesinde TBMM'de "Şüpheli Çocuk Ölümlerinin Araştırılması Komisyonu" kurulmuştur. Komisyon nezdinde Türkiye'de meydana gelen şüpheli çocuk ölümleri araştırılmaya başlanmış ve Rabia Naz Vatan'ın ölümü de bu kapsamda incelenmiştir. Komisyon üyeleri ölümün gerçekleştiği Eynesil ilçesine giderek başta aile ve soruşturmayı yürüten Giresun Cumhuriyet Başsavcısı Abdurrahim Alan olmak üzere ilgili kişiler ile görüşme gerçekleştirmiştir.
Komisyon 12 kez toplanmış ve raporunu 7 aylık çalışma sonucunda tamamlamıştır. Hazırlanan raporda Rabia Naz Vatan'ın trafik kazasına bağlı olmadan yüksekten düşerek ölmüş olabileceği kanaatine yer verilmiştir. Raporda, kemik kırıkları ve yol durumu dikkate alındığında trafik kazası ihtimalinin düşük olduğu, "dakikalarla sınırlı bir zaman sürecinde Rabia Naz'a başka bir yerde bir aracın çarparak bulunduğu yere getirip bırakması ihtimalinin olamayacağı", "vücudunda meydana gelen ve ölümüne neden olan yaralanmaların ikametinin bulunduğu binanın terasından yan tarafta bulunan fındıklık alana düşme sonucu gerçekleşme ihtimalinin kuvvetle muhtemel olduğu" ve binanın terasından nasıl düştüğü veya itilip itilmediğine dair bilgiye ulaşılamadığı görüşüne yer verilmiştir.
Adli tıp
Giresun Adli Tıp şube müdürlüğünce hazırlanan adli tıp raporunda Rabia Naz Vatan'ın "genel beden travmasına bağlı omur, kalça ve etraf kırıklarıyla birlikte iç organ yaralanması"na bağlı olarak ölüm sebebi yüksekten düşmeye bağlı genel beden travması olarak gösterilmiştir.
İddialar
Baba Şaban Vatan, olay sonrasında kızının yüksekten düşerek ölmediğini, kızına başka bir yerde bir aracın çarparak hastaneye götürmek yerine evinin önüne bıraktığını iddia etmiştir.
Siyah araç
Baba Şaban Vatan, Rabia Naz'a siyah renkli Doblo marka bir aracın çarptığını, araç sürücüsünün dönemin Eynesil belediye başkanı Coşkun Somuncuoğlu'nun yeğeni olduğunu, araç sürücüsünü korumak adına yaralı haldeki Rabia Naz'ın bedeninin kaza mahallinden taşınarak evinin önüne getirildiğini ve çatıdan düşerek yaralandığı süsü verildiğini, ambulansla hastaneye götürülürken de ambulans kamerası kayıtlarının silinerek delillerin karartıldığını iddia etti. Olayın gerçekleştiği gün Rabia Naz Vatan'a bir aracın çarptığı şeklindeki Doğan Haber Ajansı'nın haberini bu iddiaya kaynak olarak gösterdi. Ancak daha sonra yapılan açıklamada, siyah aracın çarpan araç değil, olayı gören araç olduğu iddia edilmiştir.
Bu iddia birçok kurum tarafından araştırılmıştır. Ankara Kriminal Polis Laboratuvarı, görüntü iyileştirme programı kullanarak yaptığı incelemede Aralık 2019 tarihli raporuna göre Rabia Naz Vatan'ın olay günü giydiği elbisede lastik izi olduğunu tespit etmiştir.
Talaş parçaları
Olay yerinde bulunan Rabia Naz'ın bedeninde talaş parçaları tespit edilmiş ancak bu talaş parçalarının Rabia Naz'ın kıyafetine nasıl bulaştığı anlaşılamamıştır. Baba Şaban Vatan, çocuğuna araba çarptıktan sonra geçici olarak yakındaki metruk bir binaya götürüldüğünü, burada üzerinde talaş parçaları bulaştığını, daha sonra evinin önüne getirildiği iddiasında bulunmuştur. Talaş parçalarının bulaştığı iddia edilen metruk binada savcılık talebiyle adli tıp tarafından inceleme yapılmış, buradaki talaş parçaları ile Rabia Naz'ın üzerindeki talaş parçalarının örtüştüğü tespit edilmiştir. Bu metruk bina, savcılık tarafından keşif yapıldıktan kısa bir süre sonra tehlike oluşturduğu gerekçesiyle ilçe belediyesi tarafından yıktırılmıştır.
Saç tokası ve çorap
Rabia Naz Vatan'ın okuldan çıktıktan sonra çarşıdan geçerken görüntülendiği güvenlik kameralarında saçında toka olduğu, ancak olay yerinde Rabia Naz Vatan'ın saç tokasının bulunmadığı, ayrıca olay günü delil olarak işaretlenen çamurlu çoraplarının Adli Tıp Kurumuna gönderilen deliller arasında yer almadığı ve bu durumun şüphe uyandırdığını ifade etmiştir.
İlk keşif sonuçları
Savcılık tarafından olay yerinde keşif yapılmıştır. Keşif sırasında kum dolu bir çuval kullanılmış ve binanın çatısından yere atılmıştır. O yaşta ve o ağırlıkta bir çocuğun hiç ses çıkarmadan ve bina önündeki 4.90 metrelik çatıya çarpmadan yere düşmesinin mümkün olamayacağı ve bu sebeple kızı Rabia Naz'ın çatıdan atlamış olamayacağı ve intihar etmediğini ifade etmiştir.
Otopsi raporu
Otopsi raporunda ölüm nedeni yüksekten düşme değil, "bedensel travmaya bağlı kemik kırıkları ile birlikte iç organ yaralanması" gösterilmiştir.
Sosyal medya ve toplumsal tepkiler
Ölümün Türkiye gündemine taşınması sosyal medya sayesinde olmuştur. Gazeteci Metin Cihan'ın bir twitter paylaşımında Rabia Naz'ın ölümünü duyurarak baba Şaban Vatan'ın kızının şüpheli ölümüne dair endişelerine yer vermesi kamuoyunun dikkatini çekmiş, ölümün sorumlularının bulunamaması ve baba Şaban Vatan'ın iddiaları sosyal medyada en çok konuşulanlar arasına girmiştir. 21 Mart 2019'da etiketi günün en çok konuşulanları arasındaydı.
Olaydan iki ay sonra Şaban Vatan tarafından Eynesil ilçe merkezinde miting yapılmış ve olayın aydınlatılması için mitinge büyük bir kalabalık katılmıştır.
Siyasete etkisi
Cumhuriyet Halk Partisi genel başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, 23 Mayıs 2019'da baba Şaban Vatan'ı parti genel merkezinde misafir etmiş, 28 Mayıs 2019 tarihli partisinin grup toplantısında Rabia Naz Vatan'ın ölümünü şüpheli bulduğunu dile getirerek "Ankara'da bir güç adaletin önünü tıkamaya çalışıyor" iddiasında bulunmuştur.
İYİ Parti genel başkanı Meral Akşener, 20 Kasım 2019 tarihli partisinin grup toplantısında Rabia Naz Vatan'ın anne ve babasının taleplerine dikkat çekerek ailenin adalet aradığını ve bu adaletin en kısa sürede yerine getirilmesi gerektiğini ifade etmiştir.
Bütün iddialara ilişkin olarak 14 Kasım 2019'da dönemin İçişleri Bakanı Süleyman Soylu, resmi twitter hesabı üzerinden yaptığı paylaşımda, baba Şaban Vatan'da kendisinin telefon numarasının olduğu ve sık sık görüştüklerini ifade ederek "Babanın iddialarını kanıtlayacak en ufak bulguya rastlamadık" açıklamasında bulunmuştur. Konunun sosyal medya üzerinden tartışılmasına dair, "Bu konu sosyal medyanın malzemesi değil, adeletin işidir" paylaşımında bulunmuştur.
Popüler kültürde yeri
Rap şarkıcısı Deniz Sungur, 2021'de yayınlanan ''sebep'' isimli şarkısında Rabia Naz'ın ölümüne yer vermiştir.