Józef Piłsudski kişi kültü

Józef Pilsudski kişi kültü, Polonyalı komutan ve politikacı Józef Pilsudski'nin şahsında, iki savaş arası dönemden başlayarak ve 1935'te ölümünden sonra günümüze kadar devam eden bir kişi kültüdür. İlk başta Polonya devletinin propagandasıyla yayıldı ve Pilsudski'yi usta bir stratejist ve politik vizyoner olarak nitelendirdi. Polonya'daki komünist dönem sırasında onlarca yıl süren baskılardan kurtuldu. Modern Polonya'da Pilsudski, Polonya tarihinde önemli ve büyük ölçüde olumlu bir figür olarak kabul edilmektedir.
Kökenleri
Pilsudski'nin kişi kültü olarak tanımlanan popülaritesi, I. Dünya Savaşı'ndan sonra Polonya'nın bağımsızlığını kazanmasındaki rolü ve sonraki Sovyet-Polonya Savaşı'ndaki liderliğiyle bağlantılıydı. Bununla birlikte, I. Dünya Savaşı başlamadan önce bile popüler bir figürdü.
Pilsudski, Mayıs Darbesi'nin ardından 1926'da tekrar Polonya'da iktidarı ele geçirdi. Kendisi için bir kült yaratmakla ilgilenmedi, Pilsudski kültü özellikle onun ölümünden sonra başkaları tarafından bina edildi. 1935'teki cenaze töreni büyük bir devlet töreni haline geldi ve Pilsudski'nin Pilsudskiites ("Pilsudskiciler") olarak bilinen takipçileri, onun anısını Polonya devletindeki iktidarı meşrulaştırmak için bir temele dönüştürmeye çalıştıkça, gelecek şeylerin bir işareti haline geldi. Pilsudski'nin ismini onurlandıran çok sayıda girişimde bulunuldu; Mareşal Józef Pilsudski'nin Hatırasını Anma Merkez Komitesi'nin daha tuhaf girişimleri dizginlemesi gerekti (O zamanlar Polonya sınırları içerisindeki Wilno'yu Pilsudski'nin çocukluğundaki takma adı Ziuk olarak yeniden adlandırmak gibi). 1938'de Polonya Parlamentosu Pilsudski'nin hatırasına alenen hakareti suç sayan bir kanunu kabul etti.
Pilsudski kültü Polonya Bağımsızlık Günü ile ilgilidir çünkü 11 Kasım tarihi Pilsudski'nin yeni bağımsız Polonya'da ilk kez iktidarı ele geçirme tarihidir. 1937'de Polonya Parlamentosu resmi olarak 11 Kasım'ı bağımsızlığın kazanıldığı günü kutlayan ulusal bir bayram ilan etti ve "her zaman Józef Pilsudski'nin ulu adıyla ilişkili olması gerektiğini" belirtti. Başlangıçta Polonya'nın bağımsız bir devlet olması sebebiyle kutlanan bu bayram Pilsudski ve Polonya ordusuyla ilişkiliydi, zamanın ilerlemesiyle gücünü yitirdi.
Kültün gücü 1937 gibi erken bir tarihte azalmaya başladı. Pilsudski kültü evrensel değildi ve ortaya çıkışının ilk günlerinden itibaren birkaç kesim tarafından karşı çıkıldı; ilk muhalifleri arasında en dikkat çekici olanı, Pilsudski yanlısı Sanacjanın rakibi olan Endecja siyasi hizbiydi. Pilsudski'yi eleştirenler devletten ve destekçilerinden zulüm gördü.
Pilsudski'ye olan özel sempatisine rağmen Hitler, Pilsudski'nin cenaze törenine katılmak yerine Ribbentrop'u Reich'ı temsil etmesi için gönderdi. Hitler, Kraków'u aldıktan sonra Pilsudski'nin mezarına Wehrmacht personeli bir onur bekçisi koydurdu. Bilahare, Polonya'ya saldırdıktan sonra, yaşlı Pilsudski'nin hala hayatta olması durumunda bunların yaşanmayacağını söyleyecekti. Daha önce, 1933 seçimlerini kazandığı için Pilsudski tarafından tebrik edildi.
Kült özellikle Polonya ordusunda güçlüydü. Sürgündeki Polonya Hükumeti'nin Wladyslaw Sikorski gibi liderlerinin karşı çıkmasına rağmen, II. Dünya Savaşı sırasında, Batı'daki Polonya Silahlı Kuvvetleri bu geleneği sürdürdü, Pilsudski'nin hatırası büyük bir şekilde kutlandı.
Józef Pilsudski'nin adı Polonya Donanması'nın gambotu ORP "Komendant Pilsudski"ye ve İtalya'da yapılıp Aralık 1934'te denize indirilen ve Eylül 1935'te hizmete giren, Polonya tarihinin ilk modern transatlantik gemisi "Pilsudski"ye verildi.
Sonraki yıllar
Pilsudski kültü, yetkililerin onu bir sahtekar, egoist ve hatta Polonya'nın sorunlarının çoğundan sorumlu bir faşist olarak göstermeye çalıştıkları Komünist Polonya döneminde bastırıldı. Pilsudski'nin kötülenmiş hatırası yine de Polonya halkı arasında sürdü ve Lech Walęsa da dahil olmak üzere birçok Solidarność aktivisti için önemli bir figür oldu. Pilsudski'ye yurt dışında da saygı duyuldu. 1980'lerin sonunda Polonyalı komünistler siyasalarını değiştirdiler ve Pilsudski'nin popülaritesini kendi propagandalarına dahil etmeye çalıştılar ancak çok az etkiye sahip oldular.
1989'da Polonya'da komünizmin çöküşü sırasında, o yıl şubat ayında Polonya Parlamentosu 11 Kasım'ı Polonya bayramı olarak restore etti (komünist dönemde kaldırılmıştı). Modern Polonya'da Pilsudski, Polonya tarihindeki önemli ve büyük ölçüde olumlu bir figür olarak kabul edilmektedir, çok sayıda sokak ve kurumun hamisidir. 1980'lerden bu yana Polonya kamuoyu tarafından ulusal anketlerde sıklıkla en etkili Polonya tarihi figürlerinden biri olarak kabul edildi (komünist dönemden önceki veriler temsili değildir), 1990'ların sonlarından bu yana Papa II. Ioannes Paulus tarafından gölgede bırakıldı. Pawel Kusiak, 1990'ların Pilsudski'nin popülerliğinin altın çağı olduğunu savunuyor. Pilsudski'nin kült ve hatırası hala Polonya siyasi ve kültürel söyleminde var; örneğin Pilsudski, 2005 Polonya cumhurbaşkanlığı seçimlerinde Donald Tusk ve Lech Kaczyński tarafından en etkili politikacı olarak ilan edildi ve 2010'daki seçim kampanyasında eski Polonya cumhurbaşkanı Bronislaw Komorowski tarafından olumlu bir şekilde atıfta bulunuldu. Buna rağmen, modern Polonya toplumunda Pilsudski'yi ve mirasını sertçe eleştiren gruplar var.