İsrail Millî Kütüphanesi

İsrail Milli Kütüphanesi (), eski adı Yahudi Milli ve Üniversite Kütüphanesi olan, kendisini İsrail ve Yahudi miraslarını toplamaya adayan kütüphanedir. 5 milyondan fazla kitabı içinde bulundurur. Kudüs İbrani Üniversitesisinin Givat Ram kampüsünde yer almaktadır.
Milli Kütüphane, dünyanın en büyük İbranice diline ve Yahudi seremonik sanat eserlerine ait koleksiyonları bünyesinde barındırır. Ayrıca, birçok nadir el yazımı eserlerin, kitapların ve tarihi eserlerin deposu olmuştur.
Tarihi
1892 yılında kurulan, B'nai Brith Kütüphanesi, Yahudiler için Filistinde kurulan ilk halk kütüphanesiydi. Kütüphane Bnai Brith caddesinde, Mean Shearim ve Rusların bulunduğu muhitlerin arasındaydı. On yıl sonra, Bet Midrash Abrabanel kütüphanesi olarak bilinen kütüphane, Etiyopya Caddesine taşındı. 1920 yılında, İbrani Üniversitesi için planlar çizilirken, Bnai Brith koleksiyonu, üniversite kütüphanesinin temelini oluşturdu. Beş yıl sonra, üniversite açıldığında, kitaplar Scopus Dağına taşındı.
1948 yılında, Scopus Dağındaki üniversite kütüphanesine giriş engellendiğinde, kitapların birçoğu, üniversitenin Rehaviadaki Terra Sancta binasına taşındı. Üniversitenin kitap koleksiyonu bu döneme varıldığında bir milyonu geçmişti. Yer sorunundan dolayı bazı kitaplar, şehrin birçok yerindeki depolara yerleştirilmişti. 1960da kitaplar, Givat Ramdaki Yahudi Milli ve Üniversite Kütüphanesinin yeni binasına taşındı.
1970lerin sonlarına doğru, üniversitenin Scopus Dağındaki yeni kampüsü açıldığında ve Hukuk, Beşeri Bilimler ve Sosyal Bilimler fakülteleri bu kampüse taşındığında, departman kütüphaneleri açıldı. Bu ayrı kütüphanelerin açılması sonucunda, Givat Ram kütüphanesinin ziyaretçi sayısı düştü. 1990larda bina, su sızması ve böceklenme gibi bazı bakımsal problemlere maruz kaldı.
Kütüphane, 2007 yılında, Milli Kütüphane kanunun geçmesiyle, İsrail Devletinin Milli Kütüphanesi olarak resmen tanındı. Yasa, 23 Temmuz 2008 tarihinde yürürlüğe girdi, kütüphanenin adını İsrail Milli Kütüphanesi olarak değiştirdi ve geçici olarak üniversiteye bağlı bir alt şirket haline getirdi. Daha sonra bağımsız bir işletmeye dönüştürüldü. İsrail Hükümeti 50% sine, İbrani Üniversitesi 25% ine ve diğer kurumlar da kalan kısmına sahip oldu.
2011de kütüphane websitesini açtı ve koleksiyonlarındaki kitap, süreli yayın, haritalar, fotolar ve müzikleri halka açtı.
2014 yılında, kütüphaneye Kudüste başka bir ev yaratma projesi açığa çıktı. 34,000 metrekarelik bina, Baselde bulunan Herzog & de Meuron mimarlık şirketi tarafından tasarlandı ve projesi 2021 yılında tamamlanmak üzere zamanlandı.
Hedefler
Kütüphanenin misyonu, İsrailde yayınlanan, İsrail, İsrail Vatanı, Yahudilik ve Yahudiler ile ilgili bütün dillerdeki materyallerin kopyalarına sahip olmaktır. Ayrıca diğer bütün ülkelerde, İbranice veya Yiddiş ve Ladino gibi Yahudi diyasporasının kullandığı bütün dillerdeki yayınları toplamaktır.
Kanuna göre, İsrailde basılan her yayının iki kopyası, Milli Kütüphanede saklanmalıdır. 2001 yılında, kanuna yapılan bir ekle, ses, video kayıtları ve diğer basılı olmayan yayın ürünleri de saklanmaya başlandı. Birçok el yazması eser taranarak, internet sitesinde yayınlandı.
Özel Koleksiyonlar
Kütüphanenin özel koleksiyonları arasında, önemli Yahudi figürlerin kişisel yazıları, Milli Ses Arşivleri, Laor Harita Koleksiyonu ve birçok sayıda Yahudilikle ilgili koleksiyon vardır. Ayrıca kütüphane İsaac Newtonun din üzerine olan el yazılarına sahiptir. Koleksiyonda, koleksiyoncu Abraham Yahudanın ailesinin bağışladığı, Newtona ait tasavvuf, dini kitapların analizleri, dünyanın sonu üzerine tahminler ve Kudüsteki antik Tapınağın görünüşü gibi çalışmalar vardır. Ayrıca yine Newtona ait, mitolojik olayların işaretlendiği, dünyanın sonuyla ilgili tahmin çalışmalarında kullandığı bir harita bulunmaktadır. Kütüphane aynı zaman Martin Buber ve Gershom Scholemin kişisel arşivlerine sahiptir.
Filistinli Kitaplar
Batı Kudüsün, Haganah güçleri tarafından Mayıs 1948de işgal edilmesiyle, ülkeyi terkeden bazı Filistinlilerin kütüphaneleri ve diğer zengin Filistinlilerin kütüphaneleri, Milli Kütüphaneye taşındı. Bu koleksiyonlar arasında, Henry Cattan, Khalil Besidas, Khalil Al-Sakakini ve Arif Hikmet Nashashibi koleksiyonları vardı. 30,000 civarında kitap, Batı Kudüsteki evlerinden taşındı ve diğer 40,000 kitap ise Filistin Mandasındaki şehirlerden alındı. Bu kitapların 6000 kadarı, terkedilmiş olarak etiketlidir. Kitapların hepsi kataloglanmış olup, dünyanın her tarafından gelen Arap bilim insanları tarafından erişilmektedir.