Kuvandık Koridoru

Kuvandık koridoru veya Orenburg koridoru (Başkurtça: Ҡҡ/Ы, Kazakça: Қ/ (), Rusça: , ) Orenburg Oblastının Kuvandık bölgesini (bazen komşu Gaisky bölgesini) tanımlamak için şu iki anlamda kullanılan jeopolitik terim:
Rusyanın Avrupa ve Asya bölgelerini, bölgeyi nüfusun Rus etnik çoğunluğu ile bağlayan toprak parçası;
Orenburg bölgesinin orta ve doğu bölgelerini birbirine bağlayan toprak parçası;
Terimin ilk anlamı, SSCBnin dağılmasından sonra Orenburg Oblastı Kazakistanın sınırları dışında kaldığında, özellikle 1990lardaki vatansever kanadın ortalığı velveleye veren politikacıları arasında yaygındı. Bu anlamda, bağımsız Kazakistan ile Türk-İslam nüfusuna sahip bir Rusya federal cumhuriyetinin, Başkurdistanın, arasında dar (50-60 km genişliğinde) bir köprünün bulunması, Rusya Federasyonunun birliğini korumak için bir kurtuluş koşulu olarak görülüyordu. Öte yandan, Başkurdistanlı yetkililer Kuvandık koridorundan Müslüman halkları bölen emperyal yerleşim bölgesi olarak söz ettiler. Terimin ikinci anlamı daha sonra oluşturulmuştur ve tarafsızdır. Bölgesel öneme sahip yayınlarda, modern kitaplarda ve ders kitaplarında bu şekilde kullanılır.
Tarih
Kuvandık koridoru resmi olarak Mart 1935te, Zianchursky bölgesinin (Küçük Başkurtyanın çevre bölgelerinden biri) bir kısmı Başkurt Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyetinden Orenburg Oblastına aktarıldığında oluşturulmuştur. Bu durum, Kazakistan ve Başkurdistan arasında 1919dan (özerk Başkurtyanın ilanı), 1920ye (Kazakistanın Orenburg Oblastı ile birleşmesi) kadar var olan ortak sınırın yok olmasına neden oldu. 1924te Orenburg Oblastı ve Kazakistan ayrıldı (bkz. Orenburg ve ilk Rus ulusal özerkliği), ve o zamandan sonra, 10 yıldan uzun bir sürede Orenburg Oblastı yeni şeklini aldı. Kuvandık koridorunun aktarımı, doğu bölgelerinden dolayı yüz ölçümünü önemli ölçüde arttırmasına olanak tanıdı. Kuvandık koridoru, komünistlerin SSCB boyunca kontrolü elinde tuttuğu 1930ların ortalarında, Kazak-Başkurt (ve daha geniş anlamda Müslaman-Türk) birliğine karşı bir denge unsuru olarak neredeyse hiç söz konusu olmuyordu. Her ne kadar varsayımsal olarak böyle bir birlik totaliter devlet taraftarlarını gerçekten korkutabilecek olsa da, 1991e kadar Kuvandık koridoru sorunu hiçbir zaman gün yüzüne çıkmadı ve siyasi bir mesela haline gelmedi.
Günümüzde Kuvandık (6 bin km2lik bir alan), Orenburg bölgesinin en fazla etnik çeşitliliğe sahip yerlerinden biridir. 2002 verilerine göre bölgenin 56 bin sakininin %63ünü Ruslar, %16sını Başkurtlar, %9unu Tatarlar, %4.4ünü Ukraynalılar ve %4.1ini Kazaklar oluşturur. Buna ek olarak, Belaruslular, Moldovyalılar, Özbekler, Tacikler, Ermeniler, Çeçenler, Almanlar ve Yahudiler de dikkate değer sayıda nüfusa sahiptir. Bölgenin 83 kırsal yerleim yerinden 16sı Başkurtlara, 6sı Kazaklara ve 4ü de Tatarlara aittir. Bölgenin çevresinde çoğunlukla, Başkurt ve Kazak bozkır köyleri gibi yerleşim yerleri vardır. Kuvandık bölgesini inceleyen demograflar, bölgedeki ortalama hane halkı büyüklüğünün yüksek olmasının Başkurt, Tatar, Kazak ve farklı kökenden yerleşimlerin karakteristik bir özelliği olduğu sonucuna varırken, Rus yerleşimlerinin nüfusun azalmaya daha yatkın olduğunu belirtirler. Bölgenin Kazakistan ile 126 kmlik sınırı vardır.